Warszawa Poznań 1989, s. 93. Strona 1 z Ślady osadnictwa na terenie miasta datowane są na epokę kamienia i schyłkowego neolitu o czym

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Warszawa Poznań 1989, s. 93. Strona 1 z 19. 1 Ślady osadnictwa na terenie miasta datowane są na epokę kamienia i schyłkowego neolitu o czym"

Transkrypt

1 Leszno, miasto położone na południowym krańcu Wysoczyzny Leszczyńskiej, na wysokości 95 m n.p.m., liczy ponad 64 tys. mieszkańców (dane z 2011 r.) i zajmuje powierzchnię 31,9 km. 2 Jest ważnym węzłem komunikacji kolejowej i drogowej. Krzyżują się tutaj szlaki kolejowe: z Poznania i Wrocławia, Wschowy i Głogowa, Wolsztyna i Zbąszynia, oraz Gostynia i Jarocina. Główną drogą jest międzynarodowy szlak komunikacyjny, wiodący z Gdańska, przez Bydgoszcz Poznań Rawicz i Wrocław, do przejścia granicznego w Jakuszycach koło Szklarskiej Poręby. Drogi lokalne prowadzą do Wschowy i Głogowa, Wolsztyna, Góry, Gostynia i Śremu, Krotoszyna i Ostrowa Wielkopolskiego. Początki osady o nazwie Leszczno 1 są starsze od pierwszej wzmianki historycznej pochodzącej z roku Zapisy podają, iż w tym czasie właścicielką wsi rycerskiej była Machna z Leszna, żona Wincentego z Żelnic. Od roku 1394 wieś Leszno stanowiła własność Stefana z Karnina herbu Wieniawa. Zachowane źródła podają, że w latach Stefan z Karnina prowadził spór o granicę między Lesznem a Gronowem z Szymonem z Gronowa herbu Poturgi. Z czasem ród Wieniawitów przybrał od swej posiadłości nazwisko Leszczyńskich. Kolejna wzmianka historyczna pochodzi z roku 1416 i dotyczy ponownie sprawy granicznej między Lesznem, Gronowem a Kąkolewem. W sporze tym jedną ze stron był Rafał Leszczyński z braćmi, współwłaścicielami Leszna. Od roku 1394 aż do roku 1738 Leszno pozostawało w rękach Leszczyńskich 2. Stanisław Karwowski w Kronice Miasta Leszna pisał najzamożniejszą od wieków rodziną w ziemi wschowskiej byli Leszczyńscy, herbu Wieniawa, których taka po świecie rozeszła się sława, iż mówiono o nich: kto Leszczyńskich rodu nie zna, Polski nie zna. Protoplasta tej rodziny, Filip Wieniawita (Persten, Pierścień) miał wedle podania przybyć z Czech z Dąbrówką do Polski i otrzymać od Mieszka I dobra w ziemi wschowskiej, pomiędzy którymi była najznakomitsza wieś Leszczyna o półtorej mili od granicy szląskiej odległa. Od niej to w XIV wieku Wieniawici nazwali się Leszczyńskimi. Potomka Filipa Wieniawity, Rafała Leszczyńskiego, który długi czas przebywał na dworze cesarskim w Niemczech, cesarz Fryderyk III 1 Ślady osadnictwa na terenie miasta datowane są na epokę kamienia i schyłkowego neolitu o czym świadczą wykopaliska archeologiczne na terenie miasta. Za Kalendarium miasta Leszna, pod red.. A. Piwonia, Urząd Miasta Leszna, Leszno 1996, s B. Zgodziński, Województwo leszczyńskie szkic monograficzny, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa Poznań 1989, s. 93. Strona 1 z 19

2 w nagrodę zasług mianował w roku 1476 hrabią Rzeszy, przydając mu do herbu lwa, trzymającego przednimi łapami goły miecz 3. Tym sposobem weszli Leszczyńscy w bliższe stosunki z Rzeszą, co niekorzystnie wpłynęło na rozwój narodowości polskiej na ziemi wschowskiej. Sprzyjając bowiem Niemcom i zagranicznym nowostkom, stali się oni patronami obcych wyznań i cudzoziemców w Wielkopolsce i chociaż tą tolerancją religijną, tak rzadką w XVI wieku, urośli w sławę, to zaprzeczyć się nie da, że przez to przyczynili się do powolnego zagnieżdżenia się w tej części Polski Niemców i Żydów, którzy niebaczni na dobrodziejstwa, świadczone im przez możnych panów i rząd polski, nieraz zdradzali jawnie Rzeczpospolitą. Wprawdzie podnieśli ci przybysze dobrobyt miast i miasteczek, działo się to jednak kosztem narodowości polskiej 4. Leszno, w stosunku do okolicznych miejscowości, uzyskało prawa miejskie późno. Wcześniej od Leszna prawa miejskie uzyskały takie miejscowości, jak: Święciechowa, prawdopodobnie od 1277 r.; Osieczna - około 1370 r. i Rydzyna w 1422 roku 5. W 1516 roku, za czasów Rafała III Leszczyńskiego, do Leszna zaczęli przybywać pierwsi bracia czescy, uzyskując zgodę na osiedlenie. Bracia czescy wchodzili w skład Jednoty Czeskiej, która stanowiła odłam husytów, kierunku religijno-społecznego rozwijającego się w Czechach. Ruch ten nawoływał do odebrania duchownym władzy świeckiej i majątków, występował przeciwko ich bogaceniu się, żądał, by zbliżali się do ludu. Bracia czescy protestowali również przeciwko szerzeniu się nienawiści pomiędzy narodami oraz głosili hasła jedności narodów słowiańskich. Prześladowani w swoim kraju znaleźli opiekę rodu Leszczyńskich, a Rafał III po zapoznaniu się z tezami reformatorów przyjął ich wyznanie. Od momentu osiedlenia się braci czeskich w Lesznie następuje szybki rozwój miasta 6. Potwierdził to czeski historyk E. Jelinek: Leszno do połowy XVI wielu było miejscowością niemal nieznaną, jakkolwiek leżało przy ważnym trakcie handlowym łączącym Poznań z Wrocławiem. Dopiero, kiedy w 1548 roku Rafał III Leszczyński użyczył azylu braciom czeskim, wygnanym przez Ferdynanda I z Czech i Moraw, Leszno zaczęło się rozwijać.(...) 7. 3 S. Karwowski, Kronika miasta Leszna, Drukarnia J.J. Kraszewskiego, Poznań 1877, s tamże, s M. Komolka, S. Sierpowski, Leszno..., s B. Zgodziński, Województwo leszczyńskie..., s M. Komolka, S. Sierpowski, Leszno..., s. 55. Strona 2 z 19

3 Pierwsza niewielka grupa braci czeskich osiedliła się w Lesznie w 1516 i 1517 roku, a więc jeszcze przed uzyskaniem praw miejskich, druga znacznie liczniejsza przybyła do Leszna w Rafał III Leszczyński udzielając im schronienia kierował się nie tylko sympatią dla nich i ideologii husyckiej, ale również ich rzemieślniczymi umiejętnościami. Dzięki temu Leszno wkrótce stało się ważnym ośrodkiem rzemieślniczym. Wśród regionalistów panuje zgodna opinia o dużym wpływie Czechów na historię oraz o ich wkładzie w rozwój miasta. Bracia czescy przybywający w XVI wieku do Leszna szybko się tu zaaklimatyzowali. Zyskali zwolenników wśród licznych grup społecznych, a także osiadłych na tym terenie przybyszów ze Śląska. Sympatię zjednywała im dobra organizacja, karność, postępowanie zgodne z głoszonymi hasłami oraz wysokie umiejętności rękodzielnicze 8. W dniu 30 kwietnia 1547 roku król Zygmunt I Stary, dzięki staraniom Rafała III Leszczyńskiego, nadał Lesznu prawa miejskie. Miasto lokowano na prawie magdeburskim, gwarantującym mieszkańcom samorząd i własne sądownictwo. Herbem miasta został Herb Wieniawa,który ma kształt tarczy podzielonej na dwa pola: srebrne i czerwone. Na srebrnym polu znajduje się połowa łba tura z pierścieniem w nozdrzach (herb Leszczyńskich), natomiast na czerwonym-topór (herb Tęczyńskich, rodziny żony Rafała Leszczyńskiego) 9. Miasto rozbudowywało się bardzo szybko. W roku 1561 stały już domy wokół rynku i przy głównych ulicach wylotowych i przyrynkowych. Łącznie było ich 80. Miasto posiadało też kościoły pod wezwaniem Św. Mikołaja i Najświętszej Marii Panny. Wraz z wybudowaniem kościołów zorganizowano również szkołę. Miasto posiadało wagę miejską, łaźnię miejską i szpital 10. Reformacja wkroczyła do Wielkopolski już w samych początkach swojego istnienia, mimo silnego przeciwdziałania Kościoła. Znalazła możnego protektora w osobie Andrzeja Górki i ideologiczne inspiracje w istniejącej od 1520 roku Humanistycznej Akademii Lubrańskiego, uczelni, która aspirowała do uzyskania rangi uniwersytetu. Na terenie ówczesnej Wielkopolski rozpowszechniły się wszystkie 8 M. Komolka, S. Sierpowski, Leszno...,s Tego herbu używało miasto do r. 1741, w którym pomiędzy głową żubrzą a topór umieszczono herb Sulima, nowych dziedziców miasta, Sułkowskich. Za S. Karwowski Kronika Miasta Leszna, Drukarnia J.J. Kraszewskiego, Poznań 1877, s Kalendarium miasta Leszna, pod red. A. Piwonia, Urząd Miasta Leszna, Leszno 1996, s. 9. Strona 3 z 19

4 odłamy reformacyjne (bracia czescy, kalwinizm, luteranizm, arianizm), przy czym największe wpływy mieli bracia czescy. Luteranizm popularny był wśród pogranicznego mieszczaństwa niemieckiego i pewnej części szlachty. Znacznie słabsze wpływy zyskały kalwinizm i arianizm (bracia polscy) 11. Duże znaczenie dla innowierców, a szczególnie dla braci czeskich w Lesznie, miał fakt apostazji kilku członków patronackiego rodu Leszczyńskich w połowie XVI w. Jak podaje ks. dziekan Konrad Kaczmarek w Dziejach parafii św. Mikołaja w Lesznie : Przełomowym dla parafii katolickiej w Lesznie wydarzeniem była niewątpliwe utrata swojej świątyni przekazanej, wolą dziedziców w użytkowanie innemu wyznaniu, braciom czeskim. Na ich potrzeby oddano też wszelkie dochody związane z plebanią, która opustoszała na okres około trzydziestu lat. Przekazania kościoła dokonał Rafał V Leszczyński, późniejszy kasztelan śremski, jeden z najaktywniejszych działaczy reformacyjnych, postrzegany jako opiekun i propagator wyznania czeskiego, od wczesnej młodości związany z ruchem innowierczym 12. W 1555 roku Rafał III Leszczyński oddał braciom czeskim leszczyńską szkołę. Poziom i zakres nauczania w szkole, w początkowym okresie niewiele odbiegały od poziomu szkół parafialnych. Z czasem jednak, gdy do szkół zaczęli uczęszczać synowie polskiej szlachty a nawet magnaterii, musiały one zmienić program nauczania, aby nie ograniczać się do poziomu podstawowego, ale również przygotować młodzież do gimnazjum. Przez pierwsze lata leszczyńska szkoła braci czeskich niczym nie wyróżniała się od pozostałych szkół prowadzonych przez Jednotę. Jednak z dostępnych źródeł wynika, że właściciele dokładali wiele starań, aby poziom szkoły stale się podnosił. W tym celu zabiegano o dobrych nauczycieli. Służyło temu ustanowienie w 1579 roku darowizny dla rektora w postaci 9 prętów ziemi, łąk, ogrodów i sadu oraz zwolnienie z podatków na rzecz dworu i miasta 13. Mimo podjętych działań nie udało się pozyskać dla szkoły dobrych pedagogów. Rektorzy zmieniali się bardzo często. Po bezskutecznych próbach reformatorskich, pod koniec XVI wieku zakres nauczania obejmował: czytanie, pisanie, religię oraz łacinę. 11 J. Topolski Wielkopolska poprzez wieki, Wydawnictwo poznańskie, Poznań 1999, s Dzieje parafii św. Mikołaja w Lesznie Praca zbiorowa pod redakcją K. Kaczmarka, Leszno 1995, s Kalendarium..., s. 10. Strona 4 z 19

5 Dopiero w latach , po kolejnych reformach, szkoła zyskała nazwę Gymnasium illustre. Była to wówczas jedyna szkoła braci czeskich posiadająca pełną liczbę klas. We wszystkich niemal ówczesnych gimnazjach nauczano wyłącznie po łacinie. Tymczasem synod Jednoty w Lesznie w lutym 1653 roku, podkreślając wiodącą rolę łaciny w programie nauczania gimnazjum, wskazywał jednak wyraźnie, że uczniowie każdej narodowości (polskiej, czeskiej i niemieckiej) mają być kształceni w języku narodowym, co stanowiło w tym czasie istotną nowość. Łacina sprowadzona została do roli jednego z przedmiotów, stała się narzędziem do zdobywania wiedzy, a nie celem wykształcenia. W roku 1635 rektorem gimnazjum został sławny pedagog Jan Amos Komeński, który do Leszna przybył w 1628 roku na czele jednej z grup braci czeskich 14. Za czasów Komeńskiego do programu nauczania wprowadzone zostały fizyka, matematyka, geometria. Szkoła leszczyńska zyskała miano nowoczesnej uczelni. Niewątpliwie była to zasługa Komeńskiego. Komeński opracował podręczniki do łaciny, przyrodoznawstwa, a także przygotował jeden z pierwszych na świecie podręczników do fizyki. W czasie pobytu w Lesznie napisał też podręczniki do nauki astronomii, geometrii, historii i religii. Twierdzenie Bacona, że nie ma niczego w rozumie, czego by pierwej nie było w zmysłach, uczynił podstawą swej słynnej metody poglądowej, poprzez którą dokonał przewrotu w dydaktyce światowej 15. Komeński spędził w Lesznie prawie 28 lat. Był to okres największego rozkwitu jego talentu pedagogicznego: leszczyńskie gimnazjum stanowiło dla niego laboratorium doświadczalne w zakresie słuszności wypracowanych metod i programów nauczania oraz nowych teorii dydaktycznych 16. Sława Komeńskiego, jego autorytet, nowatorska działalność pedagogiczna, liczne kontakty naukowe powodowały, że do Leszna przybywać zaczęło wielu sławnych uczonych, a miasto we współczesnych mu czasach nazywane było,,wielkopolskimi Atenami 17. Bliskim współpracownikiem Komeńskiego był Jan Jonston, syn emigranta kalwińskiego ze Szkocji. Studiował filozofię, teologię, medycynę oraz nauki biologiczne W Lesznie pełnił funkcję lekarza miejskiego i osobistego konsyliarza Bogusława Leszczyńskiego. Zakres jego zainteresowań i prac badawczych 14 tamże..., s M. Komolka, S. Sierpowski, Leszno..., s tamże, s tamże, s. 76. Strona 5 z 19

6 był znacznie szerszy. Jonston uważany jest za jednego z prekursorów ortopedii. Wysoko ceniony jest też jego wkład w rozwój nauk farmaceutycznych. Po pożarze miasta w 1656 roku Jonston wyjechał do Składkowic, gdzie przebywał do śmierci w 1675 roku 18 W czasie wojny trzydziestoletniej do Leszna napłynęła fala uciekinierów z Czech, Brandenburgii i Pomorza a przede wszystkim ze Śląska. Byli to wyłącznie różnowiercy. Po bitwie pod Białą Górą w dniu 8 października 1620 roku, Ferdynand II zobowiązał ludność Czech i Moraw, należącą w większości do Jednoty braci czeskich, do przyjęcia katolicyzmu albo opuszczenia kraju. Od początku 1628 roku mamy do czynienia z exodusem blisko 30 tysięcy rodzin czeskich i morawskich, z czego większość udała się do Siedmiogrodu oraz do Polski. Rafał IV Leszczyński, od 1623 dziedzic Leszna, gościnnie przyjął uchodźców. Wśród grup przybyszów znaczny procent stanowili ludzie wykształceni, kaznodzieje, duchowni i szlachta. W odróżnieniu od poprzednich uchodźców, którzy polonizowali się szybko, nowi przybysze zachowali swoją odrębność narodowościową, traktując pobyt w Lesznie jako czasowy. Utworzyli obok już istniejących polskiej i niemieckiej swoją gminę wyznaniową. Leszno zaczęło odgrywać w życiu Jednoty na obczyźnie wiodącą role. Miasto stało się głównym ośrodkiem religijnym, administracyjnym i kulturalnym uchodźców czeskich 19. To bracia czescy w 1628 roku założyli tu pierwszą drukarnię, która stała się zalążkiem największego w Wielkopolsce ośrodka drukarskiego 20. W 1643 r. wydany został panegiryk Samuela ze Skrzypny Twardowskiego pt. Władysław IV król Polski i Szwecji. Na stronie tytułowej tej pozycji umieszczono najstarszy widok Leszna z 1640 roku. W XVII wieku napływali do Leszna również uchodźcy z Góry i Głogowa. W roku 1632, z samej tylko Góry wyemigrowało około 4 tysięcy osób, z czego większość osiedliła się w Lesznie. Byli to wyznawcy religii luterańsko-augsburskiej. W krótkim czasie Leszno pod wpływem tych imigracji stało się jednym z najsilniejszych ośrodków luterańskich w Wielkopolsce. W dniu 4 listopada 1633 roku Rafał VII Leszczyński wydał przywilej, na mocy którego zapewnił luteranom 18 tamże, s M. Komolka, S. Sierpowski, Leszno..., s B. Zgodziński, Województwo..., s. 96. Strona 6 z 19

7 wolność wyznania i pozwolił na wybudowanie własnej świątyni, zastrzegając sobie jednak prawo akceptacji pastora. Zwrócił się jednocześnie z apelem do braci czeskich i luteran o wzajemną tolerancję i życzliwość 21. Odrębną grupę społeczną Leszna stanowili Żydzi 22. Odrębność tej grupy społecznej wyznaczały język, zwyczaje kulturowe, władza starszyzny kahalnej i stosunki z chrześcijanami. W roku 1626 otrzymali przywilej, na mocy którego mogli zakupić 28 domów w mieście. Osiedlili się w północno-zachodniej części miasta, w okolicy obecnej ulicy Gabriela Narutowicza. Wybudowali tam synagogę, która uległa kilkakrotnie zniszczeniu w czasie nękających miasto pożarów. Oprócz wspomnianej wcześniej ludności napływowej w Lesznie zamieszkali emigranci z dalekiej Szkocji oraz Włoch. Leszno stało się więc miastem wielonarodowościowym. Przykładem jest skład rady miejskiej z 1637 roku. Rada miejska została w całości opanowana przez braci czeskich i luteran. Katolików było wówczas w Lesznie niewielu i żaden ich reprezentant nie znalazł się w radzie miejskiej. Żydzi tworzyli odrębną gminę administracyjną i nie brali udziału w życiu publicznym miasta. XVII wiek określany jest jako,,złoty wiek w historii miasta. Na rynku wzniesiono ratusz z wieżą, co podniosło rangę miasta. Ustawą miejską ustalono przepisy porządkowe, które miały na celu wzmocnienie bezpieczeństwa miasta. Miasto podzielono na 4 kręgi-kwatery, na czele których stali kapitanowie, a im z kolei podlegało po 3 poruczników i dziesiętników i po 9 kaprali. Każdy okręg posiadał swoją chorągiew i bębny. Załogi wartownicze czuwały przy bramach i pilnowały,,aby obcy potajemnie do miasta nie przybywali lub, czego nie sprowadzono z zaraźliwych lub podejrzanych miejsc 23.Przyjezdny mógł, po uprzednim zgłoszeniu się w radzie miejskiej, pozostawać w mieście najwyżej przez 3 doby. W poczet mieszczan przyjmowano tylko za poręczeniem stałych i poważnych obywateli miasta. Mieszkańcy zobowiązani byli posiadać broń i stale ćwiczyć swe umiejętności posługiwania się nią. W razie zagrożenia zewnętrznego lub pożaru winni byli stawiać się w wyznaczonych przez dowództwa wart miejscach. Za dezercję groziła kara 21 M. Komolka, S. Sierpowski, Leszno..., s Osadnictwo żydowskie w Lesznie sięga początków XVI wieku. Pierwsza wzmianka o osadnikach żydowskich w Lesznie pochodzi z 1507 roku. Za D. Czwojrak Dzielnica żydowska w Lesznie Przyjaciel Ludu 2000, I II, LXXXV LXXXVI, s S. Karwowski, Kronika Miasta Leszna..., s. 17. Strona 7 z 19

8 śmierci. Na uwagę zasługują ówczesne przepisy przeciwpożarowe. Wymagano, aby rada miejska dysponowała wystarczającą ilością sikawek i skórzanych worków do wody, a właściciele domów musieli mieć przygotowane haki, drągi, drabiny, beczki napełnione woda. Nie wolno było pokrywać dachów słomą, lecz tylko gontem lub dachówką. Zabroniono chodzić z otwartym ogniem po ulicach, strychach i w obejściach. Mieszkańcy zobowiązani byli do utrzymywania czystości na ulicach i placach. Nie wolno było wyrzucać śmieci przed bramami domów, wypuszczać na ulicę bydła i drobiu, prać w pobliżu wodociągów i studni. Ograniczono liczbę hodowanego w mieście inwentarza, a targ zwierzęcy przeniesiony został poza teren miasta. Wydano także przepisy dotyczące zachowania się na ulicy, w szynku i...kościele 24. Stanisław Karwowski tak charakteryzował organizację miasta: Jednym słowem trudno sobie wyobrazić, aby jakie miasto w teraźniejszych czasach lepiej było urządzone niż Leszno w XVII wieku 25. W maju 1631 roku król Zygmunt III nadał Lesznu przywilej podnosząc je do rzędu większych miast. W dwa lata później przywilej ten został potwierdzony przez Władysława IV. Rozbudowujące się miasto w latach otoczono nowymi wałami i nową fosą, 26 przesuwając we wszystkich kierunkach jego dotychczasowe granice. Zasięg i kształt ówczesnych obwarowań znamy zarówno z planów, jak i z widoków miasta. Były to obwarowania ziemne bastionowe, typu staroholenderskiego, którego twórcę upatruje się w osobie Jana Dekana 27. Relikty tych wałów zachowały się do dziś na północ od dawnego pałacu Leszczyńskich-Sułkowskich. Ze źródła z końca XVII wieku wiemy, że szerokość wału w pobliżu Bramy Święciechowskiej wynosiła 16 ¼ łokcia, tj. ok. 8 m 28. Od połowy XVII do połowy XVIII wieku wzrosło również ekonomiczne znaczenie miasta. Leszno zaczęło być znane jako prężny ośrodek sukienniczy, 24 M. Komolka, S.Sierpowski, Leszno..., s S. Karwowski, Kronika..., s Leszno nie posiadało naturalnych warunków do obrony. Jedyna naturalną jego granicą w czasie lokacji stanowił ciek wodny biegnący wzdłuż dzisiejszej ul. Bolesława Chrobrego. Z innych stron miasto musiało być zamknięte pasem umocnień w formie wałów obronnych, prawdopodobnie drewnianych oraz fosą. Przebiegały one wzdłuż obecnych ulic: Szkolnej, Krasińskiego, Grodzkiej i ulicy Niepodległości. Za B. Zgodziński, Województwo...,s E. Kręglewska - Foksowicz, Sztuka...,s Akt sprzedaży fragmentu wału z 1686 r.-akta m. Leszna, I/110, s.12 v. i 65. Cyt. za E. Kręglewska- Foksowicz, Sztuka...,s. 15. Strona 8 z 19

9 stopniowo dorównujący Kościanowi i Wschowie. Według danych z 1635 roku mieszkało w nim około 150 mistrzów sukienniczych (we Wschowie-230) 29. Poza sukiennictwem, rozwinęło się w Lesznie, choć w znacznie mniejszym stopniu, płóciennictwo, przetwórstwo rolno-spożywcze, rzemiosło metalowe, stolarstwo oraz złotnictwo 30. W czasie, gdy Europa od siedmiu lat ( tzn. od 1648 r.) cieszyła się pokojem po wojnie trzydziestoletniej, Polskę dotknął najazd Szwedów, znajdujących się wówczas u szczytu swej siły ekspansywnej. Na teren Wielkopolski Szwedzi wkroczyli wiosną 1655 roku z Pomorza (pod dowództwem Wittenberga) i po kapitulacji pospolitego ruszenia, polscy magnaci uzyskali zgodę na przyjęcie protekcji króla szwedzkiego w zamian za swobody wyznaniowe i wolności szlacheckie. Szwedzi opanowali całą Wielkopolskę rozpoczynając jej okupację 31. W Lesznie stacjonowała załoga szwedzka składająca się z 3 kompanii rajtarów, wspomaganych przez około 2 tysięcy mieszczan. Razem ludzi 32. Potop szwedzki stał się dla miasta okresem przełomowym. Szczególne znaczenie miały wydarzenia z kwietnia 1656 roku. W dniu 18 kwietnia 1656 roku Leszno opuścił dziedzic miasta Bogusław Leszczyński. Przed opuszczeniem Leszna, Bogusław świadomy, że oddziały polskie wspierane przez partyzantów znajdują się już niedaleko (16 kwietnia pojawiły się w Gronówku) zostawił Janowi Jerzemu Szlichtyngowi pismo skierowane do rady miejskiej zawierające rozkaz poddania miasta wojsku polskiemu. Dnia 27 kwietnia powstańcy obozujący w Krzywiniu otrzymali pismo Bogusława, w którym oświadczał, że przystępuje do konfederacji tyszowieckiej i gwarantuje, że bramy miasta będą dla nich otwarte. Jazda polska ruszyła w stronę Leszna, jednakże na przedpolach miasta doszło do 4 godzinnego starcia ze Szwedami. Mieszkańcy Leszna w ostatniej chwili zdołali schronić się do miasta i zamknąć bramy. Nacierająca jazda polska podpaliła Przedmieście Rydzyńskie i wycofała się. W następnym dniu w godzinach porannych część mieszkańców opuściła miasto. Potajemnie uciekł też Szlichtyng. Kiedy oddziały polskie zbliżały się do bram, w mieście wybuchła panika, niemal wszyscy rzucili się 29 M. Komolka, S. Sierpowski, Leszno..., s tamże, s J. Topolski Wielkopolska...,s M. Komolka, S. Sierpowski, Leszno...,s. 36. Strona 9 z 19

10 do ucieczki. Polacy wkroczyli do miasta. Wieczorem, kiedy wojsko opuściło miasto, część mieszkańców powróciła do swoich domostw, by ratować dobytek. W dniu 29 kwietnia oddziały polskie, razem z chłopami z okolicznych wiosek, powróciły do Leszna. Żołnierze zabrali, co cenniejsze towary, a resztę rozgrabili chłopi. Około godziny 10 chłopi podłożyli ogień w kilku punktach miasta. Pożar trwał przez 3 dni. Kiedy przygasł, powrócili mieszkańcy. Chłopi zabili wówczas około 30 mieszczan oraz podpalili ocalałe domy i wiatraki na przedmieściach. Leszno spłonęło niemal doszczętnie. Ogień strawił domy, kościoły, zapasy żywności, cenne rękopisy, książki-prawie wszystko, czego mieszkańcy nie zdołali wywieźć a zwycięzcy zabrać. Dorobek wielu pokoleń poszedł z dymem. Zginęło wielu ludziczęściowo w czasie walki, częściowo w bagnach podczas ucieczki w dniu 28 kwietnia 33. Wśród badaczy pozostają do dziś niewyjaśnione kwestie, a mianowicie: dlaczego miasto nie otworzyło przed polskim wojskiem bram, chociaż takie polecenie otrzymało od wyjeżdżającego do Wrocławia Bogusława? Czy Szlichtyng otrzymał inne ustne rozkazy? Czy starosta generalny Bogusław Leszczyński do końca nie był zdecydowany,po której stronie konfliktu ma stanąć? Czy Szlichtyng działał samowolnie? Jak pisze M.Komolka Postać Jana Jerzego Szlichtynga założyciela miasteczka Szlichtyngowa jest przykładem relacji panujących w ówczesnym mieście. Był on blisko powiązany z Leszczyńskimi, zarządzał majątkiem Bogusława w Wielkopolsce, był podstarościm kaliskim, administratorem generalnym ceł, pełnił funkcje sędziego ziemskiego wschowskiego. Szlichtyng sprawował różne wysokie godności w gminie polskiej Jednoty, posiadał również sympatyków wśród polskiej szlachty. W latach potopu opowiadał się za przyjęciem pomocy elektora brandenburskiego Fryderyka Wilhelma, a jesienią 1655 roku złożył w Krakowie hołd Karolowi Gustawowi 34. Z potopu Wielkopolska wyszła zniszczona nie mniej aniżeli inne części kraju. Wyginęło 30% ludności. Zniszczone zostały całkowicie lub w większej części obok Leszna, również, Kościan, Rydzyna i Śrem 35. Leszno z trudem podnosiło się z ruin. Przez długie lata nie można było przywrócić mu dawnej świetności. Po wojnie szwedzkiej, mimo powszechnej niechęci 33 M. Komolka, S. Sierpowski, Leszno...,s M. Komolka, S. Sierpowski, Leszno...,s J. Tazbir, Wielkopolska...,s Strona 10 z 19

11 do protestantów, leszczyńscy luteranie zachowali swoje przywileje i pozycje. Istniały ku temu dwa powody: pierwszy zniszczenia i wyludnienie miasta oraz gwarancja wolności religijnej stanowiła jeden z ważnych motywów zachęcających do osiedlenia się, drugi powód to tolerancyjność. Z pozostałych grup narodowościowych w mieście pozostała tylko niemiecka gmina braci czeskich, która liczyła rodzin (według spisu z 1657r.) i żydowska. Poszczególne gminy religijne zwracały się do współwyznawców w kraju i za granica o pomoc. W dwa lata po pożarze, liczba ludności w mieście zbliżyła się do 2 tysięcy. W roku 1669, na mocy królewskiego przywileju, nadano miastu Leszno prawo składu w handlu lnem i konopiami, a mieszkańcy zwolnieni zostali z ceł od handlu towarami i bydłem na terenach Korony i Litwy (z wyjątkiem cła granicznego). W efekcie do spalonego miasta powoli wracali mieszkańcy. W 1683 wydano przywilej, na mocy którego mieszkańcy budujący domy w mieście i na przedmieściach na okres 6 lat zwolnieni zostali z wszelkich obciążeń na rzecz właściciela. Rozwijało się rzemiosło, nawet tak specyficzne jak produkcja prochu. Wytwórnię prochu założyli w Lesznie 1683 roku przybysze z Góry Śląskiej. Produkowany w niej proch był oceniany jako doskonałej jakości. Adam Mickiewicz w balladzie Czaty pisał: Ciszej plemię hajducze, ja cię płakać nauczę! Masz tu z prochem leszczyńskim sakiewkę, Podsyp zapał, a żywo sczyść paznokciem krzesiwo Potem palnij w twój łeb lub w tę dziewkę 36. W początkach XVIII wieku Rzeczpospolita zaczęła chylić się ku upadkowi. Po śmierci króla Jana III Sobieskiego, władcą Polski został Sas, August II, który realizując plany dynastyczne, wciągnął Polskę w wojnę północną. August II wojował jedynie jako elektor saski, jednakże sceną działań była Polska. Kraj został podzielony. Zwolennicy Augusta zawiązali konfederacje w Sandomierzu, a przeciwnicy - proszwedzką konfederację w Warszawie. Ci ostatni zdetronizowali Augusta. Królem Polski ogłoszony został Stanisław Leszczyński, który jednak -poza rodzinną Wielkopolską - nie miał w kraju poparcia. Przez Polskę przesuwały się wojska saskie, szwedzkie i rosyjskie, grabiąc, mordując i paląc kraj. 36 A. Mickiewicz, Czaty,(w:) A. Mickiewicz, To lubię...,krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1984, s. 53 Strona 11 z 19

12 W wyniku tych wydarzeń ucierpiało i Leszno - rodowa posiadłość Stanisława Leszczyńskiego. W dniu 24 lipca 1707 roku żołnierze rosyjscy spalili miasto, podpalając wiatraki i podkładając ogień w czterech punktach miasta. Miasto borykające się jeszcze ze skutkami niedawnej tragedii stanęło w obliczu nowego wyzwania. Jesienią 1709 r. w mieście wybuchła zaraza. Według wszelkiego prawdopodobieństwa przynieśli ją handlujący z Rusią Żydzi. Mieszkańcy umierali całymi rodzinami, nie miał, kto ich leczyć ani grzebać. Miasto opustoszało. Część ocalałych mieszkańców zdołała schronić się na Śląsku, część koczowała pod namiotami w okolicach Strzyżewic. Zaraza ustała dopiero z nadejściem 1710 roku 37. Miasto ponownie przystąpiło do odbudowy. Już 1714 roku płacono w Lesznie podatek z około 300 dymów, w rok później z 342, a w roku 1740 z 678 dymów. W dniu 28 sierpnia 1767 roku wybuchł w Lesznie kolejny pożar. Spaliło się 986 domów mieszkalnych i 710 budynków gospodarczych. Spłonęła całkowicie dzielnica żydowska. Miasto nie pozostało samo. Na mocy ustawy sejmowej z 1767 roku wszyscy mieszkańcy Leszna zostali zwolnieni na 6 lat z wszelkich opłat na rzecz państwa. Po raz drugi w tym stuleciu miasto stosunkowo szybko podniosło się z ruin. W 1775 r. liczyło już 982 domy z pruskiego muru oraz drewna i 133 murowane. W dniu 2 czerwca 1790 r., kolejny wielki pożar zniszczył miasto. Pożar wybuchł w centrum i trwał 6 godzin. Ogień strawił 864 budynki mieszkalne. Do Warszawy udała się delegacja mieszkańców z prośbą o pomoc. Komisja skarbu koronnego zwolniła Leszno na 3 lata z poboru rekruta i na 12 lat z cła podymnego i czopowego. Mimo to miasto długo nie mogło podnieść się z upadku 38. Tak więc, w ciągu niespełna półtora wieku Leszno trawiły 4 groźne pożary, niszcząc niemal kompletnie zabudowę i dorobek mieszkańców. Kataklizmy wyznaczały kolejne etapy rozwoju miasta, były punktami zwrotnymi, zamykającymi pewne okresy jego rozwoju. Do końca XVIII wieku Leszno pozostawało miastem protestanckim. Według danych z roku 1793 katolicy stanowili w nim 10,7%, Żydzi-43%, luteranie-33,5% i reformowani (po połączeniu braci Czeskich z kalwinami, przyjęto oficjalną nazwę kościoła ewangelicko-reformowanego) -11,7% mieszkańców Kalendarium...,s tamże..., s M. Komolka, S. Sierpowski, Leszno...,s. 52. Strona 12 z 19

13 W ciągu XVII i XVIII wieku w Lesznie nastąpiło zmieszanie różnych narodowości, ludności o różnych umiejętnościach zawodowych, organizacyjnych i różnej kulturze. Nie do uniknięcia był przy tym proces wzajemnego oddziaływania i przenikania elementów kulturowych, religijnych i obrzędowych. Pod koniec 1792 roku trzy ówczesne mocarstwa Prusy, Rosja i Austria opracowały projekt II rozbioru Polski. W styczniu 1793 roku wojska pruskie wkroczyły na teren Polski. Kolumna pod dowództwem gen. Von Pollitza (stacjonująca na Śląsku) zajęła Wschowę i Leszno. W związku z tym, że w przeszłości żywe były związki gmin wyznaniowych Leszna z zachodnim sąsiadem Polski i stamtąd płynęła pomoc finansowa dla miasta po pożarach i innych klęskach, mieszkańcy z sympatią i gościnnie powitali zaborców. Ziemie zajęte w II rozbiorze otrzymały nazwę: Prusy Południowe. Uroczystości homagialne odbyły się w Poznaniu w dniu 7 maja 1793 roku. Hołd i przysięgę wierności nowemu monarsze złożyć miały osoby pełniące wyższe funkcje administracyjne i duchowne, a także przedstawiciele wszystkich stanów, w tym także mieszczan, w osobach burmistrzów i delegatów magistratów 40. Niezwłocznie po dokonaniu zaboru, decyzją władz pruskich, dokonano oceny stanu miast. W roku 1794 Leszno liczyło 6820 mieszkańców (3 095 ewangelików, Żydów i 734 katolików) oraz 709 budynków mieszkalnych 41. W czasie zaboru Leszno włączone zostało administracyjnie do powiatu wschowskiego w departamencie poznańskim. Landratem (starostą) wschowskim był Szlichtyng. We Wschowie znajdowała się tez inspekcja podatkowa. Wraz z reorganizacją władz miejskich wprowadzono język niemiecki, jako język urzędowy. Wszelkie rachuby szlachty na utrzymanie dotychczasowych pozycji zawiodły. Nowa polityka wobec miast nie sprzyjała także ich rozwojowi. Ustanowiono rozbudowany system nakładania i ściągania wysokich podatków oraz różnych innych opłat. Nie ulegało zmianie położenie chłopów. Narastało niezadowolenie, a wkrótce i przeciwdziałanie wszystkich warstw społeczeństwa polskiego wobec praktyk zaborczych. W insurekcji kościuszkowskiej mieszkańcy Leszna nie uczestniczyli. W dniu 6 września 1794 roku ukazało się, podpisane przez komisarza wojskowego Hirschfelda, a wydane w Lesznie, Oświadczenie ogólne do magistratów i wszelkiego 40 tamże, s B. Zgodziński, Województwo..., s. 36. Strona 13 z 19

11 listopada 1918 roku

11 listopada 1918 roku 11 listopada 1918 roku 92 lat temu Polska odzyskała niepodległość Europa w II połowie XVII wieku Dlaczego Polska zniknęła z mapy Europy? Władza szlachty demokracja szlachecka Wolna elekcja Wojny Rzeczpospolitej

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320)

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) Spis treści Do Czytelnika 5 Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) 1.1. Początki i rozwój państwa polskiego (do 1138). Rozbicie dzielnicowe i dążenia

Bardziej szczegółowo

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas HISTORIA USTROJU POLSKI Autor: Marian Kallas Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13 Spis treści Do Czytelnika.............................................. 11 Przedmowa................................................ 13 Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE 1764-1989 Autor: Wojciech Witkowski Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw nowożytnej Europy 1.1. Pojęcie administracji i biurokracji 1.2.

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce 1764-1989 Spis treści Do Czytelnika..... 11 Przedmowa....... 13 Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Spis treści Do Czytelnika Przedmowa Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska

Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska Sytuacja polityczna Po zwycięstwie Ligi Katolickiej w bitwie pod Białą Górą niedaleko Pragi w 1620 roku rządy zostały przejęte przez Ferdynanda II. (1620-1637).

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Dzieje ustroju i administracji na ziemiach polskich (XIX w.)

Przedmiot: Dzieje ustroju i administracji na ziemiach polskich (XIX w.) Przedmiot: Dzieje ustroju i administracji na ziemiach polskich (XIX w.) Kod: ECTS: 08.3-xxxx-140 Punkty ECTS: 1 Rodzaj studiów: studia stacjonarne I stopnia, rok III spec. archiwistyka Liczba godzin: 22

Bardziej szczegółowo

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Koperta 2 Grupa A Podczas dzisiejszego szukania śladów przeszłości w starym mieście Kostrzyn, dla waszej grupy ciekawe będą

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 3. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku. 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe.

Sprawdzian nr 3. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku. 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku GRUPA A 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe. Po upadku powstania styczniowego rząd rosyjski nadał Polakom autonomię. Celem działań

Bardziej szczegółowo

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50.

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50. TEMATY ZAGADNIEŃ EGZAMINACYJNYCH Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA SŁUCHACZY Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych Semestr III klasa IIB 2015/16 1. Proszę wymienić cechy charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

Reformacja i kontrreformacja w Rzeczypospolitej

Reformacja i kontrreformacja w Rzeczypospolitej Reformacja i kontrreformacja w Rzeczypospolitej 1. Początki reformacji w Polsce Kraj wieloetniczny, więc wielowyznaniowy XIV-XV Polacy, Litwini, Niemcy katolicy Rusini prawosławni Żydzi wyznawcy judaizmu

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ

PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ Scenariusz lekcji do filmu edukacyjnego Noc w galerii PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ. CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE 2 Czas pracy: 45 minut. Materiały

Bardziej szczegółowo

Ziemie polskie w latach

Ziemie polskie w latach Ziemie polskie w latach1815-1830 1. Sprawa polska na kongresie wiedeńskim 1. Z części ziem Ks. Warszawskiego utworzono Królestwo Polskie związane unią personalną z Rosją 2. Z Krakowa i okolicznych ziem

Bardziej szczegółowo

1. Przynależność administracyjna przed 1945 rokiem. Kraina Pomarenia z Obszarem sławieńskim, mapa z 1913 roku.

1. Przynależność administracyjna przed 1945 rokiem. Kraina Pomarenia z Obszarem sławieńskim, mapa z 1913 roku. 1. Przynależność administracyjna przed 1945 rokiem. Kraina Pomarenia z Obszarem sławieńskim, mapa z 1913 roku. Kraina sławieńska z podziałem na poszczególne miejscowości. 2. Przynależność administracyjna

Bardziej szczegółowo

Bohm 5x? Stanisław Wyspiański

Bohm 5x? Stanisław Wyspiański strona 1 Bohm 5x? Stanisław Wyspiański 2010-04-21 Bohm 5x? Stanisław Wyspiański Opis przedmiotu: Stanisław Wyspiański 1869-1907 Wielki malarz, genialny poeta i dramaturg, tworzy dzieła poświęcone idei

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Klasa: V a Przedmiot: historia i społeczeństwo Nauczyciel: mgr Małgorzata Borowska. Temat lekcji: Wielkie religie średniowiecza.

SCENARIUSZ LEKCJI. Klasa: V a Przedmiot: historia i społeczeństwo Nauczyciel: mgr Małgorzata Borowska. Temat lekcji: Wielkie religie średniowiecza. SCENARIUSZ LEKCJI Klasa: V a Przedmiot: historia i społeczeństwo Nauczyciel: mgr Małgorzata Borowska Temat lekcji: Wielkie religie średniowiecza. Cele lekcji: Na lekcji uczniowie: poznają przyczyny i skutki

Bardziej szczegółowo

Księstwo Warszawskie

Księstwo Warszawskie Księstwo Warszawskie 1. Ziemie Rzeczypospolitej po III rozbiorze Zabór rosyjski Ziemie podzielno na gubernie, zarządzanie przez carskich urzędników Za czasów Katarzyny represje Za czasów Pawła I i Aleksandra

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu

Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu Szkoła Podstawowa nr 3 im. Armii Krajowej w Pcimiu Cele działania: kultywowanie pamięci o żołnierzach Armii Krajowej walczących o wolność na terenie miejscowości Pcim i powiatu myślenickiego, rozwijanie

Bardziej szczegółowo

Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych.

Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych. SCENARIUSZ LEKCJI INFORMATYKI W KLASIE V Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych. Nauczyciel: Zofia Lewandowska Cele lekcji: przekształcanie fragmentów rysunku, kopiowanie

Bardziej szczegółowo

Anna Wysocka Angelika Miezio Alicja Wysocka

Anna Wysocka Angelika Miezio Alicja Wysocka Anna Wysocka Angelika Miezio Alicja Wysocka MAPA WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Tu mieszkamy - Raszowa ZABUDOWANIA DOMY MIESZKALNE-57 ZABUDOWANIA GOSPODARCZE-42 NAJSTARSZA OSOBA URODZONA W RASZOWEJ ROZALIA

Bardziej szczegółowo

Opis wystawy W 90-tą rocznicę Powstania Wielkopolskiego Grupa Leszno

Opis wystawy W 90-tą rocznicę Powstania Wielkopolskiego Grupa Leszno Głównym celem wystawy, zgodnie z koncepcją dr. Eugeniusza Śliwińskiego (Muzeum Okręgowe w Lesznie) i Barbary Ratajewskiej (Archiwum Państwowe w Lesznie) jest ukazanie przyczyn i okoliczności zrywu powstańczego,

Bardziej szczegółowo

Powtórka przed egzaminem mapy

Powtórka przed egzaminem mapy Powtórka przed egzaminem mapy 1. Starożytność. a) Najstarsze starożytne cywilizacje. A Egipt, B Palestyna, Izrael, Jerozolima, C Mezopotamia, D Grecja b) Starożytna Grecja. A góra Olimp, B Ateny, C- Olimpia

Bardziej szczegółowo

Nazwa i opis przedmiotu

Nazwa i opis przedmiotu Przedwojenna fotografia przedstawiające płytę żorskiego rynku. 1. przedwojenna przedstawiająca portret zbiorowy komendantów żorskiej policji. 2. z ok XIX/XX wieku. Portret, sepia. 3. z ok XIX/XX wieku.

Bardziej szczegółowo

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim.

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Program szkoły zakłada wychowanie i przygotowanie człowieka do rozumienia otaczającego go świata. Człowiek

Bardziej szczegółowo

3 Religie Rola Rzymu Ośrodki kulturowe po upadku Rzymu 4 Schemat społeczeństwa Pojęcia

3 Religie Rola Rzymu Ośrodki kulturowe po upadku Rzymu 4 Schemat społeczeństwa Pojęcia Klasa I ZS Temat Lp. Zakres treści Lekcja organizacyjna 1 Program nauczania System oceniania Źródła wiedzy o przeszłości i teraźniejszości 2 Epoki historyczne Źródła historyczne Dziedzictwo antyku Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Leszno po królewsku. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Leszno po królewsku. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: po królewsku czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki po królewsku, czyli śladami króla Stanisława Leszczyńskiego. Trasa,

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA.

Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA. Scenariusz lekcji wychowawczej w kl. V VI SP i I III G TEMAT: NASZA SZKOŁA ZASŁUGUJE NA PATRONA. Cele; - przedstawienie historii szkoły, - omówienie przebiegu i znaczenia Powstania Wielkopolskiego (znajomość

Bardziej szczegółowo

Konstytucja 3 maja 1791 roku

Konstytucja 3 maja 1791 roku Konstytucja 3 maja 1791 roku 3 maja, jak co roku, będziemy świętować uchwalenie konstytucji. Choć od tego wydarzenia minęło 226 lat, Polacy wciąż o nim pamiętają. Dlaczego jest ono tak istotne? Jaki wpływ

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do historii w klasie III A

Rozkład materiału do historii w klasie III A Rozkład materiału do historii w klasie III A 1. Rządy Jana III Sobieskiego. S 1. Źródła kryzysu monarchii polskiej w II połowie XVII wieku - przypomnienie materiału z kl. II 2. Elekcja Jana III Sobieskiego

Bardziej szczegółowo

Aktywność zawodowa społeczności wiejskich Pomorza dawniej i dziś między indywidualistyczną konkurencją a wspólnotową kooperacją

Aktywność zawodowa społeczności wiejskich Pomorza dawniej i dziś między indywidualistyczną konkurencją a wspólnotową kooperacją Aktywność zawodowa społeczności wiejskich Pomorza dawniej i dziś między indywidualistyczną konkurencją a wspólnotową kooperacją Cezary Obracht-Prondzyński Reformy pruskie, czyli przejście systemowe od

Bardziej szczegółowo

HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO KLASA V Podstawa programowa przedmiotu SZKOŁY BENEDYKTA

HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO KLASA V Podstawa programowa przedmiotu SZKOŁY BENEDYKTA HISTORIA I 2016-09-01 SPOŁECZEŃSTWO KLASA V Podstawa programowa przedmiotu SZKOŁY BENEDYKTA Cele kształcenia wymagania ogólne I. Chronologia historyczna. Uczeń posługuje się podstawowymi określeniami czasu

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C.

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Rozdział II. Za wolną Polskę GRUPA A 0 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Wykrzyknąłem z uniesieniem [ ]: Niech żyje Polska wolna, cała i niepodległa!, co w ogóle

Bardziej szczegółowo

225. Rocznica Uchwalenia Konstytucji 3 Maja

225. Rocznica Uchwalenia Konstytucji 3 Maja 225. Rocznica Uchwalenia Konstytucji 3 Maja 1791-2016 Polska w przededniu katastrofy Rozbiór (kraju) oznacza zabranie części kraju przez inny często wbrew woli jego mieszkańców a nawet bez wypowiedzenia

Bardziej szczegółowo

HOTELE W DAWNYM GOSTYNIU

HOTELE W DAWNYM GOSTYNIU Robert Czub HOTELE W DAWNYM GOSTYNIU Od czasów średniowiecza w Gostyniu odbywały się co najmniej raz w tygodniu targi. Prócz mieszczan przybywała na nie okoliczna szlachta i zamożniejsi chłopi. Prawdziwym

Bardziej szczegółowo

POPRAWIONE SPRAWOZDANIE

POPRAWIONE SPRAWOZDANIE SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII KADENCJA Warszawa, dnia 19 grudnia 2008 r. Druk nr 345 P POPRAWIONE SPRAWOZDANIE KOMISJI USTAWODAWCZEJ (wraz z zestawieniem wszystkich wniosków) o projekcie uchwały

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (0-2 pkt.) Połącz w pary postacie z właściwymi opisami. Obok każdej postaci wpisz literę przyporządkowaną odpowiedniemu opisowi.

Zadanie 1. (0-2 pkt.) Połącz w pary postacie z właściwymi opisami. Obok każdej postaci wpisz literę przyporządkowaną odpowiedniemu opisowi. Zadanie 1. (0-2 pkt.) Połącz w pary postacie z właściwymi opisami. Obok każdej postaci wpisz literę przyporządkowaną odpowiedniemu opisowi. I. Józef Poniatowski... II. Ignacy Krasicki... A. sekretarz Towarzystwa

Bardziej szczegółowo

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE 2015.05.11 1 BALTIJOS JŪRA LENKIJOS IR LIETUVOS KONCEPCIJOSE IR POLITIKOJE: ŽVILGSNIS Į LIETUVIŠKUS VADOVĖLIUS / MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

Bardziej szczegółowo

Konkursu historycznego

Konkursu historycznego Liceum Ogólnokształcące Towarzystwa Salezjańskiego w Szczecinie Ul. Ku Słońcu 124 Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe Pod patronatem Zachodniopomorskiego Kuratora Oświaty Organizują Drugą edycję Konkursu historycznego

Bardziej szczegółowo

Polityka rządów zaborczych i postawy społeczeństwa polskiego po klęsce powstania styczniowego

Polityka rządów zaborczych i postawy społeczeństwa polskiego po klęsce powstania styczniowego Literka.pl Polityka rządów zaborczych i postawy społeczeństwa polskiego po klęsce powstania styczniowego Data dodania: 20110520 21:15:53 Autor: Monika Sugier Konspekt lekcji historii w drugiej klasie szkoły

Bardziej szczegółowo

Dzieciństwo i młodość Ks. Bonawentury Metlera

Dzieciństwo i młodość Ks. Bonawentury Metlera Dzieciństwo i młodość Ks. Bonawentury Metlera Środowisko rodzinne Ks. Bonawentura Metler urodził się 7 lipca 1866r. we wsi Ciążeń w powiecie słupeckim w ziemi kaliskiej. Był synem Bernarda i Marii z domu

Bardziej szczegółowo

Wiek XVII w Polsce. Wojny ze Szwecją.

Wiek XVII w Polsce. Wojny ze Szwecją. XVII wiek Wiek XVII w Polsce Wojny ze Szwecją. Przyczyny: - Władcy Szwecji chcieli zdobyć ziemie mogące być zapleczem rolniczym kraju - Walka o dominację na Morzu Bałtyckim - Dążenie Zygmunta III Wazy

Bardziej szczegółowo

Koperta 2 Grupa B. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię

Koperta 2 Grupa B. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Koperta 2 Grupa B Podczas dzisiejszego szukania śladów przeszłości dla waszej grupy ciekawe będą przede wszystkim: Ratusz,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE II GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE II GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE II GIMNAZJUM POZIOM WYMAGAŃ KONIECZNY ocena dopuszczająca zna pojęcia: kolonia, odkrycia geograficzne, renesans, odrodzenie, humanizm, reformacja, kontrreformacja,

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7 EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-HX1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H7 KWIECIEŃ 2016 Zadanie

Bardziej szczegółowo

Autorzy: Sara Pawelska Patrycja Rychter

Autorzy: Sara Pawelska Patrycja Rychter Autorzy: Sara Pawelska Patrycja Rychter Opiekunowie: mgr Magdalena Cieślak mgr Paulina Chłopkowska Zespół Szkół nr 1 im. Stefana Garczyńskiego ul. Powstańców Wielkopolskich 43, 64-360 Zbąszyń Telefon:

Bardziej szczegółowo

Projekt przygotowali uczniowie klasy II b 1. Emil Szyszka 2. Dominik Biaduń 3. Tomasz Przygocki 4. Krzysztof Podleśny Opiekun projektu: Jadwiga

Projekt przygotowali uczniowie klasy II b 1. Emil Szyszka 2. Dominik Biaduń 3. Tomasz Przygocki 4. Krzysztof Podleśny Opiekun projektu: Jadwiga Projekt przygotowali uczniowie klasy II b 1. Emil Szyszka 2. Dominik Biaduń 3. Tomasz Przygocki 4. Krzysztof Podleśny Opiekun projektu: Jadwiga Sochacka Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego

Bardziej szczegółowo

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Trzebnica Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków pod redakcją Leszka Wiatrowskiego Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Spis treści Przedmowa (Henryk Jacukowicz) 5 Wstęp (Jerzy Kos, Leszek

Bardziej szczegółowo

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko Małe olimpiady przedmiotowe Test z historii ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Imię i nazwisko Szkoła Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa nr 17 Szkoła Podstawowa nr 18 Drogi Uczniu,

Bardziej szczegółowo

Jerzy Lubomirski. hetman polny koronny. marszałek nadworny koronny. wicemarszałek Trybunału Głównego Koronnego. marszałek wielki koronny

Jerzy Lubomirski. hetman polny koronny. marszałek nadworny koronny. wicemarszałek Trybunału Głównego Koronnego. marszałek wielki koronny Jerzy Lubomirski wicemarszałek Trybunału Głównego Koronnego wielokrotny starosta hetman polny koronny marszałek nadworny koronny marszałek wielki koronny Urodził się on 20 stycznia 1616 w Wiśniczu, kształcił

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIAGNOSTYCZNE

BADANIE DIAGNOSTYCZNE Centralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYCZNE W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI ARKUSZ GH-H1-125, GH-H4-125, GH-H5-125,

Bardziej szczegółowo

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE 4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE W skład gminy wchodzą miasto Kolonowskie osiedle Fosowskie i 3 sołectwa: Spórok, Staniszcze Małe, Staniszcze Wielkie 4.1. OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

Historia Polski Klasa V SP

Historia Polski Klasa V SP Temat: Bolesław Krzywousty i jego testament. Historia Polski Klasa V SP Bolesław Krzywousty ur. 20 sierpnia 1086, zm. 28 października 1138. Był synem Władysława Hermana i Judyty Czeskiej. Książę Śląski,

Bardziej szczegółowo

X wieku Cladzco XIII wieku zamek Ernesta Bawarskiego Lorenza Krischke

X wieku Cladzco XIII wieku zamek Ernesta Bawarskiego Lorenza Krischke Twierdza Kłodzko Twierdza Kłodzko to jeden z najlepiej zachowanych obiektów tego typu nie tylko w Polsce ale i w Europie, której losy są ściśle powiązane z miastem, na którego historię miało wpływ położenie

Bardziej szczegółowo

Szlakiem Hymnu, czyli.. Czarniecki, moim lokalnym Bonaparte!

Szlakiem Hymnu, czyli.. Czarniecki, moim lokalnym Bonaparte! Szlakiem Hymnu, czyli.. Czarniecki, moim lokalnym Bonaparte! Spójrzmy w Przeszłość Stefan Czarniecki urodził się w 1599 r. w Czarncy. Był polskim dowódcą wojskowym, oraz kasztelanem kijowskim. Rozpoznawalny

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH 2016/2017 TEST ELIMINACJE REJONOWE

WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH 2016/2017 TEST ELIMINACJE REJONOWE WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH 2016/2017 TEST ELIMINACJE REJONOWE Numer identyfikacyjny Wypełnia Rejonowa Komisja Konkursowa Imiona i nazwisko...

Bardziej szczegółowo

GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA

GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA Lublin Lublin od wieków stanowił polska bramę na wschód i przez cały okres swego istnienia wielokrotnie wpisywał się w polskie kroniki. Początki osadnictwa na wzgórzach, które

Bardziej szczegółowo

STOSUNKI POLSKOKRZYŻACKIE ZA PANOWANIA DYNASTII PIASTÓW

STOSUNKI POLSKOKRZYŻACKIE ZA PANOWANIA DYNASTII PIASTÓW STOSUNKI POLSKOKRZYŻACKIE ZA PANOWANIA DYNASTII PIASTÓW DYNASTIA PIASTÓW Krzyżacy Z chrześcijańskim Księstwem Mazowieckim sąsiadowały pogańskie plemię, które najeżdżały na kraj Konrada Mazowieckiego. Regularnie

Bardziej szczegółowo

HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW

HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW Żydzi osiedlili się w Siedlcach w połowie XVI wieku. Początkowo zajmowali się karczmarstwem, a później także rzemiosłami i kupiectwem. W roku 1794 została wybudowana żydowska

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Adam Wrzosek organizator i Dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Poznańskiego w latach 1920/ /1923

Prof. dr hab. Adam Wrzosek organizator i Dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Poznańskiego w latach 1920/ /1923 Prof. dr hab. Adam Wrzosek organizator i Dziekan Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Poznańskiego w latach 1920/1921 1922/1923 Lekarz, patolog, historyk medycyny i antropolog. Urodził się 6 V 1875 r. w Zagórzu

Bardziej szczegółowo

Rozwój gospodarczy ziem polskich w XII-XIII w.

Rozwój gospodarczy ziem polskich w XII-XIII w. Rozwój gospodarczy ziem polskich w XII-XIII w. 1. Przyczyny ożywienia gospodarczego Stopniowa stabilizacja osadnictwa Wzrost zaludnienia Początek wymiany pieniężnej Przekształcanie podgrodzi w osady typu

Bardziej szczegółowo

Dane Podstawowe: Liczba mieszkańców: Powierzchnia: 26,88 km ²

Dane Podstawowe: Liczba mieszkańców: Powierzchnia: 26,88 km ² Miasto Bielsk Podlaski Dane Podstawowe: Liczba mieszkańców: 27 787 Powierzchnia: 26,88 km ² Adres Urzędu Miasta: Urząd Miasta Bielsk Podlaski ul. Kopernika 1 17-100 Bielsk Podlaski tel. 085-731-81-88 fax

Bardziej szczegółowo

Fara Końskowolska www.konskowola.eu

Fara Końskowolska www.konskowola.eu Dwór Tęczyńskich w Końskowoli Informacja o tym, że występujący w źródłach zamek w Końskowoli (pierwsze wzmianki o nim pochodzą z końca XV wieku) przetrwał do naszych czasów w postaci pochodzącej z XVI

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: HISTORIA. Uczyć się z historii. Niepodległość historia i pamięć po 90 latach.

Przedmiot: HISTORIA. Uczyć się z historii. Niepodległość historia i pamięć po 90 latach. KLUCZ ODPOWIEDZI KONKURS PRZEDMIOTOWY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Przedmiot: HISTORIA Uczyć się z historii. Niepodległość historia i pamięć po 90 latach. ETAP WOJEWÓDZKI

Bardziej szczegółowo

musimy zatem wiedzieć policzyć dokładnie zawołać po imieniu opatrzyć na drogę Zbigniew Herbert

musimy zatem wiedzieć policzyć dokładnie zawołać po imieniu opatrzyć na drogę Zbigniew Herbert IDEA Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego służy pogłębieniu refleksji nad polskim doświadczeniem konfrontacji z dwoma totalitaryzmami nazistowskim i komunistycznym. Został powołany

Bardziej szczegółowo

Próby zjednoczenia Królestwa Polskiego

Próby zjednoczenia Królestwa Polskiego Próby zjednoczenia Królestwa Polskiego 1. Ziemie polskie w połowie XIII w. Drzewo genealogiczne s.427; pomocne przy pojawianiu się imion Po 1241 r. o ziemie śląska walczą synowie Henryka Pobożnego; podzielili

Bardziej szczegółowo

Moja pierwsza historia Pasłęka

Moja pierwsza historia Pasłęka Moja pierwsza historia Pasłęka Witold Chrzanowski, Rysunki: Jan Solka Cześć, mam na imię Staś, i podobnie jak Wy, moi drodzy, jestem pasłęczaninem. No może jestem nim trochę dłużej od Was. Żyłem tutaj

Bardziej szczegółowo

Nalot bombowy na Wieluń 1 września

Nalot bombowy na Wieluń 1 września Nr 7/2016 30 08 16 Nalot bombowy na Wieluń 1 września 1939 r. Autor: Bogumił Rudawski (IZ) We wczesnych godzinach porannych 1 września 1939 r. lotnictwo niemieckie przeprowadziło atak bombowy na Wieluń

Bardziej szczegółowo

2. Wpisz w odpowiednie miejsca nazwy: Inflanty, ziemię smoleńską, ziemię czernihowską, wschodnią Ukrainę.

2. Wpisz w odpowiednie miejsca nazwy: Inflanty, ziemię smoleńską, ziemię czernihowską, wschodnią Ukrainę. 1. Uzupełnij schemat wpisując w odpowiednie miejsca podane pojęcia: wojsko, izba poselska, urzędnicy, skarb, prawo, waluta, król, senat, polityka zagraniczna. RZECZPOSPOLITA OBOJGA NARODÓW 2. Wpisz w odpowiednie

Bardziej szczegółowo

Opublikowane scenariusze zajęć:

Opublikowane scenariusze zajęć: mgr Magdalena Tomczyk nauczyciel dyplomowany historii, wiedzy o społeczeństwie oraz wychowania do życia w rodzinie w Gimnazjum Nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Tarnowie. Naukowo zajmuje się historią XIX i

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku Załącznik do Zarządzenia Nr 995/2016 Burmistrza Krotoszyna z dnia 13 grudnia 2016 r. DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI 98 ROCZNICA WYBUCHU

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1 Spis treści Wstęp... XI DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R.... 1 Rozdział I. Monarchia patrymonialna... 3 Część I. Powstanie państwa polskiego... 3 Część II. Ustrój polityczny... 5 Część III. Sądownictwo...

Bardziej szczegółowo

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50.

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50. TEMATY ZAGADNIEŃ EGZAMINACYJNYCH Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA SŁUCHACZY Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych Semestr III klasa IIB i II B 2016/17 1. Proszę wymienić cechy charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

Program Edukacyjny. Muzeum Twierdzy Kostrzyn. dla uczniów. Szkół Podstawowych

Program Edukacyjny. Muzeum Twierdzy Kostrzyn. dla uczniów. Szkół Podstawowych Program Edukacyjny Muzeum Twierdzy Kostrzyn dla uczniów Szkół Podstawowych Wykonał: Jerzy Dreger 1. Założenia Podstawowym celem działalności edukacyjnej Muzeum Twierdzy Kostrzyn jest przybliżanie wiedzy

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian IV. Rozbiory i upadek Rzeczypospolitej

Sprawdzian IV. Rozbiory i upadek Rzeczypospolitej Sprawdzian IV Rozbiory i upadek Rzeczypospolitej GRUPA A Zadanie 1. (0 3 pkt) Podkreśl te pojęcia i postacie, które odnoszą się do konfederacji targowickiej. patriotyzm, zdrada, Seweryn Rzewuski, Tadeusz

Bardziej szczegółowo

TRANSFORMACJA TEKSTU Europa doby napoleońskiej

TRANSFORMACJA TEKSTU Europa doby napoleońskiej Szymon Andrzejewski IV rok, gr. I TRANSFORMACJA TEKSTU Europa doby napoleońskiej K. Przybysz, W. J. Jakubowski, M. Włodarczyk, Historia dla gimnazjalistów. Dzieje nowożytne. Podręcznik. Klasa II, Warszawa

Bardziej szczegółowo

HISTORIA KLASA II GIMNAZJUM SZKOŁY BENEDYKTA

HISTORIA KLASA II GIMNAZJUM SZKOŁY BENEDYKTA 2016-09-01 HISTORIA KLASA II GIMNAZJUM SZKOŁY BENEDYKTA Cele kształcenia wymagania ogólne I. Chronologia historyczna. Uczeń sytuuje wydarzenia, zjawiska i procesy historyczne w czasie oraz porządkuje je

Bardziej szczegółowo

Konkurs dla uczennic i uczniów gimnazjów z Powiatu Ostrowskiego

Konkurs dla uczennic i uczniów gimnazjów z Powiatu Ostrowskiego źródło: www.ngopole.pl Konkurs dla uczennic i uczniów gimnazjów z Powiatu Ostrowskiego Udział Wielkopolan w Powstaniu Styczniowym Finał Powiatowy- 20 marca 2013 roku, godz. 09.00 II Liceum Ogólnokształcące

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Interpretacje historii Mazowsza... 22 Specyfika historyczna Mazowsza... 22 Kwestia zacofania Mazowsza w literaturze historycznej...

Rozdział II. Interpretacje historii Mazowsza... 22 Specyfika historyczna Mazowsza... 22 Kwestia zacofania Mazowsza w literaturze historycznej... Spis treści Wstęp..................................................... 11 Rozdział I. Wprowadzenie................................... 15 Uwagi metodologiczne..................................... 15 O stanie

Bardziej szczegółowo

Epoka napoleońska. Sprawdzian wiadomości dla klasy II B. Grupa I

Epoka napoleońska. Sprawdzian wiadomości dla klasy II B. Grupa I Strona1 Epoka napoleońska. Sprawdzian wiadomości dla klasy II B. Grupa I......... Imię i nazwisko uczennicy/ucznia klasa nr w dzienniku Liczba uzyskanych punktów:... ocena:... Podpis rodziców:... 1. Podkreśl

Bardziej szczegółowo

Po odrodzeniu w II RP panowała niezwykle trudna sytuacja gospodarcza. I wojna światowa i walki o granice przyniosły ogromne zniszczenia w kraju.

Po odrodzeniu w II RP panowała niezwykle trudna sytuacja gospodarcza. I wojna światowa i walki o granice przyniosły ogromne zniszczenia w kraju. Po odrodzeniu w II RP panowała niezwykle trudna sytuacja gospodarcza. I wojna światowa i walki o granice przyniosły ogromne zniszczenia w kraju. Ponadto poziom rozwoju w Polsce nie był równy. W zaborze

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. Zadanie 1. (0 1) 6. Dziedzictwo antyku. Uczeń: 1) charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

Henryk Rutkowski. Kartografia wschodniej Wielkopolski do początku XIX wieku

Henryk Rutkowski. Kartografia wschodniej Wielkopolski do początku XIX wieku Henryk Rutkowski Kartografia wschodniej Wielkopolski do początku XIX wieku Przedmiotem zainteresowania jest terytorium województwa kaliskiego na dawnych mapach, z których tylko późniejsze przedstawiają

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 21 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 21 zaliczenie z oceną Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Prawo Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. dr hab. Marian Kallas Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną

Liczba godzin Punkty ECTS Sposób zaliczenia. ćwiczenia 24 zaliczenie z oceną Wydział: Prawo i Administracja Nazwa kierunku kształcenia: Prawo Rodzaj przedmiotu: podstawowy Opiekun: prof. dr hab. Marian Kallas Poziom studiów (I lub II stopnia): Jednolite magisterskie Tryb studiów:

Bardziej szczegółowo

2014 rok Rok Pamięci Narodowej

2014 rok Rok Pamięci Narodowej 2014 rok Rok Pamięci Narodowej I. 100 rocznica wybuchu I wojny światowej I wojna światowa konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytania, Francją,

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ II - MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA

ARKUSZ II - MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA ARKUSZ II - MODEL ODPOWIEDZI I SCHEMAT OCENIANIA Zadania od 41. do 59. związane z analizą źródeł wiedzy historycznej (30 punków) Zasady oceniania: za rozwiązanie wszystkich zadań z arkusza II można uzyskać

Bardziej szczegółowo

Pielęgnując przeszłość, kształcimy ku przyszłości I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. BOLESŁAWA CHROBREGO W GNIEŹNIE

Pielęgnując przeszłość, kształcimy ku przyszłości I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. BOLESŁAWA CHROBREGO W GNIEŹNIE Pielęgnując przeszłość, kształcimy ku przyszłości I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. BOLESŁAWA CHROBREGO W GNIEŹNIE Projekt: Szkolne jubileusze Historia szkoły Początki szkoły sięgają II połowy XIX wieku, kiedy

Bardziej szczegółowo

Życie w starożytnych Chinach

Życie w starożytnych Chinach STAROŻYTNE CHINY Życie w starożytnych Chinach Ośrodek budowy państwowości chińskiej znajdował się w dolinie rzeki Huang-ho ( chiń. Żółta Rzeka). Pierwsze państwa powstały tam około połowy II tysiąclecia

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIAGNOSTYCZNE

BADANIE DIAGNOSTYCZNE Centralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYCZNE W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI GRUDZIEŃ 2011 Numer zadania 1. 2.

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum im Józefa Korzeniowskiego w Brodach

Gimnazjum im Józefa Korzeniowskiego w Brodach Gimnazjum im Józefa Korzeniowskiego w Brodach Dzieje gimnazjum brodzkiego są ściśle związane z historią i położeniem Narodu Polskiego. W pierwszym rozbiorze w 1772 roku przeszły Brody pod panowanie austriackie.

Bardziej szczegółowo

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI "Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku teraźniejszości, ani nie ma prawa do przyszłości". Józef Piłsudski Po 123 latach zaborów Polacy doczekali się odzyskania niepodległości.

Bardziej szczegółowo

Numer zadania Suma punktów

Numer zadania Suma punktów Sprawdzian 2. Nowożytność Grupa B Imię i nazwisko Klasa Ocena Numer zadania 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Suma punktów Liczba punktów Zadanie 1. (0 3) Określ, które z podanych zdań na temat demokracji szlacheckiej

Bardziej szczegółowo

Polska po II wojnie światowej

Polska po II wojnie światowej Polska po II wojnie światowej w latach 1945-1947 Rafał Nowicki źródła - Internet, (http://historia-polski.klp.pl/a-6269.html) obrazki - Wikipedia TERYTORIUM GRANICE - LUDNOŚĆ Obszar Polski po II wojnie

Bardziej szczegółowo

Przemysł II koronował się na króla Polski po okresie rozbicia dzielnicowego w roku. Była to.. połowa wieku.

Przemysł II koronował się na króla Polski po okresie rozbicia dzielnicowego w roku. Była to.. połowa wieku. 1. Uzupełnij zdania. Wielkopolska sąsiaduje z następującymi regionami: 1. Pomorze 2... 3... 4... Największą rzeką Wielkopolski jest. Wielkopolska leży na terenie 3 krain geograficznych. Są to: 1. Pojezierze..

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

II Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Mechanicznych im. Stefana Czarnieckiego w Łapach

II Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Mechanicznych im. Stefana Czarnieckiego w Łapach II Liceum Ogólnokształcące w Zespole Szkół Mechanicznych im. Stefana Czarnieckiego w Łapach Opracowała: Dorota KONDRATIUK 1. Wprowadzenie historyczne. Zespół Szkół Mechanicznych im. Stefana Czarnieckiego

Bardziej szczegółowo