těšínské divadlo scena polska

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "těšínské divadlo scena polska"

Transkrypt

1 t těšínské divadlo scena polska

2 Dyrektor TD Karol Suszka Dyrektor d.s. ekonomicznych Iris Heclová Kierownik artystyczny SP Bogdan Kokotek Kierownik literacki SP Joanna Wania W stronę Czarnolasu Na podstawie życia i twórczości Jana Kochanowskiego napisała Renata Putzlacher Reżyseria i scenografia Bogdan Kokotek Muzyka Zbigniew Siwek Kostiumy Anna Olechowska Choreografia Małgorzata Jóźwiak Spektakl zrealizowano przy wsparciu finansowym Ministerstwa Kultury RC 56. sezon Sceny Polskiej TD Prapremiera 26 maja 2007 r. Osoby: Jan Kochanowski Klaudiusz Szymiczek Łukasz Górnicki, Aleksander Dariusz Waraksa Stanisław Fogelweder, Poseł Mariusz Osmelak Depositor, mistrz ceremonii; Zygmunt August Janusz Kaczmarski Patrycy Nidecki, żak; Arlekin Jakub Tomoszek Lidia z Padwy, Colombina Anna Konieczna Żacy, Dworzanie Wojciech Kadłubiec* Andrzej Szymanik* Karczmarki, Damy dworu Katarzyna Wojczyk Agata Hladík* Roksana Jevsejčik* Małgorzata Michejda* Michaela Miech* Zuzanna Rusnok* Natalia Urbuś* Joanna Żagan* Mikołaj Rej, Dworzanin, Antenor Paweł Niedoba Jan Tarnowski, hetman wielki koronny; Priam, Stańczyk Ryszard Pochroń Kobieta I, Stara Pani Halina Pasekova Kobieta II; Anna, siostra Jana Anna Paprzyca Biskup Myszkowski, Chorus Ryszard Malinowski Jan Zamoyski, Ulisses Bartosz Dziedzic Hanna, dwórka; Helena Lidia Chrzanówna Dorota Podlodowska Izabela Kapias (gośc.) Orszulka, Ewa, Poliksena córki Kochanowskiego Łucja Pochroń ** Natalia Bajger ** Aleksandra Wania ** Inspicjent, sufler: Iwona Bajger * studenci Polskiego Gimnazjum w Czeskim Cieszynie ** uczennice Polskiej Szkoły Podstawowej w Czeskim Cieszynie

3 & Jan z Czarnolasu & Ja inaczej nie piszę, jeno jako żyję, zaświadcza Jan Kochanowski we fraszce pt. O swych rymiech. Ten zagadkowy pisarz z rozmysłem nie pozostawił po sobie żadnej innej biografii, prócz swej twórczości. We Fraszkach (II 29) ostrzega nas nawet przed próbami poszukiwania w tych utworach umysłu zakrytego ich autora, gdyż interpretator idąc tropem może po prostu zabłądzić: Bo się w dziwny labirynt i w błąd wda takowy, Skąd żadna Aryjadna, żadne kłębki tylne Wywieść go móc nie będą, tak tam ścieżki mylne. Współcześni poety także nie spisali jego życia, nie wiadomo dlaczego, bo bardzo go cenili, nagradzali, nazywali kochaniem wieku. Przed Janem Kochanowskim różni autorzy próbowali rymować po polsku. Jego znakomitymi poprzednikami byli m. in. Biernat z Lublina i Mikołaj Rej; zresztą w XVI wieku wierszowano powszechnie. Przekładano na mowę wiązaną fragmenty Biblii, opisy bitew, sejmów, pogrzebów, porady rolnicze i obrazki z zajść ro dzi n nych. Dwaj bracia Kochanowskiego, Mikołaj i Andrzej, także parali się literaturą. Andrzej przetłumaczył Eneidę Wergiliusza, a Mikołaj zostawił po sobie Rotuły i przekład Moraliów Plutarcha. Syn Mikołaja, Piotr, zasłynął później jako znakomity tłumacz Orlanda szalonego Ariosta i Jerozolimy wyzwolonej Tassa. Natomiast o Janie Kochanowskim można powiedzieć tylko to, co powtarzano przez wieki geniusz poetycki tej miary pojawił się w literaturze polskiej po raz pierwszy i pozo stał jedyny aż do czasu Romantyzmu, który eksplodował niezwykłymi talentami. Poznał się na nim od razu Mikołaj Rej, który uznał poetycką wyższość nad sobą Kochanowskiego nie tylko w swoim Źwierzyńcu, ale także chwaląc go jak mówi legenda słowami: Temu w nauce dank przed sobą dawam I pieśń Bogini Słowieńskiej oddawam. Jan Kochanowski, herbu Korwin, urodził się prawdopodobnie w 1530 roku w Sycynie koło Radomia. Nie znamy dokładnej daty jego urodzin, nieznane są też fakty z lat jego młodości. Był synem Piotra Ko cha nowskiego, prawnika i sędziego sandomierskiego i Anny Białaczowskiej. Jego ojciec, średniozamo żny szlachcic, miał na utrzymaniu liczną rodzinę Jan posiadał jedenaścioro rodzeństwa. Dla młodego szlachcica z wielodzietnej rodziny droga do kariery wiodła przez naukę i dwory ma gnackie. Tak więc w 1544 roku młody Kochanowski został przyjęty w poczet żaków na wydziale sztuk wyzwolonych Akademii Krakowskiej. Nie wiemy, jak długo tutaj studiował, ostatecznie nie uzyskał też żadnego stopnia akademickiego, ale znalazł się w jednym z ważniejszych europejskich ośrodków renesansowego humanizmu. Studia krakowskie kontynuował w Królewcu i Padwie. Na przełomie 1551 i 1552 roku Jan Kochanowski przybył do Królewca, stolicy Prus Książęcych i centrum prądów reformacyjnych. Zwią zany był z dworem Albrechta Hohenzollerna, księcia pruskiego, twórcy Akademii Króle wie ckiej, wiel kiego i możnego protektora polskiej reformacji. Do Padwy wyruszył Kochanowski z Tarnowa przez Kraków, Cieszyn, Ołomuniec do Wiednia, a potem za szeroki Dunaj i Alpy krzywe i powracać miał tu trzykrotnie: w latach , i Studiował na Wydziale Artium pod kierunkiem wybitnych humanistów (Francesco Robortello) i nawiązywał przyjaźnie z przebywającymi tam Polakami: Łukaszem Górnickim (jeden z najwybitniejszych prozaików polskiego Renesansu, przyszły twórca Dworzanina polskiego, sekretarz i bibliotekarz Zygmunta Augusta), Andrzejem Trzecieskim (poeta, tłumacz, przyszły dworzanin Zygmunta Augusta i sekretarz Henryka Walezego), Stanisławem Fogel we derem (przyszły dyplomata i wybitny humanista) i Andrzejem Patrycym Nideckim (filolog klasyczny, poeta łaciński, wydawca i komentator Cycerona na skalę europejską; w 1573 roku przyjmie święcenia kapłańskie). Jan spotykał się z nimi również po powrocie do Polski, na dworze królewskim, a do ich grona dołączy później jeszcze jeden padewczyk, Jan Zamoyski (przyszły kanclerz i hetman wielki koronny, mecenas humanistów, założyciel Zamościa i fundator Akademii Zamojskiej). W Padwie Jan chłonął idee renesansowe, których kolebką i najważniejszym ośrodkiem były właśnie Włochy. Jego studia padewskie, choć nie uwieńczone żadnym stopniem akademickim, przyniosły mu rozległą erudycję w zakresie znajomości języków klasycznych, poetyki, retoryki i filozofii, Podróże i kontakty z uczonymi i humanistami dały Kochanowskiemu wiedzę filologiczną, humanistyczną, a także ogładę i wprawę literacką. Tu przyszły autor Odprawy posłów greckich zobaczył grobowiec Antenora, uchodźcy ze zburzonej Troi i legendarnego żałożyciela Padwy. Niemniej ważne było dla niego zetknięcie się ze współczesną sceną padewską i właściwą tamtej szemu życiu teatralnemu atmosferą. Poezje zaczął pisać w Padwie, używając wytwornej łaciny; powstały wówczas ody, pieśni, elegie i epigramaty. W jednej ze swych elegii łacińskich (wracał do nich później w Czarnolesie) przyznaje: Jeślim poetą, dziełem to nie Muz jest wcale; Nie chodziłem do groty w aonijskiej skale, Jeno miłość uczyła mnie wiersz składać słodki, Naśladując starego Kallimacha zwrotki. Polski erotyk Kochanowskiego to próba przeszczepienia tradycji włoskiego petrarkizmu na grunt polski. Profesor Tadeusz Ulewicz analizując łacińskie elegie miłosne młodego poety wysunął hipotezę, że opiewaną w padewskich elegiach Kochanowskiego Lidią była prawdopodobnie słynna aktorka komedii dell arte, Vincenza Armani. W wielu utworach znajdujemy aluzje do jej umieję tno ści przebierania się (nawet w męskie szaty), malowania twarzy kramną barwą oraz do wzbu dzania powszechnego podziwu (z tych powodów prawdopodobnie otruł ją w 1569 roku zazdrosny kochanek). Gdy dodamy jeszcze to, że granica między aktorką a kurtyzaną była w Renesansie bardzo nieraz zatarta, zrozumiemy ból i ostateczne rozczarowanie zakochanego poety: Taki byłem, gdy chłodem serca mnie darzyła Lidia, co w moich pieśniach tak sławiona była. Gdy malarz chciał malować mą twarz, drżałem z lęku, Ażeby nie przedstawił razem mego jęku. Drugi pobyt włoski przerwała w początkach roku 1557 wiadomość o śmierci matki. Natomiast swój ostatni pobyt w Padwie Jan Kochanowski zakończył podróżą przez Francję i Niemcy. W Paryżu nawiązał stosunki z dworem młodego Jana Baptysty Tęczyńskiego i prawdopodobnie spotkał się z Pierrem Ronsardem, najwybitniejszym poetą Renesansu francuskiego, propagatorem twórczości w języku rodzimym, który uważany był w XVI wieku za największego liryka Europy. Ronsard prze wodził Plejadzie, grupie poetów głoszących wyższość piśmien nictwa narodowego nad łacińskim. W tamtym okresie powstał także polski Kochanowskiego Czego chcesz od nas, Panie, za Twe hojne dary, nadesłany do Polski z Paryża. Ten niezwykle popularny hymn znalazł się w śpie wni kach zarówno katolickich, jak i protestanckich. W roku 1559 po wieloletnich studiach i wędrówkach poeta na dobre wraca do kraju, gdzie w odpisach krążą już jego pierwsze utwory łacińskie i polskie. W tym samym roku przed sądem grodzkim w Radomiu przeprowadzono podział majątku Kochanowskich. Janowi dostał się Czarno las, Ruda, młyn i stawy rybne. Poeta spoglądał wówczas w stronę Czarnolasu, ale jeszcze nie był gotów. W życiu Jana to początek piętnastoletniego okresu dworskiego typowa droga powracających do kraju uczonych padewczyków. Pełnili oni na dworach funkcje sekretarzy i blibliotekarzy, o ile nie nęcił ich uniwersytet lub stan duchowny. O tym dylemacie wspomina poeta we fraszce Do Piotra Kłoczowskiego: Nie chcę cię, Pietrze, do Włoch drugi raz prowadzić. Trafisz sam; a mnie też czas o sobie poradzić, Jesli mi w rewerendzie czy lepiej w sajanie, Jesli mieszkać przy dworze czy na swoim łanie? A więc księża rewerenda czy sajan krótka szata noszona przez wojskowych i dworzan? W Krako wie i na dworach magnackich kwitła wówczas kultura Renesansu, natomiast praca nad języ ka mi narodowymi postępowała w renesansowej Europie powoli i opornie. W Polsce od epoki Mieszka I do pierwszych słów zapisanych gwarą lechicką w Księdze Henry kowskiej: Daj, ać ja pobruszę, a ty poczywaj minęło 300 lat. Sejmy obradowały po łacinie aż do czasów Zygmunta Starego; nie po polsku drukowano też ustawy. W roku 1534 Luter przetłu ma czył Biblię na niemiecki, a w 1542 roku Sperone Speroni pisze w Italii dzieło o równouprawnieniu wszystkich języków, Dialoghi del lingue. Kochanowski musiał się zetknąć z tą książką podczas studiów w Padwie. Choć nie zaprze stał pisania łacińskich tekstów, ogromna większość jego utworów powstała w języku polskim. Był to krok, który spowodował jakościową przemianę języka polskiego w ciągu zaledwie 30 lat. Polszczyzna Kochanowskiego i po nim jest inną polszczyzną niż wcześniejsza. Tak gwałtownej rewolucji językowej nie było w polskiej historii. Kto mi dał skrzydła, kto mię odział pióry I tak wysoko postawił, że z góry Wszystek świat widzę, a sam, jako trzeba Tykam się nieba. (Pieśń X) Kochanowski był świadom swojej roli w literaturze. Najdobitniej wyraził to w poemacie Muza, zawierającym

4 wiarę w nieśmiertelność własnej poezji, poczucie niepowtarzal nej misji, świadomość wielkości, która zobowiązuje wobec świata, ale też przynosi samotność na szczytach: Ja jeden niech wam służę, a za cześć poczytam Sobie, że się dróg innych niż pospólstwo chwytam. Wy mię z ziemie wzwodzicie, wy mię wyłączacie Z liczby nieznacznej i nad obłoki wsadzacie. W poemacie złożony został hołd biskupowi Piotrowi Myszkowskiemu, który hojnie wspierał poetę, umożliwiając mu swobodną pracę. Tym samym wyrażone zostało uznanie dla instytucji, jaką był mecenat możnych, przyczyniających się do rozwoju kultury. Instytucja ta rozkwitła właśnie w Renesansie i kontynuowana była w następnych wiekach. Tak oto Kochanowski znalazł się w kręgu mecenatu magnackiego był dwo rza ninem wojewody lubelskiego i wielkiego marszałka koron nego Jana Firleja, przywódcy kalwinów małopolskich, potem przebywał na dworze Mikołaja Czar nego Radziwiłła, protektora kalwinizmu na Litwie, bawi też na dworach Tarnowskich, Tęczyń skich i biskupa krakowskiego Filipa Padniewskiego. W końcu dzięki poparciu renesansowego humanisty, biskupa i polityka, kanclerza Piotra Myszkowskiego (z tym starszym o 20 lat padewczykiem łączyła Jana serdeczna przyjaźń, wspólnota myśli i ideałów literackich) mianowano go sekretarzem królewskim Zygmunta II Augusta. W tym okresie (lata sześćdziesiąte) wokół osoby króla, szczególnie w jego kancelarii, w osobach sekretarzy, dworzan, przewijali się najwybitniejsi twórcy z Kochanowskim i Górnickim na czele. Godność sekretarza była godnością tytularną; król miał wielu sekretarzy, którzy się zbytnio nie przepracowywali. W podobny zresztą sposób poeta został pro bo szczem poznańskim i zwoleńskim. Obo wią zki duszparsterskie pełnili opłacani przez niego kapłani, a on sam czerpał zyski pobierając dziesięciny z gruntów miejskich i wsi szlacheckich. Naduży cia tego rodzaju były w Renesansie na porządku dziennym, na przykład podziwiany przez Kochanowskiego Pierre Ronsard piastował jako osoba świecka godność kanonika i opata. I w tym wypadku pomógł Janowi (który stał się świeckim probo szczem) biskup Myszko w ski, któremu poeta wypłacił się wieloma dziękczynnymi apostrofami jak m. in. ta, Do Piotra Myszkowskiego: Nie w puste karty wpiszę imię twe jedynie. Wyryta jest w mym sercu i nigdy nie zginie Dobrodziejstw twoich pamięć, czas jej nie zagładzi, Czy żyć będę, czy śmierć mnie do zmarłych wprowadzi. Jan służył przy dworze Zygmunta II Augusta do 1574 roku. Towarzyszył królowi podczas burzliwych sejmów, zajmował się działaniami politycznymi, czego ślady widać w jego utworach. Opisywał ważne dla Ojczyzny wydarzenia, w tym drugi hołd pruski księcia Albrechta Hohen zo llerna u stóp Zygmunta II Augusta, unię Korony i Litwy w 1569 roku. Jego stosunek do króla był niejednoznaczny: w pismach są ślady zarówno aprobaty, jak i rozczarowania być może nie do statecznym rozwojem kariery dworskiej. Towarzyszył jednak królowi jako przypasany do miecza rycerz podczas manewrów wojskowych na Litwie skierowanych przeciwko Iwanowi Groźnemu w 1567 roku. Poglądy polityczne Kochanowskiego cechowało to, co w ogóle stanowiło istotę jego wizji świata: umiar, poczucie harmonii i potrzeba ładu. Był umiarkowanie reformatorski i umiarko wanie katolicki. Choć krytyczny wobec szlachty, unikał przesady i zacietrzewienia w dyskusji. Ja miewam czasem wizyję. Ukazują mi się dwie boginie: jedna jest Necessitas, konieczność, w ręce spiżowej niosąca haki i kliny, a druga Po e t i c a, poezja tchnąca niewysłowionym czarem. Te dwie, kiedy mię obstąpią, nie wiem, co z niemi czynić (Z listu do Stanisława Fogelwedera) Poeta zdawał sobie sprawę z niebezpieczeństw grożących literackiej twórczości w zgiełku i gwarze nadwornym. Damy bardzo go lubiły, bo Jan był wytworny, wykształcony, wesoły, nie stroniący od zabawy. Znane są nazwiska paru kochanek poety, w tym Agnieszki Kryski i Katarzyny Wodyń skiej, wpisanych w akrostychy, którymi Jan z Czarnolasu chętnie się bawił. Trzeba pamiętać, że znaczna część twórczości Kochanowskiego ma charakter rozrywko wy, biesiadny oczywiście w dwornym sensie tego wyrażenia. W okresie dworskim rozpoczął, a kontynuował przez całe życie, pisanie fraszek, które są znakomitym, barwnym obrazem obyczajowości epoki, świadectwem życia. Ich celny i lapidarny język jest jedynym obszarem, w którym poeta pozwalał sobie czasem na szlachecką rubaszność. Kochanowski wprowadził też do polskiej kultury model tragedii antycznej jego Odprawa posłów greckich jest też wielką patetyczną przestrogą dla Rzeczpospolitej szlacheckiej. Rzecz dzieje się w Troi, do której przybyli posłowie z greckiej Sparty, którzy żądają wydania Heleny, żony Menela osa, którą uprowadził Parys-Aleksander, gwałcąc tym samym święte prawo gościnności. W razie odmowy grożą wojną. Dwór trojański jest pełen swa

5

6 rów, prywaty i przekupstwa. Dramat ma zakończenie otwarte: zagłada należy do możliwej przyszłości. W tej właśnie otwartości zawarta jest najgroźniejsza przestroga dla polskiego króla i szlachty: jeśli zaraz czegoś nie zrobicie, skończycie jak Trojanie. Wy, którzy pospolitą rzeczą władacie, A ludzką sprawiedliwość w ręku trzymacie, Wy, mówię, którym ludzi paść poruczono I zwierzchności nad stadem bożym zwierzono: Miejcie to przed oczyma zawżdy swojemi, Zeście miejsce zasiedli boże na ziemi, Z którego macie nie tak swe własne rzeczy, Tako wszytek ludzki mieć rodzaj na pieczy. Sztuka doczekała się inscenizacji za życia poety, była podana na teatrum przed królem Jego Mością. Aktorami byli młodzieńcy z zacnych rodzin, a w chórze wystąpiły panny, również dobrze urodzone. Z wielkim uznaniem mówił o tym dramacie Adam Mickiewicz w wykładach paryskich. Odkąd Piotr Myszkowski objął w 1570 roku biskupstwo płockie i opuścił dwór, Jan rozluźnił związek z dworem królewskim i zaczął przebywać w Czarnolesie. Zawsze wątły król Zygmunt August od 1568 roku chorował już niemal bez przerwy. Zmarł w Knyszynie w 1572 roku. Tak opisano jego odejście: Ostatni z Jagiellonów został pochowany na Wawelu. Jako osoba prywatna, Zygmunt August był martwy. Jako osoba publiczna jechał za własnym pogrzebem w postaci swego sobowtóra. Drzewce królewskiego sztandaru zostało przełamane na dwoje i wraz z króle wskimi klejnotami wrzucone do grobu. Akt ten stał się symbolem przeistoczenia Królestwa Polskiego. Zygmunt August rządził jako monarcha dziedziczny dwoma odrębnymi księstwami. Pozostawiał je zjednoczone w obrębie jednej Rzeczypospolitej elekcyjnej. Po śmierci Zygmunta Augusta Kochanowski był zwolennikiem Henryka Walezego, w którego koronacji uczestniczył w 1573 roku. Po haniebnej ucieczce króla rozczarowany wycofał się z życia dworskiego i osiedlił się na wsi w Czarnolesie: Uprawiam łan ojczysty. Żegnaj, złudny dworze. Już żadna z twych obietnic znęcić mnie nie może. Mimo że karierę dworską uważał za niezbyt udaną, zakończył ją jako człowiek zamożny. Przyczy niła się do tego jego świecka kariera kościelna. Rezygnując z kariery dworskiej około roku 1575 Kochanowski zrzekł się również swych tytularnych probostw i ożenił się z Dorotą Podlodowską, córką stolnika sandomierskiego. Miał wówczas 45 lat, Dorota około 25. Według legendy ofiarował młodej żonie ukończoną właśnie Pieśń świętojańską o Sobótce, gdzie w części XI umieścił adresowaną wprost do ukochanej apostrofę: Nieprzepłacona Doroto, Co między pieniędzmi złoto, Co miesiąc między gwiazdami, Toś ty jest między dziewkami. Rok 1576 rozpoczął ostatni, przeszło ośmioletni okres życia Jana Kochanowskiego. Lata te spędził on przede wszystkim jako stateczny ziemianin w odziedziczonym w Czarnolesie, dużo czasu po świę cając życiu rodzinnemu i pracując nad największym dziełem swego życia: tłumaczeniem Psałterza Dawidowego. Wracał również do dawnego cyklu wierszy o Lidii, czytał je na nowo i poprawiał, choć Padwa była już wówczas dla niego tylko dalekim wspomnieniem. W 1579 roku król Stefan Batory nomi nował poetę na honorowy urząd wojskiego sandomierskiego, co domowi Kochano wskich dało podstawy znacznej zamożności. Okres czarnoleski był pełen harmonii i spokoju. Znalazło to odbicie w twórczości poety, najbogatszej i najdojrzalszej właśnie w tych latach. W Pieśni XXIV (z Ksiąg wtórych) dumnie zapewnia o swej przyszłej sławie: O mnie Moskwa i będą wiedzieć Tatarowie, I różnego mieszkańcy świata Anglikowie; Mnie Niemiec i waleczny Hiszpan, mnie poznają, Którzy głęboki strumień Tybrowy pijają. W pieśni tej słyszy się echa słynnego Exegi monumentum Horacego. I tak jak Horacy powiada: ja z nizin wyrosły pierwszy doprowadziłem nurt eolskiej pieśni do Italów, tak Jan Kochanowski pisze: I wdarłem się na skałę pięknej Kalijopy, Gdzie dotychmiast nie było znaku polskiej stopy. Szczę śli wy rok 1579 jest zarazem czasem głębokiej osobistej tragedii i klęski. Umiera utalentowana córeczka poety Orszulka, Safo słowieńska, jak ją ojciec potem nazwał. Nagle ów rene sansowy czło wiek wierzący w dobroć Boga, harmonię świata, w to, że życie etyczne i pełne umiaru gwarantuje niczym nienaruszone szczęście, staje w obliczu czegoś tak absurdalnego, jak śmierć małego, niewinnego dziecka. Wydaje się, że cały światopogląd poety legł w gruzach, rodzą się dramatyczne pytania o sens wyznawanego dotychczas systemu wartości. Ale po przejściu przez zwątpienie i rozpacz, musi on w końcu zaakceptować to doświadczenie jako również

7 Kwiaty na premiery dostarcza firma Art Work Jaromír a Marcela Pščolkovi Hlavní třída 34 Český Těšín tel.: do każdej polskiej rodziny informacje, publicystyka, ogłoszenia, sport tel , KLUB POLSKIEJ PRASY I KSIĄŻKI KSIĘGARNIA Danuta Wirth ul. Czapka 7 ~ Czeski Cieszyn Godziny otwarcia: Po-Pt w soboty księgarnia nieczynna tel.: Partner těšínského di va dla TŘINECKÉ ŽELEZÁRNY, a.s., PrůmY slová 1000, , Třinec tel.: , fax: ,

8 przynależne do ludzkiej egzystencji. Dramat renesansowego rozumu zostaje przez tenże rozum rozwiązany: śmierć należy do porządku życia, a wyroki boskie, nawet te niezrozumiałe, człowiek winien akceptować: Fraszki to wszytko, cokolwiek myślemy, Fraszki to wszytko, cokolwiek czyniemy; Nie masz na świecie żadnej pewnej rzeczy, Próżno tu człowiek ma co mieć na pieczy. Zacność, uroda, moc, pieniądze, sława, Wszystko to minie jako polna trawa; Naśmiawszy się nam i naszym porządkom, Wemkną nas w mieszek, jako czynią łątkom. (O żywocie ludzkim) W 1580 roku w drukarni Łazarzowej w Krakowie ukazują się słynne Treny, najczęściej tłuma czone dzieło Kochanowskiego. Kunsztowny cykl 19 utworów zróżnicowanych wersyfikacyjnie jest nie tylko poetyckim pomnikiem wystawionym zmarłemu dziecku i świadectwem ojcowskiej rozpaczy. Jest także zapisem egzystencjalnego dramatu poety i sposobu jego przeżywania. Jan Kochanowski zakończył życie nagle, w pełni sił twórczych, w wieku 54 lat. Zmarł na atak serca 22 sierpnia 1584 w Lublinie, gdzie na zjeździe senatorów dochodził u Stefana Batorego sprawie dli wości za śmierć szwagra, Jakuba Podlodowskiego, koniuszego królewskiego, zabitego w drodze do Turcji. Kronikarz Bielski zanotował wówczas: Na tejże konwokacyjej w Lublinie umarł Jan Kochanowski herbu Korwin, poeta taki polski, jaki w Polszcze jeszcze ani był, ani sie takiego drugiego spodziewać możem. W Lublinie odbyły się uroczystości pogrzebowe, w których uczestniczyli liczni dostojni cy świeccy i duchowni, w tym również król Stefan Batory. Poeta pochowany został w kaplicy kościoła w Zwoleniu, obok rodziców, gdzie do dziś znajduje się nagrobek z jego podobizną. Miał sześć córek, z których trzy zmarły w dzieciństwie. Już po śmierci poety jego żona Dorota urodziła syna. W Zwoleniu na nagrobku Jana z Czarnolasu około roku 1610 wyryto łacińską inskrypcję, która we współczesnym przekładzie głosi: Jan Kochanowski, wojski sandomierski tu spoczywa. Niechaj ten nagrobek będzie znakiem widocznym, by światły przechodzień nie przeszedł bez uczczenia prochów tak wielkiego męża, którego pamięć u ludzi wykształconych trwać będzie wiecznie. W najwnikliwszej charakterystyce Kochanowskiego, w Kamiennych rękawiczkach Wacława Borowego czytamy: Był on sam świadom tego, że jest ze dwojej złożony natury, w jednym ze swoich wczesnych utworów mówił o tym, że w człowieku są mocarki dziwne, nie tylko sobie różne, ale i przeciwne, a w elegii do Firleja wywodził, że dwukształtne potwory mitologiczne, takie jak Sfinks, Scylla lub Centaury, są wyobrażeniami dwojakości wewnętrznej człowieka. Staraliśmy się w naszym spektaklu spojrzeć również w ten sposób na poetę z Czarnolasu, którego legenda często prezentuje bardzo jednostronnie, jako starszego pana tworzącego pod czarnoleską lipą. A przecież nie wiemy nawet, jak Kochanowski wyglądał. Jego najbardziej praw do podobną podobizną jest marmurowe popiersie w Zwoleniu z 1610 roku poeta ma wydłużoną twarz, duże oczy, wąskie czoło, sumiasty wąs i ufryzo wa ną brodę. We wstępie do książki Z łacińska śpiewa Słowian Muza (poezje Jana Kochanowskiego w prze kła dzie Leopolda Staffa) zatytułowanym Pamięci Lidii Padewskiej Zygmunt Kubiak snuje zaskakujące przypuszczenie: Myślę, że nasz mistrz ową Lidię z Padwy pamiętał także wtedy, gdy umierał jak i Orszulę. Wczytując się w jego dzieło, niewiele mam wątpliwości co do tego, że były to dwie istoty ludzkie, które w swym życiu najbardziej pokochał. Lektura łacińskich elegii w przekładach Staffa nie tylko pozwoliła nam znaleźć język, jakim powinni mówić bohaterowie scenicznej opowieści o Janie z Czarnolasu. Przypomniała nam również innego poetę, wieszcza, który pomimo upływu lat nadal wracał myślami do swojej Maryli, do miejsc, w których cząstkę swej duszy zostawił. Wers zamieszczony poniżej nie pochodzi ze znanego wiersza Do M*** Adama Mickiewicza. To łacińska elegia XII z księgi trzeciej, adresowana do Lidii, której autorem jest mistrz z Czarnolasu: A teraz, gdy przebiegam zimne Litwy kraje, Myśl o mnie za przykładem, jaki ja ci daję. Bo do ciebie powracać chcę o każdej dobie, Choć znaczna część mej duszy została przy tobie Pochylenie się nad wielką poezją, którą poznawaliśmy w szkole i jakże często nie rozumieliśmy. Dziś, po latach, takie pochylenie często oznacza pokłon. Pokłon w stronę Mickiewicza, Słowackiego, Kochanowskiego. W stronę Czarnolasu. renata putzlacher Bibliografia: Mieczysław Jastrun: Poeta i dworzanin (1954) Janina Porazińska: Kto mi dał skrzydła (książka biograficzna o Janie Kochanowskim, 1967) Jadwiga Rytel: Jan Kochanowski (1974) Janusz Pelc: Jan Kochanowski w tradycjach literatury polskiej (1965) Janusz Pelc: Jan Kochanowski (1987) Tadeusz Ulewicz: Na śladach Lidii padewskiej (1962) Wiktor Weintraub: Rzecz czarnoleska (1977)

9 Prawa autorskie dotyczące wystawienia tego spektaklu reprezentuje agencja DILIA, ul. Krátkého 1, Praha. Kierownik działu organizacji widowni Dagmar Pavlíková Kierownik pracowni artystycznych Jiří Jež Kierownicy pracowni: elektryczno-akustycznej Vladimír Rybář ślusarsko-modelarskiej Soňa Navrátilová krawieckiej Marie Urbaniecová perukarskiej Eva Radová rekwizytorskiej Józef Kurek kierownik techniczny Antonín Benek brygadier sceny Roman Sekula światło Martin Walenta, Kamil Cienciala dźwięk Richard Damek, Josef Mikulášek garderobiana Kamila Kumpanová fryzjerka Jarmila Držíková rekwizyty Silvie Urbaniecová montażyści dekoracji Stanisław Kupczak, Roman Sekula, Josef Rada redakcja projekt okładki zdjęcia opracowanie graficzne i skład druk Joanna Wania Marian Siedlaczek Kateřina Czerná Marian Siedlaczek Proprint, s. r. o. Český Těšín Těšínské divadlo Český Těšín, příspěvková organizace, zřizovatel Moravskoslezský kraj, Ostravská Český Těšín tel.: , fax: cena 15 Kč

scena polska my się wilka nie boimy ivo fischer těšínské divadlo česká scéna scena polska scena bajka czeski cieszyn

scena polska my się wilka nie boimy ivo fischer těšínské divadlo česká scéna scena polska scena bajka czeski cieszyn scena polska těšínské divadlo czeski cieszyn česká scéna scena polska scena bajka ivo fischer my się wilka nie boimy dyrektor teatru cieszyńskiego karol suszka zastępca dyrektora d.s. ekonomicznych iris

Bardziej szczegółowo

Piotr Wilczek. Jan Kochanowski NOMEN OMEN

Piotr Wilczek. Jan Kochanowski NOMEN OMEN Piotr Wilczek Jan Kochanowski NOMEN OMEN Po r t re t y P i s a r z y Na okładce: płaskorzeźba na sarkofagu Jana Kochanowskiego w krypcie kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Zwoleniu. 1 Piotr Wilczek

Bardziej szczegółowo

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Jan Kochanowski. Utwory wybrane

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Jan Kochanowski. Utwory wybrane Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl Wypracowania Jan Kochanowski Utwory wybrane Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by wiedza24h.pl Wszelkie prawa zastrzeżone.

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy do odbycia wraz z nami kolejnej literackiej podróży. Tym razem podążymy szlakiem jednego z najwybitniejszych twórców epoki renesansu.

Zapraszamy do odbycia wraz z nami kolejnej literackiej podróży. Tym razem podążymy szlakiem jednego z najwybitniejszych twórców epoki renesansu. Zapraszamy do odbycia wraz z nami kolejnej literackiej podróży. Tym razem podążymy szlakiem jednego z najwybitniejszych twórców epoki renesansu. Najsławniejszy poeto między poetami, Ty nigdy nie umierasz,

Bardziej szczegółowo

SALA 7 SCENA POLSKA TĚŠÍNSKÉ DIVADLO CZESKI CIESZYN

SALA 7 SCENA POLSKA TĚŠÍNSKÉ DIVADLO CZESKI CIESZYN SALA 7 SCENA POLSKA TĚŠÍNSKÉ DIVADLO CZESKI CIESZYN sala 7 według mikołaja gogola pamiętnik szaleńca (tłum. jerzy wyszomirski) oraz antoniego czechowa sala 6 (tłum. maria dąbrowska) ułożył oleksander owerczuk

Bardziej szczegółowo

WPISUJE UCZEŃ UZUPEŁNIENIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY SPRAWDZIAN W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ

WPISUJE UCZEŃ UZUPEŁNIENIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY SPRAWDZIAN W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ KOD UCZNIA WPISUJE UCZEŃ DATA URODZENIA UCZNIA UZUPEŁNIENIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY dysleksja SPRAWDZIAN W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ Jan Kochanowski Instrukcja dla ucznia 1. Sprawdź, czy zestaw zawiera

Bardziej szczegółowo

{tabs type=tabs} {tab title=biografia:}

{tabs type=tabs} {tab title=biografia:} {tabs type=tabs} {tab title=biografia:} Jan Kochanowski (1530-1584)? urodził się w 1530r. w Sycynie, zmarł w 1584 w Lublinie, spoczywa w Zwoleniu. Pochodził ze średnio zamożnej szlachty z ziemi radomskiej.

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY ŻYCIA KOCHANOWSKIEGO

SZKOŁY ŻYCIA KOCHANOWSKIEGO SZKOŁY ŻYCIA KOCHANOWSKIEGO Ewelina Jaroszewska Śledząc dzieje Jana Kochanowskiego warto przyjrzeć się wszystkiemu, co działo się wokół niego, co było wspólnym doświadczeniem renesansowych pokoleń. Okazać

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca Autor wiersza: Anna Sobotka PATRON Każdy patron to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie Pani Ania. Mądra, dobra i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca uszczęśliwić mnie umiała. Myśli moje do Niej

Bardziej szczegółowo

Celem wielkich wypraw morskich w XV i XVI wieku było pragnienie:

Celem wielkich wypraw morskich w XV i XVI wieku było pragnienie: Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz prawidłowe zakończenie zdania. Humanizm to prąd umysłowy, który: A) interesował się głównie sztuką B) koncentrował się na człowieku C) stawiał na pierwszym miejscu naukę D)

Bardziej szczegółowo

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy LITERATURA 1. "Żyć życiem innym niż większość". Twoje rozważania o wybranych bohaterach literackich idących

Bardziej szczegółowo

I. LITERATURA. 5. Wina i kara w literaturze romantyzmu i innych epok, omów na wybranych przykładach.

I. LITERATURA. 5. Wina i kara w literaturze romantyzmu i innych epok, omów na wybranych przykładach. LISTA TEMATÓW DO CZĘŚĆI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 W CENTRUM KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO W LEGNICY I. LITERATURA 1. Wizerunek diabła i złych mocy

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Łobzie

Szkoła Podstawowa nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Łobzie WITAMY SERDECZNIE Szkoła Podstawowa nr 2 im. Mikołaja Kopernika w Łobzie C O P E Święto patrona szkoły R N I 2011 S U C Od Ziemi, po gwiazdy i dalej 1473-1543 IKOŁAJ OPERNIK Największy uczony Nowożytnej

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II Jan Paweł II właściwie Karol Józef Wojtyła, urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie polski biskup rzymskokatolicki, biskup

Bardziej szczegółowo

20 kwietnia 2010, godz. 17.00 WYKŁAD INAUGURACYJNY Adam Zamoyski Stanisław August pora na nowe spojrzenie SALA SENATORSKA

20 kwietnia 2010, godz. 17.00 WYKŁAD INAUGURACYJNY Adam Zamoyski Stanisław August pora na nowe spojrzenie SALA SENATORSKA Program wykładów 20 kwietnia 2010, godz. 17.00 WYKŁAD INAUGURACYJNY Adam Zamoyski Stanisław August pora na nowe spojrzenie SALA SENATORSKA 28 kwietnia 2010, godz. 17.00 Dr hab. Anna Grześkowiak-Krwawicz

Bardziej szczegółowo

scena polska lalka Bolesław Prus těšínské divadlo česká scéna scena polska scena bajka czeski cieszyn

scena polska lalka Bolesław Prus těšínské divadlo česká scéna scena polska scena bajka czeski cieszyn scena polska těšínské divadlo czeski cieszyn česká scéna scena polska scena bajka Bolesław Prus lalka Bolesław Prus Lalka dyrektor teatru cieszyńskiego karol suszka zastępca dyrektora d.s. ekonomicznych

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Lutomski. Grafika

Zbigniew Lutomski. Grafika Zbigniew Lutomski Grafika czerwiec 2013 Zbigniew Lutomski, urodzony 4 grudnia 1934 roku, jest jednym z najwybitniejszych przedstawicieli grafiki polskiej. Specjalizuje się w trudnej technice drzeworytu.

Bardziej szczegółowo

1. Roland rycerz średniowieczny

1. Roland rycerz średniowieczny 1. Roland rycerz średniowieczny Uczeń: Uczeń: a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości zna fragmenty tekstu Pieśni o Rolandzie, zna podstawowe wiadomości o zwyczajach i tradycjach rycerzy średniowiecznych, rozumie

Bardziej szczegółowo

Matura 2014 wykaz lektur liceum, technikum. Maturzyści

Matura 2014 wykaz lektur liceum, technikum. Maturzyści Matura 2014 wykaz lektur liceum, technikum Maturzyści Ponieważ temat maturalny z języka polskiego zredagowany jest w odniesieniu do tekstu literackiego, który zdający otrzymuje, tematy wypracowań na egzaminie

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

W numerze: 2014, numer 1 Grudzień

W numerze: 2014, numer 1 Grudzień 2014, numer 1 Grudzień W numerze: Wywiad z kierownikiem świetlicy p. Lidią Majewską Zimowe trendy Skąd się wzięła kolęda? Kącik plastyczny Uśmiechnij się Chwila relaksu GADU-GADU Z P. LIDIĄ MAJEWSKĄ- KIEROWNIKIEM

Bardziej szczegółowo

Królowa Jadwiga - patronka mojej szkoły. Prezentację przygotowały: Olga Żuchnik Jagoda Pietras Karolina Pyda Opiekun: Izabela Rosińska

Królowa Jadwiga - patronka mojej szkoły. Prezentację przygotowały: Olga Żuchnik Jagoda Pietras Karolina Pyda Opiekun: Izabela Rosińska Królowa Jadwiga - patronka mojej szkoły Prezentację przygotowały: Olga Żuchnik Jagoda Pietras Karolina Pyda Opiekun: Izabela Rosińska Szkoła Podstawowa nr 2 im. Królowej Jadwigi w Bełżycach Oto nasza szkoła

Bardziej szczegółowo

JESTEŚ KRÓLEM CHRYSTUS PAN PRZYSZEDŁ NA ŚWIAT. Jesteś Królem, Jesteś Królem. Jesteś Królem, Jesteś Królem. Królem jest Bóg.

JESTEŚ KRÓLEM CHRYSTUS PAN PRZYSZEDŁ NA ŚWIAT. Jesteś Królem, Jesteś Królem. Jesteś Królem, Jesteś Królem. Królem jest Bóg. ARCHANIOŁ BOŻY GABRIEL DOBRY BOŻE 1. Archanioł Boży Gabriel, posłan do Panny Maryi. Z majestatu Trójcy świętej, tak sprawował poselstwo k Niej. Zdrowaś, Mario, łaskiś pełna, Pan jest z Tobą, to rzecz pewna.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. Tytuł lekcji. Data i miejsce realizacji. Adresaci. Cel

Scenariusz lekcji. Tytuł lekcji. Data i miejsce realizacji. Adresaci. Cel Scenariusz lekcji Autor/ka / Autorzy: Ewa Banaszek Trenerka wiodąca: Małgorzata Winiarek- Kołucka Tytuł lekcji Polska w czasach ostatnich Jagiellonów. Data i miejsce realizacji Szkoła podstawowa Adresaci

Bardziej szczegółowo

Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze

Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze gazowej obozu zagłady w Treblince) polski pedagog, publicysta,

Bardziej szczegółowo

Pytania testowe Omnibus Etap pierwszy

Pytania testowe Omnibus Etap pierwszy Pytania testowe Omnibus Etap pierwszy 1.Części mowy dzielą się na: a. odmienne i nieodmienne b. dokończone i niedokończone c.przeszłe, teraźniejsze i przyszłe d.na nic się nie dzielą 2.Wskaż odpowiedź,

Bardziej szczegółowo

Tematy na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego dla Liceum Profilowanego w Górze Kalwarii w roku szkolnym 2013/2014

Tematy na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego dla Liceum Profilowanego w Górze Kalwarii w roku szkolnym 2013/2014 Tematy na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego dla Liceum Profilowanego w Górze Kalwarii w roku szkolnym 2013/2014 I. LITERATURA 1. Motyw śmierci w literaturze średniowiecza i baroku. Omów temat

Bardziej szczegółowo

Sposoby nawiązania do horacjańskiej myśli Non omnis moriar w utworach literatury polskiej

Sposoby nawiązania do horacjańskiej myśli Non omnis moriar w utworach literatury polskiej Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach Sposoby nawiązania do horacjańskiej myśli Non omnis moriar w utworach literatury polskiej zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie Marta Boszczyk

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 5. Rozdział V. Nowa epoka, nowy świat. 1. Oblicz, ile lat minęło od

Sprawdzian nr 5. Rozdział V. Nowa epoka, nowy świat. 1. Oblicz, ile lat minęło od Rozdział V. Nowa epoka, nowy świat GRUPA A 8 1. Oblicz, ile lat minęło od wynalezienia nowej metody druku przez Jana Gutenberga do opublikowania w 1543 roku dzieła Mikołaja Kopernika O obrotach sfer niebieskich.

Bardziej szczegółowo

Przed podróŝą na Litwę

Przed podróŝą na Litwę Przed podróŝą na Litwę Źródło: http://www.hotels-europe.com/lithuania/images/lithuania-map-large.jpg BirŜai to niewielkie miasto litewskie wyznaczone jako miejsce kolejnego, juŝ piątego spotkania przedstawicieli

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić Tekst zaproszenia Tekst 1 Mamy zaszczyt zaprosić Sz.P. Na uroczystość PIERWSZEGO PEŁNEGO UCZESTNICTWA WE MSZY ŚIĘTEJ Naszej córki Leny Kardas która odbędzie się dnia 5 maja 2015o godz. 9.30 w kościele

Bardziej szczegółowo

Lista zwycięzców 30 zł na start z BZWBK24 mobile

Lista zwycięzców 30 zł na start z BZWBK24 mobile Lista zwycięzców 30 zł na start z BZWBK24 mobile KRYSTYNA S. KRYSTYNA C. EDWARD F. KAROLINA C. WOJCIECH T. JANINA F. FRANCISZKA G. HENRYK H. MIROSŁAW W. JULI BARBARA H. CELINA Ł. STANISŁAW K. HELENA S.

Bardziej szczegółowo

SP Klasa IV, Temat 28. Morze Śródziemne. Nazaret. Jerycho. Jerozolima Ain Karim Betlejem. Jordan. Morze Martwe

SP Klasa IV, Temat 28. Morze Śródziemne. Nazaret. Jerycho. Jerozolima Ain Karim Betlejem. Jordan. Morze Martwe Morze Śródziemne Nazaret Jordan Jerozolima Ain Karim Betlejem Jerycho Morze Martwe Grupa I W owym czasie wyszło rozporządzenie cezara Augusta, żeby przeprowadzić spis ludności w całym świecie. Podążali

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006

Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006 Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006 Jak w kilku zdaniach ująć naukę, jaką odebraliśmy z tego, co mówił do nas Ksiądz Profesor. Czym dla nas była Jego obecność w polskiej rzeczywistości,

Bardziej szczegółowo

nauczyciel naszej szkoły

nauczyciel naszej szkoły Pan Apolinary Nosalski - poeta, pisarz i nauczyciel naszej szkoły Praca zbiorowa Urodził się 22 czerwca 1930 roku we wsi Brudno koło Parczewa. Po ukończeniu w 1944 r. Szkoły Powszechnej w Koczergach kontynuował

Bardziej szczegółowo

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM Imię i nazwisko Szkoła.. 1. W którym roku uchwalono konstytucję kwietniową?... 2. Podaj lata, w jakich Piłsudski był Naczelnikiem Państwa?... 3. W jakiej tradycji

Bardziej szczegółowo

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna i Szczepan Polachowski Okładka : Anna Polachowska Zdjęcia wykorzystane do tej książki są autorstwa : Anna i Szczepana Polachowskich I pochodzą z własnej kolekcji

Bardziej szczegółowo

b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła się cywilizacja Mezopotamii

b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła się cywilizacja Mezopotamii TEST POWTÓRZENIOWY KLASA III od starożytności do XVI wieku. 1.Określ czy poniższe zdania są prawdziwe czy fałszywe a) proces przeobrażania się gatunków to rewolucja b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła

Bardziej szczegółowo

Opracowały i wykonały nauczycielki Zespołu Szkół im. gen. Tadeusza Kutrzeby w Obornikach - Stefania Kiwertz i Ewa Klimasek. Bo królom był równy

Opracowały i wykonały nauczycielki Zespołu Szkół im. gen. Tadeusza Kutrzeby w Obornikach - Stefania Kiwertz i Ewa Klimasek. Bo królom był równy Opracowały i wykonały nauczycielki Zespołu Szkół im. gen. Tadeusza Kutrzeby w Obornikach - Stefania Kiwertz i Ewa Klimasek Bo królom był równy KONSPEKT ZAJĘĆ POŚWIĘCONYCH śyciu I TWÓRCZOŚCI JULIUSZA SŁOWACKIEGO

Bardziej szczegółowo

LITERATURA tematu Temat

LITERATURA tematu Temat Nr tematu LITERATURA Temat 1 Literackie dialogi z Bogiem. Omów temat na podstawie analizy wybranych 2 Funkcjonowanie stereotypów w społeczeństwie polskim. Omów temat, analizując wybrane utwory literackie

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY KOD UCZNIA: Drogi Uczestniku! WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY Dialog to budowanie wzajemności ks. prof. Józef Tischner Test zawiera pytania z kilku

Bardziej szczegółowo

Ziemia. Modlitwa Żeglarza

Ziemia. Modlitwa Żeglarza Ziemia Ziemia, którą mi dajesz, nie jest fikcją ani bajką, Wolność którą mam w Sobie Jest Prawdziwa. Wszystkie góry na drodze muszą, muszą ustąpić, Bo wiara góry przenosi, a ja wierzę Tobie. Ref: Będę

Bardziej szczegółowo

"Wszędzie jedno słońce świeci"

Wszędzie jedno słońce świeci "Wszędzie jedno słońce świeci" Dzień 6 grudnia jest dniem magicznym nie tylko dla przedszkolaków i uczniów szkół podstawowych. W owym dniu dzieckiem czuje się każdy z nas i podświadomie oczekuje na jakąś

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA

SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA Scenariusz i prowadzenie - Elżbieta Bełz Dekoracje - Lidia Zasada, Justyna Goch Opracowanie muzyczne - Magdalena Witkowska Pokaz slajdów

Bardziej szczegółowo

WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ

WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ WYWIAD Z ŚW. STANISŁAWEM KOSTKĄ Witaj Św. Stanisławie, czy mogę z Tobą przeprowadzić wywiad? - Witam. Tak bardzo chętnie udzielę wywiadu. Gdzie i kiedy się urodziłeś? - Urodziłem się w Październiku 1550r.

Bardziej szczegółowo

Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932

Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932 Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932 Jan Draheim urodził się 21 czerwca 1873 r. w Kamionku jako jedno z siedmiorga dzieci Szczepana i Pelagii (z Krugerów) Draheimów. Dnia 16 kwietnia 1884 r.,

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LITERATURA 1. Przedstaw motyw kariery w wybranych utworach literackich różnych

Bardziej szczegółowo

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA PODMIOTOWO - PRZEDMIOTOWA

PREZENTACJA PODMIOTOWO - PRZEDMIOTOWA PREZENTACJA PODMIOTOWO - PRZEDMIOTOWA 1. Czesław Miłosz: in memoriam. Red t. J. Gromek. Kraków 2004. ISBN 83-240-0503-X (slajd 1) 2. Miłosz Cz.: Na brzegu rzeki. Kraków 1994. ISBN 83-7006-254-7

Bardziej szczegółowo

DZIEJE LITERATUR EUROPEJSKICH

DZIEJE LITERATUR EUROPEJSKICH DZIEJE LITERATUR EUROPEJSKICH pod redakcją Władysława Fłoryana CZĘŚĆ DRUGA SPIS TREŚCI LITERATURA BUŁGARSKA napisała HENRYKA CZAJKA I. Uwagi wstępne 7 1. Rys historyczny (do końca w. XIV) 7 2. Sztuka 13

Bardziej szczegółowo

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze.

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze. ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI 1. Dawne i współczesne wzorce rodziny. Omawiając zagadnienie, zinterpretuj sposoby przedstawienia tego tematu w dziełach literackich różnych epok oraz w wybranych

Bardziej szczegółowo

CREDO. Materiały dla animatorów muzycznych na rekolekcje. Warszawa, 2010

CREDO. Materiały dla animatorów muzycznych na rekolekcje. Warszawa, 2010 Materiały dla animatorów muzycznych na rekolekcje CREDO Warszawa, 2010 I dzień Zwiastowanie W: Jahwe, ja wiem, jesteś tu (176) Ty BoŜe wszystko wiesz (516) Wstanę i pójdę dziś D: Składamy Ci Ojcze (824)

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Nr Literatura 1. Literackie wizje polskiego dworu. Omów temat w oparciu o wybrane utwory. 2. Polska, ale jaka? Przedstaw

Bardziej szczegółowo

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. JAROSŁAWA IWASZKIEWICZA

LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. JAROSŁAWA IWASZKIEWICZA Nasielsk, 5 kwietnia 2013 r. Lista tematów na część ustną egzaminu maturalnego z języka polskiego w sesji wiosennej 2014 w Liceum Ogólnokształcącym im. Jarosława Iwaszkiewicza w Nasielsku LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO ROK SZKOLNY 2013/2014

PROPOZYCJE TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO ROK SZKOLNY 2013/2014 LITERATURA PROPOZYCJE TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO ROK SZKOLNY 2013/2014 1. Metaforyczny charakter motywu wędrówki w literaturze. Omów na wybranych 2. Dramat niespełnienia ludzkich

Bardziej szczegółowo

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA 1.Różne obrazy przyrody w literaturze. Omów sposoby ich kreowania w wybranych utworach 2.Metamorfoza bohatera literackiego i jej sens. Omów problem,

Bardziej szczegółowo

Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom.

Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom. W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera. Ten zbiór dedykujemy rodzinie i przyjaciołom. 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna

Bardziej szczegółowo

Propozycja metodyczna dla klasy VI

Propozycja metodyczna dla klasy VI Język Polski w Szkole IV VI R. X, nr 4 Joanna Piasta-Siechowicz Propozycja metodyczna dla klasy VI TEMAT: Poznajemy lekturę Opowieści z Narnii. Lew, Czarownica i stara szafa. Czas zajęć: 2 x 45 min. Cele

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Andrzej Siemi ń ski. malarstwo. 27 V 2011-24 VII 2011 - Galeria J

Andrzej Siemi ń ski. malarstwo. 27 V 2011-24 VII 2011 - Galeria J Andrzej Siemi ń ski malarstwo 90-408, ul. Próchnika 3 tel. +48 42 632 67 07 e-mail: galeria.j@interia.pl www.galeriaj.pl Organizacja wystawy: Anna Niedzielska Julia Sowińska-Heim 27 V 2011-24 VII 2011

Bardziej szczegółowo

Janusz Przybylski. Grafika i malarstwo

Janusz Przybylski. Grafika i malarstwo Janusz Przybylski Grafika i malarstwo wrzesień-październik 2014 W stałej ekspozycji jednej z najważniejszych galerii sztuki współczesnej na świecie, w Tate Gallery w Londynie, niewiele dzieł pochodzi z

Bardziej szczegółowo

Bibliografia publikacji Profesora Lecha Mokrzeckiego za lata 2005 2015 (opracowali Tomasz Maliszewski, Mariusz Brodnicki)... 32

Bibliografia publikacji Profesora Lecha Mokrzeckiego za lata 2005 2015 (opracowali Tomasz Maliszewski, Mariusz Brodnicki)... 32 Spis treści Wstęp... 11 Kazimierz Puchowski, Józef Żerko Profesor Lech Marian Mokrzecki badacz dziejów nauki, kultury i oświaty... 17 Doktorzy wypromowani przez Profesora Lecha Mokrzeckiego (opracował

Bardziej szczegółowo

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne

Bardziej szczegółowo

pójdziemy do kina Gimnazjum kl. I, Temat 57

pójdziemy do kina Gimnazjum kl. I, Temat 57 pójdziemy do kina pragnę sprawić Ci radość kupię kwiaty chcę być z Tobą ofiaruję prezent dobrze jest być razem przygotuję dobre jedzenie przyjaźń z Tobą jest dla mnie ważna Grupa 1 Przeczytaj poniższy

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PATRIOTYCZNA W STRYSZOWSKIM PRZEDSZKOLU

EDUKACJA PATRIOTYCZNA W STRYSZOWSKIM PRZEDSZKOLU Barbara Bruzda Przedszkole Samorządowe Stryszów EDUKACJA PATRIOTYCZNA W STRYSZOWSKIM PRZEDSZKOLU Każdy rok pracy w przedszkolu ma swoją myśl przewodnią i związane z nią do osiągnięcia cele. Ten rok szkolny

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA USTNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZK. 2014/15

LISTA TEMATÓW NA USTNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZK. 2014/15 LISTA TEMATÓW NA USTNY EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZK. 2014/15 LITERATURA 1. Przedstaw sposoby istnienia tradycji biblijnej w literaturze późniejszych epok, analizując wybrane utwory 2.

Bardziej szczegółowo

MAŁA AKADEMIA TEATRALNA

MAŁA AKADEMIA TEATRALNA program edukacji kulturalnej dla dzieci z klas IV - VI MAŁA AKADEMIA TEATRALNA Proszę wyobrazić sobie 70-tkę dzieci, które przez dwie godziny bawią się w teatr: słuchają opowieści o historii teatru, oglądają

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 19. im. Zbigniewa Herberta. we Wrocławiu. zaprasza. uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. do udziału

Gimnazjum nr 19. im. Zbigniewa Herberta. we Wrocławiu. zaprasza. uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. do udziału Gimnazjum nr 19 im. Zbigniewa Herberta we Wrocławiu zaprasza uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych do udziału w II OGÓLNOPOLSKIM KONKURSIE LITERACKIM Temat pracy konkursowej: Zbigniew Herbert

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 19 im. Zbigniewa Herberta we Wrocławiu. oraz. Stowarzyszenie Ojczyzny Polszczyzny. zapraszają

Gimnazjum nr 19 im. Zbigniewa Herberta we Wrocławiu. oraz. Stowarzyszenie Ojczyzny Polszczyzny. zapraszają Gimnazjum nr 19 im. Zbigniewa Herberta we Wrocławiu oraz Stowarzyszenie Ojczyzny Polszczyzny zapraszają uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych do udziału w V OGÓLNOPOLSKIM KONKURSIE LITERACKIM

Bardziej szczegółowo

Kochamy Pana Jezusa. Zeszyt ćwiczeń do nauki religii dla klasy II szkoły podstawowej. pod redakcją ks. Andrzeja Krasińskiego

Kochamy Pana Jezusa. Zeszyt ćwiczeń do nauki religii dla klasy II szkoły podstawowej. pod redakcją ks. Andrzeja Krasińskiego Kochamy Pana Jezusa Zeszyt ćwiczeń do nauki religii dla klasy II szkoły podstawowej pod redakcją ks. Andrzeja Krasińskiego Copyright by Wydział Katechetyczny Kurii Diecezjalnej Płockiej 1 O słuchaniu Boga.

Bardziej szczegółowo

I n f o r m a t o r J e s i e ń 2 0 1 3 / Z i m a 2 0 1 4

I n f o r m a t o r J e s i e ń 2 0 1 3 / Z i m a 2 0 1 4 Warszawa PRACA Z CIAŁEM, GODZ. 11:00 Medytacja Miednicy 28 WRZEŚNIA 2013 "Jak coachować dzieci?" MIEJSCE: Gabinet terapii, ul. Szwoleżerów 2a m16 PROWADZĄCY: Dorota Biały ZAPISY: spotkaniazesoba@onet.pl,

Bardziej szczegółowo

STARY TESTAMENT. ŻONA DLA IZAAKA 8. ŻONA DLA IZAAKA

STARY TESTAMENT. ŻONA DLA IZAAKA 8. ŻONA DLA IZAAKA ŻONA DLA IZAAKA 35 Pamiętamy, że Pan Bóg obiecał Abrahamowi i Sarze, że pomimo że są w starym wieku będą mieli syna. O oznaczonym czasie, przepowiedzianym przez Pana Boga narodził się Izaak. Abraham bardzo

Bardziej szczegółowo

Dom Ani Mój dom znajduje się w niewielkiej wsi 20km od Ostródy. Dla mnie jest miejscem niezwykłym, chyba najwspanialszym na świecie. To z nim wiążą się moje przeżycia z dzieciństwa, gdyż mieszkam tu od

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego

Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego Wersja robocza 1999 Diakonia Muzyczna Ruchu Światło Życie Archidiecezji Warszawskiej i Diecezji Warszawsko Praskiej Objaśnienia: Pd: Piosenka

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA

Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA 1. Konflikt pokoleń jako motyw literatury. Zanalizuj

Bardziej szczegółowo

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja.

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. ALLELUJA 1. Niech zabrzmi Panu chwała w niebiosach, na wysokościach niech cześć oddadzą. Wielbijcie Pana Jego Zastępy, Wielbijcie Pana Duchy niebieskie. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja,

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA:

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: 1. Omów sposób funkcjonowania motywu wędrówki w literaturze, odwołując się do 2. Odwołując się do wybranych

Bardziej szczegółowo

Centrum Kształcenia Ustawicznego w Tarnowie

Centrum Kształcenia Ustawicznego w Tarnowie Centrum Kształcenia Ustawicznego w Tarnowie LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI WEWNĘTRZNEJ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO w roku szkolnym 2013 / 2014 I LITERATURA 1. Samotność bohatera romantycznego i człowieka

Bardziej szczegółowo

WYNIKI WIELKIEGO TESTU HISTORYCZNEGO 2012 PRZEPROWADZONEGO Z OKAZJI ROCZNICY ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ SZKOŁA PODSTAWOWA NR 45

WYNIKI WIELKIEGO TESTU HISTORYCZNEGO 2012 PRZEPROWADZONEGO Z OKAZJI ROCZNICY ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ SZKOŁA PODSTAWOWA NR 45 WYNIKI WIELKIEGO TESTU HISTORYCZNEGO 2012 PRZEPROWADZONEGO Z OKAZJI ROCZNICY ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ SZKOŁA PODSTAWOWA NR 45 1. Pierwszy król Polski, który pochodził z dynastii Piastów to:

Bardziej szczegółowo

MMG. W hołdzie naszemu Patronowi. Młodzieżowy Magazyn Gimnazjalny JEDLINA-ZDRÓJ 20 PAŹDZIERNIKA 2008 NR 1

MMG. W hołdzie naszemu Patronowi. Młodzieżowy Magazyn Gimnazjalny JEDLINA-ZDRÓJ 20 PAŹDZIERNIKA 2008 NR 1 MMG Młodzieżowy Magazyn Gimnazjalny JEDLINA-ZDRÓJ 20 PAŹDZIERNIKA 2008 NR 1 W hołdzie naszemu Patronowi MŁODZIEŻOWY MAGAZYN GIMNAZJALNY NR 1 STR. 2 Od Redakcji W tym roku w naszej szkole wydawać będziemy

Bardziej szczegółowo

UROCZYSTOŚĆ ODSŁONIĘCIA TABLICY PAMIĄTKOWEJ POŚWIĘCONEJ PAMIĘCI PREZYDENTA RP LECHA KACZYŃSKIEGO I OFIAR TRAGEDII SMOLEŃSKIEJ W LO

UROCZYSTOŚĆ ODSŁONIĘCIA TABLICY PAMIĄTKOWEJ POŚWIĘCONEJ PAMIĘCI PREZYDENTA RP LECHA KACZYŃSKIEGO I OFIAR TRAGEDII SMOLEŃSKIEJ W LO UROCZYSTOŚĆ ODSŁONIĘCIA TABLICY PAMIĄTKOWEJ POŚWIĘCONEJ PAMIĘCI PREZYDENTA RP LECHA KACZYŃSKIEGO I OFIAR TRAGEDII SMOLEŃSKIEJ W LO Nr XVII im. A. OSIECKIEJ we WROCŁAWIU, 13 grudnia 2010 r. 13 grudnia 2010

Bardziej szczegółowo

W dniu Twojego święta. Uczniowskie wiersze o książce i bibliotece.

W dniu Twojego święta. Uczniowskie wiersze o książce i bibliotece. BIBLIOTEKA ZESPOŁU SZKÓŁW REGNOWIE W dniu Twojego święta. Uczniowskie wiersze o książce i bibliotece. Centrum Multimedialne 2008/2009 1 Szanowni uczniowie Zespołu Szkół w Regnowie! Oto pierwszy zbiór waszej

Bardziej szczegółowo

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Biblia. Najważniejsze zagadnienia cz II

Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl. Wypracowania Biblia. Najważniejsze zagadnienia cz II Publikacja pod patronatem wiedza24h.pl Wypracowania Biblia Najważniejsze zagadnienia cz II Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by Wydawnictwo Psychoskok, 2013 Copyright by wiedza24h.pl Wszelkie prawa

Bardziej szczegółowo

Znalazłam się w tunelu jak w długim korytarzu. Szłam bardzo szybko, biegnąc tunelem wzdłuż jasnego, białego światła. Mogłam zobaczyć inny koniec... Zaczęło do mnie docierać, że byłam martwa,... Wtedy zobaczyłam

Bardziej szczegółowo

Ks. Michał Bednarz ZANIM ZACZNIESZ CZYTAĆ PISMO ŚWIĘTE

Ks. Michał Bednarz ZANIM ZACZNIESZ CZYTAĆ PISMO ŚWIĘTE Ks. Michał Bednarz ZANIM ZACZNIESZ CZYTAĆ PISMO ŚWIĘTE 4 by Wydawnictw o BIBLOS, Tarnów 1997 ISBN 83-86889-36-5 SPIS TREŚCI Wstęp.................................. 9 :2 6.,H. 1998 Nihil obs tat Tarnów,

Bardziej szczegółowo

Bibliografia załącznikowa. Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza we Wrześni rok szkolny 2013/2014

Bibliografia załącznikowa. Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza we Wrześni rok szkolny 2013/2014 Bibliografia załącznikowa Liceum Ogólnokształcące im. Henryka Sienkiewicza we Wrześni rok szkolny 2013/2014 OPIS BIBLIOGRAFICZNY Uporządkowany zespół danych o książce lub innym dokumencie służących do

Bardziej szczegółowo

Wizyta w Gazecie Krakowskiej

Wizyta w Gazecie Krakowskiej Wizyta w Gazecie Krakowskiej fotoreportaż 15.04.2013 byliśmy w Gazecie Krakowskiej w Nowym Sączu. Dowiedzieliśmy, się jak ciężka i wymagająca jest praca dziennikarza. Opowiedzieli nam o tym pan Paweł Szeliga

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Konkurs Poetycki

Powiatowy Konkurs Poetycki Powiatowy Konkurs Poetycki dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych Organizatorzy: Biblioteka Szkoły Podstawowej nr 3 w Słubicach Biblioteka Gimnazjum nr 1 im. hm. Zygmunta Imbierowicza w Słubicach

Bardziej szczegółowo

Motyw snu w literaturze

Motyw snu w literaturze Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka w Kielcach Motyw snu w literaturze zestawienie bibliograficzne w wyborze Wybór i opracowanie Małgorzata Pronobis Kielce 2010 2 Materiały ogólne 1. Danek, D. : Sen (marzenie

Bardziej szczegółowo

Katharsis. Tyle bezimiennych wierszy, ilu poległych rycerzy Dariusz Okoń

Katharsis. Tyle bezimiennych wierszy, ilu poległych rycerzy Dariusz Okoń 1 Spis treści Od Autora......6 Katharsis...7 Zimowy wieczór......8 Cierpienie i rozpacz......9 Cel.... 10 Brat Niebieski.... 11 Czas.... 12 Opętana.... 14 * * * [Moja dusza słaba].... 16 * * * [Człowiek

Bardziej szczegółowo

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Na świecie żyło wielu ludzi, których losy uznano za bardzo ciekawe i zamieszczono w pięknie wydanych książkach. Zdarzało się też to w gminie Trzebina, gdzie

Bardziej szczegółowo

...Dumny sztandar pręży pierś W słońcu błyszczą karabiny, Dziś rozlega się już pieśń... rytm jej -wolność przypomina...

...Dumny sztandar pręży pierś W słońcu błyszczą karabiny, Dziś rozlega się już pieśń... rytm jej -wolność przypomina... 1 Budzik dzwonił coraz głośniej i głośniej, a słońce jakby za wszelką cenę chciało się wedrzeć do mojego pokoju. Niedali mi spać już dłużej;wstałam. Wtedy właśnie uswiadomiłam sobie, że jest dzień 11 listopada

Bardziej szczegółowo

ANTOLOGIA WILEŃSKA. tom I LITWA - KORONA. Pod redakcją Romualda Karasia. Oficyna Literatów i Dziennikarzy POD WIATR

ANTOLOGIA WILEŃSKA. tom I LITWA - KORONA. Pod redakcją Romualda Karasia. Oficyna Literatów i Dziennikarzy POD WIATR ANTOLOGIA WILEŃSKA tom I LITWA - KORONA Pod redakcją Romualda Karasia Oficyna Literatów i Dziennikarzy POD WIATR WARSZAWA 1996 Spis treści POGOŃ I ORZEŁ Litewskie pieśni ludowe Aleksander Brilckner Litewskie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy pierwszej technikum. I STAROŻYTNOŚĆ

Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy pierwszej technikum. I STAROŻYTNOŚĆ Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla klasy pierwszej technikum. Wymagania na ocenę dopuszczającą. : I STAROŻYTNOŚĆ Sinusoidę Krzyżanowskiego: następstwo epok literackich i czas ich trwania. 1. Wybrane

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo