Z Przyszowa pod Grunwaldem

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Z Przyszowa pod Grunwaldem"

Transkrypt

1 Kazimierz Jańczyk Z Przyszowa pod Grunwaldem Wprowadzenie Wielka Wojna pomiędzy Zakonem Krzyżackim a Rzeczpospolitą rozpoczęła się w 1409 r. Pierwsza kampania nie przyniosła jednak rozstrzygnięcia, stąd też król Władysław Jagiełło i książę Witold pod koniec 1409 r. rozpoczęli intensywne przygotowania do ostatecznego, decydującego starcia, którego głównym celem miało być, złamanie potęgi krzyżackiej i zdobycie potężnej warowni krzyżackiej zamku w Malborku. Do walnej rozprawy pomiędzy wojskiem krzyżackim, a sprzymierzonymi siłami polskimi i litewskimi doszło 15 lipca 1410 r. Wojsko polskie liczyło 50 chorągwi, litewskie zaś 40. Ponadto w bitwie po stronie polskiej walczyły oddziały ruskie, tatarskie oraz czeskie. Wojska polskie dowodzone były osobiście przez króla Władysława Jagiełłę, litewskimi zaś dowodził Wielki Książę Witold. Wojownicy litewscy i tatarscy używali włóczni i łuków. W walce brała także udział artyleria strzelająca kamiennymi kulami, oddziały kuszników oraz piechota, która rekrutowała się przeważnie z ludności wiejskiej. Krzyżacy dysponowali 50 chorągwiami i wspomagani byli przez doskonale uzbrojonych i wyćwiczonych rycerzy z państw zachodniej Europy. Walczyli kopiami, mieczami i toporami. Wojskami Krzyżackimi dowodził Wielki Mistrz Zakonu Urlich von Jungingen. Szacuje się, że armia krzyżacka liczyła ludzi, w tym jeźdźców piechoty oraz giermków. Bitwa zakończyła się całkowitą klęską Krzyżaków. Wśród ofiar wojny był Wielki Mistrz Zakonu Krzyżackiego Urlich von Jungingen. Król polski nie potrafił jednak wykorzystać zwycięstwa i zamiast ruszyć na twierdzę w Malborku, która była opuszczona i w zasadzie pozbawiona obrońców. Mimo późniejszych prób stolica Zakonu pozostała nie zdobyta. Bitwa zapoczątkowała jednak koniec potęgi Zakonu, miała decydujące znaczenie dla dalszych stosunków polsko-krzyżackich. Ponadto klęska Krzyżaków obaliła mit o niezwyciężoności Zakonu. Obchody rocznicowe Przeszłe pokolenia Polaków potrafiły docenić, heroizm swoich przodków pod Grunwaldem. Świętowano kolejne rocznice tejże wiktorii. Szczególnie uroczyście obchodzono 500-lecie bitwy. Także w naszym regionie, w Rozwadowie, z tej okazji 26 czerwca 1910 roku odbyła się podniosła uroczystość rocznicowa. Na Młodyniu 1

2 odprawione zostało wówczas specjalne nabożeństwo grunwaldzkie. Uroczystą sumę odprawił o. Hieronim Ryba. Po jej zakończeniu odbył się pochód na miejscowy cmentarz. Towarzyszyła mu konna banderia licząca 52 jeźdźców. Na cmentarzu odsłonięto obelisk grunwaldzki wzniesiony na grobach powstańców z 1830 i 1863 roku. Z tej też okazji w okolicy dworca kolejowego otwarto ulicę Jagiellońską. Natomiast po południu, o godzinie miejscowe dzieci szkolne zagrały Hołd Pruski. Śpiewano także piosenki grunwaldzkiej treści. Okolicznościową prelekcję wygłosił Franciszek Trznadel, prezes sądu w Rozwadowie. Później było przedstawienie amatorskie, w którym grały m.in. córki naczelnika poczty Ratajskiego. Książęta Lubomirscy dali na organizację imprezy 300 koron, ale nie brali udziału w uroczystościach. Dzieci dostały do zjedzenia dwa kosze krzyżaków za całe 20 koron. Orkiestra dęta z Zaleszan przygrywała do godziny 22. Bawiono się przy ogniach bengalskich. Region Dolnego Nadsania a zwycięstwo pod Grunwaldem W 2010 r. przypada kolejna okrągła 600 rocznica Grunwaldu. Warto przy tej okazji zastanowić się jaki wkład wniosło Dolne Nadsanie w zwycięstwo pod Grunwaldem. Jakie są związki obecnego rejonu Stalowej Woli z tamtym wiekopomnym wydarzeniem. Region ten sześć wieków temu porastała nieprzebyta i trudno dostępna Puszcza Sandomierska. Ważną arteria wodną był dla tego obszaru stanowiła rzeka San, wzdłuż której prowadził od Przemyśla do Sandomierza i dalej w głąb kraju ważny trakt handlowy zwany szlakiem czarnomorskim. Przez Puszczę przepływała także rzeka Łęg mająca swoje źródła na terenie puszczańskim. Rzeka ta podobnie jak San była prawobrzeżnym dopływem Wisły. Teren Puszczy był w znacznej części podmokły, stąd niezbyt dostepny i sorzyjajacy osadnictwu. Historyczne, zauważalne jeszcze do dziś, krańce Puszczy Sandomierskiej znajdują się zarówno pod Lwowem jak i pod Krakowem, co wskazuje, że była to jedna z naszych największych puszcz. Do tej pory jest to jeszcze jeden z większych zwartych polskich kompleksów leśnych. Puszcza Sandomierska była w początkach polskiej państwowości kompleksem granicznym oddzielającym Ziemię Sandomierską od plemion ruskich. Naturalną zaporę graniczną stanowił także szeroko wówczas rozlany San. Nad Dolnym Sanem funkcjonowały folwarki militarne tzw. praedia militaria. Owe praedia militaria powstały na obszarze Polski piastowskiej w XII wieku, za czasów, Bolesława Krzywoustego i dały początek nowemu typowi wsi, tzw. rycerskich, a zarazem początek folwarkom dworskim. Takie jednostki funkcjonowały zarówno w Charzewicach jak i Pilchowie, o czym wspomina Jan Długosz w swojej Księdze uposażeń. Miały one 2

3 za zadanie niwelowanie zagrożenia ze strony wschodnich plemion ruskich, jak i też ubezpieczanie swobodnego poruszania się kupców szlakiem czarnomorskim. Zagrożenie to wyraźnie się zmniejszyło dopiero w 1340 r., kiedy to Kazimierz Wielki przyłączył do Polski Ruś Halicką. Obszary puszczańskie stały się wówczas dobrami królewskimi, na których rozpoczęto akcję lokowania nowych osad służebnych na prawie niemieckim. Dawna Puszcza Sandomierska, jako obszar rozległy i mało dostępny, obfitowała w różnego rodzaju zwierzynę łowną. Została ona w czasach piastowskich jedynie częściowo zagospodarowana stając się zapleczem myśliwsko-łowickim, dla grodu sandomierskiego. Władcy piastowscy osadzali w puszczy myśliwych, którzy z czasem dali początek niewielkim łowieckim osadom. Cechą tego typu osad było ich lokalizacja na wzniesieniach w bezpośrednim sąsiedztwie z rzek. Rzeki umożliwiały bowiem bezpośrednią komunikację z grodami książęcymi. Jedną z takich osad płożonych w głębi Puszczy nad Łęgiem był Przyszów. Z racji położenia i walorów obronnych miejsca, król Polski Kazimierz Wielki ufundował tam zamek obronny, o czym wspomina Jan Długosz w Liber beneficiorum, stwierdzając, że Przyszów, wieś w parafii Charzewice, stanowi własność prześwietnego króla polskiego, tam znajduje się królewski dwór z wieżą, wymurowany przez Kazimierza II króla polskiego. Początkowo zamek kazimierzowski pełnił funkcję przede wszystkim obronną, z czasem, w okresie rządów króla Władysława Jagiełły został przebudowany w rezydencję o charakterze obronno-myśliwskim, z szerokim zapleczem dla służby, niezbędnym do obsługi królewskiego dworu. Położenie zamku przyszowskiego w głębi Puszczy Sandomierskiej, z dala od ówczesnych metropolii, miało swoje dodatnie strony. Król Władysław Jagiełło wielokrotnie przebywał w Przyszowie, goszcząc w tamtejszym dworze, brał udział w polowaniach, sprawował równocześnie urząd monarchy, przyjmował delegacje, wydawał rozkazy i zarządzenia. Na czas pobytu monarchy zamek przyszowski pełnił więc funkcję stolicy. W dawnym rozumieniu stołeczności, miejsce gdzie przebywał król i wykonywał swoje obowiązki automatycznie pełniło taką funkcję. Znanych jest wiele dat pobytu króla Władysława Jagiełły w Przyszowie, aby wymienić kilka z nich: 3 września 1389 r. do króla bawiącego w Przyszowie przybył oddział Litwinów, którymi dowodził królewski łowczy Stanisław Litwiński. Kolejny udokumentowany pobyt króla Jagiełły w tych stronach, to zima roku 1394, kiedy to dworzanin królewski odpowiedzialny za monarszą sypialnię, jadąc z Krakowa przez Sandomierz przybył 6 lutego do Przyszowa. W styczniu 1395 roku, przyjechał król Jagiełło z Nowego Miasta Korczyna do Przyszowa, 3

4 gdzie też zastał go posłaniec wyprawiony z Krakowa z listami. W roku 1398 r. przebywając w Przyszowie przyjął delegację mieszczan z Leżajska, których zwolnił z opłat celnych. Przygotowania do wojny Koniec 1409 roku to okres intensywnych przygotowań do wojny z Krzyżakami. Król spotkał się najpierw z księciem Witoldem, aby omówić strategię przygotowań, o czym wspomina kronikarz: Rok pański 1409.(...) król Władysław naradza się z książciem Witołdem o uzbrojeniach na wyprawę pruską, i zrobieniu mostu ze statków wodnych; oraz przyjmuje poselstwo Alexandra v papieża z żądaniem hołdu posłuszeństwa; zwierzynę ubitą na łowach i zasoloną posyła do Płocka na zapas wojny przyszłej, a w Lubowli kościół w przeciągu jednego dnia wystawia. Następnie król Władysław wyjechał na łowy do Białowieży za rzekę Lśnę (Lszna); Alexander zaś książę Litewski udał się do Litwy wraz z chanem Tatarskim, którego przez całą zimę i aż do dnia Ś. Jana Chrzciciela z wszystką drużyną jego i żonami w kraju trzymał. Władysław zaś król Polski zabawiając się łowami w Białowieży przez ośm dni, wielką ilość zwierzyny ubił, którą soloną w beczkach spuścił Narwią i Wisłą do Płocka, aby mieć z niej zapas gotowy na przyszłą wojnę. W początkach 1410 r. Władysław Jagiełło przebywał w zamku Przyszowskim. Król Jagiełło wraz z Mikołajem Trąbą swoim zaufanym doradcą, który nosił wówczas tytuł podkanclerzego koronnego, opracowywał tu strategię i planował wszelkie posunięcia związane z wojną z Zakonem Krzyżackim. Aby przygotowania zachować w największej tajemnicy rada wojenna składała się wówczas tylko z trzech osób, króla Władysława, księcia Witolda i podkanclerzego koronnego. Przygotowania do wojny były utajnione. Starannie, w najdrobniejszych szczegółach dopracowano plany strategiczne, pertraktowano z potencjalnymi sojusznikami. Element zaskoczenia był niezwykle ważny, chciano bowiem uśpić czujność uchodzących do tej pory za niezwyciężonych. Zaufany króla Jagiełły, Mikołaj Trąba, syn Jakuba scholastyka i dziekana kolegiaty sandomierskiej, doszedł do wysokich godności kościelnych i państwowych. Był zwolennikiem radykalnej, twardej polityki antykrzyżackiej. Brał udział w bitwie grunwaldzkiej przy królu, a po bitwie kierował notariuszami spisującymi łupy i wysyłającymi pisma. Z nadania królewskiego, przez kilka miesięcy po bitwie pod Grunwaldem, do czasu odbicia zamku przez inflanckie posiłki landmarszałka Bern von Hevelmann'a, był panem na Kowalewie Pomorskim W czasie trwania oblężenia Malborka w 1410 roku, wbrew Jagielle, gorąco orędował za zwiększeniem wysiłków zmierzających do zdobycia stolicy Zakonu. 4

5 Jak wspomniano, w początkach 1410 r. król dwukrotnie przebywał w Przyszowie. Pobyty te trwały po kilkanaście dni. Urozmaicał je król łowami na grubego zwierza. Wspomina o tym kronikarz Jan Długosz. "We środę po Niedzieli Suchej (tj. 19 lutego) udał się król polski Władysław z Sandomierza do Przyszowa. Tam (...) upolował wiele leśnej zwierzyny z gatunku żubrowatych i łosiowatych, zwanych po polsku łosiami, a napełniwszy nimi 50 beczek przesłał je drogą wodną do Płocka celem przechowania wraz z innymi zapasami na przyszłą bitwę." Mięso ubitej zwierzyny zakonserwowano solą i w beczkach przewieziono wozami do Niska, skąd popłynęło Sanem do Wisły i dalej Wisłą do Płocka. Po zakończeniu drugiego polowania, król udał się przez Kopki, Leżajsk, Jarosław do Przemyśla, gdzie przybył na czwartą niedzielę Wielkiego Postu. Kolejny udokumentowany pobyt Władysława Jagiełły w Przyszowie przypada na rok 1412 r. Wówczas to monarcha wyruszywszy 16 sierpnia z Krakowa udał się w długą podróż po kraju. Posuwając się trasą z Krakowa, gościł w Nowym Mieście Korczynie i w Sandomierzu, skąd przybył do Przyszowa. Następnie pojechał do Lublina, Chełma i Hrubieszowa. Był w Przyszowie również w latach następnych: w 1413, 1414, 1415, 1422, Na początku września 1427 roku przebywał król w Przyszowie w gronie wielu dostojników państwowych. Tam dnia 9 września potwierdził wcześniejsze nadania uczynione przez starostę sanockiego. Wówczas z Przyszowa, pojechał król do Sandomierza. Po raz ostatni gościł król Władysław w zamku przyszowskim w roku Towarzyszył mu wówczas kardynał Zbigniew Oleśnicki. Pobyt ten trwał około miesiąca, król przybył bowiem do Przyszowa w dniu 15 października, aby 11 listopada wyruszyć na zjazd panów do Niepołomic. Wówczas astrolog sprowadzony z Czech przepowiedział królowi Bliską śmierć. Tak więc zamek przyszowski odegrał niezwykle ważną rolę zarówno w czasie przygotowań do wojny z Krzyżakami, jak też całym długim okresie sprawowania władzy przez króla Jagiełłę. Dzięki pobytowi w takich miejscach jak Przyszów, przygotowywana w ścisłej tajemnicy strategia działań wojennych z Krzyżakami, nie została odkryta. Dało to możliwość zaskoczenia wroga. Zamek przyszowski był także dla króla schronieniem przed morowym powietrzem, które w tamtych czasach pojawiało się w Polsce dość często. Podróżując z Krakowa do Sandomierza i stamtąd do Przyszowa, król musiał niewątpliwie częstokroć przejeżdżać przez teren dzisiejszej Stalowej Woli, podróżując wygodnym szlakiem czarnomorskim przez Zaleszany, Zbydniów, Pilchów, Charzewice, Pławo do Sopotu i Niska, a stamtąd do Przyszowa. Niewątpliwie w Pławie czy Nisku mógł zatrzymywać się na nieco dłużej, gdyż dobra te były własnością królewską. Pobyt króla Władysława 5

6 nad Dolnym Sanem pamięta jeszcze jedyny pozostały przy życiu Dąb Jagiełłowy rosnący przy trasie ze Zbydniowa do Turbii. W bitwie pod Grunwaldem brali niewątpliwie udział także właściciele folwarków rycerskich z Pilchowa i Charzewic, którzy walczyli wraz ze swoimi giermkami i pocztowymi w chorągwi Ziemi Sandomierskiej. Natomiast w piechocie mogli prawdopodobnie służyć także poddani królewscy z Pława czy Przyszowa. Literatura: 1. J. Długosz: Annales seu cronicae incliti Regni Poloniae ( Roczniki, czyli kroniki słynnego Królestwa Polskiego ) 1. W. Gaj-Piotrowski: Królewski zamek w Przyszowie, Tuchów

Wielka Wojna z Zakonem

Wielka Wojna z Zakonem Wielka Wojna z Zakonem Historia Polski Klasa I Gim Plan zajęć Krótkie powtórzenie Rys historyczny Mity Tradycja Ćwiczenia Podsumowanie Praca domowa Bibliografia Praca domowa Odpowiedz na pytania: "Dlaczego

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIA DO INTERNETOWEGO PODRĘCZNIKA HISTORII KASZUBÓW TEMAT 7: KASZUBY POD PANOWANIEM KRZYŻACKIM.

ĆWICZENIA DO INTERNETOWEGO PODRĘCZNIKA HISTORII KASZUBÓW TEMAT 7: KASZUBY POD PANOWANIEM KRZYŻACKIM. ĆWICZENIA DO INTERNETOWEGO PODRĘCZNIKA HISTORII KASZUBÓW TEMAT 7: KASZUBY POD PANOWANIEM KRZYŻACKIM. Zadanie 1 [3 pkt] W 1294 r. zmarł Mściwoj II, ostatni przedstawiciel dynastii Subisławiców na tronie

Bardziej szczegółowo

Monarchia Kazimierza Wielkiego

Monarchia Kazimierza Wielkiego Monarchia Kazimierza Wielkiego 1333-1370 1. Początek rządów Jako jedyny spadkobierca odziedzicza tylko Wielkopolskę i Małopolskę; ok. 40% terenów Polski z 1138r. Niezależne pozostaje Mazowsze; w rękach

Bardziej szczegółowo

Temat lekcji: Na grunwaldzkich polach Wielka Wojna z Zakonem Krzyżackim

Temat lekcji: Na grunwaldzkich polach Wielka Wojna z Zakonem Krzyżackim Mateusz Kowalski, I rok II stopnia Poziom kształcenia (podkreślić): szkoła podstawowa, gimnazjum, szkoła ponadgimnazjalna Klasa: I Podstawa programowa: Podstawa programowa z komentarzami. Tom 4. Edukacja

Bardziej szczegółowo

Anna Korzycka Rok IV, gr.1. Mapa i plan w dydaktyce historii. Pytania. Poziom: szkoła podstawowa, klasa 5.

Anna Korzycka Rok IV, gr.1. Mapa i plan w dydaktyce historii. Pytania. Poziom: szkoła podstawowa, klasa 5. Anna Korzycka Rok IV, gr.1 Mapa i plan w dydaktyce historii. Pytania Poziom: szkoła podstawowa, klasa 5. 1. Na podstawie mapy Polska za Bolesława Chrobrego podaj miejscowości będące siedzibami arcybiskupa

Bardziej szczegółowo

Miejsce Zjazdu: Zamek Niepołomice w Niepołomicach. Data Zjazdu: 4-5 października 2014 roku.

Miejsce Zjazdu: Zamek Niepołomice w Niepołomicach. Data Zjazdu: 4-5 października 2014 roku. UNIWERSAŁ trzecich Wici zwołłujjąccy sszllacchettnycch Pollaków do Niepołomic na dwudniiowy Sejm Walny w dniach 4-5 października 2014r.. Wojciech Edward Leszczyński Fundacja im. Króla Stanisława Leszczyńskiego

Bardziej szczegółowo

Turniej klas 5. Semestr 2

Turniej klas 5. Semestr 2 Turniej klas 5 Semestr 2 NIECH WYGRA NAJLEPSZY! 1. Obrazy przedstwiają ojca i syna, królów Polski. Jak nazywali się ci królowie? a. Władysław Łokietek i Kaziemierz Wielki b. Władysław Jagiełło i Jadwiga

Bardziej szczegółowo

Projekt przygotowali uczniowie klasy II b 1. Emil Szyszka 2. Dominik Biaduń 3. Tomasz Przygocki 4. Krzysztof Podleśny Opiekun projektu: Jadwiga

Projekt przygotowali uczniowie klasy II b 1. Emil Szyszka 2. Dominik Biaduń 3. Tomasz Przygocki 4. Krzysztof Podleśny Opiekun projektu: Jadwiga Projekt przygotowali uczniowie klasy II b 1. Emil Szyszka 2. Dominik Biaduń 3. Tomasz Przygocki 4. Krzysztof Podleśny Opiekun projektu: Jadwiga Sochacka Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego

Bardziej szczegółowo

Polska i świat w XII XIV wieku

Polska i świat w XII XIV wieku Test a Polska i świat w XII XIV wieku Test podsumowujący rozdział I 1. Czytaj uważnie tekst i zadania. 2. W zadaniach od 1. do 3., 5., 6. oraz od 10. do 1 3. znajdują się cztery odpowiedzi: A, B, C, D.

Bardziej szczegółowo

Początki rządów Jagiellonów

Początki rządów Jagiellonów Początki rządów Jagiellonów 1. Andegawenowie na polskim tronie Łokietek i Kazimierz Wielki dogadywali się w sprawie sukcesji z Węgrami (Kazimierz Wielki w 1339 r. w Wyszehradzie) 1370 r. umiera Kazimierz

Bardziej szczegółowo

K O N K U R S Z H I S T O R I I dla uczniów szkoły podstawowej - etap szkolny

K O N K U R S Z H I S T O R I I dla uczniów szkoły podstawowej - etap szkolny ............... kod pracy ucznia....................... pieczątka nagłówkowa szkoły K O N K U R S Z H I S T O R I I dla uczniów szkoły podstawowej - etap szkolny Drogi Uczniu, Przeczytaj uważnie instrukcję

Bardziej szczegółowo

Jerzy Lubomirski. hetman polny koronny. marszałek nadworny koronny. wicemarszałek Trybunału Głównego Koronnego. marszałek wielki koronny

Jerzy Lubomirski. hetman polny koronny. marszałek nadworny koronny. wicemarszałek Trybunału Głównego Koronnego. marszałek wielki koronny Jerzy Lubomirski wicemarszałek Trybunału Głównego Koronnego wielokrotny starosta hetman polny koronny marszałek nadworny koronny marszałek wielki koronny Urodził się on 20 stycznia 1616 w Wiśniczu, kształcił

Bardziej szczegółowo

Stosunki polsko - krzyżackie

Stosunki polsko - krzyżackie Literka.pl Stosunki polsko - krzyżackie 1370-1420 Data dodania: 2010-06-05 14:51:58 Autor: Marcin Świętoń Konspekt lekcji poświęcony stosunkom polsko krzyżackim na przełomie XIV i XV wieku zakończone wielką

Bardziej szczegółowo

Wojna z Zakonem Krzyżackim

Wojna z Zakonem Krzyżackim Wojna z Zakonem Krzyżackim 1. Stosunki z Krzyżakami Mimo chrztu Litwy Krzyżacy nadal atakowali dawnych pogan Krzyżacy odkupili w 1402r. Nową Marchię od Zygmunta Luksemburskiego; dla Polski to dodatkowe

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum, klasa II. Konspekt lekcji Temat: Polsko-litewskie zmagania z Krzyżakami. Zwycięstwo pod Grunwaldem

Gimnazjum, klasa II. Konspekt lekcji Temat: Polsko-litewskie zmagania z Krzyżakami. Zwycięstwo pod Grunwaldem Damian Bębnowski Gimnazjum, klasa II Konspekt lekcji Temat: Polsko-litewskie zmagania z Krzyżakami. Zwycięstwo pod Grunwaldem Program nauczania: P. Milcarek, M. Robak, Program nauczania: Przez tysiąclecia

Bardziej szczegółowo

Moja pierwsza historia Pasłęka

Moja pierwsza historia Pasłęka Moja pierwsza historia Pasłęka Witold Chrzanowski, Rysunki: Jan Solka Cześć, mam na imię Staś, i podobnie jak Wy, moi drodzy, jestem pasłęczaninem. No może jestem nim trochę dłużej od Was. Żyłem tutaj

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (2 p.) Wskaż wydarzenie chronologicznie pierwsze stawiając przy nim literę,,a" i chronologicznie ostatnie stawiając przy nim literę,,b".

Zadanie 1. (2 p.) Wskaż wydarzenie chronologicznie pierwsze stawiając przy nim literę,,a i chronologicznie ostatnie stawiając przy nim literę,,b. VIII POWIATOWY KONKURS z HISTORII pod patronatem Jurajskiego Stowarzyszenia Nauczycieli Twórczych,,POLSKA PIASTÓW OD MIESZKA I DO KAZIMIERZA WIELKIEGO" Etap powiatowy 2014/2015 KOD UCZNIA Informacje dla

Bardziej szczegółowo

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Encyklopedia Gniezna i Ziemi Gnieźnieńskiej Jednotomowa encyklopedia stanowiąca kompendium wiedzy o Gnieźnie i regionie.

Bardziej szczegółowo

DOBRZYŃ NAD WISŁĄ. 15 sierpień 2009 rok. Uroczystości związane z rocznicą sześćsetlecia obrony Dobrzynia przed najazdem krzyżackim.

DOBRZYŃ NAD WISŁĄ. 15 sierpień 2009 rok. Uroczystości związane z rocznicą sześćsetlecia obrony Dobrzynia przed najazdem krzyżackim. Sierpień 2009 rok DOBRZYŃ NAD WISŁĄ 15 sierpień 2009 rok Uroczystości związane z rocznicą sześćsetlecia obrony Dobrzynia przed najazdem krzyżackim. W czasie rozmów na temat przygotowań do tej uroczystości

Bardziej szczegółowo

Poziom P-podstawowy PPponadpodstawowy. Zadanie 1 P (0-5) Wpisz we wskazane na mapie miejsca nazwy plemion zamieszkujących ziemie polskie w X wieku.

Poziom P-podstawowy PPponadpodstawowy. Zadanie 1 P (0-5) Wpisz we wskazane na mapie miejsca nazwy plemion zamieszkujących ziemie polskie w X wieku. Imię i nazwisko Sprawdzian diagnozujący wiadomości i umiejętności dla klasy V Dział: Dynastia Piastów na polskim tronie Nr w dzienniku.. Kl. V Poziom P-podstawowy PPponadpodstawowy Liczba pkt. Ocena Zadanie

Bardziej szczegółowo

Grupa A TEST Które terytorium było zależne od Królestwa Polskiego? TEST. Na podstawie mapy wykonaj zadanie 1.1. i 1.2.

Grupa A TEST Które terytorium było zależne od Królestwa Polskiego? TEST. Na podstawie mapy wykonaj zadanie 1.1. i 1.2. Grupa A Imię i nazwisko Data Klasa 3 Na podstawie mapy wykonaj zadanie 1.1. i 1.2. 1.1. Które terytorium było zależne od Królestwa Polskiego? A. Księstwa Wierchowskie. B. Mołdawia. C. Republika Nowogrodzka.

Bardziej szczegółowo

Historia Polski Klasa V SP

Historia Polski Klasa V SP Temat: Bolesław Krzywousty i jego testament. Historia Polski Klasa V SP Bolesław Krzywousty ur. 20 sierpnia 1086, zm. 28 października 1138. Był synem Władysława Hermana i Judyty Czeskiej. Książę Śląski,

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy w dniach. 01-03 maja 2016

Zapraszamy w dniach. 01-03 maja 2016 Zapraszamy w dniach 01-03 maja 2016 Zamek w Janowcu nad Wisłą jest siedzibą jednego z siedmiu oddziałów Muzeum Nadwiślańskiego. Zamek bastejowy wzniesiony na początku XVI wieku i rozbudowywany do XVIII

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku Załącznik do Zarządzenia Nr 1658/2009 Burmistrza Krotoszyna z dnia 17 grudnia 2009 r. HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI ZAPROSZONE OSOBY,

Bardziej szczegółowo

a) W Polsce w X XII wieku większość ludzi mieszkała w osadach. b) Wiek X rozpoczął się w roku. c) Wiek XII zakończył się w roku.

a) W Polsce w X XII wieku większość ludzi mieszkała w osadach. b) Wiek X rozpoczął się w roku. c) Wiek XII zakończył się w roku. 1. Uzupełnij poniższe zdania. a) W Polsce w X XII wieku większość ludzi mieszkała w osadach. b) Wiek X rozpoczął się w roku. c) Wiek XII zakończył się w roku. 2. Przedstaw obowiązki władcy w Polsce w X

Bardziej szczegółowo

Diagnoza po gimnazjum historia

Diagnoza po gimnazjum historia Literka.pl Diagnoza po gimnazjum historia Data dodania: 2010-03-16 20:44:51 Autor: Agnieszka Gościńska Test diagnozujący wiadomości ucznia po ukończeniu gimnazjum. Zakres tematyczny obejmuje wiadomości

Bardziej szczegółowo

II Interdyscyplinarny Konkurs Wojewódzki Polska w czasach panowania króla Władysława II Jagiełły

II Interdyscyplinarny Konkurs Wojewódzki Polska w czasach panowania króla Władysława II Jagiełły II Interdyscyplinarny Konkurs Wojewódzki Polska w czasach panowania króla Władysława II Jagiełły Gimnazjum nr 12 w Lublinie, 25 maja 2010 r. opracowała Renata Seroka. 1. Władysław Jagiełło był synem księcia

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2014 r.

PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2014 r. STOWARZYSZENIE POLSKICH ARTYLERZYSTÓW PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2014 r. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

Piotr z Gumowa [Gumowski] (k. XIV w ) - wójt tykociński

Piotr z Gumowa [Gumowski] (k. XIV w ) - wójt tykociński Piotr z Gumowa [Gumowski] (k. XIV w. - 1459) - wójt tykociński Urodził się przypuszczalnie w końcu XIV w. Pochodził ze szlachty osiadłej w Gumowie, najprawdopodobniej w powiecie łomżyńskim, parafii lubotyńskiej.

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność:

Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność: Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność: A) chrzest Polski, wstąpienie na tron Mieszka I, bitwa pod Cedynią B) bitwa pod Cedynią, chrzest Polski, wstąpienie na

Bardziej szczegółowo

OSTATNIA NARADA CZŁONKÓW WKR

OSTATNIA NARADA CZŁONKÓW WKR OSTATNIA NARADA CZŁONKÓW WKR /09.05.2013 R./ W Dzień Zwycięstwa (w Polsce obchodzone jako Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności) święto państwowe obchodzone 9 maja z okazji zakończenia II wojny światowej

Bardziej szczegółowo

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH www.zamek.leczyca.pl MUZEUM W ŁĘCZYCY Zamek - siedziba łęczyckiego muzeum - został zbudowany przez króla Polski Kazimierza Wielkiego najprawdopodobniej

Bardziej szczegółowo

Polska Andegawenów i pierwszych Jagiellonów

Polska Andegawenów i pierwszych Jagiellonów Polska Andegawenów i pierwszych Jagiellonów 1370-1492 Ludwik Węgierski z dynastii Andegawenów król Węgier w latach 1342-1382, król Polski w latach 1370-1382 Jako król Węgier prowadził bardzo aktywną politykę

Bardziej szczegółowo

Szlak Rodowych Gniazd Lubomirskich II. Zamek Lubomirskich III IV. Rynek w Rozwadowie, kościół farny VI.

Szlak Rodowych Gniazd Lubomirskich II. Zamek Lubomirskich III IV. Rynek w Rozwadowie, kościół farny VI. Szlak Rodowych Gniazd Lubomirskich Park Charzewicki I. Wzdłuż obrzeża parku biegnie długa aleja. Drzewa jakiego gatunku rosną w większości po obu jej stronach? Zasugeruj jakim celom owa aleja mogła służyć?

Bardziej szczegółowo

Obchody Święta Wojska Polskiego i 96. rocznicy obrony Płocka [FOTO]

Obchody Święta Wojska Polskiego i 96. rocznicy obrony Płocka [FOTO] Obchody Święta Wojska Polskiego i 96. rocznicy obrony Płocka [FOTO] W poniedziałek, 15 sierpnia, w Płocku rozpoczęły się uroczyste obchody związane ze Świętem Wojska Polskiego oraz 96. rocznicą obrony

Bardziej szczegółowo

26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV

26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV 26 Pułk Artylerii Lekkiej im. Króla Władysława IV Początki 26. pułku artylerii lekkiej sięgają utworzenia tego pułku, jako 26. pułku artylerii polowej w którego składzie były trzy baterie artyleryjskie

Bardziej szczegółowo

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko Małe olimpiady przedmiotowe Test z historii ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Imię i nazwisko Szkoła Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa nr 17 Szkoła Podstawowa nr 18 Drogi Uczniu,

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS HISTORYCZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO

WOJEWÓDZKI KONKURS HISTORYCZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO WOJEWÓDZKI KONKURS HISTORYCZNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH WOJEWÓDZTWA PODLASKIEGO Eliminacje szkolne Witamy Cię w eliminacjach szkolnych Wojewódzkiego Konkursu Historycznego. Gratulujemy i życzymy

Bardziej szczegółowo

Malbork (niem. Marienburg) - Zamek poniedziałek, 30 września :01 - Poprawiony poniedziałek, 07 października :32

Malbork (niem. Marienburg) - Zamek poniedziałek, 30 września :01 - Poprawiony poniedziałek, 07 października :32 Malbork, Marienburg, stolica Państwa Krzyżackiego. Rozpoczęto jego budowę w latach 1278 1281 (pierwszy etap). A już w 1309 przeniesiono do niego stolicę Państwa Krzyżackiego z Wenecji. Ciągle trwają spory

Bardziej szczegółowo

KAZIMIERZ ODNOWICIEL. Zuzanna Jankowska Zespół Szkół w Pobiedziskach im. Kazimierza Odnowiciela Klasa 6e

KAZIMIERZ ODNOWICIEL. Zuzanna Jankowska Zespół Szkół w Pobiedziskach im. Kazimierza Odnowiciela Klasa 6e KAZIMIERZ ODNOWICIEL Zuzanna Jankowska Zespół Szkół w Pobiedziskach im. Kazimierza Odnowiciela Klasa 6e Kazimierz I Karol Odnowiciel Kazimierz Karol, zwany Odnowicielem, urodził się 25 lipca 1016 roku.

Bardziej szczegółowo

Od giermka do rycerza

Od giermka do rycerza Interaktywna GRA TERENOWA Od giermka do rycerza Dębno 20 lipca 2008 r. Kariera przyszłego rycerza zaczynała się od długiego i trudnego terminowania. Giermek musiał przyswoić sobie podstawy umiejętności

Bardziej szczegółowo

notka z pielgrzymki 2016 Szczęść Boże!

notka z pielgrzymki 2016 Szczęść Boże! notka z pielgrzymki 2016 Szczęść Boże! Dnia 25 czerwca 2016 roku z parafii pw. Św. Teresy Benedykty od Krzyża wyruszyła parafialna pielgrzymka autokarowa do Pakości i Gniezna. Nad duchową stroną wyprawy

Bardziej szczegółowo

Ogromne znaczenie w twórczości pisarki mają takie nowele jak: Mendel Gdański, Miłosierdzie gminy, Nasza szkapa, Dym i wiele innych.

Ogromne znaczenie w twórczości pisarki mają takie nowele jak: Mendel Gdański, Miłosierdzie gminy, Nasza szkapa, Dym i wiele innych. Maria Konopnicka Urodziła się 23 maja 1842r. w Suwałkach. Była przede wszystkim poetką, ale pisała też prozą, uprawiała publicystykę, tłumaczyła literaturę obcą. Była pisarką i nauczycielką, ale prowadziła

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie Uroczystość ku czci Św. Barbary

Sprawozdanie Uroczystość ku czci Św. Barbary Sprawozdanie Uroczystość ku czci Św. Barbary I. Informacje wstępne W dniu 4 grudnia 2013 roku w Ulanowie odbyły się obchody uroczystość ku czci Świętej Barbary patronki flisaków. Organizatorem obchodów

Bardziej szczegółowo

1) Maćko i Zbyszko w karczmie Pod Lutym Turem. 2) Przyjazd dworu księżnej Anny Danuty. 3) Zbyszko oczarowany śpiewem Danusi. 4) Rycerskie ślubowanie

1) Maćko i Zbyszko w karczmie Pod Lutym Turem. 2) Przyjazd dworu księżnej Anny Danuty. 3) Zbyszko oczarowany śpiewem Danusi. 4) Rycerskie ślubowanie 1) Maćko i Zbyszko w karczmie Pod Lutym Turem. 2) Przyjazd dworu księżnej Anny Danuty. 3) Zbyszko oczarowany śpiewem Danusi. 4) Rycerskie ślubowanie Zbyszka. 5) Opowieść o Walgierzu Wdałym. 6) Msza święta

Bardziej szczegółowo

Średniowieczny zamek w Elblągu

Średniowieczny zamek w Elblągu Karolina Hanusz Średniowieczny zamek w Elblągu Elbląg to miasto leżące na północy Polski w województwie warmińsko-mazurskim u ujścia rzeki Elbląg. Jest to jedno z najstarszych miast w naszym kraju zostało

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie "Rodzina Policyjna 1939 r.", Szkoła Policji w Katowicach, Konferencja naukowa z okazji 70 rocznicy ujawnienia Zbrodni Katyńskiej

Stowarzyszenie Rodzina Policyjna 1939 r., Szkoła Policji w Katowicach, Konferencja naukowa z okazji 70 rocznicy ujawnienia Zbrodni Katyńskiej URZĄD MASTA KATOWGf WYDZAŁ KUL TURY 4o_o9~.K3AM;~rcfl!chodów rocznic, dzieazictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2013 na terenie miasta Katowice 4 kwietnia Szkoła Policji w Katowicach Konferencja

Bardziej szczegółowo

wymagania programowe z historii dla klasy II gimnazjum do programu nauczania Śladami przeszłości - wyd. Nowa Era (2 godziny tygodniowo)

wymagania programowe z historii dla klasy II gimnazjum do programu nauczania Śladami przeszłości - wyd. Nowa Era (2 godziny tygodniowo) wymagania programowe z historii dla klasy II gimnazjum do programu nauczania Śladami przeszłości - wyd. Nowa Era (2 godziny tygodniowo) Temat lekcji. Zajęcia organizacyjne. Kryteria oceniania z historii

Bardziej szczegółowo

Kalendarium dziejów miasta Grudziądza. 11. kwietnia 1065 prawdopodobnie pierwsza wzmianka o Grudziądzu, datę tę przyjmuje się za metrykę miasta

Kalendarium dziejów miasta Grudziądza. 11. kwietnia 1065 prawdopodobnie pierwsza wzmianka o Grudziądzu, datę tę przyjmuje się za metrykę miasta Kalendarium dziejów miasta Grudziądza 11. kwietnia 1065 prawdopodobnie pierwsza wzmianka o Grudziądzu, datę tę przyjmuje się za metrykę miasta 1207 objęcie ziemi chełmińskiej wraz z Grudziądzem przez Konrada

Bardziej szczegółowo

Ropczyce mają 650 lat...

Ropczyce mają 650 lat... Ropczyce mają 650 lat... Na kroniki stronicach wyryte Ropczyc dzieje, Niestety całej prawdy nigdy nie poznamy detali jest zbyt wiele! Niektóre historie, legendy gdzieś zabłądziły, Pośród setek innych myśli

Bardziej szczegółowo

JAGIELLONOWIE NOTATKI Z LEKCJI

JAGIELLONOWIE NOTATKI Z LEKCJI JAGIELLONOWIE NOTATKI Z LEKCJI 1. UNIA POLSKI Z LITWĄ. WŁADYSŁAW JAGIEŁŁO NA TRONIE POLSKIM 1. 1339 r. zjazd w Wyszehradzie umowa sukcesyjna K. Wielkiego. Po bezpotomnej śmierci ostatniego Piasta rządy

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I

Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I Plan wynikowy z historii dla technikum klasa I Dział programowy Kształtowanie się Europy średniowiecznej. Temat / Środki dydaktyczne Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Ilość godzin 1. Geneza

Bardziej szczegółowo

Monarchia polska w XIV-XV wieku

Monarchia polska w XIV-XV wieku Monarchia polska w XIV-XV wieku 1. Zmiany w administracji polskiej w XIII w. Rozwój immunitetów, kolonizacja na prawie niemieckim, zmiana struktur stanowych wymusił zmiany w systemie władzy Urzędy dworskie

Bardziej szczegółowo

Powtórka przed egzaminem mapy

Powtórka przed egzaminem mapy Powtórka przed egzaminem mapy 1. Starożytność. a) Najstarsze starożytne cywilizacje. A Egipt, B Palestyna, Izrael, Jerozolima, C Mezopotamia, D Grecja b) Starożytna Grecja. A góra Olimp, B Ateny, C- Olimpia

Bardziej szczegółowo

Największa operacja służb od czasu papieskiej pielgrzymki

Największa operacja służb od czasu papieskiej pielgrzymki Źródło: http://msw.gov.pl/pl/aktualnosci/12074,najwieksza-operacja-sluzb-od-czasu-papieskiej-pielgrzymki.html Wygenerowano: Czwartek, 7 stycznia 2016, 11:56 Strona znajduje się w archiwum. Czwartek, 05

Bardziej szczegółowo

całkowicie bezprawnie, zajęły starostwo spiskie, co było wstępem do zagarnięcia w roku następnym starostw czorsztyńskiego, nowotarskiego i

całkowicie bezprawnie, zajęły starostwo spiskie, co było wstępem do zagarnięcia w roku następnym starostw czorsztyńskiego, nowotarskiego i 08.11 1412 Zygmunt Luksemburski, król węgierski oddał Władysławowi Jagielle, w zastaw za pożyczoną kwotę 37 tysięcy kóp groszy praskich, szesnaście spiskich miast. Król, ani jego następcy kwoty tej nigdy

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku Załącznik do Zarządzenia Nr 995/2016 Burmistrza Krotoszyna z dnia 13 grudnia 2016 r. DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI 98 ROCZNICA WYBUCHU

Bardziej szczegółowo

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Data Miejsce obchodów Forma obchodów 4 kwietnia Szkoła Policji Posadzenie Dębów Pamięci i odsłonięcie

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

Kraków druga stolica Polski

Kraków druga stolica Polski polonistyczna Ad@ i J@ś na matematycznej wyspie materiały dla ucznia, klasa II, pakiet 9, s. Kraków druga stolica Polski Przeczytaj legendę. Trębacz, który uratował Kraków Dawno temu, kiedy grody* otoczone

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2016 r.

PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2016 r. STOWARZYSZENIE POLSKICH ARTYLERZYSTÓW PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2016 r. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

Jemielnica Europejska gmina ze śląską duszą turystyczna alternatywa dla znudzonych miastem

Jemielnica Europejska gmina ze śląską duszą turystyczna alternatywa dla znudzonych miastem Jemielnica Europejska gmina ze śląską duszą turystyczna alternatywa dla znudzonych miastem Urząd Gminy Jemielnica ul. Strzelecka 67 47-133 Jemielnica www.jemielnica.pl GMINA JEMIELNICA położenie Gmina

Bardziej szczegółowo

Wykonawcy: Wiktoria Szuper Anna Bielówka Marcin Sanduła

Wykonawcy: Wiktoria Szuper Anna Bielówka Marcin Sanduła Wykonawcy: Wiktoria Szuper Anna Bielówka Marcin Sanduła Warszawa - stolica Rzeczypospolitej Polskiej i miasto wojewódzkie nad Wisłą, na Równinie Warszawskiej, w Kotlinie Warszawskiej i na Równinie Wołomińskiej.

Bardziej szczegółowo

Polska w czasach Bolesława Chrobrego. Historia Polski Klasa V SP

Polska w czasach Bolesława Chrobrego. Historia Polski Klasa V SP Polska w czasach Bolesława Chrobrego Historia Polski Klasa V SP Misja chrystianizacyjna św. Wojciecha. 997 r. Zjazd Gnieźnieński 1000 r. Koronacja Bolesława Chrobrego 1025r. Sytuacja wewnętrzna i zewnętrzna

Bardziej szczegółowo

Przemysł II koronował się na króla Polski po okresie rozbicia dzielnicowego w roku. Była to.. połowa wieku.

Przemysł II koronował się na króla Polski po okresie rozbicia dzielnicowego w roku. Była to.. połowa wieku. 1. Uzupełnij zdania. Wielkopolska sąsiaduje z następującymi regionami: 1. Pomorze 2... 3... 4... Największą rzeką Wielkopolski jest. Wielkopolska leży na terenie 3 krain geograficznych. Są to: 1. Pojezierze..

Bardziej szczegółowo

Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Joanna Orlik Dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury

Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Joanna Orlik Dyrektor Małopolskiego Instytutu Kultury W 2015 roku kontynuujemy Małopolski Program Obchodów 100-lecie I wojny światowej, którego celem jest upamiętnienie ofiar tego konfliktu, ale również pobudzenie do refleksji nad zmianami, jakie zapoczątkowała

Bardziej szczegółowo

Test z zakresu rozwoju państwa polskiego do czasów Kazimierza Odnowiciela

Test z zakresu rozwoju państwa polskiego do czasów Kazimierza Odnowiciela Test z zakresu rozwoju państwa polskiego do czasów Kazimierza Odnowiciela 1. Na podstawie mapy zamieszczonej poniżej uzupełnij podaną tabelę. Słowianie Zachodni Słowianie Południowi Słowianie Wschodni

Bardziej szczegółowo

Cena : od 206 zł/os*

Cena : od 206 zł/os* 1. BIAŁOWIEŻA 1 dzień - wyjazd w godzinach rannych. Przejazd w stronę Białowieży. Po drodze zwiedzanie skansenu, który znajduje się nieopodal miejscowości Hajnówka. Następnie wizyta w Muzeum Przyrodniczo

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

Instrukcja przygotowania puzzli

Instrukcja przygotowania puzzli Instrukcja przygotowania puzzli 2 1 1. Wytnij puzzle. 2. Z wyciętych elementów ułóż mapę Polski zgodnie z zamieszczonym wzorem. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Archiwum Wydawnictwa (s. 1, 2) oraz agencji fotograficznych:

Bardziej szczegółowo

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Koperta 2 Grupa A Podczas dzisiejszego szukania śladów przeszłości w starym mieście Kostrzyn, dla waszej grupy ciekawe będą

Bardziej szczegółowo

Kraków to jedno z największych miast Polski pod względem liczby mieszkańców i jednocześnie jedno z najstarszych. W Krakowie nie można się nudzić.

Kraków to jedno z największych miast Polski pod względem liczby mieszkańców i jednocześnie jedno z najstarszych. W Krakowie nie można się nudzić. Kraków Kraków to jedno z największych miast Polski pod względem liczby mieszkańców i jednocześnie jedno z najstarszych. W Krakowie nie można się nudzić. Liczne atrakcje czekają na turystów w każdym zakątku

Bardziej szczegółowo

Konkurs dla uczennic i uczniów gimnazjów z Powiatu Ostrowskiego

Konkurs dla uczennic i uczniów gimnazjów z Powiatu Ostrowskiego źródło: www.ngopole.pl Konkurs dla uczennic i uczniów gimnazjów z Powiatu Ostrowskiego Udział Wielkopolan w Powstaniu Styczniowym Finał Powiatowy- 20 marca 2013 roku, godz. 09.00 II Liceum Ogólnokształcące

Bardziej szczegółowo

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki Zbigniew Kręcicki Pomniki i tablice Toruń Po lewej. Plac Rapackiego. Uroczyste odsłonięcie pomnika Marszałka nastąpiło 15 sierpnia 2000 r. w 80. rocznicę bitwy warszawskiej. Po prawej. Pierwszy, tymczasowy

Bardziej szczegółowo

Rozwój przestrzenny. Starego Miasta Elbląga. od XIII do XV wieku

Rozwój przestrzenny. Starego Miasta Elbląga. od XIII do XV wieku Michał Kornacki Rozwój przestrzenny Starego Miasta Elbląga 1. Akt lokacji od XIII do XV wieku Za datę lokacji Elbląga uznaje się rok 1237. Założenie zamku i położonego obok miasta było jednym z etapów

Bardziej szczegółowo

GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA

GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA Lublin Lublin od wieków stanowił polska bramę na wschód i przez cały okres swego istnienia wielokrotnie wpisywał się w polskie kroniki. Początki osadnictwa na wzgórzach, które

Bardziej szczegółowo

HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA

HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA Scenariusz lekcji do filmu edukacyjnego Noc w galerii HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA. CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE 2 Czas pracy: 45 minut.

Bardziej szczegółowo

Celem wielkich wypraw morskich w XV i XVI wieku było pragnienie:

Celem wielkich wypraw morskich w XV i XVI wieku było pragnienie: Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz prawidłowe zakończenie zdania. Humanizm to prąd umysłowy, który: A) interesował się głównie sztuką B) koncentrował się na człowieku C) stawiał na pierwszym miejscu naukę D)

Bardziej szczegółowo

Zadania konkursowe Tygodnia Patriotycznego

Zadania konkursowe Tygodnia Patriotycznego Zadania konkursowe Tygodnia Patriotycznego środa 9.11.2016 1. Uzupełnij tabelę wpisując Piastów z poniższej rozsypanki do odpowiedniej rubryki oznaczającej miejsce ich pochówku. (0-8 p.) Kazimierz Wielki,

Bardziej szczegółowo

Księstwo Warszawskie

Księstwo Warszawskie Księstwo Warszawskie 1. Ziemie Rzeczypospolitej po III rozbiorze Zabór rosyjski Ziemie podzielno na gubernie, zarządzanie przez carskich urzędników Za czasów Katarzyny represje Za czasów Pawła I i Aleksandra

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2017 r.

PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2017 r. STOWARZYSZENIE POLSKICH ARTYLERZYSTÓW PLAN DZIAŁANIA STOWARZYSZENIA POLSKICH ARTYLERZYSTÓW NA 2017 r. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny z historii w klasie V. Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który:

Wymagania programowe na poszczególne oceny z historii w klasie V. Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: Wymagania programowe na poszczególne oceny z historii w klasie V Ocenę celującą otrzymuje uczeń, który: uczeń posiada wiedzę na ocenę bardzo dobrą, ponadto wykazuje zainteresowanie przedmiotem; wskazuje

Bardziej szczegółowo

Mazurska majówka pełna atrakcji

Mazurska majówka pełna atrakcji Polana legend [1] Fot. materiały prasowe Strona 1 z 6 Strona 2 z 6 Strona 3 z 6 Strona 4 z 6 29 kwietnia 2016 Jak ciekawie spędzić majowy weekend na Mazurach? Wystarczy odwiedzić Mazurolandię, która już

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKATzBADAŃ. 35. rocznica powstania NSZZ Solidarność NR 114/2015 ISSN

KOMUNIKATzBADAŃ. 35. rocznica powstania NSZZ Solidarność NR 114/2015 ISSN KOMUNIKATzBADAŃ NR 114/2015 ISSN 2353-5822 35. rocznica powstania NSZZ Solidarność Przedruk i rozpowszechnianie tej publikacji w całości dozwolone wyłącznie za zgodą CBOS. Wykorzystanie fragmentów oraz

Bardziej szczegółowo

997 misja św. Wojciecha 1000 zjazd gnieźnieński 1025 koronacja na króla. najazd niemiecki i ruski wygnany z kraju

997 misja św. Wojciecha 1000 zjazd gnieźnieński 1025 koronacja na króla. najazd niemiecki i ruski wygnany z kraju książę Mieszko I X wiek powstaje Polska (jakie plemiona?) 966 chrzest Polski 972 - Cedynia król Bolesław Chrobry 997 misja św. Wojciecha 1000 zjazd gnieźnieński 1025 koronacja na króla król Mieszko II

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2016roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2016roku HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2016roku Załącznik do Zarządzenia Nr 519/2015 Burmistrza Krotoszyna z dnia16 grudnia 2015 r. DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI 97 ROCZNICA WYBUCHU

Bardziej szczegółowo

Próby zjednoczenia Królestwa Polskiego

Próby zjednoczenia Królestwa Polskiego Próby zjednoczenia Królestwa Polskiego 1. Ziemie polskie w połowie XIII w. Drzewo genealogiczne s.427; pomocne przy pojawianiu się imion Po 1241 r. o ziemie śląska walczą synowie Henryka Pobożnego; podzielili

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320)

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) Spis treści Do Czytelnika 5 Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) 1.1. Początki i rozwój państwa polskiego (do 1138). Rozbicie dzielnicowe i dążenia

Bardziej szczegółowo

Narodziny monarchii stanowej

Narodziny monarchii stanowej Narodziny monarchii stanowej 1. Przemiany społeczne Mimo władzy patrymonialne władca musiał liczyć się z możnymi Umowy lenne wiążą króla (seniora) z jego wasalami Wzajemna zależność i obowiązki X/XI w.

Bardziej szczegółowo

KONKURS CZYTELNICZY ZNAM KAŻDĄ LEKTURĘ DOBRZE ZDAM EGZAMIN GIMNAZJALNY

KONKURS CZYTELNICZY ZNAM KAŻDĄ LEKTURĘ DOBRZE ZDAM EGZAMIN GIMNAZJALNY KONKURS CZYTELNICZY ZNAM KAŻDĄ LEKTURĘ DOBRZE ZDAM EGZAMIN GIMNAZJALNY Zapraszam wszystkich do wzięcia udziału w organizowanym przez bibliotekę i nauczycieli języka polskiego konkursie czytelniczym Cele

Bardziej szczegółowo

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas HISTORIA USTROJU POLSKI Autor: Marian Kallas Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w kl. V B

Scenariusz lekcji w kl. V B Scenariusz lekcji w kl. V B Temat: Bolesław Chrobry pierwszy król Polski Treści programowe: 1. Zjazd w Gnieźnie 2. Wzrost znaczenia Polski w czasach Bolesława Chrobrego 3. Pierwsza koronacja i jej znaczenie

Bardziej szczegółowo

Poziom P-podstawowy PP-ponadpodstawowy

Poziom P-podstawowy PP-ponadpodstawowy Imię i nazwisko Nr w dzienniku. Kl. V Sprawdzian wiadomości i umiejętności dla klasy V Dział: Dziedzictwo i społeczeństwo średniowiecza Poziom P-podstawowy PP-ponadpodstawowy Liczba pkt. Ocena.. P 1 (0-2)

Bardziej szczegółowo

Skwer przed kinem Muranów - startujemy

Skwer przed kinem Muranów - startujemy 27 IX 2014 RAJD OCHOTY ŚLADAMI POWSTANIA WARSZAWSKIEGO W 75. ROCZNICĘ UTWORZENIA POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO W sobotę, 27 września 2014 roku na terenie Śródmieścia odbył się Rajd Ochoty Śladami Powstania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Słowo Biskupa Płockiego... 5 Ks. H. Seweryniak, Od Redaktora... 9

Spis treści. Słowo Biskupa Płockiego... 5 Ks. H. Seweryniak, Od Redaktora... 9 Spis treści Słowo Biskupa Płockiego... 5 Ks. H. Seweryniak, Od Redaktora... 9 1909 Orędzie jego Ekscelencji Biskupa Płockiego do Diecezjan Płockich... 17 List pasterski na Post Wielki r. 1909... 21 List

Bardziej szczegółowo

Historia. Wielki egzamin. Klasa II. Test 2. Wersja A

Historia. Wielki egzamin. Klasa II. Test 2. Wersja A HGII/2A Historia. Wielki egzamin Klasa II. Test 2. Wersja A Część II. Polska Andegawenów i pierwszych Jagiellonów Instrukcja dla ucznia 1. W karcie odpowiedzi wpisz swoje imię i nazwisko, wersję testu

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji historii

Konspekt lekcji historii Joanna Małocha Konspekt lekcji historii 1. Szkoła: Gimnazjum 2. Klasa: II 3. Temat lekcji: Wojna trzynastoletnia 1454 1466. 4. Cele: a) uczeń po lekcji powinien znać: - pojęcia: Związek Pruski, inkorporacja,

Bardziej szczegółowo

Lekcja powtórzeniowa Polska w XIII i XIV wieku

Lekcja powtórzeniowa Polska w XIII i XIV wieku Lekcja powtórzeniowa Polska w XIII i XIV wieku Lekcje: 1. Rozbicie dzielnicowe w Polsce 2. Gospodarka i społeczeostwo Polski w okresie rozbicia dzielnicowego 3. Odbudowa Królestwa Polskiego przez Władysława

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13 Spis treści Do Czytelnika.............................................. 11 Przedmowa................................................ 13 Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część

Bardziej szczegółowo

Wzgórze Zamkowe w Sztumie - obiekty zabytkowe do zagospodarowania

Wzgórze Zamkowe w Sztumie - obiekty zabytkowe do zagospodarowania www.sztum.pl Dla inwestora Oferta inwestycyjna Wzgórze Zamkowe w Sztumie - obiekty zabytkowe do zagospodarowania 17.06.2016 Wzgórze Zamkowe w Sztumie - obiekty zabytkowe do zagospodarowania WZGÓRZE ZAMKOWE

Bardziej szczegółowo