Strategia NATO a problemy bezpieczeństwa

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Strategia NATO a problemy bezpieczeństwa"

Transkrypt

1 Strategia NATO a problemy bezpieczeństwa Konferencja Polityczno-wojskowe implikacje członkostwa Polski w NATO początkowo miała wpisywać się w rocznicową refleksję o NATO. Mieliśmy wspólnie zastanowić się, co wynika z 15 lat członkostwa Polski w Sojuszu? Jakiego NATO chcemy i jakie wyłania nam się z poafgańskiej mgły? Kryzys ukraiński istotnie zmienia kontekst tej refleksji. Rosyjska polityczno-wojskowa interwencja na Krymie oznacza koniec konwencjonalnie pojmowanej racjonalności Kremla. Nie chodzi o doszukiwanie się w tej polityce szaleństwa jest ona bowiem swoiście racjonalna (w kategoriach świata przeszłego lub nieistniejącego). Ma także swoje doktrynalne i polityczne uzasadnienia. Wymaga jednak nowej odpowiedzi Zachodu, nie ograniczającej się tylko do odstraszania i obrony zauważa dr hab. Robert Kupiecki, wiceminister obrony narodowej, były ambasador RP w Waszyngtonie. Kryzysy jako momenty dysfunkcjonalności w relacjach międzynarodowych i jako momenty niepewności dla państw dotkniętych ich skutkami, mają jednak swoje pozytywne strony: na poziomie polityk narodowych, kończą dyskusję o potrzebie posiadania i unowocześniania sił zbrojnych i wątpliwości co do zakresu finansowania bezpieczeństwa i obronności to dostrzegamy także w Polsce; w relacjach sojuszniczych, skłaniają do myślenia o stanie rozwiązań obronnych i wzajemnych gwarancji, do trzeźwej oceny koniecznej równowagi sojuszniczych misji oraz porzucenia iluzji, że bezpieczeństwo jest dane raz na zawsze, a groźba agresji terytorialnej w Europie zniknęła jeszcze w ubiegłym stuleciu. Można założyć, że NATO nie będzie już takie samo co widzimy choćby w gwałtownej przebudowie przygotowań do szczytu w Newport we wrześniu tego roku. Trzeba jednak zaznaczyć, że sytuacja we wschodnim sąsiedztwie Sojuszu nie monopolizuje ani percepcji bezpieczeństwa, ani strategii NATO. Trzy unikalne czynniki niezmiennie określają strategiczną pozycję NATO w świecie. Pierwszym jest połączenie siły militarnej USA i demokratycznych państw Europy. Potencjał wojskowy, polityczny i gospodarczy NATO pozostaje największy na świecie. Pytania odnoszą się jednak do kwestii, jakie zagrożenia NATO postrzega jako dominujące, ile i jak zdefiniowanej siły potrzeba, Strona: 1

2 jak jej używać, jak dzielić związane z tym obciążenia? Drugi dotyczy oparcia współpracy wojskowej na politycznej solidarności w obronie bezpieczeństwa, integralności terytorialnej, rozwoju i sojuszniczej wspólnoty wartości. Trzeci wiąże się ze zdolnością adaptacji, pozwalającą na dostosowanie się NATO do ewoluujących zagrożeń. Kolejne pozimnowojenne koncepcje strategiczne harmonijnie łączą zadania kolektywnej obrony z misjami Sojuszu realizowanymi poza obszarem północnoatlantyckim. W pewnym uproszczeniu tę strategiczną drogę można określić jako od regionalizmu do globalizacji misji NATO. Wspomnianą globalizację rozumieć należy nie tylko geograficznie ale i przedmiotowo, jako reakcję na zagrożenia wieloskładnikowe i transgraniczne. Globalizacja nie oznacza zastąpienia terytorialnie zorientowanej misji obronnej lecz jej poszerzenie. Tworzy ona jednak naciski na decyzje NATO, zasoby wojskowe oraz wymusza priorytetyzację kierunków planowania obronnego. Nie należy też dosłownie traktować zderzenia regionalnej i globalnej misji NATO. Ani bowiem ta tradycyjna (traktatowa) nie wyczerpuje współczesnej definicji zadań sojuszniczych ani też ta realizowana out-of-area nie tworzy automatycznie nowego środowiska dla sojuszniczych działań. Obie przestrzenie występują obok siebie jako punkt odniesienia strategii NATO. Globalizacja sojuszniczej misji nigdy nie otrzymała sankcji oczywistego i bezdyskusyjnego w każdej sytuacji zadania organizacji. Jej egzekucja, choć nie wolna od precedensów (np. w odniesieniu do operacji powietrznej nad Serbią w 1999 r.), otrzymała dwa istotne ograniczające założenia: legalizmu polegającego na konieczności uzyskania mandatu Rady Bezpieczeństwa ONZ dla tego rodzaju działań oraz konsensu związanego z decyzjami Rady Północnoatlantyckiej. O zakresie ponadregionalnego mandatu NATO decyduje zatem nie obiektywna potrzeba działań w obliczu zagrożeń, lecz jednomyślna decyzja sojuszników. Strategia NATO w okresie zimnej wojny koncentrowała się na obronie obszaru północnoatlantyckiego. Sojusznicze podejście do zagadnień bezpieczeństwa i obrony ewoluowało w ciągu ponad czterech zimnowojennych dekad ale jedno założenie pozostawało niezmienne: działania NATO planowano wyłącznie w odniesieniu do zamiaru lub konsekwencji faktu agresji zewnętrznej przeciwko własnemu terytorium. Dlatego nie odnajdziemy wojsk pod sojuszniczą flagą pośród uczestników operacji pokojowych ONZ (choć inaczej rzecz się miała z zaangażowaniem sił poszczególnych państw członkowskich). Teoretycznie zezwalały przecież na to zapisy Karty Narodów Zjednoczonych. NATO jednak konsekwentnie unikało ścisłego określenia się jako organizacji regionalnej z konsekwencjami wynikającymi z art. 53 Karty. Swego rodzaju terytorialność realizowanej misji NATO była tyleż manifestacją przywiązania do kolektywnej obrony, co świadomym zawężeniem pola pośredniej konfrontacji z przeciwnym blokiem. Strona: 2

3 Zmiany w Europie i nowa sytuacja strategiczna związana z upadkiem reżimów komunistycznych oraz rozpadem ZSRR stopniowo przełamały samoograniczenia strategii NATO. Koncepcja strategiczna z 1991 r. po raz pierwszy w historii Sojuszu wskazywała, iż największym zagrożeniem dla niego nie jest agresja dużej skali w Europie, lecz konflikty regionalne w sąsiedztwie. Nowe podejście strategiczne NATO oparte zostało na uzupełnieniu dwóch filarów wskazanych w Raporcie Harmela (utrzymanie zdolności do kolektywnej obrony i dialog polityczny) o współpracę polityczno-wojskową z byłymi przeciwnikami. Na tej podstawie uruchomiono pierwsze forum konsultacji z tym krajami, Północnoatlantycką Radę Współpracy (1991), a następnie program Partnerstwa dla Pokoju (1994) stanowiący płaszczyznę praktycznego współdziałania, a dla części z nich początek drogi do członkostwa w Sojuszu. Kolejne ramy strategiczne przyjęto w Waszyngtonie w kwietniu 1999 r., kilka tygodni po tym jak Polska, Czechy i Węgry przystąpiły do NATO. Dokument odzwierciedlał przekonanie sojuszników o trwałej poprawie środowiska bezpieczeństwa w Europie, w tym przede wszystkim o malejącym zagrożeniu agresją zbrojną dużej skali. Zasadniczo nowym elementem było uwzględnienie możliwości realizacji przez NATO operacji pokojowych i humanitarnych poza obszarem euroatlantyckim. Sojusz miał w tym czasie za sobą już zarówno pierwsze bojowe użycie własnych sił powietrznych poza obszarem traktatowym, jak i szereg operacji lądowych i morskich zrealizowanych na Bałkanach. Ostatnia, jak dotąd, strategia NATO przyjęta w Lizbonie w 2010 r., nie odrzucając możliwości wystąpienia klasycznego zagrożenia agresją dużej skali, przynosi szeroki katalog tzw. nowych zagrożeń dla bezpieczeństwa państw członkowskich. Obejmują one proliferację technologii rakiet balistycznych oraz broni masowego rażenia, terroryzm, niestabilność regionalną, zagrożenia w cyberprzestrzeni, zagrożenia dla bezpieczeństwa energetycznego a także te, związane z rozwojem nowoczesnych technologii, czy wreszcie zmiany klimatyczne. Nie wszystkie z tych problemów przekładają się jednak na konkretne wymogi dla sił zbrojnych. Niektóre, jak bezpieczeństwo energetyczne czy zmiany klimatyczne to obszary, w których Sojusz może być zaledwie jednym z wielu czynników poprawy sytuacji. Aktualna koncepcja strategiczna wskazuje trzy podstawowe zadania Sojuszu: obronę kolektywną, reagowanie kryzysowe oraz współpracę z partnerami. Konsoliduje ona tym samym podejście poszerzające zadania wojskowo-polityczne organizacji, zarysowujące się w kolejnych edycjach koncepcji strategicznych NATO po 1989 r. Pomimo traktowania kolektywnej obrony jako najważniejszej sojuszniczej funkcji, państwa członkowskie uznawały zagrożenie klasyczną agresją terytorialną jako niskie a podejmowanie wyzwań poza własnymi granicami jako potrzebne i coraz Strona: 3

4 bardziej prawdopodobne. Ten kierunek myślenia zdawały się przez lata wspierać operacyjne fakty: przez blisko dwie dekady Sojusz angażował się na Bałkanach, w Iraku, Afganistanie, wokół Libii, na Morzu Śródziemnym i w Zatoce Adeńskiej. Państwa NATO przez dwie dekady korzystały ze stabilności gwarantującej dobre warunki rozwoju. Pochodząca stąd mentalność dywidendy pokoju, to dość typowe zachowanie państw w warunkach pokoju. Jak dowodzi historia, niedostatek bezpośrednich zagrożeń nie sprzyja poważnym wysiłkom wojskowych. Od schyłku pierwszej dekady XXI w. nałożyły się na ten proces skutki kryzysu finansowego, w latach obniżające wydatki obronne w skali całego NATO o kilkadziesiąt miliardów dolarów. Istotnym składnikiem tej sytuacji jest rosnąca w ostatnich latach presja USA na sojuszników europejskich, zmierzająca do złożenia na nich większej niż dotąd części wysiłku wojskowego organizacji. Szerokość form, celów i aspiracji polityki partnerskiej NATO rozwiniętych w minionych latach, stawia pytanie o przyszłą treść tej polityki a także jej sterowalność i strategiczną orientację. Obejmuje ona dziś współpracę z pięćdziesięcioma państwami, dla której nie ma przecież jednej miary: w Europie, na obszarze byłego ZSRR, w Azji, na Bliskim Wschodzie, czy Oceanie Spokojnym. Wieloletnie uczestnictwo w operacji afgańskiej licznych państw partnerskich i bezprecedensowe zbliżenie ich z rozwiązaniami wojskowymi NATO, zmieniło do pewnego stopnia wzajemne relacje. Partnerzy, oferując do misji żołnierzy i zasoby militarne, zyskali pozycję strony domagającej się dopuszczenia do kuchni planowania wojskowego i procesów decyzyjnych. NATO zaś straciło ekskluzywną pozycję dawcy we wzajemnych kontaktach, korzystając netto ze zdolności wojskowych partnerów biorących udział w sojuszniczych operacjach. W obecnych realiach budżetowych udział partnerów w misjach sojuszniczych przestał być dla Brukseli eksperymentem polityczno wojskowym, stając się istotnym składnikiem w procesie operacyjnego składania potrzebnych sił i środków. Partnerzy domagający się głosu i czynnego udziału w stosownych procedurach (absolutnie zrozumiałych w odniesieniu do działań wykorzystujących ich siły wojskowe), postawili jednak przed Sojuszem istotny problem. Dotyczy on właściwego traktowania subkontraktorów działań wojskowych NATO i utrzymania integralności procesów planistycznych. Kompromis w tej mierze musiałby bowiem wiązać się z zatarciem różnicy w statusie sojusznika i państwa nie należącego do NATO. W istocie jednak różnicy tej zatrzeć nie sposób. Polega ona wszak na kluczowej dla Sojuszu kwestii formalnego stosunku do zobowiązań na rzecz kolektywnej obrony. Związane z tym są relacje Sojuszu z partnerami instytucjonalnymi, szczególnie z Unią Europejską. Praktyczne stosunki, ze względu na problemy natury politycznej, nie osiągnęły wciąż pożądanej dynamiki, ogniskując się na praktycznej współpracy, często o charakterze nieformalnym. Strona: 4

5 W 2014 r. zakończy się trwające ponad dekadę intensywne zaangażowanie NATO w Afganistanie. Sojusz planuje optymalne wykorzystanie pauzy operacyjnej dla poprawy zdolności wojskowych. Szczyt w Newport we wrześniu stworzy dogodną okazję do decyzji w tym zakresie. Po pierwsze, ustalenia powinny dać asumpt do wzmocnienia obrony kolektywnej, w tym utrzymania w zasobach narodowych zdolności na potrzeby operacji najbardziej wymagających (powyżej korpusu), rozwoju sił szybkiego reagowania, intensyfikacji ćwiczeń sojuszniczych, a także umocnienia innych narzędzi wojskowych (np. Struktury Sił NATO). Kluczową rolę w tym procesie odegrać powinna tzw. Inicjatywa Sił Połączonych (CFI), przyjęta na szczycie w Chicago. Jej celem jest utrzymanie gotowości i interoperacyjności, poprzez intensyfikację szkoleń, ćwiczeń oraz rozwój sił wysokiej gotowości (Sił Odpowiedzi NATO). Po drugie, szczyt powinien wyeksponować znaczenie nowoczesnej więzi transatlantyckiej. Winna ona obejmować utrzymanie zaangażowania USA w Europie ale także realne zwiększenie udziału Europejczyków we wspólnych wydatkach wojskowych. NATO musi także utrzymać w polu widzenia możliwe negatywne skutki zmian w sytuacji bezpieczeństwa w trzech obszarach o strategicznym znaczeniu dla pokoju światowego: chodzi tu przede wszystkim o możliwe konsekwencje rosnącej siły gospodarczej i militarnej oraz politycznej asertywności Chin a także odpowiedzi na te procesy państw regionu Azji i Pacyfiku, poszukujących współpracy ze Stanami Zjednoczonymi. Azjatycki pivot w polityce bezpieczeństwa USA, jakkolwiek trafnie rozpoznający wyzwania, nie powinien jednak prowadzić do osłabienia transatlantyckiej więzi z europejskimi sojusznikami, postępująca destabilizacja na obszarze Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej powoduje rosnącą presję na udział państw europejskich w działaniach stabilizacyjnych w tym obszarze, wreszcie trudne sąsiedztwo wschodnie NATO a zwłaszcza konfrontacyjne nastawienie Rosji, kładą się cieniem na sytuacji bezpieczeństwa na wschodniej flance Sojuszu. Do początków 2014 r. mogło się wydawać, że przygotowania do wrześniowego szczytu NATO w Newport będą się toczyły wg logiki zrównoważonego rozwoju zdolności wojskowych, dla których jedynym punktem odniesienia jest zakończenie misji ISAF. O ile jednak nie zmienia się istota potrzeb, którymi pozostają wiarygodne zdolności wojskowe, o tyle nowy kontekst dla tego procesu stanowi polityczno-wojskowy kryzys na Ukrainie, zaostrzony rosyjskim naruszeniem integralności terytorialnej tego państwa. Lizbońska koncepcja strategiczna głosi, że zagrożenie atakiem konwencjonalnym na członków Sojuszu jest niskie, ale nie może być ignorowane. Wyłączywszy doświadczenia krótkiej wojny rosyjsko gruzińskiej z sierpnia 2008 r., rzeczy nie do pomyślenia, jak zmiana granic państw siłą, które dzieją się na naszych oczach, pokazują prawdziwość tej diagnozy. W takim kształcie kryzys ukraiński stanowi obecnie najważniejsze wyzwanie dla Strona: 5

6 bezpieczeństwa europejskiego w sąsiedztwie granic NATO i Unii Europejskiej. Ma także duży potencjał eskalacji. Bieg zdarzeń, które doprowadziły do tego stanu rzeczy, jest powszechnie znany, warto więc tu zastanowić się nad jego możliwymi implikacjami dla NATO. Kryzys ukraiński wyostrza trzy sprawy: po pierwsze, wskazuje na deficyt bezpieczeństwa w sąsiedztwie granic wschodnich NATO, po drugie, przypomina o niedokończonym dziele demokratyzacji i stabilizacji Europy Wschodniej. Ćwierć wieku po przemianach 1989 r. tworzy to źródła zagrożeń dla bezpieczeństwa i pokoju, po trzecie, umacnia przekonanie, iż decyzje o przyszłości NATO wymagają przywrócenia wagi kolektywnej obronie, co wymaga wysiłku finansowego i zdolności wojskowych. NATO musi utrzymywać odpowiedni zestaw zdolności konwencjonalnych oraz nuklearnych, niezbędnych do odstraszania i obrony państw członkowskich. Trudni partnerzy Sojuszu, jak Rosja, która pomimo wysiłków wciąż postrzega go jako swojego głównego rywala, zachowują swoje miejsce w polityce sojuszniczej. Zamrożenie przez NATO wzajemnej współpracy w związku z agresywnymi działaniami Moskwy na Krymie (nie pierwsze zresztą w historii wzajemnych relacji), stanowi działanie niewątpliwie słuszne, choć raczej symboliczne, aniżeli mające praktyczne znaczenie. Wynika to z faktu świadomego i systematycznego lekceważenia przez Moskwę potencjału tkwiącego we współpracy z Sojuszem. Ten polityczny gest nie unieważnia jednak diagnozy o znaczeniu, jakie dla NATO mają relacje z Rosją. Wyraża to choćby strategia z 2010 r. Deklaruje ona gotowość Sojuszu do rozwoju dialogu w konkretnych obszarach, jak obrona przeciwrakietowa, zwalczanie terroryzmu, walka z narkotykami, czy zwalczanie zjawiska piractwa na morzach. Praktyczna współpraca odnotowuje wprawdzie o wiele więcej powodów do frustracji (obrona przeciwrakietowa, przejrzystość działalności wojskowej) ale nie jest jednak wolna od jaśniejszych punktów. Należą do nich: współpraca w Afganistanie (projekt szkolenia pilotów, zwalczanie narkotyków) oraz inicjatywa monitorowania przestrzeni powietrznej (CAI), dająca możliwość uzyskania informacji o statkach powietrznych typu renegade, stanowiących potencjalne zagrożenie w przestrzeni powietrznej państw NATO. Będą zatem wracały pytania, jak rozwijać współpracę NATO Rosja, bez rezygnacji z ambicji wspierania modernizacji w Rosji i cywilizowania jej zachowań międzynarodowych ale bez dopuszczenia jej kuchennymi schodami do sojuszniczych procesów decyzyjnych? Jak zminimalizować skutki czynników regionalnych ograniczających lokalne efekty polityki partnerstwa, np. na obszarze b. ZSRR, Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej. NATO ma do odegrania istotną rolę w kontekście obecnego kryzysu na Ukrainie. Przede wszystkim stanowi gwarancję bezpieczeństwa i źródło odstraszającego wzmocnienia obrony Strona: 6

7 sojuszniczych państw granicznych. Sojusz jest także w stanie podjąć istotne działania rozpoznawcze i analityczne, służące właściwemu rozeznaniu sytuacji na Wschód od swoich granic. Jest to podstawa jakichkolwiek dalszych kroków. Dysponuje również istotnym potencjałem innych środków antykryzysowych. Niebagatelne znaczenie ma również, rozwijany przez lata, zasób zdolności reagowania cywilnego, na wypadek pogorszenia się sytuacji humanitarnej w sąsiedztwie jego granic. Nade wszystko jednak Sojusz może odegrać rolę w konstruktywnym kształtowaniu podstaw przyszłych relacji z Ukrainą. Muszą one mieć otwarty charakter, budujący na dotychczasowym partnerstwie i współpracy w ramach operacji pokojowych, wzbogacony o wiarygodną perspektywę europejską i atlantycką, sformułowaną przecież w Bukareszcie jeszcze w 2008 r. Nie musi ona wiązać się z szybkim kalendarzem politycznym ale ma znaczenie dla określenia kierunku reform tego państwa. Ważne będzie więc kontynuowanie działań na rzecz promocji wartości demokratycznych, realizacji reformy obronnej i pogłębienia współpracy wojskowej. Zadaniem dla Sojuszu jest skoncentrowanie tej współpracy na projektach przynoszących praktyczne rezultaty. Wystąpienie z konferencji Polityczno-wojskowe implikacje członkostwa Polski w NATO, Akademia Obrony Narodowej, 27 marca 2014 r. Strona: 7

BEZPIECZEŃSTWO POLSKI W OBLICZU WYZWAŃ XXI WIEKU

BEZPIECZEŃSTWO POLSKI W OBLICZU WYZWAŃ XXI WIEKU UNIWERSYTET W BIAŁYMSTOKU 11.04.2016 r. BEZPIECZEŃSTWO POLSKI W OBLICZU WYZWAŃ XXI WIEKU Kwiecień 2016 www.koziej.pl @SKoziej 1 ZAGAGNIENIA: Warunki bezpieczeństwa Polski wyzwania i zagrożenia szanse i

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe

Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ A 388068 Bezpieczeństwo ' polityczne i wojskowe Redakcja i opracowanie: Andrzej Ciupiński Kazimierz Malak WARSZAWA 2004 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 CZĘŚĆ I. NOWE PODEJŚCIE DO POLITYKI

Bardziej szczegółowo

ROSYJSKA DOKTRYNA MILITARNA NA POTRZEBY NOWEJ ZIMNEJ WOJNY

ROSYJSKA DOKTRYNA MILITARNA NA POTRZEBY NOWEJ ZIMNEJ WOJNY UCZELNIA ŁAZARSKIEGO 14.12.2016 R. Stanisław Koziej ROSYJSKA DOKTRYNA MILITARNA NA POTRZEBY NOWEJ ZIMNEJ WOJNY Tezy do dyskusji na seminarium katedralnym Plan Geneza i istota nowej (hybrydowej) zimnej

Bardziej szczegółowo

Deklaracja szczytu NATO o zdolnościach obronnych

Deklaracja szczytu NATO o zdolnościach obronnych Deklaracja szczytu NATO o zdolnościach obronnych Chicago, 20 maja 2012 r. 1. Jako przywódcy Sojuszu jesteśmy zdecydowani zapewnić, że NATO zachowa i rozwinie zdolności niezbędne do wykonywania podstawowych

Bardziej szczegółowo

STRATEGICZNE FORUM BEZPIECZEŃSTWA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP

STRATEGICZNE FORUM BEZPIECZEŃSTWA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP STRATEGICZNE FORUM BEZPIECZEŃSTWA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP Założenia i implementacja Stanisław Koziej Szef BBN www.bbn.gov.pl @SKoziej 7 stycznia 2015 r. 1 AGENDA 1. GŁÓWNE ZAŁOŻENIA SBN

Bardziej szczegółowo

NOWE WYZWANIA POLITYKI BEZPIECZEŃSTWA NATO I UE

NOWE WYZWANIA POLITYKI BEZPIECZEŃSTWA NATO I UE NOWE WYZWANIA POLITYKI BEZPIECZEŃSTWA NATO I UE 15 rocznica przystąpienia Polski do NATO oraz 10 rocznica wstąpienia do Unii Europejskiej, stanowią okazję do czynienia podsumowań, ale również zachętę do

Bardziej szczegółowo

YADEMECUM NATO. Wydanie jubileuszowe. Dom Wydawniczy Bellona. przy współpracy. Departamentu Społeczno-Wychowawczego MON Biura Prasy i Informacji MON

YADEMECUM NATO. Wydanie jubileuszowe. Dom Wydawniczy Bellona. przy współpracy. Departamentu Społeczno-Wychowawczego MON Biura Prasy i Informacji MON A YADEMECUM NATO Wydanie jubileuszowe Dom Wydawniczy Bellona przy współpracy Departamentu Społeczno-Wychowawczego MON Biura Prasy i Informacji MON Warszawa 1999 SPIS TREŚCI Strona Słowo wstępne Sekretarza

Bardziej szczegółowo

Wstęp 9. Rozdział 2 [Roman Kuźniar]

Wstęp 9. Rozdział 2 [Roman Kuźniar] Spis treści [Roman Kuźniar] Wstęp 9 Rozdział 1 [Roman Kuźniar] Ewolucja problemu bezpieczeństwa rys historyczny 18 1. Pierwsze traktaty o pokoju i równowadze sił 19 2. Liga Narodów niedoceniony wynalazek

Bardziej szczegółowo

B/60205. Julian Kaczmarek Julian Skrzyp NATO

B/60205. Julian Kaczmarek Julian Skrzyp NATO B/60205 Julian Kaczmarek Julian Skrzyp NATO /atla2 Wrocław 2003 Spis treści Wprowadzenie 9 1. GENEZA I ROZWÓJ SOJUSZU PÓŁNOCNOATLANTYCKIEGO 11 1.1. Układ militarny podstawą istnienia Sojuszu Północnoatlantyckiego

Bardziej szczegółowo

BIAŁA KSIĘGA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP

BIAŁA KSIĘGA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP POLITECHNIKA WARSZAWSKA WYKŁAD INAUGURACYJNY BIAŁA KSIĘGA BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO RP - UMACNIANIE BEZPIECZEŃSTWA NARODOWEGO Stanisław Koziej Szef 1 CEL Biała Księga Bezpieczeństwa Narodowego RP dla Polaków

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Podziękowania Wstęp Rozdział 1. Pojęcie bezpieczeństwa Rozdział 2. Zagrożenia bezpieczeństwa

SPIS TREŚCI Wykaz skrótów Podziękowania Wstęp Rozdział 1. Pojęcie bezpieczeństwa Rozdział 2. Zagrożenia bezpieczeństwa SPIS TREŚCI Wykaz skrótów................................................................... 11 Podziękowania................................................................... 15 Wstęp...........................................................................

Bardziej szczegółowo

Stanisław Koziej ODSTRASZANIE W WARUNKACH HYBRYDOWEJ ZIMNEJ WOJNY

Stanisław Koziej ODSTRASZANIE W WARUNKACH HYBRYDOWEJ ZIMNEJ WOJNY WARSAW SECURITY FORUM 27 października 2016 r. Stanisław Koziej ODSTRASZANIE W WARUNKACH HYBRYDOWEJ ZIMNEJ WOJNY 1 2 Teza: W związku ze strategiczną zmianą stosunków bezpieczeństwa NATO-Rosja sojusz musi

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Strategiczna NATO (Tłumaczenie robocze BBN)

Koncepcja Strategiczna NATO (Tłumaczenie robocze BBN) Koncepcja Strategiczna NATO (Tłumaczenie robocze BBN) Koncepcja strategiczna obrony i bezpieczeństwa członków Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, przyjęta przez szefów państw i rządów w Lizbonie

Bardziej szczegółowo

TŁUMACZENIE Unia i NATO powinny się wzajemnie uzupełniać

TŁUMACZENIE Unia i NATO powinny się wzajemnie uzupełniać TŁUMACZENIE Unia i NATO powinny się wzajemnie uzupełniać - Jeśli chodzi o nasze bezpieczeństwo zewnętrzne, to najważniejszymi wyzwaniami stojącymi przed Polską jest - do czego naszych sojuszników staramy

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO PAŃSTW EUROPY ŚRODKOWEJ I WSCHODNIEJ W KONTEKŚCIE WZMOCNIENIA WSCHODNIEJ FLANKI NATO

BEZPIECZEŃSTWO PAŃSTW EUROPY ŚRODKOWEJ I WSCHODNIEJ W KONTEKŚCIE WZMOCNIENIA WSCHODNIEJ FLANKI NATO Instytut Bezpieczeństwa Narodowego Wydziału Nauk o Zarządzaniu i Bezpieczeństwie Akademii Pomorskiej w Słupsku, Wydział Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Warszawskiego, Wydział

Bardziej szczegółowo

1. Komisja Obrony Narodowej na posiedzeniu w dniu 20 października 2016 roku rozpatrzyła projekt ustawy budżetowej na 2017 rok w zakresie:

1. Komisja Obrony Narodowej na posiedzeniu w dniu 20 października 2016 roku rozpatrzyła projekt ustawy budżetowej na 2017 rok w zakresie: Opinia nr 8 Komisji Obrony Narodowej dla Komisji Finansów Publicznych przyjęta na posiedzeniu w dniu 20 października 2016 r. dotycząca projektu ustawy budżetowej na 2017 rok w części dotyczącej resortu

Bardziej szczegółowo

Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r.

Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r. Koncepcja strategiczna obrony obszaru północnoatlantyckiego DC 6/1 1 grudnia 1949 r. I Preambuła 1. Osiągnięcie celów Traktatu Północnoatlantyckiego wymaga integracji przez jego państwa-strony takich środków

Bardziej szczegółowo

Posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego na temat Euro 2012 oraz szczytu NATO w Chicago

Posiedzenie Rady Bezpieczeństwa Narodowego na temat Euro 2012 oraz szczytu NATO w Chicago Źródło: http://www.bbn.gov.pl/pl/wydarzenia/3847,posiedzenie-rady-bezpieczenstwa-narodowego-na-temat-euro-2012-oraz-s zczytu-nato-.html Wygenerowano: Piątek, 30 grudnia 2016, 04:47 Data publikacji : 16.05.2012

Bardziej szczegółowo

USA I POLSKA SOJUSZNICY NA XXI WIEK

USA I POLSKA SOJUSZNICY NA XXI WIEK USA I POLSKA SOJUSZNICY NA XXI WIEK polish.poland.usembassy.gov Facebook www.facebook.com/usembassywarsaw YouTube www.youtube.com/user/usembassywarsaw Twitter twitter.com/usembassywarsaw USA & Poland Polska

Bardziej szczegółowo

Stanisław KOZIEJ STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA POLSKI W WARUNKACH HYBRYDOWEJ ZIMNEJ WOJNY

Stanisław KOZIEJ STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA POLSKI W WARUNKACH HYBRYDOWEJ ZIMNEJ WOJNY www.koziej.pl @SKoziej LUBLIN, 9.12.2017r. Stanisław KOZIEJ STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA POLSKI W WARUNKACH HYBRYDOWEJ ZIMNEJ WOJNY www.koziej.pl 9.12.2017 @SKoziej 1 www.koziej.pl 9.12.2017 @SKoziej 2 ŚRODOWISKO

Bardziej szczegółowo

TRANSSEKTOROWY CHARAKTER CYBERBEZPIECZEŃSTWA:

TRANSSEKTOROWY CHARAKTER CYBERBEZPIECZEŃSTWA: IBK, Warszawa, 25.10.2016 Stanisław Koziej TRANSSEKTOROWY CHARAKTER CYBERBEZPIECZEŃSTWA: Strategiczne wyzwania dla Polski i NATO 1 PLAN 1. Istota i charakter cyberbezpieczeństwa 2. Polska: strategiczne

Bardziej szczegółowo

Wstęp. CZĘŚĆ I. Bezpieczeństwo militarne

Wstęp. CZĘŚĆ I. Bezpieczeństwo militarne Wstęp CZĘŚĆ I. Bezpieczeństwo militarne Rozdział 1. Rola i modele sił zbrojnych we współczesnym świecie Role armii Modele armii Armie wybranych państw Rozdział 2. Wojny i konflikty zbrojne Definicja wojny

Bardziej szczegółowo

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego NATO

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego NATO Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego NATO NATO Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego(ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO, fr. Organisation du Traité de l'atlantique Nord, OTAN), w

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO Cel kształcenia Opanowanie przez studentów i studentki podstawowej wiedzy o bezpieczeństwie narodowym, w szczególności o organizacji obrony narodowej, oraz poznanie zadań

Bardziej szczegółowo

Warsztaty strategiczne z udziałem Polski oraz Państw Bałtyckich

Warsztaty strategiczne z udziałem Polski oraz Państw Bałtyckich Źródło: http://www.bbn.gov.pl/pl/wydarzenia/5228,warsztaty-strategiczne-z-udzialem-polski-oraz-panstw-baltyckich.html Wygenerowano: Czwartek, 1 września 2016, 11:07 Strona znajduje się w archiwum. Data

Bardziej szczegółowo

Pierwsza polska prezydencja w Unii Europejskiej

Pierwsza polska prezydencja w Unii Europejskiej PIERWSZA POLSKA PREZYDENCJA W UNII EUROPEJSKIEJ UWARUNKOWANIA PROCESY DECYZYJNE OSIĄGNIĘCIA I NIEPOWODZENIA Janusz Józef Węc Pierwsza polska prezydencja w Unii Europejskiej Uwarunkowania Procesy decyzyjne

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wykaz skrótów Podziękowania Wstęp

Spis treści: Wykaz skrótów Podziękowania Wstęp Spis treści: Wykaz skrótów Podziękowania Wstęp Rozdział 1. Pojęcie bezpieczeństwa 1.1.Pojęcie bezpieczeństwa i jego ewolucja 1.2.Elementy miękkie i twarde bezpieczeństwa 1.3.Bezpieczeństwo w warunkach

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie. I. KSZTAŁCENIE OBRONNE MŁODZIEśY W POLSCE (TRADYCJE I WSPÓŁCZESNOŚĆ)

Spis treści. Wprowadzenie. I. KSZTAŁCENIE OBRONNE MŁODZIEśY W POLSCE (TRADYCJE I WSPÓŁCZESNOŚĆ) Spis treści Wprowadzenie I. KSZTAŁCENIE OBRONNE MŁODZIEśY W POLSCE (TRADYCJE I WSPÓŁCZESNOŚĆ) 1.1. Tradycje kształcenia obronnego młodzieŝy 1.1.1. Kształcenie obronne w okresie rozbiorów 1.1.2. Kształcenie

Bardziej szczegółowo

System. czy. Jacek Czaputowicz. nieład? Bezpieczeństwo. europejskie u progu XXI wieku A WYDAWNICTWO NAUKOWE PWN

System. czy. Jacek Czaputowicz. nieład? Bezpieczeństwo. europejskie u progu XXI wieku A WYDAWNICTWO NAUKOWE PWN System Jacek Czaputowicz czy nieład? A 336898 Bezpieczeństwo europejskie u progu XXI wieku WYDAWNICTWO NAUKOWE PWN CENTRUM STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH Spis rzeczy Wprowadzenie 9 Koncepcje bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

. omasz Stępniewskr. ^ Geopolityka regionu MORZA CZARNEG. ^, w pozimnowojennym świecie

. omasz Stępniewskr. ^ Geopolityka regionu MORZA CZARNEG. ^, w pozimnowojennym świecie . omasz Stępniewskr ^ Geopolityka regionu MORZA CZARNEG ^, w pozimnowojennym świecie Wstęp 11 Geopolityka jako przedmiot badań - wprowadzenie 23 CZĘŚĆ 1 (Geo)polityka państw nadbrzeżnych regionu Morza

Bardziej szczegółowo

Dyplomacja czy siła?

Dyplomacja czy siła? SUB Hamburg A/543483 Dyplomacja czy siła? Unia Europejska w stosunkach międzynarodowych pod redakcją Stanisława Parzymiesa Scholari Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Warszawa 2009 PIS TREŚCI WSTĘP. DYPLOMACJA

Bardziej szczegółowo

_ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ. WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY

_ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ. WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY _ A AKADEMIA OBRONY NARODOWEJ WYDZIAŁ STRATEGICZNO-OBRONNY Katedra Prawa i Bezpieczeństwa Międzynarodowego AON wewn. 4969/97 QD KONFLIKTÓW DO PARTNERSKIEJ WSPÓŁPRACY. Redakcja naukowa prof. zw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE cz. IV. Polska w systemie bezpieczeństwa międzynarodowego

BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE cz. IV. Polska w systemie bezpieczeństwa międzynarodowego www.koziej.pl @Skoziej Stanisław Koziej BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE cz. IV Polska w systemie bezpieczeństwa międzynarodowego Uczelnia Łazarskiego 2017/18 www.koziej.pl @SKoziej 1 Uczelnia Łazarskiego

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA MIĘDZYNARODOWEGO HOLANDII

STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA MIĘDZYNARODOWEGO HOLANDII Warszawa, 3 września 2013 r. STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA MIĘDZYNARODOWEGO HOLANDII /Notatka analityczna/ SYNTEZA W związku z dynamicznymi i głębokimi zmianami zachodzącymi na arenie międzynarodowej, postępującą

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO

PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO PROGRAM PRZYSPOSOBIENIA OBRONNEGO Cel kształcenia Opanowanie przez studentów i studentki podstawowej wiedzy o bezpieczeństwie narodowym, w szczególności o organizacji obrony narodowej oraz poznanie zadań

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD EUROPEISTYKI. 1

ZAKŁAD EUROPEISTYKI. 1 www.koziej.pl @SKoziej ZAKŁAD EUROPEISTYKI www.koziej.pl @SKoziej 1 Hipoteza: Podstawową słabością UE w dziedzinie bezpieczeństwa jest to, że nie jest ona realnym podmiotem strategicznym. Głównie reaguje

Bardziej szczegółowo

Ku szczytowi NATO w Warszawie

Ku szczytowi NATO w Warszawie Komentarz Międzynarodowy Pułaskiego Pulaski Policy Papers ISSN 2080-8852 Warszawa, 05.08.2015 r. Autor: Przemysław Pacuła Ku szczytowi NATO w Warszawie Odbywający się we wrześniu 2014 r. szczyt Sojuszu

Bardziej szczegółowo

Wojskowe plany wzmocnienia Polski Wschodniej

Wojskowe plany wzmocnienia Polski Wschodniej Wojskowe plany wzmocnienia Polski Wschodniej Wicepremier Tomasz Siemoniak przekazał wczoraj, 19 października w Białymstoku informację, że w 2017 r. na bazie obecnego 18. pułku rozpoznawczego, w Białymstoku

Bardziej szczegółowo

Przemówienie ambasadora Stephena D. Mulla Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego, Kielce 2 września 2013 r.

Przemówienie ambasadora Stephena D. Mulla Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego, Kielce 2 września 2013 r. Przemówienie ambasadora Stephena D. Mulla Międzynarodowy Salon Przemysłu Obronnego, Kielce 2 września 2013 r. Szanowni Państwo, Z przyjemnością witam przedstawicieli polskich władz i sił zbrojnych obu

Bardziej szczegółowo

TERRORYZM JAKO STRATEGICZNE ZAGROŻENIE W WARUNKACH

TERRORYZM JAKO STRATEGICZNE ZAGROŻENIE W WARUNKACH r. Stanisław Koziej 1 TERRORYZM JAKO STRATEGICZNE ZAGROŻENIE W WARUNKACH NOWEJ ZIMNEJ WOJNY 2 Agenda Strategiczne środowisko bezpieczeństwa Charakter współczesnego terroryzmu Dylematy walki z terroryzmem

Bardziej szczegółowo

MIEJSCE I ROLA NACZELNEGO DOWÓDCY SIŁ ZBROJNYCH W POŁĄCZONEJ OPERACJI OBRONNEJ W WYMIARZE NARODOWYM I SOJUSZNICZYM

MIEJSCE I ROLA NACZELNEGO DOWÓDCY SIŁ ZBROJNYCH W POŁĄCZONEJ OPERACJI OBRONNEJ W WYMIARZE NARODOWYM I SOJUSZNICZYM S Z T A B G E N E R A L N Y W P ZARZĄD PLANOWANIA OPERACYJNEGO P3 MIEJSCE I ROLA NACZELNEGO DOWÓDCY SIŁ ZBROJNYCH W POŁĄCZONEJ OPERACJI OBRONNEJ W WYMIARZE NARODOWYM I SOJUSZNICZYM ppłk dr Dariusz ŻYŁKA

Bardziej szczegółowo

Wrocław, r. Stanisław Koziej ROSJA JAKO WYZWANIE I ZAGROŻENIE DLA NATO

Wrocław, r. Stanisław Koziej ROSJA JAKO WYZWANIE I ZAGROŻENIE DLA NATO Wrocław, 16.05.2016 r. Stanisław Koziej ROSJ JKO WYZWNIE I ZGROŻENIE DL NTO ŚRODOWISKO BEZPIECZEŃSTW NTO: OGNISK WYZWŃ I ZGROŻEŃ 2 STRTEGICZNY ZWROT ROSJI Od wystąpienia W. Putina w Monachium (2007 r.)

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE STUDIA II STOPNIA

BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE STUDIA II STOPNIA Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku BEZPIECZEŃSTWO NARODOWE STUDIA II STOPNIA

Bardziej szczegółowo

NATO NASZYCH MARZEŃ. Władysław Stasiak. Panie i Panowie!

NATO NASZYCH MARZEŃ. Władysław Stasiak. Panie i Panowie! NATO NASZYCH MARZEŃ Władysław Stasiak Panie i Panowie! Mam zaszczyt otworzyć konferencję poświęconą przyszłości NATO, konferencję pod patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Lecha Kaczyńskiego.

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA MORSKIEGO PAŃSTWA. Kmdr prof. dr hab. Tomasz SZUBRYCHT

STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA MORSKIEGO PAŃSTWA. Kmdr prof. dr hab. Tomasz SZUBRYCHT STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA MORSKIEGO PAŃSTWA Kmdr prof. dr hab. Tomasz SZUBRYCHT Uzasadnienie konieczności opracowania strategii bezpieczeństwa morskiego państwa w wymiarze narodowym i międzynarodowym stanowić

Bardziej szczegółowo

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949

Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego, (ang. North Atlantic Treaty Organization, NATO; organizacja politycznowojskowa powstała 24 sierpnia 1949 na mocy podpisanego 4 kwietnia 1949 Traktatu Północnoatlantyckiego.

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 6 MODEL REAGOWANIA NA ZAGROŻENIA PIRACTWEM MIĘDZYNARODOWEGO TRANSPORTU MORSKIEGO

ROZDZIAŁ 6 MODEL REAGOWANIA NA ZAGROŻENIA PIRACTWEM MIĘDZYNARODOWEGO TRANSPORTU MORSKIEGO ROZDZIAŁ 6 MODEL REAGOWANIA NA ZAGROŻENIA PIRACTWEM MIĘDZYNARODOWEGO TRANSPORTU MORSKIEGO Rozdział szósty zawiera analizę inicjatyw w poszczególnych regionach oraz ich schematy. Autorka zaproponuje w nim

Bardziej szczegółowo

WIELOWYMIAROWOŚĆ (KOMPLEKSOWOŚĆ) CYBERBEZPIECZEŃSTWA

WIELOWYMIAROWOŚĆ (KOMPLEKSOWOŚĆ) CYBERBEZPIECZEŃSTWA PTSM, WZ/UW, Warszawa, 25.05.2017 Stanisław Koziej WIELOWYMIAROWOŚĆ (KOMPLEKSOWOŚĆ) CYBERBEZPIECZEŃSTWA 1 CYBERBEZPIECZEŃSTWO JAKO RODZAJ BEZPIECZEŃSTWA Bezpieczeństwo Bezpieczeństwo jako kategoria polityczna

Bardziej szczegółowo

Podręcznik akademicki dotowany przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Podręcznik akademicki dotowany przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Recenzenci: prof. dr hab. Marek Pietraś prof. dr hab. Michał Chorośnicki Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Anna Kaniewska Korekta: Joanna Barska, Anna Kaniewska Projekt okładki: Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I. PODSTAWOWE POJĘCIA, PODSTAWY PRAWNE I ZASADY FUNKCJONOWANIA DYPLOMACJI WIELOSTRONNEJ

Spis treści CZĘŚĆ I. PODSTAWOWE POJĘCIA, PODSTAWY PRAWNE I ZASADY FUNKCJONOWANIA DYPLOMACJI WIELOSTRONNEJ Spis treści CZĘŚĆ I. PODSTAWOWE POJĘCIA, PODSTAWY PRAWNE I ZASADY FUNKCJONOWANIA DYPLOMACJI WIELOSTRONNEJ Rozdział l. POJĘCIE DYPLOMACJI WIELOSTRONNEJ 1.1. Definicja dyplomacji 1.1.1. Tradycyjne i nowe

Bardziej szczegółowo

CIĄGŁOŚĆ I ZMIANA BEZPIECZEŃSTWA IIIRP

CIĄGŁOŚĆ I ZMIANA BEZPIECZEŃSTWA IIIRP Stanisław Koziej CIĄGŁOŚĆ I ZMIANA BEZPIECZEŃSTWA IIIRP Tezy do debaty w Klubie Obywatelskim, Gryfice, 6.12.2016 r. Etapy ewolucji bezpieczeństwa III RP Okres IIIRP to dynamiczny proces zmian i ciągłości

Bardziej szczegółowo

Stanisław Koziej SZCZYT NATO W WARSZAWIE W OBLICZU NOWEJ ZIMNEJ WOJNY

Stanisław Koziej SZCZYT NATO W WARSZAWIE W OBLICZU NOWEJ ZIMNEJ WOJNY www.koziej.pl @SKoziej Stowarzyszenie im. Płk. Ryszarda Kuklińskiego Kraków, 11.02.2016 r. Stanisław Koziej SZCZYT NATO W WARSZAWIE W OBLICZU NOWEJ ZIMNEJ WOJNY Czy NATO z UE zbudują razem euroatlantycki

Bardziej szczegółowo

PYTANIA EGZAMINACYJNE. (egzamin licencjacki) I STOPIEŃ - Bezpieczeństwo Narodowe

PYTANIA EGZAMINACYJNE. (egzamin licencjacki) I STOPIEŃ - Bezpieczeństwo Narodowe PYTANIA EGZAMINACYJNE (egzamin licencjacki) I STOPIEŃ - Bezpieczeństwo Narodowe 1. Cele, zadania i funkcje systemu bezpieczeństwa ekologicznego Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Świadomość ekologiczna i edukacja

Bardziej szczegółowo

Ryszard Unia Europejska

Ryszard Unia Europejska A 377214 Ryszard Unia Europejska jako aktor stosunków międzynarodowych Wydawnictwo Naukowe Scholar Warszawa 2003 Spis treści Wstęp 13 Rozdział I Budowanie unii politycznej państw Wspólnoty Europejskiej:

Bardziej szczegółowo

Wspólna Polityka Bezpieczeństwa i Obrony UE piątek, 28 stycznia :02

Wspólna Polityka Bezpieczeństwa i Obrony UE piątek, 28 stycznia :02 Unia Europejska przez wiele lat kojarzyła nam się głównie jako forum współpracy w sferze ekonomicznej i społecznej, a następnie finansowej. Kwesta wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony stała wyraźnie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2014 ISSN NR 137/2014 PO SZCZYCIE NATO W WALIJSKIM NEWPORT

Warszawa, październik 2014 ISSN NR 137/2014 PO SZCZYCIE NATO W WALIJSKIM NEWPORT Warszawa, październik 2014 ISSN 2353-5822 NR 137/2014 PO SZCZYCIE NATO W WALIJSKIM NEWPORT Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Przemówienie ambasadora Mulla nt. polsko-amerykańskiej współpracy w obszarze bezpieczeństwa, Uniwersytet Jagielloński, 16 grudnia 2014

Przemówienie ambasadora Mulla nt. polsko-amerykańskiej współpracy w obszarze bezpieczeństwa, Uniwersytet Jagielloński, 16 grudnia 2014 Przemówienie ambasadora Mulla nt. polsko-amerykańskiej współpracy w obszarze bezpieczeństwa, Uniwersytet Jagielloński, 16 grudnia 2014 Dzień dobry. Dziękuję, Panie Prorektorze, za powitanie i za wszystko,

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu WydziałNauk o Bezpieczeństwie obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Kierunek studiów: Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

[Bilans polityki zagranicznej USA po dwóch kadencjach Busha]

[Bilans polityki zagranicznej USA po dwóch kadencjach Busha] [Bilans polityki zagranicznej USA po dwóch kadencjach Busha] MARCIN ZABOROWSKI 18 Dziedzictwo rewolucji Busha 1 (8) / 2009 Polityka zagraniczna George W. Busha, choć rewolucyjna w kontekście powojennym,

Bardziej szczegółowo

Polska flaga w NATO

Polska flaga w NATO Polska flaga w NATO 2014-03-12 12 marca 1999 roku, Independence w USA. W samo południe szef polskiej dyplomacji Bronisław Geremek przekazuje sekretarz stanu Madeleine Albright akt przystąpienia Polski

Bardziej szczegółowo

HYBRYDOWA ZIMNA WOJNA MIĘDZY ROSJĄ I ZACHODEM: REALNOŚĆ CZY EWENTUALNOŚĆ?

HYBRYDOWA ZIMNA WOJNA MIĘDZY ROSJĄ I ZACHODEM: REALNOŚĆ CZY EWENTUALNOŚĆ? UCZELNIA ŁAZARSKIEGO 8.12.2016 R. Stanisław Koziej HYBRYDOWA ZIMNA WOJNA MIĘDZY ROSJĄ I ZACHODEM: REALNOŚĆ CZY EWENTUALNOŚĆ? Tezy do dyskusji na seminarium katedralnym Plan Rosyjskie neozimnowojenne wyzwania

Bardziej szczegółowo

problemy polityczne współczesnego świata

problemy polityczne współczesnego świata Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmuller problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 1998 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności -

Bardziej szczegółowo

Polskie wojsko po 15 latach w NATO

Polskie wojsko po 15 latach w NATO Polskie wojsko po 15 latach w NATO 2014-03-30 Przystąpienie do NATO było początkiem drogi prowadzącej do zbudowania nowoczesnej armii. Zmiany objęły wszystkie obszary funkcjonowania sił zbrojnych. Dotyczyły

Bardziej szczegółowo

11246/16 dh/en 1 DGC 1

11246/16 dh/en 1 DGC 1 Rada Unii Europejskiej Bruksela, 18 lipca 2016 r. (OR. en) 11246/16 WYNIK PRAC Od: Sekretariat Generalny Rady Data: 18 lipca 2016 r. Do: Delegacje Nr poprz. dok.: 10998/16 Dotyczy: Pakistan Konkluzje Rady

Bardziej szczegółowo

Informacja BBN nt. nowej Narodowej Strategii Wojskowej USA

Informacja BBN nt. nowej Narodowej Strategii Wojskowej USA Źródło: http://www.bbn.gov.pl/pl/wydarzenia/6906,informacja-bbn-nt-nowej-narodowej-strategii-wojskowej-usa.html Wygenerowano: Środa, 3 sierpnia 2016, 09:55 Strona znajduje się w archiwum. Data publikacji

Bardziej szczegółowo

Stanisław Koziej MIĘDZYNARODOWE I KRAJOWE UWARUNKOWANIA BEZPIECZEŃSTWA POLSKI

Stanisław Koziej MIĘDZYNARODOWE I KRAJOWE UWARUNKOWANIA BEZPIECZEŃSTWA POLSKI www.koziej.pl @Skoziej UNIWERSYTET ŚLĄSKI Katowice, 15.11.2016 r. Stanisław Koziej MIĘDZYNARODOWE I KRAJOWE UWARUNKOWANIA BEZPIECZEŃSTWA POLSKI PLAN Środowisko hybrydowej zimnej wojny Dylematy sojusznicze

Bardziej szczegółowo

III Forum Bezpieczeństwa Euroatlantyckiego

III Forum Bezpieczeństwa Euroatlantyckiego III Forum Bezpieczeństwa Euroatlantyckiego Szczyt w Lizbonie szansą na nową sytuację międzynarodową Międzynarodowa debata ośrodków badawczych i eksperckich na temat przyszłości NATO 16 października 2010

Bardziej szczegółowo

Stanisław Koziej KWADRYGA POLSKICH GRZECHÓW STRATEGICZNYCH W KIEROWANIU BEZPIECZEŃSTWEM NARODOWYM

Stanisław Koziej KWADRYGA POLSKICH GRZECHÓW STRATEGICZNYCH W KIEROWANIU BEZPIECZEŃSTWEM NARODOWYM Stanisław Koziej KWADRYGA POLSKICH GRZECHÓW STRATEGICZNYCH W KIEROWANIU BEZPIECZEŃSTWEM NARODOWYM 2015/16: rok zerwania ciągłości strategicznej w dziedzinie bezpieczeństwa 1 OBSZARY STRATEGICZNEGO KIEROWANIA

Bardziej szczegółowo

Lp. Specjalność: System militarny państwa. 1 System obronny Stanów Zjednoczonych. dr hab. Zenon Trejnis, prof. WAT Promotor

Lp. Specjalność: System militarny państwa. 1 System obronny Stanów Zjednoczonych. dr hab. Zenon Trejnis, prof. WAT Promotor WYKAZ PROPONOWANYCH TEMATÓW PRAC DYPLOMOWYCH NA KIERUNEK STUDIÓW OBRONNOŚĆ PAŃSTWA dla studentów studiów stacjonarnych - I stopnia (studia licencjackie) Wydziału Logistyki - rozpoczynających studia w roku

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Obrony Narodowej. Warszawa, luty 2016 r.

Ministerstwo Obrony Narodowej. Warszawa, luty 2016 r. Ministerstwo Obrony Narodowej Warszawa, luty 2016 r. Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne na 2016 r. Budżet państwa 2016 368,5 mld zł 313,8 mld zł Wydatki obronne w 2016 r. 2,00% PKB roku 2015 > dochody

Bardziej szczegółowo

pt.: Afganistan 2014 rok zwycięstwa czy rok porażki? Doświadczenia dla przyszłości

pt.: Afganistan 2014 rok zwycięstwa czy rok porażki? Doświadczenia dla przyszłości Seminarium eksperckie z cyklu: O Bezpieczeństwie na Koszarowej pt.: Afganistan 2014 rok zwycięstwa czy rok porażki? Doświadczenia dla przyszłości 5 listopada 2014 roku Instytut Studiów Międzynarodowych

Bardziej szczegółowo

Problemy polityczne współczesnego świata

Problemy polityczne współczesnego świata A 372536 Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmiiller Problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 2002 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności

Bardziej szczegółowo

Azja w stosunkach międzynarodowych. dr Andrzej Anders

Azja w stosunkach międzynarodowych. dr Andrzej Anders Azja w stosunkach międzynarodowych dr Andrzej Anders Japonia współczesna Japonia jest jednym z nielicznych krajów pozaeuropejskich, które uniknęły kolonizacji w XIX w. Wraz z wzrostem mocarstwowości Japonii

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 5

Spis treści. Wstęp... 5 Spis treści Wstęp... 5 1. Determinanty polityki bezpieczeństwa państwa... 9 1.1. Pojmowanie, istota i typologie bezpieczeństwa... 9 1.1.1. Bezpieczeństwo w ujęciu filozoficznym... 9 1.1.2. Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Stanisław Koziej. CZY POLSKA JEST DZIŚ BEZPIECZNA? Bezpieczeństwo Polski w obliczu nowej zimnej wojny(?)

Stanisław Koziej. CZY POLSKA JEST DZIŚ BEZPIECZNA? Bezpieczeństwo Polski w obliczu nowej zimnej wojny(?) Stanisław Koziej CZY POLSKA JEST DZIŚ BEZPIECZNA? Bezpieczeństwo Polski w obliczu nowej zimnej wojny(?) Lublin, 30.05.2017r. www.koziej.pl @SKoziej 1 g Geostrategiczne położenie Polski Morze Bałtyckie

Bardziej szczegółowo

EWOLUCJA WPZiB TRAKTAT Z LIZBONY

EWOLUCJA WPZiB TRAKTAT Z LIZBONY EWOLUCJA WPZiB TRAKTAT Z LIZBONY Katedra Studiów nad Procesami Integracyjnymi INPiSM UJ ul. Wenecja 2, 33-332 Kraków www.uj.edu.pl/web/jmc TL ZMIANY W WPZIB 1. Likwidacja struktury filarowej UE - włączenie

Bardziej szczegółowo

B7-0128/2009 } B7-0129/2009 } B7-0130/2009 } B7-0131/2009 } B7-0132/2009 } RC1/Am. 1

B7-0128/2009 } B7-0129/2009 } B7-0130/2009 } B7-0131/2009 } B7-0132/2009 } RC1/Am. 1 B7-0132/2009 } RC1/Am. 1 1 Ryszard Antoni Legutko, Michał Tomasz Kamiński, Tomasz Piotr Poręba Punkt F preambuły F. mając na uwadze, że niebywale ważne jest, by UE mówiła jednym głosem, wykazała głęboką

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE Studia niestacjonarne. Semestr I. Globalizacja i regionalizacja. Studia nad bezpieczeństwem

KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE Studia niestacjonarne. Semestr I. Globalizacja i regionalizacja. Studia nad bezpieczeństwem KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE Studia niestacjonarne Semestr I Strona 1 Nazwa Przedmioty składowe Forma rozliczenia Liczba godzin Liczba punktów dla ECTS dla Globalizacja i regionalizacja Globalizacja

Bardziej szczegółowo

implikacje dla bezpieczeństwa narodowego RP

implikacje dla bezpieczeństwa narodowego RP Komentarz Międzynarodowy Pułaskiego Pulaski Policy Papers ISSN 2080-8852 Warszawa, 31.10. 2014 r. Autor: Przemysław Pacuła Szczyt NATO w Newport implikacje dla bezpieczeństwa narodowego RP Szczyt NATO

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa. Kraków, 20 kwiecień 2012

Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa. Kraków, 20 kwiecień 2012 Jacek Szlachta Korzyści ze współpracy makroregionalnej perspektywa europejska i krajowa Kraków, 20 kwiecień 2012 1 Projekt krajowy brutto na km2 Bank Światowy Reshaping Economic Geography 2 Produkt krajowy

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI. Zwiększone zaangażowanie na rzecz równości między kobietami i mężczyznami Karta Kobiet

KOMUNIKAT KOMISJI. Zwiększone zaangażowanie na rzecz równości między kobietami i mężczyznami Karta Kobiet KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 5.3.2010 KOM(2010)78 wersja ostateczna KOMUNIKAT KOMISJI Zwiększone zaangażowanie na rzecz równości między kobietami i mężczyznami Karta Kobiet Deklaracja Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Obietnice wyborcze wobec krajów Partnerstwa Wschodniego i Rosji: Kampania wyborcza do Sejmu i Senatu przed wyborami 25 października 2015 r.

Obietnice wyborcze wobec krajów Partnerstwa Wschodniego i Rosji: Kampania wyborcza do Sejmu i Senatu przed wyborami 25 października 2015 r. KW Razem Obietnice wyborcze wobec krajów Partnerstwa Wschodniego i Rosji: Kampania wyborcza do Sejmu i Senatu przed wyborami 25 października 2015 r. pytania do Komitetów Wyborczych Priorytety polskiej

Bardziej szczegółowo

Obietnice wyborcze wobec krajów Partnerstwa Wschodniego i Rosji: Kampania wyborcza do Sejmu i Senatu przed wyborami 25 października 2015 r.

Obietnice wyborcze wobec krajów Partnerstwa Wschodniego i Rosji: Kampania wyborcza do Sejmu i Senatu przed wyborami 25 października 2015 r. Obietnice wyborcze wobec krajów Partnerstwa Wschodgo i Rosji: Kampania wyborcza do Sejmu i Senatu przed wyborami 25 października 2015 r. pytania do Komitetów Wyborczych Priorytety polskiej polityki wschodj:

Bardziej szczegółowo

o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Stąd też projekt zawiera propozycję dodania w art. 3 ust. 2a i 2b.

o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Stąd też projekt zawiera propozycję dodania w art. 3 ust. 2a i 2b. UZASADNIENIE W dotychczasowym stanie prawnym obowiązujące przepisy, w szczególności ustawa z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 241,

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE Studia stacjonarne. Semestr I. Globalizacja i regionalizacja. Metodologia badań. Studia nad bezpieczeństwem

KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE Studia stacjonarne. Semestr I. Globalizacja i regionalizacja. Metodologia badań. Studia nad bezpieczeństwem KIERUNEK: BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE Studia stacjonarne Semestr I Strona 1 Nazwa Przedmioty składowe Forma rozliczenia Liczba godzin Liczba punktów dla ECTS dla Globalizacja i regionalizacja Globalizacja

Bardziej szczegółowo

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND TRANSATLANTIC TRENDS POLAND P.1 Czy uważa Pan(i), że dla przyszłości Polski będzie najlepiej, jeśli będziemy brali aktywny udział w sprawach światowych, czy też jeśli będziemy trzymali się od nich z daleka?

Bardziej szczegółowo

POLSKA POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA I OBRONNOŚCI POTRZEBA DOSTOSOWANIA DO NOWYCH WYZWAŃ (MEMORANDUM I ZALECENIA)

POLSKA POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA I OBRONNOŚCI POTRZEBA DOSTOSOWANIA DO NOWYCH WYZWAŃ (MEMORANDUM I ZALECENIA) POLSKA POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA I OBRONNOŚCI POTRZEBA DOSTOSOWANIA DO NOWYCH WYZWAŃ (MEMORANDUM I ZALECENIA) Rekomendacje SEA zostały sformułowane na podstawie wniosków z debaty publicznej pt. Czy możemy

Bardziej szczegółowo

OPERACJE ZAGRANICZNE W STRATEGII I DOKTRYNIE RP

OPERACJE ZAGRANICZNE W STRATEGII I DOKTRYNIE RP 1 Seminarium - Operacje i Techniki Operacyjne WSOWL, Wrocław 11.04.2010 OPERACJE ZAGRANICZNE W STRATEGII I DOKTRYNIE RP Elżbieta Maria Jamrozy arcin Paweł Sadowski 2 1 OPERACJE SZ RP WYNIKAJĄCE ZE STRATEGII

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA OBRONNEJ PAŃSTWA ORAZ STANÓW W NADZWYCZAJNYCH. Zbigniew FILIP

CHARAKTERYSTYKA OBRONNEJ PAŃSTWA ORAZ STANÓW W NADZWYCZAJNYCH. Zbigniew FILIP CHARAKTERYSTYKA STANÓW W GOTOWOŚCI OBRONNEJ PAŃSTWA ORAZ STANÓW W NADZWYCZAJNYCH Zbigniew FILIP 2 3 Konflikt na Ukrainie Ofiary wśród żołnierzy biorących udział w konflikcie: ok. 50.000 Ofiary wśród ludności

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu: System bezpieczeństwa narodowego

Sylabus przedmiotu: System bezpieczeństwa narodowego Sylabus System bezpieczeństwa narodowego Nazwa programu (kierunku) Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Suwałkach Bezpieczeństwo wewnętrzne Wydział Ochrony Zdrowia Poziom i forma studiów Specjalność: Wszystkie

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 01/013 WydziałPrawa, Administracji i Stosunków Międzynarodowych Kierunek

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu WydziałNauk o Bezpieczeństwie obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 013/01 Kierunek studiów: Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

PROJEKT SPRAWOZDANIA

PROJEKT SPRAWOZDANIA Parlament Europejski 2014 2019 Komisja Spraw Zagranicznych 2016/2067(INI) 29.7.2016 PROJEKT SPRAWOZDANIA w sprawie wdrażania wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (na podstawie sprawozdania rocznego

Bardziej szczegółowo

Opis kierunkowych efektów kształcenia

Opis kierunkowych efektów kształcenia Efekty kształcenia na kierunku Opis kierunkowych efektów kształcenia Odniesienie efektów kształcenia do obszaru wiedzy Filozofia bezpieczeństwa (W, Ćw, S, B) Geografia bezpieczeństwa (W, Ćw, S, B) Historia

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu WydziałNauk o Bezpieczeństwie obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 01/013 Kierunek studiów: Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Szanowny Panie Przewodniczący, Szanowne Panie i Panowie Posłowie! W wystąpieniu skupię się na zagadnieniach przedstawionych na slajdzie: -

Szanowny Panie Przewodniczący, Szanowne Panie i Panowie Posłowie! W wystąpieniu skupię się na zagadnieniach przedstawionych na slajdzie: - 1 Szanowny Panie Przewodniczący, Szanowne Panie i Panowie Posłowie! W wystąpieniu skupię się na zagadnieniach przedstawionych na slajdzie: - wprowadzenie; - obecny stan ochrony granicy państwowej w przestrzeni

Bardziej szczegółowo

Relacje Unii Europejskiej z Organizacją Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO) czwartek, 10 marca :34

Relacje Unii Europejskiej z Organizacją Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO) czwartek, 10 marca :34 Na przełomie XX i XXI wieku nastąpiła istotna modyfikacja instytucjonalizacji współpracy transatlantyckiej. O ile w latach 90. jej podstawę stanowiły relacje USA-NATO-UZE, to od początku XXI wieku wyłonił

Bardziej szczegółowo

Wstęp Sławomir Dębski... 5

Wstęp Sławomir Dębski... 5 SPIS TREŚCI Wstęp Sławomir Dębski............................. 5 I. Wybrane zagadnienia z zakresu ewolucji struktur organizacyjnych polskiej służby dyplomatyczno-konsularnej w latach 1944 1989 Krzysztof

Bardziej szczegółowo

Rola US Navy w strategii arktycznej USA

Rola US Navy w strategii arktycznej USA FAE Policy Paper nr 10/2014 Michał JAROCKI Rola US Navy w strategii arktycznej USA Warszawa, 2014-03-31 Strona 1 Aktualizacja strategii zaangażowania operacyjnego marynarki wojennej USA (US Navy) w Arktyce

Bardziej szczegółowo