Nauka może być. zabawą! Dzieci mają naturalną potrzebę. Kształcenie i doskonalenie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nauka może być. zabawą! Dzieci mają naturalną potrzebę. Kształcenie i doskonalenie"

Transkrypt

1 Nauka może być zabawą! Należy dać dzieciom przestrzeń do nieskażonego wizją świata dorosłych, swobodnego eksperymentowania, badania, samodzielnego poszukiwania odpowiedzi na pytania powstające w procesie rozwoju. Karolina Pytel, Aleksandra Salwa, Zuzanna Walczak, Aleksandra Zając Dzieci mają naturalną potrzebę badania, odkrywania oraz rozumienia świata. Zadają tysiące pytań, tworzą definicje zgodnie z ich własną wizją rzeczywistości, budują zaskakujące nas, dorosłych, teorie na temat świata. Dzieci pragną wiedzieć więcej, a przed nami, obecnymi w procesie ich wczesnej edukacji stoi wyzwanie: wykorzystać ten czas tak, aby wskazać jak najwięcej odpowiedzi. Jak tego dokonać? Należy dać dzieciom przestrzeń do nieskażonego wizją świata dorosłych, swobodnego eksperymentowania, badania, samodzielnego poszukiwania odpowiedzi na pytania powstające w procesie rozwoju. Chodzi o to, aby odpowiednio wykorzystać moment, kiedy dziecko jest najbardziej twórcze i ciekawe świata. W dzisiejszych czasach nie brakuje instytucji, organizacji oraz inicjatyw, które stawiają na ciekawość jako motor rozwoju dziecka. Wiele muzeów przygotowuje dla najmłodszych atrakcyjne wystawy interaktywne, warsztaty, a nawet propozycje udziału w najprawdziwszych eksperymentach. Centrum Nauki Kopernik w Warszawie proponuje najmłodszym odbiorcom spektrum doświadczeń, dzięki którym znajdują one odpowiedzi na nurtujące ich pytania. Są to niewątpliwie miejsca, które odpowiadają potrzebom dzieci i przyczyniają się do ich efektywnego rozwoju. Wiek zabaw i pytań Rozwój dziecka w tym wieku jest szybki. Charakteryzuje się szerokim oraz intensywnym spektrum zmian, rozpoczynając od aspektu poznawczego, przez społeczny, emocjonalny, moralny oraz ruchowy. Warto zwrócić uwagę na rozwój motoryki małej, który umożliwia uczestnictwo w szerszym zakresie działalności, oraz tzw. głód ruchu, będący jednym z elementów składających się na aktywność i chęć eksploracji. Kolejnym elementem jest proces socjalizacji, rozpoczynający się już w wieku przedszkolnym i prowadzący do opanowania wiedzy o grupie oraz rolach społecznych, a także do stopniowego opanowywania standardów i wartości, głównie poprzez uczestnictwo w zabawach. Nie bez przyczyny wiek przedszkolny nazywany jest wiekiem zabaw. Są one podstawową aktywnością, Optymalne środowisko edukacyjne charakteryzuje się tym, że zainteresowania dzieci koncentrują się wokół rzeczywistych spraw, a dorośli odpowiadają na te zainteresowania, dostarczają wsparcia i informacji oraz koncentrują uwagę dzieci na ważnych aspektach przedmiotu zainteresowania (Katz, 2004). która w sposób szczególny wpływa na każdą sferę rozwoju dziecka. Należy zaznaczyć jednak wyjątkową rolę, którą pełni wychowawca. Zmiany w procesie uczenia się w okresie przedszkolnym polegają na przejściu od spontanicznego do reaktywnego typu przyswajania wiedzy i umiejętności: dziecko uczy się w miarę tego, jak program nauczyciela staje się jego własnym programem. Innymi słowy, poprzez ukierunkowywanie aktywności zabawowej dziecka można wpłynąć na proces spontanicznego uczenia się: ważne jest, aby wywołać zainteresowanie u przedszkolaka. Z tego względu nauka w latach 3 7 odbywa się przede wszystkim poprzez zabawę 12 Wychowanie w Przedszkolu nr 9 październik 2013

2 Kształcenie i doskonalenie i obcowanie z dorosłymi, jest więc włączona w inne formy aktywności, ma charakter mimowolny i okolicznościowy. Motorem każdego działania dziecka w tym wieku jest po prostu ciekawość. Pragnie ono wszystkiego dotknąć, spróbować, ma nieodpartą chęć poznawania świata całym sobą. Motywacja wewnętrzna kluczem do zaangażowania W procesie edukacji uczniowie nieustannie spotykają się z różnymi zadaniami. Nad niektórymi trudzą się dłużej, są znudzeni i niekoniecznie zadowoleni z efektów. Są też i takie, które wymagają wiele pracy, ale angażują uczniów tak bardzo, że zdają się oni zapominać o upływającym czasie, a wykonanie odzwierciedla szczyt możliwości dziecka. Podejście do wykonania zadania zależy od typu motywacji. Prawdziwe zaangażowanie w pracę zapewnia motywacja wewnętrzna. Dzięki pojawieniu się w procesie edukacji motywacji wewnętrznej podejmowanym działaniom towarzyszy satysfakcja i zaangażowanie, a realizowane cele stają się osobiście znaczące dla ucznia. Tego osobistego znaczenia zadaniom można więc nadać jedynie wtedy, gdy będą one możliwie najbardziej dostosowane do indywidualnych potrzeb każdego dziecka. Zadania takie zapewniają dzieciom okazję do ćwiczenia autonomii i odkrywania nowych idei oraz strategii rozwiązywania problemów, zarówno indywidualnie, jak i we współpracy z innymi. Motywacja wewnętrzna kształtowana jest przez dwa rodzaje czynników. Pierwsze z nich związane są z zaspokajaniem podstawowych potrzeb każdego ucznia autonomii, kompetencji oraz relacji z innymi; drugie zaś mają za zadanie kształtować środowisko edukacji wspierające autonomię najmłodszych. Trzy podstawowe potrzeby zidentyfikowane przez Ryana i Deciego odpowiadają za optymalne funkcjonowanie naturalnych tendencji do wzrostu i rozwoju człowieka (a także poczucia dobrostanu) oraz za prawidłowy rozwój społeczny. Potrzeba autonomii realizowana jest wtedy, gdy osoba może spostrzegać siebie jako inicjatora zachowań. Potrzebę więzi z innymi daje poczucie, że jest się członkiem grupy, rodziny czy społeczności oraz przyjmowanie ich wartości. Natomiast potrzeba kompetencji rodzi się z poczucia własnej skuteczności, a spełnia się poprzez zaangażowanie w różne działania. Drugim czynnikiem jest kształtowanie takiego środowiska edukacji, które stymulować będzie autonomię uczniów, w którym dzieci poczują, że ich działania wynikają z własnej woli, są wynikiem ich wyboru i pozostają w związku z ich zainteresowaniami, a także uznawane są za ważne. Istotne jest umożliwianie dzieciom wyboru chociażby w pozornie błahych sprawach. Podejmowanie decyzji za nie i narzucanie działań powoduje ograniczanie ich autonomii. Dzieci niechętnie podejmują się wtedy zadań, gdyż te nie wynikają z ich własnej woli, a jedyną motywację do pracy mogą stanowić szeroko pojęte kary i nagrody. Taki sposób zachęcania do pracy nie da nigdy efektów prawdziwego zaangażowania. Ciekawość + zaangażowanie = pomysł Doskonałą odpowiedzią na naturalną dziecięcą potrzebę odkrywania oraz zrozumienia świata jest podejście projektowe. Otaczający świat interesuje, prowokuje do wsłuchania się, smakowania, oglądania i dotykania. Umożliwia dzieciom pogłębione badanie zjawisk, które zdaniem małych odkrywców warte są ich uwagi, czasu i energii. Projekt oferuje ciekawą perspektywę dziecko, biologicznie predysponowane do poznawania otoczenia, występuje od początku w roli małego eksperta ; uznawane jest za kompetentne i inteligentne oraz pozostaje aktywne w procesie własnej edukacji na każdym etapie realizacji projektu. Fakt ten nie oznacza jednak, że nauczyciel jest zbędny. Wręcz przeciwnie przed nim stoi niezwykle odpowiedzialne zadanie dopilnowania, aby pojawiająca się wizja projektu, nad którym będą wspólnie pracować, wynikała z aktualnej sytuacji oraz nie przekraczała możliwości dzieci. Optymalne środowisko eksploracyjne, w którym działania dzieci wynikają z ich zainteresowań oraz są wynikiem trafnych obserwacji dorosłych, którzy wpuszczają dzieci do swojego świata, to niezwykle istotny element, stanowiący fundament pod dalsze dziecięce działania. Określone propozycje mają skłaniać dzieci do poszukiwania informacji i proponowania nowych rozwiązań. Działająca w ten sposób spirala powoduje, że nowe ustalenia, fakty i propozycje, które powstają w efekcie nieustających dziecięcych poszukiwań, za każdym razem stają się punktem wyjścia do dalszej eksploracji tematu, do zagłębiania się w niego i jeszcze bardziej wnikliwego badania, dzięki któremu powstają nowe pomysły i zadania. Dziecięca spontaniczność i żywiołowość to niesamowicie silny i jedyny w swoim rodzaju mechanizm, dzięki któremu można osiągnąć efekty we wszystkich 4 obszarach nauczania. Dzięki formie projektu w naturalny sposób poszerza się wiedza ogólna o świecie oraz pogłębia się zrozumienie otaczających zjawisk. Projekt przez oferowane działania kształtuje także nowe umiejętności (fizyczne, społeczne, werbalne) oraz dyspozycje, które stanowią nawyki myślowe wartościowane motywacyjnie i afektywnie stymulujące ważne zachowania (np. ciekawość czy skłonność do współpracy). Nie sposób także pominąć wpływu projektu na rozwój uczuć, czyli wewnętrznych stanów Wychowanie w Przedszkolu nr 9 październik

3 emocjonalnych, nierozerwalnie związanych ze wszystkimi podejmowanymi w życiu działaniami oraz interakcjami. Podejście projektowe oferuje ciekawą perspektywę, która łączy normatywne aspekty prawidłowego rozwoju (ciekawość, poszukiwanie, zadawanie pytań, stawianie hipotez) z cechami właściwymi tylko dzieciom spontanicznością, żywiołowością, niczym nieskrępowaną kreatywnością. Stymuluje to dziecko do działania, eksperymentowania, aktywnego rozwiązywania problemów. Wszystko to stanowi punkt wyjścia do badania w towarzystwie rówieśników, dorosłych i nauczycieli. Inspirujące wymiany zdań, ciekawe doświadczenia i eksperymenty, spotkania z ekspertami w różnych dziedzinach, które stają się udziałem dzieci podczas wykonywania projektu wszystko to powoduje dodatkowo zacieśnienie więzi, konieczność współdziałania i współpracy w celu dokonania odkrycia. Ciekawość, kreatywność i komunikacja oto mechanizm samonapędzający. Relacja tutorska polega na stworzeniu prawdziwie dwupodmiotowego stosunku, gdzie nauczyciel i uczeń wzajemnie darzą się szacunkiem i stają się dla siebie ważni. Istotą tej relacji jest dostrzeżenie partnera jako wyjątkowej, niepowtarzalnej osoby, która wnosi w nią pewien bagaż doświadczeń, system wartości, wiedzę oraz wszelakie kompetencje. Obie strony wypracowują wspólny system znaczeń, stanowiący układ odniesienia dla wszystkich, którzy uczestniczyli w procesie jego tworzenia. Ważne jest, aby system ów powstał w drodze negocjacji, partnerskiej współpracy, i nie był narzucany przez jedną ze stron. Pomysł w interakcji dziecko dorosły Interakcja i komunikacja w podejściu projektowym wymagają zupełnie innej jakości relacji między dzieckiem a jego opiekunem. Ze względu na to, że praca każdego ucznia wygląda nieco inaczej, dziecko dostaje szansę wykorzystania swoich zdolności i sprawdzenia swoich możliwości w różnych działaniach. Specyfika tej aktywności wymaga stworzenia indywidualnej relacji nauczyciela z każdym uczniem z osobna. Wzorem dla jej budowania powinna być relacja tutorska. Momenty, w których nauczyciel poświęca całą swoją uwagę jednemu uczniowi, choćby były bardzo krótkie, pokazują mu, że jest on kimś ważnym i interesującym, a jego potrzeby, mocne i słabe strony są istotne i powinny być uwzględniane w toku edukacji. Jeżeli taka relacja jest punktem wyjścia w projekcie, to cele, jakie stawiają sobie wychowawca i dzieci, stają się ważne ze względu na osoby biorące w nim udział. W ten sposób relacja tutorska sprzyja wzbudzaniu motywacji wewnętrznej, sprawia, że uczniem kieruje chęć samodoskonalenia i że postęp wymaga zaangażowania i wysiłku. To nie jest trudne! Metoda projektu wymaga odpowiedniego przygotowania i przeprowadzenia, dlatego warto poznać prawidłowy jej przebieg (aż do zakończenia projektu) oraz przekonać się, jaki nakład pracy zwiększy efektywność przyswajanej przez naszych podopiecznych wiedzy. Bardzo ważny jest wybór tematu. Należy w tym celu przeanalizować program szkolny oraz przeprowadzić wstępną diagnozę środowiska: jakie problemy występują, co warto zmienić, jakie umiejętności mogą być przydatne dla uczniów, jakie postawy warto kształtować. Niezwykle istotna jest również rozmowa z dziećmi i poznanie ich zainteresowań oraz wstępnych preferencji. Dopiero po uwzględnieniu wszystkich czynników należy wybrać temat projektu. Kolejnym etapem jest przygotowanie projektu. Należy zacząć od zapoznania się z tematyką pod względem merytorycznym oraz od wyznaczenia celów, które determinują określony kierunek działań. Niezbędna jest ocena możliwości wykonania zadania przez określenie zasobów 14 Wychowanie w Przedszkolu nr 9 październik 2013

4 Kształcenie i doskonalenie (np. sprzęt, kontakt z innymi instytucjami etc.), które już istnieją, oraz tych, które należy pozyskać. Na tym etapie bardzo ważne jest spotkanie z dziećmi, podczas którego przedstawimy im wizję i wstępny plan projektu oraz stworzymy wraz z nimi schematyczny harmonogram. Ostatnim elementem jest realizacja projektu, często bedąca ogromnym wyzwaniem dla prowadzącego. Dzięki relacji tutorskiej dzieci uzyskują możliwość swobodnej eksploracji. Ważne jest, by istniało przyzwolenie na przekształcanie projektu w miarę potrzeb dziecka w trakcie jego przeprowadzania. Aby ocenić sposób realizacji projektu oraz móc go ulepszyć w przyszłości, warto wprowadzić ewaluację, która nie będzie jednak ostatecznym zakończeniem. Istotnym czynnikiem jest również promocja projektu w najbliższym środowisku: w tym celu należy zaprezentować innym osobom efekty pracy dzieci. Efekty! Metoda projektu, prócz naturalnego wzbudzania w najmłodszych niezbędnej w procesie nauczania chęci poznawania i zaangażowania, jest warta polecenia także z innych względów. Pozwala na wszechstronny rozwój dziecka, kształtowanie nowych umiejętności, doskonalenie umiejętności już nabytych oraz wrodzonych predyspozycji i zdolności. Projekt w swej istocie pozostawia miejsce na pewną dowolność, dzięki czemu każdy jego uczestnik może znaleźć w nim coś, co pozwoli mu na realizację własnych pomysłów i rozwój zainteresowań. Osiągnięcie zamierzonych celów wymaga od dziecka poszukiwań przydatnych materiałów i informacji. Zaangażowanie w ten proces przygotowawczy sprzyja nabywaniu nowej wiedzy, uczy selekcji informacji, niezwykle istotnej na dalszych etapach edukacji, kształtuje także samodzielność. Dziecko staje się inicjatorem, samo stara się dotrzeć do wartościowych źródeł, zastanawia się, od kogo warto zaczerpnąć cennych wiadomości. W razie niepewności czy niepowodzenia prosi o pomoc zaufanych dorosłych, jednak ostateczna decyzja zawsze zależy od niego. Ono również (na ile jest to możliwe) samodzielnie organizuje własną pracę, planując poszczególne etapy działania i wyznaczając terminy ich ukończenia, a także próbuje rozwiązywać napotykane po drodze problemy samodzielnie lub wspólnie z rówieśnikami. Bez wątpienia takie podejście rozwija umiejętności społeczne, umożliwiające efektywną pracę w grupie. Dziecko nie raz zmierzy się z koniecznością obrony lub forsowania własnych pomysłów, będzie miało szansę sprawdzić swoje siły w różnych (nowych) rolach, być może odkryje talent przywódczy lub łatwość generowania kreatywnych, kompromisowych rozwiązań. Długotrwała praca z rówieśnikami nad wspólnym zadaniem stworzy możliwość rozwijania tolerancji wobec odmiennych pomysłów i sposobów działania, będzie także wymagała od dziecka radzenia sobie z sytuacją konfliktu, z silnymi emocjami i krytyką. Metoda ta może również pozytywnie wpłynąć na rozwój odpowiedzialności u najmłodszych, którym została powierzona piecza nad niepowtarzalnym elementem spójnej całości, oraz uczyć ich wytrwałości i niepoddawania się, także w obliczu piętrzących się trudności. Praca dziecka będzie doceniona, nawet gdy jej efekty będą odbiegać od początkowych założeń i wyobrażeń uczestników. Samo zaangażowanie we współtworzenie dzieła daje dziecku ogromną satysfakcję, dlatego niezaprzeczalną zaletę metody projektowej stanowi wzrost poczucia własnej wartości dziecka. Umiejętności rozwijane dzięki uczestnictwu w pro- Wychowanie w Przedszkolu nr 9 październik

5 jektach z pewnością okażą się przydatne przedszkolakom w niedalekiej przyszłości taka forma pracy przygotuje je do radzenia sobie w szkole. Pozytywne efekty dostrzec można nie tylko w rozwoju dziecka, lecz także w doskonaleniu pracy nauczyciela, rodziców i instytucji zaangażowanych w realizację projektu. Nauczyciel pełniący rolę koordynatora projektu ma szansę stać się specjalistą w pewnej dziedzinie, zyska bowiem wiedzę w zakresie obranego tematu. Rozwinie swoje umiejętności organizacyjne i komunikacyjne, zdolności motywowania dzieci do działania, a także umiejętność współpracy z innymi nauczycielami, ze środowiskiem lokalnym i mediami. Realizacja projektu zwykle wiąże się z zaangażowaniem osób z najbliższego otoczenia (np. pełniących konkretny zawód), a co za tym idzie z możliwością nawiązania przez nauczyciela ciekawych znajomości. Opisywana metoda pomaga mu kształtować postawę otwartości na innych ludzi, nowe doświadczenia i niepospolite rozwiązania. Może wpłynąć na rozwój kreatywności i doskonalenie warsztatu pracy, a także na wzrost autorytetu u swoich podopiecznych. Podczas realizacji projektu bardzo ważna jest współpraca z rodzicami. Ich zainteresowanie i zaangażowanie może utwierdzać dzieci w przekonaniu, że robią coś ważnego i wartościowego oraz być źródłem wiedzy i pomocy w pokonywaniu przeszkód i dziecięcych rozterek. Dzięki czynnemu uczestnictwu zyskają pełniejszy wgląd w proces uczenia się dziecka, będą mieli możliwość głębszego zrozumienia tego procesu i aktywnego w nim udziału. Projekt przysporzy okazji do rozmów z dzieckiem, wspólnego działania i poznawania świata oraz stworzy przestrzeń do budowania współpracy z nauczycielami i zapoznania się ze sposobami ich pracy, przyczyniając się do wzrostu zaufania. Zastosowanie metody projektu często jest też korzystne dla instytucji. Może przynieść poprawę komunikacji personelu oraz integrację pracowników z władzami. Projekt bowiem zwykle wymaga nie tylko zaangażowania ich wszystkich, lecz także wspólnych ustaleń i podejmowania ważnych decyzji. Jego realizacja przyczynić się może do zacieśnienia współpracy z innymi instytucjami, przedsiębiorstwami, a nawet lokalnymi władzami i (jak już wspominałyśmy) mediami. To z kolei pozwoli na kształtowanie pozytywnego wizerunku przedszkola, którego niewątpliwym atutem będzie rozwój aktywnych metod kształcenia. * * * Podejście projektowe jest niezwykle przydatnym i efektywnym sposobem pracy z dziećmi, warto jednak zapamiętać, że opiera się ono na kilku ważnych elementach. Pierwszym z nich jest uwzględnienie wewnętrznej motywacji dziecka oraz jego ciekawości. Jest to warunek odniesienia sukcesu. Aby utrzymać niegasnące zainteresowanie przedszkolaka potrzebny jest odpowiedni sposób realizacji projektu oraz metoda pracy z dziećmi uwzględniająca relację tutorską. Dzięki niej wychowawca wspiera swoich podopiecznych, pozostawiając im możliwość swobodnej eksploracji z gwarancją pomocy w razie jakichkolwiek problemów. Jest to ważny aspekt, istotny na każdym etapie realizacji projektu. Wiek przedszkolny to wiek zabaw i pytań, a metoda projektu uwzględnia te dwie podstawowe cechy okresu rozwojowego dziecka. Przedszkolak ma możliwość odkrywania świata i uczenia się przez zabawę. Dowolność tematów oraz elastyczność harmonogramu stwarzają możliwość eksploracji i stawiania ważnych dla dziecka pytań. Dzięki ciekawej promocji projektu w najbliższym środowisku widoczne będą pozytywne efekty nie tylko u przedszkolaków, lecz także u nauczycieli, rodziców oraz zaangażowanych instytucji. Z tego względu wewnętrzna motywacja i zainteresowanie dziecka w połączeniu z relacją tutorską są niezbędne, by metoda projektu mogła odnieść sukces i osiągnąć zamierzone cele. Karolina Pytel, Aleksandra Salwa, Zuzanna Walczak, Aleksandra Zając Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu BI BLIO GRA FIA Brzezinska A.I., Rycielska L., Tutoring jako czynnik rozwoju ucznia i nauczyciela, [w:] Czekierda P., Budzynski M., Traczynski J., Zalewski Z., Zembrzuska A. [red.], Tutoring w szkole. Między teorią a praktyką zmiany edukacyjnej (s ), Towarzystwo Edukacji Otwartej, Wrocław 2009, s Brzezińska A.I., Tutoring w edukacji: kaprys, konieczność czy szansa rozwoju dla ucznia i nauczyciela?, [w:] Iwański J. [red.], Tutoring młodych uchodźców, Warszawa 2012, s Brzezińska A. I., Aktywność zabawowa i jej znaczenie dla rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym, [w:] Brzezińska A., Burtowy M., Psychopedagogiczne problemy edukacji przedszkolnej, Poznań 1992, s Gołębniak B.D., Refleksja nad refleksją prezentowaną w projektach, [w:] Gołębniak B. D. [red.], Uczenie metodą projektów. WSiP, Warszawa 2002, s Gołębniak B.D., Potyrała D., Zamorska B., Ważne decyzje i działania. Przewodnik projektowania, [w:] Gołębniak B. D. [red.], Uczenie metodą projektów, 2002, s Jacobs G., Using the project approach in early childhood teacher preparation, [w:] Issues in early childhood education: curriculum, teacher education, & dissemination of information. Proceedings of the Lilian Katz Symposium, November 5 7, Kaplan A., Flum H., Achievement goal orientations and identity formation styles, [w:] Educational Research Review, 5, 2010, s Kielar-Turska M., Średnie dzieciństwo. Wiek przedszkolny, [w:] Harwas-Napierała B., Trempała J. [red.], Psychologia rozwoju człowieka. Charakterystyka okresów życia człowieka, Warszawa 2008, s Rosalska M., Zamorska B., Teoretyczne podstawy projektów, [w:] Gołębniak, B. D. [red.], Uczenie metodą projektów. WSiP, Warszawa 2002, s Ryan R.M., Deci E. L., Self determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development and well-being. American Psychologist, 55, 2000, s Traczyński J., Kim jest (mógłby być...) tutor w polskiej szkole?, [w:] Budzyński M., Czekierda P., Traczyński J., Zalewski Z., Zembrzuska A., [red.], Tutoring w szkole: między teorią a praktyką zmiany edukacyjnej, Wrocław 2009, s Tyszkowa M., Aktywność i działalność dzieci i młodzieży, Warszawa Deci E.L., Lens W.,Vansteenkiste M., Intrinsic versus extrinsic goal contents in self determination theory: another look at the quality of academic motivation. [w:] Educational Psychologist, 41, 2006, s Wygotski L.S., Nauczanie a rozwój w wieku przedszkolnym. [w:] Wybrane prace psychologiczne. Warszawa 1971, s Cardoso C., Melo N., Mendes M.O., Vasconcelos T., Chcieliśmy się dowiedzieć, dlaczego Księżyc zmienia fazy, [w:] Dzieci w Europie, 16(4), 2009, s Yuen L. H. F., From foot to shoes: kindergartners, families and teachers perceptions of the project approach, [w:] Early Childhood Education, 37, 2009, s Wychowanie w Przedszkolu nr 9 październik 2013

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ 1. Wspieranie dziecka w poznawaniu oraz wykorzystywaniu własnego potencjału rozwojowego i budowaniu pozytywnego obrazu własnego ja. 2. Tworzenie warunków umożliwiających dziecku

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Zapraszam na szkolenie on line prezentujące dwie nowoczesne metody pracy: coaching i mentoring. Idea i definicja coachingu Coaching,

Bardziej szczegółowo

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Instytut Pedagogiki Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Uczelnie dla szkół Główne myśli Etap edukacji wczesnoszkolnej

Bardziej szczegółowo

Indywidualizacja pracy z uczniem zdolnym w edukacji wczesnoszkolnej Elżbieta Nerwińska

Indywidualizacja pracy z uczniem zdolnym w edukacji wczesnoszkolnej Elżbieta Nerwińska Indywidualizacja pracy z uczniem zdolnym w edukacji wczesnoszkolnej Elżbieta Nerwińska Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Każde dziecko jest zdolne!

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

Mentoring i tutoring: długoterminowa współpraca między nauczycielem i uczniem

Mentoring i tutoring: długoterminowa współpraca między nauczycielem i uczniem Mentoring i tutoring: długoterminowa współpraca między nauczycielem i uczniem Tutor Obie strony (tutor i uczeń) poświęcają czas i zaangażowanie na spotkania, których celem jest rozwój wiedzy, umiejętności

Bardziej szczegółowo

MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna

MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna 1. Osoby wdrażające innowacje: mgr Justyna Witas, mgr Adriana Jachnicka, mgr Marta Jafernik 2. Termin wprowadzenia i czas trwania innowacji: Innowacja

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE DO UDZIAŁU W SZKOLENIU FIRMY BETTERFIELD

ZAPROSZENIE DO UDZIAŁU W SZKOLENIU FIRMY BETTERFIELD ZAPROSZENIE DO UDZIAŁU W SZKOLENIU FIRMY BETTERFIELD Szanowni Państwo, w imieniu firmy Betterfield zapraszamy serdecznie do udziału w warsztacie szkoleniowym: Metoda Projektów jak pracować tą metodą w

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie twórczego myślenia uczniów

Rozwijanie twórczego myślenia uczniów Rozwijanie twórczego myślenia uczniów Przygotowanie do konkursów przedmiotowych i tematycznych Oprac. Anna Szczepkowska-Kirszner Szkoła Podstawowa nr 3 we Włodawie Rok szkolny 2011/2012 tytuł laureata

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców i nauczycieli w procesie adaptacji dziecka w szkole

Rola rodziców i nauczycieli w procesie adaptacji dziecka w szkole Organizator: Kuratorium Oświaty w Gdańsku 8 i 9 grudnia 2015 roku Konferencje dla Nauczycieli pt.: Szkolne progi: jak pomóc uczniom przejść do klasy czwartej? PSYCHOLOGIA na UAM od 1919 roku Rola rodziców

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 1 /z oddziałami integracyjnymi/ w GORLICACH

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 1 /z oddziałami integracyjnymi/ w GORLICACH KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 1 /z oddziałami integracyjnymi/ w GORLICACH Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole

Bardziej szczegółowo

DOMINANTY SENSORYCZNE UCZNIÓW A NAUKA SZKOLNA - EDUKACJA NOWEJ GENERACJI - innowacja pedagogiczna w SP im. JP II w Grzędzicach

DOMINANTY SENSORYCZNE UCZNIÓW A NAUKA SZKOLNA - EDUKACJA NOWEJ GENERACJI - innowacja pedagogiczna w SP im. JP II w Grzędzicach DOMINANTY SENSORYCZNE UCZNIÓW A NAUKA SZKOLNA - EDUKACJA NOWEJ GENERACJI - innowacja pedagogiczna w SP im. JP II w Grzędzicach Wiadomym jest, iż nie ma dwóch takich samych ludzi, każdy wygląda inaczej,

Bardziej szczegółowo

Nowy cykl szkoleń w Instytucie Małego Dziecka im. Astrid Lindgren

Nowy cykl szkoleń w Instytucie Małego Dziecka im. Astrid Lindgren Nowy cykl szkoleń w Instytucie Małego Dziecka im. Astrid Lindgren 1. Warsztat Przestrzeń jako trzeci nauczyciel - aranżacja bezpiecznej i inspirującej przestrzeni w przedszkolu, 09.12. 10.12.2016., koszt:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWACZY PRZEDSZKOLA NR 24, PRZY ZESPOLE SZKÓŁ SPECJALNYCH NR 4

PROGRAM WYCHOWACZY PRZEDSZKOLA NR 24, PRZY ZESPOLE SZKÓŁ SPECJALNYCH NR 4 PROGRAM WYCHOWACZY PRZEDSZKOLA NR 24, PRZY ZESPOLE SZKÓŁ SPECJALNYCH NR 4 Opracowanie : Justyna Marcisz Anna Żegleń I. Cele ogólne programu Kształtowanie prawidłowych postaw funkcjonowania w grupie w oparciu

Bardziej szczegółowo

WAKACYJNY WARSZTAT DYDAKTYCZNO-METODYCZNY NOWOCZESNE NAUCZANIE

WAKACYJNY WARSZTAT DYDAKTYCZNO-METODYCZNY NOWOCZESNE NAUCZANIE INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI WAKACYJNY WARSZTAT DYDAKTYCZNO-METODYCZNY NOWOCZESNE NAUCZANIE SOPOT, LEGIONOWO CO PROPONUJEMY? Warsztat dydaktyczno-metodyczny to innowacyjny kurs rozwojowy dla nauczycieli na

Bardziej szczegółowo

Technikum w Dobrzyniu Nad Wisłą. Jak i po co prowadzić ewaluację wewnętrzną?

Technikum w Dobrzyniu Nad Wisłą. Jak i po co prowadzić ewaluację wewnętrzną? ROCZNY PLAN WSPOMAGANIA Technikum w Dobrzyniu Nad Wisłą NA PODSTAWIE OFERTY DOSKONALENIA Jak i po co prowadzić ewaluację wewnętrzną? 1. Czas realizacji Data rozpoczęcia realizacji Data zakończenia realizacji

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole daje szansę rozwoju dzieciom uczy tolerancji,

Bardziej szczegółowo

mgr Sylwia Barańska Nauczyciel Wychowawca

mgr Sylwia Barańska Nauczyciel Wychowawca Kadra pedagogiczna to jeden z naszych atutów. Dobór odpowiedniej kadry pedagogicznej to najważniejsza niejsza sprawa w organizacji przedszkola. Wszyscy nasi nauczyciele posiadają wymagane przez Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 59 KATOWICE Priorytetem naszej działalności jest zapewnienie naszym wychowankom wszechstronnego rozwoju, bezpieczeństwa, akceptacji, i poszanowania ich praw. Poprzez

Bardziej szczegółowo

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu R A Z E M Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce czyli jak efektywnie ucząc dzieci mieć z tego przyjemność? Joanna Matejczuk Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Uczelnie

Bardziej szczegółowo

Program adaptacyjny. dla klasy I. Jestem pierwszakiem. w Szkole Podstawowej nr 28

Program adaptacyjny. dla klasy I. Jestem pierwszakiem. w Szkole Podstawowej nr 28 Szkoła Podstawowa nr 28 im. K. I. Gałczyńskiego w Białymstoku Program adaptacyjny dla klasy I Jestem pierwszakiem w Szkole Podstawowej nr 28 im. K. I. Gałczyńskiego w Białymstoku ,,Dzieci różnią się od

Bardziej szczegółowo

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego.

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Projekt to zespołowe, planowane działanie uczniów mające na celu rozwiązanie konkretnego problemu z zastosowaniem różnorodnych metod.

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?...

Spis treści. Spis treści. Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Spis treści Spis treści Wstęp... Jak wspierać rozwój przedszkolaka?... Jak ćwiczyć dziecięcy umysł?... Koncentracja i spostrzeganie... Pamięć i wiedza... Myślenie... Kreatywność... Zadania, które pomogą

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY. Jakie umiejętności są kształtowane w pracy projektem? e-book KORZYŚCI DLA NAUCZYCIELA I UCZNIA. www.projektzklasa.

PROJEKT EDUKACYJNY. Jakie umiejętności są kształtowane w pracy projektem? e-book KORZYŚCI DLA NAUCZYCIELA I UCZNIA. www.projektzklasa. e-book PROJEKT EDUKACYJNY KORZYŚCI DLA NAUCZYCIELA I UCZNIA Jakie umiejętności są kształtowane w pracy projektem? 1 PROJEKT EDUKACYJNY KORZYŚCI DLA NAUCZYCIELA I UCZNIA Ważną zaletą projektu jest rozwój

Bardziej szczegółowo

Progi szkolne: wyzwanie dla nauczycieli, rodziców i uczniów - kto zbuduje kładkę?

Progi szkolne: wyzwanie dla nauczycieli, rodziców i uczniów - kto zbuduje kładkę? Wielkopolska Konferencja dla Nauczycieli Akcja KŁADKA Poznań, 11 grudnia 2014 roku Progi szkolne: wyzwanie dla nauczycieli, rodziców i uczniów - kto zbuduje kładkę? Prof. dr hab. Anna I. Brzezińska Instytut

Bardziej szczegółowo

Poziom 5 EQF Starszy trener

Poziom 5 EQF Starszy trener Poziom 5 EQF Starszy trener Opis Poziomu: Trener, który osiągnął ten poziom rozwoju kompetencji jest gotowy do wzięcia odpowiedzialności za przygotowanie i realizację pełnego cyklu szkoleniowego. Pracuje

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH PRZEWODNIK TRENERA. PRACA ŻYCIE UMIEJĘTNOŚCI

AKADEMIA DLA MŁODYCH PRZEWODNIK TRENERA.  PRACA ŻYCIE UMIEJĘTNOŚCI PRACA ŻYCIE UMIEJĘTNOŚCI www.akademiadlamlodych.pl PODRĘCZNIK WPROWADZENIE Akademia dla Młodych to nowa inicjatywa mająca na celu wspieranie ludzi młodych w rozwijaniu umiejętności niezbędnych w ich miejscu

Bardziej szczegółowo

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW VI EDYCJA: KRAKÓW, WARSZAWA, WROCŁAW, SZCZECIN, GDAŃSK, POZNAŃ,

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW VI EDYCJA: KRAKÓW, WARSZAWA, WROCŁAW, SZCZECIN, GDAŃSK, POZNAŃ, INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW VI EDYCJA: KRAKÓW, WARSZAWA, WROCŁAW, SZCZECIN, GDAŃSK, POZNAŃ, CO PROPONUJEMY? Szkoła Tutorów to nowatorski, 64-godzinny program dla nauczycieli, dyrektorów szkół,

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące

Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące Działanie realizowane w ramach projektu Absolwent informatyki lub matematyki specjalistą na rynku pracy Matematyka i informatyka może i trudne, ale nie nudne Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące dr

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp (Anna I. Brzezińska, Joanna Matejczuk, Paweł Jankowski, Małgorzata Rękosiewicz)... 11

Spis treści. Wstęp (Anna I. Brzezińska, Joanna Matejczuk, Paweł Jankowski, Małgorzata Rękosiewicz)... 11 Spis treści Wstęp (Anna I. Brzezińska, Joanna Matejczuk, Paweł Jankowski, Małgorzata Rękosiewicz)... 11 Część pierwsza Rozwój w okresie dzieciństwa i rola środowiska społecznego Rozdział I. Środowisko

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 12 W GORZOWIE WLKP. NA LATA 2013-2016

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 12 W GORZOWIE WLKP. NA LATA 2013-2016 Przedszkole Miejskie nr 12 ul. Sportowa 2 66-400 Gorzów Wlkp. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 12 W GORZOWIE WLKP. NA LATA 2013-2016 Data obowiązywania: od 01.09.2013r. Zatwierdzono przez Radę

Bardziej szczegółowo

Nie narzucaj dziecku ograniczeń wynikających z twojej edukacji, bo urodziło się w innych czasach

Nie narzucaj dziecku ograniczeń wynikających z twojej edukacji, bo urodziło się w innych czasach Nie narzucaj dziecku ograniczeń wynikających z twojej edukacji, bo urodziło się w innych czasach Rabin dran ath Tagore KLASA SZKOLNA KRÓTKA POWTÓKA Z HISTORII EDUKACJI - Kiedy powstała szkoła podstawowa?

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE 1: Kształcenie osób dorosłych

SZKOLENIE 1: Kształcenie osób dorosłych Strona1 SZKOLENIE 1: Kształcenie osób dorosłych WPROWADZENIE: W jednostce szkoleniowej Kształcenie osób dorosłych wprowadzono podstawowe pojęcia dotyczące uczenia się w późniejszym wieku odwołujące się

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu

Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole daje szansę rozwoju

Bardziej szczegółowo

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ Rok szkolny 2013/2014 Pracownia SENSOS przeprowadza ambitne i bezpieczne programy szkoleniowe dla dziec i i młodzieży. Program każdego warsztatu jest dostosowany

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA Kierunek Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony jest kierunek studiów PEDAGOGIKA / Edukacja wczesnoszkolna z wychowaniem przedszkolnym NAUKI SPOŁECZNE Forma kształcenia

Bardziej szczegółowo

Danuta Sterna: Strategie dobrego nauczania

Danuta Sterna: Strategie dobrego nauczania : Strategie dobrego nauczania Strategie dobrego nauczania Strategie oceniania kształtującego I. Określanie i wyjaśnianie uczniom celów uczenia się i kryteriów sukcesu. II. Organizowanie w klasie dyskusji,

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M.

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. Montessori MISJA PRZEDSZKOLA Nasze przedszkole jest drogowskazem

Bardziej szczegółowo

Rola nauczyciela w pracy z dzieckiem zdolnym

Rola nauczyciela w pracy z dzieckiem zdolnym Rola nauczyciela w pracy z dzieckiem zdolnym Przez zdolność rozumiemy predyspozycje jednostki do łatwego, sprawnego i skutecznego opanowania pewnych umiejętności. Dziecko zdolne - to takie, które w kilku

Bardziej szczegółowo

Legionowo, r. mgr Alicja Sitkowska-Warda

Legionowo, r. mgr Alicja Sitkowska-Warda Legionowo, 23.02.2016 r. mgr Alicja Sitkowska-Warda Program innowacji Obserwuję, badam, odkrywam jest skierowany do uczniów I etapu edukacyjnego. Program innowacji będzie realizowany podczas zajęć pozalekcyjnych

Bardziej szczegółowo

OFERTA na rok szkolny 2014/2015

OFERTA na rok szkolny 2014/2015 OFERTA na rok szkolny 2014/2015 GRUPOWE FORMY PRACY Z DZIEĆMI I MŁODZIEŻĄ PRZEDSZKOLA Lp. TEMATYKA CZAS PROWADZĄCA TRWANIA 1. Jak rodzice mogą wspomóc rozwój ruchowy i grafomotoryczny dziecka warsztaty

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy placówki

Koncepcja pracy placówki Koncepcja pracy placówki Edukacja jest podstawowym prawem człowieka oraz uniwersalną wartością. [ ] powinna organizować się wokół czterech aspektów kształcenia, [...] uczyć się, aby wiedzieć, tzn. aby

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki Zespół Szkół w Rycerce Górnej CO TO JEST MOTYWACJA? Na słowo MOTYWACJA składają się dwa słówka: Motyw i Akcja. Czyli aby podjąć jakieś określone działanie

Bardziej szczegółowo

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej

Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej Edukacja włączająca w szkole ogólnodostępnej ...Dobra edukacja to edukacja włączająca, zapewniająca pełne uczestnictwo wszystkim uczniom, niezależnie od płci, statusu społecznego i ekonomicznego, rasy,

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Przedszkola przy Zespole Szkół Publicznych im. Noblistów Polskich w Lesznowoli w roku szkolnym 2012/2013

Koncepcja pracy Przedszkola przy Zespole Szkół Publicznych im. Noblistów Polskich w Lesznowoli w roku szkolnym 2012/2013 Koncepcja pracy Przedszkola przy Zespole Szkół Publicznych im. Noblistów Polskich w Lesznowoli w roku szkolnym 2012/2013 WIZJA Jesteśmy po to, aby stworzyć warunki wychowawcze i edukacyjne, zapewniające

Bardziej szczegółowo

Model pracy z uczniem zdolnym Oprac. Anna Descour, Anna Wolny

Model pracy z uczniem zdolnym Oprac. Anna Descour, Anna Wolny Model pracy z uczniem zdolnym Oprac. Anna Descour, Anna Wolny 1 Dziecko rodzi się wszechstronnie uzdolnione, z pełną możliwością rozwoju we wszystkich kierunkach, potencjalną wybitną inteligencją i zadatkami

Bardziej szczegółowo

Raport z ewaluacji wewnętrznej za rok 2014/2015

Raport z ewaluacji wewnętrznej za rok 2014/2015 Szkoła Podstawowa im. red. Jana Ciszewskiego w Waleńczowie ul. Szkolna 19-11 Waleńczów tel. 3 318 71 8 e-mail spwalenczow@vp.pl Raport z ewaluacji wewnętrznej za rok 1/1 Przedmiot ewaluacji: Uczniowie

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 50 W BIELSKU-BIAŁEJ Podstawa prawna: Rozporządzenie MEN z dnia 7 października 2009r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. Nr 168, poz. 1324 z późn. zm.) Ustawa z dn.

Bardziej szczegółowo

Tutoring Szkolny. TOWARZYSTWO EDUKACJI OTWARTEJ Kolegium Tutorów ALA Autorskie Licea Artystyczne i Akademickie

Tutoring Szkolny. TOWARZYSTWO EDUKACJI OTWARTEJ Kolegium Tutorów ALA Autorskie Licea Artystyczne i Akademickie TOWARZYSTWO EDUKACJI OTWARTEJ Kolegium Tutorów ALA Autorskie Licea Artystyczne i Akademickie Tutoring Szkolny nowa jakość w relacjach Uczniowie, Nauczyciele, Rodzice Mariusz Budzyński starogreckie słowo

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0. Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0. Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7 WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM OCENIANIA UCZNIÓW KLAS 0 Akademicka Szkoła Podstawowa w Kielcach, ul. L. Staffa 7 ZAŁOŻENIA WEWNĄTRZSZKOLNEGO SYSTEMU OCENIANIA 1. Ocenianie w klasie zero - roczne przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Jak uczyć uczniów efektywnego uczenia się

Jak uczyć uczniów efektywnego uczenia się Jak uczyć uczniów efektywnego uczenia się Ocenianie i jego cele Jednym z integralnych elementów współczesnego kształcenia jest ocenianie, które często jest postrzegane jako zbędne i kłopotliwe. Jednak

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 109 im. Batalionów Chłopskich w Warszawie 1 Podstawa prawna: 1. Ustawa o systemie oświaty z dnia 7 września 1991r. (tekst jednolity Dz. U. z 1996r. Nr

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W CZAPLINKU NA LATA 2013 2018. Strategia rozwoju placówki

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W CZAPLINKU NA LATA 2013 2018. Strategia rozwoju placówki KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA PUBLICZNEGO W CZAPLINKU NA LATA 2013 2018 Świat bez dzieci byłby jak niebo bez gwiazd Św. J. Vianney Strategia rozwoju placówki Zapewnienie ciągłego rozwoju i doskonalenia jakości

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 34 w Katowicach

Gimnazjum nr 34 w Katowicach Gimnazjum nr 34 w Katowicach ZARZĄDZANIE KLASĄ 1.3 Proaktywność BUDOWANIE RELACJI 2.1. Posługuj się imieniem dziecka RELACJE DOM SZKOŁA 5.2 Pytaj rodziców Celem naszych działań było zmniejszenie stresu

Bardziej szczegółowo

Co to jest tutoring?

Co to jest tutoring? + Co to jest tutoring? + Co to jest tutoring? Tutoring to praca z drugim człowiekiem, która pomaga mu w pełni zrealizować swój potencjał potrzebny do wprowadzenia zmiany. W trakcie cyklicznych spotkań

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU RAMOWY PLAN KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU Lp Nazwa przedmiotu Liczba godzin zajęć Liczba godzin zajęć

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. MARII KONOPNICKIEJ

KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. MARII KONOPNICKIEJ Koncepcja pracy Publicznej Szkoły Podstawowej im. Marii Konopnickiej Strona 1 z 5 KONCEPCJA PRACY PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. MARII KONOPNICKIEJ W KRAJENCE NA LATA 2015/2016 I 2016/2017 opracowana

Bardziej szczegółowo

Akademia Twórczego i Logicznego Myślenia Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie

Akademia Twórczego i Logicznego Myślenia Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Akademia Twórczego i Logicznego Myślenia Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Tak naprawdę geniusz oznacza mniej więcej zdolność do postrzegania w niewyuczony sposób Założenia i cele Akademii:

Bardziej szczegółowo

Program Rozwoju Przedszkola Samorządowego w Jednorożcu na lata 2015/2020

Program Rozwoju Przedszkola Samorządowego w Jednorożcu na lata 2015/2020 Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu o tym jak żyć, co robić, jak postępować, współżyć z innymi, patrzeć, odczuwać, myśleć, marzyć i wyobrażać sobie lepszy świat. Robert

Bardziej szczegółowo

Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej.

Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej. Pewnym krokiem do szkoły, czyli wszystko, co trzeba wiedzieć na temat gotowości szkolnej. Gotowość szkolna- sylwetka dziecka dojrzałego i niedojrzałego do rozpoczęcia nauki w szkole Edukacja szkolna jest

Bardziej szczegółowo

Oferta Instytutu Kształcenia Ustawicznego Nauczycieli BD Center

Oferta Instytutu Kształcenia Ustawicznego Nauczycieli BD Center Oferta Instytutu Kształcenia Ustawicznego Nauczycieli BD Center Instytut Kształcenia Ustawicznego Nauczycieli BD Center Głównym celem szkoleń realizowanych przez BD Center w ramach Instytutu Kształcenia

Bardziej szczegółowo

I. WYMAGANIA WOBEC PRZEDSZKOLI 1)

I. WYMAGANIA WOBEC PRZEDSZKOLI 1) I. WYMAGANIA WOBEC PRZEDSZKOLI 1) Wymaganie Charakterystyka wymagania na poziomie D Charakterystyka wymagania na poziomie B 1. Przedszkole realizuje koncepcję pracy ukierunkowaną na rozwój dzieci Przedszkole

Bardziej szczegółowo

Problem Based Learning - - Nauczanie problemowe

Problem Based Learning - - Nauczanie problemowe Szkoła Podstawowa im. Adama Mickiewicza w Skalmierzycach Problem Based Learning - - Nauczanie problemowe Czym jest PBL? mgr Alina Stryjak Nauczanie problemowe (Problem Based Learning, PBL) To nauczanie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspieranie miękkich kompetencji dziecka Dr Sylwia Wrona Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 19 maja 2014 r. Program spotkania Istota i znaczenie miękkich kompetencji

Bardziej szczegółowo

Opiekun klubu: mgr Anna Krawulska

Opiekun klubu: mgr Anna Krawulska Opiekun klubu: mgr Anna Krawulska Szkolny Klub Doradztwa Zawodowego DROGOWSKAZ powstał w roku szkolnym 2015/2016 Klub istnieje po to, aby młodzież naszej szkoły mogła realizować swoje zainteresowania w

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 2 W ŻAGANIU NA LATA 2012-2017

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 2 W ŻAGANIU NA LATA 2012-2017 Miejskie Przedszkole nr 2 w Żaganiu KONCEPCJA PRACY MEJSKEGO PRZEDSZKOLA NR 2 W ŻAGANU NA LATA 2012-2017 STRATEGA ROZWOJU PLACÓWK 1. Zapewnienie ciągłego rozwoju i doskonalenia jakości pracy placówki.

Bardziej szczegółowo

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW VII EDYCJA: KRAKÓW, WARSZAWA, ŁÓDŹ GDAŃSK, POZNAŃ, KALISZ

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW VII EDYCJA: KRAKÓW, WARSZAWA, ŁÓDŹ GDAŃSK, POZNAŃ, KALISZ INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW VII EDYCJA: KRAKÓW, WARSZAWA, ŁÓDŹ GDAŃSK, POZNAŃ, KALISZ CO PROPONUJEMY? Szkoła Tutorów to nowatorski, 64-godzinny program dla nauczycieli, wykładowców akademickich,

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU NIEPUBLICZNYCH SZKÓŁ SPECJALNYCH KROK ZA KROKIEM W ZAMOŚCIU

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU NIEPUBLICZNYCH SZKÓŁ SPECJALNYCH KROK ZA KROKIEM W ZAMOŚCIU KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU NIEPUBLICZNYCH SZKÓŁ SPECJALNYCH KROK ZA KROKIEM W ZAMOŚCIU Koncepcja pracy Zespołu Niepublicznych Szkół Specjalnych Krok za krokiem w Zamościu nakreśla podstawowe cele i zadania

Bardziej szczegółowo

Badanie świadomości ekologicznej przedszkolaków w ramach ogólnopolskiego programu badawczego dzieci i młodzieży PLAYDO. Informator dla przedszkoli.

Badanie świadomości ekologicznej przedszkolaków w ramach ogólnopolskiego programu badawczego dzieci i młodzieży PLAYDO. Informator dla przedszkoli. Badanie świadomości ekologicznej przedszkolaków w ramach ogólnopolskiego programu badawczego dzieci i młodzieży PLAYDO. Informator dla przedszkoli. DLACZEGO STWORZYLIŚMY PLAYDO? PLAYDO powstało po to,

Bardziej szczegółowo

Praca z dzieckiem zdolnym w przedszkolu. dr Aleksandra Piotrowska Ambasador marki MAC Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP Uniwersytet Warszawski

Praca z dzieckiem zdolnym w przedszkolu. dr Aleksandra Piotrowska Ambasador marki MAC Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP Uniwersytet Warszawski Praca z dzieckiem zdolnym w przedszkolu dr Aleksandra Piotrowska Ambasador marki MAC Wyższa Szkoła Pedagogiczna ZNP Uniwersytet Warszawski Istota zdolności Zdolności to różnice indywidualne, które sprawiają,

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu- o tym jak żyć co robić, jak postępować, współżyć z innymi patrzeć, odczuwać,

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 5 W GORLICACH W ROKU SZKOLNYM 2016/2017

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 5 W GORLICACH W ROKU SZKOLNYM 2016/2017 KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 5 W GORLICACH W ROKU SZKOLNYM 2016/2017 Cele koncepcji pracy przedszkola: 1. Systematyczne diagnozowanie umiejętności, potrzeb oraz zdolności poprzez obserwację

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH

OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH Przywództwo i zarządzanie zespołem Szkolenie z zakresu przywództwa, kompetencji liderskich i zarządzania zespołem. Podniesienie kompetencji zarządczych w zakresie przywództwa,

Bardziej szczegółowo

Jak zachęcać i przygotowywać uczniów do udziału w Olimpiadzie Informatycznej Gimnazjalistów (OIG)?

Jak zachęcać i przygotowywać uczniów do udziału w Olimpiadzie Informatycznej Gimnazjalistów (OIG)? Pomóżmy im rozwinąć skrzydła - czego potrzebują uczniowie o różnorodnych zdolnościach? 24 25 X 2011, Warszawa Jak zachęcać i przygotowywać uczniów do udziału w Olimpiadzie Informatycznej Gimnazjalistów

Bardziej szczegółowo

Blok tematyczny: Nauczanie przedszkolne i wczesnoszkolne

Blok tematyczny: Nauczanie przedszkolne i wczesnoszkolne Blok tematyczny: Nauczanie przedszkolne i wczesnoszkolne Doskonalenie analizy rysunku dziecka i możliwości pracy z rysunkiem Agnieszka Nalepa, Urszula Stobnicka Agnieszka Nalepa nauczyciel dyplomowany,

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKI PLAN ROZWOJU SZKOŁY. Publiczna Szkoła Podstawowa im. Stefana Żeromskiego w Stykowie

EUROPEJSKI PLAN ROZWOJU SZKOŁY. Publiczna Szkoła Podstawowa im. Stefana Żeromskiego w Stykowie EUROPEJSKI PLAN ROZWOJU SZKOŁY Publiczna Szkoła Podstawowa im. Stefana Żeromskiego w Stykowie 2014 2019 CELE: 1. Podniesienie umiejętności językowych całej kadry nauczycielskiej oraz kadry kierowniczej.

Bardziej szczegółowo

TRZYLETNI PROGRAM ROZWOJU PRZEDSZKOLA GMINY SIEPRAW W ZAKLICZYNIE I ZAŁOZENIA ORGANIZACYJNE PRZEDSZKOLA

TRZYLETNI PROGRAM ROZWOJU PRZEDSZKOLA GMINY SIEPRAW W ZAKLICZYNIE I ZAŁOZENIA ORGANIZACYJNE PRZEDSZKOLA TRZYLETNI PROGRAM ROZWOJU PRZEDSZKOLA GMINY SIEPRAW W ZAKLICZYNIE 1. Założenia organizacyjne przedszkola. 2. Strategia rozwoju placówki. 3. Priorytety pracy przedszkola. 4. Wizja i misja przedszkola. 4.

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW W ZESPOLE SZKÓŁ SAMOCHODOWYCH IM. TADEUSZA KOŚCIUSZKI WE WŁOCŁAWKU

SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW W ZESPOLE SZKÓŁ SAMOCHODOWYCH IM. TADEUSZA KOŚCIUSZKI WE WŁOCŁAWKU SZKOLNY SYSTEM WSPIERANIA ZDOLNOŚCI I TALENTÓW UCZNIÓW W ZESPOLE SZKÓŁ SAMOCHODOWYCH IM. TADEUSZA KOŚCIUSZKI WE WŁOCŁAWKU 1 WSTĘP Wsparcie utalentowanej młodzieży to jedno z najważniejszych zadań współczesnej

Bardziej szczegółowo

rozwija się emocjonalnie i społecznie, współpracuje z dziećmi i nauczycielem, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość,

rozwija się emocjonalnie i społecznie, współpracuje z dziećmi i nauczycielem, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość, Nasze przedszkole! Pięciolatek w grupie rówieśniczej ma szansę wcześniej wykorzystać swój naturalny zapał do poznawania świata. Szybciej stanie się samodzielny i odpowiedzialny. Bezstresowo zaakceptuje

Bardziej szczegółowo

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI Motywacja to: CO TO JEST MOTYWACJA? stan gotowości człowieka do podjęcia określonego działania, w tym przypadku chęć dziecka do uczenia się, dążenie do rozwoju, do zaspokajania

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się;

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się; I DZIEŃ COACHING ZESPOŁU PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA MODUŁ TEMATYKA ZAJĘĆ przedstawienie się; SESJA WSTĘPNA przedstawienie celów i programu szkoleniowego; analiza SWOT moja rola w organizacji

Bardziej szczegółowo

Mentoring starszy stażem pracownik przyucza pracownika mniej doświadczonego do zawodu

Mentoring starszy stażem pracownik przyucza pracownika mniej doświadczonego do zawodu Temat szkolenia nieformalnego: Mentoring starszy stażem pracownik przyucza pracownika mniej doświadczonego do zawodu. Cele szkolenia Celem szkolenia jest podwyższenie poziomu kompetencji, ważnych z perspektywy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁA MUZYCZNA I STOPNIA W CZERNIKOWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁA MUZYCZNA I STOPNIA W CZERNIKOWIE PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁA MUZYCZNA I STOPNIA W CZERNIKOWIE 2015/2016 Podstawa prawna: 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483, późn. zm.)

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA PRZYSZŁOŚCI w skrócie!

AKADEMIA PRZYSZŁOŚCI w skrócie! AKADEMIA PRZYSZŁOŚCI w skrócie! Witaj w AKADEMII PRZYSZŁOŚCI Cieszę się, że aplikujesz, by zostać wolontariuszem AKADEMII PRZYSZŁOŚCI. Misją AKADEMII jest inspirowanie do wzrastania, by każdy wygrywał

Bardziej szczegółowo

PROCES GRUPOWY , Łódź Iwona Kania

PROCES GRUPOWY , Łódź Iwona Kania PROCES GRUPOWY 19.0.2011, Łódź Iwona Kania Człowiek jest istotą nastawioną na bycie z innymi i jego życie w większości wiąże się z grupami. Pierwszą grupą, z jaką się styka, i w której się rozwija, jest

Bardziej szczegółowo

I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO?

I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO? I. PROJEKT EDUKACYJNY CO TO TAKIEGO? Projekt edukacyjny jest to metoda nauczania, która kształtuje wiele umiejętności oraz integruje wiedzę z różnych przedmiotów. Istotą projektu jest samodzielna praca

Bardziej szczegółowo

Człowiek jest wielki nie przez to, co ma, nie przez to, kim jest, lecz przez to, czym dzieli się z innymi Jan Paweł II

Człowiek jest wielki nie przez to, co ma, nie przez to, kim jest, lecz przez to, czym dzieli się z innymi Jan Paweł II Człowiek jest wielki nie przez to, co ma, nie przez to, kim jest, lecz przez to, czym dzieli się z innymi Jan Paweł II Wolontariat szkolny to bezinteresowne zaangażowanie społeczności szkoły - nauczycieli,

Bardziej szczegółowo

Projekt Otwarte Przedszkola został zrealizowany w Zespole Placówek Oświatowych w Zatorach. Byliśmy jedną z nielicznych placówek w powiecie pułtuskim

Projekt Otwarte Przedszkola został zrealizowany w Zespole Placówek Oświatowych w Zatorach. Byliśmy jedną z nielicznych placówek w powiecie pułtuskim Projekt Otwarte Przedszkola został zrealizowany w Zespole Placówek Oświatowych w Zatorach. Byliśmy jedną z nielicznych placówek w powiecie pułtuskim uczestniczących w projekcie. Wzięło w nim udział 48

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Program kształcenia studiów podyplomowych Przygotowanie pedagogiczne Gdynia 2014 r. Podstawa prawna realizacji studiów. Ustawa Prawo

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego. Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS

Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego. Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS I. Założenia podstawowego modułu szkoleniowego dla AON 2 II. Warsztat

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Chełmnie

Koncepcja pracy Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Chełmnie Koncepcja pracy Poradni Psychologiczno Pedagogicznej w Chełmnie Podstawa prawna: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz.U. 2004 nr 256 poz. 2572). 2. Rozporządzenie Ministra

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. TRUDNOŚCI W UCZENIU wypełnia instytut/katedra. PEDAGOGIKI I PSYCHOLOGII PEDAGOGIKI/ZAKŁAD DYDAKTYKI Pedagogika

OPIS PRZEDMIOTU. TRUDNOŚCI W UCZENIU wypełnia instytut/katedra. PEDAGOGIKI I PSYCHOLOGII PEDAGOGIKI/ZAKŁAD DYDAKTYKI Pedagogika OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu TRUDNOŚCI W UCZENIU wypełnia instytut/katedra Wydział Instytut/Katedra Kierunek PEDAGOGIKI I PSYCHOLOGII PEDAGOGIKI/ZAKŁAD DYDAKTYKI Pedagogika Specjalizacja/specjalność

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY 0 I Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY

PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY 0 I Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY PROGRAM ADAPTACYJNY OPRACOWANY DLA DZIECI Z KLASY 0 I Z KLASY I SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 1 W KAMIENICY Rozpoczęcie nauki szkolnej przez dziecko to wkroczenie w nowy etap życia. Spotyka się ono z sytuacją

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski PROGRAM WYCHOWAWCZY W SZKOLE PODSTAWOWEJ W SMARDZEWIE ,,Mądrość to dążenie do pełni Ks. Jan Twardowski Program wychowawczy SPIS TREŚCI: 1. Podstawa prawna

Bardziej szczegółowo

Plan Wewnątrzszkolnego Doskonalenia Nauczycieli Szkoły Podstawowej w Chmielku na rok szkolny 2014/2015

Plan Wewnątrzszkolnego Doskonalenia Nauczycieli Szkoły Podstawowej w Chmielku na rok szkolny 2014/2015 Plan Wewnątrzszkolnego Doskonalenia Nauczycieli Szkoły Podstawowej w Chmielku na rok szkolny 2014/2015 Istotą WDN jest nie tylko doskonalenie nauczycieli, ale szkoły jako określonej całości. Jest to rozwój

Bardziej szczegółowo

TERAPIE, KTÓRE MOŻEMY POPROWADZIĆ SAMI

TERAPIE, KTÓRE MOŻEMY POPROWADZIĆ SAMI TERAPIE, KTÓRE MOŻEMY POPROWADZIĆ SAMI PROGRAM AKTYWNOŚCI KNILL ÓW RUCH ROZWIJAJĄCY W.SHERBORNE Opracowała: Joanna Dolna Marianna i Christopher Knill Metoda powstała w wyniku trudności, jakie napotykali

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA WOBEC SZKÓŁ I PLACÓWEK

WYMAGANIA WOBEC SZKÓŁ I PLACÓWEK 3 Załącznik do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia.. r. (poz..) WYMAGANIA WOBEC SZKÓŁ I PLACÓWEK I. WYMAGANIA WOBEC PRZEDSZKOLI 1) Wymaganie Charakterystyka wymagania na poziomie podstawowym

Bardziej szczegółowo

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych.

Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jako system więzi społecznych i emocjonalnych. Rodzina jest interpersonalnym systemem stosunków wewnątrz grupowych lub systemem społecznym. Te stosunki tworzone są przez więzi społeczne i emocjonalne.

Bardziej szczegółowo

Przebieg i organizacja kursu

Przebieg i organizacja kursu Przebieg i organizacja kursu ORGANIZACJA KURSU: Kurs Wdrożenie podstawy programowej kształcenia ogólnego w przedszkolach i szkołach. Rola koordynatora w projekcie prowadzony jest przez Internet. Zadania

Bardziej szczegółowo

YOUTHPASS W PROJEKTACH WOLONTARIATU EUROPEJSKIEGO

YOUTHPASS W PROJEKTACH WOLONTARIATU EUROPEJSKIEGO YOUTHPASS W PROJEKTACH WOLONTARIATU EUROPEJSKIEGO Program Młodzież w działaniu Pakiet Informacyjny Część 2 Maj 2011 1. Wolontariat Europejski jako doświadczenie edukacyjne Wolontariat Europejski (EVS)

Bardziej szczegółowo