PROGRAM LIFE-TUTORNIG PODRĘCZNIK. egzemplarz bezpłatny

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROGRAM LIFE-TUTORNIG PODRĘCZNIK. egzemplarz bezpłatny"

Transkrypt

1 PROGRAM LIFE-TUTORNIG PODRĘCZNIK egzemplarz bezpłatny

2

3 Publikacja powstała w ramach projektu PI Nawigator zdobywców przyszłości współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Człowiek najlepsza inwestycja! Człowiek najlepsza inwestycja!

4

5 Spis treści LIFE TUTORING ZDOBYWCÓW PRZYSZŁOŚCI 5 PODRĘCZNIK DO LIFE TUTORINGU 7 CZĘŚĆ PIERWSZA TEORETYCZNA PRZEWODNIK METODYCZNY ZOSTAŃ PRZEWODNIKIEM DO DOROSŁOŚĆI 9 1. WPROWADZENIE W PROBLEMATYKĘ LIFE TUTORINGU CO TO JEST TUTORING? KORZYŚCI Z TUTORINGU LIFE TUTORING W DOMU DZIECKA LIFE TUTOR W DOMU DZIECKA JAK ZOSTAĆ PRZEWODNIKIEM DO DOROSŁOŚCI? PIĘĆ ORIENTACYJNYCH KWESTII W STAWANIU SIĘ PRZEWODNIKIEM DO DOROSŁOŚCI TRANSFORMACJE NA DRODZE STAWANIA SIĘ PRZEWODNIKIEM AUTOREFLEKSJA NA DRODZE STAWANIA SIĘ LIFE TUTOREM DEKLARACJA LIFE TUTORA INFORMACJA ZWROTNA OD TUTEE CECHY I KOMPETENCJE LIFE TUTORA Style komunikacyjne UMIEJĘTNOŚCI KOMUNIKACYNE LIFE TUTORA CZEGO POTRZEBUJE MŁODY CZŁOWIEK NA PROGU DOROSŁOŚCI? CO TO JEST SAMODZIELNOŚĆ? DEFICYTY I TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE SZCZEGÓLNEJ SYTUACJI ŻYCIOWEJ WYCHOWANKÓW DOMÓW DZIECKA ZMIANA 49 CZĘŚĆ DRUGA PRAKTYCZNA RAMOWY PROGRAM TUTORINGU 9 1. WARUNKI BRZEGOWE LIFE TUTORINGU, CZYLI PRACA LIFE TUTORA JAKO PROCES BUDOWANIE RELACJI KONTRAKT RÓŻNICOWANIE WYZWAŃ 60

6 2. LIFE TUTORING OD POCZĄTKU DO KOŃCA, CZYLI PRACA LIFE TUTORA JAKO PROJEKT Określenie potrzeb i sformułowanie celów Planowanie działań Realizacja planów w toku uczenia się i dokonywania zmian Podsumowanie realizacji celu TRUDNE MOMENTY NA ZAKOŃCZENIE PRAKTYCZNE WSKAZÓWKI DLA LIFE TUTORA DODATKI DOKUMENTACJA KOMUNIKACJA KONFLIKTY Wyjazdy i wizyty studyjne 96 SŁOWNICZEK 97 BIBLIOGRAFIA 99

7 LIFE TUTORING ZDOBYWCÓW PRZYSZŁOŚCI

8

9 PROGRAM LIFE-TUTORING PODRĘCZNIK Life Tutoring Zdobywców Przyszłości 7 Zanim zabierzecie się za lekturę niniejszego podręcznika, winni jesteśmy Wam kilka wyjaśnień. Program Life Tutoring jest jednym z elementów innowacyjnego modelu opracowanego w ramach projektu PI Nawigator zdobywców przyszłości, którego celem jest odpowiednie przygotowanie wychowanków domów dziecka do dorosłego i odpowiedzialnego funkcjonowania w społeczeństwie. Zgodnie z założeniami wychowawcy, opiekunowie usamodzielnienia, czy wybrani przedstawiciele lokalnych społeczności (wolontariusze) mają stać się swoistymi życiowymi przewodnikami life tutorami (nauczycielami życia), którzy swoim doświadczeniem, nietuzinkowymi zainteresowaniami, inspirującą kreatywnością, a także wysokimi kompetencjami interpersonalnymi pobudzą podopiecznych do aktywnego, wewnątrzsterownego i przedsiębiorczego zarządzania swoim życiem i rozwojem. Najciekawszym, ale i najefektywniejszym scenariuszem wydaje się być swego rodzaju sztafeta początkowa praca wychowawcy jako life tutora (w okresie około lat wychowanka) stopniowo uzupełniania o pracę wolontariusza (w okresie lat), który zacząłby od pracy nad wąskimi zagadnieniami (np. szukanie pracy), a po nawiązaniu relacji stopniowo przejmowałby rolę life tutora (20+). Dzięki temu w mia rę u samodzielniania się wychowanek stopniowo odchodziłby od domu dziecka i swojego wychowawcy ku nowym miejscom, nowym wyzwaniom i nowym ludziom... Program może więc stać się zarówno niezwykłym doświadczeniem dla osób zaczynających przygodę pracy z młodzieżą, jak i cenną wskazówką do pracy dla wychowawców domu dziecka, pracowników socjalnych, pedagogów czy opiekunów usamodzielnienia. Z jednej strony może wzbogaci warsztat pracy, przyczynić się do podniesienia kompetencji zawodowych, z drugiej zaś prowadzi do wzrostu autorytetu i osobowego rozwoju. Co ważne, program ten nie funkcjonuje w izolacji. Innymi elementami projektu PI Nawigator zdobywców przyszłości są między innymi programy Akademia rozwoju kompetencji i Skaner kompetencji. Oba te narzędzia mogą być bardzo przydatne w pracy life tutora. Akademia to wielki skarbiec rozmaitych metod pracy i ćwiczeń praktycznych. Z kolei Skaner może wydatnie wesprzeć life tutora na etapie badania kompetencji i preferencji podopiecznego. Niemniej jednak głównym narzędziem pracy life tutora będzie on sam jego potencjał, umiejętności, ale przede wszystkim podejście, postawa i odpowiedzialność. Stawanie się przewodnikiem do dorosłości to bowiem duża satysfakcja, ale i duża odpowiedzialność. By Wam to ułatwić, wyposażamy Was w mapę czyli ten podręcznik i narzędzia nawigacyjne. PODRĘCZNIK DO LIFE TUTORINGU Kiedy zastanawialiśmy się nad ideą tego podręcznika, najtrudniejszym pytaniem z jakim przyszło nam się zmierzyć było, czy w ogóle da się napisać podręcznik o life tutoringu. W końcu uznaliśmy, że jest to możliwe jednak w takiej formie, która może niektórych czytelników rozczarować. Przynajmniej tych, którzy spodziewali się gotowego zestawu instrukcji pozwalających bez wysiłku i skutecznie przeprowadzić każdego człowieka przez... no właśnie: przez co? Na tym właśnie polega problem i jednocześnie niezwykłość tej formy pracy z ludźmi, którą nazywamy life tutoringiem. Każdy człowiek jest absolutnie wyjątkowy w tym sensie, ze nie ma drugiej takiej osoby na świecie. Owszem jesteśmy w różnych sprawach podobni, ale tylko podobni nie tacy sami. Do tego każda sytuacja, w której z tą własną unikalnością się znajdujemy, jest niepowtarzalna i wyjątkowa. Jeśli jeszcze dodamy, że każda z tych sytuacji może potoczyć się na tysiące rożnych sposobów, chyba

10 PROGRAM LIFE-TUTORING PODRĘCZNIK 8 Wprowadzenie stanie się jasne, że nie jest możliwe opisanie uniwersalnego skryptu, zawierającego jedyne właściwe strategie postępowania w każdej sytuacji 1. Każdy człowiek jest wyjątkowy, każde życie jest wyjątkowe, każdy problem jest wyjątkowy dlatego nie istnieje jedna, uniwersalna instrukcja. Uznaliśmy zatem, że zamiast pisać CO masz zrobić, napiszemy JAK masz robić to, co uznasz za właściwe i korzystne dla swojego podopiecznego. I właśnie o tym jest ten podręcznik. Dość umownie podzieliliśmy ją na dw ie części: teoretyczną i praktyczną. Tak naprawdę wszystko w tym podręczniku ma bardzo praktyczny wymiar bo piszemy o realnej pracy z drugim człowiekiem. W części teoretycznej zawarliśmy wiedzę, którą uważamy za niezbędną w twojej pracy, natomiast w praktycznej staraliśmy się opisać, jak ta praca może, czy powinna wyglądać. Na początku staramy się przybliżyć zagadnienie tutoringu, jako szczególnej pracy z ludźmi. Następnie wskazujemy te umiejętności i cechy tutora, które są korzystne w pracy z młodymi ludźmi. Dalej w części teoretycznej zajmujemy się specyfiką Twoich podopiecznych to ważne, by rozumieć zarówno potrzeby swoich wychowanków (wynikające po prostu z określonego punktu rozwojowego), ograniczenia (wynikające z ich historii życia oraz ze szczególnej sytuacji, w jakiej się znajdują) i znaczenie celu, jaki przed nimi stoi. Wreszcie wskazujemy kilka ważnych faktów związanych z samym procesem, do którego się przymierzasz mamy tu na myśli oczywiście zmianę. Część praktyczna natomiast jest bardzo ogólnym (bo taki musi być) opisem tego, co musi się wydarzyć, by do zmiany doszło. Najpierw opisujemy strukturę pracy life tutora poczynając od warunków brzegowych (budowania wzajemnego zaufania, bezpieczeństwa i zawierania kontraktu, a także różnicowania wyzwań), poprzez kluczowe fazy (formułowanie celu, planowanie jego realizacji, wreszcie realizację i podsumowanie realizacji danego celu), czyli zakończenie współpracy. Kolejny element pracy jest przegląd n ajczęstszych źródeł trudności, które mogą wystąpić w procesie zmiany. Warto poświęcić temu rozdziałowi szczególną uwagę, ponieważ trudne momenty zdarzają się po prostu, a odpowiednie przygotowanie i adekwatna reakcja pozwalają zwykle dość sprawnie poradzić sobie z ryzykowną (dla powodzenia przedsięwzięcia) sytuacją. Bardzo istotne informacje znajdziesz w Dodatkach. To szereg narzędzi, a niekiedy ściągawek z tego, co powiedziane zostało już wcześniej, które możesz wykorzystać w pracy ze swoim podopiecznym. Życzymy pożytecznej lektury. 1 Komentarz autorów:eoretycznie jest to możliwe ale taka książka byłaby prawdopodobnie grubsza od obserwowanego Wszechświata i trudno by było ją wtedy nazywać podręcznikiem...

11 CZĘŚĆ PIERWSZA TEORETYCZNA PRZEWODNIK METODYCZNY ZOSTAŃ PRZEWODNIKIEM DO DOROSŁOŚĆI

12

13 PROGRAM LIFE-TUTORING PODRĘCZNIK Część I teoretyczna, Przewodnik metodyczny Zostań przewodnikiem do dorosłości WPROWADZENI E W PROBLEMATYKĘ LIFE TUTORINGU 1.1. CO TO JEST TUTORING? Tutoring jest jedną z metod edukacji zindywidualizowanej opierającej się na bezpośrednim spotkaniu tutora z podopiecznym, w relacji jeden na jeden, Ja Ty, mistrz uczeń. Wyróżnia go więc dwupodmiotowy charakter interakcji: tutora osoby posiadającej wiedzę, doświadczenie, odpowiednią f ormację i wychowanka (z ang. tutee), który otrzymuje wsparcie w integralnym rozwoju. W atmosferze dialogu, szacunku, wzajemnej uwagi, poszanowani a potrzeb i możliwości tutor wspiera tutee w poznawaniu określonego obszaru wiedzy, rozwijaniu umiejętności samodzielnego jej zdobywan ia i korzystania z własnych talentów i zasobów. Tutoring jest czymś więcej niż tylko przekazywaniem wiedzy i weryfikacją poziomu jej przyswojenia. Jest metodą, która wzmacnia poszukiwania i zainteresowania podopiecznego, umożliwia poznanie jego mocnych i słabych stron, doskonali zdolności i kompetencje, a także kształtuje postawy, wartości i priorytety życiow e. Opiera się na współpracy, w ramach której tutor towarzyszy w planowaniu ścieżki rozwoju tutee zgodnie z postawionym celem, a następnie udziela wsparcia na drodze jej urzeczywistniania. Pojęcia tutoring nie można jednoznacznie przetłumaczyć na język polski. Według Wielkiego słownika polsko-angielskiego PWN Oxford etymologia tego wyrazu pochodzi z języka angielskiego i oznacza zajęc ia w małych grupach, korepetycje 2, natomiast słowo tutor tłumaczone jest jako prywatny nauczyciel, korepetytor, wychowawca, opiekun naukowy 3. Słownik Webster s Third New International Dictionary po daje, że określenie tutor poch odzi z języka łacińskiego i symbolizuje strażnika, opiekuna, korepetytora, trenera 4. Idea tutoringu sięga do tradycji anglosaskiej. Tutor (ówczesny student/absolwent Uniwersytetu w Oxfordzie) wynajmowany był przez arystokratyczne rodziny oraz szlachtę do nauczania ich synów. Jego obowiązkiem było zamieszkanie z rodziną bądź podróżowanie po Europie z młodzieńcem pozostającym pod jego opieką. Oparty na indywidualnym kontakcie tutoringu, przeniesiony został do praktyki uniwersyteckiej od czasów kiedy synowie arystokratycznych rodzin mogli pobierać naukę w murach uczelni. Obecnie jest to podstawowa forma kształcenia na dwóch najstarszych angielskich uniwersytetach Oxfordzie i Cambridge. W Polsce jest jeszcze nowością, jednakże różne modele tutoringu realizowane są w szkołach, zwłaszcza w gimnazjach, liceach artystycznych, a także na uczelniach wyższych. 2 Wielki słownik polsko-angielski PWN Oxford, wersja mul medialna, PWN i Oxford University Press, Warszawa Tamże. 4 Webster s Third New Interna onal Dic onary, (red.) P. Babock Gove and The Merriam Webster Editorial Staff, Könemann, Cologne 1993, s

14 12 PROGRAM LIFE-TUTORING PODRĘCZNIK Część I teoretyczna, Przewodnik metodyczny Zostań przewodnikiem do dorosłości 1.2. KORZYŚCI Z TUTORINGU Z dotychczasowych doświadczeń stosowania tej innowacyjnej metody pracy wynika, że prowadzi ona do wielu korzystnych zmian w rozwoju podopiecznego. A mianowicie: sprzyja samorealizacji oraz motywuje do stałego rozwoju; daje możliwość regularnego konsultowania wyników pracy; rozwija umiejętność analizy materiału oraz wypracowanie własnego stanowiska w danej sprawie; wzmacnia umiejętność rozwiązywania problemów; uczy merytorycznej obrony własnej opinii; uczy efektywnego korzystania z własnej wiedzy; kształtuje nawyki myślenia oraz pracy sprzyjającej zdobywaniu mądrości 5. Członkowie Kolegium Tutorów Towarzystwa Edukacji Otwartej we Wrocławiu zakładają, że realizacja tutoriali powinna przynieść u odbiorcy szereg wymiernych korzyści w postaci wzrostu: samodzielności; odpowiedzialności (w tym za proces własnej edukacji); zdolności do podejmowania decyzji; systematyczności, samodyscypliny i umiejętności planowania zajęć; umiejętności wyboru drogi życiowej i budowania planów życiowych; umiejętności realizowania przyjętych planów i pokonywania trudności; umiejętności samodzielnego ucznia się (również wyboru i oceny źródła informacji); samoakceptacji i poczucia własnej wartości; otwartości i życzliwości dla innych oraz wzrostu poziomu zaufania; odwagi w formułowaniu i głoszeniu własnych poglądów; umiejętności twórczego i samodzielnego myślenia; tolerancji (akceptacji dla innych zachowań i poglądów); poszanowania pracy innych; umiejętności zgodnej współpracy w grupie; wrażliwości na losy innych i odpowiedzialności z tym związanej 6. 5 Materiały szkoleniowe. Projekt Nowoczesny Wykładowca tutor i coach, WSP TWP w Warszawie, Warszawa 2010, s

15 PROGRAM LIFE-TUTORING PODRĘCZNIK Część I teoretyczna, Przewodnik metodyczny Zostań przewodnikiem do dorosłości 13 W placówkach opiekuńczo-wychowawczych szczególna wartość tutoringu przejawia się w specyficznych działaniach tutora wobec podopiecznego, a zwłaszcza w: umiejętności reagowania na indywidualne problemy i potrzeby rozwojowe wychowanków; stymulacji refl eksji nad własnym życiem i rozwojem; wzmacnianiu pozytywnych cech charakteru sprzyjających rozwojowi talentów; pomocy w wyznaczaniu celów na przyszłość oraz towarzyszeniu w ich realizowaniu zarówno podopiecznemu uzdolnionemu, jak i temu, który boryka się z różnego rodzaju trudnościami; ukazaniu sensu pracy nad realizacją obranych celów; odkrywaniu satysfakcji w pracy na rzecz rozwoju talentów, a później w efektywnym korzystaniu z nich; wprowadzaniu w świat wartości i kultury; przygotowaniu do samodzielności i zaradności życiowej poprzez wzmacnianie odpowiedzialności; pomocy w odnalezieniu miejsca w życiu oraz rozwinięciu potrzeby samodoskonalenia zawodowego i osobowego. Niewątpliwe korzyści z tutoringu wynosi również tutor, bowiem metoda ta: zapobiega wypaleniu zawodowemu; umożliwia rozwój osobowy poprzez uczenie się oraz podnoszenie zawodowych i społecznych kompetencji; rozwija umiejętności życia w dialogu z zachowaniem szacunku dla człowieka; przyczynia się do zmiany autorytetu wynikającego z pełnionych funkcji na rzecz autorytetu osobowości; sprzyja nawiązywaniu i budowaniu dobrych relacji międzyludzkich; rozwija empatię; służy zachowaniu własnej autentyczności w profesjonalnym realizowaniu działań; umożliwia bycie konsekwentnym z zachowaniem elastyczności w sytuacjach, które tego wymagają 7. 7 K. Czekierda, B. Fingas, M. Mazur, M. Mikołajczyk, Tutoring w pracy ze studentami. Materiały szkoleniowe. Projekt Nowoczesny Wykładowca tutor i coach, WSP TWP w Warszawie, Warszawa 2010, s

16 14 PROGRAM LIFE-TUTORING PODRĘCZNIK Część I teoretyczna, Przewodnik metodyczny Zostań przewodnikiem do dorosłości 1.3. LIFE TUTORING W DOMU DZIECKA Nakreślony przez projekt PI Nawigator zdobywców przyszłości plan wdrożenia life tutoringu do placówki opiekuńczo-wychowawczej wyznaczył nowy, dotąd jeszcze nie realizowany model tutoringu. Z uwagi na fakt, że skierowany jest do młodych ludzi, którzy w niedługim czasie opuszczą dom dziecka i rozpoczną samodzielne życie powinien uwzględnić działania umożliwiające wyposażenie ich w silne poczucie własnej wartości, wysoką samoocenę, a przede wszystkim wiarę w sukces i szczęśliwe, spełnione, dorosłe życie i przyszłość. Jest to wyjątkowo trudne i odpowiedzialne zadanie, bowiem wychowankowie stanowią specyficzną grupę osób, nierzadko pozbawionych wzorców osobowych, wartości, a nawet sensu życia. Dlatego też life tutoring, ze względu na specyficzną różnorodność oraz złożoność problemów z jakimi stykają się wychowawcy, powinien przede wszystkim być elastycznie dopasowywany do indywidualnych potrzeb, kłopotów, wyzwań i możliwości usamodzielniającego się podopiecznego. Podstawowym warunkiem pomyślnej realizacji programu jest zbudowanie pozytywnej więzi między life tutorem a wychowankiem. Jest to możliwe dzięki zindywidualizowanemu podejściu, częstym kontaktom, które sprzyjają tworzeniu dobrych relacji budowanych w atmosferze dialogu, szacunku i wzajemnej uwagi. Oczywiście inaczej to wygląda w sytuacji tutora-wolontariusza, a inaczej w przypadku wychowawcy, który podejmuje się roli life tutora, a który ma już z wychowankiem zbudowaną relację i więź. Niemniej także wychowawca, kiedy decyduje się na podjęcie roli life tutora, powinien przygotować się do odkrywania swoich podopiecznych na nowo. Niezaprzeczalnym walorem spotkań z tutee (tutoriali), a zarazem kluczowym ich celem jest więc gruntowne poznanie podopiecznego, przede wszystkim pod kątem mocnych i słabych stron, ukrytych zasobów i talentów. Jest to podstawa wspólnego opracowania ścieżki rozwoju, która powinna stać się wyzwaniem, inspiracją do poszukiwań, tworzenia nowych jakości i pozytywnych zmian. Następnie zadaniem life tuto ra jest rozwijanie odkrytych umiejętności poprzez towarzyszenie i wspieranie w drodze urzeczywistniania wyznaczonych zamierzeń. W trakcie spotkań tutee uczy się sztuki wydobywania i korzystania z własnego potencjału. Odnoszone sukcesy motywują go do dalszego wysiłku, sprzyjają zrozumieniu sensu własnej pracy, uczą wytrwałości i konsekwencji w dążeniu do celu, a tym samym kształtują silne poczucie własnej wartości i odpowiedzialności za podejmowane działania. Jest to szczególnie ważne w przypadku osób, które wychowywały się w rodzinach dysfunkcyjnych czy patologicznych, gdzie niemożliwe było zaspokojenie szeregu fundamentalnych potrzeb istotnych do zdrowego rozwijania się i normalnego funkcjonowania w społeczeństwie. Stąd też innym ważnym aspektem life tutoringu jest zidentyfikowanie uznawanych przez podopiecznego wartości, światopoglądu, przyjmowanych postaw wobec siebie, innych, codziennych obowiązków i życia w ogóle. Rzetelna diagnoza staje się podłożem weryfikowania negatywnych zachowań, a następnie wspierania w kierunku pożądanych i społecznie akceptowanych zmian. Najlepszym ku temu środkiem jest partnerski dialog, twórcze rozmowy, wymiana wiedzy i doświadczeń. Stwarza to podopiecznemu możliwość samodzielnego, krytycznego przyjęcia lub zanegowania rozpatrywanej kwestii. Ważne jest, aby life tutor nie dawał gotowego rozwiązania, nie zmuszał do zmiany poglądu, na taki, jaki jego zdaniem jest słuszny. Powinien jedynie pokazać obraz sytuacji i własny punkt widzenia. W ten sposób ukierunkowuje i pomaga spojrzeć na tę samą kwestię z innej perspektywy, jednakże podjęcie decyzji co do ostatecznych rozwiązań musi pozostawić w gestii swojego partnera. Taki sposób podejścia ma ogromne znaczenie

17 PROGRAM LIFE-TUTORING PODRĘCZNIK Część I teoretyczna, Przewodnik metodyczny Zostań przewodnikiem do dorosłości 15 w pracy z młodzieżą, której godność i podmiotowość w domu rodzinnym nie stanowiły żadnej wartości. Umożliwia bowiem doświadczenie własnej odpowiedzialności, staje się nauką wolności, a zarazem ponoszenia konsekwencji wyborów. Tego rodzaju eksperiencja stanowi znaczący krok ku dojrzałej dorosłości. Life tutoring sięga jeszcze dalej, a mianowicie uruchamia i wspiera mechanizmy autokreacji podopiecznego. Autokreacja, oprócz formowania własnej osobowości, sprowadza się do umiejętności współtworzenia drogi własnego życia oraz rozwoju, ujawnia się w tworzeniu nowych obrazów samego siebie, jest najdonioślejszą zdolnością człowieka. Dlatego też life tutoring ma pokazywać możliwości, a następnie włączać wychowanka w proces samowychowania i rozwiązywania własnych problemów autokreacyjnych LIFE TUTOR W DOMU DZIECKA Life tutor w domu dziecka staje się swoistym przewodnikiem życiowym, który poprowadzi wychowanków do aktywnego, odpowiedzialnego i dojrzałego zarządzania własnym życiem i rozwojem. Jego rola polega zatem na wprowadzaniu w świat wiedzy, kultury i wartości, budzeniu ciekawości i inspirowaniu do poszukiwań indywidualnego wymiaru własnego człowieczeństwa i drogi życia. Zadania life tutora przede wszystkim powinny koncentrować się na poszukiwaniu i rozwijaniu w wychowanku tego, co w nim najcenniejsze i najmocniejsze. Musi więc poznać jego zainteresowania, potrzeby, dążenia, odkryć mocne i słabe strony, a następnie wskazać drogę w jaki sposób wzmacniać i rozwijać te pierwsze, a neutralizować drugie. Mocne strony prowadzą do zmian oraz pozwalają je kontynuować, słabe zaś mogą osłabiać lub hamować te pierwsze. Dopiero wnikliwa ich analiza ukazuje, gdzie potrzebna jest przemiana, odpowiednie wzmocnienie, a gdzie praca nad rozwijaniem i ich doskonaleniem. W związku z tym life tutor winien wspierać wychowanka w procesie formułowania trafnych i ambitnych celów rozwojowych, nadawać kierunek podejmowanym działaniom i utrzymywać silną motywację. Jest to zadanie trudne, lecz fundamentalne w life tutoringu. Dlatego też musi wykazywać się dużą umiejętnością właściwego pokierowania podopiecznym, aby swoje cele i podporządkowane im działania były zorientowane na przyszłość i koncentrowały się nie na problemie, ale jego rozwiązaniu, a przede wszystkim na tym, co prowadzi do sukcesu. Dzięki temu będzie mógł skupić uwagę na określonych rozstrzygnięciach, co z kolei sprzyja uświadomieniu znaczenia własnej aktywności w osiąganiu pożądanych zmian. W ten sposób podopieczny może doświadczać swoją osobę jako kompetentną i pełną wiary co do pomyślnego urzeczywistnienia wyzwań. Koncentrowanie na przyszłości oscyluje wokół konieczności stawiania pytań: Co możesz osiągnąć? Co powinieneś udoskonalić? Co możesz jeszcze zrobić?. Osoba life tutora pełni w tym procesie kluczową rolę. Warto jeszcze raz podkreślić, że to przy jego wparciu młody człowiek wyznacza własne cele rozwojowe i planuje drogę do ich osiągnięcia. To on towarzyszy mu, inspiruje, skłania do poszukiwań, motywuje i dodaje wiary w pomyślną realizację założonych wyzwań. Pomaga organizować warsztat pracy, skłania do wymiany wzajemnych doświadczeń, pobudza do refleksji nad sensem własnych działań i podejmowanych wyborów zarówno zawodowych, jak i osobistych. Nie stroni również od udzielania rad i wskazówek oraz wypowiadania własnych spostrzeżeń, opinii, które jasno komunikuje. Staje się

18 16 PROGRAM LIFE-TUTORING PODRĘCZNIK Część I teoretyczna, Przewodnik metodyczny Zostań przewodnikiem do dorosłości więc dobrym, mądrym nauczycielem, człowiekiem godnym zaufania, a w przyszłości może okazać się punktem odniesienia wychowanka jako wzór osobowy dla swoich działań. Life tutor zawsze powinien uwzględniać indywidualne potrzeby, problemy i możliwości wychowanka. Pod tym też kątem musi planować spotkania, dobierać odpowiednią tematykę i taktykę podejścia, aby stała się skuteczna oraz była bodźcem do konstruktywnych poszukiwań, zmian i rozwoju. Przedmiotem tutoriali mogą stać się zagadnienia związane z rozwijaniem umiejętności, które umożliwią radzenie sobie z trudnymi sytuacjami życiowymi i przeżywanymi emocjami. Rola life tutora polegać może na dostarczaniu informacji na temat: skutków zachowań ryzykownych, np. związanych z zażywaniem używek; sposobów hamowania agresji; radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych. Doświadczenie jednakże podpowiada, że o wiele lepszy efekt można osiągnąć poprzez zachęcanie do obejrzenia odpowiedniego filmu bądź przeczytania krótkiej lektury, a następnie porozmawianie o ich przesłaniu. Doskonałym sposobem na wyrażanie własnych myśli, postaw i przekonań może stać się pisemne ustosunkowanie się do ich treści. Life tutor ma możliwość również pomóc w rozwijaniu umiejętności społecznych, np. poprawnej komunikacji, asertywnych postaw. Praca na zasobach wychowanka, odkrytych talentach oraz tworzenie warunków do osiągania i przeżywania sukcesów jest priorytetową misją life tutora, którą musi wypełniać z dużą rozwagą i starannością. Trzeba mieć świadomość, że może ona prowadzić do rezygnacji, obniżenia poczucia wartości w przypadku poniesienia porażki. Dzieje się tak wówczas kiedy podopieczny nie otrzyma odpowiedniego wsparcia i wzmocnienia dla swoich działań. Life tutor musi pamiętać, że niepowodzenia, rozterki nie należą do rzadkości. Powinien także wiedzieć, że właściwie udzielona pomoc może przekuć fiasko na sukces, który stanie się nieocenionym źródłem satysfakcji oraz silną motywacją do dalszego wysiłku i rozwoju. Praca z wychowankiem, w zależności od jego osobistych zdolności, może przybierać różnorodne rozwiązania. Dla przykładu wykryte przez life tutora zdolności pisarskie mogą być wspierane i rozwijane poprzez zachęcanie do napisania krótkich opowiadań czy wierszy. Dyskusja i prezentacja powinny mieć miejsce podczas planowych tutoriali, natomiast najciekawsze utwory bardzo pożądanym byłoby zaprezentować na specjalnie zorganizowanym wieczorze poetyckim. Jak pokazuje doświadczenie wychowankowie domów dziecka z dużym zaangażowaniem oraz powodzeniem realizują swoje pasje w różnych dyscyplinach sportowych, w tańcu, malarstwie. Formy pracy i wsparcia podopiecznego zależą od pomysłowości, doświadczenia, wiedzy i umiejętności life tutora. Nie podejmuje on pracy terapeutycznej, aczkolwiek jego działania mogą mieć takie konsekwencje. Korzysta natomiast z narzędzi coacha 8, takich jak: uważne słuchanie, umiejętne zadawanie pytań, udzielanie informacji zwrotnych, wyznaczanie celów, motywowanie, monitorowanie oraz rozliczanie z wykonanych zadań. 8 Coach (z ang. coach osobisty trener) osoba, która pomaga swojemu klientowi odkryć właściwą drogę do celu, używając do tego swoich umiejętności, doświadczenia życiowego, technik i narzędzi. Jego praca oparta jest na partnerskiej relacji i wzajemnym zaufaniu oraz polega na obserwacji osoby szkolonej w trakcie wykonywanej pracy, samoocenie, informacji zwrotnej i planowaniu nowych strategii postępowania (wg definicji stosowanej przez Interna onal Coaching Community A. Ratajczyk i P. Pilipczuk, Coaching a inne dyscypliny, dostęp ). Coach niekoniecznie musi być autorytetem w dziedzinie, w której specjalizuje się jego klient. Posiada jednak cechy, które pozwalają mu skutecznie motywować, udzielać wskazówek i inspirować do rozwoju.

19 PROGRAM LIFE-TUTORING PODRĘCZNIK Część I teoretyczna, Przewodnik metodyczny Zostań przewodnikiem do dorosłości 17 Praca life tutora i jej efekty powinny być wspierane przez superwizję. Jest to szczególnie ważne dla prowadzenia life tutoringu na wysokim poziomie oraz osiągania wymiernych korzyści. Superwizja rozumiana jako forma wsparcia merytorycznego staje się skutecznym narzędziem rozwoju i doskonalenia kompetencji tutorskich, zwłaszcza warsztatu pracy, kwalifikacji i umiejętności. Jest również nieocenioną pomocą w poszukaniu lepszych rozwiązań w przypadku pojawiających się problemów, trudności, dylematów jakie life tutor może napotkać na swojej drodze. Profesjonalna superwizja bywa trudno dostępna, ale na szczęście możemy razem z kolegami i koleżankami zorganizować sobie superwizję grupową. Oto jej zasady: spotykamy się regularnie (np. raz w tygodniu, raz w miesiącu, raz na dwa tygodnie), spotkania trwają zawsze taki sam czas, są obowiązkowe; spotykamy się w tym samym miejscu i czasie (np. zawsze w pierwszy poniedziałek miesiąca, albo co drugą środę, albo każdy czwartek); przychodzimy punktualnie; podczas spotkania angażujemy się tylko w omawianie treści nie korzystamy z telefonów, nie pracujemy; zachowujemy zasadę dyskrecji nie wynosimy treści poza spotkanie ; nie przerywamy sobie; zaczynamy od rundki każdy na początku ma prawo zgłosić kwestię, którą chciałby omówić bardzo krótko ją charakteryzuje; potem wspólnie ustalamy jeden temat, którym się zajmiemy; osoba, która zgłosiła omawiany temat, opowiada dokładniej o sprawie słuchamy jej bez przerywania, ewentualnie pytania czy komentarze zapisujemy; dopytujemy, a potem dzielimy się radami, pomysłami, spostrzeżeniami; na koniec osoba, która zgłosiła omawiany temat, ma możliwość podsumowania. Takie sesje superwizji koleżeńskiej mają wiele zalet nie wymagają specjalnych nakładów, integrują zespół, pozwalają podzielić się doświadczeniem i rozwiązań wiele problemów w zarodku. Stanowią też świetną profilaktykę zarówno sytuacji trudnych (bo zwiększając swoje kompetencje zapobiegamy kryzysom nim się rozwiną), jak i wypaleniu zawodowemu. Jeśli jednak nie mamy także tej możliwości (np. brak zainteresowanych), warto zadbać o inne metody zadbania o siebie i wsparcia swojego rozwoju jako life tutora. Metodami może być lektura książek, czasopism, portali w Internecie czy udział w tematycznych forach internetowych nie zapewni to co prawda raczej takiego poziomu wglądu jak superwizja, ale może stanowić cenną pomoc.

20 18 PROGRAM LIFE-TUTORING PODRĘCZNIK Część I teoretyczna, Przewodnik metodyczny Zostań przewodnikiem do dorosłości 1.5. JAK ZOSTAĆ PRZEWODNIKIEM DO DOROSŁOŚCI? Wskazówki jak stać się życiowym przewodnikiem można zaczerpnąć z kilkunastoletnich doświadczeń tutorów i ich podopiecznych z Autorskiego Liceum Artystycznego ALA we Wrocławiu, w którym z dużym powodzeniem realizowany jest tutoringu opiekuńczy 9. Przede wszystkim należy zacząć od zbudowania osobistej relacji, której podstawę stanowią przyjacielskie stosunki, wzajemne zaufanie, szacunek i życzliwość. Niepodważalną jej zaletą jest dobrowolność współpracy. W life tutoringu wskazane byłoby, aby z wychowankiem, który podejmuje wyzwanie uczestnicze nia w tutorialach, stworzyć kontrakt obligujący do wzajemnej rzetelnej współpracy. Osobiste relacje powinny kształtować się nie tylko dzięki częstym rozmowom, wymianie poglądów, ale także w czasie spotkań okolicznościowych, spacerów, wyjścia na koncerty, do kina, uczestniczenia w życiu kulturalnym miasta, itp. Uczniowie ALA podkreślają, że bycie razem, wchodzenie w bliższe relacje, dzielenie się osobistymi doświadczeniami i spostrzeżeniami jest dla nich ważniejsze niż rozmowa na wyznaczony temat. Jest to cenna wskazówka dla life tutora, który powinien uwzględniać czas na nieformalne spotkania lub przynajmniej spontaniczne rozmowy w ramach tutoriali. Jest to szczególnie potrzebne wychowankom domów dziecka, którzy czują się osamotnieni na skutek straty lub porzucenia przez najbliższą rodziną. Taka wyjątkowa relacja może przyczynić się do zrekompensowania niektórych potrzeb, np. akceptacji, szacunku, zaufania; bezpieczeństwa i poczucia wparcia; bycia zauważonym, docenionym i dowartościowanym; obcowania z kimś dla kogo jego problemy i przyszłość są ważne. Podstawowym pragnieniem młodzieży jest dostrzeganie ich na tle grupy razem ze swoimi sprawami, problemami, planami. Z tej silnej potrzeby life tutor może wyciągnąć wnioski do własnej pracy. A mianowicie powinien mieć świadomość, że każdy wychowanek jest inny, posiada swoisty bagaż doświadczeń, często związanych z traumatycznymi przeżyciami wyniesionymi z domu rodzinnego, ma własne zainteresowania, różnorodne pragnienia i oczekiwania. Dlatego też potrzebuje indywidualnego podejścia, wsparcia, motywacji i uwzględnienia tego przy układaniu ścieżki rozwoju. Podopieczni ALA widzą w osobie tutora przewodnika oraz doradcę, który prowadzi ich pośród różnych możliwości wyborów, wspiera i towarzyszy w podejmowaniu decyzji, jeśli trzeba udziela konkretnych wskazówek, niesie pomoc, gdy pojawiają się trudności. Taki powinien być również life tutor. Relacje z wychowankami bezwzględnie powinien budować na zaufaniu, które wiąże się z poważnym i partnerskim traktowaniem. Szczere rozmowy na wszystkie interesujące tematy dotyczące zarówno spraw przyjemnych, jak i tych trudnych, są wyrazem głębokiego kontaktu. Tutee z ALA czują się docenieni, są zainteresowani nauką i nie wagarują, mają poczucie rozwoju. Owoce tutoringu najlepiej implikują wypowiedzi podopiecznych: W ALA wszyscy mamy coś do powiedzenia i każdy ma szansę czerpać z doświadczeń i mądrości innych, niezależnie od tego czy ma szesnaście, czy siedemdziesiąt lat. 9 B. Zamorska, Tutoring w codzienności szkolnej uczniów, nauczycieli i rodziców ALA, w: op.cit. Tutoring w szkole, s

Co to jest tutoring?

Co to jest tutoring? Tutoring W LOS 17 Co to jest tutoring? Proces zindywidualizowanej edukacji, nakierowany na integralny obejmujący wiedzę, umiejętności i postawy rozwój podopiecznego. Istotą tutoringu są indywidualne spotkania,

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania

Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Wewnątrzszkolne Doskonalenie Nauczycieli Nowatorskie metody nauczania Zapraszam na szkolenie on line prezentujące dwie nowoczesne metody pracy: coaching i mentoring. Idea i definicja coachingu Coaching,

Bardziej szczegółowo

Tutoring Szkolny. TOWARZYSTWO EDUKACJI OTWARTEJ Kolegium Tutorów ALA Autorskie Licea Artystyczne i Akademickie

Tutoring Szkolny. TOWARZYSTWO EDUKACJI OTWARTEJ Kolegium Tutorów ALA Autorskie Licea Artystyczne i Akademickie TOWARZYSTWO EDUKACJI OTWARTEJ Kolegium Tutorów ALA Autorskie Licea Artystyczne i Akademickie Tutoring Szkolny nowa jakość w relacjach Uczniowie, Nauczyciele, Rodzice Mariusz Budzyński starogreckie słowo

Bardziej szczegółowo

Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic

Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 65 W ŁODZI Takie jest Rzeczpospolitą władanie, jakie młodzieży chowanie Stanisław Staszic Priorytet w wychowaniu młodego człowieka powinien mieć dom rodzinny.

Bardziej szczegółowo

COACHING OFERTA CENTRUM SZKOLENIOWEGO. SASMA EUROPE Warsaw, Poland www.sas-ma.org sasma@sas-ma.org. SASMA Make your world a safer place

COACHING OFERTA CENTRUM SZKOLENIOWEGO. SASMA EUROPE Warsaw, Poland www.sas-ma.org sasma@sas-ma.org. SASMA Make your world a safer place COACHING OFERTA CENTRUM SZKOLENIOWEGO SASMA EUROPE Warsaw, Poland www.sas-ma.org sasma@sas-ma.org SASMA Make your world a safer place SASMA Make your world a safer place COACHING - CO TO WŁAŚCIWIE OZNACZA?

Bardziej szczegółowo

Co to jest tutoring?

Co to jest tutoring? + Co to jest tutoring? + Co to jest tutoring? Tutoring to praca z drugim człowiekiem, która pomaga mu w pełni zrealizować swój potencjał potrzebny do wprowadzenia zmiany. W trakcie cyklicznych spotkań

Bardziej szczegółowo

Jak motywować młodzież do planowania kariery i rozwoju zawodowego

Jak motywować młodzież do planowania kariery i rozwoju zawodowego Jak motywować młodzież do planowania kariery i rozwoju zawodowego Psycholog biznesu, menadżer, coach, asesor, trener. W latach 2012-1013 Członek zarządu IIC Polska (International Institute of Coaching).

Bardziej szczegółowo

Po co coaching dyrektorce/ dyrektorowi biblioteki?

Po co coaching dyrektorce/ dyrektorowi biblioteki? Po co coaching dyrektorce/ dyrektorowi biblioteki? Cykl Kieruj w dobrym stylu PREZENTUJĄCA: Małgorzata Lelonkiewicz PROWADZĄCA: Bogna Mrozowska Zapraszam do komentowania, aktywności, dzielenia się swoim

Bardziej szczegółowo

Tutoring: jedna z metod wspierająca ucznia zdolnego.

Tutoring: jedna z metod wspierająca ucznia zdolnego. Tutoring: jedna z metod wspierająca ucznia zdolnego. Autorka : Aleksandra Kozioł Tutoring jest metodą edukacji zindywidualizowanej, polegającą na bezpośrednich i systematycznych spotkaniach tutora z uczniem.

Bardziej szczegółowo

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI Motywacja to: CO TO JEST MOTYWACJA? stan gotowości człowieka do podjęcia określonego działania, w tym przypadku chęć dziecka do uczenia się, dążenie do rozwoju, do zaspokajania

Bardziej szczegółowo

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016

Akademia Pozytywnej Profilaktyki. Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Programy pozytywnego rozwoju dla uczniów kl. I-III SP 2015/2016 Drodzy Rodzice, Szanowni Pedagodzy, Nauczyciele oraz Wychowawcy! Pozytywny rozwój jest elementem tzw. pozytywnej profilaktyki. Idea ta nie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNYCH

PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNYCH Bieg wydarzeń jest tak szybki, że jeśli nie znajdziemy sposobu na to, aby widzieć dzień jutrzejszy, trudno się spodziewać, abyśmy rozumieli dzień dzisiejszy. Dean Rusk PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNYCH GIMNAZJUM

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH

KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH KONCEPCJA PRACY MIEJSKIEGO PRZEDSZKOLA NR 9 W SIEDLCACH Wszystkiego, co naprawdę trzeba wiedzieć, nauczyłem się w przedszkolu- o tym jak żyć co robić, jak postępować, współżyć z innymi patrzeć, odczuwać,

Bardziej szczegółowo

Program Studiów Zawodowych Coachingu

Program Studiów Zawodowych Coachingu Program Studiów Zawodowych Coachingu Instytutu Komunikacji i Rozwoju Mukoid Program jest w pełni zgodny ze standardami International Coach Federation (ICF). Jest to pełne profesjonalne przygotowanie do

Bardziej szczegółowo

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej 1 Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej dla uczniów Gimnazjum nr 44 im. gen. Mariusza Zaruskiego w Poznaniu w roku szkolnym: 2015/2016. 1. Program obejmuje ogół działań podejmowanych przez

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA Pochwała jest jednym z czynników decydujących o prawidłowym rozwoju psychicznym i motywacyjnym dziecka. Jest ona ogromnym bodźcem motywującym dzieci do działania oraz potężnym

Bardziej szczegółowo

MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna

MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna MAMO, TATO, POBAWMY SIĘ RAZEM! innowacja pedagogiczna 1. Osoby wdrażające innowacje: mgr Justyna Witas, mgr Adriana Jachnicka, mgr Marta Jafernik 2. Termin wprowadzenia i czas trwania innowacji: Innowacja

Bardziej szczegółowo

Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili.

Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili. Podstawy pomagania. Natura dała nam dwoje oczu, dwoje uszu, ale tylko jeden język po to, abyśmy więcej patrzyli i słuchali, niż mówili. (Sokrates) Czym jest pomaganie? Pomaganie jest działaniem, w które

Bardziej szczegółowo

MISJA "UCZYMY NIE DLA SZKOŁY, LECZ DLA ŻYCIA"

MISJA UCZYMY NIE DLA SZKOŁY, LECZ DLA ŻYCIA Gimnazjum im. Jana Pawła II w Iwierzycach 39-124 Iwierzyce 186 tel. 17 745 50 94 fax. 17 222 15 25 www.gimiwierzyce.pl adres e-mail: gimnazjum@iwierzyce.pl MISJA "UCZYMY NIE DLA SZKOŁY, LECZ DLA ŻYCIA"

Bardziej szczegółowo

8.4. MODUŁ: SZKOŁA DLA RODZICÓW

8.4. MODUŁ: SZKOŁA DLA RODZICÓW 8.4. MODUŁ: SZKOŁA DLA RODZICÓW Innowacyjny program nauczania uczniów z zaburzeniami w zachowaniu 70 Adresaci: rodzice dzieci i młodzieży zakwalifikowani do Innowacyjnego programu nauczania uczniów z zaburzeniami

Bardziej szczegółowo

Mentoring i tutoring: długoterminowa współpraca między nauczycielem i uczniem

Mentoring i tutoring: długoterminowa współpraca między nauczycielem i uczniem Mentoring i tutoring: długoterminowa współpraca między nauczycielem i uczniem Tutor Obie strony (tutor i uczeń) poświęcają czas i zaangażowanie na spotkania, których celem jest rozwój wiedzy, umiejętności

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Specyfikacji. tel. 29 761 73 95 faks 29 643 24 22 http://www.rzekun.pl/osrodek-pomocy-spolecznej.html ops@rzekun.

Załącznik nr 1 do Specyfikacji. tel. 29 761 73 95 faks 29 643 24 22 http://www.rzekun.pl/osrodek-pomocy-spolecznej.html ops@rzekun. Załącznik nr 1 do Specyfikacji Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest zorganizowanie i przeprowadzenie konsultacji, warsztatów, treningów oraz szkoleń w zakresie umiejętności

Bardziej szczegółowo

Absolwent Szkoły Podstawowej w Pogorzałkach:

Absolwent Szkoły Podstawowej w Pogorzałkach: Dążymy do tego, aby nasi uczniowie byli dobrze przygotowani do nauki na wyższym etapie edukacyjnym; byli dobrze przygotowani do życia społecznego w rodzinie, środowisku lokalnym, ojczyźnie, zjednoczonej

Bardziej szczegółowo

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW VII EDYCJA: KRAKÓW, WARSZAWA, ŁÓDŹ GDAŃSK, POZNAŃ, KALISZ

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW VII EDYCJA: KRAKÓW, WARSZAWA, ŁÓDŹ GDAŃSK, POZNAŃ, KALISZ INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW VII EDYCJA: KRAKÓW, WARSZAWA, ŁÓDŹ GDAŃSK, POZNAŃ, KALISZ CO PROPONUJEMY? Szkoła Tutorów to nowatorski, 64-godzinny program dla nauczycieli, wykładowców akademickich,

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu)

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu) Iwona Jończyk (imię i nazwisko nauczyciela) Wybrane zagadnienia z psychologii społecznej (przedmiot) 2407MR i GŻ 1997.08.18 (numer programu) Klasa IV TŻa, IV TŻb Lp. Cele kształcenia i wychowania Treści

Bardziej szczegółowo

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ

OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ OFERTA WARSZTATÓW PSYCHOEDUKACYJNYCH DLA SZKÓŁ Rok szkolny 2013/2014 Pracownia SENSOS przeprowadza ambitne i bezpieczne programy szkoleniowe dla dziec i i młodzieży. Program każdego warsztatu jest dostosowany

Bardziej szczegółowo

ROLA TRENERA W SZKOLENIU I WYCHOWANIU MŁODYCH PIŁKARZY ORAZ WSPÓŁPRACA Z RODZICAMI

ROLA TRENERA W SZKOLENIU I WYCHOWANIU MŁODYCH PIŁKARZY ORAZ WSPÓŁPRACA Z RODZICAMI ROLA TRENERA W SZKOLENIU I WYCHOWANIU MŁODYCH PIŁKARZY ORAZ WSPÓŁPRACA Z RODZICAMI Paweł Podgórski Trener EDUKATOR ZZPN E-mail: kontakt@sport-edukacja.pl CEL GŁÓWNY w pracy z najmłodszymi CEL SZKOLENIOWY

Bardziej szczegółowo

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się;

PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA. przedstawienie się; I DZIEŃ COACHING ZESPOŁU PROPONOWANE MODUŁY SZKOLENIOWE - TEMATYKA MODUŁ TEMATYKA ZAJĘĆ przedstawienie się; SESJA WSTĘPNA przedstawienie celów i programu szkoleniowego; analiza SWOT moja rola w organizacji

Bardziej szczegółowo

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH?

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? Podstawowa zasada radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych:,,nie reaguj, tylko działaj Rodzice rzadko starają się dojść do tego, dlaczego ich

Bardziej szczegółowo

Elementy literatury i wiedzy o krajach anglosaskich w nauczaniu języka angielskiego

Elementy literatury i wiedzy o krajach anglosaskich w nauczaniu języka angielskiego INNOWACJA PEDAGOGICZNA w nauczaniu języka angielskiego na poziomie szkoły podstawowej Elementy literatury i wiedzy o krajach anglosaskich w nauczaniu języka angielskiego 1. AUTOR Nauczyciel kontraktowy

Bardziej szczegółowo

Rola nauczyciela w pracy z dzieckiem zdolnym

Rola nauczyciela w pracy z dzieckiem zdolnym Rola nauczyciela w pracy z dzieckiem zdolnym Przez zdolność rozumiemy predyspozycje jednostki do łatwego, sprawnego i skutecznego opanowania pewnych umiejętności. Dziecko zdolne - to takie, które w kilku

Bardziej szczegółowo

Tematyka szkolenia Zakres szkolenia Forma szkolenia

Tematyka szkolenia Zakres szkolenia Forma szkolenia Lp Tematyka szkolenia Zakres szkolenia Forma szkolenia Liczba godzin lekcyjnych szkolenia Liczna dni szkoleniowych Proponowany termin szkolenia 1. Nowoczesne standardy obsługi klienta 1. Profesjonalne

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki Zespół Szkół w Rycerce Górnej CO TO JEST MOTYWACJA? Na słowo MOTYWACJA składają się dwa słówka: Motyw i Akcja. Czyli aby podjąć jakieś określone działanie

Bardziej szczegółowo

innowacjewedukacji.pl RAPORT ZE SZKOLEŃ PILOTAŻOWYCH COACHING W EDUKACJI 2013/2014

innowacjewedukacji.pl RAPORT ZE SZKOLEŃ PILOTAŻOWYCH COACHING W EDUKACJI 2013/2014 RAPORT ZE SZKOLEŃ PILOTAŻOWYCH COACHING W EDUKACJI 2013/2014 W listopadzie 2013 roku odbyła się konferencja poświęcona tematyce coachingu w edukacji, popularnego zwłaszcza w Anglii, a cieszącego się rosnącym

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M.

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie. Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO Nr 1 Pod Topolą w Szczytnie Kochać dziecko, to służyć mu, jak daleko jest to tylko możliwe. M. Montessori MISJA PRZEDSZKOLA Nasze przedszkole jest drogowskazem

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ GRY NR 5. DLA OSÓB W WIEKU 16+

SCENARIUSZ GRY NR 5. DLA OSÓB W WIEKU 16+ SCENARIUSZ GRY NR 5. DLA OSÓB W WIEKU 16+ Gra symulacyjna nr 5: AUTOPREZENTACJA pt. Moja kariera zawodowa Cel gry: obserwacja i rozpoznanie świadomości obrazu samego siebie (autorefleksji), a także przedstawiania

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGICZNA TWP W WARSZAWIE

WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGICZNA TWP W WARSZAWIE WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGICZNA TWP W WARSZAWIE Szanowna Pani, Szanowny Panie Zwracamy się do Pana/Pani w związku z podejmowaniem działań na rzecz Stworzenia standardu Superwizji pracy socjalnej, realizowanych

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA PRZYSZŁOŚCI w skrócie!

AKADEMIA PRZYSZŁOŚCI w skrócie! AKADEMIA PRZYSZŁOŚCI w skrócie! Witaj w AKADEMII PRZYSZŁOŚCI Cieszę się, że aplikujesz, by zostać wolontariuszem AKADEMII PRZYSZŁOŚCI. Misją AKADEMII jest inspirowanie do wzrastania, by każdy wygrywał

Bardziej szczegółowo

TUTORING WYCHOWAWCZY I DYDAKTYCZNY ALTERNATYWNĄ FORMĄ PRACY Z UCZNIEM WNIOSKI Z 5 LAT OŚWIADCZEO.

TUTORING WYCHOWAWCZY I DYDAKTYCZNY ALTERNATYWNĄ FORMĄ PRACY Z UCZNIEM WNIOSKI Z 5 LAT OŚWIADCZEO. TUTORING WYCHOWAWCZY I DYDAKTYCZNY ALTERNATYWNĄ FORMĄ PRACY Z UCZNIEM WNIOSKI Z 5 LAT OŚWIADCZEO. Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego TUTORING WYCHOWAWCZY

Bardziej szczegółowo

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak

Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Kiedy nauczyciel klasy I staje się osobą znaczącą dla uczniów? Ewa Filipiak Instytut Pedagogiki Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy Uczelnie dla szkół Główne myśli Etap edukacji wczesnoszkolnej

Bardziej szczegółowo

Poziom 5 EQF Starszy trener

Poziom 5 EQF Starszy trener Poziom 5 EQF Starszy trener Opis Poziomu: Trener, który osiągnął ten poziom rozwoju kompetencji jest gotowy do wzięcia odpowiedzialności za przygotowanie i realizację pełnego cyklu szkoleniowego. Pracuje

Bardziej szczegółowo

Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r.

Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r. Jakie kompetencje należy uznać jako kluczowe dla dziecka z autyzmem? Joanna Grochowska Skarżysko Kamienna 29.11.2012r. Kompetencje kluczowe Kompetencje kluczowe to te, których wszystkie osoby potrzebują

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY NA PIERWSZY ROK NAUKI

PROGRAM WYCHOWAWCZY NA PIERWSZY ROK NAUKI PROGRAM WYCHOWAWCZY NA PIERWSZY ROK NAUKI CEL GŁÓWNY CELE SZCZEGÓŁOWE ZADANIA FORMA REALIZACJI ODPOWIEDZIALNY I. Dobre komunikowanie się 1. Podstawowe zasady dobrej komunikacji Poznanie zasad dobrej komunikacji:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DORADCZO - COACHINGOWY

PROGRAM DORADCZO - COACHINGOWY PROGRAM DORADCZO - COACHINGOWY PI Model wielostronnej diagnozy kompetencji ON szansą na ich skuteczną aktywizacją zawodową w Wielkopolsce I. Testowanie ścieżki diagnostycznej Zalecenia: Podział grupy osób

Bardziej szczegółowo

Program Mentoringu EuropeanPWN-Warsaw

Program Mentoringu EuropeanPWN-Warsaw Program Mentoringu EuropeanPWN-Warsaw 1. Cel i opis programu mentoringowego Mentoring to partnerska relacja między mentorem a uczniem, zorientowana na odkrywanie i rozwijanie potencjału ucznia. Opiera

Bardziej szczegółowo

nauczyciele, doceniając wartość programu i widząc jego efekty, realizują zajęcia z kolejnymi grupami dzieci.

nauczyciele, doceniając wartość programu i widząc jego efekty, realizują zajęcia z kolejnymi grupami dzieci. Program Przyjaciele Zippiego to międzynarodowy program promocji zdrowia psychicznego dla dzieci w wieku 5-8 lat, który kształtuje i rozwija umiejętności psychospołeczne u małych dzieci. Uczy różnych sposobów

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na lata 2014-2017

KONCEPCJA PRACY. SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na lata 2014-2017 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 9 Społecznego Towarzystwa Oświatowego w Warszawie na lata 2014-2017 Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: Ustawę o systemie oświaty z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego edycja 2 Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

TRENING INTERPERSONALNY PLUS

TRENING INTERPERSONALNY PLUS Jesteśmy członkiem: Pomagamy: TRENING INTERPERSONALNY PLUS KURS PRACY NA PROCESIE GRUPOWYM Z TRENINGIEM INTERPERSONALNYM ZAŁOŻENIA I PROGRAM NAUCZANIA ZAŁOŻENIA KURSU....... 2 DLACZEGO WARTO?....... 3

Bardziej szczegółowo

kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska

kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska Nasza ziemia jest zdegenerowana, dzieci przestały być posłuszne rodzicom Tekst przypisywany egipskiemu kapłanowi

Bardziej szczegółowo

Efektywna Komunikacja i rozwiązywanie konfliktów

Efektywna Komunikacja i rozwiązywanie konfliktów Efektywna Komunikacja i rozwiązywanie konfliktów Korzyści z udziału w naszym szkoleniu: Głównym celem szkolenia jest poznanie zasad, skutecznych metod i dostarczenie niezbędnych narzędzi do budowania pozytywnych

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego. Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS

Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego. Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS Załącznik nr 3 wstępnej wersji produktu finalnego Program zajęć szkoleniowych i superwizji dla Asystentów Osoby Niepełnosprawnej w CAS I. Założenia podstawowego modułu szkoleniowego dla AON 2 II. Warsztat

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rodzic i nauczyciel -partnerzy procesu edukacji Anna Resler Maj Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 23 kwietnia 2015 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY

SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY POSZUKIWANIE P R A W D Y POCZĄTKIEM MĄDROŚCI SZKOLNY PROGRAM WYCHOWAWCZY DŁUGOFALOWY PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 73 IM. GENERAŁA WŁADYSŁAWA ANDERSA we WROCŁAWIU OPRACOWANIE I NOWELIZACJA:

Bardziej szczegółowo

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW VI EDYCJA: KRAKÓW, WARSZAWA, WROCŁAW, SZCZECIN, GDAŃSK, POZNAŃ,

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW VI EDYCJA: KRAKÓW, WARSZAWA, WROCŁAW, SZCZECIN, GDAŃSK, POZNAŃ, INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW VI EDYCJA: KRAKÓW, WARSZAWA, WROCŁAW, SZCZECIN, GDAŃSK, POZNAŃ, CO PROPONUJEMY? Szkoła Tutorów to nowatorski, 64-godzinny program dla nauczycieli, dyrektorów szkół,

Bardziej szczegółowo

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ

ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ ZADANIA EDUKACJI ELEMENTARNEJ 1. Wspieranie dziecka w poznawaniu oraz wykorzystywaniu własnego potencjału rozwojowego i budowaniu pozytywnego obrazu własnego ja. 2. Tworzenie warunków umożliwiających dziecku

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Nasza szkoła realizuje potrzeby i oczekiwania całej społeczności szkolnej i środowiska lokalnego. Kształci i

Bardziej szczegółowo

ROLA SZKOŁY WYŻSZEJ W KSZTAŁTOWANIU KOMPETENCJI NAUCZYCIELI DO PRACY Z MŁODSZYMI DZIEĆMI

ROLA SZKOŁY WYŻSZEJ W KSZTAŁTOWANIU KOMPETENCJI NAUCZYCIELI DO PRACY Z MŁODSZYMI DZIEĆMI ROLA SZKOŁY WYŻSZEJ W KSZTAŁTOWANIU KOMPETENCJI NAUCZYCIELI DO PRACY Z MŁODSZYMI DZIEĆMI (na przykładzie kompetencji autokreacyjnych) dr Ewa Kochanowska Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Bardziej szczegółowo

Wychowanie bez porażek (na podstawie książki T. Gordona)

Wychowanie bez porażek (na podstawie książki T. Gordona) Wychowanie bez porażek (na podstawie książki T. Gordona) Wychowanie bez porażek Wychowanie jest szczególnym rodzajem działalności ludzkiej, polegającym na świadomym wywoływaniu zamierzonych zmian w osobowości

Bardziej szczegółowo

Kryteria wyboru. Lp. Kryterium Opis kryterium

Kryteria wyboru. Lp. Kryterium Opis kryterium Załącznik nr 1 do Regulaminu okresowej oceny pracownikçw Starostwa Powiatowego w Środzie Wlkp. Kryteria wyboru Lp. Kryterium Opis kryterium 1. Umiejętność obsługi urządzeń technicznych lub narzędzi informatycznych

Bardziej szczegółowo

Tutoring w poszukiwaniu metody kształcenia liderów, Warszawa 2007, Katarzyna Czayka- Chełmińska s. 40

Tutoring w poszukiwaniu metody kształcenia liderów, Warszawa 2007, Katarzyna Czayka- Chełmińska s. 40 Tutoring o metodzie Celem pracy szkoły jest odkrywanie twórczych możliwości tkwiących w uczniu. Można to robić wieloma sposobami, pomocna w osiągnięciu tego celu jest zindywidualizowana oferta edukacyjna.

Bardziej szczegółowo

Człowieka nie można niczego nauczyć. Można mu tylko ułatwić naukę.

Człowieka nie można niczego nauczyć. Można mu tylko ułatwić naukę. AKADEMIA KOMPETENCJI TRENERSKICH WPROWADZENIE: POTENCJAŁ ZAWODOWY I OSOBISTY TRENERA Magdalena Bergmann Toruń, 9 września 2011 r. Fundacja Gospodarcza Pro Europa www.fundacja-proeuropa.org.pl Człowieka

Bardziej szczegółowo

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego.

Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Uczniowie gimnazjum biorą udział w realizacji projektu edukacyjnego. Projekt to zespołowe, planowane działanie uczniów mające na celu rozwiązanie konkretnego problemu z zastosowaniem różnorodnych metod.

Bardziej szczegółowo

ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie.

ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie. Pomarańczowy Kod ING to my wszyscy. A nasz cel to: wspieranie i inspirowanie ludzi do bycia o krok do przodu w życiu i w biznesie. Pomarańczowy Kod determinuje sposób, w jaki realizujemy powyższy cel określa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI

PROGRAM PROFILAKTYKI RAZEM MOŻEMY WIĘCEJ... PROGRAM PROFILAKTYKI na lata 2015/2016 2016/2017 ZESPÓŁ SZKÓŁ W GOŁASZYNIE Gołaszyn, 1 września 2015 r. SPIS TREŚCI Założenia programu... 3 Cele i zadania... 4 Zalecane metody pracy...

Bardziej szczegółowo

Raport z ewaluacji projektu Rodzic i Gimnazjalista bliżej siebie

Raport z ewaluacji projektu Rodzic i Gimnazjalista bliżej siebie Raport z ewaluacji projektu Rodzic i Gimnazjalista bliżej siebie 24 sierpnia 30 listopada 2012 roku Anna Radziszewska 1 Ideą projektu Rodzic i gimnazjalista Bliżej siebie było rozwijanie kompetencji wychowawczych,

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa w Szklarach Górnych TUTORING

Szkoła Podstawowa w Szklarach Górnych TUTORING Szkoła Podstawowa w Szklarach Górnych TUTORING Wstęp Program jest adresowany do uczniów z klas IV VI ze Szkoły Podstawowej w Szklarach Górnych, uczęszczających ze wsi Szklary Górne, Obora, Szklary Dolne

Bardziej szczegółowo

Program Coachingu dla młodych osób

Program Coachingu dla młodych osób Program Coachingu dla młodych osób "Dziecku nie wlewaj wiedzy, ale zainspiruj je do działania " Przed rozpoczęciem modułu I wysyłamy do uczestników zajęć kwestionariusz 360 Moduł 1: Samoznanie jako część

Bardziej szczegółowo

DODATKOWY OPIS WYBRANYCH ZAJĘĆ GRUPOWYCH OFEROWANYCH PRZEZ CENTRUM styczeń-czerwiec 2016 rok

DODATKOWY OPIS WYBRANYCH ZAJĘĆ GRUPOWYCH OFEROWANYCH PRZEZ CENTRUM styczeń-czerwiec 2016 rok DODATKOWY OPIS WYBRANYCH ZAJĘĆ GRUPOWYCH OFEROWANYCH PRZEZ CENTRUM styczeń-czerwiec 2016 rok I. DLA RODZICÓW ZASTĘPCZYCH 1. Być świadomym rodzicem zastępczym Cykl warsztatów wzmacniających kompetencje

Bardziej szczegółowo

Podnoszę swoje kwalifikacje

Podnoszę swoje kwalifikacje Podnoszę swoje kwalifikacje Dorota Marszałek Podejmując działania edukacyjne musisz brać pod uwagę fakt, iż współczesny rynek pracy wymaga ciągłego dokształcania i rozwoju od wszystkich poszukujących pracy,

Bardziej szczegółowo

OLSZTYŃSKA SZKOŁA WYŻSZA im. Józefa Rusieckiego Wydział Pedagogiczny. Artur Paweł Moskalik Nr albumu PSS/5455. Surdopedagogika

OLSZTYŃSKA SZKOŁA WYŻSZA im. Józefa Rusieckiego Wydział Pedagogiczny. Artur Paweł Moskalik Nr albumu PSS/5455. Surdopedagogika OLSZTYŃSKA SZKOŁA WYŻSZA im. Józefa Rusieckiego Wydział Pedagogiczny Artur Paweł Moskalik Nr albumu PSS/5455 Surdopedagogika Temat: Świetlica terapeutyczna dla osób z uszkodzonym słuchem w Działdowie cele

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi

Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Program Wychowawczy Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE w Łodzi Nadrzędnym celem wychowawczym Społecznego Gimnazjum Stowarzyszenia Muzyków Polskich PRO ARTE jest wspomaganie

Bardziej szczegółowo

Atmosfera jasnego szczęścia, oto czego duszy dziecięcej potrzeba. W niej żyje i rozwija się dla Boga. św. Urszula Ledóchowska

Atmosfera jasnego szczęścia, oto czego duszy dziecięcej potrzeba. W niej żyje i rozwija się dla Boga. św. Urszula Ledóchowska Atmosfera jasnego szczęścia, oto czego duszy dziecięcej potrzeba. W niej żyje i rozwija się dla Boga. św. Urszula Ledóchowska ATMOSFERA: - klimat społeczny, psychospołeczny - dotyczy tego, jak członkowie

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy XIII Liceum Ogólnokształcącego w Łodzi im. Marii Piotrowiczowej. Joanna Adamus Anna Klepaczko Marcin Iskierka

Program wychowawczy XIII Liceum Ogólnokształcącego w Łodzi im. Marii Piotrowiczowej. Joanna Adamus Anna Klepaczko Marcin Iskierka Program wychowawczy XIII Liceum Ogólnokształcącego w Łodzi im. Marii Piotrowiczowej Joanna Adamus Anna Klepaczko Marcin Iskierka Nie takie ważne, żeby człowiek dużo wiedział, ale żeby dobrze wiedział,

Bardziej szczegółowo

Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną?

Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną? MEDIACJE Co to jest konflikt, kiedy mówimy o konflikcie, co jest jego przyczyną? Konflikt to rozbieżność interesów lub przekonań stron. Ich dążenia nie mogą być zrealizowane równocześnie. Konflikt pojawia

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole daje szansę rozwoju dzieciom uczy tolerancji,

Bardziej szczegółowo

Skuteczna Rozmowa Telefoniczna

Skuteczna Rozmowa Telefoniczna Skuteczna Rozmowa Telefoniczna warsztaty w budowaniu długofalowych relacji z klientami Korzyści z udziału w naszym szkoleniu: wzrost skuteczności i oczekiwanych efektów prowadzonych rozmów telefonicznych,

Bardziej szczegółowo

W związku z duŝym zainteresowaniem noworocznym treningiem rozwoju osobistego postanowiliśmy zorganizować II edycję treningu: Start:1 marzec

W związku z duŝym zainteresowaniem noworocznym treningiem rozwoju osobistego postanowiliśmy zorganizować II edycję treningu: Start:1 marzec W związku z duŝym zainteresowaniem noworocznym treningiem rozwoju osobistego postanowiliśmy zorganizować II edycję treningu: Start:1 marzec Trening rozwoju osobistego przez Internet Chcesz zmienić swoje

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE

PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE Załącznik nr 1 do Uchwały Rady Pedagogicznej Nr 6/2013 z dnia 10.09.2013r. PROGRAM WYCHOWAWCZY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W KOSEWIE Wrzesień 2013 r. PODSTAWA PRAWNA Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM LIFE-TUTORNIG PROGRAM SZKOLEŃ. egzemplarz bezpłatny

PROGRAM LIFE-TUTORNIG PROGRAM SZKOLEŃ. egzemplarz bezpłatny PROGRAM LIFE-TUTORNIG PROGRAM SZKOLEŃ egzemplarz bezpłatny Publikacja powstała w ramach projektu PI Nawigator zdobywców przyszłości współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise

Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise Gotowi na przyszłość Program rozwoju placówki oświatowej opracowany i prowadzony przez Akademię Szkoleń Adeptus, na licencji CoachWise www.adeptus.com.pl Pilotażowy Projekt,,Gotowi na przyszłość Projekt

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM AKADEMII ROZWOJU KARIERY w 2015 roku

HARMONOGRAM AKADEMII ROZWOJU KARIERY w 2015 roku Akademia Rozwoju Kariery 2015 HARMONOGRAM AKADEMII ROZWOJU KARIERY w 2015 roku 01.07.2015 Lider doskonały czyli jak przewodzić zespołom... 3 08.07.2015- Sztuka tworzenia wizerunku. Czyli jak pewnością

Bardziej szczegółowo

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

R A Z E M. Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce. Joanna Matejczuk. Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu R A Z E M Relacje Aktywność Zabawa Emocje Miejsce czyli jak efektywnie ucząc dzieci mieć z tego przyjemność? Joanna Matejczuk Instytut Psychologii Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Uczelnie

Bardziej szczegółowo

CROSS-COACHING NOWOCZESNE NARZĘDZIE ROZWOJU W ORGANIZACJI

CROSS-COACHING NOWOCZESNE NARZĘDZIE ROZWOJU W ORGANIZACJI CROSS-COACHING NOWOCZESNE NARZĘDZIE ROZWOJU W ORGANIZACJI BARBARA KUBICKA - KLUCZNY Cross-coaching nowoczesne narzędzie rozwoju w organizacji Zarówno o coachingu indywidualnym jak i zespołowym powiedziano

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. Gimnazjum nr1 im. Jana Pawła II w Świdniku

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. Gimnazjum nr1 im. Jana Pawła II w Świdniku GIMNAZJUM NR 1 im. Jana Pawła II ul. M. Kopernika 9 21-040 Świdnik 081 468 77 00 fax: 081 468 77 02 e-mail: sekretariat.gimnazju m1 @swidnik.edu.pl www.gimn azju m1.swidnik.edu.pl Wewnątrzszkolny System

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU RAMOWY PLAN KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU Lp Nazwa przedmiotu Liczba godzin zajęć Liczba godzin zajęć

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY POWIATOWEGO MŁODZIEŻOWEGO DOMU KULTURY W OTWOCKU NA LATA 2013 2015. Otwock, wrzesień 2013 r.

PROGRAM WYCHOWAWCZY POWIATOWEGO MŁODZIEŻOWEGO DOMU KULTURY W OTWOCKU NA LATA 2013 2015. Otwock, wrzesień 2013 r. POWIATOWY MŁODZIEŻOWY DOM KULTURY im. Michała Elwiro Andriollego w Otwocku ul. Poniatowskiego 10, 05-400 Otwock tel./fax. +48 / 22 779-33 57; tel. kom. +48 / 695-195-697 e-mail: mdk@pmdk-otwock.pl www:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU

PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU PROGRAM WYCHOWAWCZY Szkoły Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej SZKOŁA PRZYJAZNA DZIECKU Nasze cele: osiągnięcie przez wszystkich uczniów pełni ich rozwoju intelektualnego i osobowościowego, przygotowanie

Bardziej szczegółowo

MANIPULACJA W COACHINGU

MANIPULACJA W COACHINGU MANIPULACJA W COACHINGU Arkadiusz Siechowicz Krzysztof Filarski SŁOWNICZEK, A JEDNOCZEŚNIE PLAN SPOTKANIA COACHING OSOBISTY COACHING W BIZNESIE MANIPULACJA I PODATNOŚĆ PRZYKŁADY SYTUACJI MANIPULACJI W

Bardziej szczegółowo

Znajdź swoje mocne strony! Organizator: Partner główny: Partnerzy merytoryczni: Partner warsztatów:

Znajdź swoje mocne strony! Organizator: Partner główny: Partnerzy merytoryczni: Partner warsztatów: Znajdź swoje mocne strony! Młodzi na rynku pracy Projekt: Praca to akcja społeczna Gazety Wyborczej, której celem jest diagnoza i poprawa sytuacji młodych ludzi na rynku pracy. W ubiegłym roku w naszych

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Pracy Niepublicznego Przedszkola Calineczka w Kaliszu

Koncepcja Pracy Niepublicznego Przedszkola Calineczka w Kaliszu Koncepcja Pracy Niepublicznego Przedszkola Calineczka w Kaliszu W przedszkolu funkcjonuje koncepcja pracy ukierunkowana na zapewnienie wszechstronnego rozwoju dziecka, a zwłaszcza rozwoju twórczej i fizycznej

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKACJA SPOŁECZNA

KOMUNIKACJA SPOŁECZNA KOMUNIKACJA SPOŁECZNA Cel szkolenia: Komunikacja społeczna jest podstawą dla wielu innych umiejętności: zarządzania, przewodzenia, efektywnej pracy w zespole, a można jej się nauczyć jedynie w praktyce

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2009 Redakcja: Wojciech Śliwerski Projekt okładki: Ewa Beniak-Haremska Korekta: Beata Bednarz Sylwia Kajdana ISBN ISBN 978-83-7850-377-4 978-83-7587-147-0

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ. Szkolenie finansowane ze środków Wojewody Kujawsko - Pomorskiego

SCENARIUSZ ZAJĘĆ. Szkolenie finansowane ze środków Wojewody Kujawsko - Pomorskiego SCENARIUSZ ZAJĘĆ 1. Temat zajęć: Sztuka komunikacji i negocjacji 2. Czas trwania warsztatów/zajęć: 5godzin (2 h wykład + 2h warsztaty + 1 h dyskusja) 3. Cel główny: Zrozumienie znaczenia komunikacji 4.

Bardziej szczegółowo

Samorząd a dyrektorzy szkół

Samorząd a dyrektorzy szkół VIII Kongres Zarządzania Oświatą Warszawa, 25-27 września 2013 r. Samorząd a dyrektorzy szkół Marlena Ewa Kazoń W Harmonii Szkolenia i Doradztwo Zarządzanie Zasobami Ludzkimi Dajcie ludziom swobodę działania,

Bardziej szczegółowo

Projekt Otwarte Przedszkola został zrealizowany w Zespole Placówek Oświatowych w Zatorach. Byliśmy jedną z nielicznych placówek w powiecie pułtuskim

Projekt Otwarte Przedszkola został zrealizowany w Zespole Placówek Oświatowych w Zatorach. Byliśmy jedną z nielicznych placówek w powiecie pułtuskim Projekt Otwarte Przedszkola został zrealizowany w Zespole Placówek Oświatowych w Zatorach. Byliśmy jedną z nielicznych placówek w powiecie pułtuskim uczestniczących w projekcie. Wzięło w nim udział 48

Bardziej szczegółowo

Czyli, jak efektywnie współpracować z rodzicami. Radom 2012

Czyli, jak efektywnie współpracować z rodzicami. Radom 2012 Czyli, jak efektywnie współpracować z rodzicami Radom 2012 Katarzyna Ziomek doradca metodyczny Radomskiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli katarzyna.ziomek@rodon.radom.pl Są doskonałym źródłem informacji

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY (ustalone w oparciu o obszary i wymagania opisane w załączniku do rozporządzenia MEN w sprawie nadzoru pedagogicznego z 2009r. ) SZKOŁA PODSTAWOWA im. JANA PAWŁA

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie

Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie Koncepcja pracy Gimnazjum im. św. Franciszka z Asyżu w Teresinie,,( ) Wychowywać to nie znaczy kształcić tylko rozum, lecz kształtować harmonijnie całego człowieka, a więc także jego serce i charakter.

Bardziej szczegółowo