Tutoring opieku czy w perspektywie przemian kulturowych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Tutoring opieku czy w perspektywie przemian kulturowych"

Transkrypt

1 PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana D ugosza w Cz stochowie Seria: Pedagogika 2010, z. XIX Adrianna SARNAT-CIASTKO Tutoring opieku czy w perspektywie przemian kulturowych Pod koniec XX wieku Mi dzynarodowa Komisja do spraw Edukacji sporz dzi a dla UNESCO raport zatytu owany Edukacja jest w niej ukryty skarb. Cz onkowie owej Komisji pod przewodnictwem Jacques`a Delorsa w przygotowanym przez siebie dokumencie okre lili konkretne tezy, które sta y si dla nich strategicznymi celami edukacji, filarami nauczania i wychowania w XXI wieku. W ród nich znalaz y si stwierdzenia, i nale y: I. Uczy si, aby wiedzie (wiedza), II. Uczy si, aby dzia a (umiej tno ci), III. Uczy si, aby by (system warto ci i postaw), IV. Uczy si, aby y wspólnie z innymi (pokojowe wspó istnienie i wspó dzia anie ca ej ludzko ci) 1. Nakre lona w ten sposób na mapie teorii droga, w rzeczywisto ci trafi a na wiat, który nie sprzyja sta ym punktom odniesienia. wiat pe en chaosu i braku stabilizacji, o którym Zygmunt Bauman pisze, e p dzi, p ynie, przelewa si, zmienia form, jest lekki, ruchliwy, nieobliczalny i nieuchwytny 2. Mo e te dlatego twórcy raportu zaakcentowali, i o wiata w nowym milenium musi by zwi zana z kszta ceniem ustawicznym, polegaj cym na ci g ym nabywaniu, aktualizowaniu i stosowaniu wiedzy 3. Nieuchwytne przemiany, które spotykaj wspó czesnego cz owieka, powoduj, e ten mierzy si nie tyle z powoln ewolucj, lecz z nag ymi rewolucjami. Bez w tpienia trwanie w takiej rzeczywisto ci, szczególnie dla osoby dojrza ej, która opiera swoje ycie na ustalonym porz dku, mo e stanowi du e wyzwanie. Jak jednak w tej perspektywie odnajduj si ci, którzy wkraczaj w doros e ycie? Zbyszko Melosik dostrzega, e w a nie dorastaj cy cz onkowie spo e W. Strykowski, J. Strykowska, J. Pielchowski, Kompetencje nauczyciela szko y wspó czesnej, Pozna 2003, s. 15. Por. Z. Bauman, P ynna nowoczesno, Kraków 2006, s. 24. W. Strykowski, J. Strykowska, J. Pielchowski, dz. cyt., s. 15.

2 88 Adrianna SARNAT-CIASTKO cze stwa 4, zwani mistrzami akomodacji, maj najwi ksze szanse na rozwój. Wynika to mo e z tego, i potrafi oni korzysta z nowo ci dot d, dopóki te s nowo ciami, a na horyzoncie nie pojawi si kolejne. S zatem elastyczni i otwarci na zmiany, które cz stokro sami wywo uj. Czy jednak za tempem tych, których Tomasz Szlendak obrazowo nazywa przedstawicielami kultury supermarketu 5, nad a edukacja? Dorota Pankowska zauwa a: Globalizacja, rozwój nowych technologii, mobilno i dynamika spo eczna, wymiana mi dzykulturowa, wielokulturowo spo ecze stw i problematyczno to samo ci jednostkowych, zwrot ku indywidualizmowi, czy procesy demokratyzacji na ró nych poziomach ycia spo ecznego postawi y nowe zadania przed edukacj [...] 6. Mimo tego retorycznego stwierdzenia mo na odnie wra enie, e m odzi ludzie, b d cy uczestnikami owych zmian, bior udzia w procesie przyspieszonej nauki, jednak ten niestety rozgrywa si z dala od systemu o wiaty, b d ewentualnie na jego pograniczach. To równie powoduje, e wiat starych coraz mocniej ró ni si od wiata m odych, co mo e dotyczy tak e relacji ucznia i nauczyciela. Z czego wynikaj owe ró nice? Wydaje si, e obecnie cz owiek powinien dysponowa innym ni dawniej zestawem wiedzy, umiej tno ci, sprawno ci, postaw i cech osobowo ciowych. Zestaw ten ma umo liwia mu efektywniejsze funkcjonowanie, przez co stwarza lepsze szanse na osobisty rozwój. Jest to istotna wskazówka dla wspó czesnej edukacji, która wed ug Henryki Kwiatkowskiej powinna zmieni podej cie do nauczania i wychowania w obszarach: od przekazu wiedzy do samodzielno ci poznawczej i egzystencjalnej; od sterowania do inspirowania rozwoju; od prostego przekazu do wprowadzania ucznia w wiat wiedzy; od funkcji przekazu wiedzy do czynienia adu w informacjach; od dominacji intelektu do równowagi wiata my li i uczu ; od alternatywy (dychotomii) do dialogu (rozumienia i negocjowania) 7. W tym kontek cie wspó czesne teorie i nurty wychowania staraj si zaprezentowa szereg innowacyjnych rozwi za, które skutecznie wyjd naprzeciw Por. Z. Melosik, M odzie w kulturze wspó czesnej. Paradoksy pop-to samo ci, [w:] Pedagogika i edukacja wobec nowych wspólnot i ró nic w jednocz cej si Europie. Materia y z IV Ogólnopolskiego Zjazdu Pedagogicznego, red. E. Malewska, B. liwierski, Kraków 2002, s Termin supermarketyzacja kultury, który oznacza przeniesienie wzorców zachowa charakterystycznych dla relacji ekonomicznych (szczególnie w sferze nabywania dóbr i us ug) na inne, pozaekonomiczne zachowania ludzi, zosta u yty przez T. Szlendaka w publikacji Supermarketyzacja. Religia i obyczaje seksualne m odzie y w kulturze konsumpcyjnej. Monografie Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, Wroc aw 2004, s Nale y zaznaczy, i poj cie to nawi zuje do kultury konsumpcyjnej, która stanowi ma skomplikowan sie, utkan ze sfery wzornictwa przemys owego, zainteresowania producentów, public relations, reklamy i mediów. D. Pankowska, Nauczyciel w perspektywie analizy transakcyjnej, Lublin 2010, s H. Kwiatkowska, Pedeutologia, Warszawa 2008, s

3 Tutoring opieku czy w perspektywie przemian kulturowych 89 owym zmianom. To jednak, co rodzi si w umys ach przedstawicieli pedagogiki czy psychologii, rozbija si o mur zwyk ej polskiej szko y, w której, jak mówi Mariusz Budzy ski (twórca koncepcji Autorskich Liceów Artystycznych i Akademickich ALA ) w dalszym ci gu dominuje wychowanie tradycyjne, oparte na autorytecie maj cym swoje ród o w pe nionej funkcji, a nie b d cym wynikiem prezentowanej postawy yciowej 8. M. Budzy ski zauwa a ponadto, e taki stan rzeczy jest niejako spu cizn po systemie, w którym ukszta towanych zosta o kilka pokole Polaków, a który prowadzi z regu y do formowania ludzi niesamodzielnych i niedecyzyjnych. Taka sytuacja nie stanowi sprzyjaj cego pod o a do rozowju cz owieka, który wiadomie i dojrzale bierze na siebie odpowiedzialno za swoje ycie i rozwój, a tak e za rozwój swojego otoczenia w kontek cie cho by przyjmowania postawy obywatelskiej. Czy mo e by zatem co na tyle atrakcyjnego, innowacyjnego i skutecznego, aby mog o zaistnie w tej przestrzeni, bez szczególnych nak adów si, z po ytkiem dla rozwoju i satysfakcji, tak ucznia, jak i nauczyciela? Co, co pozwoli zarówno podopiecznym, jak i wychowawcom odnale si w zmieniaj cej si rzeczywisto ci? Wed ug twórców prowadzonych w Polsce (we Wroc awiu i Cz stochowie) niepublicznych szkó alternatywnych Autorskich Liceów Artystycznych i Akademickich ALA 9 metod, która mo e odnie po dany skutek jest tutoring, szczególnie w swoim opieku czym wydaniu. Tutoring korzenie metody Dla historyka wychowania tutoring nie jest nowym zjawiskiem, wr cz przeciwnie, jest mocno osadzony w dziejach o wiaty Wielkiej Brytanii (stamt d te zreszt przyw drowa do Polski). Korzeni tutoringu mo na dopatrywa si równie w staro ytno ci. Sama nazwa t tor w j zyku aci skim bierze swój pocz tek od s ów tueri b d t te i oznacza w odniesieniu do czynno ci: zabezpiecza, chroni, opiekowa si, zaradza czemu, a w odniesieniu do osoby: opiekuna, obro c, kuratora 10. Ponadto owo poj cie by o szeroko stosowane w j zyku prawniczym (co ciekawe, okre lenie tutores w redniowieczu dotyczy o tzw. 8 M. Budzy ski, Wychowywa inaczej. Dlaczego?, page/show/11/artykuly_o_ala, W niniejszym artykule autorka nie b dzie szerzej odnosi si do opisu samych Autorskich Liceów Artystycznych i Akademickich ALA, gdy ich szczegó owa prezentacja znajduje si w innych jej artyku ach,takich jak: Autorskie Licea Artystyczne i Akademickie ALA geneza, koncepcja, perspektywy (tekst opublikowanym w tomie XVIII Pedagogiki pod redakcj K. R dzi skiego, wydanym w Wydawnictwie Akademii im. J. D ugosza w 2009), b d Personalizm chrze cija sko-egzystencjalny w Statutach Autorskich Liceów Artystycznych i Akademickich ALA, opublikowany w 2009 r. przez Wydawnictwo Gliwickiej Wy szej Szko y Przedsi biorczo ci w tomie Spo eczne konteksty edukacji pod redakcj K. R dzi skiego i M. apota. 10 S ownik aci sko-polski, t. 5, red. M. Plezia, Warszawa 1979, s. 469.

4 90 Adrianna SARNAT-CIASTKO opiekadla ców 11 osób, które mia y trzyma w zastawie dla szlachty dobra królewskie, do czasu potwierdzenia, z o onego przez króla, prawa doj cia do pe noletno ci). Nale y zauwa y, i wspó cze nie s owo tutor jest potocznie u ywane w j zyku angielskim, jednak zawiera w sobie wiele znacze. Okre la ono bowiem: opiekuna, wychowawc, guwernera, jak i prywatnego nauczyciela oraz korepetytora 12, a nawet osob, która pe ni funkcj nauczyciela akademickiego, prowadz cego niedu grup studentów 13. Ponadto do owego okre lenia odnosi si tak e angielskie tutee, oznaczaj ce podopiecznego 14. Odnosz c si jednak e do historii wychowania, nale y zauwa y, i tutoring, jako metoda indywidualnej pracy nauczyciela z uczniem, zaistnia po raz pierwszy w XVI wieku 15 na dwóch angielskich uniwersytetach w Oxfordzie i Cambridge. Metoda ta nie jest jednak przypisana jedynie do rodowiska akademickiego, gdy stosuje si j równie w innych obszarach o wiaty, m.in. w kszta ceniu doros ych. Ju w 1907 roku Robotnicze Stowarzyszenie O wiatowe (ang. WEA) 16, przy wspó udziale Uniwersytetu w Oxfordzie powo a o tzw. ruch uniwersyteckich klas tutorialnych, przeznaczonych dla robotników, którzy chcieli w ten sposób podwy sza swoj wiedz i kwalifikacje. W opinii wspó czesnych, tutoring mo na traktowa jako indywidualne spotkanie (tutorial) mi dzy nauczycielem/tutorem a uczniem, które odbywa si ma w atmosferze dialogu, szacunku i wzajemnej uwagi 17. Jest to równie d ugofalowy, oparty na wspó pracy i nakierowany na integralny rozwój podopiecznego, proces 18. Anna Izabela Brzezi ska i Ludmi a Rycielska uwa aj tutoring za metod, która daje przestrze dla zaistnienia indywidualnej relacji podopiecznego/studenta z profesorem/tutorem, gdzie nauczyciel wchodzi w rol swego rodzaju akademickiego przewodnika, natomiast student mo e stawa si aktywnym partnerem. Dzi ki tej sytuacji edukacyjnej obu partnerów (tworz cej si relacji) mo e po czy wi pe na zaufania, która ma sprzyja g ównie rozwojowi intelektualnemu i spo ecznemu podopiecznego 19. Celem zatem pracy nauczyciela/opiekuna staje si towarzyszenie uczniom w ich samodzielnej drodze, która wie ma ku pomy lnemu zako czeniu szko y. Jak wi c zobrazowa w tym kontek cie posta wspó czesnego tutora? Pomocne mog by w tym miejscu okre- lenia bliskoznaczne, w ród których znajduj si takie poj cia, jak: wychowaw- 11 J. Sandel, S ownik aci sko-polski dla prawników i historyków, Kraków 1997, s S ownik angielsko-polski, Warszawa 2005, s M. Szkutnik, Podr czny s ownik angielsko-polski, Warszawa 2001, s Tutoring w szkole. Mi dzy teori a praktyk zmiany edukacyjnej, red. P. Czekierda i in., Wroc aw 2009, s J. Traczy ski, Kim jest (móg by by...) tutor w polskiej szkole?, [w:] Tutoring w szkole..., s Tam e. 17 Por. Tutoring w szkole..., s Por Por. A.I. Brzezi ska, L. Rycielska, Tutoring jako czynnik rozwoju ucznia i nauczyciela, [w:] Tutoring w szkole..., s. 19.

5 Tutoring opieku czy w perspektywie przemian kulturowych 91 ca, mistrz, konsultant, trener, coach, opiekun, m dry doradca czy mecenas 20, a tak e nauczyciel wspieraj cy 21, lub nawet mediator 22. Definicje tutora okre- laj tak e jego cechy i umiej tno ci. Beata Zamorska zauwa a, e by tutorem, oznacza s ucha, wspiera i rozumie 23. Z kolei dzi ki osobistym do wiadczeniom Joanna Antczak-Soko owska uzna a, e w ród najwa niejszych cech tutora powinny si znale : obecno, cierpliwo, wymaganie, dawanie nadziei oraz przyjmowanie pora ek 24. W odczuciu autorki niniejszych rozwa a tutorem b dzie zatem osoba postrzegana jako indywidualny opiekun, który korzystaj c z dost pnej mu wiedzy, umiej tno ci i do wiadczenia, pomaga swojemu podopiecznemu w optymalnym rozwoju oraz zdobywaniu przez niego wykszta cenia (poprzez organizacj cyklicznych spotka, na których realizowane s zak adane wcze niej cele). Tutoring opieku czy Obecnie w literaturze odnale mo na szereg sposobów wykorzystywania opisywanej metody. Prócz tutoringu rówie niczego 25 oraz dzieci cego 26, które odnosz si do teorii Davida Wooda (opisuj cej tutoring jako rodzaj uczenia si nieformalnego, naturalnego 27 ), na szczególn uwag zas uguj metody, które wykszta ci y si na bazie do wiadczenia Autorskich Liceów Artystycznych i Akademickich. W ród metod mo na wyró ni 28 : tutoring rozwojowy (zwany równie opieku czym); tutoring naukowy (okre lany tak e jako akademicki), b d cy form pracy dydaktycznej, oraz tutoring artystyczny. Warto zauwa y, e ka da z tych odmian tutoringu zawiera w sobie zbli one etapy post powania. Jaros aw Traczy ski 29 zak ada, i tutorial powinien rozpocz si od poznania 20 Tutoring w szkole..., s E. Nerwi ska, Tutoring szans dla ucznia, nauczyciela i systemu edukacji, [w:] Tutoring w szkole...,, s Por. A. I. Brzezi ska, L. Rycielska, dz. cyt., s B. Zamorska, Tutoring w codzienno ci szkolnej uczniów, nauczycieli i rodziców ALA, [w:] Tutoring w szkole..., s J. Antczak-Soko owska, O systemie opieku czym w Autorskich Liceach Artystycznych, czyli jak wzajemnie wspiera si w rozwoju, [w:] Tutoring w szkole..., s Por. E.A. Forman, C.B. Cazden, My l Wygotskiego a edukacja. Warto ci poznawcze wspó pracy z rówie nikami, [w:] Dziecko w ród rówie ników i doros ych, red. A. Brzezi ska, G. Lutomski, B. Smykowski Pozna 1995, s A. Pawlak, Tutoring dzieci cy w procesie nauczania uczenia si dzieci siedmioletnich i o mioletnich, Lublin D. Wood, Spo eczne interakcje jako tutoring, [w:] Dziecko..., s Opis wymienionych odmian tutoringu jest owocem pracy i do wiadczenia tutorów skupionych wokó Towarzystwa Edukacji Otwartej prowadz cego Autorskie Licea Artystyczne i Akademickie ALA, por.: Tutoring w szkole...,, s. 31 i n. 29 J. Traczy ski, dz. cyt., s. 35.

6 92 Adrianna SARNAT-CIASTKO przez tutora swojego podopiecznego, co pozwala na budowanie dobrych wzajemnych relacji. Te umo liwiaj opiekunowi postawienie swoistej diagnozy, stanowi cej baz do wyznaczenia uczniowi celów rozwojowych i planowania jego post pów. Cele te s nast pnie przez podopiecznego realizowane, a ich realizacji towarzyszy monitoring tutora, który jednocze nie stara si zach ca ucznia do podejmowania kolejnych dzia a. Ostatnim etapem jest ewaluacja ocena pracy i osi gni tych rezultatów. Czym zatem, w wietle powy szych informacji, b dzie charakteryzowa si tutoring opieku czy? W pierwszej kolejno ci nale y jeszcze raz podkre li, e metoda ta jest oryginalnym do wiadczeniem ALA 30. W du ym uproszczeniu mo na stwierdzi, i tutor w zespole klasowym pe ni rol wychowawcy. Jak zauwa a M. Budzy ski: tutoring rozwojowy realizowany jest w zespole klasowym (oddziale), w którym zadania wychowawcy pe ni trzech tutorów maj cych pod swoj opiek ok. 10 uczniów ka dy. Opiek sprawuj w sposób zindywidualizowany czyli nad ka dym uczniem z osobna. Jeden z tutorów, pe ni c funkcj lidera zespo u, wype nia równie wszystkie zadania administracyjnowychowawcze, spoczywaj ce tradycyjnie na wychowawcy klasy. Obowi zkami tymi, je eli tylko jest to mo liwe, powinien podzieli si z pozosta ymi tutorami w zespole 31. Nale y ponadto zaznaczy, i w odró nieniu od typowej szko y, w której o wyborze opiekuna/wychowawcy decyduje system b d przypadek, tutor jest wybierany samodzielnie przez ucznia, co ju na starcie zmniejsza istniej cy mi dzy wychowankiem a opiekunem dystans, tworz c szerok przestrze dla maj cej si rozwija wspó pracy. Nale y jednak zaznaczy, i w ALA wybór tutora nast puje po semestrze nauki w tradycyjnym systemie klasowo-lekcyjnym, który pozwala na bli sze zapoznanie si uczniów z nauczycielami. Prócz pe nienia opieki nad mniejsz grup podopiecznych, praca tutora ró ni si od pracy wychowawcy klasowego równie w aspektach jako ciowych. Wed ug Miros awy Nowak-Dziemianowicz, celem pracy tutorów w ALA jest tworzenie warunków i pomoc m odemu cz owiekowi w organizowaniu procesu jego wiadomej pracy nad sob [...] 32. Zadanie to realizowane jest poprzez indywidualne spotkanie (tutorial) z podopiecznym. Odwo uj c si do zacytowanego wcze niej zdania J. Traczy skiego, mo na stwierdzi, e podstawowym celem opiekuna pozostaje poznanie ucznia, które s u y ma dostosowaniu tutorialu, do jego indywidualnych potrzeb i wra liwo ci. Do wiadczenie tutorów pracuj cych w ALA pokazuje, i aby realizacja tych za o e by a mo liwa, opie- 30 Tutoring w szkole M. Budzy ski, Tutoring szkolny jak przez dialog rozwija ucznia i motywowa go do nauki, [w:] Tutoring w szkole..., s M. Nowak-Dziemianowicz, Szko a wobec alternatywy twórczej edukacji (na podstawie wybranych w tków koncepcji oraz jej praktycznej realizacji w Autorskich Liceach Artystycznych we Wroc awiu),

7 Tutoring opieku czy w perspektywie przemian kulturowych 93 kun optymalnie powinien widywa si z uczniem nie rzadziej ni raz w miesi cu, na spotkaniu trwaj cym oko o 45 minut, oraz przynajmniej raz w tygodniu, na krótszych minutowych sesjach, które mog mie charakter spontaniczny i nieformalny (niekoniecznie te musz si odbywa w szkole). Analizuj c tutoring opieku czy, warto zwróci uwag na jedno z g ównych zada przypisanych wychowawcy klasowemu we wspó czesnej szkole, którym jest ocenianie zachowania uczniów. Zgodnie z za o eniami tutoringu, opiekun nie jest sam odpowiedzialny za dokonanie takiej oceny, poniewa zadanie to, w jak najwi kszym stopniu, ma si odbywa dzi ki autorefleksyjnemu udzia owi ucznia. Nale y zauwa y, i owa umiej tno samooceny podopiecznego ma by owocem odbywanych cyklicznie tutoriali, podczas których opiekun stara si wraz z podopiecznym mi dzy innymi okre la jego system warto ci, traktowany pó niej jako wewn trzny uk ad odniesienia. Istotny jest fakt, i podczas owych spotka szczególne znaczenie przypisuje si zasadom dialogu, wzajemnej pomocy i odpowiedzialnej wspó pracy, we wzajemnym poszanowaniu pogl dów, i tolerancji. Statut ALA podkre la, i wa nym punktem odniesienia jest równie autorytet, którego ród em nie jest pe niona funkcja spo eczna, ale osobisty system warto ci, przejawiaj cy si w czynach 33. Tak nakre lone ramy tutoringu opieku czego wskazuj nie tylko na drog post powania opiekuna, ale równie na mo liwo ci ucznia. Zgodnie z zasadami okre lonymi w Statucie ALA 34, ucze ma prawo do swobodnego wyra ania swoich my li i przekona, o ile nie naruszaj one dobra innych osób, ma mo liwo oczekiwa sprawiedliwej, obiektywnej i jawnej oceny, ponadto mo e liczy na ochron przed wszelkimi formami przemocy, a tak e na poszanowanie w asnej godno ci oraz yczliwe i podmiotowe traktowanie. Zgodnie z zapisem statutowym, podopieczny w ALA ma równie mo liwo swobodnego rozwoju w asnych zainteresowa i zdolno ci oraz uczestniczenia w yciu szko y przez podj cie dzia ania w Radzie Szko y. Niezmiernie istotnym elementem tutoringu rozwojowego pozostaje tak e to, e tutor ma mo liwo nawi zania realnego kontaktu z otoczeniem podopiecznego, poniewa jego zadaniem jest mi dzy innymi troska o kontakt z rodzicami, b d opiekunami podopiecznego. W tym aspekcie ma by nie tylko równorz dnym partnerem podopiecznego, ale ma wej w rol mediatora pomi dzy dynamicznymi i plastycznymi mo liwo ciami ucznia, a rodowiskiem, w którym on yje i dzia a 35. W rozumieniu praktyków ALA, stosowanie tutoringu rozwojowego to droga prowadz ca do samowychowania 36. Metoda ta, w opinii A. I. Brzezi skiej oraz L. Rycielskiej, pozwala wskaza podopiecznym podstawowe warto ci 33 Por. Statut Spo ecznego Liceum Ogólnokszta c cego Autorskiego Liceum Artystycznego ALA, 6. pkt Tam e, 7. pkt A.I. Brzezi ska, L. Rycielska, dz. cyt., s M. Budzy ski, Tutoring szkolny..., s. 33.

8 94 Adrianna SARNAT-CIASTKO i ich rol jako wewn trznego uk adu odniesienia, standardu oceny, «busoli» w yciu, szczególnie w sytuacjach trudnych 37. Tutoriale stwarzaj miejsce i czas do podejmowania rozmowy w tym obszarze, przez co zach caj podopiecznych do wyra ania w asnych przekona, a tak e dyskutowania o ró nicach i podobie stwach, zgodzie i braku zgody wobec danych postaw. Tak podj ty dialog mo e da asumpt do tego, aby móc samodzielnie weryfikowa w asny wiatopogl d, a tak e w konsekwencji podejmowa pewne zobowi zania, wzgl dem siebie i swojego otoczenia, które przewiduj ponoszenie ryzyka. Samodzielno podopiecznego ALA staje si tak e istotn warto ci dla twórcy koncepcji tych e szkó, M. Budzy skiego. Wed ug jego opinii 38, dzi ki udzielonej uczniowi pomocy w odkrywaniu i rozwijaniu zdolno ci, w wypracowaniu w asnego stylu uczenia si i budowaniu osobistej cie ki, podopieczny Autorskich Liceów Artystycznych i Akademickich uczy si ponoszenia odpowiedzialno ci za proces w asnej edukacji. W za o eniach ma on by zdolny do: podejmowania decyzji, systematyczno ci, samodyscypliny, umiej tno ci planowania zaj, a tak e wyboru drogi yciowej i budowania planów yciowych. W opinii M. Budzy skego mo e to pozwala na wzrost samoakceptacji i poczucia w asnej warto ci, a tak e otwarto ci i yczliwo ci wzgl dem innych. Ma si to przejawia w zwi kszonym poziomie zaufania, odwadze w formu owaniu i g oszeniu w asnych pogl dów, umiej tno ci twórczego, samodzielnego my lenia oraz, co istotne, we wzajemnej koegzystencji, która wi e si z tolerancj dla zachowa i pogl dów innych osób. Metoda ta uczy postawy dialogu, która wi e si cho by z umiej tno ci s uchania innych. Istotn zalet tutoringu opieku czego, w wietle literatury, jest tak e stwarzanie szansy na osobisty rozwój tutora. Kwestia ta jest jednak wielow tkowa. Z jednej strony system ten poci ga za sob konieczno tworzenia tzw. zespo- ów tutorskich, które stanowi grupy wsparcia zbli one do superwizji 39. Dzi ki temu, opiekunowie maj mo liwo dzielenia si w asnym do wiadczeniem, mo liwymi trudno ciami, a tak e uczenia si od siebie nawzajem. Z drugiej strony wydaje si, e najwa niejszymi elementami wspieraj cymi na co dzie prac tutorów s wspó odpowiedzialno za efekty nauczania i wychowania (ponoszona przez uczniów, co znacznie odci a opiekunów), a tak e mo liwo prowadzenia indywidualnych tutoriali, które za ka dym razem s unikatowe, skutecznie tym samym przeciwdzia aj c rutynie. Bez w tpienia pozwala to na unikni cie zjawiska tzw. auto-instrumentalizacji, czyli sytuacji, w której, w wyniku wypalenia zawodowego, nauczyciel zaczyna traktowa siebie jako li tylko narz dzie w systemie edukacji 40. Wprowadzenie tutoringu opieku czego mo e by równie korzystne dla ca ego systemu szko y. Dzi ki indywidualnej opiece 37 A.I. Brzezi ska, L. Rycielska, dz. cyt., s M. Budzy ski, Tutoring szkolny..., s Tam e. 40 Por. A.I. Brzezi ska, L. Rycielska, dz. cyt., s. 26.

9 Tutoring opieku czy w perspektywie przemian kulturowych 95 nad uczniem i procedurom, które s zwi zane ze stosowaniem tutoringu, pojawia si du a szansa na zmian relacji wszystkich uczestników ycia szko y. Zmiana ta wi e si mi dzy innymi z nast puj cymi kwestiami: wzrostem poczucia bezpiecze stwa psychicznego uczniów i nauczycieli; zmniejszeniem poziomu zachowa agresywnych; rozwojem relacji osobowych, postawy dialogu; rozwojem szko y w kierunku wspólnoty ucz cej si, która integruje ze sob cztery rodowiska: nauczycieli, uczniów, rodziców i pracowników obs ugi szko y 41. Podsumowanie Jak zauwa y a Henryka Kwiatkowska, zmiany zwi zane z procesami przemian kulturowych zagl daj do klasy szkolnej czy tego chcemy, czy nie, jednak- e ignorowanie tych tendencji czyni edukacj nieadekwatn, mijaj c si z wymaganiami zawodowego i spo ecznego funkcjonowania cz owieka w spo ecze stwie wiedzy i gospodarki rynkowej 42. Zatem je li otaczaj ca rzeczywisto jest tak p ynna, e trudno znale w niej punkty odniesienia, które zmniejsza yby ryzyko utraty celu, to wydaje si, e atwiej jest na ni adekwatnie reagowa tutorowi (który pracuje z podopiecznym indywidualnie i zna konteksty jego ycia) ni wychowawcy klasowemu (który przeznaczony jest zwykle dla du ej grupy uczniów). Indywidualna, unikatowa relacja mi dzy opiekunem a uczniem stwarza mo liwo rozwoju ka dej ze stron bior cych udzia w tutorialu. Poprzez indywidualizacj kontaktu, zagwarantowanie czasu i przestrzeni na wspólne spotkanie, tutoring rozwojowy daje obu stronom (uczniowi i nauczycielowi) mo liwo poznania siebie, rozwijania kompetencji spo ecznych oraz wra liwo ci moralnej 43 przyznaje Agnieszka Zambrzuska. Tutoring to tak e du a szansa na to, aby dostrzec tych uczniów, których szko a powszechna okre la mianem przeci tnych 44 nie wymagaj cych zbytniej uwagi i troski ze strony nauczyciela. Tutor ma bowiem zauwa a ka dego wychowanka. Warto zatem w ramach swoistego podsumowania, wczyta si w zdanie uczennicy ALA, który przyznaje: Tolerancja innych, uczniów i nauczycieli, pozwoli a mi nie ba si siebie, nie by szarym obywatelem, a przede wszystkim odnale swoj drog. Wiem o tym, e wp yn o na to wiele innych czynników, lecz ALA mia a w tym swój udzia [...]. Jestem wiadoma tego, e mo e jeszcze wiele na- 41 M. Budzy ski, Tutoring szkolny..., s H. Kwiatkowska, dz. cyt., s A. Zambrzuska, Tutoring w szkole drog do wi kszej wolno ci i samodzielno ci ucznia i nauczyciela?, [w:] Tutoring w szkole..., s P. Czekierda, Co mo emy zyska w perspektywie spo ecznej wprowadzaj c tutoring do szko y?, [w:] Tutoring w szkole..., s. 18.

10 96 Adrianna SARNAT-CIASTKO szej szkole brakuje, ale na dzie dzisiejszy jest jedyn, jak znam, która si sprzeciwi a urabianiu uczniów na jednolit i bezmy ln mas. Przede wszystkim jednak jest wa nym krokiem ku lepszej rzeczywisto ci 45. Summary The guardianship tutoring in the perspective of cultural transformation Henryka Kwiatkowska in her publication entitled Pedeutology indicates the fact that the existing processes of cultural transformation, whether we approve it or not, are getting into the classroom. In today's school we can easily notice the results of both globalization and the free market economy which is connected with supermarket culture. It seems that for young open to change pupils, it is easier to exist in such a reality than for teachers who are accustomed to other fixed reference points. Therefore, this situation makes great demands on education. Its goal should be a flexible and fluent adaptation of teaching and educational methods so that they become relevant to the changing time. The author of this article decided to present one of such methods which in her opinion may successfully achieve the aim. This method is the guardianship tutoring, which is an original experiment of the Artistic and Academic Secondary Schools with ALA program

Tutoring wychowawczy i dydaktyczny jako alternatywna forma pracy z uczniem wnioski

Tutoring wychowawczy i dydaktyczny jako alternatywna forma pracy z uczniem wnioski Tutoring wychowawczy i dydaktyczny jako alternatywna forma pracy z uczniem wnioski Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Tutoring wychowawczy i dydaktyczny

Bardziej szczegółowo

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia

POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM. Vademecum doradztwa edukacyjno-zawodowego. Akademia POMOC PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNA Z OPERONEM PLANOWANIE DZIAŁAŃ Określanie drogi zawodowej to szereg różnych decyzji. Dobrze zaplanowana droga pozwala dojechać do określonego miejsca w sposób, który Ci

Bardziej szczegółowo

Po co w szkole procedury reagowania na przemoc i agresję?

Po co w szkole procedury reagowania na przemoc i agresję? Opracowanie Grażyna Cybula Konsultant Regionalnego Ośrodka Metodyczno-Edukacyjnego Metis Po co w szkole procedury reagowania na przemoc i agresję? Procedury czyli zasady i kroki podejmowanych działań oparte

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Andragogika Kod przedmiotu: 117 Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Mediacje jako sposób rozwiązywania konfliktów. M e d i a c j e r ó w i e ś n i c z e

Mediacje jako sposób rozwiązywania konfliktów. M e d i a c j e r ó w i e ś n i c z e Mediacje jako sposób rozwiązywania konfliktów M e d i a c j e r ó w i e ś n i c z e 1 Człowiek musi znaleźć taki sposób b rozwiązywania zywania konfliktów, który odrzuca wszelką zemstę,, odwet i agresję

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Smarchowicach Wielkich 2015-2018

Koncepcja pracy Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Smarchowicach Wielkich 2015-2018 Koncepcja pracy Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Smarchowicach Wielkich 2015-2018 Podstawa prawna: Ustawa o systemie oświaty oraz akty wykonawcze do ustawy, w tym w szczególności Podstawa Programowa Szkoły

Bardziej szczegółowo

MĄDROŚĆ, WIARA i WYCHOWANIE. Koncepcja pracy Katolickiego Gimnazjum im. św. Jadwigi Królowej w Sandomierzu na lata 2015/2020

MĄDROŚĆ, WIARA i WYCHOWANIE. Koncepcja pracy Katolickiego Gimnazjum im. św. Jadwigi Królowej w Sandomierzu na lata 2015/2020 MĄDROŚĆ, WIARA i WYCHOWANIE Koncepcja pracy Katolickiego Gimnazjum im. św. Jadwigi Królowej w Sandomierzu na lata 2015/2020 Podstawa prawna: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. 2004

Bardziej szczegółowo

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW X EDYCJA: GDAŃSK, GORZÓW WLKP., KATOWICE, LUBLIN, ŁÓDŹ, OLSZTYN, POZNAŃ, RZESZÓW, TORUŃ, WARSZAWA, WROCŁAW

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW X EDYCJA: GDAŃSK, GORZÓW WLKP., KATOWICE, LUBLIN, ŁÓDŹ, OLSZTYN, POZNAŃ, RZESZÓW, TORUŃ, WARSZAWA, WROCŁAW INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW X EDYCJA: GDAŃSK, GORZÓW WLKP., KATOWICE, LUBLIN, ŁÓDŹ, OLSZTYN, POZNAŃ, RZESZÓW, TORUŃ, WARSZAWA, WROCŁAW CO PROPONUJEMY? Szkoła Tutorów to nowatorski, 64-godzinny

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. kard. Stefana Wyszyńskiego w Troszynie

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. kard. Stefana Wyszyńskiego w Troszynie Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. kard. Stefana Wyszyńskiego w Troszynie na lata 2014-2019 Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: 1. Ustawę o systemie oświaty z dnia 7 września 1991

Bardziej szczegółowo

Wymagania wobec poradni psychologiczno-pedagogicznych jako instrument podnoszenia efektywności jej pracy.

Wymagania wobec poradni psychologiczno-pedagogicznych jako instrument podnoszenia efektywności jej pracy. Wymagania wobec poradni psychologiczno-pedagogicznych jako instrument podnoszenia efektywności jej pracy. "Jakość nigdy nie jest dziełem przypadku, zawsze jest wynikiem wysiłku człowieka" - J. Ruskin.

Bardziej szczegółowo

Kolorowe przytulanki

Kolorowe przytulanki Innowacja pedagogiczna. Kolorowe przytulanki Autorki : mgr Małgorzata Drozdek mgr Wioletta Szypowska Założenia ogólne: Każdy rodzaj kontaktu ze sztuką rozwija i kształtuje osobowość człowieka. Zajęcia

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA H1P_W03 H1P_W01 S1P_W01 H1P_W02 S1P_W06 H1P_W05

EFEKTY KSZTAŁCENIA H1P_W03 H1P_W01 S1P_W01 H1P_W02 S1P_W06 H1P_W05 Nazwa kierunku studiów: Pedagogika Poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia Profil kształcenia: praktyczny EFEKTY KSZTAŁCENIA Efekty kształcenia dla kierunku K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 Efekty kształcenia

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH

PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH Opracowano na podstawie następujących aktów prawnych: - rozdział 3a Karty Nauczyciela, ustawa

Bardziej szczegółowo

JAK OCENIAĆ, BY WSPIERAĆ ROZWÓJ UCZNIA

JAK OCENIAĆ, BY WSPIERAĆ ROZWÓJ UCZNIA JAK OCENIAĆ, BY WSPIERAĆ ROZWÓJ UCZNIA Jak oceniać, by wspierać rozwój ucznia PLAN PREZENTACJI: 1. Wstęp 2. Atmosfera w szkole 3. Zajęcia edukacyjne 4. Ocenianie ucznia 5. Współpraca w szkole 6. Współpraca

Bardziej szczegółowo

Program Wychowawczy w Zespole Szkół Zawodowych w Kurzętniku rok szkolny 2015/2016

Program Wychowawczy w Zespole Szkół Zawodowych w Kurzętniku rok szkolny 2015/2016 Program Wychowawczy w Zespole Szkół Zawodowych w Kurzętniku rok szkolny 2015/2016 1 PODSTAWA PRAWNA PROGRAMU WYCHOWAWCZEGO: Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r.

Bardziej szczegółowo

S T A T U T. LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO dla DOROSŁYCH W ŁAZISKACH GÓRNYCH

S T A T U T. LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO dla DOROSŁYCH W ŁAZISKACH GÓRNYCH S T A T U T LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO dla DOROSŁYCH W ŁAZISKACH GÓRNYCH Postanowienia wstępne 1. 1. Statut określa cele i zasady organizacji pracy w Liceum Ogólnokształcącym dla Dorosłych. 2. Pełna nazwa

Bardziej szczegółowo

Dlaczego kompetencje?

Dlaczego kompetencje? Dlaczego kompetencje? Kompetencje to słowo, które słyszymy dziś bardzo często, zarówno w kontekście konieczności wykształcania ich u uczniów, jak i w odniesieniu do naszego osobistego rozwoju zawodowego.

Bardziej szczegółowo

Statut. Zespołu Szkolno Przedszkolnego w Bądkowie

Statut. Zespołu Szkolno Przedszkolnego w Bądkowie Statut Zespołu Szkolno Przedszkolnego w Bądkowie Bądkowo 2015 STATUT ZESPOŁU SZKOLNO-PRZEDSZKOLNEGO W BĄDKOWIE I. Podstawowe informacje o Zespole 1. Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Kielce, dnia 8 czerwca 2016 r. Poz. 1798 UCHWAŁA NR XXVIII/167/16 RADY MIEJSKIEJ W KUNOWIE. z dnia 31 maja 2016 r.

Kielce, dnia 8 czerwca 2016 r. Poz. 1798 UCHWAŁA NR XXVIII/167/16 RADY MIEJSKIEJ W KUNOWIE. z dnia 31 maja 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Kielce, dnia 8 czerwca 2016 r. Poz. 1798 UCHWAŁA NR XXVIII/167/16 RADY MIEJSKIEJ W KUNOWIE z dnia 31 maja 2016 r. w sprawie zatwierdzenia Lokalnego Programu

Bardziej szczegółowo

Zmiany przepisów ustawy -Karta Nauczyciela. Warszawa, kwiecień 2013

Zmiany przepisów ustawy -Karta Nauczyciela. Warszawa, kwiecień 2013 Zmiany przepisów ustawy -Karta Nauczyciela Warszawa, kwiecień 2013 1 Harmonogram odbytych spotkań 1. Spotkanie inauguracyjne 17 lipca 2012 r. 2. Urlop dla poratowania zdrowia 7 sierpnia 2012 r. 3. Wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Warszawa 2016. Ośrodek Rozwoju Edukacji Aleje Ujazdowskie 28 00-478 Warszawa www.ore.edu.pl. Konsultacja merytoryczna Valentina Todorovska-Sokołowska

Warszawa 2016. Ośrodek Rozwoju Edukacji Aleje Ujazdowskie 28 00-478 Warszawa www.ore.edu.pl. Konsultacja merytoryczna Valentina Todorovska-Sokołowska Konsultacja merytoryczna Valentina Todorovska-Sokołowska Redakcja i korekta Elżbieta Gorazińska Projekt okładki, redakcja techniczna i skład Barbara Jechalska W projekcie graficznym wykorzystano elementy

Bardziej szczegółowo

Grupy i czynniki ryzyka Komunikacja jako forma profilaktyki

Grupy i czynniki ryzyka Komunikacja jako forma profilaktyki Grupy i czynniki ryzyka Komunikacja jako forma profilaktyki mgr Anna Dolczewska Samela psycholog kliniczny, terapeuta tel.: 607 25 48 27 e-mail: samela@konto.pl WCZESNA ADOLESCENCJA 13 17 rok życia CENTRALNY

Bardziej szczegółowo

Praca w grupie. UMIEJĘTNOŚCI: Kompetencje kluczowe w uczeniu się

Praca w grupie. UMIEJĘTNOŚCI: Kompetencje kluczowe w uczeniu się Praca w grupie 131 Praca w grupie jest jednym z założeń kompetencji zdolność uczenia się i zarazem jednym z aktualnych społecznie tematów. Chodzi o wymianę myśli i wzajemne uzupełnianie się w grupie oraz

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny

Program profilaktyczny Program profilaktyczny Liceum Filmowego z Oddziałami Dwujęzycznymi przy Warszawskiej Szkole Filmowej prowadzonego przez Fundację Edukacji i Sztuki Filmowej Bogusława Lindy i Macieja Ślesickiego LATERNA

Bardziej szczegółowo

Program pedagogicznych praktyk studenckich studentów PWSZ w Koninie, Katedra Filologii język angielski 2013-2016

Program pedagogicznych praktyk studenckich studentów PWSZ w Koninie, Katedra Filologii język angielski 2013-2016 Program pedagogicznych praktyk studenckich studentów PWSZ w Koninie, Katedra Filologii język angielski 2013-2016 1. Celem praktyk pedagogicznych jest: 1) zapoznanie studentów z całokształtem pracy nauczyciela

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu

REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu Uchwała nr 4/10/2010 z dnia 06.10.2010 r. REGULAMIN RADY RODZICÓW Liceum Ogólnokształcącego Nr XVII im. A. Osieckiej we Wrocławiu Podstawa prawna: - art. 53.1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

ODDZIAŁ PRZEDSZKOLNY PRZY SZKOLE PODSTAWOWEJ W CHEŁMIE

ODDZIAŁ PRZEDSZKOLNY PRZY SZKOLE PODSTAWOWEJ W CHEŁMIE ODDZIAŁ PRZEDSZKOLNY PRZY SZKOLE PODSTAWOWEJ W CHEŁMIE ODDZIAŁ PRZEDSZKOLNY 49 1. Siedzibą oddziału Przedszkolnego przy Szkole Podstawowej w Chełmie jest budynek Szkoły Podstawowej w Chełmie. 2.Oddział

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH WYCHOWAWCZO Zespół Szkół im. Henryka Sienkiewicza w Końskowoli

PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH WYCHOWAWCZO Zespół Szkół im. Henryka Sienkiewicza w Końskowoli PROCEDURY POSTĘPOWANIA W SYTUACJACH TRUDNYCH WYCHOWAWCZO Zespół Szkół im. Henryka Sienkiewicza w Końskowoli POZIOMY PRACY WYCHOWAWCZEJ I. PRACA WYCHOWAWCZA WYCHOWAWCY KLASY 1. Zapoznanie rodziców z obowiązującymi

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ. Kierunek studiów: PSYCHOLOGIA. Edycja 2014

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ. Kierunek studiów: PSYCHOLOGIA. Edycja 2014 PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ Kierunek studiów: PSYCHOLOGIA Specjalność: PSYCHOLOGIA DIALOGU MIĘDZYLUDZKIEGO Studia: STACJONARNE/ NIESTACJONARNE I. ORGANIZACJA PRAKTYKI Edycja 2014 1. Praktyka zawodowa na

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 1/2013 Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr 59 w Poznaniu z dnia 30 września 2013 roku w sprawie Regulaminu Rady Rodziców

Uchwała nr 1/2013 Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr 59 w Poznaniu z dnia 30 września 2013 roku w sprawie Regulaminu Rady Rodziców Uchwała nr 1/2013 Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr 59 w Poznaniu z dnia 30 września 2013 roku w sprawie Regulaminu Rady Rodziców 1. Na podstawie art.53 ust.4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA 3 Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol)

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA 3 Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: GEOGRAFIA POLITYCZNA 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I/1 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6. LICZBA GODZIN: 30 CA 7. TYP PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

Rzecznik Praw Ucznia - mgr inż. Beata Kosmalska

Rzecznik Praw Ucznia - mgr inż. Beata Kosmalska Rzecznik Praw Ucznia - mgr inż. Beata Kosmalska Rzecznik Praw Ucznia pracuje w oparciu o Regulamin Rzecznika Praw Ucznia oraz o własny plan pracy. Regulamin działalności Rzecznika Praw Ucznia: 1. Rzecznik

Bardziej szczegółowo

DZIECI I ICH PRAWA. Prawa Dziecka są dla wszystkich dzieci bez wyjątku

DZIECI I ICH PRAWA. Prawa Dziecka są dla wszystkich dzieci bez wyjątku DZIECI I ICH PRAWA Prawa Dziecka są dla wszystkich dzieci bez wyjątku i jakiejkolwiek dyskryminacji, niezaleŝnie od koloru skóry, płci, języka, jakim się posługuje, urodzenia oraz religii. Zostały one

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów TURYSTYKA I REKREACJA studia drugiego stopnia - profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla kierunku studiów TURYSTYKA I REKREACJA studia drugiego stopnia - profil ogólnoakademicki Załącznik nr 5 Efekty kształcenia dla kierunku studiów TURYSTYKA I REKREACJA studia drugiego stopnia - profil ogólnoakademicki Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów turystyka

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Wyniki badań ankietowych przeprowadzonych przez Departament Pielęgniarek i Położnych wśród absolwentów studiów pomostowych, którzy zakończyli udział w projekcie systemowym pn. Kształcenie zawodowe pielęgniarek

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu.

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu. Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Przyjazna Dolina Raby Art.1. 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

STATUT PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO KUBUŚ I PRZYJACIELE

STATUT PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO KUBUŚ I PRZYJACIELE STATUT PRZEDSZKOLA NIEPUBLICZNEGO KUBUŚ I PRZYJACIELE I Postanowienia ogólne : Przedszkole Niepubliczne KUBUŚ I PRZYJACIELE 1. zwane dalej przedszkolem jest przedszkolem niepublicznym prowadzonym przez

Bardziej szczegółowo

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE Regulamin Rady Pedagogicznej Technikum, Zasadniczej Szkoły Zawodowej, Szkoły Policealnej i Technikum Uzupełniającego w Zespole Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Mokrzeszowie I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKA PEDAGOGICZNA W RAMACH PRZYGOTOWANIA PEDAGOGICZNEGO

PRAKTYKA PEDAGOGICZNA W RAMACH PRZYGOTOWANIA PEDAGOGICZNEGO PRAKTYKA PEDAGOGICZNA W RAMACH PRZYGOTOWANIA PEDAGOGICZNEGO I. MIEJSCA REALIZACJI PRAKTYK PEDAGOGICZNYCH Praktyki pedagogiczne student realizuje w jednej z poniższych placówek, mając na uwadze studiowaną

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Monika Płaziak Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 1.6 Temat zajęć: Moje kompetencje przedsiębiorcze 1. Cele lekcji: Uczeń: zna pozytywne i negatywne cechy własnej osobowości, zna cechy osoby przedsiębiorczej

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej nr 19 w Sosnowcu opracowana na lata 2013-2016

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej nr 19 w Sosnowcu opracowana na lata 2013-2016 Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej nr 19 w Sosnowcu opracowana na lata 2013-2016 Mów dziecku, że jest mądre, że umie, że potrafi... W szkole nie tylko wiedza ma być nowoczesna, ale również jej nauczanie

Bardziej szczegółowo

SPECJALNY OŚRODEK SZKOLNO-WYCHOWAWCZY W DĘBOWEJ ŁĄCE SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SPECJALNY OŚRODEK SZKOLNO-WYCHOWAWCZY W DĘBOWEJ ŁĄCE SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SPECJALNY OŚRODEK SZKOLNO-WYCHOWAWCZY W DĘBOWEJ ŁĄCE SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI DĘBOWA ŁĄKA 2015 1 Profilaktyka jest chronieniem człowieka w rozwoju przed zagrożeniami i reagowaniem na nie. Celem jest

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ Anna Gutt- Kołodziej ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI Podczas pracy

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

nierówności w sferze wpływów, obowiązków, praw, podziału pracy i płacy pomiędzy rządzącymi a rządzonymi.

nierówności w sferze wpływów, obowiązków, praw, podziału pracy i płacy pomiędzy rządzącymi a rządzonymi. TEMAT: Nierówności społeczne 6. 6. Główne obszary nierówności społecznych: płeć; władza; wykształcenie; prestiż i szacunek; uprzedzenia i dyskryminacje; bogactwa materialne. 7. Charakterystyka nierówności

Bardziej szczegółowo

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NAUCZYCIELA STAŻYSTY

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NAUCZYCIELA STAŻYSTY PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO NAUCZYCIELA STAŻYSTY Imię i Nazwisko: Stanowisko: Placówka: Cel: Długość : Anna Laskowska Nauczyciel języka angielskiego Szkoła Podstawowa Nr 5 im. Zofii Niedziałkowskiej w Ostrołęce

Bardziej szczegółowo

Lista standardów w układzie modułowym

Lista standardów w układzie modułowym Załącznik nr 1. Lista standardów w układzie modułowym Lista standardów w układzie modułowym Standardy są pogrupowane w sześć tematycznych modułów: 1. Identyfikacja i Analiza Potrzeb Szkoleniowych (IATN).

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE z dnia... 2016 r. w sprawie ustalenia zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycielom, którym powierzono stanowiska

Bardziej szczegółowo

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r.

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r. Zadania polityki pomocy społecznej i polityki rynku pracy w zwalczaniu wykluczenia społecznego Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa Warszawa, 18.11.2010 r. Piotr B dowski2010

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA ETYKA: LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA ETYKA: LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA ETYKA: LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE OPRACOWAŁ: mgr Marcin Szymański Zespół Szkół Ogólnokształcących w Opolu Podstawa prawna: -Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015. Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi.

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015. Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi. RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi. CEL EWALUACJI: PRZEDMIOT EWALUACJI: Skład zespołu: Anna Bachanek

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA STOPNIE INSTRUKTORSKIE 1. PRZEWODNIK - PRZEWODNICZKA

WYMAGANIA NA STOPNIE INSTRUKTORSKIE 1. PRZEWODNIK - PRZEWODNICZKA WYMAGANIA NA STOPNIE INSTRUKTORSKIE 1. PRZEWODNIK - PRZEWODNICZKA Poznaje siebie i motywy swojego postępowania. Jest wzorem dla harcerzy. Ma uzdolnienia przywódcze. We współdziałaniu z dziećmi i młodzieżą

Bardziej szczegółowo

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW PROGRAM DEDYKOWANY DLA AKADEMICKIEGO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO W ŚWIECIU

INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW PROGRAM DEDYKOWANY DLA AKADEMICKIEGO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO W ŚWIECIU INSPIRUJEMY DO WIELKOŚCI SZKOŁA TUTORÓW PROGRAM DEDYKOWANY DLA AKADEMICKIEGO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO W ŚWIECIU CO PROPONUJEMY? Tutoring jest wyjątkową metodą pracy z dziećmi I młodzieżą wykorzystywaną

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH Z ZAKRESU SOCJOTERAPII PEDAGOGICZNEJ 1 1. Niniejszy Regulamin praktyk pedagogicznych

REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH Z ZAKRESU SOCJOTERAPII PEDAGOGICZNEJ 1 1. Niniejszy Regulamin praktyk pedagogicznych REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH Z ZAKRESU SOCJOTERAPII PEDAGOGICZNEJ 1 1. Niniejszy Regulamin praktyk pedagogicznych (zwany dalej Regulaminem), określa organizację i tok praktyk

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku Raport z ewaluacji wewnętrznej Rok szkolny 2014/2015 Cel ewaluacji: 1. Analizowanie informacji o efektach działalności szkoły w wybranym obszarze. 2. Sformułowanie wniosków

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY Program opieki stypendialnej Fundacji Na rzecz nauki i edukacji - talenty adresowany jest do młodzieży ponadgimnazjalnej uczącej się w

Bardziej szczegółowo

STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ W MIĘKINI

STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ W MIĘKINI STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ W MIĘKINI 1 UWAGI OGÓLNE 1 Zespół Szkół w Miękini powołany został przez Radę Gminy Miękinia Uchwałą nr XX/149/04 Rady Gminy w Miękini z dnia 25 maja 2004r. w sprawie utworzenia Zespołu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW DZIAŁAJĄCEJ PRZY SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 29 IM. GIUSEPPE GARIBALDIEGO W WARSZAWIE

REGULAMIN RADY RODZICÓW DZIAŁAJĄCEJ PRZY SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 29 IM. GIUSEPPE GARIBALDIEGO W WARSZAWIE REGULAMIN RADY RODZICÓW DZIAŁAJĄCEJ PRZY SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 29 IM. GIUSEPPE GARIBALDIEGO W WARSZAWIE I. Postanowienia ogólne 1 1. Niniejszy regulamin określa tryb przeprowadzenia wyborów do rad klasowych

Bardziej szczegółowo

Instytut Nauk Humanistycznych i Społecznych Kierunek studiów: Praca socjalna Poziom kształcenia: I stopień Profil kształcenia:

Instytut Nauk Humanistycznych i Społecznych Kierunek studiów: Praca socjalna Poziom kształcenia: I stopień Profil kształcenia: Efekty kształcenia dla kierunku PRACA SOCJALNA studia pierwszego stopnia (profil PRAKTYCZNY) i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia Instytut prowadzący kierunek studiów: Instytut

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZĄDU SZKOŁY W ZESPOLE SZKÓŁ IM. JANUSZA KORCZAKA W PRUDNIKU

REGULAMIN SAMORZĄDU SZKOŁY W ZESPOLE SZKÓŁ IM. JANUSZA KORCZAKA W PRUDNIKU Załącznik nr 3 do Statutu Zespołu Szkół im. Janusza Korczaka w Prudniku REGULAMIN SAMORZĄDU SZKOŁY W ZESPOLE SZKÓŁ IM. JANUSZA KORCZAKA W PRUDNIKU 1 1 PRZEPISY DOTYCZĄCE SAMORZĄDNOŚCI UCZNIÓW 1. Członkami

Bardziej szczegółowo

Osobowość nauczyciela wychowawcy

Osobowość nauczyciela wychowawcy Osobowość nauczyciela wychowawcy Jednym z podstawowych pojęć pedagogiki jest wychowanie. W procesie wychowania ogromną rolę pełnią nauczyciele-wychowawcy. To właśnie oni stosując różnorodne formy i metody

Bardziej szczegółowo

STATUT ZESPOŁU SZKOLNO PRZEDSZKOLNEGO W RZGOWIE

STATUT ZESPOŁU SZKOLNO PRZEDSZKOLNEGO W RZGOWIE STATUT ZESPOŁU SZKOLNO PRZEDSZKOLNEGO W RZGOWIE I. WSTĘP Statut został opracowany na podstawie: - Ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty ( Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) - Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 3 im. Kornela Makuszyńskiego we WŁADYSŁAWOWIE

REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 3 im. Kornela Makuszyńskiego we WŁADYSŁAWOWIE REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 3 im. Kornela Makuszyńskiego we WŁADYSŁAWOWIE Rozdział I Postanowienia ogólne Rada Rodziców, zwana dalej Radą, działa na podstawie ustawy o systemie oświaty,

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Łodzi

Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Łodzi ZASADY ORGANIZACJI PRAKTYK STUDENCKICH W WYŻSZEJ SZKOLE PEDAGOGICZNEJ W ŁODZI DLA KIERUNKU: PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA I. POSTANOWIENIA OGÓLNE Zgodnie z planem studiów obowiązującym w Wyższej

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Wychowawczy

Szkolny Program Wychowawczy Szkolny Program Wychowawczy Gimnazjum nr 1 w Żaganiu Nasze motto: Odpowiadaj za siebie w każdej sytuacji, bo zawsze jesteś Kimś, a nie czymś PODSTAWA PRAWNA 1. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej 2.

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ZWOLNIENIA Z LEKCJI WYCHOWANIA FIZYCZNEGO LUB BASENU W NIEPUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ SIÓSTR SALEZJANEK IM. JANA PAWŁA II WE WROCŁAWIU

PROCEDURA ZWOLNIENIA Z LEKCJI WYCHOWANIA FIZYCZNEGO LUB BASENU W NIEPUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ SIÓSTR SALEZJANEK IM. JANA PAWŁA II WE WROCŁAWIU PROCEDURA ZWOLNIENIA Z LEKCJI WYCHOWANIA FIZYCZNEGO LUB BASENU W NIEPUBLICZNEJ SZKOLE PODSTAWOWEJ SIÓSTR SALEZJANEK IM. JANA PAWŁA II WE WROCŁAWIU 1. Zwolnienie z lekcji wychowania fizycznego lub basenu

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie o otwartym naborze partnera w celu wspólnej realizacji projektu. Ogłaszający konkurs: Gmina Nowy Tomyśl NIP: 7881916753 REGON: 631258862

Ogłoszenie o otwartym naborze partnera w celu wspólnej realizacji projektu. Ogłaszający konkurs: Gmina Nowy Tomyśl NIP: 7881916753 REGON: 631258862 1 Ogłoszenie o otwartym naborze partnera w celu wspólnej realizacji projektu Ogłaszający konkurs: Gmina Nowy Tomyśl NIP: 7881916753 REGON: 631258862 Strona internetowa: www.nowytomysl.pl I. OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W LUBLINIE. Postanowienia ogólne

REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W LUBLINIE. Postanowienia ogólne REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 6 IM. ROMUALDA TRAUGUTTA W LUBLINIE Postanowienia ogólne 1 Niniejszy Regulamin określa cele, zadania i organizację Rady Rodziców działającej w Szkole Podstawowej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie przedsiębiorstw w państwach strefy EURO na przykładzie praktyki we Włoszech.

Funkcjonowanie przedsiębiorstw w państwach strefy EURO na przykładzie praktyki we Włoszech. Funkcjonowanie przedsiębiorstw w państwach strefy EURO na przykładzie praktyki we Włoszech. Projekt zrealizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez całe życie

Bardziej szczegółowo

Szkolny Program Profilaktyki. rok szk. 2013/2014

Szkolny Program Profilaktyki. rok szk. 2013/2014 Szkolny Program Profilaktyki rok szk. 2013/2014 Profilaktyka to chronienie człowieka w rozwoju przed zagrożeniami, reagowanie na pojawiające się zagrożenia. Celem szkoły jest ochrona dziecka, ucznia, wychowanka

Bardziej szczegółowo

Portretowanie zdolności i ich rozwój. Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Portretowanie zdolności i ich rozwój. Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Portretowanie zdolności i ich rozwój Projekt współfinansowany z Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Jeśli chcesz nauczyć Jasia matematyki, to musisz znać matematykę i Jasia ks.

Bardziej szczegółowo

Wniosek o dofinansowanie zakupu podręczników w roku szkolnym 2014/2015

Wniosek o dofinansowanie zakupu podręczników w roku szkolnym 2014/2015 Wniosek o dofinansowanie zakupu podręczników w roku szkolnym 2014/2015 (nie dotyczy uczniów słabowidzących, niesłyszących, słabosłyszących, z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim, z upośledzeniem umysłowym

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PODSTAW PSYCHOLOGII W KLASIE DRUGIEJ. Ocenianie wewnątrzszkolne na przedmiocie podstawy psychologii ma na celu:

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PODSTAW PSYCHOLOGII W KLASIE DRUGIEJ. Ocenianie wewnątrzszkolne na przedmiocie podstawy psychologii ma na celu: PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z PODSTAW PSYCHOLOGII W KLASIE DRUGIEJ Zasady ogólne Ocenianie wewnątrzszkolne na przedmiocie podstawy psychologii ma na celu: 1. informowanie ucznia o poziomie jego osiągnięć

Bardziej szczegółowo

UMOWA korzystania z usług Niepublicznego Żłobka Pisklęta w Warszawie nr../2013

UMOWA korzystania z usług Niepublicznego Żłobka Pisklęta w Warszawie nr../2013 UMOWA korzystania z usług Niepublicznego Żłobka Pisklęta w Warszawie nr../2013 zawarta w dniu...r. pomiędzy: Niepublicznym Żłobkiem Pisklęta w Warszawie reprezentowanym przez właściciela Roksanę Czyszanowską,

Bardziej szczegółowo

Regulamin Samorządu Uczniowskiego Szkoły Podstawowej nr 79 im. Arkadego Fiedlera w Poznaniu

Regulamin Samorządu Uczniowskiego Szkoły Podstawowej nr 79 im. Arkadego Fiedlera w Poznaniu Regulamin Samorządu Uczniowskiego Szkoły Podstawowej nr 79 im. Arkadego Fiedlera w Poznaniu Art. 1. Rozdział I KOMPETENCJE SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Samorząd Uczniowski działa na podstawie Art. 55 Ustawy

Bardziej szczegółowo

JAK WEJŚĆ NA RYNEK PRACY? Wojewódzkiego Urzędu Pracy

JAK WEJŚĆ NA RYNEK PRACY? Wojewódzkiego Urzędu Pracy JAK WEJŚĆ NA RYNEK PRACY? Gabriela Woźnica-Bańka Kierownik Centrum Metodycznego Poradnictwa Zawodowego Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach Obecnie karierę zawodową wyznacza trend całoŝyciowego uczenia

Bardziej szczegółowo

Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum w Niechobrzu.

Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum w Niechobrzu. Załącznik nr 3 do Statutu Zespołu Szkół w Niechobrzu Regulamin realizacji projektu edukacyjnego w Gimnazjum w Niechobrzu. Uchwała Rady Pedagogicznej z dnia 25. listopada 2010r. 1 1. Dyrektor szkoły jest

Bardziej szczegółowo

DZIENNICZEK PRAKTYKI ZAWODOWEJ

DZIENNICZEK PRAKTYKI ZAWODOWEJ DZIENNICZEK PRAKTYKI ZAWODOWEJ ZESPÓŁ SZKÓŁ HOTELARSKO TURYSTYCZNYCH im. WŁADYSŁAWA ZAMOYSKIEGO w ZAKOPANEM ul. Partyzantów 1/5, 34-500 Zakopane Typ szkoły: TECHNIK INFORMATYK 312[01] (Imię i nazwisko

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REKRUTACJI UCZNIÓW/SŁUCHACZY DO ZESPOŁU SZKÓŁ TECHNICZNYCH I OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH IM. KAZIMIERZA WIELKIEGO W BUSKU-ZDROJU

REGULAMIN REKRUTACJI UCZNIÓW/SŁUCHACZY DO ZESPOŁU SZKÓŁ TECHNICZNYCH I OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH IM. KAZIMIERZA WIELKIEGO W BUSKU-ZDROJU do Statutu ZSTiO REGULAMIN REKRUTACJI UCZNIÓW/SŁUCHACZY DO ZESPOŁU SZKÓŁ TECHNICZNYCH I OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH IM. KAZIMIERZA WIELKIEGO W BUSKU-ZDROJU 2 Wstęp Zasady rekrutacji uczniów regulują: - Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Biuro Karier Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w Warszawie, zwane dalej BK EWSPA to

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z religii Szkoła Podstawowa im. Janusza Korczaka w Przechlewie

Przedmiotowy system oceniania z religii Szkoła Podstawowa im. Janusza Korczaka w Przechlewie Przedmiotowy system oceniania z religii Szkoła Podstawowa im. Janusza Korczaka w Przechlewie I. Formy oceniania ucznia. Pomiar osiągnięć ucznia odbywa się w całym procesie katechizacji za pomocą następujących

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 1/2015/ WND-POKL.09.02.00-32-026/13

Zapytanie ofertowe nr 1/2015/ WND-POKL.09.02.00-32-026/13 Kamień Pomorski, dnia 09 stycznia 2015 r. Szanowni Państwo, Zapytanie ofertowe nr 1/2015/ WND-POKL.09.02.00-32-026/13 W związku z realizacją projektu Lokata na jutro, współfinansowanego ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

Zasady przyjęć do klas I w gimnazjach prowadzonych przez m.st. Warszawę

Zasady przyjęć do klas I w gimnazjach prowadzonych przez m.st. Warszawę Zasady przyjęć do klas I w gimnazjach prowadzonych przez m.st. Warszawę Podstawy prawne Zasady przyjęć do gimnazjów w roku szkolnym 2016/2017 zostały przygotowane w oparciu o zapisy: ustawy z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ NR 2 W KOLBUSZOWEJ ROK SZKOLNY 2014/2015

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ NR 2 W KOLBUSZOWEJ ROK SZKOLNY 2014/2015 KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ NR 2 W KOLBUSZOWEJ ROK SZKOLNY 2014/2015 Oświata w Rzeczpospolitej Polskiej stanowi wspólne dobro całego społeczeństwa (...). Nauczanie i wychowanie- respektując chrześcijański

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYKI ASYSTENCKIEJ dla studentów I roku studiów pierwszego stopnia niestacjonarnych specjalność: SURDOPEDAGOGIKA

PROGRAM PRAKTYKI ASYSTENCKIEJ dla studentów I roku studiów pierwszego stopnia niestacjonarnych specjalność: SURDOPEDAGOGIKA Kod przedmiotu: 100N-2P1SUR PROGRAM PRAKTYKI ASYSTENCKIEJ dla studentów I roku studiów pierwszego stopnia niestacjonarnych specjalność: SURDOPEDAGOGIKA Praktyki organizowane są na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Województwo Lubuskie, 2016 r.

Województwo Lubuskie, 2016 r. Województwo Lubuskie, 2016 r. Kursy kwalifikacyjne, szkolenia doskonalące dla nauczycieli w zakresie tematyki związanej z nauczanym zawodem. Studia podyplomowe itp. Np. uczelnie wyższe w przypadku szkoleń

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 13 listopada 2014 r. Poz. 3763 UCHWAŁA NR L/327/14 RADY POWIATU TCZEWSKIEGO. z dnia 28 października 2014 r. Tczewskiego.

Gdańsk, dnia 13 listopada 2014 r. Poz. 3763 UCHWAŁA NR L/327/14 RADY POWIATU TCZEWSKIEGO. z dnia 28 października 2014 r. Tczewskiego. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 13 listopada 2014 r. Poz. 3763 UCHWAŁA NR L/327/14 RADY POWIATU TCZEWSKIEGO z dnia 28 października 2014 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania

Bardziej szczegółowo

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej Kierunek: PEDAGOGIKA SPECJALNA Specjalność: EDUKACJA I REHABILITACJA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIĄ INTELEKTUALNĄ SYLWETKA ABSOLWENTA potrafi podejmować

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXII/784/2013 RADY MIEJSKIEJ W BIELSKU-BIAŁEJ. z dnia 25 czerwca 2013 r.

UCHWAŁA NR XXXII/784/2013 RADY MIEJSKIEJ W BIELSKU-BIAŁEJ. z dnia 25 czerwca 2013 r. UCHWAŁA NR XXXII/784/2013 RADY MIEJSKIEJ W BIELSKU-BIAŁEJ z dnia 25 czerwca 2013 r. w sprawie utworzenia Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych w Bielsku-Białej Na podstawie art. 62 ust. 1 i ust.

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE KADRA TORUŃ/POKL/2014

ZAPYTANIE OFERTOWE KADRA TORUŃ/POKL/2014 Toruń, 01.09.2014 r. ZAPYTANIE OFERTOWE KADRA TORUŃ/POKL/2014 Synik Teresa Centrum Edukacji Dorosłych w związku z realizacją projektu Rozwój kwalifikacji w zawodzie Technik informatyk wśród 50 osób dorosłych

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM W ZABOROWIE UL. STOŁECZNA 182

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM W ZABOROWIE UL. STOŁECZNA 182 Załącznik nr 6 REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO GIMNAZJUM W ZABOROWIE UL. STOŁECZNA 182 Na podstawie atr.55 Ustawy o systemie oświaty z dnia 7 września 1991 roku (Dz.U. z 1991 roku nr 59 poz.425) ze zmianami

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ DLA STUDENTÓW KIERUNKU: STOSUNKI MIĘDZYNARODOWE (tryb studiów stacjonarnych i niestacjonarnych pierwszego stopnia) I. Postanowienia ogólne: 1.

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ

ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ NOWA www.nowa-amerika.net AMERIKA ORGANIZACJE POZARZĄDOWE A PROGRAM EUROPEJSKIEJ WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ STANOWISKO ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH POLSKO-NIEMIECKIEGO REGIONU PRZYGRANICZNEGO 1 Przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

Kliknij, aby dodać tytuł prezentacji

Kliknij, aby dodać tytuł prezentacji Wsparcie kształcenia zawodowego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata 2014-2020. Kliknij, aby dodać tytuł prezentacji Żyrardów, 31 maja 2016 r. Departament Rozwoju

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW Szkoły Podstawowej w Wawrzeńczycach

REGULAMIN RADY RODZICÓW Szkoły Podstawowej w Wawrzeńczycach REGULAMIN RADY RODZICÓW Szkoły Podstawowej w Wawrzeńczycach Rozdział I Cele, kompetencje i zadania rady rodziców. 1. Rada rodziców jest kolegialnym organem szkoły. 2. Rada rodziców reprezentuje ogół rodziców

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA SZKÓŁ DLA DOROSŁYCH

ORGANIZACJA SZKÓŁ DLA DOROSŁYCH Załącznik nr 1 do Statutu ZSZ nr 1w Białej Podlaskiej ORGANIZACJA SZKÓŁ DLA DOROSŁYCH 1 Nazwa szkoły W Zespole Szkół Zawodowych nr 1 funkcjonują następujące szkoły dla dorosłych: 1. Szkoła Policealna Zaoczna

Bardziej szczegółowo