Samolot orka ma dwa silniki, chowane podwozie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Samolot orka ma dwa silniki, chowane podwozie"

Transkrypt

1 Potrafię z tym żyć Samolot orka ma dwa silniki, chowane podwozie i wygodną kabinę dla pasażerów Konstrukcja wykonana jest z kompozytu węglowego, a końcówki skrzydeł można składać, co ułatwia hangarowanie. w skrzydłach są dwa dwustulitrowe pojemniki na paliwo... maria socała opowiada o kolejnych szczegółach stalowo-czarnej orki, choć nie jest ani konstruktorem samolotów, ani pilotem. jest księgową. ale w zakładach lotniczych w Bielsku-Białej pracuje od 1993 roku, pamięta więc wszystko: kolejne projekty konstrukcyjne, daty zatrudnienia pracowników, zmiany właścicieli. nie pamięta tylko czasów, kiedy firma powstawała w 1986 roku na górze Żar w Beskidzie małym. maria miała wtedy dwadzieścia siedem lat i wychowywała dwóch synów: artura i macieja. rodzinę utrzymywał mąż. Dziś ma niewiele ponad pięćdziesiąt lat, z etatu w firmie zrezygnowała. Praca pięć dni pod rząd to zbyt duży wysiłek wytrzymuje najwyżej trzy, i to często w domu, przy własnym komputerze. wtedy może sobie zrobić przerwę w dowolnym momencie, zaparzyć herbatę czy przygotować kanapkę, którą je powoli, małymi kęsami. może też zostawić na chwilę równiutkie kolumny cyfr lub zawiłości kadrowe, wyjść przed dom i porozmawiać z sąsiadami, bo na bielskiej straconce zna wszystkich. jej rodzina osiedliła się tu jeszcze przed wojną, kiedy dziadek pracował w żydowskiej fabryce włókienniczej. Zarabiał świetnie, więc szybko kupił działkę na przedmieściach Bielska, gdzie pierwsze beskidzkie szczyty są prawie na wyciągnięcie ręki. tu postawił dom i założył ogród. maria opowiada wszystko zachrypniętym głosem i z zadyszką, jakby momentami brakowało jej powietrza. i o wszystkim naraz: o lekarzach, diagnozach, operacji, dwóch kotach, różach przy altanie. Bo wszystko jest ważne, a do życia trzeba podchodzić z optymizmem. może nawet róże są ważniejsze od tego, co się działo przez cztery lata w spokojnym życiu księgowej. Pięć cięć powiedziałam niedawno lekarce w Bydgoszczy, która mierzyła moje blizny po operacjach. Popatrzyła za mnie z niepewnym uśmiechem... nie pamięta pani doktor tej reklamy telefonii komórkowej? idzie dwóch Chińczyków i mówią: 94 PotRAFIĘ z TYM żyć POTRAFIĘ z TYM żyć 95

2 «pięć cięć», «pięć cięć»... U mnie jest tak samo: po dwóch operacjach zostały mi blizny po pięciu chirurgicznych cięciach. muszę mieć do życia dystans. raczej się śmiać niż płakać. jeśli to możliwe, rozładować sytuację żartem. ale jak trzeba, potrafię też być cierpliwa. Cierpliwość, myślę, mnie uratowała. Gdyby trafiło na kogoś bardziej krewkiego, raczej nie uniósłby problemów, z którymi mnie przyszło się zmierzyć. Zaczęło się od tego, że połknęłam sztuczny ząb. właściwie to mało poważne, prawda? ludzie przecież ulegają ciężkim wypadkom, latami borykają się z nowotworami to są prawdziwe tragedie. a ja przyszłam z pracy, zjadłam obiad i zaczęłam mocno kaszleć (tamtego roku byłam często przeziębiona). w pewnym momencie zachłysnęłam się powietrzem, ząb wyskoczył ze swojego miejsca i wpadł mi do gardła. to było 30 lipca 2004 roku. laryngolog w szpitalu nie zauważył, by cokolwiek tkwiło w gardle albo przełyku. Przed badaniem rentgenowskim wypiłam kontrast, który przypominał mi kłak waty. Zdziwiło mnie, że przeszedł, jak gdyby nigdy nic, do żołądka. teraz już wiem dlaczego: protezka utknęła w śródpiersiu, przylegając idealnie do ściany przełyku, niedaleko aorty. wtedy jednak usłyszałam od lekarza, że skoro badanie niczego nie wykazało, to znaczy że ząb jest w żołądku i wyjdzie drogą naturalną. Uwierzyłam. tylko z jedzeniem zaczęłam mieć pewne problemy: coraz trudniej mi się połykało, więc wszystko kroiłam na drobne kęsy, potem siekałam, a jeszcze później miażdżyłam. Kiedy i to nie pomagało, doszłam do wniosku, że jednak coś jest nie w porządku. Próbowała mnie leczyć lekarka rodzinna. oczywiście, nic to nie dało nie brała bowiem pod uwagę, że proteza nadal tkwi w moim przełyku skierowała mnie jednak na badanie gastroskopowe. to był początek stycznia 2005 roku, a pierwszy wolny termin, na który mogłam się zapisać, wypadał dopiero w maju. Pomyślałam, że prędzej umrę z głodu, niż doczekam tej daty, więc zapłaciłam za prywatną wizytę u laryngologa. Kolejny raz opowiedziałam swoją historię: że protezka wpadła mi do gardła, trochę mi je podleczono, ale nadal z trudem połykam nawet małe kęsy... Zdaniem pani laryngolog moje problemy wzięły się z tego, że protezka, przechodząc przez przełyk, uszkodziła go i doprowadziła do zwężenia w jednym miejscu. Podała mi nawet fachową nazwę schorzenia: zwężenie szpilkowe. a potem skierowała na kolejne badanie rentgenowskie. nawet długo nie czekałam: rozmawiałyśmy w lutym, a badanie zrobiono już w kwietniu. Kolejny raz 96 PotRAFIĘ z TYM żyć POTRAFIĘ z TYM ŻYĆ 97

3 opowiedziałam swoją historię w Klinice Chirurgii Przewodu Pokarmowego Śląskiej akademii medycznej w Katowicach-ligocie. Czułam się fatalnie, chudłam w oczach, ale to dla mnie ważne cały czas normalnie pracowałam: brałam kilka dni wolnego w związku z badaniami czy wizytami u lekarzy, po czym wracałam do swoich tabel i cyfr. Pierwszy lekarz powiedział, że bez operacji niewiele można już zrobić, bo zwężenia rozszerzyć się nie da. wystraszyłam się, i kiedy cztery dni później miałam wizytę u chirurga, po cichu liczyłam, że może jednak nie będę musiała iść pod nóż. i co usłyszałam? nie ma powodu, żeby operować. wystarczy poszerzyć przełyk. jak ja się ucieszyłam! Kto by pomyślał, że parę miesięcy później wrócę, niemal prosząc o operację? ale po kolei. Poszerzenie zadziałało rewelacyjnie. Kto nie wie, temu powiem, że zabieg polega na rozpychaniu przełyku pod ciśnieniem. Bolesne i nieprzyjemne, ale warto było: jedzenie przestało być katorgą, na powrót stało się prawie zwyczajną czynnością, której nie poświęca się specjalnej uwagi. miesiąc później zabieg powtórzono, po czym powiedziano mi, że więcej zrobić się nie da, i wypisano mnie do domu. a potem było coraz gorzej. mijały tygodnie, a ja czułam się tak, jakby na mojej szyi założono zaciskającą się coraz ciaśniej obręcz. wróciłam do Ligoty w październiku, gdy zaczęłam mieć problem nawet z piciem małymi łyczkami. wtedy nie bałam się już operacji... oczywiście to nie było tak, że się zgłosiłam, a oni mnie przyjęli na leczenie rzecz dzieje się przecież w polskim szpitalu. Usłyszałam, że nie ma miejsca. Chciałam rozmawiać z ordynatorem miał być dopiero za kilka dni. ale takie rzeczy mnie nie denerwują wiem, jak jest, i jestem cierpliwa. nie zawiodłam się: ordynator przyjął mnie do szpitala, a potem opowiedział, jak będzie wyglądać operacja. Zamierzali rozciąć klatkę piersiową, bo planowali zająć się przełykiem przez mostek, który po operacji miał być sklamrowany. Przyszedł poniedziałek, 10 października, i ruszyły przygotowania do operacji. Założono mi cewnik, ubrano w koszulkę do operacji, opatrzono wenflonami, a potem podano narkozę. ordynator uprzedzał, że to niełatwa operacja, więc żebym była przygotowana, że mogę się obudzić na sali intesywnego nadzoru. Proszę sobie wyobrazić moje zdumienie, gdy wróciła mi świadomość po operacji. szukam klamer. nie ma! jestem na zwykłej sali pooperacyjnej. Co się okazało? operacji nie było, tylko jeszcze raz poszerzono mi przełyk. 98 PotRAFIĘ z TYM żyć POTRAFIĘ z TYM ŻYĆ 99

4 nie miałam pretensji o zmianę planów. to lekarze wiedzą lepiej. Zastanawiałam się tylko, czy to dobrze dla pacjenta: co innego mu mówić, co innego potem robić... Czy to pomaga w leczeniu? jak po czymś takim zaufać lekarzowi? a może nie powinnam narzekać? tym bardziej że po operacji znowu było lepiej i przełykałam prawie swobodnie. Przez następne trzy lata pojawiałam się w klinice systematycznie dwa razy do roku: miałam rutynowe badania lekarskie i prześwietlenia rentgenowskie. nic szczególnego się nie działo. Pamiętam jedynie, że w lipcu 2007 roku zdjęcie rentgenowskie opisywał mi pewien młodziutki lekarz w wieku mojego starszego syna; nawet pamiętam, że miał długie włosy związane w koński ogon. i on powiedział: ma pani dwa zwężenia w przełyku dziesięć centymetrów pod szpilkowym znajduje się jeszcze jedno. nie przejęłam się tym, nawet uśmiechnęłam się w myślach: tylu profesorów oglądało ten mój przełyk i widziało jedno przewężenie, a tu taki młody lekarz i chciałby widzieć więcej... Życie biegło niespiesznie, tak jakby nie było całej tej historii. starszy syn studiował informatykę. młodszy dostał wezwanie do wojska (jeden z ostatnich roczników przed wprowadzeniem służby zawodowej), gdy rozczarowany nauką rzucił studia. w czerwcu 2008 roku pojechaliśmy do niego na przysięgę do Koszalina, bo wcielono go do tamtejszej jednostki lotniczej. w weekend po powrocie czułam się słabo, nawet się położyłam. w poniedziałek poszłam do pracy pamiętam, że była bardzo ładna pogoda. Czułam się coraz gorzej, ale było tyle roboty, że przez myśl mi nie przeszło, żeby brać zwolnienie. i właśnie w pracy w pewnym momencie kaszlnęłam i zobaczyłam, że mam na dłoni krew. Do szpitala przyjęto mnie od razu. tam przeżyłam jeden z silniejszych ataków. Przepraszam za dosadność, ale po prostu: rzygałam krwią, a potem straciłam przytomność. następnego dnia przyszedł kolejny krwotok. Kiedy odzyskałam świadomość, miałam już wspomagane serce, podawano mi tlen. Pielęgniarka powiedziała mi, że na szczęście zdołałam jeszcze wezwać pomoc gdyby atak trwał chwilę dłużej, nie zdołaliby mnie uratować. oczywiście nikt nie wiedział, co się dzieje, więc kolejny raz opowiedziałam swoją historię: że połknęłam protezkę zębową, że było to cztery lata temu, że miałam robioną gastroskopię, endoskopię, a prześwietleń rentgenowskich to już nawet nie zliczę, że mam zwężony przełyk... i dlatego, pani doktor, nie połknę sondy zakończyłam opowieść, bo doktor aleksandra Dońska-wyporek uważała, że bez gastroskopii niczego się nie dowiemy. Uspokojono mnie jed- 100 PotRAFIĘ z TYM żyć POTRAFIĘ z TYM żyć 101

5 nak, że zostanie użyty gastroskop dla niemowląt, a badanie lekarz przeprowadzi pod narkozą. Gdy się obudziłam, zobaczyłam nad sobą twarz lekarki: w przełyku ma pani wbitą protezkę. Prawie zaczęłam się kłócić, że to niemożliwe miałaby tam tkwić cztery lata? lekarze z renomowanej kliniki tego nie widzieli, a ona, i to gastroskopem dla niemowląt, to wykryła? ale ja nawet w to stukałam odpowiedziała spokojnie. to jest laminat, metal albo plastik. i wtedy już nic nie powiedziałam. teraz myślę, że człowiek tyle robi, żeby być zdrowym, tyle wysiłku kosztują go te starania, a i tak jego szanse, by się uchronić przed niepotrzebnym cierpieniem, są często znikome. Dzisiaj mogę sobie tak filozofować, wtedy jednak zbierałam siły, bo dotarło do mnie, że sporo jeszcze przede mną. Proszę sobie wyobrazić, że wbija się nam drzazga w palec i zamiast ją usunąć, czekamy, co będzie dalej. na początku jest tylko mała infekcja, ale może się ona skończyć nawet usunięciem palca. wraz z tym, jak postępuje zakażenie, potęguje się nasz ból. wbity w przełyk sztuczny ząb zachowywał się tak samo wokół protezki zrobiła się przetoka aortalno-przełykowa, która pękała co jakiś czas, doprowadzając do krwotoków. Kiedy krew zalewała płuca, traciłam przytomność. oczywiście, przełyk był zniszczony i trzeba było zaplanować jego rekonstrukcję. Doktor Dońska-wyporek postawiła sprawę jasno: Żaden chirurg w naszym szpitalu nie odważy się wyjąć pani tej protezki. to zbyt trudna operacja. to jest lekarz! Potraktowała mnie poważnie. nie zwlekała, nie obiecywała, ale powiedziała, jak jest. Potem wydarzyło się coś, czego do dzisiaj nie rozumiem: nie przyjęto mnie na operację do kliniki w Katowicach-ligocie, choć wybór tego szpitala wydawał się oczywisty. w bielskim szpitalu zrobiono mi wszystkie potrzebne do operacji badania, czekałam nawet na miejsce w szpitalu w Bystrej, żeby zrobiono mi badanie bronchoskopem. nie widziałam sensu przeprowadzania tego badania, bo przecież nie miałam problemów z płucami, ale stwierdziłam, że przecież się na tym nie znam... na badanie czekałam dwa tygodnie z powodu awarii aparatury wykańczana kolejnymi krwotokami. Konieczne już były nawet transfuzje. wreszcie się okazało, że płuca mam czyste i nieuszkodzone, ale lekarze w Ligocie wciąż nie wyznaczyli mi terminu przyjęcia do szpitala. mój stan był jednak na tyle groźny, że wysłano mnie tam mimo to. na miejscu okazało się, że może i powinnam być szybko operowana, ale, po pierwsze, 102 PotRAFIĘ z TYM żyć POTRAFIĘ z TYM żyć 103

6 nie ma miejsc; po drugie, pracownia endoskopowa jest nieczynna, bo pielęgniarka jest na urlopie; po trzecie, lekarz, z którym rozmawiałam, też wybierał się na urlop. a więc wróciłam. Do Bielska, do szpitala wojewódzkiego, do lekarzy z oddziału gastroenterologii i doktor Dońskiej-wyporek. teraz myślę, że dobrze się stało, iż klinika w ligocie nie znalazła dla mnie miejsca. Dzięki temu lekarze z Bielska wciąż szukali dla mnie szpitala i doświadczonego chirurga, który by się odważył mnie operować. nie wątpiłam, że ktoś taki jest, trzeba było tylko być cierpliwym. i znalazł się! Pewnego popołudnia usłyszałam, że szpital imienia jana Pawła ii w Krakowie, mimo remontu jednego piętra, przyjmie mnie na pewno. mam przyjeżdżać choćby dziś. operacji podjął się doświadczony chirurg, wówczas jeszcze ordynator oddziału chirurgii klatki piersiowej w tym szpitalu, doktor Henryk olechnowicz. Zadzwoniłam do męża szczęśliwa żeby spakował moje rzeczy i przywiózł do szpitala, bo co prawda nie mam siły, ale jadę! wreszcie! w Krakowie od razu zabrano mnie na stół, a podczas badań przygotowujących do operacji opowiedziałam kolejny raz swoją historię. muszę kiedyś policzyć, ilu lekarzom przez te cztery lata opowiadałam to wszystko... to na pewno jedno z trudniejszych doświadczeń w moim życiu, a zakończyło się równie niewinnie, jak się zaczęło. Zawieziono mnie na salę operacyjną. lekarz napchał mi rur do gardła przepraszam, że opowiadam to tak niefachowo i po swojemu, ale ja jestem tylko księgową i wyciągnął mój sztuczny ząb, nawet nie biorąc skalpela do ręki. Gdy się wybudziłam z narkozy, przyniósł mi go w słoiku i zapytał łobuzersko: to pani ząb? Dobrze, teraz jest mój, bo wszystkie rzeczy, które wyjmuję z pacjentów, rekwiruję. na pamiątkę. to dziwne, że lekarze tego wcześniej nie znaleźli, mimo tylu badań, mimo że tyle razy opowiadałam tę historię. może jestem naiwna, ale wydawało mi się, że każde badanie to jak sprawdzanie PIT-u: czyta się rubrykę po rubryce, przelicza i sumuje... nie ma we mnie złości. nawet na lekarzy z kliniki w Ligocie, którzy przez trzy lata nie potrafili znaleźć protezki. to też ludzie mogą popełniać błędy. mam jedynie żal, że nikt nie postawił sprawy jasno, gdy ich prosiłam o operację. mogło to wyglądać na przykład tak: Pani socałowa, nie wiemy, jak to się stało, że nie znaleźliśmy tego zęba, ale nie potrafimy tego z pani wyjąć. Poszukamy innego szpitala... Brzmi o wiele lepiej, niż: na oddziale nie ma miejsc, pracownia endoskopowa nie pracuje, bo są wakacje, a ja idę na ur- 104 PotRAFIĘ z TYM żyć POTRAFIĘ z TYM żyć 105

7 lop. Chyba nie oczekiwałam zbyt wiele od tak znakomitych lekarzy Dwa dni po wyjęciu protezki chlusnęłam z ust krwią. Dosłownie. Dostałam krwotoku, po którym od razu przewieziono mnie na salę operacyjną. robota była koronkowa: zacerowano mi naruszoną ścianę aorty do której wrastał przez cztery lata ząb, przebijając przełyk. ten był na tyle zniszczony, że chirurg musiał go wyciąć. Dla porządku powiem, że operacja trwała piętnaście godzin, że podano mi trzydzieści jednostek, czyli piętnaście litrów, krwi. jak to jest otrzymać piętnaście litrów krwi? Doktor olechnowicz powiedział, że to tak, jakbym przeszła sześć transfuzji. Przyznał, że dwa razy im odleciałam i konieczna była reanimacja. Cztery godziny po rozpoczęciu operacji mąż odebrał telefon ze szpitala, żeby przygotował się na najgorsze... ale żyję. jestem. Uparłam się widać, by przeżyć, podobnie jak lekarze, którzy mnie operowali. ani razu zresztą przez całe cztery lata nie przyszła mi do głowy myśl, że mogłabym umrzeć. Kiedyś na pewno, ale nie teraz, nie z tego powodu! Dziesiątego dnia po operacji moje łóżko ustawiono naprzeciw okna, pod którym rosła stara, prawie uschnięta wierzba. Patrzyłam, jak dwie dorodne kawki uwijają się przy gnieździe, które zbudowały na konarze. leżałam pocięta, dostawałam tak silne środki przeciwbólowe, że kilka dni wcześniej traciłam z ich powodu poczucie czasu i rzeczywistości. ale czując ciepło rozgrzanego lipcowego powietrza, widząc te zajęte swoim życiem ptaki, doszłam do wniosku, że nie mogę tak bezczynnie leżeć. muszę się wziąć za siebie: wyjść ze szpitala i wrócić do domu. Zająć się mężem, synami, dwoma kotami. Zaprosić sąsiadki do altany w ogrodzie, przyciąć róże. wyliczyłam, że sporo mam jeszcze do zrobienia, więc kiedy rehabilitant powiedział: spróbujemy wstać, skoczyłam na równe nogi. jest lepiej, niż myślałem zdziwił się. jutro przejdziemy się po sali i zrobimy parę kroków. sprzeciwiłam się: tę salę widzę na co dzień. Proszę mi pokazać szpital i park. jak wyglądało moje życie od lipca do listopada 2008 roku, najlepiej pokazuje pewien zeszyt w kratkę, w twardej oprawie. Proszę: 30 sierpnia: 8.00 sok owocowy i sok z buraka; 9.30 kaszka kukurydziana i sok z buraka; koktail malinowy i sok z buraka; zupa z kaczki i herbata. Ze skrupulatnością księgowej przez cztery miesiące pilnowałam tego, co mam jeść, w jakich ilościach, jak często mam pić. tematem zapisków 106 PotRAFIĘ z TYM żyć POTRAFIĘ z TYM żyć 107

8 były: rosół z kurczaka, mięso z królika, jajka, biały ser, kefir, jogurt, sok z buraka... jedzenie miksowałam i przecierałam przez gęste sitko, by następnie wprowadzać je strzykawką jej końcówka miała zaledwie milimetr średnicy przez stomię bezpośrednio do żołądka. nie czułam więc ani słodyczy malin, ani miękkości sera (robiła go dla mnie moja dawna wychowawczyni ze szkoły podstawowej). Chyba cała straconka, i sporo osób spoza dzielnicy, stawiała mnie wówczas na nogi. wielu moich sąsiadów wciąż ma bowiem własne ogródki warzywne, sadzą ziemniaki, hodują kury i króliki. w sadach rosną drzewa owocowe, a jedna z sąsiadek ma nawet pasiekę. Przynosili mi to, co mieli najlepszego, żebym jadła tylko zdrowe produkty, hodowane ekologicznie. Dzięki temu wiejskiemu jedzeniu byłam świetnie przygotowana do kolejnej czekającej mnie operacji; anestezjolog powiedział, że jeszcze nie widział, by ktoś odżywiający się przez stomię miał tak dobre wyniki badania krwi. sąsiedzi i przyjaciele, patrząc na przyszyty do skóry wąż stomii i przymocowany pod szyją worek na ślinę, byli trochę przerażeni i mi współczuli. sama czułam się tak, jakbym rozebrała na części mechanizm, jakim jest ludzkie ciało, i sama próbowała tym sterować. Do dziś jednak uważam, że to dobrze, że trafiło na mnie, bo potrafiłam to wszystko znosić cierpliwie, nawet z optymizmem. wiedziałam zresztą po co to wszystko. 18 listopada 2008 roku zrobiono mi rekonstrukcję przełyku, wykorzystując do tego część jelita. szycie i cerowanie trwało długich dwanaście godzin. Gdy się wybudziłam, podziękowałam doktorowi olechnowiczowi, że tyle musiał przy mnie stać... wtedy mówiłam już z taką chrypką i zadyszką jak teraz, bo w trakcie operacji uległa porażeniu jedna ze strun głosowych. ale to drobiazg. Dwa miesiące później odjęto mi stomię. ot, cała historia. nie myślę o chorobie. raczej o mężu, który przeszedł ze mną całą tę drogę ręka w rękę, jakbyśmy tańczyli walca... Bo myśmy się poznali, gdy na weselu koleżanki poprosiłam go do białego walca. teraz też to ja go poprosiłam... myślę o doktorze olechnowiczu, który uratował mi życie, i doktor Dońskiej-wyporek, która codziennie dzwoniła z Bielska do Krakowa, by o mnie pytać, i o wielu innych lekarzach, którzy czuwali nade mną w trakcie i po operacji. myślę o sąsiadach, którzy udowodnili, jak wspaniałymi są ludźmi, i o mojej cudownej rodzinie i przyjaciołach. może gdyby nie te chwile, nigdy bym się nie przekonała, ile dobrego może człowieka w życiu spotkać. 108 PotRAFIĘ z TYM żyć POTRAFIĘ z TYM żyć 109

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

zdrowia Zaangażuj się

zdrowia Zaangażuj się Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się Niniejszy projekt jest finansowany przez Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się www.oha.com 1. Zainteresuj się ochroną swojego zdrowia. Jeśli masz pytania lub wątpliwości

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze.

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze. Przedmowa Kiedy byłem mały, nawet nie wiedziałem, że jestem dzieckiem specjalnej troski. Jak się o tym dowiedziałem? Ludzie powiedzieli mi, że jestem inny niż wszyscy i że to jest problem. To była prawda.

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Operacja KRAINA MARZEN

Operacja KRAINA MARZEN Wydawca: Drägerwerk AG & Co. KGaA, Corporate Communications, Moislinger Allee 53 55, 23558 Lubeka www.draeger.com Drägerwerk AG & Co. KGaA, 2014. Wszelkie prawa zastrzeżone Tekst i koncepcja: Christiane

Bardziej szczegółowo

"PRZYGODA Z POTĘGĄ KOSMICZNA POTĘGA"

PRZYGODA Z POTĘGĄ KOSMICZNA POTĘGA "PRZYGODA Z POTĘGĄ KOSMICZNA POTĘGA" Maciej Rak kl.4a 1 PEWNEGO DNIA W SZKOLE NA LEKCJI MATEMATYKI: PANI: Dzieci, proszę o ciszę!!! STAŚ: Słuchajcie pani, bo jak nie, to zgłoszę wychowawczyni żeby wpisała

Bardziej szczegółowo

Joanna Charms. Domek Niespodzianka

Joanna Charms. Domek Niespodzianka Joanna Charms Domek Niespodzianka Pomysł na lato Była sobie panna Lilianna. Tak, w każdym razie, zwracała się do niej ciotka Małgorzata. - Dzień dobry, Panno Lilianno. Czy ma Panna ochotę na rogalika z

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik.

Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Dzień dobry panie Adamie, proszę usiąść. No, to proszę dać mi ten wynik. Panie Adamie, test przesiewowy i test potwierdzenia wykazały, że jest pan zakażony wirusem HIV. MAM AIDS??! Wiemy teraz, że jest

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku.

Zasady Byłoby bardzo pomocne, gdyby kwestionariusz został wypełniony przed 3 czerwca 2011 roku. Opieka zdrowotna przyjazna dziecku - Dzieci i młodzież: powiedz nam co myślisz! Rada Europy jest międzynarodową organizacją, którą tworzy 47 krajów członkowskich. Jej działania obejmują 150 milionów dzieci

Bardziej szczegółowo

BURSZTYNOWY SEN. ALEKSANDRA ADAMCZYK, 12 lat

BURSZTYNOWY SEN. ALEKSANDRA ADAMCZYK, 12 lat BURSZTYNOWY SEN ALEKSANDRA ADAMCZYK, 12 lat Jestem bursztynnikiem. Myślę, że dobrym bursztynnikiem. Mieszkam w Gdańsku, niestety, niewiele osób mnie docenia. Jednak jestem znany z moich dziwnych snów.

Bardziej szczegółowo

Pewien człowiek miał siedmiu synów, lecz ciągle nie miał córeczki, choć

Pewien człowiek miał siedmiu synów, lecz ciągle nie miał córeczki, choć troszeczkę, z każdego kubeczka wypiła łyczek, do ostatniego kubeczka rzuciła zaś obrączkę, którą zabrała ze sobą. Nagle usłyszała trzepot piór i poczuła podmuch powietrza. Karzełek powiedział: Panowie

Bardziej szczegółowo

Motto. Wszystko ma swoje przyczyny i sens. Wojciech Zinka

Motto. Wszystko ma swoje przyczyny i sens. Wojciech Zinka Dzień dobry! O mnie Nazywam się Wojciech Zinka i jestem wariatem Na schizofrenię zachorowałem w roku 2004, w wieku 22 lat Opowiem jak szaleństwo zmieniło moje życie Motto Wszystko ma swoje przyczyny i

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Jako mała dziewczynka miałam wiele marzeń. Chciałam pomagać innym ludziom. Szczególnie starzy, samotni

Bardziej szczegółowo

AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr )

AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr ) AUDIO / VIDEO (A 2 / B1 ) (wersja dla studenta) ROZMOWY PANI DOMU ROBERT KUDELSKI ( Pani domu, nr 4-5 2009) Ten popularny aktor nie lubi udzielać wywiadów. Dla nas jednak zrobił wyjątek. Beata Rayzacher:

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

ROZPACZLIWIE SZUKAJĄC COPYWRITERA. autor Maciej Wojtas

ROZPACZLIWIE SZUKAJĄC COPYWRITERA. autor Maciej Wojtas ROZPACZLIWIE SZUKAJĄC COPYWRITERA autor Maciej Wojtas 1. SCENA. DZIEŃ. WNĘTRZE. 2 Biuro agencji reklamowej WNM. Przy komputerze siedzi kobieta. Nagle wpada w szał radości. Ożesz japierdziuuuuu... Szefie!

Bardziej szczegółowo

Spacer? uśmiechnął się zając. Mógłbyś używać nóg do bardziej pożytecznych rzeczy.

Spacer? uśmiechnął się zając. Mógłbyś używać nóg do bardziej pożytecznych rzeczy. Zając wychodził z siebie ze złości i krzyczał: Biegniemy jeszcze raz, jeszcze raz wkoło! Nie ma sprawy, odparł jeż, Ile razy masz ochotę. Biegał więc zając siedemdziesiąt trzy razy, a jeż ciągle dotrzymywał

Bardziej szczegółowo

FILM - BANK (A2 / B1)

FILM - BANK (A2 / B1) FILM - BANK (A2 / B1) Pierre i Maria: Dzień dobry Pani! Pracownik: Dzień dobry! W czym mogę pomóc? Pierre: Jesteśmy zainteresowani założeniem konta w Państwa banku. Pochodzimy z Francji, ale teraz mieszkamy

Bardziej szczegółowo

O Sławku, który urodził się na nowo

O Sławku, który urodził się na nowo O Sławku, który urodził się na nowo Sławek Nowakowski ma 23 lata. W wieku 15 lat usłyszał od lekarzy diagnozę pierwotne stwardniające zapalenie dróg żółciowych. Na początku choroba objawiała się zwykłym

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa-

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa- Przedstawienie Agata od kilku dni była rozdrażniona. Nie mogła jeść ani spać, a na pytania mamy, co się stało, odpowiadała upartym milczeniem. Nie chcesz powiedzieć? mama spojrzała na nią z troską. Agata

Bardziej szczegółowo

Filip idzie do dentysty. 1 Proszę aapisać pytania do tekstu Samir jest przeziębiony.

Filip idzie do dentysty. 1 Proszę aapisać pytania do tekstu Samir jest przeziębiony. 114 Lekcja 12 Tak ubrany wychodzi na ulicę. Rezultat jest taki, że Samir jest przeziębiony. Ma katar, kaszel i temperaturę. Musi teraz szybko iść do lekarza. Lekarz bada Samira, daje receptę i to, co Samir

Bardziej szczegółowo

Przygotuj się do użytkowania protezy zębowej

Przygotuj się do użytkowania protezy zębowej Przygotuj się do użytkowania Jak rozpocząć życie z protezą zębową? Rozpoczynam życie z protezą zębową Czy zdecydować się na protezę zębową? Dla wielu osób proteza zębowa to integralna część ich funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

Pewien młody człowiek popadł w wielki kłopot. Pożyczył 10 tyś. dolarów i przegrał je na wyścigach konnych.

Pewien młody człowiek popadł w wielki kłopot. Pożyczył 10 tyś. dolarów i przegrał je na wyścigach konnych. Artykuł pobrano ze strony eioba.pl Zmienić osobowość Pewien młody człowiek popadł w wielki kłopot. Pożyczył 10 tyś. dolarów i przegrał je na wyścigach konnych. Afirmacja to w działaniu potęga ale... Pewien

Bardziej szczegółowo

Zawsze w środy, zanim zadzwoni dzwonek, ja wcześniej muszę się udać do pracowni plastycznej. Przynoszę wodę. Oliwię zastałam w łazience. Myła ręce.

Zawsze w środy, zanim zadzwoni dzwonek, ja wcześniej muszę się udać do pracowni plastycznej. Przynoszę wodę. Oliwię zastałam w łazience. Myła ręce. Kochany Pamiętniku! Pani zadała mi dziwną pracę domową. Miałam obserwować, co w ciągu dnia robią moje ręce. Zadanie to wydawało mi się trudne, ponieważ moim zdaniem niełatwo jest obserwować samą siebie.

Bardziej szczegółowo

Friedrichshafen 2014. Wjazd pełen miłych niespodzianek

Friedrichshafen 2014. Wjazd pełen miłych niespodzianek Friedrichshafen 2014 Wjazd pełen miłych niespodzianek Do piątku wieczora nie wiedziałem jeszcze czy pojadę, ale udało mi się wrócić na firmę, więc po powrocie do domu szybkie pakowanie i rano o 6.15 wyjazd.

Bardziej szczegółowo

Możesz miksować jak SAM chcesz!

Możesz miksować jak SAM chcesz! Podręcznik opracowano z uwzględnieniem standardów wymagań egzaminacyjnych Państwowej Komisji Poświadczania Znajomości Języka Polskiego jako Obcego Możesz miksować jak SAM chcesz! Seria do nauki języka

Bardziej szczegółowo

TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta)

TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta) TRYB ROZKAZUJĄCY A2 / B1 (wersja dla studenta) Materiał prezentuje sposób tworzenia form trybu rozkazującego dla każdej koniugacji (I. m, -sz, II. ę, -isz / -ysz, III. ę, -esz) oraz część do ćwiczeń praktycznych.

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej:

POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej: POLITYKA SŁUCHANIE I PISANIE (A2) Oto opinie kilku osób na temat polityki i obecnej sytuacji politycznej: Ania (23 l.) Gdybym tylko mogła, nie słuchałabym wiadomości o polityce. Nie interesuje mnie to

Bardziej szczegółowo

Pan Toti i urodzinowa wycieczka

Pan Toti i urodzinowa wycieczka Aneta Hyla Pan Toti i urodzinowa wycieczka Biblioteka szkolna 2014/15 Aneta Hyla Pan Toti i urodzinowa wycieczka Biblioteka szkolna 2014/15 P ewnego dnia, gdy Pan Toti wszedł do swojego domku, wydarzyła

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 To jest moje ukochane narzędzie, którym posługuję się na co dzień w Fabryce Opowieści, kiedy pomagam swoim klientom - przede wszystkim przedsiębiorcom, właścicielom firm, ekspertom i trenerom - w taki

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci. przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

Biblia dla Dzieci przedstawia. Kobieta Przy Studni

Biblia dla Dzieci przedstawia. Kobieta Przy Studni Biblia dla Dzieci przedstawia Kobieta Przy Studni Autor: Edward Hughes Ilustracje: Lazarus Redakcja: Ruth Klassen Tłumaczenie: Joanna Kowalska Druk i oprawa: Bible for Children www.m1914.org 2014 Bible

Bardziej szczegółowo

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ!

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! Witaj! W tym krótkim PDFie chcę Ci wytłumaczyć dlaczego według mnie jeżeli chcesz wyglądać świetnie i utrzymać świetną sylwetkę powinieneś

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

SMOKING GIVING UP DURING PREGNANCY

SMOKING GIVING UP DURING PREGNANCY SMOKING GIVING UP DURING PREGNANCY Rzucanie palenia w czasie ciąży PRZEWODNIK DLA KOBIET W CIĄŻY PRAGNĄCYC H RZUCIĆ PALENIE Ciąża i palenie Większość kobiet palących w czasie ciąży wie, że może być to

Bardziej szczegółowo

Zawiadomienie o przestępstwach lekarza sądowego Wiesława Czynowskiego. nagrania: http://www.urzednikpolski.pl/?p=22624

Zawiadomienie o przestępstwach lekarza sądowego Wiesława Czynowskiego. nagrania: http://www.urzednikpolski.pl/?p=22624 Zawiadomienie o przestępstwach lekarza sądowego Wiesława Czynowskiego. nagrania: http://www.urzednikpolski.pl/?p=22624 Chirurg Czynowski jest znajomym chirurga Greli. Okazało się to to podczas obdukcji.

Bardziej szczegółowo

Chłopcy i dziewczynki

Chłopcy i dziewczynki Chłopcy i dziewczynki Maja leżała na plaży. Zmarzła podczas kąpieli w morzu i cała się trzęsła. Mama Zuzia owinęła ją ręcznikiem. Maja położyła się na boku i przesypuje piasek w rączce. Słońce razi ją

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ Ewa jest chora

SPRAWDZIAN W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ Ewa jest chora UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA DATA URODZENIA UCZNIA dzień miesiąc rok miejsce na naklejkę z kodem Informacje dla ucznia SPRAWDZIAN W SZÓSTEJ KLASIE SZKOŁY PODSTAWOWEJ Ewa jest chora 1. Sprawdź,

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

Część 11. Rozwiązywanie problemów.

Część 11. Rozwiązywanie problemów. Część 11. Rozwiązywanie problemów. 3 Rozwiązywanie problemów. Czy jest jakiś problem, który trudno Ci rozwiązać? Jeżeli tak, napisz jaki to problem i czego próbowałeś, żeby go rozwiązać 4 Najlepsze metody

Bardziej szczegółowo

STARY TESTAMENT. JÓZEF I JEGO BRACIA 11. JÓZEF I JEGO BRACIA

STARY TESTAMENT. JÓZEF I JEGO BRACIA 11. JÓZEF I JEGO BRACIA JÓZEF I JEGO BRACIA 51 Jakub miał wielu synów. Było ich dwunastu. Jakub kochał wszystkich, ale najbardziej kochał Józefa. Może to dlatego, że Józef urodził się, kiedy Jakub był już stary. Józef był mądrym

Bardziej szczegółowo

Olaf Tumski: Tomkowe historie 3. Copyright by Olaf Tumski & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Zbigniew Borusiewicz ISBN

Olaf Tumski: Tomkowe historie 3. Copyright by Olaf Tumski & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Zbigniew Borusiewicz ISBN Olaf Tumski Olaf Tumski: Tomkowe historie 3 Copyright by Olaf Tumski & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Zbigniew Borusiewicz ISBN 978-83-63080-60-0 Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo Kontakt:

Bardziej szczegółowo

Streszczenie. Streszczenie MIKOŁAJEK I JEGO KOLEDZY

Streszczenie. Streszczenie MIKOŁAJEK I JEGO KOLEDZY Streszczenie MIKOŁAJEK I JEGO KOLEDZY 8 Kleofas ma okulary! MIKOŁAJEK I JEGO KOLEDZY Mikołajek opowiada, że po przyjściu do szkoły on i wszyscy koledzy z klasy bardzo się zdziwili, gdy zobaczyli, że Kleofas,

Bardziej szczegółowo

Stenogram Nr 10 VN :22 6:38:30 MAMA SYLWIA KINGA TATA

Stenogram Nr 10 VN :22 6:38:30 MAMA SYLWIA KINGA TATA Stenogram Nr 10 VN780040 6:22 6:38:30 MAMA SYLWIA KINGA TATA Sylwia: Mamo chodź (Sylwia pozostawiona sama w kuchni na wysokim foteliku na około 20 minut) Mama: Zjesz Sylwia, to przyjdę. Sylwia: Teraz przyjdź.

Bardziej szczegółowo

Igor Siódmiak. Moim wychowawcą był Pan Łukasz Kwiatkowski. Lekcji w-f uczył mnie Pan Jacek Lesiuk, więc chętnie uczęszczałem na te lekcje.

Igor Siódmiak. Moim wychowawcą był Pan Łukasz Kwiatkowski. Lekcji w-f uczył mnie Pan Jacek Lesiuk, więc chętnie uczęszczałem na te lekcje. Igor Siódmiak Jak wspominasz szkołę? Szkołę wspominam bardzo dobrze, miałem bardzo zgraną klasę. Panowała w niej bardzo miłą atmosfera. Z nauczycielami zawsze można było porozmawiać. Kto był Twoim wychowawcą?

Bardziej szczegółowo

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej

Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Resuscytacja Szpitale Uniwersyteckie Coventry i Warwickshire NHS Trust Decyzje dotyczące resuscytacji krążeniowooddechowej Informacje przeznaczone dla pacjentów szpitali Coventry and Warwickshire, ich

Bardziej szczegółowo

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi.

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. Pokochaj i przytul dziecko z ADHD ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. TYPOWE ZACHOWANIA DZIECI Z ADHD: stale wierci się na krześle,

Bardziej szczegółowo

TEST SPRAWDZAJĄCY UMIEJĘTNOŚĆ CZYTANIA ZE ZROZUMIENIEM DLA KLASY IV NA PODSTAWIE TEKSTU PT. DZIEŃ DZIECKA

TEST SPRAWDZAJĄCY UMIEJĘTNOŚĆ CZYTANIA ZE ZROZUMIENIEM DLA KLASY IV NA PODSTAWIE TEKSTU PT. DZIEŃ DZIECKA TEST SPRAWDZAJĄCY UMIEJĘTNOŚĆ CZYTANIA ZE ZROZUMIENIEM DLA KLASY IV NA PODSTAWIE TEKSTU PT. DZIEŃ DZIECKA Drogi uczniu! Instrukcja dla użytkownika testu Najpierw przeczytaj uważnie tekst. Następnie rozwiązuj

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Nowe przygody Pana Toti

Nowe przygody Pana Toti Paulina Bieś, Barbara Krzus, Kamila Krzus, Anna Pawlus, Kamila Pigoń, Paulina Słowik, Natalia Wolny, Marta Zawada Nowe przygody Pana Toti Biblioteka szkolna 2014/15 Paulina Bieś, Barbara Krzus, Kamila

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

Dowód osobisty. Dowód osobisty mówi, kim jesteś, jakie masz imię i nazwisko, gdzie mieszkasz. Dowód osobisty mówi, że jesteś obywatelem Polski.

Dowód osobisty. Dowód osobisty mówi, kim jesteś, jakie masz imię i nazwisko, gdzie mieszkasz. Dowód osobisty mówi, że jesteś obywatelem Polski. Dowód osobisty Dowód osobisty mówi, kim jesteś, jakie masz imię i nazwisko, gdzie mieszkasz. Dowód osobisty mówi, że jesteś obywatelem Polski. Dowód osobisty musi posiadać każdy, kto ma 18 lat. Dowód osobisty

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry, chciałbym zrobić test na HIV. Dzień dobry... Proszę usiąść...

Dzień dobry, chciałbym zrobić test na HIV. Dzień dobry... Proszę usiąść... Dzień dobry, chciałbym zrobić test na HIV Dzień dobry... Proszę usiąść... Dlaczego chce się pan przebadać? Dziewczyna mi kazała. To co, mogę dostać skierowanie? Mamy taką zasadę, że przed badaniem przeprowadzamy

Bardziej szczegółowo

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta)

DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) DBAJMY O SIBIE! AUDIO / VIDEO A2 (wersja dla studenta) Dzień dobry państwu! Dziś naszym gościem w audycji Dbajmy o siebie jest pani doktor Irena Kamieńska, która z zawodu i z zamiłowania jest lekarzem

Bardziej szczegółowo

APOSTOŁ PAWEŁ I SYLAS

APOSTOŁ PAWEŁ I SYLAS APOSTOŁ PAWEŁ I SYLAS Tekst biblijny: Dz. Ap. 16, 11 22 Tekst pamięciowy: 2 Kor. 5, 17 Tak więc, jeśli ktoś jest w Chrystusie, nowym jest stworzeniem; stare przeminęło, oto wszystko stało się nowe. Boże

Bardziej szczegółowo

Olinek - ośrodek naszych marzeń

Olinek - ośrodek naszych marzeń W ośrodku, który niebawem będzie obchodził swoje czwarte urodziny, prowadzona jest Oczekiwanie na narodziny upragnionego dziecka to jedna z najpiękniejszych chwil w życiu każdej rodziny. Cud narodzin i

Bardziej szczegółowo

Ankieta. Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży.

Ankieta. Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży. Ankieta Instrukcja i Pytania Ankiety dla młodzieży www.fundamentywiary.pl Pytania ankiety i instrukcje Informacje wstępne Wybierz datę przeprowadzenia ankiety w czasie typowego spotkania grupy młodzieżowej.

Bardziej szczegółowo

Wolontariat. Igor Jaszczuk kl. IV

Wolontariat. Igor Jaszczuk kl. IV Wolontariat Wolontariat ważna sprawa, nawet super to zabawa. Nabierz w koszyk groszy parę, będziesz miał ich całą chmarę. Z serca swego daj znienacka, będzie wnet Szlachetna Paczka. Komuś w trudzie dopomoże,

Bardziej szczegółowo

Skrajne ubóstwo. 2717 rodzin włączonych do projektu. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą. żyje w skrajnym ubóstwie. bądź niepełnosprawnością.

Skrajne ubóstwo. 2717 rodzin włączonych do projektu. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą. żyje w skrajnym ubóstwie. bądź niepełnosprawnością. Skrajne ubóstwo 2717 rodzin włączonych do projektu żyje w skrajnym ubóstwie. 33% z nich to rodziny dotknięte chorobą bądź niepełnosprawnością. tyle, co na papierosy 66% rodzin włączonych do Paczki w 2013

Bardziej szczegółowo

POŻEGNANIE Z BLISKIMI

POŻEGNANIE Z BLISKIMI POŻEGNANIE Z BLISKIMI SPIS TREŚCI: Wprowadzenie Rozdział 1 POGRZEB Rozdział INNE SPOSOBY POŻEGNANIA 3 1 POŻEGNANIE Z BLISKIMI Wprowadzenie Czasami będziesz smutny, zły, będziesz płakać czy bać się tego,

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Człowiek biznesu, nie sługa. (fragmenty rozmów na FB) Cz. I. że wszyscy, którzy pracowali dla kasy prędzej czy później odpadli.

Człowiek biznesu, nie sługa. (fragmenty rozmów na FB) Cz. I. że wszyscy, którzy pracowali dla kasy prędzej czy później odpadli. Człowiek biznesu, nie sługa. (fragmenty rozmów na FB) Cz. I Piotr: Ludzie nie rozumieją pewnych rzeczy, zwłaszcza tego, że wszyscy, którzy pracowali dla kasy prędzej czy później odpadli. Kasa nie może

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 )

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) Klient: Dzień dobry panu! Pracownik: Dzień dobry! W czym mogę pomóc? Klient: Pierwsza sprawa: jestem Włochem i nie zawsze jestem pewny, czy wszystko

Bardziej szczegółowo

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY

Kurs online JAK ZOSTAĆ MAMĄ MOCY Często będę Ci mówić, że to ważna lekcja, ale ta jest naprawdę ważna! Bez niej i kolejnych trzech, czyli całego pierwszego tygodnia nie dasz rady zacząć drugiego. Jeżeli czytałaś wczorajszą lekcję o 4

Bardziej szczegółowo

Codziennie jestem bezpieczny

Codziennie jestem bezpieczny Codziennie jestem bezpieczny Europejski numer alarmowy i zasady bezpieczeństwa dla dzieci Drodzy uczniowie, wiedza o tym, jak prawidłowo zachować się w drodze do szkoły, w szkole, na placu zabaw czy w

Bardziej szczegółowo

Andrzej Dobber - jestem spełniony i szczęśliwy

Andrzej Dobber - jestem spełniony i szczęśliwy Andrzej Dobber - jestem spełniony i szczęśliwy 1 Jak się pan czuje jako najbardziej pożądany baryton, artysta o którego zabiegają prestiżowe teatry operowe na świecie? Czuję się normalnie, a że jestem

Bardziej szczegółowo

Kielce, Drogi Mikołaju!

Kielce, Drogi Mikołaju! I miejsce Drogi Mikołaju! Kielce, 02.12.2014 Mam na imię Karolina, jestem uczennicą klasy 5b Szkoły Podstawowej nr 15 w Kielcach. Uczę się dobrze. Zbliża się 6 grudnia. Tak jak każde dziecko, marzę o tym,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WARSZTATÓW ROZWOJOWYCH DLA KOBIET PROGRAM WARSZTATÓW ROZWOJOWYCH DLA KOBIET

PROGRAM WARSZTATÓW ROZWOJOWYCH DLA KOBIET PROGRAM WARSZTATÓW ROZWOJOWYCH DLA KOBIET 1 / 1 1 PROGRAM WARSZTATÓW ROZWOJOWYCH DLA KOBIET 2 / 1 1 CZĘŚĆ PIERWSZA: OGARNIJ, CZEGO TY W OGÓLE CHCESZ?! Jaki jest Twój cel? Czy potrafisz sobie odpowiedzieć, czego dokładnie chcesz? Co jest dla Ciebie

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja Niedziela przedpostna Estomihi

Konspekt szkółki niedzielnej propozycja Niedziela przedpostna Estomihi Centrum Misji i Ewangelizacji / www.cme.org.pl Konspekt szkółki niedzielnej propozycja Niedziela przedpostna Estomihi Główna myśl: Bądź naśladowcą Jezusa Tekst: Mk 8,34 Jezus zapowiada swoją śmierć i zmartwychwstanie

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Imię i nazwisko Klasa III Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Zestaw humanistyczny Kurs fotografii Instrukcja dla ucznia 1. Wpisz swoje imię i nazwisko oraz klasę. 2. Bardzo uważnie czytaj tekst

Bardziej szczegółowo

Wasze dziecko idzie do przedszkola.

Wasze dziecko idzie do przedszkola. Wasze dziecko idzie do przedszkola. Tak postanowiliście. Nie zawsze była to łatwa decyzja. Jest w Was, Rodzicach wiele niepewności, obaw i pytań, które chcielibyście zadać: Czy Wasza córeczka, syn da sobie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla dzieci w wieku przedszkolnym

Scenariusz zajęć dla dzieci w wieku przedszkolnym Opracowała mgr Jolanta Bajorek Scenariusz zajęć dla dzieci w wieku przedszkolnym Materiał programowy: 1. Doświadczam samodzielności i przyswajam nawyki higieniczno-kulturalne opanowanie umiejętności samodzielnego

Bardziej szczegółowo

WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW

WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW WYBÓR SIEDMIU DIAKONÓW Teksty biblijne: Dz. Ap. 6, 1 7 Tekst pamięciowy: Gal. 6, 10 ( ) dobrze czyńmy wszystkim ( ) Nikt nie jest za mały, aby pomagać innym! Zastosowanie: * Pan Bóg pragnie, abyśmy otoczyli

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

Trzy kroki do e-biznesu

Trzy kroki do e-biznesu Wstęp Świat wokół nas pędzi w niewiarygodnym tempie - czy Ty też chwilami masz wrażenie, że nie nadążasz? Może zastanawiasz się, czy istnieje sposób, by dogonić ten pędzący pociąg życia pełen różnego rodzaju

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Zdaję się na to Was. I zawsze się udaje. Specjalista w dziedzinie konstrukcji metalowych, Harry Schmidt, w rozmowie o terminach i planowaniu. Liczą się

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka,18.01. 2013. Kochana Mamo!

Pielgrzymka,18.01. 2013. Kochana Mamo! Pielgrzymka,18.01. 2013 Kochana Mamo! Na początku mego listu chciałbym Ci podziękować za wiedzę, którą mi przekazałaś. Wiedza ta jest niesamowita i wielka. Cudownie ją opanowałem i staram się ją dobrze

Bardziej szczegółowo

Umiesz Liczyć Licz Kalorie

Umiesz Liczyć Licz Kalorie Umiesz Liczyć Licz Kalorie Cześć! W tym krótkim poradniku wytłumaczę Ci dlaczego według mnie jedzenie wszystkiego w odpowiednich ilościach pozwoli utrzymać świetną sylwetkę przez całe życie. Tak dobrze

Bardziej szczegółowo

Dzisiaj kiedy szedłem do pracy pewien nieznajomy mężczyzna ubrany na. zielono stał w bramie i obserwował otoczenie. Nic nie mówił.

Dzisiaj kiedy szedłem do pracy pewien nieznajomy mężczyzna ubrany na. zielono stał w bramie i obserwował otoczenie. Nic nie mówił. Bardzo dziwny dzień Dzisiaj kiedy szedłem do pracy pewien nieznajomy mężczyzna ubrany na zielono stał w bramie i obserwował otoczenie. Nic nie mówił. Później w autobusie spotkałem kolejnego nieznajomego

Bardziej szczegółowo

DOBRE MANIERY. DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania.

DOBRE MANIERY. DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania. DOBRE MANIERY DOBRE MANIERY: zachowanie społecznie właściwe. ETYKIETA: powszechnie przyjęte zasady właściwego zachowania. GRZECZNOŚĆ: dobre maniery i taktowne zachowanie. Dobre maniery świadczą o szacunku

Bardziej szczegółowo

STARY TESTAMENT, RUT 23. RUT MOABITKA

STARY TESTAMENT, RUT 23. RUT MOABITKA RUT MOABITKA 116 - Już dziesięć lat minęło od śmierci mojego męża Elimelecha. A teraz umarli także moi synowie Zostałyśmy już same - Powiedziała smutna Noemi i odwróciła się w stronę paleniska, żeby jej

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Szybciej poznaję ceny. To wszystko upraszcza. Mistrz konstrukcji metalowych, Martin Elsässer, w rozmowie o czasie. Liczą się proste rozwiązania wizyta w

Bardziej szczegółowo

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia WSPOMNIENIA Z LAT 70 NA PODSTAWIE KRONIK SZKOLNYCH. W ramach Internetowego Projektu Zbieramy Wspomnienia pomiędzy końcem jednych, a początkiem drugich zajęć wybrałam

Bardziej szczegółowo

Opinie pacjentek. Uwierz w siebie Uwierz w swoje włosy

Opinie pacjentek. Uwierz w siebie Uwierz w swoje włosy Opinie pacjentek Uwierz w siebie Uwierz w swoje włosy Anita N. Nazywam się Anita N. lat 35. Jesienią 2010 roku dowiedziałam się że mam raka piersi. Świat stanął na głowie w ciągu kilku dni. W listopadzie

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA ZDROWEGO PRZEDSZKOLAKA 2012/2013

AKADEMIA ZDROWEGO PRZEDSZKOLAKA 2012/2013 AKADEMIA ZDROWEGO PRZEDSZKOLAKA 2012/2013 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROGRAMU AKADEMIA ZDROWEGO PRZEDSZKOLAKA Punkt przedszkolny Słoneczko W Trzciance koordynator akcji: mgr Magdalena Kapela Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

Referat Ratowniczy www.rr.krakowpodgorze.zhp.pl opracowanie: Ania i Wojtek Cykl zbiórek na temat Zdrowia i pierwszej pomocy.

Referat Ratowniczy www.rr.krakowpodgorze.zhp.pl opracowanie: Ania i Wojtek Cykl zbiórek na temat Zdrowia i pierwszej pomocy. Cykl zbiórek na temat Zdrowia i pierwszej pomocy. Konspekt przygotowany jest do przeprowadzenia przez Ratowników ZHP (np. Referatów, zespołów itd.) na 3 zbiórkach dla pionu zuchowego. Cykl zbiórek, ma

Bardziej szczegółowo

STARY TESTAMENT. JÓZEF I JEGO BRACIA 11. JÓZEF I JEGO BRACIA

STARY TESTAMENT. JÓZEF I JEGO BRACIA 11. JÓZEF I JEGO BRACIA JÓZEF I JEGO BRACIA 53 Jakub miał wielu synów. Było ich dwunastu. Jakub kochał wszystkich, ale najbardziej kochał Józefa. Może to dlatego, że Józef urodził się, kiedy Jakub był już stary. Józef był mądrym

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo w drodze do szkoły ZASADY PRZECHODZENIA PRZEZ JEZDNIĘ

Bezpieczeństwo w drodze do szkoły ZASADY PRZECHODZENIA PRZEZ JEZDNIĘ Bezpieczeństwo w drodze do szkoły Codziennie rano wyruszasz w drogę do szkoły i codziennie wracasz do domu. Niezależnie od tego, w jaki sposób pokonujesz tę trasę - ważne, byś poznał zasady ruchu drogowego,

Bardziej szczegółowo

Moja przyjaciółka: CUKRZYCA

Moja przyjaciółka: CUKRZYCA Moja przyjaciółka: CUKRZYCA Dedykuję tę książkę moim ukochanym synom Filipowi i Antoniemu, żeby wiedzieli co to znaczy cierpieć i potrafili dziękować Bogu, że podarował im tak beztroskie dzieciństwo. Teresa

Bardziej szczegółowo

Konspekt zajęć - - warsztaty dla rodziców Ratujemy życie

Konspekt zajęć - - warsztaty dla rodziców Ratujemy życie Konspekt zajęć - - warsztaty dla rodziców Ratujemy życie opracowała: Małgorzata Kowalska Data:. Prowadzący:. Temat: Jesteśmy gotowi udzielać pomocy. Cele: uczestnicy zajęć - potrafią zdefiniować terminy:

Bardziej szczegółowo

Muszę przyznać, iż niezbyt lubię gry czysto kooperacyjne oraz oparte na bleie. Nemesis na szczęście okazał się grą innego typu.

Muszę przyznać, iż niezbyt lubię gry czysto kooperacyjne oraz oparte na bleie. Nemesis na szczęście okazał się grą innego typu. Zagrałem dziś w prototyp nowej gry FGH Nemesis. Trochę o grze Od kiedy dowiedziałem się o tej grze bardzo chciałem ją poznać zwłaszcza po tekście na Games Fanatic. (http://www.gamesfanatic.pl/2014/02/03/z-tasmy-produkcyjnej-prototypy-fabryki-gierhistorycznych/)

Bardziej szczegółowo

dla najmłodszych polska wersja: naukapoprzezzabawe.wordpress.com

dla najmłodszych polska wersja: naukapoprzezzabawe.wordpress.com dla najmłodszych.1. polska wersja: naukapoprzezzabawe.wordpress.com Rodzice i dzieci w islamie ` ` ` dla najmłodszych.2. polska wersja: naukapoprzezzabawe.wordpress.com ` dla najmłodszych.3.

Bardziej szczegółowo

CZYTANIE B1/B2 W małym europejskim domku (wersja dla studenta) Wywiad z Moniką Richardson ( Świat kobiety nr????, rozmawia Monika Gołąb)

CZYTANIE B1/B2 W małym europejskim domku (wersja dla studenta) Wywiad z Moniką Richardson ( Świat kobiety nr????, rozmawia Monika Gołąb) CZYTANIE B1/B2 W małym europejskim domku (wersja dla studenta) Wywiad z Moniką Richardson ( Świat kobiety nr????, rozmawia Monika Gołąb) Proszę przeczytać tekst, a następnie zrobić zadania: Dziennikarka.

Bardziej szczegółowo

PIOTR W WIĘZIENIU. Bóg chce, abyś modlił się o innych I. WSTĘP

PIOTR W WIĘZIENIU. Bóg chce, abyś modlił się o innych I. WSTĘP PIOTR W WIĘZIENIU Teksty biblijne: Dz. Ap. 12,1 17 Tekst pamięciowy: Jeremiasz 33,3 dzieci młodsze, Jakub 5,16 dzieci starsze Wołaj do mnie, a odpowiem ci ( ) Wiele może usilna modlitwa sprawiedliwego.

Bardziej szczegółowo