TWORZENIE I ZARZĄDZANIE KLASTRAMI ORAZ SIECIAMI WSPÓŁPRACY. podręcznik dobrych praktyk

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "TWORZENIE I ZARZĄDZANIE KLASTRAMI ORAZ SIECIAMI WSPÓŁPRACY. podręcznik dobrych praktyk"

Transkrypt

1 TWORZENIE I ZARZĄDZANIE KLASTRAMI ORAZ SIECIAMI WSPÓŁPRACY podręcznik dobrych praktyk

2 TWORZENIE I ZARZĄDZANIE KLASTRAMI ORAZ SIECIAMI WSPÓŁPRACY podręcznik dobrych praktyk

3

4 Autorzy publikacji Zespół Projektu regionet: AGIL Tobias Espig, Jens Lehman MARR Joanna Jakubowska-Łazęcka, Ewa Obara NWRDA Ioana Suta, Torok Gergely TOSME Angela Suteu, Daniela Farcau TWORZENIE I ZARZĄDZANIE KLASTRAMI ORAZ SIECIAMI WSPÓŁPRACY podręcznik dobrych praktyk Kraków, 2013

5

6 Spis treści Wprowadzenie Projekt SMART+ podprojekt regionet cele, działania Partnerzy projektu regionet Regiony partnerskie projektu Wolny Kraj Saksonia Województwo Małopolskie Okręg Cluj (Kluż) Geneza powstawania sieci i klastrów w regionach europejskich Podstawy teoretyczne Cele i strategie Dobre praktyki z obszaru sieci i klastrów Wolny Kraj Saksonia Sieć logistyki biomedycznej bm log Sieć ultradźwięków NetUs Województwo Małopolskie Klaster Life Science Europejskie Centrum Gier Gorlicki Klaster Drzewny Okręg Cluj (Kluż) Klaster Innowacyjnych Technologii Informatycznych Wnioski Zalecenia dla tworzących klastry i zarządzających klastrami Zalecenia i przeciwwskazania dla tworzących klastry i zarządzających klastrami

7

8 WPROWADZENIE WPROWADZENIE 1 Projekt SMART+ podprojekt regionet cele i działania Globalna konkurencja odbywa się nie tylko na poziomie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), ale w coraz większym stopniu na poziomie regionów gdzie czynniki związane z lokalizacją (twarde i miękkie) określają atrakcyjność tych rynków. Klastry jako geograficzne skupiska współdziałających firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących usługi, firm w pokrewnych branżach oraz organizacji stowarzyszonych (M.E. Porter) mają na celu wzmacnianie konkurencyjności zarówno MŚP, jak i regionów. Należy zatem dążyć do pełnego wykorzystania potencjału do uwalniania innowacyjności w danej dziedzinie, zaś skupiska MŚP powinny być rozwijane do poziomu klastrów. Samo istnienie sektorowych skupisk MŚP, naukowców i ich wiedzy nie jest bowiem gwarancją sukcesu danego klastra. Warunkiem skuteczności działania klastrów jest wykwalifikowany zespół zarządzający klastrem, który skoncentrowany będzie na zrównoważonym rozwoju, konkurencyjności i innowacyjności. Celem projektu regionet, realizowanego jako podprojekt w mikroprogramie, w ramach inicjatywy SMART+, jest transfer dobrych praktyk stosowanych dla skutecznego zarządzania sieciami pomiędzy regionami: Saksonii, Cluj i Małopolski, a także podniesienie świadomości MŚP, dotyczącej włączania się w działania sieciowe. Międzyregionalne rozpowszechnianie wiedzy i umiejętności know how, dostarczanych przez 4 organizacje partnerskie regionet, pozwala na zwiększenie efektywności działania wysoko wykwalifikowanych jednostek zarządzających sieciami w każdym regionie, co stanowi miękki czynnik związany z lokalizacją. 9

9 WPROWADZENIE Dla MŚP oraz instytucji otoczenia biznesu zorganizowano szereg regionalnych i międzyregionalnych wydarzeń i działań mających na celu zwiększenie ich świadomości i wiedzy o sieciach innowacji i klastrach. W trakcie trwania podprojektu regionet zorganizowano 14 wydarzeń regionalnych (w tym 6 spotkań w Małopolsce), w których uczestniczyło około 500 przedstawicieli małych i średnich przedsiębiorstw, instytutów badawczych, agencji rozwoju regionalnego, instytucji publicznych i polityków. Ponadto przeprowadzono intensywne szkolenia oraz interaktywne seminaria edukacyjne. Seminaria te zostały zorganizowane w trakcie 3 imprez międzyregionalnych odbywających się w każdym z regionów partnerskich. Ze wspólnej wymiany pomysłów w trakcie szkoleń, w czasie których omówiono doświadczenia zdobyte dzięki konfrontacji różnych rodzajów podejść do problematyki klastrowej, bezpośrednio skorzystało około 12 osób z organizacji partnerskich. Niniejszy poradnik przedstawia różne perspektywy postrzegania czynników sukcesu i lokalizacji tak, aby ich stosowanie mogło być wykorzystane przez przedsiębiorstwa i instytucje zainteresowane tworzeniem klastrów i sieci współpracy. Opisy zakończonych sukcesem przedsięwzięć mogą służyć decydentom, działającym na rzecz innowacyjnego rozwoju regionu, jako wskazówki w udzielaniu pomocy podczas strategicznych kroków w różnego rodzaju sytuacjach biznesowych i etapach rozwoju regionu. Partnerzy projektu regionet Każdy z czterech partnerów projektu posiada zróżnicowane doświadczenie w zarządzaniu klastrami i sieciami współpracy. Uczestnicząc w procesie budowania i rozwijania sieci współpracy wiedzą, że tworzenie klastrów wymaga realizacji wielu kroków organizacyjnych. Należy uwzględnić wiele różnych czynników o wymiarze lokalnym, regionalnym i krajowym, które są ze sobą wzajemnie powiązane. Stąd ogromna rola projektów takich jak regionet, pozwalających poznać szeroki obraz możliwości występujących bądź stosowanych w regionach partnerskich, ich warunków lokalnych, struktur MŚP, instytucji badawczych i instytucji otoczenia biznesu. AGIL GmbH Leipzig AGIL to agencja działająca na rzecz promocji działań innowacyjnych oraz wspierania transferu technologii pomiędzy małymi i średnimi przedsiębiorstwami Saksonii a przedsiębiorstwami europejskimi. AGIL powstała w 1991 roku z inicjatywy Izby Gospodarczej w Lipsku. Od roku 1993 jest organizatorem 10

10 WPROWADZENIE Centrum Przekazu Innowacji, które obecnie funkcjonuje pod nazwą Enterprise Europe Network. AGIL działa jako jednostka, której powierzono zarządzanie (Network Management) siedmioma sieciami MŚP (technologia medyczna, logistyka wewnętrzna, inżynieria tkankowa, technika pomiarowa, ultradźwięki, logistyka biomedyczna, inżynieria geologiczna) za pomocą instrumentów finansowania publicznego wspierających zarządzanie sieciami innowacyjnymi. Agencja była partnerem europejskiego projektu INNOFIRE promującego technologie medyczne w wybranych regionach Europy. AGIL jest też koordynatorem saksońskiego konsorcjum Enterprise Europe Network i koordynuje działania ośmiu saksońskich partnerów EEN. Agencja odpowiada za koordynację wzajemnego nauczania, transferu specjalistycznej wiedzy i umiejętności know how pomiędzy wszystkimi partnerami, prezentację przykładów najlepszych praktyk, jak również upowszechnianie narzędzi i metod pracy. Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego (MARR), założona w 1993, jest jedną z największych instytucji gospodarczego rozwoju regionalnego w Polsce. Jest to wiodąca instytucja działająca na rzecz rozwoju regionalnego, będąca jednym z najważniejszych partnerów instytucji centralnych i regionalnych w tworzeniu polityki innowacyjnego rozwoju regionu. Agencja specjalizuje się w dostarczaniu kompleksowych elementów know how i nowoczesnych rozwiązań finansowych dla przedsiębiorstw. Pomaga również pozyskiwać finansowanie UE i bezpiecznie inwestować w województwie Małopolskim, a także aktywnie wspiera działania eksportowe, oferując profesjonalne usługi doradcze i dostęp do międzynarodowej sieci kontaktów. Oferta agencji obejmuje dostarczanie informacji i usług doradczych dla właścicieli firm oraz uzyskiwanie dotacji na rozwój przedsiębiorstw w województwie Małopolskim, a także produkty finansowe, takie jak kredyty i gwarancje. MARR tworzy sieć połączeń między nauką i biznesem; promuje nowe technologie i zapewnia finansowanie dla biznesowego wykorzystania innowacyjnych pomysłów. Jako odbiorca dotacji unijnych, realizuje regionalne oraz ogólnokrajowe programy operacyjne. Centrum obsługi inwestorów i eksporterów Business in Małopolska, które obsługiwane jest wspólnie przez MARR, Urząd Marszałkowski, Krakowski Park Technologiczny oraz Małopolskie Parki Przemysłowe spólka z.o.o. oferuje kompleksowe usługi dla eksporterów i firm, zainteresowanych prowadzeniem działalności gospodarczej w Małopolsce. 11

11 WPROWADZENIE Terytorialny Urząd Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz Współpracy Cluj Terytorialny Urząd Małych i Średnich Przedsiębiorstw oraz Współpracy Cluj (TOSME) działa jako wyspecjalizowany organ administracji publicznej podległy Narodowej Agencji Realizacji Projektów i Programów dla Małych i Średnich Przedsiębiorstw. TOSME specjalizuje się we: wdrażaniu i monitorowaniu pięciu rządowych programów finansowania na poziomie regionalnym; świadczeniu usług doradczych w celu ułatwienia dostępu MŚP do różnych rodzajów finansowania (fundusze europejskie i rządowe); stymulowaniu rozwoju środowiska biznesowego poprzez konkretne działania. Służy dużym doświadczeniem w pracy z przedsiębiorcami z Regionu Cluj i północno zachodniej Rumunii. Realizując swoje programy, TOSME pomógł około 100 młodym przedsiębiorcom w założeniu firm i zapewniał doradztwo i wsparcie dla ponad 2000 średnich i małych przedsiębiorstw. Organizuje również imprezy promujące programy regionalne oraz wzmacniające rozwój lokalnej gospodarki. Dzięki codziennej współpracy z małymi i średnimi przedsiębiorstwami posiada jasny obraz ich potrzeb i pożądanych rozwiązań wspomagających ich rozwój. W ramach tego projektu TOSME, korzystając ze swojego doświadczenia i wiedzy o lokalnym środowisku biznesowym, organizuje różne regionalne i międzyregionalne wydarzenia. Północno Zachodnia Agencja Rozwoju Regionalnego, Cluj Napoca Utworzona w 1998 roku Północno Zachodnia Agencja Rozwoju Regionalnego (NWRDA) jest jednym z najważniejszych partnerów władz centralnych i lokalnych w tworzeniu polityki innowacyjnego rozwoju regionalnego. Poprzez promowanie i stymulowanie strategicznego podejścia, NWRDA ułatwia powstawanie innowacyjnych partnerstw publiczno prywatnych z rządem, instytucjami akademickimi, firmami prywatnymi i organizacjami non profit. Ponadto jest zaangażowana w przygotowanie Regionalnej Strategii Innowacji. Bierze również udział w projektach mających na celu budowanie innowacyjnych klastrów (w zakresie technologii informatycznych, energii odnawialnej, wód geotermalnych), rozwijanie Regionalnego Instytutu Badań, Edukacji i Transferu Technologii i utworzenie pierwszego Parku Naukowo Technologicznego. Lokalne studium identyfikacji regionalnych sektorów priorytetowych o wysokim potencjale klastrowania (przygotowane w ramach projektu regionet) odgrywa aktywną rolę w przyciąganiu nowych członków do Klastra Innowacyjnych Technologii Informatycznych Cluj. Agencja posiada doświadczenie jako koordynator i partner w wielu projektach finansowanych przez UE, koordynuje również działania konsorcjum BISNet Transylwania, które jest częścią Enterprise Europe Network. 12

12 WPROWADZENIE Regiony partnerskie projektu Wolny Kraj Saksonia Lokalizacja: Wolny Kraj Saksonia jest częścią Niemiec Wschodnich graniczących z Czechami i Polską Powierzchnia: km² Ludność: 4,1 mln mieszkańców (~5% populacji Niemiec), 485 miast i gmin oraz trzy dystrykty miejskie: Drezno, Lipsk i Chemnitz; Lipsk (po Berlinie drugie największe miasto w Niemczech Wschodnich) mieszkańców, duża liczba studentów Dostępność komunikacyjna: SAMOLOT: Lotnisko Leipzig Halle Airport ; SAMOCHÓD: autostrady A9 oraz A14, autostrada A38, która jest obwodnicą Lipska; POCIĄG: bezpośredni dojazd do wielu miast europejskich Gospodarka: Siłą Saksonii jest różnorodność sektorów przemysłowych. Są nimi nie tylko tradycyjne sektory, takie jak inżynieria i budowa maszyn (reprezentowane przez sieć VEMAS) lub motoryzacja z firmami, takimi jak np. Volkswagen, BMW i Porsche (Sieć AMZ). Również obszar mikroelektroniki, technologii informatycznych i przemysłu półprzewodników z globalnymi graczami, takimi jak np. AMD, GLOBALFO- UNDRIES lub Infineon Technologies (Klaster Silicon Saxony ) odgrywa ważną rolę w skali globalnej. Ponadto sektory biotechnologii ( Biosaxony Network ) oraz energii i technologii środowiskowych, które skupiają się przede wszystkim na energii odnawialnej (inicjatywa sieciowa Przemysłowa Sieć Energii Odnawialnej Saksonii EESA) potwierdzają innowacyjność przedsiębiorstw w Saksonii. Inicjatywa przemysłowa dla Środkowych Niemiec (Industrial Initiative for Central Germany IICG) to prywatna inicjatywa powstała w celu wspierania i wzmacniania konkurencyjności regionów, która liczy ponad 60 członków, m.in. inwestorów międzynarodowych, takich jak BMW, Dow, Siemens i Bayer. Skupia ona kluczowe korporacje, izby gospodarcze i władze lokalne Saksonii, Saksonii Anhalt i Turyngii w celu wspólnego promowania rozwoju i działań marketingowych służących temu tradycyjnie już przemysłowemu regionowi centralnych Niemiec. IICG wspiera powstawanie klastrów poprzez Strategię Klastrów Niemiec Środkowych, która ma za zadanie dookreślić profil regionu w dziedzinach takich jak przemysł chemiczny, technologie informacyjne, optyka, produkcja 13

13 WPROWADZENIE motoryzacyjna (Automotive Cluster ACOD), odnawialne źródła energii, nauki przyrodnicze i biomasa. Lipsk jest strategiczną bramą i platformą dla stosunków gospodarczych między Europą Środkową i Wschodnią, a Niemcami i Europą Zachodnią. Lipsk, będąc rozwijającym się centrum biznesowym, jest równocześnie tętniącym życiem miastem z wieloma wystawami, wydarzeniami kulturalnymi, będącymi w centrum zainteresowania różnych mediów. Lotnisko jest najnowocześniejszym towarowym portem lotniczym z całodobową obsługą we wszystkie dni tygodnia. Lipsk koncentruje swoją strategię środowiska biznesowego na wybranych wschodzących branżach gospodarki w zakresie działań klastrowych adresowanych do: biotechnologii, nauk przyrodniczych, przemysłu motoryzacyjnego, technologii energetycznych i środowiskowych, logistyki i mediów oraz przemysłów kreatywnych. Edukacja: Lipsk charakteryzuje się złożoną infrastrukturą badawczą, składającą się z 10 uniwersytetów, szkół wyższych i 25 instytucji badawczych. Jest to jedno z największych skupisk akademickich, w którym uczy się ponad studentów. Sieci i struktury klastrowe w regionie Sytuację istniejących struktur klastrowych w Saksonii można określić jako bardzo zróżnicowaną. Instrumenty finansowania publicznego są zasadniczo dostosowane do potrzeb MŚP. Dostępnych jest wiele różnych możliwości finansowania, które można użyć do zakładania sieci innowacji, np. Sieć Współpracy ZIM KOOP, Sieć Kompetencji będąca narzędziem międzynarodowego marketingu lokalizacji, Forum Innowacji jako narzędzie fazy początkowej sieci, Przymierze Innowacji obejmujące strategiczne partnerstwo z dużymi firmami i Innowacyjne Rdzenie Rozwoju Regionalnego służące generowaniu pomysłów i strategii innowacji technicznych w niektórych regionach. Województwo Małopolskie Lokalizacja: Małopolska usytuowana jest w południowej części Polski, granicząc ze Słowacją Powierzchnia: km² co stanowi 8,6% powierzchni Polski Ludność: w Małopolsce (4,9% ludności Polski), Kraków (jedno z największych miast w Polsce) mieszkańców, duża liczba studentów i osób dojeżdżających do pracy 14

14 WPROWADZENIE Dostępność komunikacyjna: SAMOLOT: Lotnisko międzynarodowe Kraków Balice; SAMOCHÓD: położenie na skrzyżowaniu dróg północ południe i wschód zachód; POCIĄG: bezpośredni dojazd do wielu europejskich miast Zasoby: drugi po Warszawie ośrodek naukowo badawczy w Polsce, silny ośrodek akademicki liczne ośrodki rozwojowe, centra badawcze i innowacyjne, specjalne strefy ekonomiczne, parki technologiczne, klastry wysoko wykwalifikowana i relatywnie tania siła robocza tradycja przedsiębiorczości i wielokulturowości region atrakcyjny turystycznie, bogaty w atrakcje (liczne zabytki i obiekty dziedzictwa kulturowego, liczne wydarzenia kulturalne w tym międzynarodowe, wiele parków narodowych oraz bardzo zróżnicowane warunki geograficzne) odwiedzany przez ok. 8 mln turystów rocznie Edukacja: 34 wyższe uczelnie w regionie, w tym 3 uniwersytety (Uniwersytet Jagielloński jeden z najstarszych w Europie), uczelnie wyższe kształcące inżynierów, architektów, informatyków i programistów, a także specjalistów w zakresie marketingu i zarządzania ok studentów z całego kraju i zza granicy Gospodarka i Inwestycje zagraniczne: Małopolska, a zwłaszcza Kraków to atrakcyjne miejsce dla inwestorów zagranicznych (7 miejsce wśród 16 regionów w Polsce). Najwięksi inwestorzy to Accelor Mittal, Motorola i MAN Trucks. Kraków jest bardzo silnym ośrodkiem dostarczającym pracowników firmom zagranicznych (outsourcing) takim jak Capgemini, International Paper i innym dzięki wysoko wykwalifikowanej i konkurencyjnej cenowo sile roboczej. Sieci i struktury klastrowe w regionie Małopolska jest regionem o ogromnym potencjale innowacyjnym. Tworzą go stosunkowo silna gospodarka z jednej strony i bardzo dobrze rozbudowane zaplecze naukowe z działającymi tu uniwersytetami, szkołami wyższymi i licznymi jednostkami badawczo rozwojowymi z drugiej. W regionie powstało 15 inicjatyw klastrowych, z których większość skoncentrowana jest wokół rozwijających się gałęzi przemysłu tzw. emerging industries i umiejscowiona w stolicy regionu Krakowie. Pomimo tych działań potencjał innowacyjny Małopolski jest wykorzystywany w bardzo niewielkiej części. Jedynie 7% MSP współpracuje z określanymi przez 15

15 WPROWADZENIE sporządzony na potrzeby RSI raport, jednostkami podaży innowacji, zaś tylko 4% realizuje prace z zakresu B+R. Stąd też przed władzami regionu stoi poważne wyzwanie uruchomienia tego potencjału, w szczególności poprzez wzmacnianie sieci współpracy i klastrów. Działania takie zostały uznane za priorytetowe i znalazły się w tworzonym obecnie najważniejszym dokumencie dotyczącym innowacyjności czyli Regionalnej Strategii Innowacji. Jej zapisy będą miały istotny wpływ na przygotowywany Małopolski Regionalny Program Operacyjny, w ramach którego część wsparcia będzie dedykowana klastrom i sieciom współpracy. Okręg Cluj (Kluż) Rumunia Lokalizacja: Okręg Cluj położony w północno zachodnim regionie Rumunii, najbardziej reprezentatywnym okręgu północnej Transylwanii Powierzchnia: km² (2, 8 % powierzchni kraju) Ludność: mieszkańców. Cluj Napoca jest drugim co do wielkości miastem w Rumunii Dostępność komunikacyjna: SAMOLOT: Lotnisko międzynarodowe Cluj Napoca; SAMOCHÓD: Autostrada E60 Wiedeń Budapeszt Oradea Cluj Napoca, E81; POCIĄG: bezpośredni dojazd do wielu europejskich miast przez Budapeszt Zasoby: wykwalifikowana siła robocza z solidną wiedzą technologiczną, informatyczną i inżynieryjną bogate zasoby naturalne: rudy, ropa, węgiel, gaz ziemny, sól żyzne tereny rolnicze, obszary górskie, parki narodowe Edukacja: Cluj Napoca drugi co do ważności ośrodek akademicki w Rumunii, 11 uniwersytetów (6 publicznych, 5 prywatnych) około studentów z całego kraju i zza granicy wydziały prowadzą ponad 300 kierunków, w różnych językach nauczania: rumuński, angielski, węgierski, niemiecki i francuski Cluj Napoca miasto wielokulturowe i aspirujące do tytułu Europejskiej Stolicy Kultury w 2020 r. ośrodki rozwoju, badań i innowacyjności 3 cie co do wielkości centrum naukowe w Rumunii (18% krajowej działalności) 16

16 WPROWADZENIE Gospodarka i Inwestycje zagraniczne: jedna z najbardziej dynamicznych gospodarek w Rumunii o wysokim udziale inwestycji zagranicznych : firm, trzecie miejsce w kraju 12 miejsce wartość kapitału zakładowego w roku 2012 w mieście działało firm Możliwości ekonomiczne pozytywna tendencja wzrostu gospodarczego 4 miejsce we wkładzie w PKB złożona i zróżnicowana gospodarka pierwsze miejsce przetwórstwo obecna większość gałęzi przemysłu: przemysł spożywczy (żywność i napoje), wyroby hutnicze i metalowe, produkcja (odzież, produkty chemiczne, włókna sztuczne i syntetyczne, niemetaliczne produkty mineralne, celuloza, papier, meble, konstrukcje metalowe) 3 ważne publiczne parki przemysłowe rosnące zainteresowanie w przyciąganiu inwestycji zagranicznych do sektora prywatnego kolebka jednego z najważniejszych centrów usług informatycznych i finansowych w Rumunii Region północno zachodniej Rumunii Główne wyzwanie stojące przed lokalnym środowiskiem gospodarczym jest związane z konwersją na rynku informatycznym i komunikacyjnym (ICT) i innowacyjnymi rozwiązaniami, które dotyczą stopniowego odchodzenia od dostawców usług outsourcingowych. Wiąże się to z przejściem na modele biznesowe, które wymagają polityki bazującej w mniejszym stopniu na cenie, ale raczej na stałym wysiłku i zasobach zaangażowanych w identyfikację i wprowadzanie nowych rynków produktów/klientów, tworzenie i innowacje, nowe umiejętności pracowników. Ważne są również długoterminowe trendy krajowe i międzynarodowe związane z przepływem wiedzy i globalnymi sieciami biznesowymi. Wreszcie, taka zmiana wiąże się z ryzykiem i potrzebą znalezienia nowych źródeł i rodzajów kapitału. Dlatego działania winny być skierowane do dwóch najważniejszych kategorii uczestników tych zmian tj. inwestorów i kadry szkoleniowej pracującej z osobami zatrudnionymi w firmach. Sieci i struktury klastrowe w regionie W Rumunii sytuacja związana z klastrami jest wciąż niejednoznaczna. Z jednej strony ważni gracze gospodarczy, którzy pokładają duże nadzieje uznając klastry 17

17 WPROWADZENIE za ważny instrument wspierający procesy transformacji i odrabiania zaległości gospodarczych, opowiadają się za tą koncepcją. Zidentyfikowane zostały dziedziny gospodarki, w których funkcjonują struktury podobne do klastrów. Ważne sektory to: technologie informatyczne i komunikacyjne, przemysł rolno spożywczy i lekki w szerszym ujęciu, turystyka, energia odnawialna i przemysł motoryzacyjny. W kraju spotykamy znaczne skupiska regionalne, charakteryzujące się występowaniem wyspecjalizowanych instytucji badawczo rozwojowych wraz z wysoko wykwalifikowanym kapitałem ludzkim. Jednakże, jeżeli chodzi o inne istotne elementy funkcjonowania klastra, a w szczególności faktyczną współpracę między podmiotami i dostępność wyspecjalizowanych dostawców usług, sytuacja wygląda mniej zachęcająco. Najtrudniejszym zadaniem jest jednak budowanie zaufania pomiędzy podmiotami gospodarczymi, co w konsekwencji sprawia, że wszystkie działania powinny potraktować ten aspekt priorytetowo i znaleźć odpowiednie rozwiązania w celu przezwyciężenia ewentualnych barier. 18

18 GENEZA POWSTAWANIA SIECI I KLASTRÓW W REGIONACH EUROPEJSKICH GENEZA POWSTAWANIA SIECI I KLASTRÓW W REGIONACH EUROPEJSKICH 2 podstawy teoretyczne W literaturze istnieje wielka różnorodność podejść do współpracy i teorii sieci. Stąd też dla jasności wywodu niezbędnym jest zdefiniowanie podstawowych kategorii. Definicje współpracy i sieci oraz ich charakterystyka W literaturze przyjmuje się wspólny pogląd, że współpraca i relacje sieciowe różnią się od spontanicznie powstających relacji rynkowych ze względu na bardziej ciągły i złożony charakter. Ponadto przepływ informacji jest znacznie bardziej intensywny i wykracza poza czysto biznesowe transakcje (por. SYDOW 1992: 79; GRABHER 1993: 8ff; FRITSCH 1999: 2f.; SCHAMP 2000: 66; SYDOW et al. 2003: 44f. SYDOW 2006: 3). Eichhorn (1998) określa je, jako głębokie, bliskie i długoterminowe i symbiotyczne relacje, w których rola kontaktów osobistych jest wyższa niż cena, która staje się nie jedynym kryterium w dokonywaniu zamówień. (por. EICHHORN 1998: 13; LUNGWITZ/PREUSCHE 2002: 350; LOWEY 2000: 59). Współpraca W funkcjonującej gospodarce mamy do czynienia z nieformalną współpracą skonsolidowanych spółek, która obejmuje różne komercyjne obszary działania firm, takie jak zakup, reklama lub dystrybucja. (por. HEES 2001: 41). W niniejszej pracy nieformalna współpraca jest definiowana jako dobrowolna, niepisana umowa 19

19 GENEZA POWSTAWANIA SIECI I KLASTRÓW W REGIONACH EUROPEJSKICH dwóch niezależnych prawnie podmiotów, służąca potencjalnej, przyszłej współpracy w danym obszarze, w celu realizacji specyficznych celów firmy. (definicja własna por. TRÖNDLE 1987: 89; CUPOK 2004: 55). Współpraca ta dotyczy w szczególności najmniejszych firm, którym rzadko udaje się utrzymywać ją w oparciu o stosunki formalne. (por. LOWEY 1998: 9). Z drugiej strony, współpraca formalna jest dobrowolną decyzją dwóch prawnie niezależnych partnerów współpracujących w celu stworzenia trwałego powiązania tworzona z myślą o wykonywaniu wielokrotnych transakcji znajdująca wyraz w formie pisemnej umowy o współpracy. (definicja własna por. THEURL/ SCHWEINSBERG 2004: 4; CUPOK 2004: 55). Ponadto rozróżnia się współpracę pionową i poziomą oraz takie rodzaje sieci (por. CUPOK 2000: 29). Sieci poziome są identyfikowane przez współpracujące przedsiębiorstwa z tego samego sektora i tego samego łańcucha wartości dodanej. W przeciwieństwie do nich sieci pionowe charakteryzują firmy z działaniami komplementarnymi wartości dodanych (por. FASSMANN/ MEUSBURGER 1997: 28). Firmy z różnych części łańcucha wartości dodanej i/lub z różnych sektorów działają jako sieci przekątne (por. SUCHANEK 2007: 76; BAYER 2005: 38; HEES 2001: 43ff.; CUPOK 2000: 29ff.) Sieci przedsiębiorstw Główna idea wszystkich podejść do sieci opiera się na świadomości, że działania gospodarcze i ich wyniki nigdy nie powinny być oceniane w oderwaniu od sieci społecznych uczestniczących w nich graczy. Szczególnie GRANOVETTER (1985) wskazuje na aspekt zakorzenienia działalności gospodarczej w relacjach społecznych z zainteresowanymi stronami, jako na zakorzenienie społeczne (por. GRANOVETTER 1992: 9; HAAS/NEUMAIR 2006: 563). Wewnętrzne stosunki w danej sieci charakteryzują się ogólnymi kryteriami wzajemności, współzależności oraz wzajemnymi połączeniami. Dotyczy to wzajemnych korzyści dawania i brania dla wszystkich członków sieci z istniejącymi, zmiennymi zależnościami w zakresie reputacji, lojalności, zaufania lub procesów uczenia (por. BATHELT/GLÜCKLER 2002: 164; SCHAMP 2000: 66; GRABHER 1993: 8ff.). Intensywność tych współzależności determinuje wydajność sieci, np. kontakty sporadyczne lub słabe (luźne połączenia, słabe więzi) lub kontakty sztywne, nieelastyczne (silne więzi) (por. LOWEY 1998: 37). Luźne połączenia umożliwiają osiągnięcie potencjalnych, wspólnych działań edukacyjnych dzięki tolerowaniu sprzeczności (por. GRABHER 1994: 33). Jedynie funkcjonowanie mechanizmu negocjacji, głosowań i rozwiązywania konfliktów umożliwia istnienie sieci (por. LOWEY 1998: 8). 20

20 GENEZA POWSTAWANIA SIECI I KLASTRÓW W REGIONACH EUROPEJSKICH W niniejszym opracowaniu, sieć przedsiębiorstw definiuje się jako dobrowolnie wybraną wielostronną formę organizacji wspólnych działań gospodarczych, prowadzonych przez prawnie niezależne przedsiębiorstwa o większym udziale elementów współpracy niż konkurencji. Równolegle istnieje więc silniejsza bądź słabsza zależność ekonomiczna, jak również cel pozwalający na osiągnięcie przewagi konkurencyjnej poszczególnych firm (definicja własna, por. WELTER/LAGEMAN 2005: 21; SYDOW 1992: 79; LUNGWITZ/PREUSCHE 2002: 339). Cele i strategie W zależności od różnych podejść do sieci i dyscyplin naukowych geografii ekonomicznej, socjologii sieci i gospodarki regionalnej termin sieci przedsiębiorstw opisywany jest w literaturze na wiele różnych sposobów. Różnice te dotyczą ekonomicznych obszarów działalności, zaangażowanych partnerów, charakteru związków, przestrzennego wymiaru lub celu sieci. Działania sieciowe mogą być prowadzone w obszarach produkcji, zakupu, dystrybucji, marketingu, badań i rozwoju (R&D) i innowacji (por. ROSENFELD et al. 2006: 59). Istnieją różnorodne definicje terytorialnych kompleksów produkcyjnych, okręgów przemysłowych i technologicznych np. MARSHALL (1890), regionalnych środowisk innowacyjnych lub kreatywnych np. GRABHER (1993) i klastrów przedsiębiorstw PORTER (1996), a także nowych przestrzeni przemysłowych SCOTT (1988a, 1988b) oraz obszarów uczenia MASKELL (1998) (por. HAAS/NEUMAIR 2007: 96; TAYLOR/ASHEIM 2001: 320; KULKE 2006: 113ff.). Ważną cechą wielu podejść do sieci zorientowanych na innowacje, jest istnienie różnych parametrów lokalnej infrastruktury obejmującej semi publiczne, zewnętrzne instytucje badawcze oraz ich nowoczesny sprzęt i obiekty, szkolnictwo wyższe, parki nauki i inne instytuty transferu technologii, które ogólnie nazywane są gęstością instytucjonalną (por. STERNBERG/ARNDT 2001: 367). Klaster Według PORTERA (1996) klaster to grupa firm, organizacji i powiązanych instytucji skupiona w jednym miejscu, z wzajemnie powiązanymi działaniami w danej dziedzinie. Klaster charakteryzują cechy takie jak: regionalna koncentracja połączonych firm, wynikający z niej łańcuch wartości dodanych w danym regionie i praca w tych samych dziedzinach technologii (por. Porter 1996: 207f.). Ponadto firmy są ściśle związane z regionalnymi organizacjami badawczymi i instytucjami publicznymi (por. BBR 2003: 10). Dla zaangażowanych partnerów przyjmuje się odnoszenie zewnętrznych korzyści, np. obniżenie kosztów i wzrost wydajności. W przypadku 21

21 GENEZA POWSTAWANIA SIECI I KLASTRÓW W REGIONACH EUROPEJSKICH redukcji kosztów również w dziedzinie badań i rozwoju, zakłada się bardzo wysoki poziom innowacyjności firmy lub instytucji badawczej, co prowadzi do dalszego regionalnego wzrostu wydajności (por. ROSENFELD et al. 2006: 24). Koncepcja klastra biznesowego opiera się na podejściu do krajowej przewagi konkurencyjnej, będącej zestawem warunków gospodarczych, państwowych, technologicznych lub kapitału ludzkiego oraz specjalnych struktur produkcyjnych, które mogą doprowadzić do sukcesu międzynarodowego kluczowych gałęzi przemysłu (por. PORTER 1993: 175ff.; KULKE 2006: 115; ROSENFELD et al. 2006: 10). Cechy wspólne Znaczenie przestrzennej bliskości w sensie koncentracji regionalnej Ciągła interakcja pomiędzy firmami, siłą roboczą, klientami i dostawcami za pośrednictwem regularnych bezpośrednich kontaktów twarzą w twarz Integracja sieci formalnych, nieformalnych i społecznych (por. KULKE 2006: 113ff., SCHÄTZL 2001: 231ff.; ROSENFELD et al. 2006: 66; STERN- BERG 1998: 2; MALECKI/VELDHOEN 1993: 131) Wzajemne zaufanie, lojalność i rzetelność relacji Wzajemne korzyści Lokalne środowisko wpływa na podejście, metody i strukturę sieci (por. MALECKI/VELDHOEN 1993: 131) Panujący duch przedsiębiorczości Gotowość do podjęcia ryzyka Otwartość większości społeczeństwa na innowacje (por. RUDOLPH/ MÜLLER 1998: 73) Skupienie się na MŚP i ich podobieństwie związanym z produkcją Możliwa redukcja kosztów transakcyjnych poprzez efekt skali (por. SCHÄTZL 2001: 231; GRABHER 1993: 8, 102; GROTZ/BRAUN 1993: 150; ROSENFELD et al. 2006: 24, 66) Komunikacja i rozpowszechnianie lokalnie istniejącej, nieskodyfikowanej wiedzy, tzw. wiedzy niejawnej (por. ROSENFELD et al. 2006: 24) Zakres kompetencji w zakresie: co, gdzie, kiedy, jak, kto, dlaczego (por. MALECKI/VELDHOEN 1993: 136) Integracja sieci w środowisku biznesu na poziomie regionalnym jako podstawowy punkt wyjścia Ułatwienie rozpoczęcia współpracy biznesowej i przekazywania wiedzy Znacząca poprawa zdolności innowacyjnych ze względu na zwiększenie transferu technologii z instytucji badawczych do MŚP Rozwój nowych produktów i technik, w związku z udaną komercjalizacją spowodowaną funkcjonowaniem w sieci 22

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości

Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości Dlaczego warto działać w klastrze? Klastry a rozwój lokalnej przedsiębiorczości DEFINICJE KLASTRA: Klastry to geograficzne skupiska wzajemnie powiązanych firm, wyspecjalizowanych dostawców, jednostek świadczących

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje Toruń, 13.12.2012 Co oznacza inteligentna specjalizacja? Inteligentna specjalizacja to: identyfikowanie wyjątkowych

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra...

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra... Załącznik nr 2 do ZZW Kwestionariusz dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012 A. CHARAKTERYSTYKA KLASTRA 1. Nazwa klastra... 2. Rok utworzenia klastra (podjęcia inicjatywy lub

Bardziej szczegółowo

Klastry wyzwania i możliwości

Klastry wyzwania i możliwości Klastry wyzwania i możliwości Stanisław Szultka Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową 29 września 2015 Klastry wyzwania nowej perspektywy 1. Klastry -> inteligentne specjalizacje 2. Organizacje klastrowe

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy

Klaster. Powiązanie kooperacyjne (PK) Inicjatywa klastrowa (IK) DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy DEFINICJE ROBOCZE najistotniejsze elementy Klaster skupisko podmiotów występujących na danym terenie, ogół podmiotów w danej branży/sektorze gospodarki itd. Powiązanie kooperacyjne (PK) podstawowy, niesformalizowany

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klastering Polski 40-010 Katowice ul. Warszawska 36

Stowarzyszenie Klastering Polski 40-010 Katowice ul. Warszawska 36 Stowarzyszenie Klastering Polski platformą współpracy międzyklastrowej Ekoinnowacje w nowej perspektywie finansowej kraju i Europie: Środowisko i energia z czego finansować projekty i z kim współpracować?

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim. Spotkanie okrągłego stołu. Gliwice, 26 marca 2007r.

Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim. Spotkanie okrągłego stołu. Gliwice, 26 marca 2007r. Inkubatory i parki technologiczne w województwie śląskim Spotkanie okrągłego stołu Gliwice, 26 marca 2007r. Główne punkty prezentacji 1. Rola inkubatorów i parków technologicznych 2. Partnerzy 3. Usługi

Bardziej szczegółowo

O nas. Małopolski. Rys. Cele fundacji EKLASTER

O nas. Małopolski. Rys. Cele fundacji EKLASTER EKLASTER O nas Fundacja eklaster powstała z inicjatywy środowisk reprezentujących MŚP oraz samorządowców i naukowców województwa małopolskiego. Duży i wciąż w niewielkim stopniu wykorzystany potencjał

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020 INFORMACJE OGÓLNE Dodatkowe wsparcie dla Polski Wschodniej województw: lubelskiego, podlaskiego, podkarpackiego, świętokrzyskiego

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 Marcin Twardokus Departament Programów Regionalnych Główny Punkt

Bardziej szczegółowo

Wielkopolskie Centrum Klastrowe

Wielkopolskie Centrum Klastrowe Wielkopolskie Centrum Klastrowe Platforma klastrów Założenia koncepcji Brokera Technologicznego Marek Dondelewski Poznao 10.09.2012r. LMC www.ines.org.pl Program rozwoju klasteringu Program ekspercki Konsorcjum

Bardziej szczegółowo

Profesjonalizm, przewidywalność, jakość

Profesjonalizm, przewidywalność, jakość Profesjonalizm, przewidywalność, jakość Założenia programu wspierania inwestycji w Małopolsce Marek Sowa Członek Zarządu Województwa Małopolskiego 29 października 2010 Pozycja wyjściowa i potencjałregionalny

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 12 czerwca 2007 Misją Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

SŁOWNIK POJĘĆ ZWIĄZANYCH Z DEFINICJĄ KLASTRA

SŁOWNIK POJĘĆ ZWIĄZANYCH Z DEFINICJĄ KLASTRA SŁOWNIK POJĘĆ ZWIĄZANYCH Z DEFINICJĄ KLASTRA 1. Klaster / Klastering Strona 1 Rys historyczny Inicjatywy klastrowe powstają w wyniku polityki rozwoju gospodarczego lub też w wyniku wydarzeń, które skłaniają

Bardziej szczegółowo

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 1 w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 2 Fundusze zewnętrzne 2014 2020, (projekty programów operacyjnych) 1. REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO

Bardziej szczegółowo

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010

2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności innowacyjnej mikroprzedsiębiorstw. Dr Barbara Grzybowska. Warszawa, maj 2010 2010 Kierunki i instrumenty wsparcia działalności j mikroprzedsiębiorstw Dr Barbara Grzybowska Warszawa, maj 2010 PLAN WYSTĄPIENIA 1. Współpraca mikroprzedsiębiorstw z innymi podmiotami w zakresie realizacji

Bardziej szczegółowo

Klaster szansą dla innowacyjności w turystyce

Klaster szansą dla innowacyjności w turystyce Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Klaster szansą dla

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa województwa mazowieckiego 2014-2020

Polityka klastrowa województwa mazowieckiego 2014-2020 Polityka klastrowa województwa mazowieckiego 2014-2020 Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Warszawa, 1 Klastry/ inicjatywy

Bardziej szczegółowo

Jeremiasz Salamon Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego

Jeremiasz Salamon Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Jeremiasz Salamon Departament Polityki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Programowanie w układach makroregionalnych Polska Zachodnia [strategia przyjęta przez rząd 30.04.14]? Polska

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 16 maja

Bardziej szczegółowo

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji 2010 Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji Paweł Czyż Warszawa, maj 2010 WPROWADZENIE Ewolucja teorii wzrostu gospodarczego i podejścia do innowacji Od podejścia neoklasycznego

Bardziej szczegółowo

ZARYS STRATEGII ROZWOJU GOSPODARCZEGO LESZNA

ZARYS STRATEGII ROZWOJU GOSPODARCZEGO LESZNA Partnerstwo w ramach potrójnej spirali na rzecz strategii rozwoju gospodarczego ZARYS STRATEGII ROZWOJU GOSPODARCZEGO LESZNA Strategia rozwoju Leszna została opracowana w 1997r. W 2008r. Rada Miejska Leszna

Bardziej szczegółowo

Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP

Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP 2010 Aneta Wilmańska Zastępca Prezesa PARP Obecne i nowe usługi polskiego systemu wsparcia MŚP Wsparcie dla innowacyjnych przedsiębiorstw nowe perspektywy Warszawa, 26 maja 2010 r. PARP na rzecz rozwoju

Bardziej szczegółowo

Knowledge and Innovation Community KIC InnoEnergy. Business Creation. Wrocław, 14 grudnia 2011

Knowledge and Innovation Community KIC InnoEnergy. Business Creation. Wrocław, 14 grudnia 2011 Knowledge and Innovation Community KIC InnoEnergy Business Creation Wrocław, 14 grudnia 2011 KIC InnoEnergy Twój partner w budowie Twojego biznesu Agenda KIC InnoEnergy Twój partner w budowie Twojego biznesu

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW Marita Koszarek BSR Expertise, Politechnika Gdańska INTERIZON NAJWAŻNIEJSZE FAKTY Branża ICT: informatyka, elektronika, telekomunikacja Interizon dawniej Pomorski

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Rekomendacje z Rady Programową Dolnośląskiego Ośrodka Transferu Wiedzy i Technologii, która

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ

Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia podyplomowe TWORZENIE I ZARZĄDZANIE STRUKTURĄ KLASTROWĄ Studia objęte patronatem Doliny Lotniczej Czy chcesz poznać odpowiedzi na pytania: Co to jest inteligentna specjalizacja - IS (ang. smart

Bardziej szczegółowo

Priorytety ZWM w zakresie polityki regionalnej na rzecz rozwoju gospodarczego

Priorytety ZWM w zakresie polityki regionalnej na rzecz rozwoju gospodarczego XXXVI posiedzenie Komisji Wspólnej Samorządów Terytorialnych i Gospodarczych Małopolski Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Kluczowe zadania dla Regionu: 1. Finalizacja pakietu planowania strategicznego

Bardziej szczegółowo

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r.

Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Współpraca nauka przedsiębiorstwa - Business Angels na Dolnym Śląsku 10.05.2010r. Tomasz Niciak Koordynator Regionalny Ponadregionalnej Sieci Aniołów Biznesu Kierownik Dolnośląskiego Ośrodka Transferu

Bardziej szczegółowo

Prowadzący Andrzej Kurek

Prowadzący Andrzej Kurek Prowadzący Andrzej Kurek Centrala Rzeszów Oddziały Lublin, Katowice Zatrudnienie ponad 70 osób SprzedaŜ wdroŝenia oprogramowań firmy Comarch Dopasowania branŝowe Wiedza i doświadczenie Pełna obsługa: Analiza

Bardziej szczegółowo

Wspieranie innowacji w Sieci KIGNET. KIGNET Innowacje izbowy system wsparcia innowacyjności przedsiębiorstw

Wspieranie innowacji w Sieci KIGNET. KIGNET Innowacje izbowy system wsparcia innowacyjności przedsiębiorstw Wspieranie innowacji w Sieci KIGNET w ramach projektu KIGNET Innowacje izbowy system wsparcia innowacyjności przedsiębiorstw Warszawa, 21 czerwca 2012 r. Sieć KIGNET Sieć współpracy, którą tworzą izby

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych. Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań

Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych. Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań Regionalne Centrum Transferu Innowacji Logistycznych Piotr Nowak 28.04.2008, Poznań DZIAŁALNOŚĆ INSTYTUTU Misja: Rozwijamy, promujemy i wdraŝamy w gospodarce innowacyjne rozwiązania w zakresie logistyki

Bardziej szczegółowo

WORTAL TRANSFERU WIEDZY

WORTAL TRANSFERU WIEDZY WORTAL TRANSFERU WIEDZY Biuro Projektu WORTAL TRANSFERU WIEDZY Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 74, pokój 320 tel./fax 71 347 14 18 tel. 71

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r.

Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020. 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla MŚP w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój, 2014-2020 23 stycznia 2014 r. Założenia PO IR Najważniejsze założenia Programu: realizacja projektów B+R w konsorcjach biznesu i nauki,

Bardziej szczegółowo

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku

Jacek Szlachta. Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego. Białystok 20 luty 2014 roku Jacek Szlachta Panel 2 Rola współpracy transgranicznej dla rozwoju województwa podlaskiego Białystok 20 luty 2014 roku 1 Struktura prezentacji 1. Zapisy strategii województwa podlaskiego do roku 2020 w

Bardziej szczegółowo

Targi Business to Business Innowacyjność i nowe technologie jako budowanie przewagi konkurencyjnej w regionie 12 września 2013 roku Park Naukowo

Targi Business to Business Innowacyjność i nowe technologie jako budowanie przewagi konkurencyjnej w regionie 12 września 2013 roku Park Naukowo jako budowanie przewagi konkurencyjnej w regionie 12 września 2013 roku Park Naukowo Technologiczny Polska Wschód w Suwałkach, ul. Innowacyjna 1 Suwalska Specjalna Strefy Ekonomicznej S.A. i firma Prospects

Bardziej szczegółowo

This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF.

This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF. Gdańsk This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF. Dlaczego przemysły kreatywne są ważne? Sektory kreatywne mają wymierny wpływ na poziom rozwoju gospodarczego

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA REGIONALNA SMART+ INNOWACJE W MŚP I PROMOCJA BRT. Priorytety SMART+ Kraków, 22 września 2010

KONFERENCJA REGIONALNA SMART+ INNOWACJE W MŚP I PROMOCJA BRT. Priorytety SMART+ Kraków, 22 września 2010 KONFERENCJA REGIONALNA SMART+ INNOWACJE W MŚP I PROMOCJA BRT Priorytety SMART+ Kraków, 22 września 2010 1. Specyfika Małopolski WYZWANIA: mało zróŝnicowana oferta usługowa proinnowacyjnych IOB niewystarczający

Bardziej szczegółowo

Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury

Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury Anna Dąbrowska Fundacja Centrum Analiz Transportowych i Infrastrukturalnych Warszawa,

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA OTWARCIA OTK 2015 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ NA ŚCIEŻKACH KARIERY

KONFERENCJA OTWARCIA OTK 2015 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ NA ŚCIEŻKACH KARIERY KONFERENCJA OTWARCIA OTK 2015 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ NA ŚCIEŻKACH KARIERY Organizatorzy: Urząd Miasta Rybnika Izba Przemysłowo - Handlowa Rybnickiego Okręgu Przemysłowego GRUPA FIRM MUTAG Temat: CIT RYBNIK

Bardziej szczegółowo

Organizatorzy spotkania informacyjnego dla przedsiębiorców z woj. opolskiego. Środki na rozwój eksportu dla Twojego przedsiębiorstwa

Organizatorzy spotkania informacyjnego dla przedsiębiorców z woj. opolskiego. Środki na rozwój eksportu dla Twojego przedsiębiorstwa Organizatorzy spotkania informacyjnego dla przedsiębiorców z woj. opolskiego Środki na rozwój eksportu dla Twojego przedsiębiorstwa Fundacja została założona w 2010r. we Wrocławiu w celu: promocji przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r.

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Innowacje i Inteligentny Rozwój Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 W perspektywie 2014-2020 wsparcie

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014 r. Cele PO IR Wspieranie innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim. dr Michał Klepka

Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim. dr Michał Klepka Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim dr Michał Klepka Współpraca - formy Nieformalne spotkania Praktyki studenckie Zamawiane prace

Bardziej szczegółowo

Warsztaty: Dla innowacji w ramach projektu systemowego,,sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Cieszyn, 7 maj 2015 r.

Warsztaty: Dla innowacji w ramach projektu systemowego,,sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych. Cieszyn, 7 maj 2015 r. Warsztaty: Dla innowacji w ramach projektu systemowego,,sieć Regionalnych Obserwatoriów Specjalistycznych Cieszyn, 7 maj 2015 r. Plan prezentacji Obserwatorium medyczne -zakres i struktura działania. Obserwatorium

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015

Strategia dla Klastra IT. Styczeń 2015 Strategia dla Klastra IT Styczeń 2015 Sytuacja wyjściowa Leszczyńskie Klaster firm branży Informatycznej został utworzony w 4 kwartale 2014 r. z inicjatywy 12 firm działających w branży IT i posiadających

Bardziej szczegółowo

Współpraca transnarodowa i międzyregionalna w ramach EWT / INTERREG Doświadczenia i rekomendacje Małopolski

Współpraca transnarodowa i międzyregionalna w ramach EWT / INTERREG Doświadczenia i rekomendacje Małopolski Współpraca transnarodowa i międzyregionalna w ramach EWT / INTERREG Doświadczenia i rekomendacje Małopolski Grzegorz First Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, Kraków ZAKRES: 1. Uwagi ogólne

Bardziej szczegółowo

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Narodowe Strategiczne Ramy Odniesienia i wynikające z nich Programy Operacyjne ze szczególnym uwzględnieniem Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 28 stycznia 2007 1 Narodowe Strategiczne

Bardziej szczegółowo

Inteligentne specjalizacje Województwa Małopolskiego. Szanse i możliwości rozwoju przedsiębiorczości z wykorzystaniem środków RPO WM 2014-2020

Inteligentne specjalizacje Województwa Małopolskiego. Szanse i możliwości rozwoju przedsiębiorczości z wykorzystaniem środków RPO WM 2014-2020 Inteligentne specjalizacje Województwa Małopolskiego Szanse i możliwości rozwoju przedsiębiorczości z wykorzystaniem środków RPO WM 2014-2020 Kraków, 08 października 2015 r. Rafał Solecki - Dyrektor Małopolskie

Bardziej szczegółowo

IDEA KLASTRA. M. E. Porter The Competitive Advantage of Nations 1990. Geograficzna koncentracja firm

IDEA KLASTRA. M. E. Porter The Competitive Advantage of Nations 1990. Geograficzna koncentracja firm TRZYśYŁOWY ŁAŃCUCH WARTOŚCI IDEA KLASTRA Klastry przemysłowe to geograficzna koncentracja konkurencyjnych firm powiązanych w sieć [ ] przedsiębiorstw, dostawców, usług, instytucji akademickich oraz producentów.

Bardziej szczegółowo

Oferta programu COSME

Oferta programu COSME EUROPEJSKIE INSTRUMENTY FINANSOWE NA RZECZ INNOWACYJNOŚCI I KONKURENCYJNOŚCI. DZIEŃ INFORMACYJNY DLA PRZEDSTAWICIELI MŚP Lublin, 21.11.2014 Oferta programu COSME Magdalena Szukała Lubelskie Centrum Transferu

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF ZARZĄDZANIE SIECIĄ WSPÓŁPRACY MŚP Łukasz Pytliński CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Wrzesień 2010 1 WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU

Bardziej szczegółowo

www.innowacyjna-wielkopolska.pl Główne punkty polityki innowacji Województwa Wielkopolskiego

www.innowacyjna-wielkopolska.pl Główne punkty polityki innowacji Województwa Wielkopolskiego Główne punkty polityki innowacji Województwa Wielkopolskiego 01 02 03 Wielkopolska Rada Trzydziestu (WR 30) Organ opiniotwórczo-doradczy powołany w maju 2009 r. w ramach projektu PO KL Budowa Wielkopolskiego

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 1 Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 2 Stan prac wdrożeniowych System informatyczny Wytyczne i wzory dokumentów Szczegółowe opisy priorytetów Negocjacje programów operacyjnych z KE

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

PIERWSZE DOŚWIADCZENIA Z POZYSKIWANIA I REALIZACJI

PIERWSZE DOŚWIADCZENIA Z POZYSKIWANIA I REALIZACJI Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU PIERWSZE DOŚWIADCZENIA Z POZYSKIWANIA I REALIZACJI PROJEKTÓW W H2020 ORAZ RÓŻNICE WZGLĘDEM 7PR Agnieszka Kowalska Senior Project Manager Dyrektor

Bardziej szczegółowo

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Marta Pytlarczyk Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji IniTech projekt rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

VIII Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

VIII Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości VIII Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości 3-4 marca 2010r. Targi Kielce, ul. Zakładowa 1, Kielce OFERTA DLA WYSTAWCY VIII Świętokrzyska Giełda

Bardziej szczegółowo

Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur. Działdowo, 27-28 listopada 2014

Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur. Działdowo, 27-28 listopada 2014 Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur Działdowo, 27-28 listopada 2014 Współpraca z przedsiębiorcami i z instytucjami otoczenia biznesu w zakresie promocji gospodarczej gmin z województwa warmińsko-mazurskiego

Bardziej szczegółowo

Seminarium Regionalne systemy innowacji modele i wyzwania we wspieraniu innowacji w województwie warmińsko-mazurskim

Seminarium Regionalne systemy innowacji modele i wyzwania we wspieraniu innowacji w województwie warmińsko-mazurskim Seminarium Regionalne systemy innowacji modele i wyzwania we wspieraniu innowacji w województwie warmińsko-mazurskim miejsce: Hotel Warmiński - Olsztyn data: 28.06.2011 r. Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Prof. zw. dr hab. inż. Jan Koch Wrocław, 14 grudnia 2011 r. Akt powołania i statut WCTT Centrum powołano 23 marca 1995 r. WCTT jest pierwszym

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Europejska Współpraca Terytorialna Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Gliwice, 23 października 2014 roku 1 Europejska Współpraca Terytorialna 2007-2013 Programy transnarodowe

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego. Dokument przedstawia w formie tabelarycznej szacunkową

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Polski Południowej do roku 2020. Mirosław Sekuła Marszałek Województwa Śląskiego

Strategia Rozwoju Polski Południowej do roku 2020. Mirosław Sekuła Marszałek Województwa Śląskiego Strategia Rozwoju Polski Południowej do roku 2020 Mirosław Sekuła Marszałek Województwa Śląskiego Strategia Rozwoju Polski Południowej -budowanie przewagi kooperacyjnej - od konkurencji do kooperacji

Bardziej szczegółowo

Dr Mirosław Antonowicz ALK 27.11.2013 Warszawa

Dr Mirosław Antonowicz ALK 27.11.2013 Warszawa FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH Warszawa 5.12 2013 Struktury klastrowe źródłem innowacji nowe podejście do kooperacji i konkurencji Międzynarodowe, narodowe i regionalne formy współdziałania Dr Mirosław

Bardziej szczegółowo

Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy. Bogdan Kępka

Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy. Bogdan Kępka Przegląd dostępnych środków finansowych wspomagających rozwój inicjatywy Bogdan Kępka Plan Prezentacji Wstęp Finansowanie w obszarze zarządzania Finansowanie w obszarze marketingu Finansowanie w obszarze

Bardziej szczegółowo

www.inteligentne-miasta.eu

www.inteligentne-miasta.eu ORGANIZATORZY GP Sp. z o.o. oferuje kompleksową organizację eventów, konferencji, spotkań biznesowych, szkoleń tematycznych. Na zlecenie klienta organizujemy również działania marketingowe oraz PR-owe,

Bardziej szczegółowo

Klastry w Polsce: diagnoza, polityka i instrumenty wsparcia

Klastry w Polsce: diagnoza, polityka i instrumenty wsparcia 2015 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Klastry w Polsce: diagnoza, polityka i instrumenty wsparcia Szczecinek, 24 września 2015 r. Klaster kilka słów teorii Klaster = współpraca

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo