ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2012

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2012"

Transkrypt

1 CENTRUM ANALIZ REGIONALNYCH I LOKALNYCH ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2012 Województwo kujawsko-pomorskie Dr hab. Prof. SGH Hanna Godlewska-Majkowska Dr Agnieszka Komor Dr Patrycjusz Zarębski Mgr Magdalena Typa 2012 Warszawa, październik 2012

2 Wstęp Niniejszy raport powstał w wyniku zastosowania wyników badań naukowych prowadzonych od 2002 roku, pod kierunkiem prof. SGH dr hab. H. Godlewskiej-Majkowskiej w Szkole Głównej Handlowej, w Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie, w Instytucie Przedsiębiorstwa. Wszyscy Autorzy stanowią trzon zespołu, rozwijającego metodykę pomiaru atrakcyjności inwestycyjnej regionów, w celu możliwie jak najlepszego uchwycenia istotnych dla inwestora cech regionów, rozpatrywanych ogólnie oraz z punktu widzenia specyfiki działalności gospodarczej oraz wielkości inwestycji. Wskaźniki potencjalnej atrakcyjności inwestycyjnej (PAI) oceniają walory lokalizacyjne regionów. W wersji uproszczonej są obliczane dla jednostek różnych szczebli podziału statystycznego (gminy, powiaty, podregiony, województwa). Są to wskaźniki PAI1 odnoszące się do całości gospodarki regionalnej/narodowej (PAI1_GN) oraz do wybranych sekcji: C - przemysłu przetwórczego, G - handlu i napraw, I - turystyki i gastronomii, M - działalności profesjonalnej, naukowej i technicznej. Oprócz tego są opracowane wskaźniki wyłącznie dla województw, w oparciu o wiele cech dostępnych tylko na tym poziomie województw lub makroregionów. Umożliwiają znacznie szerszy zakres kontekstu ocen ich atrakcyjności inwestycyjnej. Są to wskaźniki grupy PAI2, opracowane na potrzeby oceny atrakcyjności inwestycyjnej w ujęciu ogólnym, a także w odniesieniu do ww. sekcji gospodarki (PAI2_C, PAI2_G, PAI2_I, PAI2_M). Ponadto w raporcie wykorzystano oceny rzeczywistej atrakcyjności inwestycyjnej, nawiązującej do napływu kapitału inwestycyjnego oraz efektów inwestycji, rozpatrywanych z punktu widzenia produktywności i efektywności poniesionych nakładów. Zaproponowane miary są przedmiotem corocznej ewaluacji dzięki konsultacjom z instytucjami obsługującymi inwestorów zagranicznych, jak i bezpośrednim kontaktom zespołu z jednostkami samorządu terytorialnego oraz organizacjami przedsiębiorców. Z opisem metodycznym pomiaru atrakcyjności inwestycyjnej regionów Polski oraz powiatów i gmin można zapoznać się na stronie Instytutu Przedsiębiorstwa: na stronie współpracującego z Instytutem Przedsiębiorstwa Centrum Analiz Regionalnych i Lokalnych: a także w licznych publikacjach naukowych i ekspertyzach. 2

3 1. Charakterystyka gospodarki regionalnej województwa kujawsko-pomorskiego Województwo kujawsko-pomorskie położone jest w środkowej części kraju. Jego wizytówką jest bardzo dobrze rozwinięte rolnictwo, które stało się podstawą rozwoju inwestycji w przemysł spożywczy. Ponadto z uwagi na tradycje przemysłowe i dostosowane do jego potrzeb szkolnictwo region jest atrakcyjnym miejscem lokalizacji inwestycji przemysłowych. Do atutów województwa należą: Położenie w centrum Polski, gdzie krzyżują się ważne szlaki transportowe, w tym linie należące do transeuropejskiej sieci transportowej TEN-T, co ułatwia dostęp do polskich rynków i dostawców, tak polskich, jak i zagranicznych, Dobry dostęp do infrastruktury społecznej, w tym szczególnie do jednostek medycznych i uzdrowiskowo-sanatoryjnych, Bogate zaplecze naukowo badawcze, 1 Bogactwo kulturowe (liczne zabytki, wśród których na wyróżnienie zasługuje zespół staromiejski Torunia wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO) i walory przyrodnicze (Pojezierze Kujawskie z solankami), stwarzające podstawy dla rozwoju usług turystycznych i związanych z ochroną zdrowia, Wysoko rozwinięte rolnictwo, zarówno produkcja roślinna jak i produkcja zwierzęca, stanowiące fundament rozwoju przemysłu spożywczego, Tradycje przemysłowe, szczególnie w zakresie przemysłu chemicznego, środków transportu i elektroniki, co stanowi czynnik ułatwiający znalezienie kontrahentów, jak i absolwentów szkół wyższych i zawodowych o specjalizacjach potrzebnych inwestorom przemysłowym, Dobre warunki do rozwoju energetyki odnawialnej, Obecność ośrodków wspierających przepływ nowoczesnych rozwiązań z nauki do przemysłu np. Centrum Transferu Technologii w Toruniu. Zbiorczą charakterystykę województwa zawiera tabela 1. Tabela 1. Ogólna charakterystyka gospodarki województwa kujawsko-pomorskiego Wyszczególnienie Województwo kujawskopomorskie Polska Udział procentowy województwa w wielkości krajowej Potencjał rynkowy PKB per capita w 2009 r. (zł/osoba) Liczba ludności (osoby stan na stan na 31 XII 2011) ,4% 1 W roku 2010 do najlepszych w Polsce jednostek naukowych Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zaliczyło: (Wydział Chemii i Wydział Filologiczny Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Wydział Inżynierii Mechanicznej Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy. 3

4 Potencjał zasobów pracy Absolwenci szkół wyższych w 2011 r. (osoby) Absolwenci szkół średnich w 2011 r. (osoby) Liczba pracujących w 2010 r. (osoby) Struktura pracujących w 2010 r ,7% ,5% ,9% Sektor rolniczy 10,8% Sektor przemysłowy 30,0% Sektor usługowy 54,2% Sektor rolniczy 17,3% Sektor przemysłowy 31,6% Sektor usługowy 55,4% Nakłady inwestycyjne i kapitał spółek z udziałem kapitału zagranicznego w województwie Nakłady inwestycyjne w 2010 r. (mln zł) 1.077, ,3 1,7% Kapitał spółek w 2010 r. (mln zł) 3.011, ,4 1,6% Specjale strefy ekonomiczne w województwie - SSE Pomorska, podstrefy: gm. Barcin, gm. Kowalewo Pomorskie, gm. Łysomice, gm. Świecie, m. Bydgoszcz, m. Grudziądz, m. Rypin, m. Toruń, gm. Wąbrzeźno Wyróżniające oceny PAI _2 i RAI (klasa A, B i C) Potencjalna atrakcyjność inwestycyjna PAI_2 Rzeczywista atrakcyjność inwestycyjna RAI Handel klasa C Handel klasa C Turystyka klasa C Powiaty Klasa A Klasa B Wyróżnione powiaty i gminy wg PAI1_GN Powiat m. Bydgoszcz, Powiat m. Toruń, Powiat m. Grudziądz, Powiat m. Włocławek, Osielsko (2), Solec Kujawski (3), Chełmża (1), Bydgoszcz (1), Toruń (1), Brodnica (1), Chełmno (1), Golub-Dobrzyń (1), Świecie (3), Wąbrzeźno (1), Klasa A Grudziądz (1), Ciechocinek (1), Inowrocław (1), Janikowo (3), Rypin (1), Gminy Włocławek (1), Białe Błota (2), Wielka Nieszawka (2), Tuchola (3), Aleksandrów Kujawski (1), Klasa B Lipno (1), Radziejów (1), Kowal (1), Barcin (3), Źródło: opracowanie własne. Województwo kujawsko-pomorskie dostarczyło w 2009r. 4,6% produktu krajowego brutto Polski. W przeliczeniu na jednego mieszkańca stanowiło to zł, przy średniej dla Polski zł. Wynik ten plasuje województwo na 10 miejscu w kraju. Dynamika wzrostu PKB w województwie w latach wyniosła 150,8%, przy średniej dla Polski równej 168,5%. W porównaniu do całego kraju, struktura zatrudnienia w województwie charakteryzuje się stosunkowo udziałem sektora usług 54,2% podczas gdy na sektor rolniczy i przemysłowy przypada analogicznie 10,8% i 30,0% pracujących (GUS, BDR 2012). Liczba osób zamieszkujących województwo w roku 2011 to mieszkańców, co stanowiło 5,4% ludności Polski. W województwie kujawsko-pomorskim struktura wieku w roku 2010 przedstawiała się następująco: na wiek przedprodukcyjny przypadało 15,5% osób, 4

5 produkcyjny: 68,4% i poprodukcyjny: 16,0% (Polska analogicznie: 15,1%, 68,1% i 16,9%). Stopa bezrobocia rejestrowanego w województwie była równa w sierpniu 2012 r. 16,6%, dla porównania w Polsce - 12,4%. 2 Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w sektorze przedsiębiorstw w pierwszym półroczu 2012 wyniosło 3.080,3 zł, czyli 83,6% średniego wynagrodzenia w Polsce. Główny potencjał dla tworzenia kapitału ludzkiego w województwie stanowi 21 uczelni wyższych, w których kształci się 81,9 tys. studentów, czyli 4,7% studentów w skali kraju. W województwie do szkół zasadniczych uczęszcza 7,5% uczniów województwa, natomiast do techników 6,0%. Sektory strategiczne dla województwa ujęte w strategii rozwoju regionalnego to przede wszystkim: e-gospodarka, branża teleinformatyczna, biotechnologiczna, narzędziowa, elektroniczna, meblarska, poligraficzna, rolno-spożywcza, chemiczna, elektroniczna, elektrotechniczna, elektromechaniczna. Preferencyjne warunki prowadzenia działalności gospodarczej występują w województwie m.in. w Pomorskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej - podstrefy: gm. Barcin, gm. Kowalewo Pomorskie, gm. Łysomice, gm. Świecie, m. Bydgoszcz, m. Grudziądz, m. Rypin, m. Toruń, gm. Wąbrzeźno. 2. POZYCJA WOJEWÓDZTWA NA MAPIE ATRAKCYJNOŚCI INWESTYCYJNEJ POLSKI Województwo kujawsko-pomorskie charakteryzuje się niską ogólną atrakcyjnością inwestycyjną, o czym świadczy przyznanie województwu klasy E wg wskaźnika potencjalnej atrakcyjności inwestycyjnej PAI 2_GN por. rys.1 w Aneksie. 3 Nieco wyższa jest jego ocena dla inwestycji w przemysł pracochłonny (klasa D). Natomiast ponadprzeciętnie atrakcyjne jest to województwo dla inwestycji handlu i napraw (klasa C), co należy wiązać z walorami położenia geograficznego. Atrakcyjność inwestycyjną można także określić na podstawie wskaźników rzeczywistej atrakcyjności inwestycyjnej (RAI), opartych na mikroklimatach takich jak: produktywność majątku trwałego, produktywność pracy, gospodarka finansowa JST oraz nakłady inwestycyjne por. rys. 2 w Aneksie. Region wyróżnia się pod tym względem biorąc pod uwagę efekty inwestycji w przemysł przetwórczy (klasa C) oraz w handel i naprawy (klasa C). Potencjalna i rzeczywista atrakcyjność inwestycyjna znalazła odzwierciedlenie w decyzjach inwestorów odnośnie przepływów kapitału. Ukazuje to rysunek 1. 2 Bezrobotni oraz stopa bezrobocia wg województw, podregionów i powiatów (stan w końcu sierpnia 2012 r.) GUS. 3 Sekcja C - przemysł przetwórczy, sekcja G - handel i naprawy, sekcja I - hotele i restauracje, sekcja M - działalność profesjonalna, naukowa i techniczna. Z opisem metodycznym pomiaru atrakcyjności inwestycyjnej regionów Polski oraz powiatów i gmin można zapoznać się na stronie http: //www.investmazovia.com/metodyka.html 5

6 Rysunek 1. Struktura regionalna nakładów inwestycyjnych w przedsiębiorstwach w 2010 roku na tle udziału w zaludnieniu (% wielkości krajowej) 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% Ludność wg miejsca zamieszkania (osoby) Nakłady inwestycyjne w przedsiębiorstwach ogółem Nakłady inwestycyjne w przedsiębiorstwach przemysłowych i budowlanych Nakłady inwestycyjne w przedsiębiorstwach usługowych (rynkowych) Uwaga: są to najbardziej aktualne dane. Źródło: opracowanie własne na podstawie Banku Danych Lokalnych (data pobrania ) Region kujawsko-pomorski w roku 2009 zajął siódme miejsce w Polsce pod względem wartości nakładów inwestycyjnych dokonywanych w przedsiębiorstwach. Udział województwa w zaludnieniu jest nieco niższy od jego udziałowi w krajowych nakładach inwestycyjnych przedsiębiorstw, co świadczy o docenieniu tego regionu przez inwestorów, z sektora przemysłowego, a także usługowego (zwłaszcza dotyczy to turystyki gastronomii, transportu) i sektora rolno-spożywczego. Wskazuje to na docenianie potencjału rynkowego tego regionu przez inwestorów. Jednak dotyczy to głównie polskich przedsiębiorców. Wniosek taki można wysnuć na podstawie analizy wartości kapitału nagromadzonego w spółkach z udziałem kapitału zagranicznego - por. rysunek 2. Rysunek 2. Struktura regionalna kapitału w spółkach z udziałem kapitału zagranicznego 2010 roku na tle udziału w zaludnieniu (% wielkości krajowej) 60% 50% 40% 30% Ludność wg miejsca zamieszkania (osoby) Kapitał podstawowy w spółkach z kapitałem zagranicznym Kapitał krajowy w spółkach z kapitałem zagranicznym Kapitał zagraniczny w spółkach z kapitałem zagranicznym 20% 10% 0% Uwaga: są to najbardziej aktualne dane. Źródło: opracowanie własne na podstawie Banku Danych Lokalnych (data pobrania ). 6

7 W roku 2010 na województwo kujawsko-pomorskie przypadał tylko 1% wartości kapitału podstawowego spółek z udziałem kapitału zagranicznego, z czego większość stanowił kapitał zagraniczny. Jest to niewiele wobec 5-procentowego udziału w zaludnieniu Polski. Nieco większy jest udział województwa w liczbie pracujących w spółkach z udziałem kapitału zagranicznego (2%). Wskazuje to na oparcie tych inwestycji na czynniku pracy i pracochłonnych technologiach. Jednak na uznanie zasługuje fakt, iż w latach województwo podniosło swoją pozycję konkurencyjną na rynku bezpośrednich inwestycji zagranicznych z 1% do 2% wartości kapitału podstawowego podmiotów z udziałem kapitału zagranicznego, czemu towarzyszył wzrost liczby pracujących w spółkach z udziałem kapitału zagranicznego z osób do , czyli o 22%. por. rys. 3. Rysunek 3. Pozycja konkurencyjna województw na rynku inwestycji z kapitałem zagranicznym wg wartości kapitału podstawowego spółek z udziałem kapitału zagranicznego w latach 2003 i 2010 (% wielkości krajowej) 60,00% 50,00% ,00% 30,00% 20,00% 10,00% 0,00% Źródło: opracowanie własne na podstawie Banku Danych Lokalnych, data pobrania Świadczy to o tym, że restrukturyzacja przemysłu zaczyna przynosić pozytywne efekty, a rzeczywista atrakcyjność inwestycyjna województwa i jego jednostek lokalnych zaczyna być doceniana przez inwestorów zagranicznych. 7

8 3. Zróżnicowanie wewnętrzne atrakcyjności inwestycyjnej województw Powiaty Do najbardziej atrakcyjnych powiatów województwa kujawsko-pomorskiego należy zaliczyć: Powiat m. Bydgoszcz, Powiat m. Toruń, Powiat m. Grudziądz, Powiat m. Włocławek, - patrz tab. 2. Tabela 2. Potencjalna atrakcyjność inwestycyjna powiatów województwa kujawskopomorskiego dla gospodarki narodowej oraz wybranych sekcji Powiat PAI1_GN PAI1_GN PAI1_C PAI1_G PAI1_I PAI1_M Powiat m. Toruń 0,367 A A A A A Powiat m. Grudziądz 0,341 A A A C A Powiat m. Bydgoszcz 0,329 A A A C A Powiat m. Włocławek 0,323 A A A B A Powiat inowrocławski 0,267 C C D D D Powiat bydgoski 0,263 C C D C D Źródło: opracowanie własne. Na wyróżnienie zasługują powiat grodzki: Toruń z uwagi na uzyskanie przez jednostkę klasę A potencjalnej atrakcyjności inwestycyjnej dla wszystkich analizowanych sekcji gospodarki narodowej. W odniesieniu do poniższych sekcji należy wyróżnić dodatkowo następujące powiaty: - aleksandrowski (klasa C) dla sekcji I, - bydgoski, inowrocławski (klasa C) sekcji M. Syntetyczną ocenę atrakcyjności inwestycyjnej powiatów województwa kujawskopomorskiego zawiera rysunek 4. 8

9 Rysunek 4. Zróżnicowanie przestrzenne potencjalnej atrakcyjności inwestycyjnej powiatów woj. kujawsko-pomorskiego z uwzględnieniem najbardziej atrakcyjnych sekcji Źródło: opracowanie własne. Gminy Podobnie jak w przypadku powiatów, również atrakcyjność gmin wykazuje duże zróżnicowanie. Wśród najlepiej ocenionych znalazły się takie gminy jak: Osielsko (2), Solec Kujawski (3), Chełmża (1), Bydgoszcz (1), Toruń (1), Brodnica (1), Chełmno (1), Golub- Dobrzyń (1), Świecie (3), Wąbrzeźno (1), Grudziądz (1), Ciechocinek (1), Inowrocław (1), Janikowo (3), Rypin (1), Włocławek (1). Znalazło to także odzwierciedlenie w ich wysokich ocenach (A lub B) dla wszystkich analizowanych sekcji - por. tabela 3. 9

10 Tabela 3. Potencjalna atrakcyjność inwestycyjna gmin województwa kujawskopomorskiego w dla gospodarki narodowej oraz wybranych sekcji Gmina PAI1_GN PAI1_GN PAI1_C PAI1_G PAI1_I PAI1_M Toruń (1) 0,283 A A A A A Inowrocław (1) 0,281 A A A B A Grudziądz (1) 0,264 A A A C A Bydgoszcz (1) 0,256 A A A B A Chełmża (1) 0,251 A A A B A Włocławek (1) 0,250 A A A B A Wąbrzeźno (1) 0,248 A A A B A Ciechocinek (1) 0,245 A A A A A Osielsko (2) 0,237 A A A A A Golub-Dobrzyń (1) 0,237 A A A B A Brodnica (1) 0,234 A A A C A Chełmno (1) 0,232 A A A C A Janikowo (3) 0,232 A A A C B Rypin (1) 0,231 A A B D A Solec Kujawski (3) 0,230 A A B B A Świecie (3) 0,225 A A B A A (1) gmina miejska, (2) gmina wiejska, (3) gmina wiejsko-miejska Źródło: opracowanie własne. Atrakcyjne gminy to także gminy zaliczone do klasy B wg wskaźnika PAI1_GN, takie jak: Białe Błota (2), Wielka Nieszawka (2), Tuchola (3), Aleksandrów Kujawski (1), Lipno (1), Radziejów (1), Kowal (1), Barcin (3). Również i tę grupę gmin cechuje uniwersalność walorów lokalizacyjnych, dzięki czemu są atrakcyjne dla ogółu rozpatrywanych rodzajów działalności. Cecha ta nie występuje natomiast we wszystkich gminach zaliczonych do klasy C. Warunek ten spełniły tylko gminy: Lidzbark (3), Gołdap (3), Barczewo (3), Biskupiec (3), Gietrzwałd (2), patrz tablica 3 w aneksie. W odniesieniu do poszczególnych sekcji oprócz już wcześniej wymienionych należy wyróżnić następujące gminy klasy C: - Lubicz (2), Łysomice (2), Górzno (3), Łasin (3), Sępólno Krajeńskie (3), Nowe (3), Nieszawa (1), Gniewkowo (3), Kruszwica (3), Pakość (3), Rojewo (2), Mogilno (3), Nakło nad Notecią (3), Brześć Kujawski (3), Fabianki (2), Żnin (3), - dla sekcji C, - Białe Błota (2), Łysomice (2), Wielka Nieszawka (2), Sępólno Krajeńskie (3), Nowe (3), Nieszawa (1), Kruszwica (3), Pakość (3), Lipno (1), Nakło nad Notecią (3), Radziejów (1), Żnin (3), - dla sekcji G, - Nowa Wieś Wielka (2), Obrowo (2), Zławieś Wielka (2), Brodnica (1), Górzno (3), Zbiczno (2), Chełmno (1), Nowe (3), Osie (2), Tuchola (3), Grudziądz (1), Janikowo (3), Szubin (3), Barcin (3), Gąsawa (2), - dla sekcji I, - Dobrcz (2), Koronowo (3), Nowa Wieś Wielka (2), Sicienko (2), Lubicz (2), Łysomice (2), Obrowo (2), Wielka Nieszawka (2), Zławieś Wielka (2), Górzno (3), Unisław (2), Sępólno Krajeńskie (3), Bukowiec (2), Nowe (3), Nieszawa (1), Gniewkowo (3), Kruszwica (3), Pakość (3), Rojewo (2), Mogilno (3), Szubin (3), Brześć Kujawski (3), Fabianki (2), Łabiszyn (3), Żnin (3), - dla sekcji M. 10

11 Syntetyczną ocenę atrakcyjności inwestycyjnej gmin województwa kujawsko-pomorskiego zawiera rysunek 5. Rysunek 5. Potencjalna atrakcyjność inwestycyjna gmin województwa kujawskopomorskiego Źródło: opracowanie własne. 11

12 4. Wsparcie instytucjonalne inwestora i przedsiębiorcy w województwie Rozwój instytucji otoczenia biznesu w regionie stanowi ważny czynnik jego atrakcyjności inwestycyjnej. Szczególnie istotną rolę odgrywają instytucje wspierające przedsiębiorczość, rozwiązania proinwestycyjne, komercjalizację badań naukowych i innowacyjność przedsiębiorstw. Wśród aktywnych instytucji okołobiznesowych w województwie (z wyłączeniem instytucji naukowo-badawczych), które mają rzeczywisty wpływ na rozwój gospodarczy województwa wymienić można m.in. następujące podmioty: Toruński Park Technologiczny, Bydgoski Park Przemysłowo-Technologiczny, Regionalne Centrum Innowacyjności przy Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym w Bydgoszczy, Izbę Przemysłowo-Handlową Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Bydgoszczy, Izbę Przemysłowo-Handlową w Toruniu, Izbę Gospodarczą w Grudziądzu, Bydgoski Dom Technika NOT Sp. z o.o., Toruński Klub Technika NOT Sp. z o.o., Radę Toruńską Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT, Ośrodek Innowacji NOT w Grudziądzu, Ośrodek Innowacji NOT w Inowrocławiu, Ośrodek Wspierania Przedsiębiorczości i Fundusz Rozwoju Przedsiębiorczości PTE Oddział w Bydgoszczy, Toruńską Agencję Rozwoju Regionalnego S.A., Kujawsko-Pomorskie Zrzeszenie Handlu i Usług w Bydgoszczy, Kujawsko-Pomorską Izbę Rolniczą w Przysieku, Polską Izbę Gospodarczą Maszyn i Urządzeń Rolniczych w Toruniu, Pomorsko-Kujawską Izbę Budownictwa w Bydgoszczy, Kujawsko-Pomorską Izbę Rzemiosła i Przedsiębiorczości w Bydgoszczy, Kujawsko- Pomorski Związek Pracodawców i Przedsiębiorców w Bydgoszczy, Kujawsko-Pomorską Organizację Pracodawców Lewiatan w Toruniu, Bydgoski Klaster Przemysłowy (koordynator: Kujawsko-Pomorski Związek Pracodawców i Przedsiębiorców), Klaster Budownictwo Polska Centralna (koordynator: Centrum Innowacji NOT w Warszawie), Polską Sieć Aniołów Biznesu PolBAN w Bydgoszczy, Business Centre Club Lożę Bydgoską, Business Centre Club Lożę Toruńską, Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości przy Wyższej Szkole Gospodarki w Bydgoszczy, Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości przy Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym w Bydgoszczy, Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości przy Włocławskim Inkubatorze Innowacji i Przedsiębiorczości we Włocławku, Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości przy Wyższej Szkole Bankowej w Toruniu wraz z Zamiejscowym Wydziałem Finansów i Zarządzania w Bydgoszczy, Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości przy Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Inkubator Przedsiębiorczości przy Regionalnym Centrum Przedsiębiorczości Sp. z o.o. w Solcu Kujawskim, Powiatowy Inkubator Przedsiębiorczości w Świeciu, Włocławski Inkubator Innowacji i Przedsiębiorczości, Park Przemysłowy w Solcu Kujawskim, Grudziądzki Park Przemysłowy. 12

13 Toruński Park Technologiczny. Oferta Parku obejmuje usługi doradcze, informacyjne, usługi z zakresu IT oraz możliwość wynajmu pomieszczeń biurowych, hal technologicznoprzemysłowych, sal konferencyjnych, szkoleniowych i seminaryjnych a także pracowni komputerowych. Przedsiębiorcy mogą skorzystać z usługi wirtualne biuro, która umożliwia budowę wiarygodności firmy ze względu na prestiżowy adres jej siedziby przy minimalizacji kosztów działalności. W ramach Parku funkcjonuje Centrum Transferu Technologii, oferujące m.in. możliwość skorzystania online z bazy innowacji oraz bazy ekspertów specjalizujących się w doradztwie technologicznym. Jednym z realizowanych projektów jest współpraca z Enterprise Europe Network (sieć informacyjno-doradcza Komisji Europejskiej) dostarczająca przedsiębiorcom praktycznych informacji o UE. Na stronie internetowej Enterprise Europe Network można znaleźć m.in. bazę technologiczną ofert kooperacyjnych dla MŚP zainteresowanych nawiązaniem kontaktów z firmami zagranicznymi. (www.technopark.org.pl/, ). Regionalne Centrum Innowacyjności przy Uniwersytecie Technologiczno- Przyrodniczym w Bydgoszczy. Centrum pełni rolę ośrodka pośredniczącego pomiędzy sferą badawczą a przedsiębiorstwami poprzez realizację funkcji dydaktycznych, szkoleniowych i informacyjnych. Tworzona jest również sieć laboratoriów badawczych w obszarze nauk technicznych i przyrodniczych, które mają oferować wysokiej jakości badania na rzecz podmiotów gospodarczych. (http://www.utp.edu.pl/uczelnia/regionalne-centruminnowacyjnosci.html, ). Bydgoski Park Przemysłowo-Technologiczny (BPPT). Na każdym z etapów realizacji planowanej inwestycji przedsiębiorcy uzyskują pomoc i wsparcie ze strony BPPT (negocjacje i podział działki, umowa notarialna, decyzja w sprawie oddziaływania na środowisko, warunki techniczne przyłączenia do sieci, pozwolenie budowlane oraz budowa). Inwestorzy mogą skorzystać na terenie Parku z różnego rodzaju usług, w tym m.in. pomocy w zakresie innowacyjnych technologii i współpracy z uczelniami wyższymi, obsługi rachunkowej oraz projektowej. (www.bppt.pl/, ). 13

14 Specjalne strefy ekonomiczne w województwie kujawsko-pomorskim - efekty funkcjonowania W chwili obecnej na terenie województwa kujawsko-pomorskiego funkcjonuje Pomorska Specjalna Strefa Ekonomiczna (PSSE). Do końca 2011 r. strefa swoim zasięgiem obejmowała nieruchomości położone na terenie 9 gmin: Barcina, Bydgoszczy, Grudziądza, Kowalewa Pomorskiego, Łysomic, Rypina, Świecia, Torunia i Wąbrzeźna. Na uwagę zasługuje fakt, że podstrefy Świecie, Łysomice, Kowalewo Pomorskie i Toruń, Wąbrzeźno i Rypin nie dysponują już wolnymi terenami (rys. 6). Rysunek 6. Rozmieszczenie podstref Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej na terenie województwa kujawsko-pomorskiego. Źródło: opracowanie własne. Nieruchomości te zaliczano do Pomorskiej SSE dopiero od 2006 r. Do końca 2011 r. żaden inwestor nie rozpoczął działalności na terenach SSE w Rypinie i Toruniu. Przedsiębiorstwa strefowe działające w pozostałych gminach poniosły do końca 2011 nakłady inwestycyjne na łączną kwotę 3,3 mld zł, co stanowi 4,1% wszystkich nakładów inwestycyjnych poniesionych w SSE w Polsce. W tym samym okresie przedsiębiorstwa strefowe utworzyły nowych miejsc pracy w regionie, co stanowi 2,7% wszystkich owych miejsc pracy utworzonych w strefach ekonomicznych - por. tab

15 Tabela 4. Efekty funkcjonowania Pomorskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej na terenie województwa kujawsko-pomorskiego na koniec 2011 r. Gmina Wiodące sektory (nakłady inwestycyjne powyżej 20% nakładów inwestycyjnych w podstrefie) Liczba nowych miejsc pracy Skumulowane nakłady inwestycyjne w mln zł Barcin Produkcja cementu 6 219,97 Grudziądz miasto Przemysł papierniczy ,17 Produkcja paro-przepuszczalnych Kowalewo Pomorskie folii i laminatów oraz folii perforowanych ,16 Łysomice Przemysł elektroniczny ,23 Świecie Przemysł papierniczy ,45 Źródło: opracowanie własne na podstawie danych PSSE Biuro terenowe w Toruniu. Najlepsze efekty osiągnęła podstrefa Łysomice, gdzie ulokował się kapitał japoński inwestujący w przemysł elektroniczny. W podstrefie Łysomice zainwestowali: SHARP MANUFACTURING POLAND Sp. z o.o., ORION ELECTRIC (POLAND) sp.z o.o., POLAND TOKAI OKAYA MANUFACTURING Sp. z o.o., SOHBI CRAFT Poland Sp. z o.o., SUMIKA ELECTRONIC MATERIALS Poland Sp. z o.o., KIMOTO Poland Sp. z o.o., TENSHO Poland Sp. z o.o., U-TEC Poland Sp. z o.o., Yusen Logistics (Polska) Sp. z o.o. (dawniej NYK Logistics Polska sp. z o.o)., Nissin Logistics Poland Sp. z o.o., NIPPON EXPRESS GmbH Sp. z o.o. Na ponad 179 ha, jakie zajmuje PSSE w Łysomicach doszło do powstania kompleksu japońskich przedsiębiorstw elektronicznych. Zyskał on miano Crystal Park, który pełni funkcję klastra w branży elektronicznej. Druga pod względem zagospodarowania jest podstrefa Świecie, gdzie działalność prowadzą: MONDI ŚWIECIE S.A. oraz MONDI CORRUGATED ŚWIECIE Sp. z o.o. - firmy branży papierniczej. Obydwie lokalizacje mają silne tradycje przemysłowe w powyższych branżach. Funkcjonowanie stref wzmocniło rolę tych ośrodków na regionalnej mapie inwestycji. W kolejnych strefach napływ inwestycji był zdecydowanie niższy. W Grudziądzu zainwestował Schumacher Packaging Zakład Grudziądz Sp. z o.o. (dawniej POLPAK PAPIER sp. z o.o)., w Kowalewie Pomorskim Plastica Sp. z o.o., a w Barcinie Lafarge Cement S.A., Mapei Polska Sp. z o.o. W Bydgoszczy: Airon Investment Anna Niemczewska, Baumat Sp. z o.o. i METALBARK PPU Zbigniew Barłóg (porównaj rys. 47). W wyniku przetargu w 2010 r. firma Apator S.A. z siedzibą w Toruniu uzyskała zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej na obszarze Pomorskiej SSE, w Ostaszewie. Warto także podkreślić, że na terenie Elany (Grupa Boryszew) powstała nowa podstrefa ekonomiczna w Toruniu. Z uwagi na niewykorzystane tereny zakładu, zarząd firmy podjął rozmowy z Ministerstwem Gospodarki o utworzeniu SSE na jego terenie. Firmy, które chcą ulokować tu swoją działalność muszą spełnić warunki postawione przez PSSE dla stref obejmujących prywatne nieruchomości: każda z nich powinna wydać na swoje przedsięwzięcia, co najmniej 20 mln zł i zatrudnić minimum 30 osób. 15

16 Zgodnie z planem rozwoju PSSE na terenie województwa kujawsko-pomorskiego zakłada się pozyskiwanie inwestorów z: Sektora nowoczesnych usług, Branży maszynowej, Branży elektronicznej, Przetwórstwa spożywczego Branż gwarantujących tworzenie miejsc pracy w dziedzinach, w których województwo dysponuje dużym potencjałem kadrowym. Gmina na 5 Studenckie Koło Naukowe Przedsiębiorczości i Analiz Regionalnych, działające przy Instytucie Przedsiębiorstwa Szkoły Głównej Handlowej już po raz kolejny opublikowało wyniki raportu z badań jakości obsługi potencjalnych inwestorów przez urzędy gmin. Przedmiotem badań jakościowych nad atrakcyjnością inwestycyjną jest ocena stron internetowych oraz ocena kontaktu elektronicznego z gminami w wersji polsko - i anglojęzycznej. Efektem badania jest ranking Gmina na 5, który nagradza tym tytułem jednostki samorządu terytorialnego wyróżniające się z uwagi na wysoki poziom obsługi potencjalnych klientów z wykorzystaniem elektronicznych narzędzi komunikacji. Badania prowadzone są metodą tajemniczego klienta (ang. mystery client). W tegorocznej edycji na potrzeby rankingu ocenie poddano wszystkie gminy klasy A wg rankingu PAI W efekcie przeprowadzonej oceny tytułem Gminy na 5 wyróżniono 70 gmin, z czego 7 z terenu województwa kujawsko-pomorskiego por. tab. 5. Tabela 5. Gminy województwa kujawsko-pomorskiego nagrodzone tytułem Gminy na 5 Lokata w rankingu Gmina Powiat Ocena witryn internetowych Ocena korespondencji w języku polskim Ocena korespondencji w języku angielskim Suma Bydgoszcz (1) Bydgoszcz ,5 18,5 Inowrocław inowrocław (1) ski Osielsko (2) bydgoski 7, ,5 Barcin (3) żniński 7, ,5 Golub- golubskodobrzyński Dobrzyń (1) 9, ,5 Wąbrzeźno (1) wąbrzeski 7, ,5 Toruń (1) Toruń 8, ,5 Źródło: Opracowanie własne. Na szczególną uwagę w tym zestawieniu zasługuje miasto Bydgoszcz, które odnotowało najwyższą w całym rankingu lokatę (ex quo z Krakowem) ze względu na przyjęte do oceny kryteria. Na wyróżnienie miasto zasłużyło z uwagi na czytelną, i estetyczną stronę internetową urzędu, na której zamieszczone są przydatne informacje dla inwestora oraz dbałość o pozycjonowanie swojej marki na portalach społecznościowych. Miasto zasługuje 16

17 również na pochwałę z uwagi na treść i szybkość odpowiedzi na maile w języku polskim i angielskim. W celu pozyskania inwestora miasto wyszło z propozycją włączenia nowej inwestycji do specjalnej strefy ekonomicznej oraz zaproponowało zwolnienia z podatku od nieruchomości. Gminą, która zasługuje na szczególne wyróżnienia z uwagi, na jakość korespondencji mailowej jest Barcin. Przygotowana odpowiedź miała formę listu z podpisem burmistrza. W treści listu wskazano możliwe miejsca inwestycji, zachęcono do dalszego kontaktu z urzędnikami oraz podano dokładny opis pomocy udzielanej przedsiębiorcom na terenie gminy. Przesłana odpowiedź może stanowić wzór do naśladowania dla innych urzędów. 5. Mocne i słabe strony województwa Województwo kujawsko-pomorskie jest regionem o silnie zarysowanej specyfice, mającej wpływ na jego mocne i słabe strony. Jeśli dokonamy ich podziału w zależności od głównych uwarunkowań i czynników lokalizacji inwestycji, ujętych w mikroklimatach tworzących oceny potencjalnej i rzeczywistej atrakcyjności inwestycyjnej, to można je pogrupować w mocne strony (mikroklimaty o ocenach A, B lub C) oraz słabe strony (mikroklimaty o ocenach D, E lub F) - patrz tabela 6. Tabela 6. Mocne i słabe strony województwa kujawsko-pomorskiego Mocne strony województwa wg mikroklimatów IP SGH Słabe strony województwa wg mikroklimatów IP SGH Mikroklimat infrastruktura techniczna klasa C Rentowność majątku trwałego klasa A Samofinansowanie jst klasa C Gospodarka narodowa Mikroklimat zasoby pracy klasa F Mikroklimat infrastruktura społeczna klasa F Mikroklimat społeczny klasa D Mikroklimat rynkowy klasa D Mikroklimat administracja klasa E Mikroklimat innowacyjność klasa D Produktywność pracy przedsiębiorstw klasa D Rentowność przedsiębiorstw klasa D Nakłady inwestycyjne klasa F Mikroklimat innowacyjność klasa C Samofinansowanie jst klasa C Nakłady inwestycyjne klasa C Przemysł kapitałochłonny Mikroklimat zasoby pracy klasa F Mikroklimat infrastruktura techniczna klasa D Mikroklimat infrastruktura społeczna klasa F Mikroklimat społeczny klasa E Mikroklimat rynkowy klasa D Mikroklimat administracja klasa F Rentowność majątku trwałego klasa E Produktywność pracy przedsiębiorstw klasa D 17

18 Mikroklimat społeczny klasa C Samofinansowanie jst klasa C Nakłady inwestycyjne klasa C Przemysł pracochłonny Mikroklimat zasoby pracy klasa D Mikroklimat infrastruktura techniczna klasa D Mikroklimat infrastruktura społeczna klasa F Mikroklimat rynkowy klasa D Mikroklimat administracja klasa E Rentowność majątku trwałego klasa E Produktywność pracy przedsiębiorstw klasa D Rentowność majątku trwałego klasa A Produktywność pracy przedsiębiorstw klasa C Samofinansowanie jst klasa C Handel Mikroklimat zasoby pracy klasa E Mikroklimat infrastruktura techniczna klasa D Mikroklimat infrastruktura społeczna klasa F Mikroklimat społeczny klasa D Mikroklimat rynkowy klasa D Mikroklimat administracja klasa E Nakłady inwestycyjne klasa D Rentowność majątku trwałego klasa B Produktywność pracy przedsiębiorstw klasa C Samofinansowanie jst klasa C Turystyka Mikroklimat zasoby pracy klasa D Mikroklimat infrastruktura techniczna klasa D Mikroklimat infrastruktura społeczna klasa F Mikroklimat społeczny klasa E Mikroklimat rynkowy klasa D Mikroklimat administracja klasa E Nakłady inwestycyjne klasa D Mikroklimat innowacyjność klasa C Samofinansowanie jst klasa C Działalność profesjonalna naukowa i techniczna Mikroklimat zasoby pracy klasa F Mikroklimat infrastruktura techniczna klasa D Mikroklimat infrastruktura społeczna klasa F Mikroklimat społeczny klasa D Mikroklimat rynkowy klasa D Mikroklimat administracja klasa F Rentowność majątku trwałego klasa F Produktywność pracy przedsiębiorstw klasa D Nakłady inwestycyjne klasa D Źródło: opracowanie własne na podstawie wyników badań Instytutu Przedsiębiorstwa SGH. 18

19 ANEKS Rysunek 1. Potencjalna atrakcyjność inwestycyjna województw w Polsce w podziale na podstawowe sekcje gospodarcze Źródło: opracowanie własne. 19

20 Rysunek 2. Rzeczywista atrakcyjność inwestycyjna województw w Polsce w podziale na podstawowe sekcje gospodarcze Źródło: opracowanie własne. 20

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW Instytut Przedsiębiorstwa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoła Główna Handlowa ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2011 WOJEWÓDZTWO ŚWIĘTOKRZYSKIE Prof. SGH dr hab. Hanna Godlewska-Majkowska Dr Patrycjusz

Bardziej szczegółowo

WYKAZ DOTACJI UDZIELONYCH INNYM JEDNOSTKOM SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W 2005 ROKU. Miasta Ogółem 3 465 647

WYKAZ DOTACJI UDZIELONYCH INNYM JEDNOSTKOM SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W 2005 ROKU. Miasta Ogółem 3 465 647 Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr / / 06 Zarządu Województwa Kujawsko - Pomorskiego z dnia 25.05.2006 r. WYKAZ DOTACJI UDZIELONYCH INNYM JEDNOSTKOM SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W 2005 ROKU Podstawa prawna - art.

Bardziej szczegółowo

Wykaz uniwersytetów trzeciego wieku w województwie kujawsko-pomorskim. LP. Adres Numer telefonu

Wykaz uniwersytetów trzeciego wieku w województwie kujawsko-pomorskim. LP. Adres Numer telefonu 1 Kazimierzowski Uniwersytet Trzeciego Wieku Uniwersytet Kazimierza Wielkiego ul. J.K. Chodkiewicza 30 85-064 Bydgoszcz 52 341-91-00 2 Uniwersytet Trzeciego Wieku przy Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym

Bardziej szczegółowo

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW Instytut Przedsiębiorstwa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoła Główna Handlowa ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2011 WOJEWÓDZTWO PODLASKIE Prof. Dr hab. Hanna Godlewska-Majkowska Dr Patrycjusz Zarębski

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA NA RYNKU PRACY W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO- POMORSKIM

SYTUACJA NA RYNKU PRACY W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO- POMORSKIM SYTUACJA NA RYNKU PRACY W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO- POMORSKIM (wybrane zagadnienia) Toruń,15 grudnia 2010 r. TŁO SYTUACJI W REGIONIE EUROPA KRAJ REGION PROGRAMY RYNKU PRACY STRUKTURA POPYTU TENDENCJE ZMIAN

Bardziej szczegółowo

GMINY WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO

GMINY WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO GMINY WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO Egzamin gimnazjalny'2008 Procent uczniów, którzy uzyskali wynik pomiędzy staninem najwyższym a kolejnymi niższymi włącznie Część humanistyczna 1 gm. Lipno 0,0 2,8

Bardziej szczegółowo

Średnie wyniki egzaminu gimnazjalnego w 2014 roku w gminach województwa kujawsko-pomorskiego (zestawy standardowe)

Średnie wyniki egzaminu gimnazjalnego w 2014 roku w gminach województwa kujawsko-pomorskiego (zestawy standardowe) Średnie wyniki egzaminu gimnazjalnego w 2014 roku w gminach województwa kujawsko-pomorskiego (zestawy standardowe) Powiat aleksandrowski brodnicki bydgoski chełmiński golubsko- -dobrzyński Gmina Typ gminy

Bardziej szczegółowo

http://bydgoszcz.stat.gov.pl/

http://bydgoszcz.stat.gov.pl/ Niniejsze opracowanie ma na celu ukazanie zmian w spełnianiu obowiązku szkolnego w województwie kujawsko-pomorskim na poziomie szkoły podstawowej w roku szkolnym 2014/2015 oraz zróżnicowanie w spełnianiu

Bardziej szczegółowo

Gm 60 55 15 60 57 17 M 189 63 15 189 65 16 Kijewo Królewskie

Gm 60 55 15 60 57 17 M 189 63 15 189 65 16 Kijewo Królewskie Średnie wyniki egzaminu gimnazjalnego w 2015 roku w gminach województwa kujawsko-pomorskiego (zestawy ) aleksandrowski brodnicki bydgoski chełmiński Gmina Język polski Część humanistyczna Historia i wiedza

Bardziej szczegółowo

Wydatki inwestycyjne przedsiębiorstw z udziałem kapitału zagranicznego na przykładzie województwa kujawsko-pomorskiego

Wydatki inwestycyjne przedsiębiorstw z udziałem kapitału zagranicznego na przykładzie województwa kujawsko-pomorskiego Wydatki inwestycyjne przedsiębiorstw z udziałem kapitału zagranicznego na przykładzie województwa kujawsko-pomorskiego Iwona Sobczak, 1 Artur Piotrowicz 2 Streszczenie Niniejsze opracowanie oparto na niepublikowanych

Bardziej szczegółowo

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW Instytut Przedsiębiorstwa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoła Główna Handlowa ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2011 WOJEWÓDZTWO PODKARPACKIE Prof. Dr hab. Hanna Godlewska-Majkowska Dr Patrycjusz

Bardziej szczegółowo

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki.

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Efektem pierwszego etapu prac na Programem Rozwoju Miasta Łomża było powstanie analizy SWOT i

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. Warszawa, 2009.10.16 DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PRZEDSIĘBIORSTW O LICZBIE PRACUJĄCYCH DO 9 OSÓB W 2008 R. W Polsce w 2008 r. prowadziło działalność 1780 tys. przedsiębiorstw o liczbie pracujących do 9 osób

Bardziej szczegółowo

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2012

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2012 CENTRUM ANALIZ REGIONALNYCH I LOKALNYCH ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2012 Województwo opolskie Dr hab. prof. SGH Hanna Godlewska-Majkowska Dr Agnieszka Komor Dr Patrycjusz Zarębski Mgr Magdalena

Bardziej szczegółowo

KUJAWSKO POMORSKI URZĄD WOJEWÓDZKI W BYDGOSZCZY W O J E W Ó D Z T W A K U J A W S K O P O M O R S K I E G O N A 2 0 1 4 R O K BYDGOSZCZ

KUJAWSKO POMORSKI URZĄD WOJEWÓDZKI W BYDGOSZCZY W O J E W Ó D Z T W A K U J A W S K O P O M O R S K I E G O N A 2 0 1 4 R O K BYDGOSZCZ KUJAWSKO POMORSKI URZĄD WOJEWÓDZKI W BYDGOSZCZY WYDZIAŁ BEZPIECZEŃSTWA I ZARZĄDZANIA KRYZYSOWEGO HARMONOGRAM S Z K O L EŃ Z ZAKRESU OCHRONY LUDNOŚCI I OBRONY CYWILNEJ W O J E W Ó D Z T W A K U J A W S

Bardziej szczegółowo

w województwie kujawsko-pomorskim!

w województwie kujawsko-pomorskim! Pierwsze centrum wyprzedażowe w województwie kujawsko-pomorskim! Toruń lokalizacja Centralne położenie, w środkowo-północnej części Polski, w województwie kujawsko-pomorskim. Na skrzyżowaniu głównych dróg

Bardziej szczegółowo

Badanie pracodawców w 2014 r. zmiany w tegorocznej edycji

Badanie pracodawców w 2014 r. zmiany w tegorocznej edycji Badanie pracodawców w 2014 r. zmiany w tegorocznej edycji Spotkanie robocze z pracownikami PUP odpowiedzialnymi za realizacjębadania pracodawców w w ramach projektu Rynek Pracy pod Lupą II Toruń, 15.05.2014

Bardziej szczegółowo

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA POLSKICH REGIONÓW NA TLE REGIONÓW EUROPY

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA POLSKICH REGIONÓW NA TLE REGIONÓW EUROPY 1 ATRAKCYJNOŚĆ INWETYCYJNA POLKICH REGIONÓW NA TLE REGIONÓW EUROPY Prof. GH dr hab. Hanna Godlewska Majkowska Instytut Przedsiębiorstwa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie zkoła Główna Handlowa w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Wykaz ośrodków pomocy społecznej w województwie kujawsko-pomorskim. Lp. OŚRODEK Adres Numer telefonu Adres e-mail. Powiat aleksandrowski

Wykaz ośrodków pomocy społecznej w województwie kujawsko-pomorskim. Lp. OŚRODEK Adres Numer telefonu Adres e-mail. Powiat aleksandrowski 1 2 3 4 5 6 7 Aleksandrów Kujawski Słowackiego 12 Powiat aleksandrowski 87-700 Aleksandrów Kujawski 54 282-61-48 mopsalk@poczta.onet.pl Ciechocinek Kopernika 14 87-720 Ciechocinek 54 416-10-17 mops@inetia.pl

Bardziej szczegółowo

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW Instytut Przedsiębiorstwa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoła Główna Handlowa ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2011 WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE Prof. SGH dr hab. Hanna Godlewska-Majkowska Dr Patrycjusz

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne Centrum Produkcyjno-Rozwojowe Apator SA. 20 czerwca 2011 r.

Nowoczesne Centrum Produkcyjno-Rozwojowe Apator SA. 20 czerwca 2011 r. Nowoczesne Centrum Produkcyjno-Rozwojowe Apator SA 20 czerwca 2011 r. Decyzje dotyczące sprzedaŝy obecnej nieruchomości scalenie działek +1197% +10% +21% +14% +31% -94% -53% Harmonogram realizacji inwestycji

Bardziej szczegółowo

1. Zespoły ratownictwa medycznego - liczba, rodzaje, rejony operacyjne, obszary działania, dysponenci.

1. Zespoły ratownictwa medycznego - liczba, rodzaje, rejony operacyjne, obszary działania, dysponenci. II. INFORMACJE O LICZBIE I ROZMIESZCZENIU NA OBSZARZE WOJEWÓDZTWA JEDNOSTEK SYSTEMU ORAZ CENTRÓW URAZOWYCH, JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH SZPITALI WYSPECJALIZOWANYCH W ZAKRESIE UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH

Bardziej szczegółowo

System gospodarowania odpadami komunalnymi w województwie kujawsko-pomorskim

System gospodarowania odpadami komunalnymi w województwie kujawsko-pomorskim Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko Pomorskiego w Toruniu Departament Środowiska System gospodarowania odpadami komunalnymi w województwie kujawsko-pomorskim Październik 2015 r. URZĄD MARSZAŁKOWSKI

Bardziej szczegółowo

Bydgoszcz, dnia 3 października 2012 r. Poz. 2028. UCHWAŁA Nr XXVI/435/12 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO. z dnia 24 września 2012 r.

Bydgoszcz, dnia 3 października 2012 r. Poz. 2028. UCHWAŁA Nr XXVI/435/12 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO. z dnia 24 września 2012 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO Bydgoszcz, dnia 3 października 2012 r. Poz. 2028 UCHWAŁA Nr XXVI/435/12 SEJMIKU WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO z dnia 24 września 2012 r. w sprawie

Bardziej szczegółowo

W BYDGOSZCZY I TORUNIU PIOTR CAŁBECKI MARSZAŁEK WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO

W BYDGOSZCZY I TORUNIU PIOTR CAŁBECKI MARSZAŁEK WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO WYKORZYSTANIE FUNDUSZY EUROPEJSKICH W BYDGOSZCZY I TORUNIU PIOTR CAŁBECKI MARSZAŁEK WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO Porównanie kontraktacji projektów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko

Bardziej szczegółowo

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Szczecinie Warszawa, listopad 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Główne wnioski Wartość nakładów wewnętrznych 1 ogółem na działalność badawczo-rozwojową

Bardziej szczegółowo

Planowanie przestrzenne na obszarach wiejskich w kontekście zrównoważonego rozwoju

Planowanie przestrzenne na obszarach wiejskich w kontekście zrównoważonego rozwoju Planowanie przestrzenne na obszarach wiejskich w kontekście zrównoważonego rozwoju (wybrane ustalenia dotyczące rozwoju obszarów wiejskich w aktualizowanym planie zagospodarowania przestrzennego województwa

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA DEMOGRAFICZNA W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM W 2005 R.

SYTUACJA DEMOGRAFICZNA W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM W 2005 R. Urząd Statystyczny w Bydgoszczy e-mail: SekretariatUSBDG@stat.gov.pl http://www.stat.gov.pl/urzedy/bydgosz tel. 0 52 366 93 90; fax 052 366 93 56 Bydgoszcz, 31 maja 2006 r. SYTUACJA DEMOGRAFICZNA W WOJEWÓDZTWIE

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo

Rejestr jednostek współpracujących z systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne Województwa Kujawsko-Pomorskiego.

Rejestr jednostek współpracujących z systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Rejestr jednostek współpracujących z systemem Państwowe Ratownictwo Medyczne Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Cześć I jednostki organizacyjne Państwowej Straży Pożarnej. Lp. Nazwa jednostki współpracującej

Bardziej szczegółowo

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO- MAZURSKIEGO

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO- MAZURSKIEGO ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA WOJEWÓDZTWA WARMIŃSKO- MAZURSKIEGO prof. Hanna Godlewska-Majkowska Instytut Przedsiębiorstwa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoła Główna Handlowa hgodle@sgh.waw.pl 1 Ogólnie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 21 listopada 2012r

Warszawa, 21 listopada 2012r Prof. SGH dr hab. Hanna Godlewska Majkowska Instytut Przedsiębiorstwa Kolegium Nauk o Przedsiębiorstwie Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie Dr Patrycjusz Zarębski Politechnika Koszalińska Warszawa, 21

Bardziej szczegółowo

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI 2012-04-24 Jacek Woźniak Pełnomocnik Zarządu WM ds. planowania strategicznego WYZWANIA ORAZ SILNE STRONY MIAST KRAKÓW KATOWICE Źródło: Raport

Bardziej szczegółowo

kujawsko-pomorskie Aleksandrów Kujawski Słowackiego 73 kujawsko-pomorskie Bądkowo ul. Włocławska 35 kujawsko-pomorskie Brodnica ul. Kamionka 27 kujawsko-pomorskie Brodnica Duży Rynek 24 kujawsko-pomorskie

Bardziej szczegółowo

BEZROBOCIE NA WSI W WOJEWÓDZTWIE W I PÓŁROCZU 2004 ROKU

BEZROBOCIE NA WSI W WOJEWÓDZTWIE W I PÓŁROCZU 2004 ROKU BEZROBOCIE NA WSI W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO POMORSKIM W I PÓŁROCZU 2004 ROKU TORUŃ SIERPIEŃ 2004 SPIS TREŚCI strona: 1. Struktura bezrobocia na wsi... 1 2. Aktywizacja bezrobotnych zamieszkałych na wsi...

Bardziej szczegółowo

Krajowy Fundusz Szkoleniowy. Wojewódzki Urząd Pracy w Toruniu

Krajowy Fundusz Szkoleniowy. Wojewódzki Urząd Pracy w Toruniu 1 Krajowy Fundusz Szkoleniowy Wojewódzki Urząd Pracy w Toruniu Czym jest Krajowy Fundusz Szkoleniowy? Jakie są jego główne cele? 2 Krajowy Fundusz Szkoleniowy (KFS) został utworzony ze środków Funduszu

Bardziej szczegółowo

Wybrane elementy pomocy społecznej i pieczy zastępczej w województwie kujawsko-pomorskim

Wybrane elementy pomocy społecznej i pieczy zastępczej w województwie kujawsko-pomorskim Wybrane elementy pomocy społecznej i pieczy zastępczej w województwie kujawsko-pomorskim w latach 2009-2011 - analiza porównawcza na tle innych województw Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Toruniu

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla województwa kujawsko-pomorskiego w latach 2007-2015

Fundusze unijne dla województwa kujawsko-pomorskiego w latach 2007-2015 MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO www.mrr.gov.pl tel. 022 461 31 45 media@mrr.gov.pl faks 022 461 33 10 Fundusze unijne dla województwa kujawsko-pomorskiego w latach 2007-2015 W latach 2007-2015 do województwa

Bardziej szczegółowo

Energia wiatru a ochrona wartości kulturowych i przyrodniczych na przykładzie województwa kujawsko pomorskiego. Górzno 9-10 grudnia 2010 r.

Energia wiatru a ochrona wartości kulturowych i przyrodniczych na przykładzie województwa kujawsko pomorskiego. Górzno 9-10 grudnia 2010 r. Energia wiatru a ochrona wartości kulturowych i przyrodniczych na przykładzie województwa kujawsko pomorskiego Górzno 9-10 grudnia 2010 r. Zawartość opracowania 1. Wprowadzenie 2. Założenia metodyczne

Bardziej szczegółowo

Oferta Krajowego Systemu Usług dla osób zakładających i prowadzących działalność gospodarczą

Oferta Krajowego Systemu Usług dla osób zakładających i prowadzących działalność gospodarczą Oferta Krajowego Systemu Usług dla osób zakładających i prowadzących działalność gospodarczą Karina Grygiel Konsultant Punktu Konsultacyjnego KSU prowadzonego przez Toruńską Agencję Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2012

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2012 CENTRUM ANALIZ REGIONALNYCH I LOKALNYCH ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2012 Województwo lubuskie Dr hab. prof. SGH Hanna Godlewska-Majkowska Dr Agnieszka Komor Dr Patrycjusz Zarębski Mgr Magdalena

Bardziej szczegółowo

Tereny inwestycyjne Pomorskiej SSE w woj. kujawsko-pomorskim istniejące i przyszłe

Tereny inwestycyjne Pomorskiej SSE w woj. kujawsko-pomorskim istniejące i przyszłe Tereny inwestycyjne Pomorskiej SSE w woj. kujawsko-pomorskim istniejące i przyszłe Specjalna Strefa Ekonomiczna Jest to wydzielona część terytorium kraju, w której działalność gospodarcza może być prowadzona

Bardziej szczegółowo

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA

LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA Pole C Gospodarstwo, kapitał, kreatywność, technologie LISTA WSKAŹNIKÓW OGÓLNYCH I ICH DEKOMPOZYCJA przygotowana przez Warszawa, 25 lipca 2005 r. Wstęp Niniejszy dokument prezentuje listę wskaźników ogólnych

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 7 do SIWZ. Wykaz miejsc ubezpieczenia. nr działki

Załącznik Nr 7 do SIWZ. Wykaz miejsc ubezpieczenia. nr działki Załącznik Nr 7 do SIWZ Wykaz miejsc ubezpieczenia Lp. Węzeł miejscowość ulica nr 1 ZPR Ciechocinek Ciechocinek Bema gen. Józefa 60 2 ZPR Budkrusz Aleksandrów Kujawski Narutowicza Gabriela 16 3 WG Aleksandrów

Bardziej szczegółowo

AKTUALNA I PRZEWIDYWANA SYTUACJA NA RYNKU PRACY W REGIONIE KUJAWSKO POMORSKIM TORUŃ 1 CZERWCA 2009 R.

AKTUALNA I PRZEWIDYWANA SYTUACJA NA RYNKU PRACY W REGIONIE KUJAWSKO POMORSKIM TORUŃ 1 CZERWCA 2009 R. AKTUALNA I PRZEWIDYWANA SYTUACJA NA RYNKU PRACY W REGIONIE KUJAWSKO POMORSKIM TORUŃ 1 CZERWCA 2009 R. AKTUALNA SYTUACJA NA RYNKU PRACY WZROST LICZBY BEZROBOTNYCH ZWOLNIENIA Z ZAKŁADÓW PRACY POWROTY Z ZAGRANICY

Bardziej szczegółowo

P LAN WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO POMORSKIEGO NA 2013 ROK KUJAWSKO POMORSKI URZĄD WOJEWÓDZKI W BYDGOSZCZY. BYDGOSZCZ 2013 r.

P LAN WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO POMORSKIEGO NA 2013 ROK KUJAWSKO POMORSKI URZĄD WOJEWÓDZKI W BYDGOSZCZY. BYDGOSZCZ 2013 r. KUJAWSKO POMORSKI URZĄD WOJEWÓDZKI W BYDGOSZCZY WYDZIAŁ BEZPIECZEŃSTWA I ZARZĄDZANIA KRYZYSOWEGO P LAN S ZKOLENIA OBRONNEGO WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO POMORSKIEGO NA 2013 ROK BYDGOSZCZ 2013 r. CZĘŚĆ I - Opisowa

Bardziej szczegółowo

Zakres świadczeń SOR/IP/NPL

Zakres świadczeń SOR/IP/NPL Miejsce udzielania świadczeń- Powiat Miejsce udzielania świadczeń- Miejscowość Miejsce udzielania świadczeń- Adres Zakres świadczeń SOR/IP/ Nazwa świadczeniodawcy Telefon do rejestracji SZPITAL UNIWERSYTECKI

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

Pomoc społeczna planowanie i realizacja wydatków 2014r. Założenia do wysokości dotacji prezentowanych w projekcie budżetu na 2015r.

Pomoc społeczna planowanie i realizacja wydatków 2014r. Założenia do wysokości dotacji prezentowanych w projekcie budżetu na 2015r. Pomoc społeczna planowanie i realizacja wydatków 2014r. Założenia do wysokości dotacji prezentowanych w projekcie budżetu na 2015r. Opracowanie: Dorota Hass Dyrektor Wydziału Polityki Społecznej Kujawsko-Pomorskiego

Bardziej szczegółowo

Stan i ruch naturalny ludności w województwie kujawsko-pomorskim w 2010 r.

Stan i ruch naturalny ludności w województwie kujawsko-pomorskim w 2010 r. Bydgoszcz, maj 2011 r. URZ D STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY Stan i ruch naturalny ludności w województwie kujawsko-pomorskim w 2010 r. Stan i struktura ludności W końcu 2010 r. województwo kujawsko-pomorskie

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Warszawa, 2011 Spis treści Województwo dolnośląskie...3 Województwo kujawsko-pomorskie...6

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO - POMORSKIEGO NA 2014 ROK

WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO - POMORSKIEGO NA 2014 ROK KUJAWSKO POMORSKI URZĄD WOJEWÓDZKI W BYDGOSZCZY WYDZIAŁ BEZPIECZEŃSTWA I ZARZĄDZANIA KRYZYSOWEGO PLAN S ZKOLENIA OBRONNEGO WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO - POMORSKIEGO NA 2014 ROK BYDGOSZCZ 2013 r. CZĘŚĆ I - Opisowa

Bardziej szczegółowo

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2012

ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2012 CENTRUM ANALIZ REGIONALNYCH I LOKALNYCH ATRAKCYJNOŚĆ INWESTYCYJNA REGIONÓW 2012 Województwo warmińsko-mazurskie Dr hab. Prof. SGH Hanna Godlewska-Majkowska Dr Agnieszka Komor Dr Patrycjusz Zarębski Mgr

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R.

MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. MAZOWIECKI RYNEK PRACY LUTY 2014 R. Na koniec lutego 2014 r. stopa bezrobocia na Mazowszu pozostała na poziomie sprzed miesiąca (11,4%). Jak wynika z informacji publikowanych przez GUS, przeciętne zatrudnienie

Bardziej szczegółowo

Idealne miejsce dla inwestycji

Idealne miejsce dla inwestycji Idealne miejsce dla inwestycji Specjalna Strefa Ekonomiczna Jest to wydzielona część terytorium kraju, w której działalność gospodarcza może być prowadzona na preferencyjnych warunkach. Oznacza to, że

Bardziej szczegółowo

Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO PARK MIELEC. Mariusz Błędowski Dyrektor Oddziału ARP S.A. w Mielcu

Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO PARK MIELEC. Mariusz Błędowski Dyrektor Oddziału ARP S.A. w Mielcu Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO PARK MIELEC Mariusz Błędowski Dyrektor Oddziału ARP S.A. w Mielcu Specjalna Strefa Ekonomiczna EURO PARK MIELEC to wydzielony, uprzywilejowany obszar, zarządzany przez

Bardziej szczegółowo

Obsługa inwestorów w zakresie Odnawialnych Źródeł Energii w Szczecinie

Obsługa inwestorów w zakresie Odnawialnych Źródeł Energii w Szczecinie Obsługa inwestorów w zakresie Odnawialnych Źródeł Energii w Szczecinie Marek Kubik p.o. Dyrektor Wydziału Obsługi Inwestorów i Biznesu Urząd Miasta Szczecin Szczecin, dnia 09.10.2014 r. Stolica Euroregionu

Bardziej szczegółowo

1. Zespoły ratownictwa medycznego - liczba, rodzaje, rejony operacyjne, obszary działania, dysponenci.

1. Zespoły ratownictwa medycznego - liczba, rodzaje, rejony operacyjne, obszary działania, dysponenci. II. INFORMACJE O LICZBIE I ROZMIESZCZENIU NA OBSZARZE WOJEWÓDZTWA JEDNOSTEK SYSTEMU ORAZ CENTRÓW URAZOWYCH, JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH SZPITALI WYSPECJALIZOWANYCH W ZAKRESIE UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SYTUACJI NA RYNKU PRACY. 1

ANALIZA SYTUACJI NA RYNKU PRACY. 1 . INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE K O W A L kod 722101 OPIS ZAWODU Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie kowal powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) wykonywania i

Bardziej szczegółowo

Toruń, 2013. Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Toruniu. Toruń, 2013 r.

Toruń, 2013. Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Toruniu. Toruń, 2013 r. STAN REALIZACJI PORADNICTWA SPECJALISTYCZNEGO W GMINACH WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO W ROKU 2012 Toruń, 2013 Regionalny Ośrodek Polityki w Toruniu Toruń, 2013 r. Opracowanie sporządzone przez: Regionalny

Bardziej szczegółowo

Działanie 5.1 Rozwój instytucji otoczenia biznesu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013

Działanie 5.1 Rozwój instytucji otoczenia biznesu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2007-2013 LISTA WNIOSKÓW O UDZIELENIE WSPARCIA ZE ŚRODKÓW FUNDUSZU POWIĄZAŃ KOOPERACYJNYCH UTWORZONEGO W RAMACH PROJEKTU WSPIERANIE POWIĄZAŃ KOOPERACYJNYCH PRZEDSIĘBIORSTW W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO- POMORSKIM OCENIONYCH

Bardziej szczegółowo

1. Najważniejsze cechy rynku pracy w województwie kujawsko-pomorskim w roku 2010... str. 1

1. Najważniejsze cechy rynku pracy w województwie kujawsko-pomorskim w roku 2010... str. 1 Spis treści: 1. Najważniejsze cechy rynku pracy w województwie kujawsko-pomorskim w roku 2010... str. 1 2. Rynek pracy w województwie kujawsko-pomorskim w 2011 roku... str. 3 2.1. Środki Funduszu Pracy

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

KLASTER TURYSTYKI MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ PRZYKŁADEM DZIAŁAŃ INTELIGENTNEJ SPECJALIZACJI

KLASTER TURYSTYKI MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ PRZYKŁADEM DZIAŁAŃ INTELIGENTNEJ SPECJALIZACJI KLASTER TURYSTYKI MEDYCZNEJ I UZDROWISKOWEJ PRZYKŁADEM DZIAŁAŃ INTELIGENTNEJ SPECJALIZACJI Kujawsko-Pomorska Organizacja Pracodawców Lewiatan KLASTRY JAKO CZYNNIK ROZWOJU REGIONU Współpraca Większa innowacyjność

Bardziej szczegółowo

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Urząd Statystyczny we Wrocławiu 50-950 Wrocław, ul. Oławska 31, tel. 71 371 63 00, fax 71 371 63 60 PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie Województwo

Bardziej szczegółowo

Urząd Statystyczny w Lublinie

Urząd Statystyczny w Lublinie Urząd Statystyczny w Lublinie ul. Leszczyńskiego 48 20-068 Lublin tel.: (81) 533 20 51 e-mail: sekretariatuslub@stat.gov.pl www.stat.gov.pl/lublin Plan konferencji prasowej 10.12.2012 r. Produkt krajowy

Bardziej szczegółowo

Promocja projektu. Jak korzystać ze strony internetowej projektu Rynek Pracy pod Lupą. Toruń, 19.06.2013r.

Promocja projektu. Jak korzystać ze strony internetowej projektu Rynek Pracy pod Lupą. Toruń, 19.06.2013r. Spotkanie z pracownikami PUP odpowiedzialnymi za realizację monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych w ramach projektu Rynek Pracy pod Lupą Promocja projektu Jak korzystać ze strony internetowej

Bardziej szczegółowo

MAZOWSZE PARTNEREM DLA TWOJEGO BIZNESU

MAZOWSZE PARTNEREM DLA TWOJEGO BIZNESU MAZOWSZE PARTNEREM DLA TWOJEGO BIZNESU POLSKA Centralna lokalizacja Międzynarodowy partner handlowy MOSKWA 1200 km LONDYN 1449 km BERLIN PRAGA WILNO RYGA KIJÓW 590 km 660 km 460 km 660 km 690 km POLSKA

Bardziej szczegółowo

Ulgi i zwolnienia podatkowe w Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej

Ulgi i zwolnienia podatkowe w Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Ulgi i zwolnienia podatkowe w Warmińsko-Mazurskiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Gdzie jesteśmy 30 lokalizacji Dostępne 378 ha Komunikacja Granica Uni Europejskiej z Obwodem Kaliningradzkim, Federacją

Bardziej szczegółowo

Oferta inwestycyjna i wsparcie Miasta Krosna dla inwestorów i przedsiębiorców. Piotr Przytocki Prezydent Miasta Krosna

Oferta inwestycyjna i wsparcie Miasta Krosna dla inwestorów i przedsiębiorców. Piotr Przytocki Prezydent Miasta Krosna Oferta inwestycyjna i wsparcie Miasta Krosna dla inwestorów i przedsiębiorców Piotr Przytocki Prezydent Miasta Krosna Miasto Krosno Klimat gospodarczy 46 934 Mieszkańcy 112 064 6,7% Bezrobocie 16,3% 5

Bardziej szczegółowo

Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej. Andrzej Regulski 28 września 2015 r.

Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej. Andrzej Regulski 28 września 2015 r. Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej Andrzej Regulski 28 września 2015 r. moduł 1 moduł 2 moduł 3 Analiza zmian społecznogospodarczych

Bardziej szczegółowo

Wykaz warsztatów terapii zajęciowej w województwie kujawsko-pomorskim. Numer telefonu 52 371-67-21

Wykaz warsztatów terapii zajęciowej w województwie kujawsko-pomorskim. Numer telefonu 52 371-67-21 1 Caritas Diecezji Bydgoskiej ul. Cienista 2 85-817 Bydgoszcz 52 371-67-21 Tęcza AL. Planu 6 Letniego 37 85-806 Bydgoszcz 52 345-02-80 wtz@caritas.pl 2 Liga Kobiet Polskich Kujawsko- Pomorski Oddział Wojewódzki

Bardziej szczegółowo

Finansowanie kształcenia zawodowego w nowej perspektywie finansowania 2014-2020

Finansowanie kształcenia zawodowego w nowej perspektywie finansowania 2014-2020 Finansowanie kształcenia zawodowego w nowej perspektywie finansowania 2014-2020 Gronowo, 28.10.2014 r. Województwo Kujawsko- Pomorskie Finansowanie kształcenia zawodowego w perspektywie finansowania 2007-2013

Bardziej szczegółowo

Diagnoza zapotrzebowania na pracowników w wymiarze kwalifikacyjno-zawodowym do końca 2012 roku

Diagnoza zapotrzebowania na pracowników w wymiarze kwalifikacyjno-zawodowym do końca 2012 roku Spotkanie robocze z pracownikami PUP odpowiedzialnymi za realizację badań pracodawców w w ramach projektu Rynek Pracy pod Lupą Diagnoza zapotrzebowania na pracowników w wymiarze kwalifikacyjno-zawodowym

Bardziej szczegółowo

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Michał Majcherek Agro Klaster Kujawy Stowarzyszenie Na Rzecz Innowacji i Rozwoju WAŻNE DATY Listopad 2011 niektóre firmy

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z przebiegu i wyników konsultacji projektu Strategii rozwoju województwa kujawsko-pomorskiego do roku 2020

Sprawozdanie z przebiegu i wyników konsultacji projektu Strategii rozwoju województwa kujawsko-pomorskiego do roku 2020 Sprawozdanie z przebiegu i wyników konsultacji projektu Strategii rozwoju województwa kujawsko-pomorskiego do roku 2020 Toruń, 8 sierpnia 2013 r. SPIS TREŚCI I. WPROWADZENIE.3 II. FORMY I PRZEBIEG KONSULTACJI

Bardziej szczegółowo

STREFA DOBRYCH INWESTYCJI

STREFA DOBRYCH INWESTYCJI STREFA DOBRYCH INWESTYCJI 586 ha 519 ha 26 lokalizacji w czterech województwach północnej Polski 1859 ha całkowitej powierzchni 112 inwestorów 22 ha 736 ha ponad 17,6 tys. miejsc pracy ponad 9,1 mld PLN

Bardziej szczegółowo

Odnawialne Źródła Energii jako element budowania strategii rozwoju gminy i regionu

Odnawialne Źródła Energii jako element budowania strategii rozwoju gminy i regionu 1 Odnawialne Źródła Energii jako element budowania strategii rozwoju gminy i regionu Praktyczne wykorzystanie raportów dotyczących atrakcyjności inwestycyjnej do budowy strategii rozwoju regionalnego i

Bardziej szczegółowo

Promocja projektu jako narzędzie komunikacji pomiędzy aktorami rynku pracy

Promocja projektu jako narzędzie komunikacji pomiędzy aktorami rynku pracy Promocja projektu jako narzędzie komunikacji pomiędzy aktorami rynku pracy Spotkanie z pracownikami PUP odpowiedzialnymi za realizację badania ankietowego pracodawców Toruń, 27.11.2013 r. DLACZEGO? Promocja

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

Oferta Krajowego Systemu Usług dla osób zakładających i prowadzących działalność gospodarczą

Oferta Krajowego Systemu Usług dla osób zakładających i prowadzących działalność gospodarczą Oferta Krajowego Systemu Usług dla osób zakładających i prowadzących działalność gospodarczą Iwona Jaraczewska Konsultant Punktu Konsultacyjnego KSU prowadzonego przez Toruńską Agencję Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010

Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Plan prezentacji 1. Metody badań 2. Dynamika napływu inwestycji 3. Typy inwestycji 4. Struktura branżowa inwestycji

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY IV KWARTAŁ 2014 IV KWARTAŁ 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 42,4% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI INWESTOWANIA W WAŁBRZYSKIEJ SPECJALNEJ STREFIE EKONOMICZNEJ

MOŻLIWOŚCI INWESTOWANIA W WAŁBRZYSKIEJ SPECJALNEJ STREFIE EKONOMICZNEJ MOŻLIWOŚCI INWESTOWANIA W WAŁBRZYSKIEJ SPECJALNEJ STREFIE EKONOMICZNEJ BOLESŁAWIEC, 15.11.2013 r. DLACZEGO WARTO INWESTOWAĆ W WAŁBRZYSKIEJ SPECJALNEJ STREFIE EKONOMICZNEJ? WSSE to bogata oferta terenów

Bardziej szczegółowo

12 sierpnia 2014 r. WĄBRZEŹNO- Starostwo Powiatowe, godz. 9.00-11.00. 12 sierpnia 2014 r. CHEŁMNO- Starostwo Powiatowe, godz. 12.00-14.

12 sierpnia 2014 r. WĄBRZEŹNO- Starostwo Powiatowe, godz. 9.00-11.00. 12 sierpnia 2014 r. CHEŁMNO- Starostwo Powiatowe, godz. 12.00-14. 12 sierpnia 2014 r. WĄBRZEŹNO- Starostwo Powiatowe, godz. 9.00-11.00 12 sierpnia 2014 r. CHEŁMNO- Starostwo Powiatowe, godz. 12.00-14.00 12 sierpnia 2014 r. NAKŁO nad NOTECIĄ-Starostwo Powiatowe, godz.

Bardziej szczegółowo

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Bydgoszcz, 14.05.2014 Pracodawcy Pomorza i Kujaw Związek Pracodawców Pracodawcy Pomorza i Kujaw to regionalny

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R.

DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA PODMIOTÓW Z KAPITAŁEM ZAGRANICZNYM 1 W WOJEWÓDZTWIE WIELKOPOLSKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W POZNANIU ul. Wojska Polskiego 27/29, 60 624 Poznań Opracowania sygnalne Data opracowania: luty 2015 Kontakt: e mail: SekretariatUSPOZ@stat.gov.pl tel. 61 27 98 200, fax 61 27 98 100

Bardziej szczegółowo

Wykaz domów pomocy społecznej w województwie kujawsko-pomorskim. Adres e-mail. 52 372-91-51 dps@sloneczko.bydgoszcz.pl

Wykaz domów pomocy społecznej w województwie kujawsko-pomorskim. Adres e-mail. 52 372-91-51 dps@sloneczko.bydgoszcz.pl e-mail 1 2 Bydgoszcz 3 4 Grudziądz Słoneczko w Bydgoszczy ul. Gałczyńskiego 2 85-322 Bydgoszcz "Promień Życia" w Bydgoszczy ul. Łomżyńska 54 85-836 Bydgoszcz "Jesień Życia" w Bydgoszczy ul. Mińska 15a

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE

MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE MAZOWIECKI RYNEK PRACY I KWARTAŁ 2015 I KWARTAŁ 2015 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Na Mazowszu nie pracowało 43,2% ludności w wieku 15 lat i więcej co oznacza poprawę sytuacji w ujęciu rocznym. W województwie

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO. Bydgoszcz, dnia 21 czerwca 2012 r. Poz. 1356 OBWIESZCZENIE WOJEWODY KUJAWSKO - POMORSKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO. Bydgoszcz, dnia 21 czerwca 2012 r. Poz. 1356 OBWIESZCZENIE WOJEWODY KUJAWSKO - POMORSKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO Bydgoszcz, dnia 21 czerwca 2012 r. Poz. 1356 OBWIESZCZENIE WOJEWODY KUJAWSKO - POMORSKIEGO z dnia 15 czerwca 2012 r. w sprawie ogłoszenia rejestru domów

Bardziej szczegółowo

II. INFORMACJE LICZBIE

II. INFORMACJE LICZBIE II. INFORMACJE O LICZBIE I ROZMIESZCZENIU NA OBSZARZE WOJEWÓDZTWA JEDNOSTEK SYSTEMU, CENTRÓW URAZOWYCH ORAZ JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH SZPITALI WYSPECJALIZOWANYCH W ZAKRESIE UDZIELANIA ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH

Bardziej szczegółowo

SPECJALISTA OCHRONY ŚRODOWISKA kod 213303

SPECJALISTA OCHRONY ŚRODOWISKA kod 213303 INFORMACJA LOKALNA O ZAWODZIE SPECJALISTA OCHRONY ŚRODOWISKA kod 213303 Specjalista ochrony środowiska (kod zawodu-213303) to jeden z 2443 zawodów i specjalności ujętych w obowiązującej od 01 stycznia

Bardziej szczegółowo

Żłobki i kluby dziecięce w 2012 r.

Żłobki i kluby dziecięce w 2012 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 29 maja 213 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Żłobki i kluby dziecięce w 212 r. W pierwszym kwartale

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

Nasz region we współczesnym świecie

Nasz region we współczesnym świecie Nasz region we współczesnym świecie Anna Czarlińska-Wężyk 14.04.2013 http://pl.wikipedia.org/wiki/wojew%c3%b3dztwo_%c5%9bl%c4%85skie Województwo powstało dnia 1.01.1999 z województw: katowickiego i częstochowskiego

Bardziej szczegółowo

Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur. Działdowo, 27-28 listopada 2014

Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur. Działdowo, 27-28 listopada 2014 Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur Działdowo, 27-28 listopada 2014 Prezentacja dobrych praktyk w zakresie przyciągania inwestycji przez specjalne strefy ekonomiczne z województwa warmińsko-mazurskiego

Bardziej szczegółowo

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej

Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Możliwości inwestycyjne w Łódzkiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej Czerwiec 2014 POLSKA* wiodąca destynacja dla bezpośrednich inwestycji zagranicznych w 2012 roku silny gracz w Europie w 2012 roku 3. miejsce

Bardziej szczegółowo