Funkcjonowanie i perspektywy euro jako waluty międzynarodowej. UNIWERSYTET MARII CURIE-SKŁODOWSKIEJ W LUBLINIE Wydział Ekonomiczny

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Funkcjonowanie i perspektywy euro jako waluty międzynarodowej. UNIWERSYTET MARII CURIE-SKŁODOWSKIEJ W LUBLINIE Wydział Ekonomiczny"

Transkrypt

1 UNIWERSYTET MARII CURIE-SKŁODOWSKIEJ W LUBLINIE Wydział Ekonomiczny Studia podyplomowe: Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Imię i nazwisko: Natalia Konopka nr albumu: Funkcjonowanie i perspektywy euro jako waluty międzynarodowej Praca dyplomowa napisana pod kierunkiem dr Monika Wojtas Lublin rok 2015

2 2

3 Spis treści Wstęp Istota i funkcje waluty międzynarodowej 5 2. Determinanty międzynarodowej pozycji euro Pozycja euro w handlu międzynarodowym oraz na rynkach 13 walutowych. 3.1 Euro jako waluta fakturowania Euro jako waluta transakcyjna Euro a globalny rynek finansów Zastosowanie euro w sektorze prywatnym Perspektywy euro jako waluty międzynarodowej Zakończenie Bibliografia. 29 3

4 Wstęp Wprowadzenie euro jest postrzegane za jedno z najważniejszych osiągnięć integracji gospodarczej i walutowej w Europie. Doprowadziło do transformacji systemu wielodewizowego w system dwubiegunowy, oparty na dwóch dominujących walutach dolarze amerykańskim i euro. Obszar euro stanowi ważną regionalną strefę gospodarczą i ekonomiczną, a jej funkcjonowanie istotnie kształtuje relacje krajów członkowskich z innymi regionami świata. Konsekwencją utworzenie w 1999 roku strefy euro i wprowadzenia jednej wspólnej waluty, było wycofanie z obiegu jedenastu walut narodowych, w tym silnej marki niemieckiej. Obecnie strefa euro liczy dziewiętnastu z dwudziestu ośmiu krajów członkowskich Unii Europejskiej, a od 1 stycznia 2015 roku euro jest również prawnym środkiem płatniczym na Litwie. Od momentu wprowadzenia, euro stało się druga po dolarze amerykańskim najważniejszą walutą międzynarodową i jego udział na rynkach światowych sukcesywnie wzrastał. Euro zaczęło być wykorzystywane zarówno w transakcjach prywatnych przez osoby indywidualne, podmioty gospodarcze bądź instytucje finansowe, oraz w transakcjach oficjalnych przez banki centralne. Jednak globalny kryzys gospodarczy i pogłębiający się kryzys zadłużeniowy wśród państw członkowskich strefy euro, negatywnie wpłynął na dalszą ekspansję euro w roli waluty międzynarodowej. Oczywiście jego druga międzynarodowa pozycja nie została podważona, lecz został wyhamowany jego prężny rozwój. Celem pracy jest analiza gospodarczych i ekonomicznych uwarunkowań obszaru wspólnej waluty i możliwości pełnienia przez euro funkcji waluty międzynarodowej na rynku światowym w najbliższej perspektywie. W pracy omówiono istotę i funkcje waluty międzynarodowej oraz przedstawiono czynniki determinujące międzynarodową pozycję euro. Przeanalizowano stopień wykorzystywania euro w sektorze prywatnym, a więc zajmowaną pozycję w handlu międzynarodowym, na rynku walutowym oraz rynku finansowym. Zostały również poruszone zagadnienia dotyczące sektora publicznego, czyli roli euro jako waluty referencyjnej, interwencyjnej oraz rezerwowej. Z kolei ostatnia część pracy stanowi swoiste podsumowanie dotychczasowej analizy oraz przedstawia perspektywy dalszego rozwoju waluty europejskiej jako waluty globalnej. 4

5 1. Istota i funkcje waluty międzynarodowej Określając daną walutę mianem międzynarodowej należy wskazać jej zastosowanie, nie tyle na obszarze na którym obowiązuje, lecz głównie poza granicami jej emisji. Wówczas wykorzystanie waluty jako miernika wartości, środka płatniczego czy jednostki rozliczeniowej ma o wiele większy zasięg niż w przypadku pieniądza krajowego. Wymienione funkcje pieniądza mają zastosowanie w sferze prywatnej jako waluta inwestycyjna, transakcyjna oraz fakturowania, a także w sferze oficjalnej jako waluta rezerwowa, interwencyjna oraz odniesienia. W transakcjach prywatnych waluta ta jest stosowana przez osoby indywidualne, podmioty gospodarcze bądź instytucje finansowe, natomiast banki centralne wykorzystują ją głównie w transakcjach oficjalnych 1 (zob. tab. 1). Tab. 1. Funkcje waluty międzynarodowej Funkcje pieniądza Sfera prywatna Sfera oficjalna Środek tezauryzacji Waluta inwestycyjna Waluta rezerwowa Środek płatniczy Waluta transakcyjna Waluta interwencyjna Miernik wartości Waluta fakturowania Waluta odniesienia dla kursów walut Źródło: Opracowanie własne na podstawie: I. Pszczółka,, Euro a integracja europejskich rynków finansowych, Wyd. CeDeWe, Warszawa 2010, s. 69 Waluta międzynarodowa jako środek tezauryzacji umożliwia podtrzymanie wartości nagromadzonych oszczędności zarówno w sferze prywatnej, jak i publicznej. Dla uczestników obrotu międzynarodowego ma kluczowe znaczenie jako waluta inwestycyjna, w której utrzymywane są zasoby pieniężne. Mając na uwadze ich predyspozycje co do opłacalności, płynności czy bezpieczeństwa winni mieć zagwarantowane odpowiednie instrumenty finansowe wyrażone w danej walucie, pozwalające na przechowywanie tych zasobów z zamiarem późniejszego zbycia, a tym samym możliwością ich powiększenia. W transakcjach publicznych funkcja tezauryzacji ma zastosowanie w gromadzeniu rezerw dewizowych. Za główny motyw 1 B. Mucha-Leszko, M. Kąkol, Euro waluta regionalna czy globalna? [w:] Wyzwania gospodarki globalnej, Prace i Materiały Instytutu Handlu Zagranicznego Uniwersytetu Gdańskiego Nr 28/1, Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego, Sopot 2010, s

6 gromadzenia przez banki centralne rezerw można uznać zapewnienie płynnej obsługi dewizowej wymiany handlowej z zagranicą i umożliwienie podmiotom gospodarczym dostępu do walut obcych. Istotnymi czynnikami mającymi wpływ na wybór waluty rezerwowej są: waluta jaką posługują się główni partnerzy handlowi danego kraju, struktura i poziom zaciągniętego długu zagranicznego, polityka kursu walutowego, stabilność danej waluty 2. Funkcja środka płatniczego uznawana jest niemal za najważniejszy atrybut pieniądza światowego. Świadczy o tym jej wykorzystanie jako waluty transakcyjnej, która jest pochodną waluty inwestycyjnej i fakturowania. Wykorzystywana jest poza krajem jej emisji w rozliczeniach transakcji międzynarodowych (pomiędzy eksporterami a importerami) oraz na rynku kapitałowym (głównie na rynku walutowym czy instrumentów finansowych). Waluta transakcyjna określana jest mianem vehicle currency, czyli walutą przejścia, gdyż odgrywa znaczącą rolę na rynku walutowym. Wymiana walutowa dwóch państw, których waluty nie są ze sobą bezpośrednio powiązane odbywać się może za pośrednictwem waluty przejścia. Jednak aby waluta mogła być uznana za vehicle currency decyduje o tym szerokość marży oferowanej przez rynek im większa marża, tym mniejsze szanse na jej wykorzystanie. Ważne jest również aby rozwój rynku walutowego oraz finansowego był na odpowiednio wysokim poziomie, co zapewniało by większą płynność oraz niższe koszty transakcyjne danej walucie w transakcjach międzynarodowych 3. W sferze oficjalnej waluta międzynarodowa pełni funkcję środka płatniczego, gdy jest stosowana jako waluta interwencyjna. Za jej pośrednictwem banki centralne przeprowadzają interwencje na rynku walutowym, aby utrzymać odpowiedni poziom kursu walutowego oraz ilość nagromadzonych rezerw dewizowych 4. Zazwyczaj walutami wykorzystywanymi podczas interwencji władz monetarnych, są waluty wchodzące w skład rezerw dewizowych 5. 2 M. Markiewicz, Internacjonalizacja juana chińskiego w kontekście kryzysu finansowego, [w:] Globalne aspekty kryzysu strefy euro, Acta Universitatis Lodziensis, Folia Oeconomica 273, red. J. Bilski, A. Kłysik-Uryszek, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2012, s. 3 3 I. Pszczółka, Euro a integracja europejskich rynków finansowych, Wyd. CeDeWe, Warszawa 2010, s D. A. Skopiec, Perspektywy internacjonalizacji waluty Chin, Gospodarka Narodowa, styczeń-luty 2014, s. 8, informacja na dzień r. 5 I. Pszczółka, Współczesne waluty międzynarodowe, Wyd. CeDeWe, Warszawa 2011, s. 16 6

7 Kolejnym wyznacznikiem waluty międzynarodowej jest jej wykorzystanie jako miernika wartości. W handlu międzynarodowym służy do określania cen i fakturowania, natomiast na rynku walutowym jest punktem odniesienia (walutą referencyjną) w stosunku do innych walut. Fakturowanie transakcji odbywać się może w walucie kraju eksportera, kraju importera, bądź za pośrednictwem waluty kraju trzeciego lub w walucie typu koszyka walut. Najczęściej fakturę wystawia partner handlowy, który oferuje swoje towary i usługi na rynku, czyli eksporter. Jednakże jego waluta musi mieć silną i stabilną pozycję na rynku, oraz pochodzić z kraju wysokorozwiniętego, który oferuje niepowtarzalne, o wysokiej jakości i zaawansowanej technologii produkcji towary. O wyborze waluty fakturowania decydują również zwyczaje ukształtowane na przełomie kilkudziesięciu lat. W pewnych obszarach gospodarki światowej kluczową walutą faktorowania jest dolar amerykański m.in. w handlu surowcami mineralnymi (głównie ropą naftową) czy masowymi produktami rolnymi (kawa, kakao, herbata, bawełna itp.). Jest to powiązane głównie z tym, iż notowania cen wymienionych produktów na największych rynkach światowych są wyrażane właśnie w dolarach amerykańskich Determinanty międzynarodowej pozycji euro Międzynarodowa pozycja waluty jest kształtowana nie tylko na podstawie funkcji jakie powinna pełnić w obrocie międzynarodowym, ważne jest również spełnienie szeregu kryteriów przez kraj lub obszar ją emitujący. Ma to odzwierciedlenie w otwartości i wielkości gospodarki, polityce makroekonomicznej, w poziomie rozwoju rynku finansowego oraz systemu bankowego, a także wiarygodności i stabilności waluty. Z kolei czynnikami wpływającymi na bieżącą sytuację na rynkach walutowofinansowych są stopy procentowe oraz kursy walutowe, które kreują popyt na waluty 7. Dodatkowo, kraj posiadający walutę międzynarodową powinien mieć istotny udział w światowym PKB oraz jego handel zagraniczny musi być znacząco powiązany z handlem światowym. Rynek finansowy powinien zachęcać inwestorów krajowych oraz zagranicznych swą efektywnością, płynnością oraz różnorodnością oferowanych instrumentów finansowych, tak aby chętnie zawierali na nim transakcje. Sprzyjać temu 6 L. Oręziak, Euro pieniądz międzynarodowy, Europejska Integracja Monetarna od A do Z, Bank i Kredyt, Narodowy Bank Polski, styczeń 2008, s B. Mucha-Leszko, M. Kąkol, Euro waluta regionalna czy globalna, op. cit., s

8 powinna odpowiednia polityka gospodarcza kraju, zapewniająca stabilność makroekonomiczną oraz stabilność siły nabywczej waluty poprzez utrzymanie pożądanego poziomu cen i kursu walutowego. Umiarkowany poziom długu publicznego oraz deficytu budżetowego w znaczny sposób zapewnia wiarygodność na rynku kredytowym oraz finansowym. Waluta międzynarodowa musi charakteryzować się pełną wymienialnością, a jej emitent powinien stosować system płynnego kursu walutowego, kształtowanego przez mechanizmy rynkowe 8. Pierwszą walutą, która spełniała te kryteria był funt szterling. Jednak po zakończeniu pierwszej wojny światowej i upadku Imperium Brytyjskiego, na znaczeniu zaczęły zyskiwać Stany Zjednoczone, a dolar amerykański coraz częściej zaczął być utożsamiany z pieniądzem światowym. Funt brytyjski mimo utraty swej dotychczasowej pozycji, długo pozostawał kluczową walutą międzynarodową. Z uwagi na istnienie w Londynie jednego z największych światowych centrów finansowych nadal jest znaczącą walutą. Żaden kraj do czasu tworzenia wspólnego obszaru walutowego nie był w stanie konkurować z olbrzymim potencjałem Stanów Zjednoczonych 9. Strefa euro jest częścią Unii Europejskiej, która pod względem gospodarczym jest największą unią walutową, występującą w gospodarce światowej. Jej potencjał ekonomiczny oraz intensywność współpracy międzynarodowej pozwala na zakwalifikowanie jej jako jednej z najprężniej rozwijających się gospodarek na świecie, obok Stanów Zjednoczonych, Japonii oraz Chin. Zadziwiający jest fakty, iż populacja w strefie euro wynosi zaledwie 5% ogólnej liczby ludności na świeci, a mimo to jej udział w światowym PKB wynosi ok. 13,1% i jest porównywalny do poziomu PKB w gospodarce Chin ponad 15,4%. Jednak strefa euro nie przewyższa pod tym względem Stanów Zjednoczonych, ich udział w światowym PKB kształtuje się na znacznie wyższym poziomie aż 19,3% (zob. tab. 2.) 8 D. A. Skopiec, Perspektywy internacjonalizacji waluty Chin, op. cit., s B. Mucha-Leszko, Strefa euro. Wprowadzanie, funkcjonowanie, międzynarodowa rola euro, Wydawnictwo UMCS, Lublin 2007, s

9 Tab. 2. Charakterystyka gospodarki strefy euro w 2013 roku Główne wskaźniki 2013 r. Strefa euro (19) Liczba ludności (w mln) PKB (w bilionach euro, obliczony zgodnie z parytetem siły nabywczej) Udział w światowym PKB (w % wg parytetu siły nabywczej) Eksport (towarów, w % PKB) Import (towarów, w % PKB) 338,6 8,1 13,1 13,6(*) 13,1(*) EU (28) 508,4 11,4 18,7 13,3(*) 12,9(*) USA 316,5 11,8 19,3 9,4 13,9 Japonia 127,3 3,3 5,4 14,8 17 Chiny 1360,7 9,4 15,4 23,4 20,6 (*) Z wyłączeniem handlu wewnątrzunijnego Źródło: opracowanie własne na podstawie: informacja na dzień r. Z kolei udział krajów unii walutowej w światowym eksporcie towarów jest na dość wysokim poziomie w stosunku do Stanów Zjednoczonych (13,6% wobec 9,4%), mimo to nadal zajmują trzecią pozycję wśród najpotężniejszych gospodarek światowych. Wynikać to z faktu, iż zamieszczone dane (w tab. 2) prezentują jedynie wartość eksportu towarów z pominięciem handlu wewnątrzunijnego. Gdyby go uwzględnić wartość eksportu dla strefy euro wynosiła by 24,8%, co klasyfikowało by ją na pierwszej pozycji 10. Analizując daną walutę na arenie międzynarodowej istotnym elementem jest rozwój oraz wielkość rynku finansowego kraju ją emitującego. Im większy i prężniejszy jest rynek finansowy, tym większe szanse wykorzystywania waluty przez uczestników obroty międzynarodowego jako waluty inwestycyjnej, a przez banki centralne państw trzecich jako waluty rezerwowej. Poniższy wykres przedstawia wartość akcji i dłużnych papierów wartościowych, będących obrotem na rynkach finansowych największych gospodarek świata (zob. wykres1). 10 IMF (2013), World Economic Outlook, October, International Monetary Fund, Washington D.C, s

10 mld USD Wykres 1. Rynek finansowy akcji i dłużnych papierów wartościowych w 2012 r , , ,9 akcje (stock market capitalisation) , , ,4 5778,2 3415,7 3638,6 dłużne papiery wartościowe(debt securities) 0 USA UE Strefa euro Wielka BrytaniaJaponia Źródło : opracowanie własne na podstawie: IMF (2014), Global Financial Stability Report, April, International Monetary Fund, Washington D.C, s. 153 W 2012 roku wartość akcji w obrocie na rynku finansowym krajów unii walutowej wynosiła jedynie 35% wartości akcji w obrocie na rynku finansowym Stanów Zjednoczonych, a więc aż o 188% więcej niż w strefie euro. Natomiast wartość rynku papierów wartościowych w strefie euro była o 38% mniejsza niż wartość tego rynku w Stanach Zjednoczonych. Z analizy zaprezentowanych danych wynika, iż pod względem wielkości dominującą gospodarką na światowym rynku finansowy są Stany Zjednoczone. Ma to przełożenie na płynność oraz różnorodność oferowanych instrumentów finansowym na rynku, powiększających możliwości inwestycyjne jego uczestników. Z tego względu dolar amerykański posiada ewidentną przewagę nad walutą europejską, mogącą w dużym stopniu zadecydować o jego dominującej pozycji na rynku światowym. Głównym wyznacznikiem należycie prowadzonej polityki gospodarczej, która zapewnia stabilność makroekonomiczną jest wskaźnik stopy inflacji. Określa on wzrost ogólnego poziomu cen towarów i usług konsumpcyjnych w gospodarce w ustalonym czasie. Do 2008 roku wskaźnik inflacji dla Stanów Zjednoczonych i strefy euro kształtował się na względnie stałym poziomie, nie przekraczającym 4% rocznie. Pod wpływem kryzysu gospodarczego w 2008 roku, stopy inflacji uległy gwałtownemu obniżeniu, aż do 0,3% w strefie euro i -0,3% w Stanach Zjednoczonych. Jednak już po roku 2009 ponownie zaczęły wzrastać, aż do roku 2011, gdzie znów osiągnęły tendencję spadkową (zob. wykres 2). 10

11 % Wykres 2. Inflacja, ceny konsumpcyjne gospodarek światowych (średnie roczne, zmiana r/r) Japonia USA Strefa euro Wielka Brytania Źródło: opracowanie własne na podstawie: IMF (2009), World Economic Outlook, October, International Monetary Fund, Washington D.C, s. 178 IMF (2014), World Economic Outlook, October, International Monetary Fund, Washington D.C, s. 192 Zgodnie z traktatem z Maastricht za utrzymanie stabilnego poziomu cen w Unii Europejskiej, a zwłaszcza w strefie euro odpowiada Europejski System Banków Centralnych 11. Gwarancją wypełnienia tego podstawowego celu jest niezależność polityczna Europejskiego Banku Centralnego, która zapewnia pełną swobodę w kształtowaniu polityki pieniężnej. Z tego względu, strefa euro nie może charakteryzować się nadmierną inflacją, a utrzymanie jej w dłuższym okresie na stałym poziomie mogłoby przybliżyć euro do roli waluty międzynarodowej 12. Odpowiednie prowadzenie polityki pieniężnej, zachowującej stabilność siły nabywczej pieniądza nie zapewnia jednak pełnej stabilności makroekonomicznej. Ważna jest również polityki fiskalna państwa, a więc saldo budżetowe oraz poziom długu publicznego. Według danych zamieszczonych przez International Monetary Fund, wielkość długu publicznego w Stanach Zjednoczonych oraz w strefie euro do 2007 roku nie przekraczała 70% PKB. Sytuacja uległa zmianie (tak jak w przypadku wskaźnika inflacji) w okresie kryzysu gospodarczego. Zadłużenie gospodarek 11 Europejski System Banków Centralnych (ESBC) składa się z Europejskiego Banku Centralnego (EBC) oraz krajowych banków centralnych wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej. 12 L. Oręziak, Euro pieniądz międzynarodowy, op. cit., s

12 % światowych zaczęło wzrastać, osiągając według szacunków w 2013 r. 104,2% PKB w Stanach Zjednoczonych (zob. wyk.3.). Mimo to, jednym z najbardziej zadłużonych państw na świecie jest Japonia. Jej dług publiczny w ostatnich latach kształtował się powyżej 200% PKB, a w 2013 r. osiągnął aż 243,2% PKB. Taki poziom długu publicznego dyskwalifikuje jena japońskiego w pełnieniu przez niego kluczowej funkcji waluty międzynarodowej. Wykres 3. Dług publiczny w relacji do PKB Japonia USA Strefa euro Wielka Brytania Źródło: opracowanie własne na podstawie: IMF (2009), World Economic Outlook, October, International Monetary Fund, Washington D.C, s. 183; IMF (2014), World Economic Outlook, October, International Monetary Fund, Washington D.C, s. 196 W literaturze podkreśla się znaczenie tzw. efektu zewnętrznego sieci (network externalities), w którym częstotliwość wykorzystywania danej waluty w obrocie międzynarodowym ma przełożenie na jej jeszcze częstsze stosowanie, obniżając tym samym koszty transakcyjne i zwiększając płynność rynku. Z tego względu nie opłaca się uczestnikom rynku międzynarodowego zmieniać wieloletnich przyzwyczajeń i zacząć stosować innej waluty. Przykładem potwierdzającym występowanie takiego zjawiska w praktyce może być funt brytyjski, który utrzymał dominującą pozycją aż do II wojny światowej, przy czym Wielka Brytania jako kraj utraciła ją już kilkadziesiąt lat wcześniej. Dolar amerykańskie jest również symbolem swoistej potęgi i kwestią przyzwyczajeń na rynkach światowych K. Kuziemska, Euro w roli waluty międzynarodowej, [w:] Mechanizmy funkcjonowania strefy euro, red. P.Kowalewski, G. Tchorek, J. Górski,, Narodowy Bank Polski, Warszawa 2014, s

13 mld euro mld euro 3. Pozycja euro w handlu międzynarodowym oraz na rynku walutowym 3.1 Euro jako waluta fakturowania Jednym z podstawowych obszarów zastosowania euro na arenie międzynarodowej jest handel strefy euro z innymi krajami należącymi do Unii Europejskiej oraz krajami trzecimi.. Do głównych partnerów handlowych strefy euro zaliczyć można kraje Unii Europejskiej, Rosję, Stany Zjednoczony, Chiny i Japonię. Według danych statystycznych European Central Bank strefa euro najwięcej eksportuje towarów do krajów Unii Europejskiej oraz Stanów Zjednoczonych(zob. wyk. 4). Natomiast pod względem importowanych towarów, drugą pozycję po krajach europejskich zajmują Chiny. Wykres 4. Eksport i import towarów strefy euro według głównych partnerów handlowych Eksport Import UE Wielka Brytania UE Wielka Brytania Rosja USA Rosja USA Chiny Japonia Chiny Japonia Źródło: opracowanie własne na podstawie: ECB, Statistics Bulletin - Euro Area Statistics Online, s.71, informacja na dzień r. Najczęściej wymiana handlowa prowadzona pomiędzy krajami rozwiniętymi oraz rozwijającymi się fakturowana jest w walucie kraju eksportera bądź w dominującej walucie międzynarodowej. Za główne waluty fakturowania w światowej wymianie handlowej uznaje się dolara amerykańskiego i euro. Ma to związek z otwartością oraz stabilnością tych gospodarek, a także dominacją w światowej wymianie handlowej. 13

14 W większości krajów unii walutowej główną walutą fakturowania eksportu jest euro, wskazuje na to średni wskaźnik dla strefy euro wynoszący 49,7%, który obrazuje udział euro w międzynarodowym fakturowaniu transakcji (zob. tab. 3). Największymi eksporterami wykorzystującymi euro do rozliczania swych transakcji na początku 2006 roku byli: Austria ( 62,9%), Włochy (53,7%), Hiszpania (53,6%) oraz Holandia (52,5%). Natomiast najniższy wskaźnik osiągnęły Grecja (28,1%) oraz Luksemburg (29,6%). Zaprezentowane dane potwierdzają fakt, iż kraje posiadające prężnie rozwijającą się gospodarkę mają pozycję dominującą przy wyborze waluty, w której będzie rozliczany ich eksport międzynarodowy. Natomiast w przypadku poza unijnego importu realizowanego przez strefę euro w analizowanym okresie znaczącą pozycję zajmuje dolar amerykański, aż 55,7% przy 35,2% transakcji zawieranych w euro. Jest to spowodowane dominacją waluty amerykańskiej na światowym rynku surowcowym (ropy naftowej, metali szlachetnych czy metali przemysłowych). Ma to związek głównie z przyzwyczajeniami uczestników rynku międzynarodowego do wykorzystywania tej waluty na światowych rynkach oraz z wspomnianym już z tzw. efektem zewnętrznym sieci 14.Fakt ten tłumaczy znaczny udział Holandii (76,3%), Grecji (80%) czy Finlandii (62,8%) w stosowaniu dolara amerykańskiego do fakturowania importu, gdyż kraje te są czynnymi uczestnikami międzynarodowego rynku surowcowego. Tab. 3. Struktura fakturowania handlu międzynarodowego w I kwartale 2006 r. (w %) Eksport Import EUR USD JPY GBP inne razem EUR USD JPY GBP inne razem Austria 62,9 23,4 0,0 0,0 13,7 100,0 60,9 27,2 0,0 0,0 11,9 100,0 Belgia 50,0 36,9 0,9 12,3-100,0 46,3 41,8 2,0 9,9 0,0 100,0 Finlandia 44,0 47, ,4 100,0 29,6 62, ,6 100,0 Francja 43,2 50,5 2,2 0,2 3,9 100,0 32,9 60,3 2,0 0,1 4,7 100,0 Niemcy ,9 40,3 3,2 2,3 13,3 100,0 Grecja 28,1 70,7 0,3 0,2 0,7 100,0 18,0 80,0 0,8 0,2 1,0 100,0 14 I. Pszczółka, Współczesne waluty międzynarodowe, op. cit., s

15 Irlandia 46,6 50,1 0,8 0,7 1,8 100,0 19,4 69,3 0,7 0,2 10,3 100,0 Włochy 53,7 43, ,9 100,0 27,5 69, ,7 100,0 Luksemburg 29,6 68,0 0,6 1,1 0,7 100,0 33,5 52,2 8,7 1,8 3,9 100,0 Holandia 52,5 42,1 0,8 0,7 3,9 100,0 23,4 76,3 0,1 0,1 0,1 100,0 Portugalia 48,9 47,1 0,3 0,3 3,5 100,0 43,4 52,1 1,8 0,1 2,7 100,0 Hiszpania 53,6 43,4 1,2 0,1 1,7 100,0 44,2 54,4 0,7 0,0 0,7 100,0 Strefa euro 49,7 44, ,3 100,0 35,2 55, ,0 100,0 Źródło: ECB (2007), Review of the international role of the euro, June, Frankfurt, s. 36 Na przestrzeni kilkudziesięciu lat posługiwanie się walutą europejską w rozliczaniach handlu zagranicznego przez kraje Unii Europejskiej sukcesywnie wzrastało. Analizując przedstawione dane, w 2012 roku euro stało się główną walutą fakturowania eksportu oraz importu w krajach poza strefą euro Bułgarii, Czechach, Rumunii (zob. tab. 4.).Zauważalny jest ich większy udział w fakturowaniu transakcji za pomocą euro niż w krajach, będącymi prawowitymi posiadaczami euro. Może mieć to związek z dużym powiązaniem tych gospodarek w wymianie handlowej ze strefą euro oraz z położeniem geograficznym, w pewnym stopniu odizolowanym od potężnych gospodarek światowych. Tab. 4. Udział euro w fakturowaniu i rozliczeniu handlu krajów strefy euro z wybranymi krajami Unii Europejskiej (w %) Kraje Eksport Import Belgia 46,7 56,6 47,2 57,3 Francja 50,8 48,4 42,6 43,6 Grecja 23,5 32,3 29,3 23,6 Hiszpania 52,0 56,2 49,7 52,0 Bułgaria 48,1 61,1 55,5 61,8 Czechy 68,7 77,2 66,6 68,0 Rumunia 55,7 70,1 60,6 60,5 Źródło: opracowanie własne na podstawie: European Central Bank, The International Role of the Euro, July 2010, Statistical Annex, s ; European Central Bank, The International Role of the Euro, July 2014, Statistical Annex, s

16 Dane statystyczne przedstawione przez European Commission w 2008 roku w znaczny sposób podkreślają wysoką pozycję dolara amerykańskiego na globalnym rynku towarowym. Dolar amerykański jako międzynarodowa waluta fakturowania jest stosowany głównie w krajach poza unijnych, w krajach Ameryki Północnej, Azji czy Afryki. Natomiast euro spełnia tę funkcję jedynie na terytorium Europy w ramach strefy euro oraz Unii Europejskiej 15. Widoczna jest więc instytucjonalna oraz regionalna pozycja euro w handlu międzynarodowym Euro jako waluta transakcyjna Walutą o największej płynności na światowym rynku walutowym jest dolar amerykański, co pozwala mu w doskonały sposób pełnić funkcję waluty przejścia. Zastąpienie w 1999 roku walut narodowych jedną wspólną walutą euro, miało znaczący wpływ na obroty na międzynarodowym rynku walutowym. Szczególnie z powodu wycofania z obrotu marki niemieckiej oraz franka francuskiego, które posiadały znaczące udziały w tym rynku. Poziom obrotów w latach znacznie się obniżył w porównaniu z 1998 r., jednak już w kolejnych latach wartość transakcji wzrastała, zwłaszcza od 2004 roku. Najwyższa aktywność dziennych obrotów na rynku walutowym wystąpiła w okresie , gdy poziom obrotów osiągnął swój rekordowy wynik 72% wzrostu (z 1,934 bln USD w 2004 r. do 3,324 bln USD w 2007 r.). Obecnie również wykazywana jest tendencja wzrostowa, wzrost o 35% w roku 2013 w porównaniu z obrotami z przed trzech lat (z 3,971 bln USD do 5,345 bln USD) 16. Dominująca rola dolara amerykańskiego na światowym rynku walutowym jest niekwestionowana. Jego procentowy udział w obrotach walutowych w 2013 roku jest ponad dwukrotnie większy niż udział euro - 87% przy 33,4% (zob. tab. 5.). Mimo niewielkiego spadku w latach o 5 pkt procentowych, nadal jest bezkonkurencyjną walutą, wykazującą w 2013 r. wzrost o 2 pkt procentowe w porównaniu do roku European Commission, Successes and challenges after then years of Economic and Monetary Union, European Economy 2, 2008, s Triennial Central Bank Survey 2013, BIS, September 2013, s Ibidem. 16

17 Tab. 5. Zastosowanie wybranych walut na światowych rynkach walutowych w latach (w %) Dolar amerykański 89,9 88,0 85,6 84,9 87,0 Euro 37,9 37,4 37,0 39,1 33,4 Jen 23,5 20,8 17,2 19,0 23,0 Funt brytyjski 13,0 16,5 14,9 12,9 11,8 Frank szwajcarski 6,0 6,0 6,8 6,3 5,2 Juan chiński 0,0 0,1 0,5 0,9 2,2 Pozostałe waluty 29,7 31,2 38,0 36,9 37,4 Suma jako %* 200,0 200,0 200,0 200,0 200,0 *transakcja na rynkach walutowych odbywa się zawsze z użyciem dwóch walut, dlatego całkowity udział obu walut to 200% Źródło: opracowanie własne na podstawie: Triennial Central Bank Survey 2013, BIS, September 2013, s.10 Euro jest drugą walutą najczęściej wykorzystywaną na rynkach walutowych, obok jena oraz funta brytyjskiego. W okresie udział euro zauważalnie się obniżył, aż o 6 pkt procentowych do 33%, osiągając najniższą wartość od czasu wprowadzenia wspólnej waluty. Przyczyną tak gwałtownego osłabienia się waluty europejskiej może być wzrastający udział najważniejszych walut rynków wschodzących. Wartość jena japońskiego w latach dynamicznie wzrosła (z 17,2% w 2007r. do 23% w 2013r.) oraz chińskiego renminbi (z 0,5% w 2007r. do 2,2% w 2013r.). Znacząco umocniła się pozycja dolara australijskiego, dolara nowozelandzkiego oraz rubla rosyjskiego, przy równoczesnych spadku wartości brytyjskiego szterlinga, dolara kanadyjskiego, korony szwedzkiej, a przede wszystkim franka szwajcarskiego. Badania pokazują również zadziwiający wzrost na globalnym rynku walutowym meksykańskiego peso, którego dzienne obroty w 2013 roku sięgają 135 mld USD, zwiększając jego udział w światowym handlu do 2,5%. Peso meksykańskie zaliczane jest do grupy dziesięciu najbardziej aktywnych walut w światowym obrocie walutowym, wyprzedzającym dolara nowozelandzkiego oraz koroną szwedzką Ibidem. 17

18 4. Euro a globalny rynek finansowy Międzynarodowa pozycja waluty w dużym stopniu kształtowana jest przez globalny rynek finansowy, który umożliwia pozyskiwanie zasobów finansowych oraz dokonywania inwestycji portfelowych. Z uwagi na okres zapadalności transakcji w ramach rynku finansowego wyróżnia się rynek pieniężny, czyli depozytowokredytowy oraz rynek kapitałowy. Wykorzystanie euro jako waluty inwestycyjnej będzie szczególnie uzależnione od stopnia płynności oraz jakości i poziomu świadczonych usług finansowych, zwłaszcza na rynku kapitałowym. Międzynarodowy rynek depozytowo-kredytowy jest zdominowany przez walutę amerykańską, euro pomimo swojego dużego potencjału zajmuje nadal drugą pozycję. Jego udział w denominacji wszystkich transgranicznych depozytów w 2013 roku wyniósł 19,6%, wykazując spadek o 3,9 pkt procentowych w porównaniu z 2001 rokiem. Natomiast dolar amerykański wciąż umacnia swoją pozycję z 52,9% w 2001 roku, do 58,9% w 2013 roku. Udział jena japońskiego na międzynarodowym rynku depozytowym jest dość symboliczny, od 2008 roku nie przekracza 2%.Analizując jedynie depozyty transgraniczne deponowane przez depozytariuszy spoza strefy euro w bankach poza granicami obowiązywania wspólnej waluty, udział euro w ich denominacji w okresie kształtował się w granicach 18,9% - 25,9 %. Od 2010 roku utrzymuje się na względnie stałym poziomie około 21%. Z kolei udział dolara amerykańskiego wzrósł z 64% w 2001 roku do 67,8% w 2013 roku 19. Zastosowanie euro jako waluty denominacji w całkowitych pożyczkach transgranicznych jest na zbliżonym poziomie w porównaniu do depozytów (18,3% przy 19,6% w 2013 roku). Natomiast w przypadku pożyczek udzielanych przez banki poza strefą euro dla klientów poza obszarem wspólnej waluty, udział euro jest znacznie niższy. W latach jego udział w denominacji tych pożyczek spadł do 14,2%, czyli o 11,8 pkt procentowych. Z kolei dolar sukcesywnie umacnia swoją pozycję, pomimo dynamicznego spadku w latach (o 5,7 pkt procentowych, do 64% w porównaniu z 2010 roku), już w 2013 roku wykazał wzrost i osiągnął 69,2% udziału European Central Bank, The International Role of the Euro, July 2014, Statistical Annex, s Ibidem, s

19 Istotnym segmentem rynku kapitałowego umożliwiającym zobrazowanie dominującej pozycji danej waluty jest międzynarodowy rynek instrumentów dłużnych. W celu precyzyjnego określenia udziału waluty w tym rynku wykorzystywana jest tzw. wąska koncepcja międzynarodowej emisji dłużnych papierów wartościowych, obejmująca wyłącznie emisje w walucie innej niż waluta kraju emitenta. Natomiast szeroka miara obejmuje miarę wąską oraz emisje papierów dłużnych w walucie krajowej skierowane na rynek zagraniczny 21. Rozpatrując wartość rynku dłużnych papierów wartościowych emitowanych w dolarze amerykańskim, euro oraz jenie japońskim zauważalna jest znacząca przewaga waluty amerykańskiej oraz europejskiej (zob. tab. 6.). Zgodnie z wąską miarą, całkowita wartość wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych w 2013 roku wzrosła o około 250 mld USD w porównaniu z rokiem poprzednim, osiągając poziom 12,4 bln USD - z czego 25,3% było denominowane w euro, 54,8% w dolarze, a 3,5% w jenie 22. Tab. 6. Udział głównych walut międzynarodowych w denominacji dłużnych papierów wartościowych w latach według wąskiej i szerokiej miary (stałe kursy walutowe). Lata Rodzaj miary Wartość w mld USD Udział w % 2011 Wąska miara Szeroka miara 2012 Wąska miara Szeroka miara 2013 Wąska miara Szeroka miara Źródło: Opracowanie własne na podstawie: Suma Euro Dolar Jen Euro Dolar Jen ,2 50,4 4, ,9 36,1 2, ,7 52,0 4, ,6 38,1 2, ,3 54,8 3, ,8 40,5 2,5 European Central Bank, The International Role of the Euro, July 2014, Statistical Annex, s. 68 Udział euro jako waluty denominacji instrumentów dłużnych w latach według stałych kursów walutowych wzrósł z 21,4% do 34%, po czym zaczął spadać aż do 25,3% w 2013 roku. W analizowanym okresie dolar umocnił się na rynku, 21 Ibidem, s Ibidem, s

20 powiększając swój udział o 11,5 pkt procentowych w porównaniu do 2000 roku, przy jednoczesnym spadku udziału jena japońskiego i innych walut. Natomiast w ujęciu szerokim wartość dłużnych papierów wartościowych denominowanych w euro przewyższyła w 2005 roku wartość instrumentów denominowanych w dolarze - 40% do 37,8%. Od tego czasu różnica między udziałem euro i dolara w emisji dłużnych papierów wartościowych wzrastała, aż do 2013 roku, gdzie euro uzyskało 37,8% a dolar 40,5% udziału w rynku 23.Rosnąca zależność pomiędzy dolarem amerykańskim a międzynarodowym rynkiem instrumentów dłużnych może wynikać z niższych kosztów emisji tej waluty oraz wykorzystywaniu jej w dużym stopniu przez rynki wschodzące (np. w krajach Ameryki Łacińskiej) w celu przejścia z lokalnego do międzynarodowego rynku obligacji. 5. Zastosowanie euro w sektorze publicznym Szczególnym wyznacznikiem umiędzynarodowienia waluty jest jej oficjalne zastosowanie w polityce monetarnej i kursowej państw niebędących jej emitentami jako waluty odniesienia dla kursów walut, waluty interwencji na rynku walutowym oraz waluty gromadzenia rezerw dewizowych. Wybór waluty referencyjnej, czyli waluty odniesienia do kursów innych walut stanowi jedną z najważniejszych decyzji podejmowanych przez krajowe władze monetarne, ponieważ wpływa na wybór waluty rezerwowej i interwencyjnej 24.Zastosowanie euro w funkcji referencyjnej w dużej mierze determinowane jest przez czynniki geograficzne i instytucjonalne. Odzwierciedla to powiązanie euro jedynie z walutami krajów sąsiadujących ze strefą euro oraz z walutami krajów mających różne powiązania instytucjonalne z Unią Europejską lub jej państwami członkowskimi 25.Władze monetarne około 40 państw z tej grupy zdecydowało się na powiązanie swych systemów kursowych z euro jako waluty referencyjnej, substytucyjnej lub będącej w koszyku walut referencyjnych. Do krajów należących do UE spoza strefy euro, które oparły swój system walutowy o euro zaliczyć można - Bułgarię, Czechy, Danię, Litwę, Rumunię, oraz kraje kandydujące do UE Bośnia i Hercegowina, Czarnogórę, Kosowo, Macedonię. Dolar amerykański jest 23 Ibidem, s K. Kuziemska, Euro w roli waluty międzynarodowej, op. cit., s European Central Bank, The International Role, op. cit., s

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy. prof. dr hab. Roman SkarŜyński

Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy. prof. dr hab. Roman SkarŜyński Koniec dolara? Nowy pieniądz międzynarodowy prof. dr hab. Roman SkarŜyński Część I. Stan aktualny Niesprawność międzynarodowego systemu finansowego u źródeł kryzysu finansowego 2008-2010 Rosnąca świadomość,

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowa rola euro na rynku pożyczkowym

Międzynarodowa rola euro na rynku pożyczkowym Międzynarodowa rola euro na rynku pożyczkowym Rola euro jako waluty służącej do zaciągania zobowiązań Euro jest popularną walutą zaciągania zobowiązań. Świadczy o tym wysoki udział dłużnych papierów wartościowych

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ EKONOMICZNY. Studium Podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro

UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ EKONOMICZNY. Studium Podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ EKONOMICZNY Studium Podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Agata Burek MIĘDZYNARODOWE ZNACZENIE EURO. SZANSE NA POZYSKANIE STATUSU WALUTY ŚWIATOWEJ Praca dyplomowa

Bardziej szczegółowo

Internacjonalizacja waluty Chin jako wyzwanie dla międzynarodowej roli euro

Internacjonalizacja waluty Chin jako wyzwanie dla międzynarodowej roli euro Internacjonalizacja waluty Chin jako wyzwanie dla międzynarodowej roli euro dr Dominik Skopiec Instytut Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Determinanty międzynarodowej

Bardziej szczegółowo

EURO jako WSPÓLNA WALUTA

EURO jako WSPÓLNA WALUTA Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy EURO jako WSPÓLNA WALUTA Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r.

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Warszawa, dnia 14 września 2015 r. Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z miesięcznych i kwartalnych sprawozdań polskich podmiotów

Bardziej szczegółowo

Zmiany na ekonomicznej mapie świata

Zmiany na ekonomicznej mapie świata Zmiany na ekonomicznej mapie świata Ryszard Petru Główny Ekonomista BRE Banku, Dyrektor Banku ds. Strategii i Nadzoru Właścicielskiego Starogard Gdański, 22.10.2010 1 Agenda Wschodząca Azja motorem światowego

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM

Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM Szczecin, 2010 Spis treści Wstęp... 11 CZĘŚĆ I OD WYMIANY MIĘDZYNARODOWEJ DO GOSPODARKI GLOBALNEJ Rozdział 1 HANDEL MIĘDZYNARODOWY....

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY EURO JAKO WALUTY MIĘDZYNARODOWEJ

PERSPEKTYWY EURO JAKO WALUTY MIĘDZYNARODOWEJ Bogumiła Mucha-Leszko, Magdalena Kąkol PERSPEKTYWY EURO JAKO WALUTY MIĘDZYNARODOWEJ Wstęp Wzrost zakresu i wartości transgranicznych transakcji gospodarczych zwiększa międzynarodową pozycję tych walut,

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY EURO JAKO WALUTY MIĘDZYNARODOWEJ

PERSPEKTYWY EURO JAKO WALUTY MIĘDZYNARODOWEJ Bogumiła Mucha-Leszko, Magdalena Kąkol Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiwj w Lublinie PERSPEKTYWY EURO JAKO WALUTY MIĘDZYNARODOWEJ Wprowadzenie Wzrost zakresu i wartości transgranicznych transakcji gospodarczych

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Departament Długu Publicznego Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Listopad 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Miesięczny kalendarz emisji... 2 Komentarze MF... 8 ul.

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski

Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym. Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Budowa i odbudowa zaufania na rynku finansowym Piotr Szpunar Departament Systemu Finansowego Narodowy Bank Polski Aktywa instytucji finansowych w Polsce w latach 2000-2008 (w mld zł) 2000 2001 2002 2003

Bardziej szczegółowo

dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego

dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego dr hab. Tomasz Nieborak Wydział Prawa i Administracji UAM w Poznaniu Katedra Prawa Finansowego Pieniądz jako waluta Waluta to pieniądz w rozliczeniach międzynarodowych Platon Prawa : Prywatny człowiek,

Bardziej szczegółowo

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013

Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Czy w Polsce nadchodzi era bankowości korporacyjnej? Piotr Popowski - Lider Doradztwa Biznesowego dla Instytucji Biznesowych Sopot, 25 czerwca 2013 Agenda Bankowość korporacyjna w Polsce na tle krajów

Bardziej szczegółowo

Klub Laureatów Dolnośląskiego Certyfikatu Gospodarczego 25 kwietnia 2016 roku

Klub Laureatów Dolnośląskiego Certyfikatu Gospodarczego 25 kwietnia 2016 roku 25 kwietnia 2016 roku Bieżąca sytuacja gospodarcza Grzegorz Warzocha - AVANTA Auditors & Advisors www.avanta-audit.pl Międzynarodowa sytuacja gospodarcza 4,0% 3,5% 3,0% 2,5% Globalne tendencje gospodarcze

Bardziej szczegółowo

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH

SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH SCOREBOARD WSKAŹNIKI PROCEDURY NIERÓWNOWAG MAKROEKONOMICZNYCH Scoreboard to zestaw praktycznych, prostych i wymiernych wskaźników, istotnych z punktu widzenia sytuacji makroekonomicznej krajów Unii Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy?

Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Gospodarka polska, gospodarka światowa w jakim punkcie dziś jesteśmy? Łukasz Tarnawa Departament Strategii i Analiz Warszawa, 6 listopada 2008 1 Gospodarka globalna kryzys sektora finansowego w gospodarkach

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny

Warunki uzyskania zaliczenia z przedmiotu, na którym słuchacz studiów podyplomowych był nieobecny Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji ekonomicznej VII edycja Rok akademicki 2015/2016 Warunki uzyskania zaliczenia

Bardziej szczegółowo

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY

RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Rzecznik Prasowy Prezesa GUS seminarium naukowe pod patronatem naukowym prof. dr hab. Józefa Oleńskiego Prezesa GUS RYNEK FINANSOWY W POLSCE - WYBRANE PROBLEMY prof. nadzw. dr

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Zarządzania, Informatyki i Finansów studia podyplomowe MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO Małgorzata Gackiewicz Euro jako waluta międzynarodowa praca dyplomowa

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione SYSTEM FINANSOWY W POLSCE Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak Wydanie*drugie zmienione Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2008 Spis treści Przedmowa do drugiego wydania

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych

Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych opiera się na deklaracjach składanych przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Kryterium decydującym o zaliczeniu do danej kategorii

Bardziej szczegółowo

Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r.

Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r. Kraje i banki będą potrzebować ponad 2 bln euro w 2012 r. Dane na ten temat pojawiają się w serwisach informacyjnych, np. w agencji Bloomberg, są także podawane przez specjalistyczne serwisy informacyjne

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 5 / 015 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 9 3 00 9 3 0 fax (+8 ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia dr.inż. Wojciech Winogrodzki Prezes Zarządu Członek Konfederacji Lewiatan Przygotowując moje wystąpienie wykorzystałem:

Bardziej szczegółowo

Informacja o zmianach w polityce inwestycyjnej BPH FIZ Korzystnego Kursu

Informacja o zmianach w polityce inwestycyjnej BPH FIZ Korzystnego Kursu Informacja o zmianach w polityce inwestycyjnej BPH FIZ Korzystnego Kursu Informujemy, że w dniu 0 grudnia 2011 kończy się bieżący okres ochrony kapitału dla funduszu BPH FIZ Korzystnego Kursu. W okresie

Bardziej szczegółowo

Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej

Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej Jacek Kocerka / Departament Statystyki Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej Łódź / 18 października 2013 Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze

Bardziej szczegółowo

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment

Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Lepsza perspektywa zysków! Zarządzanie płynnością Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa maj 2012 r. W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne. maj 2012 2 Zarządzanie płynnością PLN Stały

Bardziej szczegółowo

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939

Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Gospodarka światowa Dezintegracja gospodarki światowej w latach 1918-1939 Tomasz Białowąs msg.umcs.lublin.pl/bialowas.htm bialowas@hektor.umcs.lublin.pl Etapy w analizie Lata 1918-1924 Lata 1924-1929 Lata

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014

OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 OPIS FUNDUSZY OF/ULS2/1/2014 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 3 ROZDZIAŁ 2. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL DŁUŻNY 3 ROZDZIAŁ 3. POLITYKA INWESTYCYJNA I OPIS RYZYKA UFK PORTFEL

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny...

Spis treści. Opis funduszy OF/ULS2/1/2015. Polityka inwestycyjna i opis ryzyka UFK Portfel Dłużny...3. UFK Portfel Konserwatywny... Opis funduszy Spis treści Opis funduszy OF/ULS2/1/2015 Rozdział 1. Rozdział 2. Rozdział 3. Rozdział 4. Rozdział 5. Rozdział 6. Rozdział 7. Rozdział 8. Rozdział 9. Rozdział 10. Postanowienia ogólne...3

Bardziej szczegółowo

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165

SYSTEM BANKOWY. Finanse 110630-1165 SYSTEM BANKOWY Finanse Plan wykładu Rodzaje i funkcje bankowości Bankowość centralna Banki komercyjne i inwestycyjne Finanse Funkcje banku centralnego(1) Bank dla państwa Bank dla banków Emisja pieniądza

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW

1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW Spis treści Wstęp Rozdział 1 PRZEDMIOT I METODA NAUKI FINANSÓW 1.1. Etymologia terminu finanse i główne etapy rozwoju finansów 1.2. Współczesne rozumienie finansów 1.2.1. Ogólna charakterystyka finansów

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ

Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ Fundusz PKO Strategii Obligacyjnych FIZ 1 Wpływ polityki pieniężnej na obszar makro i wyceny funduszy obligacji Polityka pieniężna kluczowym narzędziem w walce z recesją Utrzymująca się duża podaż taniego

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Koniunktura na kredyty

Koniunktura na kredyty Marzec PENGAB =. Wskaźnik Ocen. +. Wskaźnik Prognoz. -. -. Koniunktura na kredyty Index Pengab / / / Pengab wartość trendu cyklu / / / / / Ocena kredyty osób indywidualnych / / / / / / / / / / / / Listopadowy

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat.

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat. Bilans płatniczy zestawienie (dochody wpływy kontra wydatki płatności) wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami (gospodarką krajową) a nierezydentami (zagranicą) w danym okresie. Jest on sporządzany

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wyzwania stojące przed Polską gospodarką Paweł Kruk Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 04-12-2014 r. Jeśli nie wiadomo o co chodzi, chodzi o : Pieniądze

Bardziej szczegółowo

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz Rezerwa obowiązkowa FINANSE dr Bogumiła Brycz Zakład Analiz i Planowania Finansowego Rezerwa obowiązkowa - częśćśrodków pienięŝnych zdeponowanych na rachunkach bankowych, jaką banki komercyjne muszą przekazać

Bardziej szczegółowo

Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego

Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego Shadow banking. Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego dostępu do środków banku centralnego lub

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Po co komu Unia Europejska i euro? Prof. dr hab. Elżbieta Kawecka-Wyrzykowska (Katedra Integracji Europejskiej im. Jeana Monneta; www.kawecka.eu) Poprzedniczka strefy euro Łacińska

Bardziej szczegółowo

Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 XTB ONLINE TRADING. www.xtb.pl www.tradebeat.pl

Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 XTB ONLINE TRADING. www.xtb.pl www.tradebeat.pl Gospodarka i rynki finansowe Gdynia 11.05.2016 ONLINE TRADING www.tradebeat.pl Gospodarka i rynki finansowe 1. Wzrost na świecie i oczekiwania 2. Chiny zagrożeniem numer jeden dla światowej gospodarki

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI

Międzyrynkowa analiza kursów walutowych SPIS TREŚCI Międzyrynkowa analiza kursów walutowych Ashraf Laidi SPIS TREŚCI Przedmowa Podziękowania Wprowadzenie Rozdział 1. Dolar i złoto Koniec systemu z Bretton Woods złoto rozpoczyna hossę Restrykcyjna polityka

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne BILANS PŁATNICZY Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne 2. Dary i przekazy jednostronne dla otrzymane z zagranicy. zagranicy.

Bardziej szczegółowo

Kursy walutowe wprowadzenie

Kursy walutowe wprowadzenie Kursy walutowe wprowadzenie Krzysztof Radojewski Koło Naukowe Zarządzania Finansami http://knmanager.ae.wroc.pl e-mail: knmanager@ae.wroc.pl Spis treści podstawowe pojęcia, ewolucja międzynarodowego systemu

Bardziej szczegółowo

Euro wspólny pieniądz

Euro wspólny pieniądz Euro wspólny pieniądz dr Agnieszka Kłos Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji

Bardziej szczegółowo

OCENA POTENCJALNYCH KONSEKWENCJI INTEGRACJI POLSKI ZE STREFĄ EURO Z PERSPEKTYWY POLSKIEGO SEKTORA BANKOWEGO. Artykuł wprowadzający do e-debaty

OCENA POTENCJALNYCH KONSEKWENCJI INTEGRACJI POLSKI ZE STREFĄ EURO Z PERSPEKTYWY POLSKIEGO SEKTORA BANKOWEGO. Artykuł wprowadzający do e-debaty OCENA POTENCJALNYCH KONSEKWENCJI INTEGRACJI POLSKI ZE STREFĄ EURO Z PERSPEKTYWY POLSKIEGO SEKTORA BANKOWEGO Artykuł wprowadzający do e-debaty Marta Penczar, Monika Liszewska, Piotr Górski Ocena potencjalnych

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r.

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 4.6.2014 r. COM(2014) 324 final 2014/0170 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. PL PL UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU

Bardziej szczegółowo

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50

Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 Prognozy wzrostu dla Polski 2015-06-02 15:58:50 2 Bank of America Merrill Lynch podniósł prognozy wzrostu PKB dla Polski - z 3,3 do 3,5 proc. w 2015 r. i z 3,4 do 3,7 proc. w 2016 r. W raporcie o gospodarce

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R.

BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R. N a r o d o w y B a n k P o l s k i Departament Statystyki Warszawa, dnia 12 września 2011 r. BILANS PŁATNICZY W LIPCU 2011 R. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy w Polsce

Rynek finansowy w Polsce finansowy w Polsce finansowy jest miejscem, na którym są zawierane transakcje kupna i sprzedaży różnych form kapitału pieniężnego, na różne terminy w oparciu o instrumenty finansowe. Uczestnikami rynku

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWA POZYCJA EURO BILANS DZIESIĘCIU LAT ISTNIENIA WSPÓLNEGO PIENIĄDZA

MIĘDZYNARODOWA POZYCJA EURO BILANS DZIESIĘCIU LAT ISTNIENIA WSPÓLNEGO PIENIĄDZA STUDIA I PRACE WYDZIAŁU NAUK EKONOMICZNYCH I ZARZĄDZANIA NR 13 Barbara Kurkowiak MIĘDZYNARODOWA POZYCJA EURO BILANS DZIESIĘCIU LAT ISTNIENIA WSPÓLNEGO PIENIĄDZA Wprowadzenie W maju 2008 roku minęło dziesięć

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, Obligatariusze Banku Spółdzielczego w Płońsku

Szanowni Państwo, Obligatariusze Banku Spółdzielczego w Płońsku Zarząd Banku Spółdzielczego w Płońsku: Teresa Kudlicka - Prezes Zarządu Dariusz Konofalski - Wiceprezes Zarządu Barbara Szczypińska - Wiceprezes Zarządu Alicja Plewińska - Członek Zarządu Szanowni Państwo,

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU UNIOBLIGACJE HIGH YIELD FUNDUSZU INWESTYCYJNEGO ZAMKNIĘTEGO Z DNIA 23 CZERWCA 2016 R. Niniejszym, Union Investment Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. ogłasza o zmianie

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES

ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES Katedra Rynków Kapitałowych Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Jacek Tomaszewski ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES Rynek kapitałowy, a koniunktura gospodarcza Łódź, 3 4 grudnia

Bardziej szczegółowo

Monitor konwergencji nominalnej

Monitor konwergencji nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki Numer 5 / 1 Monitor konwergencji nominalnej Kontakt: tel. (+8 ) 69 36 69 36 fax (+8 ) 69 1 77 e-mail: dziennikarze @mofnet.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu

Ryzyko walutowe i zarządzanie nim. dr Grzegorz Kotliński, Katedra Bankowości AE w Poznaniu 1 Ryzyko walutowe i zarządzanie nim 2 Istota ryzyka walutowego Istota ryzyka walutowego sprowadza się do konieczności przewalutowania należności i zobowiązań (pozycji bilansu banku) wyrażonych w walutach

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy?

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? Andrzej Sławiński Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? 1. Czy banki centralne emitują pieniądze? Warszawa.gazeta.pl Bilans

Bardziej szczegółowo

RYZYKO KURSOWE W BANKU CENTRALNYM

RYZYKO KURSOWE W BANKU CENTRALNYM N a r o d o w y B a n k P o l s k i Warszawa, 31 stycznia 2007 r. RYZYKO KURSOWE W BANKU CENTRALNYM 1. W bilansach banków centralnych, z racji pełnionych przez nie funkcji, po stronie aktywów dominują

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Zadłużenie Skarbu Państwa 3/2015 Biuletyn miesięczny

Zadłużenie Skarbu Państwa 3/2015 Biuletyn miesięczny Warszawa, 2 maja 215 r. Zadłużenie Skarbu Państwa 3/215 Biuletyn miesięczny Zadłużenie Skarbu Państwa (SP) na koniec marca 215 r. wyniosło 86.423,2 mln zł, co oznaczało: wzrost o 3.62, mln zł (,5%) w marcu

Bardziej szczegółowo

Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce?

Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce? Czy oszczędności krajowe będą w stanie finansować długoterminowy wzrost gospodarczy w Polsce? Rafał Antczak Członek Zarządu Deloitte Consulting S.A. Europejski Kongres Finansowy Sopot, 23 czerwca 2015

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Konwergencja nominalna a konwergencja realna kiedy będzie możliwe wprowadzenie euro? Joanna

Bardziej szczegółowo

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Rynek wewnętrzny, przemysł, przedsiębiorczość i MŚP STRESZCZENIE Tablica wyników Unii innowacji 2015: w ostatnim roku ogólny postęp wyników w

Bardziej szczegółowo

MIROSŁAWA CAPIGA. m #

MIROSŁAWA CAPIGA. m # MIROSŁAWA CAPIGA m # Katowice 2008 SPIS TREŚCI WSTĘP 11 CZĘŚĆ I DWUSZCZEBLOWOŚĆ SYSTEMU BANKOWEGO W POLSCE Rozdział 1 SPECYFIKA SYSTEMU BANKOWEGO 15 1.1. System bankowy jako element rynkowego systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

RELACJA Z NASZEJ PODRÓŻY DO USA

RELACJA Z NASZEJ PODRÓŻY DO USA IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH RELACJA Z NASZEJ PODRÓŻY DO USA CIEKAWY ROK NA RYNKU OBLIGACJI IFM GLOBAL INVESTMENT RESEARCH RELACJA Z PODRÓŻY DO USA CIEKAWY ROK NA RYNKU OBLIGACJI W pierwszym materiale

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Białecka. Euro w roli waluty międzynarodowej

Katarzyna Białecka. Euro w roli waluty międzynarodowej UNIWERSYTET WARMIŃSKO-MAZURSKI W OLSZTYNIE WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH STUDIA PODYPLOMOWE MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji

Bardziej szczegółowo

Shadow banking. Dobiesław Tymoczko. Warszawa, 15 listopada 2012 r.

Shadow banking. Dobiesław Tymoczko. Warszawa, 15 listopada 2012 r. Shadow banking Dobiesław Tymoczko Warszawa, 15 listopada 2012 r. Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R. 1 SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R. T. 01. LUDNOŚĆ (stan w dniu 1 stycznia) GĘSTOŚĆ ZALUDNIENIA w tys. UE (27) 495 292 497 683 499 703 501 103 Strefa euro (17) 326 561 328 484

Bardziej szczegółowo

PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO

PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO PROJEKCJE MAKROEKONOMICZNE EKSPERTÓW EUROSYSTEMU DLA OBSZARU EURO Eksperci Eurosystemu opracowali projekcje rozwoju sytuacji makroekonomicznej w obszarze euro na podstawie informacji dostępnych na dzień

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW arytet siły nabywczej () arytet siły nabywczej jest wyprowadzany w oparciu o prawo jednej ceny. rawo jednej ceny zakładając,

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Zarządzania, Informatyki i Finansów studia podyplomowe MECHANIZMY FUNKCJONOWANIA STREFY EURO Magdalena Borowiec Wpływ kryzysu na euro jako walutę międzynarodową

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych

INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW. Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych INWESTYCJE ALTERNATYWNE NA GPW Łukasz Porębski Dyrektor ds. Analiz Giełdowych Inwestycje alternatywne - cechy rozszerzają katalog możliwości inwestycyjnych dostępnych na GPW dla przeciętnego inwestora

Bardziej szczegółowo

Rozwój systemu finansowego w Polsce

Rozwój systemu finansowego w Polsce Departament Systemu Finansowego Rozwój systemu finansowego w Polsce Warszawa 213 Struktura systemu finansowego (1) 2 Struktura aktywów systemu finansowego w Polsce w latach 25-VI 213 1 % 8 6 4 2 25 26

Bardziej szczegółowo

Monitor Konwergencji Nominalnej

Monitor Konwergencji Nominalnej Ministerstwo Finansów Departament Polityki Makroekonomicznej Numer 9 / 1 Monitor Konwergencji Nominalnej Kontakt: tel. (+ ) 9 9 fax (+ ) 9 1 77 e-mail: dziennikarze @mf.gov.pl Ministerstwo Finansów Ul.

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2. CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej

Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2. CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Księgarnia PWN: P.R. Krugman, M. Obstfeld - Ekonomia międzynarodowa. T. 2 CZĘŚĆ III. Kursy walutowe i makroekonomia gospodarki otwartej Rozdział 12. Rachunki dochodu narodowego i bilans płatniczy. 3 Rachunki

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo