PROGRAM AUTORSKI DLA KL. I - III ŻYĆ EKOLOGICZNIE, TO ŻYĆ ZDROWO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PROGRAM AUTORSKI DLA KL. I - III ŻYĆ EKOLOGICZNIE, TO ŻYĆ ZDROWO"

Transkrypt

1 PROGRAM AUTORSKI DLA KL. I - III ŻYĆ EKOLOGICZNIE, TO ŻYĆ ZDROWO Renata Gerlach Joanna Grządka Elżbieta Rakowska - Kiliszek

2 Spis treści Wstęp Rozdział Pierwszy. Założenia programu i jego konstrukcja Rozdział Drugi. Charakterystyka programu Rozdział Trzeci. Propozycje do realizacji zadań Ewaluacja Bibliografia Aneks 1. Kwestionariusz ankiety. Ankieta dla nauczycieli Aneks 2: Załączniki

3 Ekologia oznacza ciebie i świat, w którym żyjesz, powietrze, którym oddychasz, żywność, którą spożywasz, twe środowisko ludzkie, twój styl życia A. M. Łupina Ekologia czy pesymizm końca XX wieku Wstęp Zagadnienia, którymi zajmuje się ekologia, dotyczą wszystkich ludzi. Wyjaśnia ona związki i zależności istniejące w przyrodzie, umożliwia lepsze zrozumienie jej funkcjonowania i ułatwia podejmowanie racjonalnych działań na rzecz ochrony środowiska. Obecnie sam wyraz ekologia stał się modnym chwytem reklamowym nadużywanym w handlu i mimo swej popularności nie do końca rozumianym. U progu nowego tysiąclecia, w punkcie, w którym się znajdujemy, ekologia zyskała nową jakość. To nie tylko sucha nauka, o której możemy czytać, ale rzeczywistość ściśle nas otaczająca, której nie sposób zignorować. Oprócz samej natury to właśnie my, cząstka tej natury, mamy największy wpływ na przyrodę i od naszego postępowania zależna jest przyszłość. Chcąc rozwijać się, musimy mieć świadomość istnienia w harmonii z prawami natury. Świadomość to zdolność do odzwierciedlenia obiektywnej rzeczywistości oraz uprzytomnienie sobie własnej egzystencji. Świadomość ekologiczna skupia się nie tylko na ochronie zasobów naturalnych mających na celu kontynuację naszego życia, na ochronie i konserwacji przyrody, tworzeniu jej współistnienia z różnymi technologiami, ale to też szacunek do przyrody i świadomość, że wraz z nią tworzymy jedną spójną całość. Czyste powietrze, woda, gleba są niezbędne i konieczne dla istnienia życia na Ziemi. Ich rola uwidacznia się wtedy, gdy człowiek nie jest w stanie zaspokoić potrzeb życiowych na dotychczasowym poziomie. Ma to miejsce w postępującej degradacji środowiska naturalnego, zarówno w skali lokalnej jak i globalnej. W konsekwencji zrodziła się potrzeba zmiany stylu życia, innego spojrzenia na wartości, potrzeba innych zachowań. Najczęściej używanym w szkołach sposobem wpływania na zachowanie proekologiczne jest metoda oparta na założeniu, że zdobywanie wiedzy wpływa na nasze działanie. Jednak samo zdobywanie wiedzy nie wpływa automatycznie na zmianę zachowań. Jeżeli podejście do spraw środowiska i ludzkie zachowanie mają ulec zmianie, sposoby i metody zdobywania wiedzy muszą aktywnie oddziaływać na system wartości, kreując możliwość i wolę działania. W szybko zmieniającym się świecie ważna jest umiejętność stawiania pytań i poszukiwania na nie odpowiedzi. Sama wiedza jest ważna, ale bez perspektywicznego myślenia, może nigdzie nie zaprowadzić. Ważne jest, żeby poszukiwać i demonstrować podejście całościowe, które zachęci ludzi do rozwoju samodzielnego myślenia. Nie można więc ograniczać się tylko do przekazywania wiadomości o świecie przyrody, ale należy kształtować już od najmłodszych lat aktywną postawę i odpowiedzialność za los Ziemi.

4 Podczas opracowywania programu czerpałyśmy wiadomości z wielu źródeł. Najbardziej pomocny był program opracowany przez Liliannę Hoppe, Waldemara Lewińskiego i Annę Sternicką pt. Przyroda. Odwołuje się on do doświadczeń uczniów, integruje wiadomości z różnych przedmiotów, opiera się na zasadzie przećwicz pomyśl wywnioskuj. Prosty i efektywny sposób przekazywania wiedzy pomógł nam opracować bloki zajęć zintegrowanego nauczania o tematyce ekologicznej. Szczególne podziękowania należą się pani Jolancie Żak za konsultację merytoryczną oraz pani Krystynie Sztafarek za przeczytanie i serdeczne wsparcie. Rozdział Pierwszy Założenia programu i jego konstrukcja Dostępne do tej pory programy i podręczniki szkolne skupiają się przeważnie na zapoznaniu z biologią. W trakcie tworzenia niniejszego programu założono, że uczniowie posiadają już pewną wiedzę o otaczającym ich środowisku. Pod opieką nauczyciela mają próbować swoich sił w poszukiwaniu odpowiedzi na pytania i próbować je zadawać. Zadaniem nauczyciela jest uzupełnianie uczniowskich wiadomości. Przebieg zajęć zależny jest od samych dzieci, ich wiadomości, przeżyć, ich zdania na dany temat. Nauczyciel nie jest w stanie sztywno zaplanować zajęcia, to uczniowie na żywo kształtować będą ich przebieg. Program ma charakter integralny, daje możliwość nauczycielowi tworzenia własnych ośrodków tematycznych. Jest to program otwarty na własną inwencję nauczyciela. Układ treści w programie ma charakter spiralny, tzn., że te same treści będą się powtarzać kilkakrotnie w kolejnych klasach, na różnych poziomach nauczania. Umożliwi to dziecku poszerzenie i pogłębienie wiadomości i umiejętności zgodnie z jego wzrastającymi możliwościami intelektualno percepcyjnymi. Za główny cel przyjęto uświadomienie dzieciom, że czysta woda, gleba i powietrze są jednym z warunków właściwego rozwoju zrównoważonego życia na Ziemi. Do zrównoważenia rozwoju należy dążyć poprzez osiągnięcie ładu ekologicznego, społecznego, ekonomicznego i przestrzennego. Program dotyczy uczniów klas I III szkoły podstawowej. Powstał dla potrzeb szkoły miejskiej. Metody pracy odwołują się do przeżyć i doświadczeń dzieci, umożliwiają przeżywanie a następnie podsumowanie zdobytych doświadczeń. Podporą mówienia są scenki, dramy, rysunki zawarte w propozycjach. W trakcie rozmów z uczniami pojawią się stwierdzenia, co jest dla nich ważne. Dzieci często mają kłopot we wzajemnym słuchaniu się. W trakcie zajęć należy uczyć ich dobrego komunikowania się ze sobą. Praca w małych grupach pomoże w rozwijaniu komunikacji. Zbliży uczniów do siebie, będzie kształcić umiejętność współpracy. Treści programu zawarte są w trzech działach WODA ODPADY POWIETRZE

5 Przedstawione propozycje działań uwzględniają treści ekologiczne. Zakres pozostałej edukacji zależny jest od czasu, w którym podane bloki tematyczne będą realizowane. Treści zawarte w blokach tematycznych mogą być modyfikowane przez nauczyciela. Nauczyciel może wnosić własne pomysły uwzględniając np. specyfikę swego środowiska lokalnego, potrzeby ucznia, jego możliwości. Bloki tematyczne są uniwersalne, można dostosować je do każdego podręcznika zintegrowanego nauczania, zmieniać ich kolejność lub częściowo je modyfikować. W programie umieszczono: Bloki tematyczne i tematy zajęć dziennych. Propozycje rozwiązań. Załączniki i karty pracy. CELE EDUKACJI Rozdział Drugi Charakterystyka programu Cele edukacji Zapoznanie ze znaczeniem wody, gleby i powietrza w życiu człowieka, zwierząt i roślin. Zapoznanie ze skutkami niewłaściwego gospodarowania człowieka na Ziemi. Zdobywanie wiadomości na temat stanu zanieczyszczeń wody, gleby i powietrza. Uświadomienie zagrożeń wynikających z nadmiernego zanieczyszczenia środowiska. Zapoznanie z niektórymi sposobami zapobiegania dalszej degradacji środowiska. WIADOMOŚCI OCZEKIWANE EFEKTY Dostrzega i obserwuje w przyrodzie obiekty, zjawiska i procesy oraz negatywny wpływ cywilizacji na życie na ziemi. Dostrzega piękno przyrody w różnych porach roku. Dostrzega i wyróżnia elementy naturalne i przekształcone przez człowieka. Zna pojęcia związane z przyrodą i ochroną środowiska. Zna niektóre sposoby przetwarzania odpadów. Zna nazwy kilku gazów wchodzących w skład powietrza. Wie, że woda występuje w trzech stanach skupienia. Zna przykłady parowania wody spotykane w codziennym życiu. Wie, co to jest opad atmosferyczny, wiatr, chmura. Wie o przyczynach zanieczyszczeń wody, gleby i powietrza. Zna przyczyny zanieczyszczeń środowiska. UMIEJĘTNOŚCI CELE EDUKACJI OCZEKIWANE EFEKTY

6 Nabycie umiejętności dostrzegania i uzasadniania związków przyczynowo skutkowych dotyczących środowiska. Opanowanie umiejętności przeprowadzania prostych obserwacji, wykonywania doświadczeń. Kształcenie umiejętności oceny działań z punktu widzenia ich przyszłych skutków. Zdobycie umiejętności czynnego włączania się do działań na rzecz ochrony środowiska. Dostrzega wpływ swoich codziennych czynności na stan środowiska. Obserwuje, dostrzega oraz uzasadnia zjawiska i związki zachodzące w przyrodzie. Potrafi przeprowadzić proste obserwacje i doświadczenia. Ocenia swój wpływ na środowisko i działania, które podejmie dla jego dobra. Wyjaśnia potrzebę ochrony środowiska w swoim otoczeniu. POSTAWY CELE EDUKACJI Uświadomienie zagrożeń wynikających z nadmiernego zanieczyszczenia środowiska. Wyrabianie aktywnej postawy wobec codziennych problemów związanych z ekologią, z którymi spotykamy się na progach naszych domów, szkół. Uświadomienie dzieciom, że czysta woda, gleba i powietrze są jednym z warunków właściwego rozwoju życia na Ziemi. OCZEKIWANE EFEKTY Czuje się cząstką przyrody, potrafi okazać szacunek dla środowiska. Ma poczucie własnej wartości i przydatności dla środowiska. Włącza się do działań na rzecz najbliższego środowiska. Odczuwa potrzebę oszczędnego gospodarowania zasobami naturalnymi. Bloki tematyczne i tematy dni WODA Blok tematyczny: Zabawy z kropelką wody Klasa I Klasa II Klasa III Tematy dnia: 1. Stany skupienia wody. 1. Ile jest wody na naszej 1. Krążenie wody w

7 2. Zanim odkręcisz kran. 3. Czy woda jest tylko do picia? 4. Jak człowiek zanieczyszcza wodę? 5. Ile wody zużywamy w naszych domach? planecie? 2. Skąd się bierze woda w kranie? 3. Jak wykorzystujemy wodę? 4. Od źródła rzeki do ujścia. 5. Zabawy badawcze wodą. ODPADY 1 przyrodzie. 2. Rośliny i zwierzęta w wodzie. 3. Kto zatruwa naszą wodę? 4. Sąd nad trucicielami. 5. W krainie fantazji. Blok tematyczny: Zatruty krajobraz Klasa I Klasa II Klasa III 1. Skąd się biorą śmieci? 2. Pakujemy towary. 3. Jakie skarby znajdą ludzie za 500 lat? 4. Zawartość kosza domowego. 5. Śmietnikowe zabawki. Tematy dnia: 1. Zatruta ziemia. 2. Jak długo odpady pozostaną w środowisku? 3. Śmieci prapradziadków. 4. Śmietnikowy krajobraz. 5. Złe odpady i dobre rady. 1. Różne style życia. 2. Segregacja odpadków. 3. Wielkie porządki. 4. Co mogą zrobić małe dzieci? 5. W krainie fantazji. POWIETRZE Blok tematyczny: Powietrze wokół nas Klasa I Klasa II Klasa III 1. Czy umiesz złapać powietrze? 2. Zanieczyszczenia w domu. 3. Powietrze przenosi dźwięki. 4. Pracowity wiatr. 5. Las zielone płuca. Tematy dnia: 1. Powietrze elementem pogody. 2..Sposoby wykorzystania powietrza. 3. Truciciele. 4. Odpocząć od zgiełku. 5. Jak chronić powietrze? 1. Właściwości powietrza. 2. Wpływ powietrza na ludzi, zwierzęta, rośliny. 3. Zadymione miasta. 4. Czy hałas jest wrogiem? 5. Zielona kraina.

8 Rozdział Trzeci Propozycje do realizacji programu WODA Klasa I 1. Stany skupien ia wody. Wypowiedzi uczniów na temat ilustracji przedstawiających: ośnieżone szczyty gór, padający śnieg, sople lodu, lodowisko, wodę w stawie, potok, mgłę, wodę parującą z czajnika lub garnka, saunę. Wykonanie doświadczenia w grupach: I grupa zabawa z lodem, II grupa zabawa z zimną wodą, III grupa zabawa z ciepłą wodą. Uczniowie poprzez dotykanie, przelewanie, obserwację sprawdzają właściwości wody i dzielą się spostrzeżeniami. Obserwacja wykonywanego przez nauczyciela doświadczenia z kostką lodu (topnienie, wrzenie, parowanie). Zapoznanie z pojęciami stanów skupienia wody: ciekły, gazowy lub lotny, stały. 1. Zanim odkręcis z kran. Wycieczka do stacji uzdatniania wody zapoznanie dzieci z pracą ludzi i urządzeń. 1. Czy woda jest tylko do picia? Omówienie i podsumowanie wycieczki z poprzedniego dnia. Zabawa z kukiełką przedstawiającą Panią Kroplę. Jeden z uczniów grający rolę Pani Kropli opisuje swoje uczucia, nie wymieniając miejsca pobytu. Kropelka może przebywać w stawie, w kranie, w pralce, w ściekach, w oceanie itp. Pozostałe dzieci odgadują, gdzie znajduje się Kropla. Zabawę można powtarzać wielokrotnie zgodnie z pomysłami dzieci. (Załącznik nr 1) Wypowiedzi dzieci na temat: Do czego służy woda? i Czy jest coś, co może nam ją zastąpić? Uzupełnienie w domu wspólnie z rodzicami tabeli dotyczącej dziennego zużycia wody w gospodarstwie domowym. (Załącznik nr 2) 1. Jak człowiek zanieczy szcza Przypomnienie z dnia poprzedniego informacji o sposobach wykorzystywania wody przez człowieka. Zapoznanie z krótką historyjką o bardzo smutnym słoneczku, które wędrując po świecie, obserwowało ludzi i ich codzienne

9 wodę? czynności. Omówienie i kolorowanie wybranych ilustracji przedstawiających pozytywne postępowanie ludzi w trakcie korzystania z wody. Zaakcentowanie problemów zanieczyszczenia wody jako przyczyny wielu chorób. (Załącznik nr 3) 1. Ile wody zużywa my w naszych domach? 1. Ile jest wody na naszej planecie? Omówienie przez uczniów pracy domowej dotyczącej dziennego zużycia wody w ich domach. Zwrócenie uwagi na liczebność rodziny, ilość posiłków, częstotliwość kąpieli, mycia zębów, prania. Wypowiedzi uczniów związane z treścią opowiadania Pani Kropli. Próba odpowiedzi na pytania: Dlaczego należy oszczędzać wodę? i Jak można oszczędzać wodę? (Załącznik nr 4) Odgadywanie nagranych odgłosów wody podczas wykonywania różnych czynności domowych. Próba podania sposobów oszczędzania wody. Klasa II Wyszukiwanie i zapisywanie na tablicy nazw zbiorników wodnych w oparciu o mapy i atlasy. Dokonanie podziału wód na płynące i stojące, słodkie i słone. Wypowiedzi uczniów na temat: Czy zasoby wody są niewyczerpalne? oraz Jakie skutki powoduje brak wody? Wykonanie w grupach plakatów związanych z hasłami: I. Woda jako źródło życia. II. Nadmiar wody w przyrodzie. III. Skutki braku wody. IV. Zanieczyszczenia wody. 1. Skąd się bierze woda w kranie? Wycieczka do wodociągów miejskich. Zapoznanie z pracą ludzi i urządzeń. Uzupełnienie w domu karty pracy ilustrującej schemat sieci wodociągowej poznanymi w czasie wycieczki określeniami. (Załącznik nr 5) 1. Jak wykorzy stujemy wodę? Omówienie i podsumowanie wycieczki oraz pracy domowej z poprzedniego dnia. Wypowiedzi uczniów na temat: Do czego służy człowiekowi woda w gospodarstwie domowym, w rolnictwie, w przemyśle? Opracowanie i zapisanie w grupach propozycji oszczędnego korzystania z wody oraz przykładów nadmiernego zużycia wody. Układanie i zapisanie haseł na temat: Co możemy zrobić, aby oszczędzać wodę? Zawieszenie propozycji na szablonie przedstawiającym dużą kroplę wody.

10 4. Od źródła rzeki do ujścia. Praca z mapą Polski. Wyszukiwanie i odczytywanie nazw rzek. Omówienie biegu rzeki. Posługiwanie się poznanymi pojęciami geograficznymi. (Załącznik nr 6) Wycieczka nad rzekę. Określanie prawego i lewego brzegu rzeki, wyznaczanie kierunku, w którym płynie rzeka, odszukiwanie wysokiego i niskiego brzegu. Tworzenie rzeki na szkolnym boisku poprzez doświadczenie: wyszukanie w terenie pochyłego miejsca, powolne wylanie wody z wiadra. Obserwacja płynącej wody, torującej sobie drogę. Doprowadzenie do wniosku, że woda znajduje sobie najniższe miejsce w terenie. 4. Zabawy badawcz e z wodą. Uświadomienie uczniom wpływu człowieka na stan czystości wód. Zabawy z wodą: - Sprawdzenie co pływa, a co tonie. Co rozpuszcza się w wodzie? Wykonanie filtra.. 1. Krążenie wody w przyrodz ie. Klasa III Zapoznanie z opowiadaniem nauczyciela o podróży kropelki wody. Gromadzenie słownictwa związanego z obiegiem wody w przyrodzie. Uzupełnienie uproszczonego schematu obiegu wody w przyrodzie. (Załącznik nr 7) Obserwacja wykonywanego przez nauczyciela doświadczenia - parowanie wody. Wspólne opracowanie i zapisanie wniosków. 1. Rośliny i zwierzęt a w wodzie..wycieczka nad staw. Obserwacja roślin rosnących na brzegach, częściowo zanurzonych i pływających. Omówienie cech charakterystycznych dla danej grupy. Obserwacja śladów pozostawionych przez zwierzęta na brzegu stawu. Wyszukanie w domu odpowiedzi na pytanie: Dlaczego ryby żyją tylko w wodzie, a żaby w wodzie i na lądzie? Określanie cech przystosowawczych ryb do wodnego a płazów do wodno lądowego trybu życia. 1. Kto zatruwa naszą wodę? Omówienie i podsumowanie wycieczki oraz pracy domowej z poprzedniego dnia. Uzupełnienie karty pracy. Posługiwanie się nazwami charakterystycznymi dla roślin i zwierząt wodnych i lądowych. (Załącznik nr 8) Zaprezentowanie ilustracji przedstawiającej zanieczyszczony staw. Próba odpowiedzi na pytanie: Dlaczego królowa żabek płacze?

11 Naklejenie pisemnych odpowiedzi uczniów na duży arkusz papieru i wspólnie ich omówienie. Wspólne zapisanie trucicieli wody (na dużym arkuszu papieru). 1. Sąd nad truciciel ami. Przypomnienie znajdujących się na planszach informacji z dnia poprzedniego. Wybór sędziego prowadzącego rozprawę, oskarżycieli oraz trucicieli. Rozdanie uczestnikom rozprawy kartek z opisem roli do odegrania. Celem rozprawy jest uświadomienie uczniom możliwości wyboru działania. Wspólne omówienie i zapisanie wniosków związanych z tematem rozprawy. 1. W krainie fantazji. Wprowadzenie dzieci w dobry nastrój poprzez opowiadanie o pięknej i czystej krainie. Wypowiedzi uczniów o wrażeniach i uczuciach, które przeżywały podczas słuchania. Przypomnienie ilustracji z płaczącą żabką i zaproszenie dzieci do oczyszczenia stawu. Wykonanie w grupach doświadczenia z filtrowaniem wody różnymi sposobami np. przelewanie przez piasek, żwir, ligninę, papierowe filtry. Porównanie uzyskanych wyników. ODPADY 1. Skąd się biorą śmieci? Klasa I Wyjście na boisko szkolne. Posprzątanie boiska i zgromadzenie znalezionych przedmiotów w oznaczonym miejscu. Wypowiadanie się uczniów na temat przyniesionych przedmiotów. Wypowiedzi dzieci wyjaśniające znaczenie wyrazów śmieci i odpady. Wspólne ustalenie i zapisanie określenia słów śmieci, odpady. Nawiązanie do pobytu na boisku. Próba odpowiedzi na pytanie: Które ze znalezionych przedmiotów nie należały do śmieci? Wyszukanie przez uczniów w domu zużytych opakowań po różnych towarach i przyniesienie ich do klasy. 2. Pakujemy towary. Zabawa w sklep. Kupowanie towarów, wykorzystanie przyniesionych do klasy zużytych opakowań. Omówienie zakupów z wyeksponowaniem rodzajów opakowań: szkło, papier, tektura, metal, folia, plastik. 2. Jakie skarby znajdą ludzie Obserwacja wyglądu wydobytych ze skrzynki z ziemią a ukrytych miesiąc wcześniej kawałków plastiku, folii, papieru,

12 za 500 lat? tektury, metalu. Próba odpowiedzi na pytanie: Co człowiek może odkopać za 500 lat? 2. Zawartość domowego kosza na śmieci. Wypowiedzi dzieci na temat śmieci wyrzucanych do kosza w domu. Zapisywanie na paskach papieru nazw śmieci wymienianych przez uczniów i wrzucenie ich do symbolicznych koszy z jednoczesną segregacją. Wykonanie rysunku przedstawiającego nietypowy - zachęcający do wrzucania śmieci - kosz. 2. Śmietnikowe zabawki. Wykonanie ze zużytych opakowań (przyniesionych w drugim dniu) przedmiotów użytecznych i zabawek według własnych pomysłów. Zaprezentowanie i omówienie wykonanych prac przed klasą. 1. Zatruta Ziemia. Klasa II Ułożenie na rozłożonej bibule makiety z klocków imitującej osiedle. Usytuowanie śmietników i wysypiska śmieci za pomocą atramentowych plam. Spryskanie makiety wodą. Obserwacja rozszerzających się plam. Próba odpowiedzi na pytanie: Czy śmieci potrafią być groźne? Zapisanie przez nauczyciela podawanych przez uczniów przykładów śmieci i odpadów szkodliwych (baterie, lekarstwa) i nieszkodliwych (obierki, skorupki z jaj) dla środowiska. 1. Jak długo odpady pozostaną w środowisku? Wyszukiwanie w różnych źródłach informacji o rodzajach odpadów i długości ich rozkładu. Wykonanie w grupach tablic informacyjnych podsumowujących wcześniej zgromadzony materiał (np. rysunek puszki i informacja o czasie jej rozkładu). Omówienie prac uczniów i zaznaczenie umownymi znaczkami śmieci niebezpiecznych. 1. Śmieci pra pradziadków. Zapoznanie dzieci z opowiadaniem nauczyciela o rosnącej górze śmieci od czasów ludzi pierwotnych. Zaprezentowanie ilustracji przedstawiających życie społeczeństw w różnych wiekach. (Załącznik nr 9) Zapoznanie uczniów z pracą archeologa. Rozmowa na temat pozostawianych przez ludzi odpadków w dawnych epokach i ich roli w poznawaniu historii. 4. Śmietnikowy Zapoznanie uczniów z opowiadaniem taty o pięknym i

13 krajobraz. czystym miejscu jego dziecięcych zabaw. (Załącznik nr 10) Wypowiedzi dzieci na temat przyczyn degradacji środowiska w nawiązaniu do wcześniejszego opowiadania. Podział dzieci w klasie na dwie grupy. Jedna część dzieci maluje krajobraz przedstawiający miejsce zabaw taty w jego dzieciństwie, druga część uczniów ilustruje obecny stan środowiska. Wystawa prac z podziałem na rodzaje wykonanych krajobrazów. Wypowiedzi uczniów na temat odczuć wywołanych w czasie oglądania ilustracji. 5. Złe odpady i dobre rady. 1. Różne style życia. Zapoznanie uczniów z ilustracją przedstawiającą las po pobycie dzieci obrazującą połamane gałęzie, porzucone puszki, butelki, resztki pożywienia. Rozmowa nauczyciela z dziećmi. Próba odpowiedzi na pytania: Dlaczego sytuacja na obrazku nie jest prawidłowa?, Jakich informacji i rad można udzielić dzieciom wybierającym się na łono natury? Wspólne podanie propozycji oraz porad w oparciu o wcześniejsze doświadczenia i zdobyte wiadomości. Zorganizowanie torów przeszkód. Zadaniem drużyn jest pozbieranie odpadów i śmieci, a pozostawienie przedmiotów naturalnych. Wygrywa drużyna, która dokładniej wykona zadanie. Klasa III Wypowiedzi dzieci na temat reklam telewizyjnych, radiowych, przyniesionych do szkoły wycinków z gazet i reklamówek. Wypowiedzi uczniów na temat możliwości dokonywania wyboru zakupu towaru i zasad, którymi można się kierować podczas robienia sprawunków. Oglądanie i omówienie ilustracji przedstawiających codzienne życie ludzi na wsi, w małej miejscowości i wielkiej metropolii. 1. Segregacja odpadów. Przypomnienie wiadomości o sposobach segregowania odpadów. Rozmowa o podziale odpadów na przemysłowe i komunalne. Zapoznanie uczniów z różnymi sposobami składowania odpadów. 1. Wielkie porządki. Zapoznanie z celami akcji Sprzątanie Świata i Dzień Ziemi. Przygotowanie niezbędnych przedmiotów do klasowej akcji Wielkich porządków. Wyjście na tereny należące do szkoły, sprzątanie śmieci z jednoczesną segregacją. Wrzucenie śmieci do odpowiednich

14 pojemników. 1. Co mogą zrobić małe dzieci? Omówienie i podsumowanie akcji Wielkie porządki. Wypowiedzi dzieci o tym, co mogą zrobić, aby zmniejszyć ilość śmieci oraz by to, co wyrzucają, miało jak najmniejszy wpływ na środowisko. Układanie i zapisywanie haseł na omawiany wcześniej temat. Zawieszenie propozycji na szablonie przedstawiającym duży, postrzępiony papier. 1. W krainie fantazji. Obserwacja ilustracji przedstawiających współczesne miasta. Wypowiedzi uczniów na temat ilości budynków, stanu technicznego budowli, placów zabaw, zieleni, usytuowania śmietników. Wykonanie dowolną techniką prac plastycznych przedstawiających domy i ich otoczenie w krainie fantazji. Uwzględnienie infrastruktury wymyślonych budowli. Wypowiedzi uczniów na temat podobieństw i różnic między ich miejscem zamieszkania a stworzoną wizją. Czy umiesz złapać powietrze? POWIETRZE Klasa I Wypowiedzi uczniów na temat: Czy powietrze można zobaczyć, powąchać? i Kiedy możemy je na sobie poczuć? Obserwacja palącej się świecy ustawionej na parapecie otwartego okna. Próba odpowiedzi na pytanie: Co sprawia, że płomień świecy pochyla się w różnych kierunkach? Dmuchanie przez rurki zanurzone w naczyniu z wodą. Obserwacja wydobywających się pęcherzyków powietrza. Nadmuchiwanie baloników w celu sprawdzenie możliwości gromadzenia powietrza. Omówienie i podsumowanie doświadczeń. Rozłożenie w kilku miejscach klasy wilgotnych bibuł celem wykonania pomiarów zanieczyszczenia powietrza. Zanieczyszczenia w domu. Obserwacja pyłu osiadłego na rozłożonych wcześniej bibułach. Wypowiedzi uczniów na temat przyczyn zabrudzenia bibuł. Próba odpowiedzi na pytania: Czy i kiedy widzimy unoszący się w powietrzu pył? Obserwacja unoszących się i opadających pod wpływem ruchu

15 powietrza piórek i skrawków papieru. Wypowiedzi uczniów na temat najczęściej zakurzonych miejsc i pomieszczeń w ich domach. Zwrócenie uwagi na fakt, że coraz częściej oddychamy zanieczyszczonym powietrzem. Powietrze przenosi dźwięki. Obserwacja ryżu wysypanego na powierzchnię bębenka. Zwrócenie uwagi na to, że poruszany przedmiot wytwarza niewidoczne drgania dochodzące do naszych uszu, które odbieramy jako dźwięki. Wycieczka do parku, wsłuchiwanie się w dochodzące odgłosy. Wypowiedzi dzieci na temat dźwięków natury i dźwięków wytwarzanych przez człowieka. Wykonanie instrumentów muzycznych według własnych pomysłów. Pracowity wiatr. Próba odpowiedzi dzieci na pytanie czym jest wiatr. Uzupełnienie wypowiedzi uczniów przez nauczyciela. Wypowiedzi uczniów na temat rodzajów wiatrów ze względu na ich siłę w oparciu o własne doświadczenia i zgromadzone materiały. Próba odpowiedzi na pytanie dotyczące korzyści z wiatru oraz szkód, jakie może on poczynić. Wykonanie papierowych wiatraczków i zabawa Skąd wieje wiatr? Las zielone płuca. Wycieczka do lasu. Zbieranie cząstek roślin, kawałków kory, gleby. Wykonanie w kubeczkach mieszanki zapachowej. Wąchanie, określanie zapachów i wymyślanie ciekawych nazw dla zapachowych koktajli. Próba określenia zapachu powietrza leśnego z jednoczesnym przypomnieniem czystości powietrza przy ruchliwej ulicy. Szukanie na drzewach porostów. Odszukiwanie w lesie drzew smutnych i wesołych. Próba odpowiedzi na pytanie: Co mogło spowodować zahamowanie rozwoju drzewa smutnego oraz co ułatwiło rozwój drzewa wesołego? Klasa II Powietrze elementem pogody. Wypowiedzi uczniów na temat znaczenia wyrazów: pogoda, temperatura, zachmurzenie, opady, wiatr. Określanie cech powietrza w różnych porach roku i przy różnej pogodzie. Mierzenie temperatury powietrza w budynku i na zewnątrz. Wypowiedzi dzieci na temat przyczyn różnicy temperatur w różnych pomieszczeniach

16 szkolnych i miejscach na zewnątrz budynku. Zamalowanie kolorami na planie szkoły i jej otoczeniu miejsc o różnej temperaturze. Wystawienie przez uczniów w ich domach na zewnętrzny parapet okienny talerzyka posmarowanego wazeliną i systematyczna obserwacja doświadczenia w ciągu kilku dni. Sposoby wykorzystania powietrza. Omówienie zgromadzonych przez uczniów ilustracji przedstawiających różne sposoby wykorzystywania powietrza przez człowieka. Wykonanie z różnych materiałów, odpadków, surowców wtórnych żaglówki lub samolotu. Zabawy potwierdzające ruch powietrza i siłę wiatru z wykorzystaniem wcześniej wykonanych żaglówek i samolotów. Truciciele. Wypowiedzi uczniów na temat sposobów zanieczyszczania powietrza przez człowieka. Uzupełnienie wiadomości przez nauczyciela. Zapisanie przykładów naturalnych i wywoływanych przez człowieka zanieczyszczeń powietrza. Obserwacja i porównanie zanieczyszczeń osiadłych na wystawionych (w pierwszym dniu bloku tematycznego) talerzykach z wazeliną. Wypowiedzi uczniów na temat czystości powietrza w ich miejscowości. Przedstawienie na rysunku przyczyn zanieczyszczenia powietrza w okolicy zamieszkania uczniów. EWALUACJA Przedstawiony program jest początkiem tworzenia pełnego, zintegrowanego projektu pracy w klasach I III. Motywem przewodnim są treści ekologiczne. Celem monitorowania programu jest określenie silnych i słabych jego stron. Uzyskane informacje posłużą zmodyfikowaniu istniejących treści i zaplanowaniu rozszerzenia programu. Monitorowanie słuszności obranej drogi obejmuje dwie strony. Pierwszą z nich jest ocena programu przez nauczycieli, drugą zainteresowanie uczniów. W celu zbadania opinii nauczycieli posłużono się ankietą. Uzyskane z nich informacje pozwoliły na sformułowanie pewnych wstępnych uwag i wniosków. Badani nauczyciele pozytywnie ocenili zawarcie programu w trzech blokach tematycznych: woda, odpady, powietrze. Wyjątkowo interesujące były dla nich propozycje zajęć dziennych (dające możliwość wniesienia własnych pomysłów) oraz dostosowanie ich do każdego

17 podręcznika zintegrowanego nauczania. Zwrócili także uwagę na realizowanie treści programu poprzez metody aktywne, rozwijające umiejętności ucznia. Testy i karty pracy do zajęć dziennych, według nauczycieli, były dokładnie i szczegółowo przygotowane. Pragnęliby jednak więcej rzeczowych informacji (w aneksie) umożliwiających merytorycznie przygotowanie się do zajęć. W przyszłości można opracować słowniczek określeń i wyrażeń, jasny i zrozumiały dla dzieci młodszych, a także poszerzyć ofertę kart pracy i zadbać o ich czytelność. Oceną programu przez uczniów będzie stopień ich zaangażowania na zajęciach, zdobyta wiedza, umiejętności i w szczególności ich postawy wobec środowiska. Na wyniki naszych działań trzeba będzie poczekać dłużej, nie mogą więc być przedstawione na tym etapie pracy. Nauczyciel może stosować wszystkie dostępne sposoby oceniania wspomagającego czyli obserwować ucznia i jego pracę, rozmawiać z nim, gromadzić karty pracy, motywować do dalszych wysiłków. Uwagi i spostrzeżenia może notować w dzienniku obserwacji lub dowolnej, wybranej przez siebie formie. Bibliografia Czachorowski S., Ochrona środowiska z perspektywy gospodarstwa domowego, Olsztyn 1998 Czachorowski S., Zostań ekologicznym konsumentem, Olsztyn 1998 red. Czachorowski S., Zielona klasa nad Skandą, Olsztyn 1997 Eko Logik. Edukacja ekologiczna. Metody i przykłady, Polski Klub Ekologiczny Gdańsk red. Gałczyńska T., Ten piękny tajemniczy świat, Warszawa 1997 Gemmel K., Burze i huragany. Zeszyty szkolne Grodzińska Jurczak M., Wybrane zagadnienia ochrony środowiska, Kraków 1996 Hare T., Ratujmy naszą planetę. Odpady niebezpieczne, zanieczyszczenia powietrza, zagrożenia środowiska, Warszawa 1999 Hoppe L. Lewiński W.Sternicka A., Przyroda, Szkoła Podstawowa, Rumia 1999 Kołaska A., Nasze środowisko. Dźwięki czy hałasy, Fundacja Biblioteka Ekologiczna, Poznań Kołaski W., Nasze środowisko, Fundacja Biblioteka Ekologiczna, Poznań Kołaski W., Nasze środowisko. Śmieci czyli odpady, Fundacja Biblioteka Ekologiczna, Poznań red. Lenart W. Kafel K., Rozwój zrównoważony w edukacji szkolnej. Jak nauczać zgodnie z ideami Szczytu Ziemi, Warszawa 1996 Miesięcznik ortograficzny Ortofanek 4/99, 5/99 Międzynarodowa Organizacja Dziecko Pokoju napisana przez dzieci całego świata pod patronatem Organizacji Narodów Zjednoczonych Misja ratowania planety Ziemia, Młodzieżowa Agenda 21 Soida D., Bądź mistrzem przyjacielem, czyli edukacja ekologiczna na wesoło, Kraków 1996 Soida D., Jak z klocków edukację budować. Zasady i techniki edukacji ekologicznej, Kraków 1996 Śmietniczek Dominiczek ratuje świat zestaw dydaktyczny o tematyce ekologicznej Wege K., Pogoda, zjawiska i ich przyczyny, Przewodnik kieszonkowy, Warszawa 1995

18 Ankieta dla nauczycieli Badania są anonimowe, prosimy więc o odpowiedzi, które w pełni wyrażają Pani / Pana poglądy. 1. Oceń w skali od 1 do 10: Zawarcie programu w trzech blokach: woda, odpady, powietrze Bloki tematyczne i propozycje tematów dziennych Propozycje rozwiązań Teksty do wykorzystania na zajęciach Propozycje zadań i kart pracy 1. Co jest dla Ciebie wyjątkowo interesujące? 2. Co jest dla Ciebie wyjątkowo nieudane? Wyniki posłużą do usprawnienia programu. Dziękujemy za wypełnienie ankiety.

19

20 Załącznik nr 2 Zużycie wody w domu Napisz ile razy Ty i Twoja rodzina korzystała z wymienionych niżej czynności związanych z codziennym życiem. Liczebność rodziny Prysznic lub kąpiel w wannie Mycie zębów Zmywanie naczyń Pranie WC Porządki domowe Sprawdź dzienne zużycie wody twojej rodziny. Zanotuj stan wodomierza i po 24 godzinach powtórz pomiar. Oblicz różnicę między pomiarami, wynik podziel przez liczbę członków rodziny. Poproś rodziców o pomoc w wykonaniu zadania. Ilość zużytej wody przez całą rodzinę Ilość zużytej wody przez jednego członka rodziny

EKOLOGIA POGRAM ZAJĘĆ. Głównym zadaniem zajęć z ekologii jest pobudzenie młodych ludzi do samodzielnego działania na rzecz ochrony środowiska.

EKOLOGIA POGRAM ZAJĘĆ. Głównym zadaniem zajęć z ekologii jest pobudzenie młodych ludzi do samodzielnego działania na rzecz ochrony środowiska. POGRAM ZAJĘĆ EKOLOGIA Głównym zadaniem zajęć z ekologii jest pobudzenie młodych ludzi do samodzielnego działania na rzecz ochrony środowiska. Szlachetnym człowiekiem jest nie tylko ten, który nie krzywdzi,

Bardziej szczegółowo

PRZEDSZKOLE NR 3 KUBUŚ PUCHATEK GNIEZNO

PRZEDSZKOLE NR 3 KUBUŚ PUCHATEK GNIEZNO PLAN DZIAŁAŃ PRZEDSZKOLE NR 3 KUBUŚ PUCHATEK 62-200 GNIEZNO (pełna nazwa Placówki) W CELU UBIEGANIA SIĘ O CERTYFIKAT ZIELONEJ FLAGI (niepotrzebne wykasować) W ROKU SZKOLNYM 2016/17 OBSZARY TEMATYCZNE:

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie i utrwalenie wiadomości zajęcie zaplanowane na 3 godziny lekcyjne (przyroda + technika) w klasie V szkoły podstawowej

Powtórzenie i utrwalenie wiadomości zajęcie zaplanowane na 3 godziny lekcyjne (przyroda + technika) w klasie V szkoły podstawowej Opracowanie Anna Nowak Blok tematyczny: Człowiek a środowisko Temat: Podstawowe potrzeby życiowe człowieka Powtórzenie i utrwalenie wiadomości zajęcie zaplanowane na 3 godziny lekcyjne (przyroda + technika)

Bardziej szczegółowo

Zajęcia prowadzone metodą projektu w grupie dzieci 6 letnich Motylki

Zajęcia prowadzone metodą projektu w grupie dzieci 6 letnich Motylki Zajęcia prowadzone metodą projektu w grupie dzieci 6 letnich Motylki Październik 2014 rok Nauczyciel realizujący: I. Piaskowska Cele ogólne: Tworzenie warunków do poznania ekosystemu wodnego oraz znaczenia

Bardziej szczegółowo

Autor: Klasa I Temat lekcji: Edukacja: Cel/cele zajęć: Cele zajęć w języku ucznia/ dla ucznia: Kryteria sukcesu dla ucznia

Autor: Klasa I Temat lekcji: Edukacja: Cel/cele zajęć: Cele zajęć w języku ucznia/ dla ucznia: Kryteria sukcesu dla ucznia Autor: Magdalena Kubacka Klasa I Edukacja: przyrodnicza Cel/cele zajęć: - poszerzanie wiedzy o wodzie, jej stanach skupienia, występowaniu na Ziemi, przydatności, zagrożeniach, - poznanie trzech stanów

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 3. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Moja mała ojczyzna

Scenariusz nr 3. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Moja mała ojczyzna Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Moja mała ojczyzna Scenariusz nr 3 I. Tytuł scenariusza zajęć : "W mieście czy na wsi" - część1. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć z okazji 22 kwietnia Dnia Ziemi

Scenariusz zajęć z okazji 22 kwietnia Dnia Ziemi Scenariusz zajęć z okazji 22 kwietnia Dnia Ziemi Temat zajęć: Nasza planeta Ziemia wdrażanie dzieci do poszanowania i ochrony środowiska. Kierunki edukacji: Edukacja polonistyczna Analiza wiersza Edukacja

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EKOLOGICZNY Moja Ziemia mój dom

PROJEKT EKOLOGICZNY Moja Ziemia mój dom PROJEKT EKOLOGICZNY Moja Ziemia mój dom realizowany w ramach V edycji Dolnośląskiej Sieci Szkół Promujących Ekorozwój Ziemia dla wszystkich Program zawiera: PROJEKT EKOLOGICZNY... 1 Moja Ziemia mój dom...

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PRZYRODNICZA

EDUKACJA PRZYRODNICZA EDUKACJA PRZYRODNICZA KLASA I Ocenie podlegają następujące obszary: środowisko przyrodnicze/park, las, ogród, pole, sad, zbiorniki wodne, krajobrazy/, środowisko geograficzne, historyczne, ochrona przyrody

Bardziej szczegółowo

CZY ZASYPIĄ NAS ŚMIECI? CZĘŚĆ II

CZY ZASYPIĄ NAS ŚMIECI? CZĘŚĆ II 5 CZY ZASYPIĄ NAS ŚMIECI? CZĘŚĆ II CELE OGÓLNE: zrozumienie roli człowieka w środowisku przyrodniczym poznanie zagrożeń dla środowiska ze strony człowieka uświadomienie własnej odpowiedzialności za stan

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć - 45 min. Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów związanej z właściwym zagospodarowaniem odpadów.

Scenariusz zajęć - 45 min. Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów związanej z właściwym zagospodarowaniem odpadów. Scenariusz zajęć - 45 min. Grupa wiekowa: Szkoła podstawowa Temat: Jak zostać ekobohaterem? Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów związanej z właściwym zagospodarowaniem odpadów.

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PROGRAM ROZWOJU TĘCZOWEGO PRZEDSZKOLA W DZIERZGONIU NA ROK SZKOLNY 2012/2013.

ROCZNY PROGRAM ROZWOJU TĘCZOWEGO PRZEDSZKOLA W DZIERZGONIU NA ROK SZKOLNY 2012/2013. ROCZNY PROGRAM ROZWOJU TĘCZOWEGO PRZEDSZKOLA W DZIERZGONIU NA ROK SZKOLNY 2012/2013. Adres : ul. Słowackiego 4, 82-440 Dzierzgoń, woj. pomorskie data: 01.09.2012 r. Podczas opracowywania programu uwzględniono:

Bardziej szczegółowo

Program zajęć przyrodniczych realizowanych w ramach programu : Nasza szkoła-moja przyszłość

Program zajęć przyrodniczych realizowanych w ramach programu : Nasza szkoła-moja przyszłość Nr projektu : POKL.09.01.02-02-128/12 pt: Nasza szkoła-moja Przyszłość Program zajęć przyrodniczych realizowanych w ramach programu : Nasza szkoła-moja przyszłość Wstęp Coraz częściej pragniemy dalekich

Bardziej szczegółowo

,,Wystarczy włączyć telewizor, już piękno świata jest wokół nas przed naszymi oczyma. To ogromne niebezpieczeństwo cywilizacji, pozbawiające nas

,,Wystarczy włączyć telewizor, już piękno świata jest wokół nas przed naszymi oczyma. To ogromne niebezpieczeństwo cywilizacji, pozbawiające nas ,,Wystarczy włączyć telewizor, już piękno świata jest wokół nas przed naszymi oczyma. To ogromne niebezpieczeństwo cywilizacji, pozbawiające nas szansy poznania przyrody, aktywnego stosunku do życia w

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z KONKURSU WYSTAWA ZDROWA WODA. Przedszkole Miejskie nr 29 Kasztanowa Kraina ul. Wróblewskiego Gorzów Wlkp.

RAPORT Z KONKURSU WYSTAWA ZDROWA WODA. Przedszkole Miejskie nr 29 Kasztanowa Kraina ul. Wróblewskiego Gorzów Wlkp. RAPORT Z KONKURSU WYSTAWA ZDROWA WODA Przedszkole Miejskie nr 29 Kasztanowa Kraina ul. Wróblewskiego 48 66-400 Gorzów Wlkp. W drugim semestrze roku szkolnego 2015/2016 w naszym przedszkolu do realizacji

Bardziej szczegółowo

Jestem częścią przyrody PROGRAM EDUKACJI EKOLOGICZNO PRZYRODNICZEJ DZIECI 5 LETNIE

Jestem częścią przyrody PROGRAM EDUKACJI EKOLOGICZNO PRZYRODNICZEJ DZIECI 5 LETNIE Jestem częścią przyrody PROGRAM EDUKACJI EKOLOGICZNO PRZYRODNICZEJ DZIECI 5 LETNIE Wstęp Wiek przedszkolny to okres wzmożonej aktywności poznawczej i szczególnej wrażliwości emocjonalnej. Dlatego już w

Bardziej szczegółowo

SZKOLNE KOŁO PRZYRODNICZE

SZKOLNE KOŁO PRZYRODNICZE SZKOLNE KOŁO PRZYRODNICZE PROGRAM ZAJĘĆ Kamila Wyleżek ROK SZKOLNY 2015/2016 CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU Program zajęć szkolnego koła przyrodniczego przeznaczony jest dla uczniów klas gimnazjum oraz I przysposabiającej

Bardziej szczegółowo

PLAN EDUKACJI EKOLOGICZNEJ W PRZEDSZKOLU NR. 50 NA ROK 2013/2014 HASŁO PRZEWODNIE DZIAŁAŃ EKOLOGICZNYCH: GDY O ZIEMIĘ NASZĄ DBASZ, CZYSTO WOKÓŁ MASZ

PLAN EDUKACJI EKOLOGICZNEJ W PRZEDSZKOLU NR. 50 NA ROK 2013/2014 HASŁO PRZEWODNIE DZIAŁAŃ EKOLOGICZNYCH: GDY O ZIEMIĘ NASZĄ DBASZ, CZYSTO WOKÓŁ MASZ PLAN EDUKACJI EKOLOGICZNEJ W PRZEDSZKOLU NR. 50 NA ROK 2013/2014 HASŁO PRZEWODNIE DZIAŁAŃ EKOLOGICZNYCH: GDY O ZIEMIĘ NASZĄ DBASZ, CZYSTO WOKÓŁ MASZ CELE EDUKACJI EKOLOGICZNEJ W zakres edukacji ekologicznej

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA AUTORSKIEGO PROJEKTU

EWALUACJA AUTORSKIEGO PROJEKTU EWALUACJA AUTORSKIEGO PROJEKTU Mały odkrywca wody i lasu 1. Założenia dotyczące projektu Mały odkrywca wody i lasu : Projekt realizowany jest w Przedszkolu w Napachaniu w grupie dzieci 4-letnich Żabki

Bardziej szczegółowo

"MOJA CZYSTA GMINA - KONKURS EKOLOGICZNY DLA DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOLNEJ Z TERENU GMINY MIEDZICHOWO" Regulamin konkursu

MOJA CZYSTA GMINA - KONKURS EKOLOGICZNY DLA DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOLNEJ Z TERENU GMINY MIEDZICHOWO Regulamin konkursu "MOJA CZYSTA GMINA - KONKURS EKOLOGICZNY DLA DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOLNEJ Z TERENU GMINY MIEDZICHOWO" Regulamin konkursu I. Cel: Do podstawowych celów i zamierzeń organizowanego konkursu należą: aktywizacja

Bardziej szczegółowo

Projekt ekologiczny pt. By Ziemia była piękna

Projekt ekologiczny pt. By Ziemia była piękna Motto: Świadomość ekologiczna to oprócz wiedzy motywacja odpowiedniej postawy prowadząca do odpowiedzialności i wynikająca ze znajomości praw ekologicznych, których nieprzestrzeganie prowadzi do kryzysu

Bardziej szczegółowo

Co jeszcze można zrobić?

Co jeszcze można zrobić? Co jeszcze można zrobić? Ekologia?? Ekologia- mądre słowo, Co to znaczy? powiedz sowo. Sowa chwilę pomyślała I odpowiedź taką dała. -To nauka o zwierzakach, Lasach, rzekach, ludziach, ptakach. Mówiąc krótko

Bardziej szczegółowo

Edukacja przyrodnicza

Edukacja przyrodnicza Edukacja przyrodnicza Wiedza przyrodnicza: Kl. Wymagania nie odróżnia roślin zielonych od drzew i krzewów. zbyt ogólnikowo opisuje budowę poznanych zwierząt. nie słucha zapowiedzi pogody w radiu i w telewizji.

Bardziej szczegółowo

Temat lekcji: Ratujmy Ziemię!

Temat lekcji: Ratujmy Ziemię! Scenariusz zajęć do programu kształcenia Myślę- działam- idę w świat Autor: Magdalena Kubacka Klasa II Edukacja: przyrodnicza, matematyczna, polonistyczna, Cel/cele zajęć: - rozwijanie umiejętności zawierania

Bardziej szczegółowo

-uświadomienie zagrożeo środowiska przyrodniczego; -rozwijanie umiejętności obserwacji;

-uświadomienie zagrożeo środowiska przyrodniczego; -rozwijanie umiejętności obserwacji; PROGRAM ZAJĘĆ KOŁA PRZYRODNICZEGO. 1.PROWADZĄCA ZAJĘCIA: WIOLETTA PIENIO 2.ROK SZKOLNY 2016/2017 3.CELE OGÓLNE ZAJĘĆ:- budzenie szacunku do przyrody; -uświadomienie zagrożeo środowiska przyrodniczego;

Bardziej szczegółowo

PRZEDSZKOLAK MAŁY I DUŻY PRZYRODZIE ZAWSZE SŁUŻY

PRZEDSZKOLAK MAŁY I DUŻY PRZYRODZIE ZAWSZE SŁUŻY PRZEDSZKOLAK MAŁY I DUŻY PRZYRODZIE ZAWSZE SŁUŻY Plan realizacji Programu ekozespołów Iga Borowicz, Ewa Oller, Katarzyna Romanowicz Przedszkole Miejskie Nr 4 im. Pluszowego Misia w Olsztynie 1 Jeżeli każdy

Bardziej szczegółowo

ŻYĆ W ZDROWYM ŚRODOWISKU

ŻYĆ W ZDROWYM ŚRODOWISKU ŻYĆ W ZDROWYM ŚRODOWISKU Problem XX i XXI wieku jest zanieczyszczenie środowiska naturalnego. W wielu regionach świata zanieczyszczone powietrze, wody i gleby powodują tak ogromne zmiany w świecie roślin

Bardziej szczegółowo

Projekt środowiskowy z komponentem badawczym RADY NA ODPADY. Sposoby segregacji odpadów i wykorzystanie ich do wtórnego użytku

Projekt środowiskowy z komponentem badawczym RADY NA ODPADY. Sposoby segregacji odpadów i wykorzystanie ich do wtórnego użytku Projekt środowiskowy z komponentem badawczym RADY NA ODPADY Sposoby segregacji odpadów i wykorzystanie ich do wtórnego użytku Cele projektu: - budzenie kształtowania świadomości gospodarowania odpadami;

Bardziej szczegółowo

DZIEŃ ZIEMI SCENARIUSZ ZAJĘĆ SKIEROWANY DO UCZNIÓW KLAS GIMNAZJALNYCH U I KLAS SPDP

DZIEŃ ZIEMI SCENARIUSZ ZAJĘĆ SKIEROWANY DO UCZNIÓW KLAS GIMNAZJALNYCH U I KLAS SPDP DZIEŃ ZIEMI SCENARIUSZ ZAJĘĆ SKIEROWANY DO UCZNIÓW KLAS GIMNAZJALNYCH U I KLAS SPDP Prowadzące: Radosława Langer-Skorupa, Agata Oszmaniec Pomoc: wolontariusze z PG1 Termin: 30 kwiecień 2014 r. (środa)

Bardziej szczegółowo

Scenariusze zajęć dla uczniów klas 4-6 szkół podstawowych

Scenariusze zajęć dla uczniów klas 4-6 szkół podstawowych 1 TEMAT: Jak mogę zadbać o zasoby wody w moim otoczeniu? Cel ogólny: wypromowanie wśród uczniów właściwych zachowań w aspekcie ochrony zasobów wodnych. Cele szczegółowe: - uzmysłowienie uczniom konieczności

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAJĘĆ ROZWIJAJĄCYCH ZAINTERESOWANIA UCZNIÓW WYBITNIE UZDOLNIONYCH PRZYRODNICZO I MATEMATYCZNIE W KLASIE DRUGIEJ W ROKU SZKOL.

PROGRAM ZAJĘĆ ROZWIJAJĄCYCH ZAINTERESOWANIA UCZNIÓW WYBITNIE UZDOLNIONYCH PRZYRODNICZO I MATEMATYCZNIE W KLASIE DRUGIEJ W ROKU SZKOL. PROGRAM ZAJĘĆ ROZWIJAJĄCYCH ZAINTERESOWANIA UCZNIÓW WYBITNIE UZDOLNIONYCH PRZYRODNICZO I MATEMATYCZNIE W KLASIE DRUGIEJ W ROKU SZKOL. 2012/2013 Prowadząca: Małgorzata Górka Tygodniowy wymiar godzin: 2

Bardziej szczegółowo

ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO

ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO ZASADY EKOLOGICZNE: Co zrobić żeby odpadów było jak najmniej? 1. Nie produkuj nowych odpadów, czyli: Kupuj tylko to, czego naprawdę potrzebujesz. Wybieraj produkty, które nie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 2

Scenariusz zajęć nr 2 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Wiosenne porządki. Scenariusz zajęć nr 2 I. Tytuł scenariusza: Co wnika do gleby? II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące):

Bardziej szczegółowo

Scenariusze zajęć dla uczniów klas 4-6 szkół podstawowych

Scenariusze zajęć dla uczniów klas 4-6 szkół podstawowych 1 TEMAT: Skąd i jak trafia woda do naszych domów? Cel ogólny: uświadomienie uczniom jak skomplikowane jest dostarczenie wody do domów, co jest źródłem wody oraz co dziej się z wodą zanim trafi do kranu.

Bardziej szczegółowo

Podstawy pedagogiki leśnej od Edukacji Środowiskowej do Edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju. Bjørn Helge Bjørnstad

Podstawy pedagogiki leśnej od Edukacji Środowiskowej do Edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju. Bjørn Helge Bjørnstad Podstawy pedagogiki leśnej od Edukacji Środowiskowej do Edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju Bjørn Helge Bjørnstad Edukacja dla zrównoważonego rozwoju Zbliżenie na ludzkie zachowania i interakcje z

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny Lider Lokalnej Ekologii. temat ŚWIADOMY KONSUMENT. Szkoła Podstawowa nr 39 w Gdyni. rok szkolny 2014/2015

Projekt edukacyjny Lider Lokalnej Ekologii. temat ŚWIADOMY KONSUMENT. Szkoła Podstawowa nr 39 w Gdyni. rok szkolny 2014/2015 Projekt edukacyjny Lider Lokalnej Ekologii temat ŚWIADOMY KONSUMENT Szkoła Podstawowa nr 39 w Gdyni koordynator projektu mgr Agata Jurewicz rok szkolny 2014/2015 dyrektor szkoły mgr Sabina Dawidowska Plan

Bardziej szczegółowo

Temat: Elementy pogody i przyrządy do ich pomiaru. Konspekt lekcji przyrody dla klasy IV. Dział programowy. Przyroda i jej elementy.

Temat: Elementy pogody i przyrządy do ich pomiaru. Konspekt lekcji przyrody dla klasy IV. Dział programowy. Przyroda i jej elementy. Elżbieta Kuzioła Nauczycielka przyrody Szkoła Podstawowa nr 138 w Warszawie ul. Pożaryskiego 2 Temat: Elementy pogody i przyrządy do ich pomiaru. Konspekt lekcji przyrody dla klasy IV. Dział programowy.

Bardziej szczegółowo

Jak odpowiedzialnie korzystać ze środowiska

Jak odpowiedzialnie korzystać ze środowiska Jak odpowiedzialnie korzystać ze środowiska Projekt dofinansowany ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich Wykonanie prezentacji: Natalia Płachta klasa II C, Publiczne Gimnazjum w Łapanowie

Bardziej szczegółowo

Plan działań preorientacji i orientacji zawodowej na III poziomie edukacyjnym w ZSiP w Krośnicach

Plan działań preorientacji i orientacji zawodowej na III poziomie edukacyjnym w ZSiP w Krośnicach Plan działań preorientacji i orientacji zawodowej na III poziomie edukacyjnym w ZSiP w Krośnicach 1. Cel działań Celem orientacji zawodowej w gimnazjum jest przygotowanie uczniów do podjęcia trafnej decyzji

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć terenowych z przyrody klasa IV

Scenariusz zajęć terenowych z przyrody klasa IV Scenariusz zajęć terenowych z przyrody klasa IV Opracowała: Krystyna Adamczyk - nauczycielka przyrody Szkoła Podstawowa w Jakubowicach Temat: Woda jako środowisko życia - wycieczka nad rzekę. Trasa wycieczki

Bardziej szczegółowo

KLUB MŁODEGO EKOLOGA

KLUB MŁODEGO EKOLOGA Przyroda cierpi z powodu człowieka Dar panowania nad przyrodą powinniśmy wykorzystywać w poczuciu odpowiedzialności, świadomości, że jest to wspólne dobro ludzkości. Jan Paweł II Papież KLUB MŁODEGO EKOLOGA

Bardziej szczegółowo

OPRACOWAŁA: EWA SOKOŁOWSKA

OPRACOWAŁA: EWA SOKOŁOWSKA OPRACOWAŁA: EWA SOKOŁOWSKA Sprawozdanie z działań ekologicznych w roku szkolnym 2015\2016. Działania ekologiczne w roku szkolnym 2015/2016 prowadzone były w grupie dzieci 5-letnich i 6-letnich Dzieci poznały

Bardziej szczegółowo

Oferta dotycząca propozycji prowadzenia zajęć pozalekcyjnych w roku szkolnym 2009/2010 w SP 93 im. Tradycji Orła Białego

Oferta dotycząca propozycji prowadzenia zajęć pozalekcyjnych w roku szkolnym 2009/2010 w SP 93 im. Tradycji Orła Białego Oferta dotycząca propozycji prowadzenia zajęć pozalekcyjnych w roku szkolnym 2009/2010 w SP 93 im. Tradycji Orła Białego 1. Osoba prowadząca zajęcia: Renata Pochroń 2. Posiadane kwalifikacje do prowadzenia

Bardziej szczegółowo

www.harcerskanatura.eu PROJEKT

www.harcerskanatura.eu PROJEKT PROJEKT kampania edukacyjna dla dzieci i młodzieży 4 żywioły przyjaciele człowieka cykl konkursów w szkołach główna nagroda w konkursach wymiana dzieci i młodzieży między Partnerami projektu program edukacyjny

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć ekologicznych w klasie III.

Scenariusz zajęć ekologicznych w klasie III. Dorota Łubniewska Szkoła Podstawowa nr 5 w Zgorzelcu. Scenariusz zajęć ekologicznych w klasie III. Temat zajęć: Dlaczego człowiek musi być przyjacielem Ziemi?. Cele dydaktyczno wychowawcze: Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja

Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja SCENARIUSZ ZAJĘĆ W KLASACH ŁĄCZONYCH I i II Temat tygodniowy Temat dnia Zagadnienia z podstawy programowej Klasa I Część wspólna Klasa II Kształtowane dyspozycja Woda wokół nas Woda w naszym życiu Czy

Bardziej szczegółowo

Dlaczego człowiek tworzy parki narodowe? Jakie formy prawnej ochrony przyrody, stosowane są w naszym kraju. Które z tych form dają możliwość

Dlaczego człowiek tworzy parki narodowe? Jakie formy prawnej ochrony przyrody, stosowane są w naszym kraju. Które z tych form dają możliwość Dlaczego człowiek tworzy parki narodowe? Jakie formy prawnej ochrony przyrody, stosowane są w naszym kraju. Które z tych form dają możliwość zachowania naturalnych krajobrazów dla następnych pokoleń? Omawialiśmy

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 7

Scenariusz zajęć nr 7 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Wiosenne porządki. Scenariusz zajęć nr 7 I. Tytuł scenariusza : Wizyta w lesie. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące):

Bardziej szczegółowo

14 listopada 2014 roku odbyło się uroczyste otwarcie pracowni ekologicznej.

14 listopada 2014 roku odbyło się uroczyste otwarcie pracowni ekologicznej. 14 listopada 2014 roku odbyło się uroczyste otwarcie pracowni ekologicznej. Więcej na ten temat http://sp14.vernet.pl/wydarzenia-szkolne/31-20142015/521-otwarcie-pra cowni-ekologicznej.html Nasza szkoła

Bardziej szczegółowo

II. Lekcja odnosi do programu Wydawnictwa Nowa Era Nr. DKW-4014-165/ 99. Mieści się w dziale programu: "Poznajemy nasze otoczenie".

II. Lekcja odnosi do programu Wydawnictwa Nowa Era Nr. DKW-4014-165/ 99. Mieści się w dziale programu: Poznajemy nasze otoczenie. SCENARIUSZ LEKCJI: "POZNAJEMY LAS I JEGO MIESZKAŃCÓW" - zajęcia rozpisane na 2 godziny lekcyjne. I. CELE LEKCJI -uczeń potrafi określić warunki panujące w lesie; -zna piętra roślinności w lesie; -potrafi

Bardziej szczegółowo

21 kwietnia (wtorek)

21 kwietnia (wtorek) W ramach obchodów Światowego Dnia Ziemi ruszyła akcja Tydzień dla Ziemi organizowana przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska w Olsztynie i Centrum Edukacji Ekologicznej w Ełku. Tegoroczna akcja opierała

Bardziej szczegółowo

EKOLOROWO INNOWACJA ORGANIZACYJNO -METODYCZNA. opracowana w oparciu o podstawę programową kształcenia ogólnego dla uczniów

EKOLOROWO INNOWACJA ORGANIZACYJNO -METODYCZNA. opracowana w oparciu o podstawę programową kształcenia ogólnego dla uczniów EKOLOROWO INNOWACJA ORGANIZACYJNO -METODYCZNA opracowana w oparciu o podstawę programową kształcenia ogólnego dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym w szkołach podstawowych

Bardziej szczegółowo

Edukacja przyrodnicza klas I-III

Edukacja przyrodnicza klas I-III Edukacja przyrodnicza klas I-III Autor: Administrator 01.02.2015. Szkoła Podstawowa nr 5 w Grudziądzu Edukacja przyrodnicza Wymagania edukacyjne klas I-III Ocena celująca 6 klasa I klasa I - II klasa I

Bardziej szczegółowo

Nowoczesna szkoła, nowoczesny świat uczy, jak dbać o środowisko, w którym żyjemy

Nowoczesna szkoła, nowoczesny świat uczy, jak dbać o środowisko, w którym żyjemy Nowoczesna szkoła, nowoczesny świat uczy, jak dbać o środowisko, w którym żyjemy Jak nauczyć dzieci tego, by dbały o przyrodę, by myślały odpowiedzialnie i globalnie o przyszłości świata, jak chronić dalsze

Bardziej szczegółowo

Człowiek jako część ekosystemu

Człowiek jako część ekosystemu Człowiek jako część ekosystemu czyli jak na co dzień pomagać środowisku ćwiczenia przedszkole Partnerzy PROGRAMU: Patron honorowy programu: Minister Edukacji Narodowej Patronat honorowy Podsekretarza Stanu

Bardziej szczegółowo

Rzeczy takie jak ciągłe zmiany klimatu, zanieczyszczenia powietrza, kwaśne deszcze, niszczenie warstwy ozonowej i globalne ocieplenie dają nam do

Rzeczy takie jak ciągłe zmiany klimatu, zanieczyszczenia powietrza, kwaśne deszcze, niszczenie warstwy ozonowej i globalne ocieplenie dają nam do Dbanie o środowisko Rzeczy takie jak ciągłe zmiany klimatu, zanieczyszczenia powietrza, kwaśne deszcze, niszczenie warstwy ozonowej i globalne ocieplenie dają nam do zrozumienia, że nieprawidłowo z nich

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT LEKCJI PRZYRODY W KLASIE V

KONSPEKT LEKCJI PRZYRODY W KLASIE V KONSPEKT LEKCJI PRZYRODY W KLASIE V Temat lekcji: Wszechobecna woda. Czas realizacji: 90 minut I. Cele lekcji A. Cel ogólny: Wykazanie obecności wody w glebie, powietrzu, organizmach żywych i oddechu.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz nr 10. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień z pełnym koszem.

Scenariusz nr 10. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień z pełnym koszem. Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Jesień z pełnym koszem. Scenariusz nr 10 I. Tytuł scenariusza zajęć : Sposoby poznawania przyrody " II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III.

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁAŃ REALIZOWANY W Szkole Podstawowej im. J. Brzechwy w Wojciechach Wojciechy Bartoszyce ZAPLANOWANE DZIAŁANIA

PLAN DZIAŁAŃ REALIZOWANY W Szkole Podstawowej im. J. Brzechwy w Wojciechach Wojciechy Bartoszyce ZAPLANOWANE DZIAŁANIA PLAN DZIAŁAŃ REALIZOWANY W Szkole Podstawowej im. J. Brzechwy w Wojciechach Wojciechy 66 11-200 Bartoszyce WYBRANY OBSZAR TEMATYCZNY ZAŁOZONY CEL/CELE ZAPLANOWANE DZIAŁANIA CZAS REALIZACJI OSOBY ODPOWIEDZIALNE

Bardziej szczegółowo

Akcja Segregacja. Kto segreguje ten zyskuje

Akcja Segregacja. Kto segreguje ten zyskuje Akcja Segregacja Kto segreguje ten zyskuje Na początku kwietnia 2013 roku ruszyła, w Szkole Podstawowej nr 31 w Warszawie, kampania informacyjna zatytułowana Akcja Segregacja, której inicjatorem był Urząd

Bardziej szczegółowo

Autorski wiersz grupy IV MISIE

Autorski wiersz grupy IV MISIE Dobre rady na odpady Przedszkole Pod Stokrotką nigdy nie próżnuje, i nieustannie wszystkie odpady segreguje. Cały czas plastik, papier, makulaturę zbieramy, i nawet na chwilę się nie zastanawiamy. Potem

Bardziej szczegółowo

Autorzy: Dominika Kulawczuk, Kaja Stępniak Adres szkoły: Szkoła Podstawowa im. T. Kościuszki Al. Warszawska 43 21-002 Jastków Tel/fax 081-502-04-19

Autorzy: Dominika Kulawczuk, Kaja Stępniak Adres szkoły: Szkoła Podstawowa im. T. Kościuszki Al. Warszawska 43 21-002 Jastków Tel/fax 081-502-04-19 Autorzy: Dominika Kulawczuk, Kaja Stępniak Adres szkoły: Szkoła Podstawowa im. T. Kościuszki Al. Warszawska 43 21-002 Jastków Tel/fax 081-502-04-19 Opiekun pracy: Aneta Kozak Lasy a inaczej drzewa to życie.

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 1

Scenariusz zajęć nr 1 Opracowanie scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: W przyrodzie tydzień 10 Scenariusz zajęć nr 1 Temat dnia: Znaczenie wody - zbiorniki wodne. I. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne II. Czynności

Bardziej szczegółowo

Uczniów klas: I-III Szkoły Podstawowej

Uczniów klas: I-III Szkoły Podstawowej ZAPRASZAMY NA WARSZTATY PRZYRODNICZO- EKOLOGICZNE Uczniów klas: I-III Szkoły Podstawowej od września do 24 czerwca Cel warsztatów: Tematy z ekologii proponowane w tym programie mają na celu wykształcenie

Bardziej szczegółowo

Legionowo, r. mgr Alicja Sitkowska-Warda

Legionowo, r. mgr Alicja Sitkowska-Warda Legionowo, 23.02.2016 r. mgr Alicja Sitkowska-Warda Program innowacji Obserwuję, badam, odkrywam jest skierowany do uczniów I etapu edukacyjnego. Program innowacji będzie realizowany podczas zajęć pozalekcyjnych

Bardziej szczegółowo

Grupa wiekowa: Temat: Cel ogólny zajęć: Cele szczegółowe: Metody nauczania: Środki dydaktyczne: Przebieg zajęć:

Grupa wiekowa: Temat: Cel ogólny zajęć: Cele szczegółowe: Metody nauczania: Środki dydaktyczne: Przebieg zajęć: Scenariusz zajęć 30 min. Grupa wiekowa: Przedszkole (5 6-latki) Temat: Grzeczne dzieci segregują śmieci Cel ogólny zajęć: Rozwijanie u dziecka świadomości ekologicznej Cele szczegółowe: Dziecko: zna kolory

Bardziej szczegółowo

Scenariusze zajęć dla uczniów klas 4-6 szkół podstawowych

Scenariusze zajęć dla uczniów klas 4-6 szkół podstawowych 1 TEMAT: Skąd i jak trafia woda do naszych domów? Cel ogólny: uświadomienie uczniom jak skomplikowane jest dostarczenie wody do domów, co jest źródłem wody oraz co dziej się z wodą zanim trafi do kranu.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH W KLASIE III SZ. P. IM. ORLĄT LWOWSKICH W ZABRATÓWCE

SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH W KLASIE III SZ. P. IM. ORLĄT LWOWSKICH W ZABRATÓWCE SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH W KLASIE III SZ. P. IM. ORLĄT LWOWSKICH W ZABRATÓWCE PROWADZĄCA: Joanna Jaworska OŚRODEK TEMATYCZNY: Na ratunek ziemi TEMAT DNIA: Człowiek cząstka przyrody i niszczyciel

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć - 45 min. Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów z zakresu gospodarki odpadami.

Scenariusz zajęć - 45 min. Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów z zakresu gospodarki odpadami. Scenariusz zajęć - 45 min Grupa wiekowa: Gimnazjum Temat: Koniec z górami odpadów Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów z zakresu gospodarki odpadami. Cele szczegółowe: Uczeń:

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADY ROZWIĄZAŃ DYDAKTYCZNYCH, GEOGRAFIA III i IV ETAP EDUKACYJNY. Materiały na warsztaty dla nauczycieli, 31.05.2014

PRZYKŁADY ROZWIĄZAŃ DYDAKTYCZNYCH, GEOGRAFIA III i IV ETAP EDUKACYJNY. Materiały na warsztaty dla nauczycieli, 31.05.2014 PRZYKŁADY ROZWIĄZAŃ DYDAKTYCZNYCH, GEOGRAFIA III i IV ETAP EDUKACYJNY Materiały na warsztaty dla nauczycieli, 31.05.2014 Pozostałe etapy (przykładowe zagadnienia) Gimnazjum 6. Wybrane zagadnienia geografii

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień dary niesie. Scenariusz nr 9

Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka. Blok tematyczny: Jesień dary niesie. Scenariusz nr 9 Autor scenariusza: Małgorzata Marzycka Blok tematyczny: Jesień dary niesie Scenariusz nr 9 I. Tytuł scenariusza zajęć : Znaczenie lasów, parków i łąk" II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne III. Edukacje

Bardziej szczegółowo

CZYSTA ZIEMIA VI EDYCJA KONKURSU 2013 ROK SPECJALNY OŚRODEK SZKOLNO- WYCHOWAWCZY W ZALUTYNIU 21-530 PISZCZAC, ZALUTYŃ 25, POWIAT BIALSKI

CZYSTA ZIEMIA VI EDYCJA KONKURSU 2013 ROK SPECJALNY OŚRODEK SZKOLNO- WYCHOWAWCZY W ZALUTYNIU 21-530 PISZCZAC, ZALUTYŃ 25, POWIAT BIALSKI CZYSTA ZIEMIA VI EDYCJA KONKURSU 2013 ROK SPECJALNY OŚRODEK SZKOLNO- WYCHOWAWCZY W ZALUTYNIU 21-530 PISZCZAC, ZALUTYŃ 25, POWIAT BIALSKI e-mail:sosw.zalutyn@interia.pl SPRAWOZDANIE Z DZIAŁAŃ PRZEPROWADZONYCH

Bardziej szczegółowo

Kiedy wiosna przyjdzie do nas. Projekt edukacji przyrodniczej.

Kiedy wiosna przyjdzie do nas. Projekt edukacji przyrodniczej. Kiedy wiosna przyjdzie do nas. Projekt edukacji przyrodniczej. Realizowany w grupie I i II od marca do czerwca 2014 roku. Opracowały: Jolanta Wawer, Marzena Bochra, Małgorzata Matysiak Murat. 1 Kiedy wiosna

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć nr 2

Scenariusz zajęć nr 2 Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska Blok tematyczny: Woda-niezwykła ciecz Scenariusz zajęć nr 2 I. Temat: Krążenie wody w przyrodzie. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Cele podstawy programowej:

Bardziej szczegółowo

Największym powodzeniem wśród dzieci cieszył się sprzęt sportowy znajdujący się w Drugim Ośrodku zainteresowań

Największym powodzeniem wśród dzieci cieszył się sprzęt sportowy znajdujący się w Drugim Ośrodku zainteresowań Drugi etap projektu W grudniu 2009r. wychowawczyni klasy 1 a rozpoczęła realizację drugiego etapu projektu. Do 15 stycznia przeprowadziła diagnozę początkową - określiła profil inteligencji uczniów (prowadziła

Bardziej szczegółowo

Program Szkolnego Koła Ekologicznego. przy Zespole Szkół Specjalnych w Opolu

Program Szkolnego Koła Ekologicznego. przy Zespole Szkół Specjalnych w Opolu Program Szkolnego Koła Ekologicznego przy Zespole Szkół Specjalnych w Opolu Celem edukacji ekologicznej jest potrzeba szerokiego spojrzenia na zagadnienia ekologiczne już w szkole podstawowej. Ideą programu

Bardziej szczegółowo

Lokalny ekorozwój. Patrycja Bancerz Aleksandra Rudzińska

Lokalny ekorozwój. Patrycja Bancerz Aleksandra Rudzińska Lokalny ekorozwój { Patrycja Bancerz Aleksandra Rudzińska Spis treści 1. Charakterystyka środowiska Gminy Adamów 2. Ekorozwój w naszej Gminie: Segregacja śmieci Zbiórki makulatury Sprzątanie świata Zbiórka

Bardziej szczegółowo

W trakcie zajęć uczniowie/wychowankowie poznają opakowania jakie spełniają funkcje, z czego są wykonane, kiedy i przez kogo są wykorzystywane.

W trakcie zajęć uczniowie/wychowankowie poznają opakowania jakie spełniają funkcje, z czego są wykonane, kiedy i przez kogo są wykorzystywane. W trakcie zajęć uczniowie/wychowankowie poznają opakowania jakie spełniają funkcje, z czego są wykonane, kiedy i przez kogo są wykorzystywane. Przekonują się także, że opakowania stanowią źródło dużych

Bardziej szczegółowo

REALIZOWANY PRZEZ KLASY TRZECIE W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W CHODZIEŻY, PT.:

REALIZOWANY PRZEZ KLASY TRZECIE W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W CHODZIEŻY, PT.: PROJEKT EDUKACYJNY REALIZOWANY PRZEZ KLASY TRZECIE W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 3 W CHODZIEŻY, PT.: URODZINY ZIEMI Nie można przyrody zwyciężyć inaczej niż przez to, że się jej słucha. ROK SZKOLNY 2012/2013

Bardziej szczegółowo

,,DAR PANOWANIA NAD PRZYRODĄ WINNIŚMY WYKORZYSTAĆ W POCZUCIU ODPOWIEDZIALNOŚCI, ŚWIADOMOŚCI, ŻE JEST TO WSPÓLNE DOBRO LUDZKOŚCI.

,,DAR PANOWANIA NAD PRZYRODĄ WINNIŚMY WYKORZYSTAĆ W POCZUCIU ODPOWIEDZIALNOŚCI, ŚWIADOMOŚCI, ŻE JEST TO WSPÓLNE DOBRO LUDZKOŚCI. ,,DAR PANOWANIA NAD PRZYRODĄ WINNIŚMY WYKORZYSTAĆ W POCZUCIU ODPOWIEDZIALNOŚCI, ŚWIADOMOŚCI, ŻE JEST TO WSPÓLNE DOBRO LUDZKOŚCI. (JAN PAWEŁ II) WOJEWÓDZKI KONKURS EKOLOGICZNY NA RATUNEK ZIEMI KONKURS OBJĘTY

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNO WYCHOWAWCZYCH EDUKACJA ZDROWOTNA PRZEZNACZONY DLA UCZNIÓW EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ AUTOR: JANINA PIETRZYK

PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNO WYCHOWAWCZYCH EDUKACJA ZDROWOTNA PRZEZNACZONY DLA UCZNIÓW EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ AUTOR: JANINA PIETRZYK PROGRAM DZIAŁAŃ EDUKACYJNO WYCHOWAWCZYCH EDUKACJA ZDROWOTNA PRZEZNACZONY DLA UCZNIÓW EDUKACJI WCZESNOSZKOLNEJ AUTOR: JANINA PIETRZYK Założenia działań wychowawcy klasy Edukacja zdrowotna to jedno z podstawowych

Bardziej szczegółowo

MAŁY ODKRYWCA WODY I LASU

MAŁY ODKRYWCA WODY I LASU AUTORSKI PROJEKT EDUKACYJNY MAŁY ODKRYWCA WODY I LASU Autor: mgr Karolina Władysiak Miejsce pracy: ZSP w Napachaniu Stanowisko pracy: Nauczyciel str. 1 Powiedz mi, a zapomnę, pokaż a zapamiętam, pozwól

Bardziej szczegółowo

Papież - Jan Paweł II. I ty możesz chronić przyrodę. Pamiętaj ekologu młody, Bądź zawsze przyjacielem przyrody! Magdalena Kica Kl.

Papież - Jan Paweł II. I ty możesz chronić przyrodę. Pamiętaj ekologu młody, Bądź zawsze przyjacielem przyrody! Magdalena Kica Kl. I ty możesz chronić przyrodę. Pamiętaj ekologu młody, Bądź zawsze przyjacielem przyrody! Papież - Jan Paweł II Magdalena Kica Kl. 4 a 1. Segreguj śmieci. Czyli wrzucaj plastik do kosza na plastik, papier

Bardziej szczegółowo

,,O przyrodzie w przyrodzie - zajęcia terenowe z dziećmi niepełnosprawnymi intelektualnie

,,O przyrodzie w przyrodzie - zajęcia terenowe z dziećmi niepełnosprawnymi intelektualnie ,,O przyrodzie w przyrodzie - zajęcia terenowe z dziećmi niepełnosprawnymi intelektualnie Od początku rozwoju nowożytnej dydaktyki i pedagogiki klasycy tej dyscypliny naukowej zgłaszali pod adresem tradycyjnych

Bardziej szczegółowo

Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska. Blok tematyczny: Woda w przyrodzie. Scenariusz nr 1

Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska. Blok tematyczny: Woda w przyrodzie. Scenariusz nr 1 Autor scenariusza: Marzena Klimaszewska Blok tematyczny: Woda w przyrodzie Scenariusz nr 1 I. Tytuł scenariusza: Woda nasz skarb. II. Czas realizacji: 2 jednostki lekcyjne. III. Edukacje (3 wiodące): przyrodnicza,

Bardziej szczegółowo

Temperatura na Ziemi zmienia się!

Temperatura na Ziemi zmienia się! Odkrywcy świata Autor: Anna Romańska, Marcin Piotrowicz Lekcja 8 i 9: Temperatura na Ziemi zmienia się! Zajęcia opierają się na wykorzystania i przetwarzaniu danych zebranych w trakcie miesięcznej obserwacji

Bardziej szczegółowo

Ekologia Termin znany od 1876 r. Greka: Oikos (dom, życie domowe) i logia (nauka)

Ekologia Termin znany od 1876 r. Greka: Oikos (dom, życie domowe) i logia (nauka) Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekologiczny znaczy trendy Czy opłaca się być eko? Dr Cezary Jastrzębski, mdc@neostrada.pl Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 6 maja 2013 r. Ekologia Termin

Bardziej szczegółowo

Zestaw scenariuszy. Temat bloku czterech zajęć. Cztery pory roku. 1. Jesień

Zestaw scenariuszy. Temat bloku czterech zajęć. Cztery pory roku. 1. Jesień Temat bloku czterech zajęć Cztery pory roku 1. Jesień Cele zajęć: Zapoznanie z porą roku jesienią Doskonalenie umiejętności rozpoznawania i dostrzegania zmian zachodzących w przyrodzie, w bliższym i dalszym

Bardziej szczegółowo

Anna Drężek nauczycielka przyrody Prywatna Szkoła Podstawowa im. Zofii i Jędrzeja Moraczewskich w Sulejówku

Anna Drężek nauczycielka przyrody Prywatna Szkoła Podstawowa im. Zofii i Jędrzeja Moraczewskich w Sulejówku Anna Drężek nauczycielka przyrody Prywatna Szkoła Podstawowa im. Zofii i Jędrzeja Moraczewskich w Sulejówku Opinia o Programie nauczania przyrody w szkole podstawowej autorstwa: Barbary Klimuszko, Janiny

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji działania ekologicznego. ,, Robiąc tak niewiele możesz pomóc innym i przyrodzie

Sprawozdanie z realizacji działania ekologicznego. ,, Robiąc tak niewiele możesz pomóc innym i przyrodzie Sprawozdanie z realizacji działania ekologicznego,, Robiąc tak niewiele możesz pomóc innym i przyrodzie Działanie ekologiczne pt.,, Robiąc tak niewiele możesz pomóc innym i przyrodzie było zespołem zadań

Bardziej szczegółowo

Program Pracy Szkolnego Koła,,Towarzystwa Przyjaciół Lasu

Program Pracy Szkolnego Koła,,Towarzystwa Przyjaciół Lasu Program Pracy Szkolnego Koła,,Towarzystwa Przyjaciół Lasu Założenia programu: Program przeznaczony jest do realizacji w Szkole Podstawowej w formie nieobowiązkowych zajęć pozalekcyjnych Tematyka zajęć

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EDUKACJI EKOLOGICZNEJ

PROGRAM EDUKACJI EKOLOGICZNEJ 1 PROGRAM EDUKACJI EKOLOGICZNEJ Z EKOLOGIĄ PRZEZ ŻYCIE DLA KLAS I III SZKOŁY PODSTAWOWEJ W PRĄTNICY Opracowała: mgr Maria Jakubowska mgr Mariola Kliniewska mgr Iwona Ziejewska PRĄTNICA 2003 2 WSTĘP Człowiek

Bardziej szczegółowo

25. CO NAM JEST POTRZEBNE W PODRÓŻY CZYLI O KLASYFIKOWANIU OBIEKTÓW

25. CO NAM JEST POTRZEBNE W PODRÓŻY CZYLI O KLASYFIKOWANIU OBIEKTÓW 114 25. CO NAM JEST POTRZEBNE W PODRÓŻY CZYLI O KLASYFIKOWANIU OBIEKTÓW Małgorzata Sieńczewska 25. CO NAM JEST POTRZEBNE W PODRÓŻY CZYLI O KLASYFIKOWANIU OBIEKTÓW Cele ogólne w szkole podstawowej zdobycie

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć zintegrowanych dla uczniów klasy II. Ortografia na wesoło. Temat: Dyktando twórcze zawierające nazwy zwierząt pisane przez ż

Scenariusz zajęć zintegrowanych dla uczniów klasy II. Ortografia na wesoło. Temat: Dyktando twórcze zawierające nazwy zwierząt pisane przez ż Scenariusz zajęć zintegrowanych dla uczniów klasy II Ortografia na wesoło Temat: Dyktando twórcze zawierające nazwy zwierząt pisane przez ż Cele główne: utrwalenie i sprawdzenie opanowania poprawnej pisowni

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE!

SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! SCENARIUSZ PIJMY WODĘ NA ZDROWIE! CELE: 1. Przekazanie dzieciom wiedzy na temat znaczenia wody dla ludzi, zwierząt i roślin. 2. Uświadomienie dzieciom wagi picia wody. 3. Przekazanie dzieciom wiedzy na

Bardziej szczegółowo

PROGRAM TURYSTYCZNO- KRAJOZNAWCZY NAUCZANIE I WYCHOWANIE PRZEZ PODRÓŻOWANIE

PROGRAM TURYSTYCZNO- KRAJOZNAWCZY NAUCZANIE I WYCHOWANIE PRZEZ PODRÓŻOWANIE PROGRAM TURYSTYCZNO- KRAJOZNAWCZY NAUCZANIE I WYCHOWANIE PRZEZ PODRÓŻOWANIE GŁÓWNE ZAŁOŻENIA I CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU Czas wolny powinien być dla dziecka związany z przyjemnością, a nie z obowiązkiem.

Bardziej szczegółowo

Temat: Ziemia na rozdrożu, czyli czas na działanie!

Temat: Ziemia na rozdrożu, czyli czas na działanie! Autor: Urszula Depczyk Dla kogo: szkoła podstawowa, klasa VI Temat: Ziemia na rozdrożu, czyli czas na działanie! Cele lekcji: Kształcenie umiejętności dostrzegania zagrożeń związanych ze zmianami klimatycznymi

Bardziej szczegółowo

W SZKOLE PODSTAWOWEJ w ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 im. JANA PAWŁA II w BEŁŻYCACH

W SZKOLE PODSTAWOWEJ w ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 im. JANA PAWŁA II w BEŁŻYCACH W SZKOLE PODSTAWOWEJ w ZESPOLE SZKÓŁ NR 1 im. JANA PAWŁA II w BEŁŻYCACH W związku z postępującą degradacją środowiska naturalnego (susza, powodzie, dziura ozonowa) coraz większego znaczenia na świecie

Bardziej szczegółowo

Warsztaty/zajęcia stacjonarne:

Warsztaty/zajęcia stacjonarne: Warsztaty/zajęcia stacjonarne: Lp. Dla kogo będą warsztaty/zajęcia Ilość szt. Rodzaj/nazwa zajęć, podmiot prowadzący (krótka informacja czego dotyczą) Kl. IIII/ grupa Kl. IV VI/grupa Ekologia dla najmłodszych

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY PROEKOLOGICZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU

DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY PROEKOLOGICZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY PROEKOLOGICZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU Moja planeta jest całkiem nie z tej ziemi Moja planeta nie ma ceny W swojej pracy dokładamy wszelkich starań, by dzieci uczęszczające do

Bardziej szczegółowo