Zdrowo żyć zdrowym być

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zdrowo żyć zdrowym być"

Transkrypt

1 Polnisch Zdrowo żyć zdrowym być Informacje poruszające tematy z zakresu: Zdrowie dzieci, Wczesne wykrywawanie choroby nowotworowej raka piersi, Starość i Opieka Przewodnik dla migrantek i migrantów w Dolnej Saksonii Do nabycia w 10 różnych wersjach językowych

2 Impressum Gesund leben Gesund bleiben Informationen zu den Themen Kindergesundheit, Brustkrebsfrüherkennung, Alter und Pflege. Ein Leitfaden für Migrantinnen und Migranten in Niedersachsen Herausgeber: Niedersächsisches Ministerium für Soziales, Frauen, Familie und Gesundheit Hinrich-Wilhelm-Kopf-Platz 2, Hannover BKK Landesverband Niedersachsen-Bremen Siebstraße 4, Hannover Ethno-Medizinisches Zentrum e.v. (EMZ) Königstraße 6, Hannover Konzeption, Inhalt und Erstellung: Ethno-Medizinisches Zentrum e.v. (EMZ) Redaktion: Katja Ngassa Djomo, Stephanie Knostmann, Anna-Lena Krahn, Eva Schwarz, Ramazan Salman Lektorat: Heike Mönninghoff, Bernd Neubauer Übersetzung: Übersetzungsdienst Ethno-Medizinisches Zentrum e.v. Gestaltung: eindruck (Gestaltung und Werbung), Hannover Satz: Bernd Neubauer, Waake bei Göttingen Quelle Titelbild Arnaud Joron Fotolia.com; Bilder Seite 5 und 10 Wenn in diesem Wegweiser Personengruppen benannt sind, wird im Folgenden die männliche Schreibweise verwendet. Es sind aber weibliche und männliche Personen gleichermaßen gemeint. Dies geschieht aus Gründen des besseren Leseflusses und ist nicht als diskriminierend zu verstehen. Alle Rechte vorbehalten. Das Werk ist urheberrechtlich geschützt. Jede Verwendung in anderen als den gesetzlich zugelassenen Fällen bedarf deshalb der vorherigen schriftlichen Genehmigung durch die Herausgeber. Dieser Leitfaden ist in folgenden Sprachen erhältlich: Deutsch, Englisch, Französisch, Italienisch, Polnisch, Russisch, Serbokroatisch, Spanisch, Türkisch, Vietnamesisch. Stand: März 2009

3 Powitanie Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku, Zdrowie to temat który dotyczy każdego z nas niezależnie od płci, wieku i pochodzenia etnicznego. Zawarta w Projekcie-Trzech-Generacji myśl przewodnia skierowana jest do migrantek i migrantów, niezależnie od ich grupy wiekowej. Przejmując patronat nad modelowym projektem Z migrantami dla migrantów międzykulturowe zdrowie w Dolnej Saksonii cieszy mnie fakt, że niniejszy przewodnik porusza trzy ważne tematy związane ze zdrowiem: dzieci, kobiet i starszych osób. Poniższa broszurka ma na celu przekazanie informacji i udzielenie wskazówek, w jaki sposób mogą Państwo sami zadbać o swoje zdrowie, podnosząc tym samym jakość życia. Różnorodność ofert niemieckiego systemu zdrowotnego stanowi dodatkową zachętę w kontynuowaniu zdrowego trybu życia. Niniejszy tekst daje Państwu możliwość zapoznania się oraz skorzystania z oferowanych badań prewencyjnych i profilaktycznych. Poniższy informator ukazał się w 10 różnych wersjach językowych, tak aby zawarte w nim ważne informacje dotarły do wszystkich osób mieszkających w Dolnej Saksonii. Chciałabym podziękować wszystkim osobom zaangażowanym w projekcie MiMi: mediatorkom i mediatorom, partnerom projektu w Dolnej Saksonii, Krajowemu Związkowi Zakładowych Kas Chorych Dolnej Saksonii Bremy oraz wykonawcy projektu Ethno- Medizinischen Zentrum e. V. Droga Czytelniczko, Drogi Czytelniku, Przejmijcie odpowiedzialność za własne zdrowie i swojej rodziny, zapobiegajcie chorobom i korzystajcie z oferowanych badań prewencyjnych i profilaktycznych. Zdrowie Państwa jest dla mnie najważniejsze! Mechthild Ross-Luttmann Minister ds. Socjalnych, Kobiet, Rodziny i Zdrowia Dolnej Saksonii 1

4 Treść 1. Porady dla rodziców: Zdrowie dzieci i zapobieganie wypadkom 4 Odżywianie 4 Zdrowe zęby 6 Kiedy dziecko jest chore 8 Badania kontrolne dzieci (U) 9 Szczepienia ochronne 10 Ochrona przed chorobami 11 Zapobieganie wypadkom Porady dla kobiet: Wczesne wykrywanie raka piersi i jego leczenie 14 Czynniki ryzyka 14 Wczesne wykrywanie raka piersi 15 Rak piersi 17 Rehabilitacja i opieka po operacji Porady dla osób starszych: Starość, Opieka i Zdrowie 20 Zdrowie w podeszłym wieku 20 Opieka nad osobami starszymi 23 Ubezpieczenie zdrowotne 29 Pomoc społeczna Słowniczek Adresy 34 2

5 Wprowadzenie Najważniejsze być zdrowym! Zdrowie to źródło dające poczucie zadowolenia z życia: zdrowe dzieci w pełni zapału odkrywają otaczający je świat, dorośli znoszą lepiej twarde wymogi codzienności i mogą korzystać z życia. Również dla osób starszych jest bardzo ważne, zachować jak najdłużej sprawność fizyczną i wcześnie rozpoznawać choroby. Być zdrowym nie jest rzeczą oczywistą. Dlatego też niemiecki system opieki zdrowotnej wspiera wszystkie osoby nie tylko podczas choroby. Kasy Chorych wspierają i oferują świadczenia osobom ubezpieczonym w celu polepszenia i zachowania dobrego stanu zdrowia. Wachlarz ofert jest szeroki, począwszy od badań proflilaktycznych dla dzieci, poprzez badania mające na celu wczesne wykrywanie wszelkiego rodzaju chorób nowotworowych, w tym także raka piersi, aż do szczepień ochronnych przeciw grypie. Niniejsza broszura została opracowana przez Ethno-Medizinischen Zentrum e. V. we współpracy z innymi wspierającymi partnerami i ma na celu służyć całemu społeczeństwu, jako przewodnik po niemieckim systemie zdrowotnym. Rodzice otrzymają wskazówki w jaki sposób mogą zapewnić swoim dzieciom zdrowy start w życie oraz uzyskają informacje o przysługujących im świadczeniach dla dzieci z Kasy Chorych. Kobiety uzyskają informację na temat wczesnych profilaktycznych badań mammograficznych oraz leczenia raka piersi najczęściej występującego rodzaju nowotwora u kobiet na świecie. Starsze osoby otrzymają wskazówki w jaki sposób mogą w podeszłym wieku zadbać o zdrowie i zachować jak najdłużej sprawność fizyczną. Ponadto uzyskają informacje, jakie oferty mają do dyspozycji, jeśli zaistnieje konieczność skorzystania z opieki i pomocy w codziennych czynnościach. Ważne zwroty zostały zaznaczone w tekście kursywą i wyjaśnione w słowniczku. Ucieszy nas fakt, jeśli zawarte w niniejszym przewodniku informacje przyczynią się do polepszenia lub zachowania Państwa zdrowia. 3

6 1. Porady dla rodziców: Zdrowie dzieci i zapobieganie wypadkom W poniższej broszurce znajdziecie Państwo wskazówki dotyczące prawidłowego odżywiania dzieci, pielęgnacji zębów, badań kontrolnych, szczepień ochronnych oraz zapobiegania wypadkom: tak aby Państwa dzieci zdrowo się rozwijały! Odżywianie Mleko matki Mleko matki jest idealnym pożywieniem dla noworotka. Jest lekko strawne, chroni przed zatwardzeniem, różnymi infekcjami i alergiami. Dlatego też matki powinny karmić piersią tak długo jak to możliwe. Jeśli jedno z rodziców cierpi na alergię, jest szczególnie zalecane karmienie piersią noworotka do szóstego miesiąca życia. W przypadku problemów z karmieniem piersią, matka może zasięgnąć porady innych matek, położnych, lekarzy lub fachowych osób. Jeśli problemów z karmieniem nie da się pokonać, należy podawać noworotkowi gotowe pożywienie. Produkty dla niemowląt można otrzymać w supermarketach. Gotowe pożywienie W ofercie sprzedaży znajdują się różnego rodzaju produkty dla niemowląt dla różnych grup wiekowych: Kiedy? Co? Napis na etykietce Do końca okresu Pożywienie dla niemowląt Pre lub 1 karmienia flaszką Najwcześniej od Pożywienie kolejne 2 5. miesiąca życia W przypadku Specjalne pożywienie HA Pre, Pre HA lub HA 1 objawów alergii dla niemowląt Pożywienie dla noworotków HA 2 mało alergenne (HA = hipoalergiczny preparat do początkowego żywienia niemowląt z podwyższonym ryzykiem wystąpienia alergii od urodzenia, Pre = to mleko jest najbardziej podobne do mleka matki pod względem zawartych w nim składników) 4

7 Należy używać produktów odpowiednich do wieku dziecka i w ilościach podanych na opakowaniu! Dziurka w smoczku butelki powinna być mała, tak aby niemowle karmione butelką włożyło więcej wysiłku w ssanie. Prawidłowe ssanie jest ważne dla rozwoju szczęki i żuchwy oraz przełykania. Po wyczerpującym ssaniu niemowle będzie lepiej spało. Pożywienie dodatkowe Od piątego do siódmego miesiąca nie wystarcza dziecku tylko mleko matki lub gotowe pożywienie. Dlatego też do podawanego mleka, należy dokarmiać dziecko pożywieniem dodatkowym (papką jarzynową, ziemniaczaną i mięsem o konsystencji papki). Pożywienie dodatkowe jest gotowe do nabycia w słoiczkach. Jeśli sami gotujemy najlepiej przygotować posiłek ze zdrowej żywności Bio-owoców i warzyw. Ważne jest aby małe dzieci spożywały dużo mleka jest to konieczne do rozwoju kości i zębów. Zróżnicowane pożywienie dla starszych dzieci W jadłospisie małych dzieci, od drugiego roku życia, powinno znaleść się zróżnicowane pożywienie. Dzieci w tym wieku rosną i koniecznie potrzebują w pożywieniu odpowiednich składników odżywczych. Dzieci powinny wypić codziennie 1 litr płynu. Najlepiej nadają się niesłodzone herbatki i woda. Soki i lemonada zawierają zbyt dużo cukru. 5

8 Zdrowe zęby Ponieważ cukier powoduje powstawanie próchnicy, dzieci powinny jeść rzadko słodycze i zaraz po posiłku wyczyścić zęby. W sprzedaży znajdują się gumy do żucia dla dzieci. Podczas żucia są neutralizowane kwasy szkodliwe dla zębów. Gumy do żucia są przeznaczone dla starszych dzieci, gdy nie istnieje ryzyko połknięcia gumy. Używając podczas gotowania soli z fluorem wzmacniamy dodatkowo zęby przeciw próchnicy. Pielęgnacja zębów Nie tylko prawidłowe odżywianie, ale również dbanie o właściwą higienę jamy ustnej, sprzyja zachowaniu zdrowych zębów Państwa dzieci przez długi okres życia. Do drugiego roku życia wystarczy każdego wieczoru wyczyścić dziecku przed snem nocnym jamę ustną i zęby. Od trzeciego roku życia powinny dzieci czyścić zęby dwa razy dziennie szczoteczką do zębów i używać past do zębów z dodatkiem fluoru. Od szóstego roku życia mogą dzieci używać normalnych past do zębów i czyścić zęby przy asyście rodziców. W początkowej fazie rodzice powinni zaraz po dzieciach wyszczotkować im zęby. Uwaga: Noworodki oraz małe dzieci do 2. roku życia powinny dostawać codziennie tabletkę z witaminą D oraz fluorem. Od 2. roku życia dzieci powinny otrzymywać tabletkę z fluorem która chroni przed próchnicą i krzywicą oraz zapewnia prawidłową budowę kośćca i zębów. Uwaga: Nie należy podawać tabletek dziecku, jeśli ma alergię na laktozę lub galaktozę! 6

9 Badania stomatologiczne Dzieci i młodzież podobnie jak dorośli powinni regularnie odwiedzać stomatologa w celu badań kontrolnych. Ustawowe kasy chorych przejmują następujące koszty badań i profilaktyki: Dzieci (od 3. do 6. roku życia): Wczesne badania kontrolne u stomatologa odbywają się pod kątem chorób zębów, jamy ustnej oraz szczęki. Dentysta udziela rodzicom porad na temat higieny jamy ustnej, właściwego odżywiania się oraz informacji na temat zapotrzebowania organizmu dziecka na fluor. Dzieci i młodzież (od 6. do 18. roku życia): Podczas dwóch wizyt w roku sprawdza się według określonego harmonogramu higienę jamy ustnej i stan zębów, przeprowadza się fluoryzację oraz lakowanie zębów w celu zapobiegania próchnicy. W przypadku niedostatecznej higieny jamy ustnej udzielone zostaną wskazówki dotyczące jej lepszej pielęgnacji. Stomotolog udziela informacji odnośnie chorób zębów i jamy ustnej. 7

10 Kiedy dziecko jest chore Rodzice mogą zapobiec rozwojowi choroby, obserwując uważnie dziecko i zwracając uwagę na nietypowe zmiany w zachowaniu dziecka np. zmęczenie lub brak apetytu. Przy poważniejszych objawach choroby (kaszel, biegunka, bóle ucha, gorączka) należy skontaktować się z lekarzem pediatrą. U lekarza pediatry Większość lekarzy pediatrów przyjmuje we wszystkie dni powszednie przed i po południu. W sobotę i w niedzielę są gabinety pediatryczne zamknięte, ale zawsze pełni dyżur pediatra w pobliżu miejsca zamieszkania. Należy w pobliżu telefonu przechowywać numer do lekarza pediatry. Nagłe wypadki W szczególnie nagłych wypadkach takich jak np. złamanie kończyny, duszności, utrata przytomności lub mocne krwotoki należy zadzwonić pod numer alarmowy pogotowia ratunkowego 112 lub do najbliższego szpitala. 8

11 Badania kontrolne dzieci (U) Nawet jeśli dziecko nie jest chore powinno być poddawane regularnym badaniom kontrolnym (U-Untersuchungen) przez lekarza pediatrę. Podczas badań kontrolnych lekarz może stwierdzić, czy Państwa dziecko rozwija się prawidłowo lub czy występują zaburzenia w rozwoju dziecka. Badanie kontrolne Kiedy badanie jest wykonywane Miejsce wykonania badania Badanie kontrolne Zaraz po porodzie W szpitalu lub w U1 domu przez położną Badanie kontrolne Pomiędzy 3. a 10. W szpitalu lub w U2 dniem życia gabinecie lekarza pediatry Badania kontrolne Na następne badania kontrolne U lekarza pediatry U3 U9 (łącznie 8 wraz z nowym lub lekarza domowego badaniem U7a) należy zgłosić się do lekarza pediatry z dzieckiem do ukończenia przez nie 6. roku życia Badania kontrolne Pomiędzy 7. i 8. lub U lekarza pediatry lub U10 i U11 9. i 10. rokiem życia lekarza domowego Uwaga: Na badania kontrolne należy przynieść ze sobą kartę ubezpieczeniową oraz książeczkę dziecka (U-Heft). Proszę zabrać ze sobą również książeczkę szczepień. Przy okazji badania kontrolnego istnieje możliwość zaszczepienia dziecka. 9

12 Szczepienia ochronne Szczepienia chronią przed groźnymi chorobami zakaźnymi i powinny być powtarzane w regularnych odstępach czasu. Uwaga: Dzieci w momencje szczepienia powinny być zdrowe. Jeśli dziecko jest chore należy przełożyć termin szczepienia. Jeśli dziecko reaguje alergicznie na szczepienia, jest HIVpozytywne lub upośledzone wówczas należy koniecznie przed szczepieniem poinformować o tym fakcje lekarza. Ustawowe kasy chorych przejmują koszty następujących szczepień ochronnych dla dzieci (należy zwrócić uwagę na regionalne odchylenia!): Dyfteria Różyczka Krztusiec (koklusz) Żółtaczka typu B Poliomyelitis (Choroba Heine-Medina) Ospa wietrzna Hameophilus influenzae typ B (zapalenie opon mózgowych) Pneumokoki (np. zapalenie płuc i opon mózgowych) Meningokoki (np. zapalenie opon mózgowych) Tężec Odra Świnka Dziewczynki miedzy 12. i 17. rokiem życia; Human Papillomavirus (rak szyjki macicy) 10

13 Ochrona przed chorobami Zapobieganie wypadkom Możecie również Państwo sami przyczynić się do zachowania zdrowia Waszego dziecka. Zwracajcie uwagę na odpowiednie do pogody odzież i obuwie dziecka. Nie należy palić papierosów w mieszkaniu natomiast często je wietrzyć (kilka razy w ciągu dnia otworzyć okno na oścież), w wilgotnych pomieszczeniach powstają grzyby na ścianach które są bardzo szkodliwe dla zdrowia. Temperatura w pomieszczeniu powinna wynosić między 18 a 22 stopnie. Państwa dziecko nie powinno spędzać zbyt wiele czasu przed telewizorem lub komputerem. Natomiast powinno dużo przebywać na świeżym powietrzu i być aktywnym fizycznie. Zatroszczcie się Państwo o to, aby Wasze dziecko wcześnie nauczyło się pływać. Szczególnie ważne jest zapobieganie wypadkom w domu i w ruchu drogowym. Wyczerpujące informacje o przyczynach i zapobieganiu wypadkom otrzymacie Państwo w Niemieckim Stowarzyszeniu Bezpieczeństwa Dzieci. Podane poniżej informacje oparte są na poradach i wskazówkach otrzymanych ze stowarzyszenia. Zwracajcie Państwo uwagę, aby wszystkie gniazdka w mieszkaniu były zabezpieczone przed małymi dziećmi. Nauczcie dzieci, że nie powinny zbliżać się do kuchenki elektrycznej i zabezpieczcie ją siatką zabezpieczającą przed dziećmi. Także szafy i szuflady należy odpowiednio zabezpieczyć. Należy zachować ostrożność w ruchu drogowym. Dzieci powinny być zapięte pasami w samochodzie i siedzieć w opowiednich do ich wieku fotelikach samochodowych. Od kwietnia 2008 mogą być w użytku tylko foteliki ECE44/03 które zostały przebadane na zgodność z normą (pierwsze dwie cyfry normy na pieczątce ECE rozpoczynają się na 03 lub 04). 11

14 Należy dokładnie ćwiczyć z dzieckiem i uczyć je, aby przechodziło przez ulicę dopiero wtedy, gdy obejrzy się na lewo i prawo. Dziecko powinno chodzić tylko po chodniku. Dajcie Państwo Waszemu dziecku dobry przykład i przechodźcie przez ulicę tylko na pasach i tylko na zielonym świetle. Inne niebezpieczne źródła wypadków których należy unikać: Schody są szczególnie niebezpieczne dla dzieci które zaczynają uczyć się chodzić. Znajdujące się w domu schody należy zabezpieczyć przed raczkującymi dziećmi siatką zabezpieczającą. Podłogi nie należy pastować na połysk, a w szczególności nie ścierać na gładko. Dywany nie powinny mieć fałd i nie przesuwać się po podłodze. Dotyczy to przede wszystkim dywaników łazienkowych położonych na podłodze z fliz. Małe dzieci pociągają chętnie za obrusy i kable oraz używają mebli jako podporę do wstania. Dlatego też należy regały zaktowić do ściany oraz pochować kable w odpowiednie osłony. Wtyczki, których się nie używa wyjąć z gniazdka i schować przed dziećmi. Lampy stojące mogą się łatwo przewrócić. Dzieci mogą strącić gorące napoje ze stołu pociągając za obrus. Małe dzieci lubią wchodzić do dużych skrzynek lub lodówek. Uwaga: istnieje niebezpieczeństwo, że dziecko się udusi lub zamarznie! Stoły do przewijania stoją z regóły wysoko i aktywne dzieci mogą łatwo z nich spaść. Nie należy zostawiać dziecka samego podczas przewijania lub przewijać go na podłodze. W chodzikach dzieci poruszają się szybko, dobrze byłoby z nich zrezygnować. Dzieci mogą zakładać torebki plastikowe na głowę. Wiele dzieci udusiło się w ten sposób. Należy przechowywać plastikowe torebki/worki z daleka od dzieci i poinformować je o grożącym niebezpieczeństwie. Tasiemki przy odzieży mogą zaczepić się na placu zabaw, na zjeżdzalni lub na innych urządzeniach, w autobusie, w windzie lub na schodach ruchomych. Nie ubierajcie Państwo dzieciom ubrań z tasiemkami. Zabawki którymi bawią się dzieci powinny być odpowiednie do ich wieku, 12

15 tak aby nie zaistniało niebezpieczeństwo połknięcia małych części. Poduszki i kołderki dla noworotków powinny być lekkie. Z pod ciężkich kołder dziecko nie może samo się wyswobodzić. Wanny są duże, noworodki i małe dzieci mogą się w nich utopić. Dlatego też należy używać specjalnych wanienek. Większe dzieci powinny kąpać się lub swawolić w wannie pod nadzorem rodziców. Sprzęt elektryczny nie należy przechowywać w okolicy prysznica lub wanny. Lekarstwa, papierosy (kipy) lub alkohol są trujące dla dzieci. Przechowywać je należy poza zasięgiem dzieci! Puszczanie latawców jest wspaniałą zabawą dla dzieci w porze jesiennej. Należy wyszukać odpowiednich miejsc np. bez przewodów elektrycznych, tak aby latawce się nie zaplątały w przewodach (istnieje niebezpieczeństwo porażenia prądem!). Środki myjące i piorące, produkty do pielęgnacji ciała (np. zmywacz do paznokci) mogą być również trujące dla dzieci. Produkty te należy również przechowywać poza zasięgiem dzieci. Rośliny trujące wyglądają niekiedy zachęcająco dla dzieci. Kosztowanie pączków, liści lub owoców rośliny może okazać się niebezpieczne. Należy usunąć takie rośliny z domu i z ogrodu, a dzieciom wyjaśnić, że nie powinny zjadać nieznanych im owoców. Zamarznięte sadzawki są szczególnie w zimie wykorzystywane do jazdy na łyżwach. Zarówno dzieci jak i dorośli jeżdzą każdego roku na takim lodzie. Dzieci nie powinny nigdy same jeździć na łyżwach po niepewnej powierzchni lodowej. Koty i psy nie pozwalają robić ze sobą wszystkiego. Nie należy zostawiać małych dzieci samych ze zwierzętami domowymi. Starsze dzieci powinny nauczyć się odpowiedniego obejścia ze zwierzętami. 13

16 2. Porady dla kobiet: Wczesne wykrywanie raka piersi i jego leczenie Pomimo faktu, że rak piersi jest jedną z najczęstszych chorób nowotworowych kobiet na świecie, to jednak zadowalającym jest fakt, że coraz więcej z nich ma szansę na wyleczenie: w 70 procentach przypadków odnotowano wyleczenie choroby. Pomimo, że częstotliwość zachorowania na raka piersi u niemieckich kobiet zmniejsza się, wzrasta natomiast liczba zachorowań u tureckich kobiet. Czynniki ryzyka Nieznane są bezpośrednie przyczyny występowania ani istoty zmian prowadzących do powstania raka piersi. Badania naukowe wykazały, że niektóre czynniki wpływają i tym samym zwiększają ryzyko występowania raka piersi. Uwarunkowania genetyczne: według opinii ekspertów u pięciu do ośmiu procent wszystkich kobiet ryzyko zachorowania na nowotwora piersi jest uwarunkowane dziedzicznie lub predyspozycjami genetycznymi. Odżywianie i ruch: jak wykazały badania odpowiednie odżywianie nie zawiarające tłustych potraw, natomiast bogate w warzywa i owoce oraz regularne uprawianie sportu zmniejsza ryzyko zachorowania. Otyłe kobiety które przeszły okres przekwitania częściej chorują na raka piersi. Zanieczyszczenie środowiska: wiele ze szkodliwych materiałów np. substancje radioaktywne wpływają na powstanie chorób nowotworowych. Wiek: ryzyko zachorowania na raka piesi wzrasta wraz z wiekiem kobiety. Ryzyko zachorowania na raka piersi spotyka najczęściej kobiety w grupie wiekowej 63 lat, tylko 20 procent kobiet poniżej 50 roku życia jest dotkniętych tą chorobą. Leczenie hormonalne: wyniki badań naukowych dowodzą, że długotrwałe zażywanie hormonów ma wpływ na powstanie raka piersi. Również zażywanie pigułek antykoncepcyjnych podnosi w nieznacznym stopniu ryzyko zachorowania. 14

17 Bezdzietność lub późne macierzyństwo: u kobiet bez potomstwa lub kobiet które pierwsze dziecko urodziły po 30. roku życia zwiększa się ryzyko zachorowania na raka piersi. Natomiast karmienie piersią obniża ryzyko zachorowania. Przebyte choroby nowotworowe: kobiety które wcześniej przeszły raka piersi mają podwyższone ryzyko ponownego zachorowana. Wczesne wykrywanie raka piersi Systematycznie wykonywane badania wczesnego wykrywania raka piersi mają na celu w porę wykryć chorobę nowotworową i zwiększają szansę na jej wyleczene. W celu wczesnego wykrycia choroby lekarze zalecają: samobadanie piersi, lekarskie badanie piersi przez dotyk oraz regularnie wykonywane zdjęcia rentgenowskie piersi (mammografia). Mastopatia: jest to niezłośliwa zmiana w tkance gruczołowej. W przypadku ciężkiej mastopii (3. stopnia) wzrasta ryzyko zachorowania na raka piersi. Alkohol: nadmierne spożywanie alkoholu jest znanym czynnikiem ryzyka chorób nowotworowych. Samobadanie piersi przez dotyk Gdzie i kiedy? Przed lustrem, w trakcie brania prysznica lub w trakcje pielęgnacji ciała po kąpieli W siódmym dniu od rozpoczęcia miesiączki W przypadku zaniku krwawień miesiączkowych, w jednym konkretnym dniu w miesiącu Na co należy zwracać uwagę Na guzy i obrzęki, na zmiany w wielkości piersi lub ich kształcie, na wgłębienia lub fałdy miejsc które wyglądają jak skórka pomarańczy, na zaczerwienione lub ciepłe miejsca na piersi. 15

18 W jaki sposób? Od obojczyka aż pod pierś, włącznie z badaniem piersi pod pachami. Trzema środkowymi palcami (palce są wyprostowane i złączone jak na podanym zdjęciu) Proszę wyobrazić sobie pierś jako tarczę zegara, badanie należy rozpocząć na obojczyku (godzina 12) Badanie należy wykonywać opuszkami palców, nie ich czubkami, należy wykonywać małe okrężne ruchy w kierunku brodawki Proszę powtórzyć tą czynność dla każdej godziny (jak na podanym zdjęciu) W większości przypadków zauważona zmiana na piersi kobiety została odkryta przez partnera. Proszę skorzystać z pomocy partnera podczas samobadania. Badanie lekarskie przez dotyk Kasy Chorych oferują kobietom które ukończyły 30. rok życia raz w roku podczas wizyty u ginekologa badania lekarskie na wykrywanie zmian w piersiach. Zdjęcia rentgenowskie piersi (mammografia) Podczas mammografii wykonywane jest zdjęcie rentgenowskie piersi kobiety. Kobiety pomiędzy 50. a 69. rokiem życia, które są ubezpieczone ustawowo mają prawo raz na dwa lata do badania przesiewowego tzw. mammografiaskryning. Koszty związane z badaniem ponosą Kasy Chorych. Według danych Ministerstwa Zdrowia regularne poddawanie się badaniom przesiewowym tzw. mammografiiskryning, kobiet w wieku pomiędzy 50. a 69. rokiem życia może zmniejszyć ryzyko zgonu o prawie jedną czwartą. Kobiety poniżej 50. i powyżej 69. roku życia ubezpieczone w ustawowym ubezpieczeniu, mają prawo do badania mammograficznego tylko w przypadku podejrzenia o raka piersi. Kiedy należy udać się do lekarza? przy wystąpieniu bóli przy zaobserwowanych zmianach formy, objętości i położenia piersi przy zmianach skórnych piersi, wciągnięciu skóry lub jej wypukłości przy zmianach w obrębie brodawki sutkowej 16

19 wyczuwając stwardnienia/guzy w piersi lub w dole pachwowym przy nagłym i nieuzasadnionym spadku wagi ciała obserwując różnorodne zachowanie się piersi podczas podnoszenia ramion do góry obserwując wodniste lub krwiste wydzieliny z sutków przy występujących nagle i nie ustępujących zaczerwienieniach skóry w okolicach piersi Prawie każda kobieta zaobserwowała w ciągu swojego życia zmiany w piersi, ale w 80 procentach przypadków były to łagodne choroby. Pomimo to należy skorzystać z konsultacji lekarskiej: po pierwsze aby uniknąć niepotrzebnego lęku przed ewentualną chorobą, po drugie aby najszybciej jak to możliwe rozpocząć leczenie, jeśli został zdiagnozowany rak. Aby stwierdzić, czy ewentualne zmiany wskazują na zachorowanie na raka piersi, pobierany jest materiał biologiczny ze zmienionych chorobowo tkanek (biopsja). Za pomocą specjalnej igły pobrane zostają próbki tkanek/komórek w celu dalszego badania. Uwaga: Otrzymane wyniki badań z zachodzącym podejrzeniem zmian w piersi nie oznaczają od razu zachorowania na raka piersi. Rak piersi Czym jest rak piersi? Poprzez niekontrolowany podział komórek powstają guzy. W guzach złośliwych zmienione komórki rozrastają się, wrastają w tkanki i je niszczą. Komórki te mogą się dostać przez krwioobieg i naczynia limfatyczne do innych organów i tworzyć tam przerzuty/ guzy wtórne. Jeśli u kobiety zostanie stwierdzony rak piersi ważne jest, aby pomimo takiej diagnozy bez pośpiechu i na spokojnie poinformowała się o możliwościach leczenia, odpowiednich klinikach leczniczych itd. Należy mieć na uwadze, że zostaną przeprowadzone dalsze badania w celu stwierdzenia stanu i zaawanowania choroby. Terapia Wraz z rozwojem nowoczesnej medycyny, przy obecnym leczeniu raka piersi stosuje się ulepszone metody leczenia oszczędzającego pierś, a amputacje piersi nie są wykonywane tak często jak dawnej. W powyżej 70 procenach przypadków nie dochodzi do usunięcia piersi podczas zabiegu chirurgicznego. O udanej terapii decyduje wielkość guza, jego rozwój i położenie, wielkość piersi, wiek pacjentki oraz jej wymagania. Leczenie obejmuje, oprócz zabiegu chirurgicznego także radioterapię lub w niektórych przypadkach 17

20 terapię farmakologiczną (terapia antyhormonalna, chemoterapia). Operacja Najczęściej wystarcza przeprowadzenie jednego zabiegu chirurgicznego, podczas którego usunięty zostaje guz i część ściśle przylegającej do niego zdrowej tkanki. Zabieg chirurgiczny oszczędzający pierś jest przeprowadzany w przypadkach, gdy zlokalizowany jest jeden guz bez przerzutów. Amputacja piersi jest konieczna w przypadku gdy, została wykryta większa ilość guzów ma się do czynienia ze stanem zapalnym raka (Karzinom) guz jest tak rozprzestrzeniony, że nie można go usunąć bez konieczności amputacji naświetlanie po operacji jest niemożliwe lub pacjentka sobie tego nie życzy lub dla pacjentki amputacja piersi jest pewniejsza, niż zabieg chirurgiczny oszczędzający pierś. Podczas operacji zostają usunięte spod pachy węzły chłonne. Ma to na celu stwierdzenie, czy węzły chłonne zostały i w jakiej ilości zaatakowane przez nowotwora. Terapia hormonalna Rozwój nowotworów złośliwych jest w trzech czwartych przypadków uzależniony od obecności hormonów. Estrogen, żeński hormon płciowy przyspiesza rozwój komórek rakowych. Podczas terapii hormonalnej podaje się tak zwane antyhormony w celu zahamowania rozwoju komórek rakowych. Radioterapia Radioterapia jest jedną z metod leczenia raka piersi. Po operacji, w której pierś pacjentki została zachowana, zostaną zniszczone lub zahamowane w rozwoju ewentualnie pozostałe komórki rakowe, poprzez naświetlenie promieniami jonizującymi. Radioterapię wykonuje się kilka razy w tygodniu przez okres ok. sześciu tygodni. Zabiegi odbywają się w klinikach lub w gabinetach radioterapii. Chemoterapia U pacjenek chorych na raka przeprowadza się w leczeniu choroby, oprócz zabiegów chirurgicznych i radioterapii również chemoterapię. Ma ona na celu zmniejszyć ryzyko nawrotu choroby oraz zahamować ewentualne przerzuty. Lekarstwa są podawane w dłuższych odstępach czasu, rozchodzą się po całym organiźmie i hamują rozwój komórek nowotworowych. W ten sposób zostają zlikwidowane także i nieodkryte komórki rakowe. 18

21 Rekonstrukcja piersi lub inne możliwości Jeśli zaistniała konieczność amputacji piersi lub wygląd piersi po operacji jest niezadowalający, wówczas mają pacjentki trzy możliwości poprawy wyglądu estetycznego piersi poprzez: włożenie do biustonosza wkładki z waty lub inne zewnętrzne protezy, wstawienie sztucznego implantu do piersi lub zdecydować się na zabieg mający na celu rekonstrukcje piersi z użyciem tkanek własnych. Wsparcie psychiczne Podczas terapii pomocne są rozmowy i wsparcje psychologów ze szpitala, poradni i grup samopomocy. Dają one pacjentkom możliwość otrzymania wsparcia psychicznego i lepszego znoszenia choroby oraz rozwinięcia perspektyw na dalsze życie. Rehabilitacja i opieka po operacji Rehabilitacja Rehabilitacja może być stacjonarna albo ambulatoryjna. Rehabilitacja stacjonarna odbywa się w specjalistycznych klinikach rehabilitacyjnych. Podczas rehabilitacji ambulatoryjnej pacjent przebywa od poniedziałku do piątku w klinice rehabilitacyjnej, która znajduje się w pobliżu jego miejsca zamieszkania, noce i weekendy spędza w domu. Opieka po operacji Opieka po operacji trwa przez trzy lata po przeprowadzonym zabiegu chirurgicznym. W okresie co trzy miesiące, względnie co pół roku wykonywana jest mammografia chorej/zoperowanej piersi, oraz jeden raz w roku mammografia zdrowej piersi. Również w następnych dwóch latach, po upływie pierwszych trzech lat, jest wykonywana w odpowiednich odstępach czasowych mammografia piersi. 19

22 3. Porady dla osób starszych: Starość, Opieka i Zdrowie Zdrowie w podeszłym wieku Według definicji światowej Organizacji Zdrowia osoba starsza to taka która ukończyła 65. rok życia. Badania wykazały, że migranci szczególnie wcześnie (przeciętnie w wieku od 60 lat) czują się staro i narażeni są na czynniki niebezpieczne dla zdrowia. Częściej niż rodowici mieszkańcy kraju, przechodzą na wcześniejszą emerytutę, częściej występuje u nich wielochorobowość (polipatologia), częściej zapadają na choroby chroniczne i dotyka ich kalectwo. Wpływ na taki niekorzystny stan rzeczy i dodatkowy balast psychiczny mają m.in. opuszczenie ojczyzny, przyjaciół i rodziny w celu rozpoczęcia życia i znalezienia pracy w obcym kraju. Ponadto migranci są obciążeni ciężką pracą fizyczną. Korzystając z oferowanej profilaktyki mogą zwiększyć swój komfort życia w podeszłym wieku. Pokarm i napoje Zmniejszenie uczucia głodu i pragnienia postępuje wraz z wiekiem, należy jednak pamiętać, że pokarm i napoje są ważne dla funkcjonowania organizmu. Z jednej strony ważne jest odpowiednie odżywianie, gdyż jego brak powodują niedowagę i pogorszenie stanu zdrowia. Z drugiej strony powinny osoby starsze unikać przejadania się, gdyż sprzyja to powstawaniu nadwagi. Osoby starsze powinny: spożywać mniej potraw zawierających tłuszcze i węglowodany, spożywać więcej potraw zawierających białko oraz żywność bogatą w częściowo strawne składniki pobudzające jelita do pracy (więcej produktów nabiałowych), unikać spożywania alkoholu, spożywać mniej słodkich potraw i używać mniej soli, codziennie jeść owoce i warzywa. 20

DZIEŃ. 50-69 lat. 20-49 lat EUROPEJSKI. Walki z Rakiem Piersi

DZIEŃ. 50-69 lat. 20-49 lat EUROPEJSKI. Walki z Rakiem Piersi Europejski Dzień (Breast Health Day) to ustanowione 15 października święto, którego istotą jest przypominanie i uświadamianie o tym jak zapobiegać występowaniu nowotworów piersi oraz o olbrzymim znaczeniu

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka Raka Piersi i Raka Szyjki Macicy prezentacja dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych

Profilaktyka Raka Piersi i Raka Szyjki Macicy prezentacja dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Profilaktyka Raka Piersi i Raka Szyjki Macicy prezentacja dla uczniów szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych 2015-02-03 1 opracowała: Agnieszka Podlaszczak Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna

Bardziej szczegółowo

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna.

2. Podstawą przyjęcia do ZPOP jest zdiagnozowana przewlekła choroba psychiczna. Kontakt: Punkt Pielęgniarski: (087) 562 64 83, Sekretariat: (087) 562 64 79 Kliknij po więcej informacji Regulamin Zakładu Pielęgnacyjno-Opiekuńczego Psychiatrycznego w Specjalistycznym Psychiatrycznym

Bardziej szczegółowo

OPIEKA DŁUGOTERMINOWA W POLSCE

OPIEKA DŁUGOTERMINOWA W POLSCE OPIEKA DŁUGOTERMINOWA W POLSCE Polski system gwarantuje obywatelom kraju dostęp do opieki długoterminowej w ramach ochrony zdrowia oraz pomocy społecznej. Z opieki tej mogą korzystać osoby przewlekle i

Bardziej szczegółowo

JAK DBAĆ O ZDROWIE czyli EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM

JAK DBAĆ O ZDROWIE czyli EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM JAK DBAĆ O ZDROWIE czyli EUROPEJSKI KODEKS WALKI Z RAKIEM Europejski Kodeks Walki z Rakiem Zawiera 11 zaleceń,, których stosowanie może przyczynić się do: zmniejszenia ryzyka zachorowania na nowotwory

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA UBEZPIECZENIA GRUPOWEGO ZIPH GORZÓW

PROPOZYCJA UBEZPIECZENIA GRUPOWEGO ZIPH GORZÓW PROPOZYCJA UBEZPIECZENIA GRUPOWEGO ZIPH GORZÓW 2012-2013 --------------------------------------------------- ZAKRES OCHRONY KL. W-1 W-2 W-3 W-4 W-5 W-6 Ubezpieczenie następstw nieszczęśliwego wypadku powodującego

Bardziej szczegółowo

OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE

OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE OPIEKA NAD PACJENTEM CHORYM PRZEWLEKLE Zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy i opiekuńczo-leczniczy Zadaniem zakładu opiekuńczego jest okresowe objęcie całodobową pielęgnacją oraz kontynuacją leczenia świadczeniobiorców

Bardziej szczegółowo

Badanie przesiewowe szyjki Badanie przesiewowe szyjki macicy: Kolposkopia

Badanie przesiewowe szyjki Badanie przesiewowe szyjki macicy: Kolposkopia Polish translation of Cervical screening: the colposcopy examination (January 2013) Badanie przesiewowe szyjki Badanie przesiewowe szyjki macicy: Kolposkopia Poradnik zaktualizowany Page 2 Dlaczego powinnam

Bardziej szczegółowo

10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka

10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka 10 kroków do wzmocnienia organizmu dziecka Krok pierwszy - pełnowartościowa dieta Drogi Rodzicu, prawidłowo dobrana dieta jest podstawowym czynnikiem, który pomoże w zapobieganiu chorobom. Konieczne jest

Bardziej szczegółowo

DEFINICJE. OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Opieka długoterminowa w Polsce jest realizowana w dwóch obszarach: pomocy społecznej i służby zdrowia.

DEFINICJE. OPIEKA DŁUGOTERMINOWA Opieka długoterminowa w Polsce jest realizowana w dwóch obszarach: pomocy społecznej i służby zdrowia. PROJECT - TRAINING FOR HOMECARE WORKERS IN THE FRAME OF LOCAL HEALTH CARE INITIATIVES PILOT TRAINING IN INOWROCŁAW, POLAND 22-23.02.2014 DEFINICJE W Polsce w ramach świadczeń poza szpitalnych wyróżniamy

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE

CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE CZĘŚĆ SZCZEGÓŁOWA ROZDZIA 4 NAJCZĘSTSZE NOWOTWORY OBJAWY, ROZPOZNAWANIE I LECZENIE Arkadiusz Jeziorski W Polsce do lekarzy onkologów zgłasza się rocznie ponad 130 tysięcy nowych pacjentów; około 80 tysięcy

Bardziej szczegółowo

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ

PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ PAMIĘTAJ O ZDROWIU! ZBADAJ SIĘ Przewodnik po programach profilaktycznych finansowanych przez NFZ Lepiej zapobiegać niż leczyć Program profilaktyki chorób układu krążenia Choroby układu krążenia są główną

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA W OKRESIE SZKOLNYM Opracowała: Iwona Konowalska Prawidłowe żywienie powinno stanowić bardzo istotny element promocji zdrowia. Tworząc szkolne programy prozdrowotne należy koncentrować

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA ANETA SADOWSKA I PATRYCJA SZAFRAŃSKA HASŁO PORADNIKA Nie wystarczy jeść - należy się odżywiać - to mądre słowa. Nie należy wpychać w siebie wszystkiego co jest na stole, czy w

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE

UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA FUNKCJONARIUSZY I PRACOWNIKÓW CYWILNYCH BIURA OOCHRONY RZĄDU Szanowni Państwo, Poniżej przedstawiamy ofertę Ubezpieczenia na życie i zdrowie lub dodatkowo życie i zdrowie Współmałżonka

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii

STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI. Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii STAN ZDROWIA POLSKICH DZIECI Prof. nadzw. Teresa Jackowska Konsultant Krajowy w dziedzinie pediatrii W trosce o młode pokolenie. Jak wychować zdrowe dziecko? Konferencja prasowa 09.09.2015 Sytuacja demograficzna

Bardziej szczegółowo

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka

Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży. Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka Znaczenie pierwszego śniadania, czyli zdrowe odżywianie dzieci i młodzieży Na podstawie materiałów ORE- Anna Pisowacka JAK PRAWIDŁOWO SIĘ ODŻYWIAĆ? Zalecenia żywieniowe 6 + 1 U według S. Bergera Urozmaicenie

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE

UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE UBEZPIECZENIE NA ŻYCIE DLA BYŁYCH FUNKCJONARIUSZY BIURA OCHRONY RZĄDU Szanowni Państwo, Poniżej przedstawiamy ofertę Ubezpieczenia na życie i zdrowie Ubezpieczonego lub dodatkowo życie i zdrowie Współmałżonka

Bardziej szczegółowo

SEH Ulotka SOR Ryzyka związane z nadużywaniem alkoholu

SEH Ulotka SOR Ryzyka związane z nadużywaniem alkoholu SEH Ulotka SOR Ryzyka związane z nadużywaniem alkoholu Jeżeli podczas badań przesiewowych okaże się, że jest mowa o nadmiernym spożyciu alkoholu, jesteście Państwo wówczas narażeni na większe ryzyko problemów

Bardziej szczegółowo

Rozsiany rak piersi z przerzutami rady dla pacjentek i ich rodzin

Rozsiany rak piersi z przerzutami rady dla pacjentek i ich rodzin Rozsiany rak piersi z przerzutami rady dla pacjentek i ich rodzin Rozsiany rak piersi oznacza, że komórki rakowe z pierwotnego guza rozprzestrzeniły się na inne części ciała. Te komórki rakowe tworzą nowe

Bardziej szczegółowo

Wakacyjny poradnik pacjenta

Wakacyjny poradnik pacjenta Wakacyjny poradnik pacjenta Biuro Rzecznika Praw Pacjenta Pamiętaj jako pacjent masz prawo do: świadczeń zdrowotnych zgodnych z aktualną wiedzą medyczną; informacji o swoim stanie zdrowia; zgłaszania działań

Bardziej szczegółowo

WARUNKI POLISY NNW dziecka POLISA PZU S.A. nr HSD1 / 331 / 1148

WARUNKI POLISY NNW dziecka POLISA PZU S.A. nr HSD1 / 331 / 1148 WARUNKI POLISY NNW dziecka POLISA PZU S.A. nr HSD1 / 331 / 1148 SUMA UBEZPIECZENIA : 10 000,00 zł OKRES UBEZPIECZENIA : do 24 października 2015 roku ŚWIADCZENIA PODSTAWOWE W RAMACH SKŁADKI PODSTAWOWEJ:

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY RAKA JELITA GRUBEGO BYWAJĄ CZĘSTO UKRYTE

WCZESNE OBJAWY RAKA JELITA GRUBEGO BYWAJĄ CZĘSTO UKRYTE WCZESNE OBJAWY RAKA JELITA GRUBEGO BYWAJĄ CZĘSTO UKRYTE SPOŚRÓD CHORYCH NA RAKA JELITA GRUBEGO UDAJE SIĘ POKONAĆ CHOROBĘ POD WARUNKIEM JEJ WCZESNEGO WYKRYCIA. Rak jelita grubego jest trzecim najczęściej

Bardziej szczegółowo

Czym jest nowotwór złośliwy?

Czym jest nowotwór złośliwy? Czym jest nowotwór złośliwy? Nowotwór złośliwy-nowotwór o małym zróżnicowaniu tkanek, za to o skłonności do odrywania się komórek. Nowotwór złośliwy często jest utożsamiany z rakiem, który jest tylko jedną

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie chorobowe

Ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie chorobowe Ubezpieczenie zdrowotne i ubezpieczenie chorobowe Pracownicy są objęci ubezpieczeniem zdrowotnym w kraju, w którym pracują. Jeżeli pracują jednocześnie w dwóch krajach, muszą ubezpieczyć się w kraju zamieszkania.

Bardziej szczegółowo

Śmierć ubezpieczonego. w następstwie: nieszczęśliwego wypadku zawału serca krwotoku śródczaszkowego ataku epilepsji sepsy

Śmierć ubezpieczonego. w następstwie: nieszczęśliwego wypadku zawału serca krwotoku śródczaszkowego ataku epilepsji sepsy Świadczenia podstawowe w ramach składki podstawowej Śmierć ubezpieczonego w następstwie: nieszczęśliwego wypadku zawału serca krwotoku śródczaszkowego ataku epilepsji sepsy 100% sumy ubezpieczenia Śmierć

Bardziej szczegółowo

Świadczenia podstawowe

Świadczenia podstawowe Oferta PZU dla Szkoły Podstawowej w Nowym Świętowie na rok szkolny 2014/2015 Wariant II, suma ubezpieczenia (SU): 11.000 zł- składka 49 zł, polisa nr... Świadczenia podstawowe i dodatkowe Świadczenia podstawowe

Bardziej szczegółowo

UZASADNIENIE WNIOSKU* (wypełnia osoba ubiegająca się o umieszczenie lub jej przedstawiciel ustawowy)

UZASADNIENIE WNIOSKU* (wypełnia osoba ubiegająca się o umieszczenie lub jej przedstawiciel ustawowy) Miejscowość,... data... W N I O S E K osoby ubiegającej się o umieszczenie w domu pomocy społecznej Imię i nazwisko... Data i miejsce urodzenia... Adres zamieszkania... Nr PESEL... Na podstawie art. 54

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

Diagnoza. Zdiagnozowano raka piersi - i co dalej? Dr med. A.H. Wasylewski

Diagnoza. Zdiagnozowano raka piersi - i co dalej? Dr med. A.H. Wasylewski Diagnoza Zdiagnozowano raka piersi - i co dalej? Dr med. A.H. Wasylewski Zdiagnozowanie raka piersi początkowo budzi u większości kobiet przerażenie. Dlaczego ja? Co mam teraz zrobić i jakie czekają mnie

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyki Zdrowotnej

Program Profilaktyki Zdrowotnej Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr IX/56/2011 Program Profilaktyki Zdrowotnej Realizowany w roku 2011 pod nazwą Badania wad postawy wśród dzieci klas pierwszych szkół podstawowych miasta Tczewa w ramach programu

Bardziej szczegółowo

zdrowie mojego dziecka jest dla mnie najważniejsze

zdrowie mojego dziecka jest dla mnie najważniejsze ubezpieczenia zdrowie mojego dziecka jest dla mnie najważniejsze Optymalny Wybór AXA Dla Twoich dzieci. Na wszelki wypadek grupowe ubezpieczenie na życie Optymalny Wybór AXA Czy masz pewność, że jeśli

Bardziej szczegółowo

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca

CMC/2015/03/WJ/03. Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca CMC/2015/03/WJ/03 Dzienniczek pomiarów ciśnienia tętniczego i częstości akcji serca Dane pacjenta Imię:... Nazwisko:... PESEL:... Rozpoznane choroby: Nadciśnienie tętnicze Choroba wieńcowa Przebyty zawał

Bardziej szczegółowo

SZCZEPIENIA OCHRONNE U DOROSŁYCH lek. Kamil Chudziński Klinika Anestezjologii i Intensywnej Terapii CSK MSW w Warszawie 10.11.2015 Szczepionki Zabite lub żywe, ale odzjadliwione drobnoustroje/toksyny +

Bardziej szczegółowo

RAK PIERSI, CHOROBA CZĘSTO WYSTĘPUJĄCA! Na terenie Niemiec choruje co 10 kobieta, jednakże

RAK PIERSI, CHOROBA CZĘSTO WYSTĘPUJĄCA! Na terenie Niemiec choruje co 10 kobieta, jednakże RAK PIERSI, CHOROBA CZĘSTO WYSTĘPUJĄCA! Na terenie Niemiec choruje co 10 kobieta, jednakże RAK PIERSI JEST ULECZALNY! Szczególnie jeśli zostanie wcześnie rozpoznany oraz konsekwentnie i właściwie leczony.

Bardziej szczegółowo

[logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk. Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy

[logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk. Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy [logo Rządu Walii] www.cymru.gov.uk Twój poradnik na temat szczepienia przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego (HPV) Pokonać raka szyjki macicy Co to jest rak szyjki macicy? Ten typ raka rozwija się w

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Walki z Rakiem

Światowy Dzień Walki z Rakiem Z tej okazji zachęcamy wszystkich do refleksji. Każdy z nas może podjąć pewne działania i mieć wpływ na zdrowie swoje i swoich bliskich. Możesz podejmować zdrowe decyzje To, co robimy każdego dnia wpływa

Bardziej szczegółowo

zdrowia Zaangażuj się

zdrowia Zaangażuj się Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się Niniejszy projekt jest finansowany przez Ochrona Twojego zdrowia Zaangażuj się www.oha.com 1. Zainteresuj się ochroną swojego zdrowia. Jeśli masz pytania lub wątpliwości

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA SCHORZEŃ PIERSI

PROFILAKTYKA SCHORZEŃ PIERSI PROFILAKTYKA SCHORZEŃ PIERSI Lek. Dominika Jasińska-Stasiaczek www.domhome.pl http://www.echirurgia.pl/sutek/koliste_ruchy.htm CO TO JEST ZMIANA W PIERSI? Pierś zbudowana jest z tkanki gruczołowej, tłuszczowej

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA

FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA Data wypełnienia: FORMULARZ MEDYCZNY PACJENTA NAZWISKO i IMIĘ PESEL ADRES TELEFON Nazwisko i imię opiekuna/osoby upoważnionej do kontaktu: Telefon osoby upoważnionej do kontaktu: ROZPOZNANIE LEKARSKIE

Bardziej szczegółowo

Styl życia a nowotwory złośliwe w świetle Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Jadwiga Zapała

Styl życia a nowotwory złośliwe w świetle Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem. Jadwiga Zapała Styl życia a nowotwory złośliwe w świetle Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem Jadwiga Zapała CHOROBY CYWILIZACYJNE Nowotwory Choroby układu krążenia Choroby metaboliczne Schorzenia układu nerwowego EUROPEJSKI

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 9

Szkoła Podstawowa nr 9 Szkoła Podstawowa nr 9 im. Jana Pawła II w Ostrowie Wielkopolskim w drodze do uzyskania statusu SZKOŁY PROMUJĄCEJ ZDROWIE ZDROWIE to stan pełnego, dobrego samopoczucia fizycznego, psychicznego i społecznego,

Bardziej szczegółowo

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Poradnie dla kobiet w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w Skåne DOKĄD MAM SIĘ UDAĆ? CZY BĘDĘ MIAŁA BLIŹNIAKI? CZY TO DLA MNIE DOBRE? CZY TO NORMALNE? CZY TO JEST PŁATNE?

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków dzieci uczących się w Szkole Podstawowej nr 17 w Lublinie w roku szkolnym 2014 / 2015

Ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków dzieci uczących się w Szkole Podstawowej nr 17 w Lublinie w roku szkolnym 2014 / 2015 Ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków dzieci uczących się w Szkole Podstawowej nr 17 w Lublinie w roku szkolnym 2014 / 2015 Suma ubezpieczenia 9 000 zł, wariant II Zwrot kosztów leczenia do

Bardziej szczegółowo

801 102 102 pzu.pl. PZU SA Oddział Wrocław Ul. Oławska 35, 50-124 Wrocław tel. 71 308 26 47 do 45, fax. 71 308 26 46

801 102 102 pzu.pl. PZU SA Oddział Wrocław Ul. Oławska 35, 50-124 Wrocław tel. 71 308 26 47 do 45, fax. 71 308 26 46 801 102 102 pzu.pl PZU SA Oddział Wrocław Ul. Oławska 35, 50-124 Wrocław tel. 71 308 26 47 do 45, fax. 71 308 26 46 Ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków dzieci, młodzieży szkolnej na rok szkolny

Bardziej szczegółowo

Akademia Siatkówki KURIAN ul. Gołębia 10 11-041 Olsztyn 695 034 802 www.kurianvolley.com.pl

Akademia Siatkówki KURIAN ul. Gołębia 10 11-041 Olsztyn 695 034 802 www.kurianvolley.com.pl WARUNKI UCZESTNICTWA W OBOZIE SPORTOWYM 1. Uczestnik zobowiązany jest stosować się do regulaminu obozu, ośrodka gdzie jest organizowany obóz oraz do poleceń instruktora. 2. Uczestnik obozu jest zobowiązany

Bardziej szczegółowo

Europejski Kodeks Walki z Rakiem

Europejski Kodeks Walki z Rakiem Europejski Kodeks Walki z Rakiem Europejski kodeks walki z rakiem powstał z inicjatywy Unii Europejskiej, która już w latach 80 uznała zmagania z rakiem w społeczeństwie Europejczyków za jeden z najważniejszych

Bardziej szczegółowo

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B?

Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Czy grozi mi wirusowe zapalenie wątroby typu B? Co to jest? Wirus zapalenia wątroby typu B (HBW) powoduje zakażenie wątroby mogące prowadzić do poważnej choroby tego organu. Wątroba jest bardzo ważnym

Bardziej szczegółowo

Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwoleń na dopuszczenie do obrotu

Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwoleń na dopuszczenie do obrotu Aneks I Wnioski naukowe i podstawy zmiany warunków pozwoleń na dopuszczenie do obrotu Wnioski naukowe Uwzględniając sprawozdanie oceniające PRAC w sprawie okresowych raportów o bezpieczeństwie (PSUR) dotyczących

Bardziej szczegółowo

your smear test results

your smear test results Wyniki badania cytologicznego your smear test results Informacje szczegółowe explained POLISH Twój ostatni wynik badania cytologicznego wykazał pewne nieprawidłowości. Niniejsza ulotka wyjaśnia, co oznacza

Bardziej szczegółowo

Prawa i obowiązki pacjenta

Prawa i obowiązki pacjenta Prawa i obowiązki pacjenta Podstawowe unormowania prawne Wynikają one z ustawy zasadniczej - Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) oraz następujących ustaw: z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Statut Domu Pomocy Społecznej we Wrześni. Dom Pomocy Społecznej we Wrześni działa na podstawie obowiązujących przepisów prawa.

Statut Domu Pomocy Społecznej we Wrześni. Dom Pomocy Społecznej we Wrześni działa na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Statut Domu Pomocy Społecznej we Wrześni Załącznik nr 1 do uchwały nr 136/XXII/2012 Rady Powiatu we Wrześni z dnia 26 września 2012 r. Dom Pomocy Społecznej we Wrześni działa na podstawie obowiązujących

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ŻŁOBKA ELFIK

REGULAMIN ŻŁOBKA ELFIK REGULAMIN ŻŁOBKA ELFIK &1 Prywatny żłobek Elfik jest jednostką organizacyjną powstałą do sprawowania opieki nad dziećmi w wieku od 20 tygodnia życia do ukończenia 3 roku życia. W przypadku gdy niemożliwe

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 2

SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 2 SZKOLENIE OKRESOWE W DZIEDZINIE BEZPIECZEŃSTWA I HIGIENY PRACY OSÓB ZATRUDNIONYCH NA STANOWISKACH KIEROWNICZYCH CZĘŚĆ 2 II. SKUTKI EKONOMICZNE NIEWŁAŚCIWYCH WARUNKÓW PRACY. ŚWIADCZENIA Z TYTUŁU WYPADKÓW

Bardziej szczegółowo

Opieka nad niepełnosprawnymi i niesamodzielnymi osobami starszymi. Mgr Rafał Bakalarczyk

Opieka nad niepełnosprawnymi i niesamodzielnymi osobami starszymi. Mgr Rafał Bakalarczyk Opieka nad niepełnosprawnymi i niesamodzielnymi osobami starszymi Mgr Rafał Bakalarczyk w jakich sytuacjach seniorzy mogą wymagać pomocy społecznej i innych form wsparcia? Jak wygląda sytuacja socjalna,

Bardziej szczegółowo

Ten przewodnik dla pacjenta może być rozpowszechniany wyłącznie wśród kobiet, którym lekarz przepisał tabletki antykoncepcyjne Atywia

Ten przewodnik dla pacjenta może być rozpowszechniany wyłącznie wśród kobiet, którym lekarz przepisał tabletki antykoncepcyjne Atywia Ten przewodnik dla pacjenta może być rozpowszechniany wyłącznie wśród kobiet, którym lekarz przepisał tabletki antykoncepcyjne Atywia Twój lekarz zalecił Ci stosowanie nowoczesnej metody antykoncepcji

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

ubezpieczenia Optymalny Wybór AXA Dla nas. Na wszelki wypadek

ubezpieczenia Optymalny Wybór AXA Dla nas. Na wszelki wypadek ubezpieczenia Optymalny Wybór AXA Dla nas. Na wszelki wypadek RODZINA MAX+ wariant 5 Zakres ochrony Ubezpieczony WYSOKOŚĆ ŚWIADCZENIA - (zł) KARENCJA Śmierć Ubezpieczonego w wyniku NW komunikacyjnego *

Bardziej szczegółowo

Procedura dotycząca zdrowych i bezpiecznych warunków przebywania dzieci w przedszkolu, w szczególności przyprowadzania dzieci zdrowych do przedszkola

Procedura dotycząca zdrowych i bezpiecznych warunków przebywania dzieci w przedszkolu, w szczególności przyprowadzania dzieci zdrowych do przedszkola Procedura dotycząca zdrowych i bezpiecznych warunków przebywania dzieci w przedszkolu, w szczególności przyprowadzania dzieci zdrowych do przedszkola Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982r Karta

Bardziej szczegółowo

Programy realizowane przez samorząd powiatowy

Programy realizowane przez samorząd powiatowy Programy realizowane przez samorząd powiatowy 2006 r. Program realizowany był w gminach, które zdeklarowały współfinansowanie w 25%: Siepraw, Myślenice, Lubień i Pcim. Program adresowany był do dzieci

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH POŁOŻNEJ PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH POŁOŻNEJ PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI 1 Załącznik nr 3 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH POŁOŻNEJ PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Część I. 1. Świadczenia gwarantowane położnej podstawowej opieki zdrowotnej obejmują:

Bardziej szczegółowo

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG -Czym jest HIV? -HIV jest wirusem. Jego nazwa pochodzi od: H human I immunodeficiency ludzki upośledzenia odporności V virus wirus -To czym

Bardziej szczegółowo

RAKOOPORNI. Program profilaktyki raka piersi. Bezpłatne badania mammograficzne

RAKOOPORNI. Program profilaktyki raka piersi. Bezpłatne badania mammograficzne RAKOOPORNI Program profilaktyki raka piersi Bezpłatne badania mammograficzne Jesteś w wieku od 40 do 49 lat lub po 70 roku życia? W ciągu ostatniego roku nie miałaś wykonanej mammografii? Skorzystaj z

Bardziej szczegółowo

KARTA OBOZOWA OBÓZ PRZYRODNICZY Śladami węża Eskulapa BIESZCZADY 2011 Dla dzieci i młodzieży w wieku od 10 do16 lat

KARTA OBOZOWA OBÓZ PRZYRODNICZY Śladami węża Eskulapa BIESZCZADY 2011 Dla dzieci i młodzieży w wieku od 10 do16 lat KARTA OBOZOWA OBÓZ PRZYRODNICZY Śladami węża Eskulapa BIESZCZADY 2011 Dla dzieci i młodzieży w wieku od 10 do16 lat I. INFORMACJA ORGANIZATORA WYPOCZYNKU 1. Forma placówki wypoczynku: Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy

Bardziej szczegółowo

Co nam przysługuje, gdy płacimy składki?

Co nam przysługuje, gdy płacimy składki? Co nam przysługuje, gdy płacimy składki? 1 25 Ubezpieczenie chorobowe Zasiłek chorobowy świadczenie wypłacane zamiast pensji, gdy osoba ubezpieczona przebywa na zwolnieniu lekarskim. Standardowa wysokość

Bardziej szczegółowo

Powszechne mity dotyczące diety. Zofia Kwiatkowska

Powszechne mity dotyczące diety. Zofia Kwiatkowska Powszechne mity dotyczące diety 1 Zofia Kwiatkowska Struktura prezentacji O Historia O Czym jest dieta? O Czym jest żywienie? O Zasady zdrowego żywienia O Najczęstsze mity dotyczące diety O Podsumowanie

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA DOTYCZĄCA PRZYPROWADZANIA, ODBIERANIA ORAZ POBYTU DZIECI W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM MISIA USZATKA W IGOŁOMI

PROCEDURA DOTYCZĄCA PRZYPROWADZANIA, ODBIERANIA ORAZ POBYTU DZIECI W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM MISIA USZATKA W IGOŁOMI Załącznik nr 1 PROCEDURA DOTYCZĄCA PRZYPROWADZANIA, ODBIERANIA ORAZ POBYTU DZIECI W PRZEDSZKOLU SAMORZĄDOWYM MISIA USZATKA W IGOŁOMI Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela

Bardziej szczegółowo

Świadczenia podstawowe w ramach składki podstawowej

Świadczenia podstawowe w ramach składki podstawowej UBEZPIECZENIE NNW DZIECI I MŁODZIEŻY SZKOLNEJ W PZU S.A. Stowarzyszenie Szkoły Gedanensis Gdańsk ul. Dworska 34 Rok szkolny 2014/2015 WARIANT II SUMA UBEZPIECZENIA : 15.000 ZŁ SKŁADKA OD OSOBY: 61 ZŁ Świadczenia

Bardziej szczegółowo

Standardy Grupy ds. Zdrowia. Spotkanie ogólnopolskie partnerów projektu Standardy w Pomocy Warszawa, 27 września 2011

Standardy Grupy ds. Zdrowia. Spotkanie ogólnopolskie partnerów projektu Standardy w Pomocy Warszawa, 27 września 2011 Standardy Grupy ds. Zdrowia Spotkanie ogólnopolskie partnerów projektu Standardy w Pomocy Warszawa, 27 września 2011 Cel główny Cel główny: optymalny stan zdrowia osób bezdomnych (świadczeniobiorców) utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Cele i harmonogram warsztatów

Cele i harmonogram warsztatów Rozpoczynamy kolejną akcję Akademii Zdrowego Przedszkolaka, drugą edycję akcji Przedszkolak Pełen Zdrowia. Hasło tej akcji to: Odporność wzmacniamy, bo o zdrowe żywienie i higienę dbamy. Cele i harmonogram

Bardziej szczegółowo

WARUNKI UBEZPIECZENIA NASTĘPSTW NIESZCZĘŚLIWYCH WYPADKÓW STUDENTÓW, DOKTORANTÓW I PRACOWNIKÓW ZATRUDNIONYCH

WARUNKI UBEZPIECZENIA NASTĘPSTW NIESZCZĘŚLIWYCH WYPADKÓW STUDENTÓW, DOKTORANTÓW I PRACOWNIKÓW ZATRUDNIONYCH WARUNKI UBEZPIECZENIA NASTĘPSTW NIESZCZĘŚLIWYCH WYPADKÓW STUDENTÓW, DOKTORANTÓW I PRACOWNIKÓW ZATRUDNIONYCH W UNIWERSYTECIE PRZYRODNICZYM WE WROCŁAWIU NA ROK AKADEMICKI 2009/2010 okres ubezpieczenia suma

Bardziej szczegółowo

Uratuj swoje zdrowie i życie!

Uratuj swoje zdrowie i życie! PRZECZYTAJ, PRZEKONAJ SIĘ! Zrób badanie cytologiczne. Uratuj swoje zdrowie i życie! MATERIAŁY INFORMACYJNE NA TEMAT PROFILAKTYKI RAKA SZYJKI MACICY www.wok.wroclaw.pl W wielu krajach dzięki zorganizowanym,

Bardziej szczegółowo

ukąszenie komara używanie tych samych sztućców, co nosiciel wirusa

ukąszenie komara używanie tych samych sztućców, co nosiciel wirusa NIE DAJ SZANSY! AIDS AIDS (AcquiredImmune DeficiencySyndrome) to zespół nabytego niedoboru odporności -nieuleczalna choroba, która niszczy siły samoobronne organizmu. HIV HIV (HumanImmunodeficiencyVirus)

Bardziej szczegółowo

ubezpieczenia Optymalny Wybór AXA Dla nas. Na wszelki wypadek

ubezpieczenia Optymalny Wybór AXA Dla nas. Na wszelki wypadek ubezpieczenia Optymalny Wybór AXA Dla nas. Na wszelki wypadek WARIANT I WARIANT II WARIANT III WARIANT IV ` RODZINA STANDARD + 55,60 miesiąc 68,90 miesiąc 82,00 miesiąc 95,00 miesiąc Zakres ochrony Ubezpieczony

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 12/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 11 lutego 2009 r.

Zarządzenie nr 12/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 11 lutego 2009 r. Zarządzenie nr 12/2009/DSOZ Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia 11 lutego 2009 r. zmieniające zarządzenie w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki

Bardziej szczegółowo

Poland ISSP 2011- Health Questionnaire

Poland ISSP 2011- Health Questionnaire Poland ISSP 2011- Health Questionnaire I n s t y t u t S t u d i ó w S p o ł e c z n y c h im. P r o f e s o r a R o b e r t a B. Z a j o n c a U n i w e r s y t e t W a r s z a w s k i S t a w k i 5 /

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ

FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ Dodatkowe informacje: FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ lek. med. Laura Grześkowiak prom. zdrowia Alina Łukaszewicz Data wypełnienia: DANE OSOBOWE Imię:... Nazwisko:... Adres:... Tel. kontaktowy:

Bardziej szczegółowo

Rak piersi to najpowszechniej występujący nowotwór kobiecy w Polsce czy nauka poznała przyczyny powstawania tego nowotworu?

Rak piersi to najpowszechniej występujący nowotwór kobiecy w Polsce czy nauka poznała przyczyny powstawania tego nowotworu? Rak piersi to najpowszechniej występujący nowotwór kobiecy w Polsce czy nauka poznała przyczyny powstawania tego nowotworu? Wiele czynników na które mamy bezpośredni wpływ, zwiększa ryzyko zachorowania

Bardziej szczegółowo

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które

Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które DROGI RODZICU Piramida przedstawia zasady prawidłowego odżywiania. Informuje o tym, ile porcji różnych grup produktów powinno znaleźć się w posiłkach, które zjadamy w ciągu dnia. Przy czym obowiązuje zasada,

Bardziej szczegółowo

w następstwie: - nieszczęśliwego wypadku, - zawału serca, - krwotoku śródczaszkowego, - popełnienia samobójstwa, - ataku epilepsji, - sepsy,

w następstwie: - nieszczęśliwego wypadku, - zawału serca, - krwotoku śródczaszkowego, - popełnienia samobójstwa, - ataku epilepsji, - sepsy, UBEZPIECZENIE NNW WARIANT II Świadczenia podstawowe w ramach składki podstawowej Śmierć w następstwie: - nieszczęśliwego wypadku, - zawału serca, - krwotoku śródczaszkowego, - popełnienia samobójstwa,

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Jurata Jurkun Specjalista ds. odżywiania i kontroli wagi Centrum Zdrowego Odżywiania i Kontroli Wagi w Suwałkach Zmiany cywilizacyjne Zmiany cywilizacyjne Transport Zbiory

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie Samorządowe Przedszkole Nr 55

PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie Samorządowe Przedszkole Nr 55 PROGRAM PROFILAKTYKI Zespół Szkolno-Przedszkolny Nr 4 w Krakowie Pozytywnie zaopiniowany i wdrożony do stosowania Uchwałą Rady Pedagogicznej Samorządowego Przedszkola Nr 55 nr 04/27/08/13 z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE UBEZPIECZENIA DZIECI W FIRMACH PZU S.A. (I i II wariant) oraz ALLIANZ Ubezpieczenie z KLASĄ ( I i II wariant)

PORÓWNANIE UBEZPIECZENIA DZIECI W FIRMACH PZU S.A. (I i II wariant) oraz ALLIANZ Ubezpieczenie z KLASĄ ( I i II wariant) PORÓWNANIE UBEZPIECZENIA DZIECI W FIRMACH PZU S.A. (I i II wariant) oraz ALLIANZ Ubezpieczenie z KLASĄ ( I i II wariant) Ubezpieczenie obowiązuje 24 h na dobę zarówno w placówce jak i poza nią. Ubezpieczenie

Bardziej szczegółowo

ZAGUBIENIE PACJENTA W SYSTEMIE. ŚWIADCZENIA GWARANTOWANE A RZECZYWISTOŚĆ.

ZAGUBIENIE PACJENTA W SYSTEMIE. ŚWIADCZENIA GWARANTOWANE A RZECZYWISTOŚĆ. ZAGUBIENIE PACJENTA W SYSTEMIE. ŚWIADCZENIA GWARANTOWANE A RZECZYWISTOŚĆ. Krystyna Wechmann Prezes Federacji Stowarzyszeń Amazonki Wiceprezes Polskiej Koalicji Organizacji Pacjentów Onkologicznych Gigantyczne

Bardziej szczegółowo

Ryzyko próchnicy? Nadwrażliwość zębów? Choroby dziąseł? Profilaktyka u dzieci. Co może dać Ci profilaktyczne dbanie o zęby?

Ryzyko próchnicy? Nadwrażliwość zębów? Choroby dziąseł? Profilaktyka u dzieci. Co może dać Ci profilaktyczne dbanie o zęby? 3M ESPE Skuteczna ochrona jamy ustnej Ryzyko próchnicy? Choroby dziąseł? Nadwrażliwość zębów? Profilaktyka u dzieci Co może dać Ci profilaktyczne dbanie o zęby? Drogi Pacjencie, Czy odczuwasz ból podczas

Bardziej szczegółowo

Poswięć chwilkę. własnemu życia!

Poswięć chwilkę. własnemu życia! Lebensblicke ( Horyzonty życia ) to fundacja na cel wczesnego rozpoznania raka jelit. Broszura informacyjna. Poswięć chwilkę własnemu życia! Przezorny zawsze wygrywa! Dagmar Berghoff Moderatorka TV Jako

Bardziej szczegółowo

DEKA SMARTLIPO - LASER LIPOLISI - ADIPOCYTOLIZA LASEROWA IMIĘ I NAZWISKO PACJENTA. Osoba kontaktowa TEL. TEL. KOM.

DEKA SMARTLIPO - LASER LIPOLISI - ADIPOCYTOLIZA LASEROWA IMIĘ I NAZWISKO PACJENTA. Osoba kontaktowa TEL. TEL. KOM. DEKA SMARTLIPO - LASER LIPOLISI - ADIPOCYTOLIZA LASEROWA IMIĘ I NAZWISKO PACJENTA Data urodzenia Wiek Waga kg Wzrost cm Leczony obszar.. Wymiary dotyczące obszaru- obwód.. Osoba kontaktowa Zawód ADRES

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK o przyznanie pomocy w formie skierowania do Środowiskowego Domu Samopomocy. Dane wnioskodawcy. zam. tel...

WNIOSEK o przyznanie pomocy w formie skierowania do Środowiskowego Domu Samopomocy. Dane wnioskodawcy. zam. tel... WNIOSEK o przyznanie pomocy w formie skierowania do Środowiskowego Domu Samopomocy Dane wnioskodawcy /imię i nazwisko oraz data urodzenia/ zam. tel... Dane opiekuna prawnego (w przypadku osoby ubezwłasnowolnionej)

Bardziej szczegółowo

KARTA PRAW PACJENTA podstawowe unormowania prawne wynikające z ustawy zasadniczej - Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz.

KARTA PRAW PACJENTA podstawowe unormowania prawne wynikające z ustawy zasadniczej - Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. KARTA PRAW PACJENTA podstawowe unormowania prawne wynikające z ustawy zasadniczej - Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późniejszymi zmianami) określone w ustawach: z dnia 6

Bardziej szczegółowo

Badania predyspozycji dziedzicznych do nowotworów złośliwych

Badania predyspozycji dziedzicznych do nowotworów złośliwych Badania predyspozycji dziedzicznych do nowotworów złośliwych Onkologiczne Poradnictwo Genetyczne Profilaktyka, diagnostyka i leczenie Postęp, jaki dokonuje się w genetyce, ujawnia coraz większy udział

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UŚWIADOMIENIE I ZACHOWANIA ZDROWOTNE KOBIET W ZAKRESIE PROFILAKTYKI RAKA PIERSI I SZYJKI MACICY

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UŚWIADOMIENIE I ZACHOWANIA ZDROWOTNE KOBIET W ZAKRESIE PROFILAKTYKI RAKA PIERSI I SZYJKI MACICY CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET: http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

CIBA-GEIGY Sintrom 4

CIBA-GEIGY Sintrom 4 CIBA-GEIGY Sintrom 4 Sintrom 4 Substancja czynna: 3-[a-(4-nitrofenylo-)-0- -acetyloetylo]-4-hydroksykumaryna /=acenocoumarol/. Tabletki 4 mg. Sintrom działa szybko i jest wydalany w krótkim okresie czasu.

Bardziej szczegółowo