Materia zawarty w poniszym konspekcie nie zawiera caego. materiau przedstawionego na wykadach z przedmiotu Techniki

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Materia zawarty w poniszym konspekcie nie zawiera caego. materiau przedstawionego na wykadach z przedmiotu Techniki"

Transkrypt

1 UWAGA!!! Materia zawarty w poniszym konspekcie nie zawiera caego materiau przedstawionego na wykadach z przedmiotu Techniki wytwarzania. 1

2 PODSTAWOWE WIADOMO'CI DOTYCZ+CE PROCESU SKRAWANIA Obróbk skrawaniem nazywamy proces technologiczny, który polega na usuniciu przez narzdzie okrelonej objtoci materiau w celu uzyskania wymaganych wymiarów i ksztatu obrabianego elementu, a w niektórych przypadkach take okrelonych waciwoci fizycznych i mechanicznych powierzchni i warstwy podpowierzchniowej. Obróbk skrawaniem przeprowadza si za pomoc# narzdzi jedno- i wieloostrzowych. Jednak znamienn# cech# narzdzi skrawaj#cych jest klinowy ksztat ostrza. Ostrze to zostaje wciskane w materia, oddzielaj#c jego cz&, tzn. naddatek. Ruchy procesu skrawania Ruchy ksztatowania s# torami narzdzia wzgldem przedmiotu zapewniaj#cymi odpowiedni ksztat i wymiary obrabianego przedmiotu. Ruchy skrawania s# to ruchy umoliwiaj#ce usuwanie naddatku z powierzchni. Ruch gówny (roboczy) - jest ruchem dostarczaj#cym wymaganej procesem energii potrzebnej do oddzielenia naddatku obróbkowego. Ruch posuwowy umoliwia wraz z ruchem roboczym zdjcie naddatku z caej powierzchni. Ruchem roboczym jest najczciej ruch narzdzia lub przedmiotu o wikszej szybkoci. Rodzaje procesów obróbki skrawaniem charakteryzuje powi#zanie kinematyki ruchu narzdzia i przedmiotu obrabianego tzn. kierunku i rodzaju ruchów gównych i posuwowych. 2

3 Rodzaje obróbki 1. Obróbka wst1pna obejmuje pierwsze przejcie narzdzia usuwa si tutaj warstwy wierzchnie z przedmiotu obrabianego, czyli tzw. naskórek, który zawiera wady powstae w procesie produkcji surówki (walcowanie, odlewanie). Potocznie t# obróbk nazywamy skórowaniem lub zdzieraniem. 2. Obróbka ksztatuj3ca obróbka, która nadaje waciwy ksztat przedmiotowi obrabianemu przez zdjcie warstw materiau po oskórowaniu. 3. Obróbka wyka4czaj3ca ostatnie przejcia, które nadaj# ostateczny ksztat wymiary i gadko& powierzchni przedmiotu obrabianego. Elementy przedmiotu obrabianego i parametry skrawania W procesach obróbki mamy nastpuj#ce elementy przedmiotu obrabianego: - powierzchni obrabian# powierzchnia, która w danym procesie podlega obróbce; - powierzchnie obrobion# utworzon# na przedmiocie obrabianym po przejciu narzdzia (uksztatowan# w wyniku przejcia narzdzia); - powierzchni skrawania jest to powierzchnia chwilowo odwzorowywana przez narzdzie skrawaj#ce. W procesie obróbki skrawaniem powstaje produkt uboczny, nazywany wiórem. Ta cz& materiau obrabianego, któr# narzdzie przeksztaca w wiór nazywa si warstw skrawan. Parametry skrawania okrelaj# podstawowe ruchy narzdzia i przedmiotu obrabianego (PO), wymiary naddatku usuwanego podczas obróbki, geometri warstwy skrawanej oraz geometri ostrza. Dzielimy je na technologiczne i geometryczne. Parametry technologiczne - to wielkoci okrelaj#ce ruchy narzdzi i PO oraz gboko& skrawania. Parametry geometryczne to wielkoci charakteryzuj#ce ksztat, wymiary oraz pole przekroju poprzecznego warstwy skrawanej. Parametry technologiczne Prdko! obrotowa n[obr/min] jest to wielko& okrelaj#ca najczciej ruch gówny i wyraona jest liczb# obrotów PO lub narzdzia wykonanych w ci#gu minuty. 3

4 Prdko! skrawania V jest prdkoci# ruchu gównego (roboczego) jest to chwilowa najwiksza prdko& punktu krawdzi skrawaj#cej wzgl. P.O. Wyraa si j# najczciej w m/min (tylko w przypadku szlifowania w m/s) Dn V = m/min 1000 n prdko& obrotowa wrzeciona, D rednica powierzchni obrabianej (dla toczenia zewntrznego) lub powierzchni obrobionej (np. rednica narzdzia dla wiercenia). W definicji prdkoci skrawania pomija si prdko& ruchu posuwowego ze wzgldu na jego bardzo ma# warto& w porównaniu z prdkoci# ruchu roboczego. Posuwem na obrót p[mm/obr] nazywamy warto& liniow# przemieszczenia narzdzia lub P.O. odpowiadaj#c# jednemu obrotowi ruchu roboczego. Posuwem minutowym p t lub prdkoci# posuwu jest chwilowa prdko& ruchu posuwowego czyli stosunek drogi jak# przebywa w tym ruchu PO lub narzdzia do czasu. Wyraa si go [mm/min]. W przypadku narzdzi wieloostrzowych mamy do czynienia z posuwem na z"b p z [mm/z#b] jest to dugo& drogi przebytej przez PO lub narzdzia w czasie obrotu narzdzia o k#t zawarty midzy dwoma s#siednimi ostrzami lub zbami. Midzy tymi rodzajami posuwów zachodz# nastpuj#ce zalenoci: p t = p n = p z z n Gboko ci" skrawania g[mm] nazywamy odlego& pomidzy powierzchni# obrabian# a powierzchni# obrobion#. Dla toczenia wzdunego mona j# okreli& wzorem: D d g = D rednica powierzchni obrabianej, d rednica powierzchni obrobionej. 2 Parametry geometryczne Geometri warstwy skrawanej okrelamy w tzw. paszczy;nie przekroju poprzecznego warstwy skrawanej. Paszczyzna ta jest prostopada do prdkoci ruchu gównego, a w przypadku toczenia przechodzi przez o przedmiotu obrabianego. Pole przekroju poprzecznego warstwy skrawanej pole równolegoboku ABCD f = a b [mm 2 ] Resztowe pole przekroju poprzecznego warstwy skrawanej pole nierównoci pozostawionej na powierzchni obrobionej po jednym obrocie PO, wyznaczone w paszczy;nie przekroju poprzecznego warstwy skrawanej. f r = pole CDE Rzeczywiste pole przekroju poprzecznego warstwy skrawanej f rz = f f f, gdy f r <= 1%f g b = a = psin f = g p sin 4

5 Siy wystpuj"ce podczas skrawania Siy podczas skrawania wykonuj# prac zuywan# na: - odksztacenie i oddzielenie warstwy skrawanej, - odksztacenie wióra, - tarcie midzy wiórem a narzdziem, - tarcie wewntrzne w materiale. Sia P z dziaa równolegle do wektora prdkoci obwodowej w punkcie stycznoci wierzchokowej N z P.O. i nazywana jest skadow3 obwodow". Sia P x jest równolega do posuwu narzdzia i nosi nazw skadowej posuwowej. Sia P y jest prostopada do powierzchni obrobionej i dwóch pozostaych skadowych i nosi nazw skadowej odporowej. P = P P ++ P - wypadkowa sia skrawania 2 x 2 y 2 z P z : P x : P y = 1 : 0,25 : 0,4 dla toczenia wzdunego stali P y = 0,4 P z P x = 0,25P z ( 0,25Pz ) + ( 0,4Pz ) + Pz 1,22 Pz 1 Pz P = 1, Z tego powodu w praktyce czsto przyjmuje si, e P P z. Rodzaje wiórów Wygl#d i ksztat warstwy skrawanej, która zostaje przeksztacona w wiór, zaley w znacznym stopniu od wasnoci materiau obrabianego, a take od stanu napreh 5

6 i odksztaceh w warstwie skrawanej, wywoanych procesem skrawania. W zalenoci od tych warunków moemy otrzyma& nastpuj#ce rodzaje wiórów: a) odamkowy (odpryskowy, odrywany), b) wstgowy, c) schodkowy. Oprócz tych podstawowych odmian istniej# równie odmiany porednie. Wiór odamkowy powstaje podczas skrawania metali twardych i kruchych (np. twardego eliwa, twardych br#zów i mosi#dzów). Skada si z oddzielnych cz#stek rónej wielkoci, nie powi#zanych ze sob#. Wióry te powstaj# w wyniku przekroczenia wytrzymaoci rozdzielczej materiau skrawanego. Wiór wstgowy przyjmuje najczciej posta& spirali lub zwinitej tamy; powstaje np. przy skrawaniu stali z duymi prdkociami skrawania, przy maych przekrojach warstwy skrawanej. Powierzchnia wióra od strony ostrza jest gadka, o lustrzanym poysku. Wiór schodkowy powstaje w wyniku przekroczenia wytrzymaoci na cinanie. Wystpuj# tu granice podziau wióra na segmenty tam, gdzie nast#pio czciowe naruszenie spójnoci materiau. Rodzaj wygl#d wióra mówi nam o chropowatoci powierzchni obrobionej, zmiennoci si skrawania i wielu innych elementach procesu skrawania. Np. najmniejsza chropowato& powierzchni obrobionej jest obserwowana przy powstawaniu wióra wstgowego, najwiksza - przy wiórze odamkowym. Kada z odmian wióra wskazuje na wielko& parametrów skrawania, przy jakich obróbka si odbywaa. Dowiadczenia wskazuj#, e przy skrawaniu tego samego materiau mona uzyska& czsto wszystkie rodzaje wiórów, naley tylko stosowa& odpowiednie parametry skrawania. Ciecze chodz"co smaruj"ce Funkcje: 1. Zmniejszaj# tarcie narzdzia o materia obrabiany, co zmniejsza ilo& wydzielanego ciepa, zuycie ostrza, opory skrawania. 2. Zmniejszaj# moc skrawania, na skutek dziaania dodatków powierzchniowo aktywnych. 3. Powoduj# zwikszenie prdkoci odprowadzania ciepa, poprzez zwikszenie rónicy temperatury midzy miejscem najwyszej temperatury a powierzchni# wióra lub ostrza narzdzia. 4. Uatwiaj# usuwanie drobnych wiórów, produktów cierania ostrza, pochaniaj# py. 5. Zwikszaj# gadko& powierzchni obrobionej. W zalenoci od rodzaju obróbki oraz waciwoci cieczy moe ona spenia& zadanie chodz#ce, smaruj#ce lub chodz#co-smaruj#ce. Do cieczy chodzcych nale# wodne roztwory mineralnych elektrolitów, które chodz#c, chroni# jednoczenie P.O. i obrabiark przed korozj#. Stosujemy je przede wszystkim, gdy w czasie obróbki wydziela si duo ciepa, przy duych obci#eniach ostrza narzdzia. Do cieczy smarujcych nale# przede wszystkim rónego rodzaju oleje, które tworz# na powierzchni materiau obrabianego cienkie i trwae warstewki, oddzielaj#ce wspótr#ce powierzchnie i zmniejszaj#ce tarcie w ukadzie N PO. Stosuje si je przy niewielkich 6

7 obci#eniach ostrza, szczególnie przy obróbce dokadnej. Maj# chodz#ce. niewielkie dziaanie Ciecze chodzco smarujce to przede wszystkim emulsje, tworz#ce zawiesin cz#stek oleju w wodzie. Tworz# cienkie warstewki na powierzchni P.O., zapewniaj#c dobre smarowanie, jednoczenie chodz# stref skrawania. Stosuje si je w przypadku wystpowania duych temperatur przy jednoczesnym istnieniu duych oporów skrawania, np. przy wierceniu. Zjawiska mechaniczne Tworzenie si narostu na ostrzu Na powierzchni ostrza tworzy si narost, który zoony jest z silnie odksztaconych warstewek metalu, maj#cych budow wóknist#. Twardo& narostu jest wiksza ni twardo& materiau obrabianego, a przy powierzchni narzdzia zbliona do twardoci stali zahartowanej, nieco mniejsza przy wierzchoku narostu. Powstaje zatem jakby drugie ostrze skrawaj#ce, o nieco zmienionej geometrii, które bierze udzia w procesie skrawania. Powstawanie narostu na ostrzu wi#e si cile z prdkoci# skrawania. wysoko narostu prdko skrawania Narost jest zjawiskiem cyklicznym; w wyniku wzrostu wysokoci narostu w pewnym momencie nastpuje jego cicie i proces odbywa si od pocz#tku. Korzystny wpyw narostu: chroni powierzchni ostrza od styku z wiórem i przez to zmniejsza zuycie ostrza. Narost zmienia parametry ostrza, pogarsza gadko& powierzchni obrabianej i dlatego jest bardzo niekorzystnym zjawiskiem, szczególnie przy obróbce dokadnej. Zu)ycie ostrza Zuycie ostrza okrela si jako geometryczne zmiany ostrza, zwi#zane najczciej z ubytkiem materiau. Czsto zwi#zane jest to ze zmianami waciwoci ostrza pod wpywem obci#eh i dziaania temperatury. Zuycie mechaniczne moe mie& charakter cierny lub wytrzymaociowy. Zuycie cierne polega na wycieraniu si ostrza pod wpywem tarcia wiórów o ostrze i ostrza o materia skrawany. Zuycie wytrzymaociowe uwidaczniaj#ce si w postaci pkni&, wyszczerbieh i wykruszeh. Jest wynikiem przekroczenia wytrzymaoci dora;nej lub zmczeniowej elementów ostrza. 7

8 W zalenoci od parametrów skrawania zuyciu moe ulega& powierzchnia natarcia, powierzchnia przyoenia lub obie jednoczenie. Powierzchnia natarcia jest to powierzchnia po której spywa wiór. Powierzchnia przyoenia jest to powierzchnia noa od strony warstwy skrawanej, tworz#ca w przeciciu z powierzchni# natarcia krawd; skrawaj#c#. Zuycie powierzchni przyoenia przejawia si w postaci równolegych rys o nierównomiernej dugoci. Wierzchoek noa cofa si i przez to zmniejsza si gboko& skrawania, zwiksza si chropowato&, a w konsekwencji moe to doprowadzi& do zniszczenia ostrza. Wska;nikiem zuycia powierzchni przyoenia h p jest wysoko& starcia powierzchni przyoenia od punktu pierwotnej krawdzi ostrza do dolnej granicy zuycia powierzchni przyoenia. Warto& maksymaln# wska;nika h p max obserwuje si najczciej w miejscu wystpowania maksymalnej prdkoci skrawania. Zuycie powierzchni natarcia przejawia si w postaci powstawania rowka, w pewnej odlegoci od krawdzi skrawaj#cej, co wywoane jest tarciem wióra o powierzchni natarcia. Powoduje to zmniejszenie przekroju ostrza noa, co moe w konsekwencji spowodowa& jego zniszczenie. Wska;nikiem zuycia powierzchni natarcia jest gboko& rowka h e odlego& maksymalna dna rowka od powierzchni natarcia oraz szeroko& rowka H. Warto& wska;ników zuycia ronie z rón# szybkoci# w zalenoci od czasu pracy ostrza. 8

9 W okresie pierwszym zuycie przebiega szybko, co wi#e si z docieraniem ostrza, likwidowaniem nierównoci na powierzchni ostrza. Drugi okres to okres niewielkiego, równomiernego zuycia. W okresie trzecim nastpuje gwatowny wzrost szybkoci zuycia narzdzia. Tutaj skrawanie staje si nieopacalne, gdy znacznie pogarsza si stan powierzchni obrobionej, poza tym skrawanie na tym odcinku moe doprowadzi& do zniszczenia narzdzia i obrabiarki. Stpienie Stpieniem nazywamy utrat waciwoci skrawnych narzdzia, które wymagane s# do wykonania okrelonej operacji obróbki skrawaniem. Przywrócenie zdolnoci skrawnych stpionemu ostrzu nazywamy ostrzeniem ostrza. Okresem trwao!ci (trwaoci#) ostrza nazywamy czas pracy ostrza, w okresie pomidzy dwoma kolejnymi stpieniami, przy niezmienionych warunkach obróbki. Oznaczamy go liter# T i okrelamy w minutach. *ywotno ci" narzdzia nazywamy sum okresów trwaoci narzdzia liczonych od pocz#tku do kohca eksploatacji, po którym nie mona ju narzdziu przywróci& waciwoci skrawnych przez ostrzenie. Istnieje kilka kryteriów stpienia ostrza; s# to kryteria: fizykalne, ekonomiczne i technologiczne. Wg kryterium fizykalnego ostrze jest stpione, gdy wchodzimy w III etap zuycia. Moemy to okreli& na podstawie wska;ników (h p, h e, H), wzrostu oporów i mocy skrawania, wzrostu temperatury i drgah. Wg kryterium ekonomicznego naley tak dobra& T, aby suma okresów trwaoci osi#gna warto& maksymaln#. Gdy T=const, mona przyj#&: i T = max, gdzie: i- ilo& przeostrzeh. Uzyskamy dziki temu maksymaln# ywotno& narzdzia. Kryterium technologiczne uwzgldnia zmian wymiaru przedmiotu, który podlega obróbce, poza dopuszczaln# tolerancj, co spowodowane jest starciem ostrza lub zmniejszeniem gadkoci powierzchni. 9

10 TECHNOLOGIA OBRÓBKI WIÓROWEJ I 'CIERNEJ Toczenie Odmiany toczenia. 1. Toczenie zewntrzne obtaczanie (toczenie powierzchni zewntrznych), 2. Toczenie wewntrzne roztaczanie lub wytaczanie toczenie powierzchni wewntrznych. Ze wzgldu na usytuowanie ruchów podstawowych, toczenie dzielimy na: 1. toczenie wzdune kierunek ruchu posuwowego jest równolegy do osi obrotu przedmiotu, 2. toczenie ukone kierunek ruchu posuwowego jest ustawiony do osi P.O pod k#tem 0 0 < < toczenie poprzeczne kierunek ruchu posuwowego jest prostopady do osi obrotu przedmiotu. Mona tu wyróni&: a) toczenie czoowe obróbka paszczyzn czoowych, b) przecinanie. Czas maszynowy jest to czas potrzebny na zdjcie naddatku z powierzchni PO. Zakadamy, e naley zdj#& naddatek o gruboci cakowitej q c. Zdejmujemy go w i przejciach i jeli gboko& warstwy skrawanej ma by& staa to q c =g i, gdzie g gboko& warstwy skrawanej zdjtej w kadym przejciu. Droga narzdzia w ruchu posuwowym L = l d + l +l w i nazywamy j# dugoci# przejcia. Czas maszynowy t m odpowiada czasowi trwania ruchu posuwowego i okrelany jest stosunkiem dugoci przejcia L w ruchu posuwowym do prdkoci ruchu posuwowego. t m = i L p t [ min] 1. Stale a) stale narzdziowe wglowe, b) stale stopowe, c) stale szybkotn#ce. 2. Materiay spiekane a) wgliki spiekane metali trudnotopliwych, b) tlenki spiekane, c) cermetale, d) inne. Materiay stosowane na narzdzia skrawaj"ce 10

11 Ad 1. a) s# to stale o zwikszonej zawartoci wgla oraz niewielkiej iloci dodatków : Mn, Si, Cr, Ni. Stale te poddaje si hartowaniu i odpuszczaniu niskiemu, w wyniku czego otrzymuje si twardo& okoo 60HRC. Przykady oznaczeh: N9, N10, N11, N12 - stale gboko hartuj#ce, N9E, N10E, N11E, N12E - stale pytko hartuj#ce. Temperatura pracy do 200 0, zastosowane: na narzdzia rczne pilniki, brzeszczoty, gwintowniki, pracuj#ce przy maych prdkociach skrawania. b) stale zawieraj#ce wiksz# ilo& skadników stopowych: chrom, wolfram, wanad, mangan; maj# lepsze waciwoci technologiczne i uytkowe ni stale narzdziowe wglowe. Przykady oznaczeh: NC5, NC6, NW1, NWC Wykonuje si z nich gwintowniki, narzynki, rozwiertaki i inne narzdzia do obróbki rcznej i maszynowej, pracuj#ce w niezbyt cikich warunkach skrawania. c) zawieraj# skadniki stopowe: W, Cr, V a czasami Co i Mo, s# to materiay narzdziowe o bardzo dobrej hartownoci, mog#ce pracowa& niezalenie od gatunku nawet do temp C przy duych obci#eniach. Przykady oznaczeh: SW18, SW12C, SK5M, SK10V. Stosowane do obróbki rónych materiaów, w wikszo& narzdzi do obróbki mechanicznej. Ad 2. Materiay spiekane wytwarza si technologi# metalurgii proszków. Podstawowym skadnikiem jest WC, a w niektórych przypadkach take TiC, wglik tantalu i wglik niobu. Spoiwem które #czy twarde ziarna wglików jest zazwyczaj kobalt. Rozrónia si dwie grupy wglików spiekanych: wolframow# (H) i wolframowo-tytanow# (S i U). Twardo& wglików spiekanych wynosi HRA i jest wysza ni stali szybkotn#cych. Posiadaj# przez to wysz# odporno& na cieranie ni SS, du# wytrzymao& na ciskanie, natomiast mniejsz# udarno&. Z tego wzgldu, chocia bardziej ni SS nadaj# si do skrawania materiaów twardych, jednak s# czue na uderzenia i obci#enia udarowe wywoane np. drganiami spowodowanymi nierównomiernym naddatkiem na obróbk. Wiercenie i procesy pokrewne (pogbianie, rozwiercanie, nawiercanie) Wszystkie te metody su# do obróbki otworów. Proces wiercenia umoliwia zgrubne wykonywanie wiercenia w materiale penym tzw. wiercenie pene oraz powikszanie rednicy ju istniej#cych otworów wiercenie wtórne lub powiercanie. Pogbianie stosuje si w celu wykonania pogbieh walcowych lub stokowych np. pod by rub i wkrtów. Nawiercanie wykonuje si w celu wykonania tzw. nakieków czyli otworów przeznaczonych do ustalenia pooenia waków podczas obróbki w kach. Rozwiercanie umoliwia dokadna obróbk wykonanych ju otworów. 11

12 Wiercenie Najczciej uywanym wiertem jest wierto krte. Wyróniamy w nim cz& robocz#, cz& chwytowa i cz& #cz#c#. W celu zmniejszenia tarcia narzdzia o powierzchni otworu cz& prowadz#ca jest lekko zbiena w kierunku chwytu (0,04 0,1mm/na 100mm dugoci). Dla wierte o maej rednicy uchwyt jest walcowy, dla duej - stokowy (stoek Morse a). Od czci skrawanej do uchwytu prowadza dwa rowki, su#ce do odprowadzania wiórów. Oprócz wierte krtych istnieje jeszcze wiele rodzajów wierte np. wierta piórowe, trepanacyjne i dziaowe. Wierta piórowe maj# najprostsz# konstrukcj, ale posiadaj# szereg wad: ze prowadzenie wierta, due opory skrawania, skonno& do wpadania w drgania, brak moliwoci usuwania wiórów. Dla wiercenia penych otworów o wikszych rednicach (od 40mm) czsto stosuje si wierta rdzeniowe lub trepanacyjne. Wiercenie to polega na usuniciu tylko czci materiau w postaci piercienia. Jest ono bardzo wydajne, poniewa kilkakrotnie mniej materiau zostaje zamienione w wióry ni przy innych metodach wiercenia. T# metod# si nie wykonuje otworów o mniejszych rednicach ze wzgldu na trudnoci konstrukcyjne (maa sztywno& i wytrzymao& wierta). Do wykonania dugich otworów stosuje si tzw. wierta dziaowe. Maja one ksztat wyduonego walca citego mniej wicej na poowie rednicy. Jest to wierto tzw. jednostronnego dziaania, tzn. skrawa jedn# krawdzi#. Nadaje si do wiercenia dugich otworów, poniewa bardzo dobrze si prowadzi i nie wykazuje zej& z osi wierconego otworu. Jednak nie zapewnia nieprzerwanego procesu skrawania i odpowiedniej wydajnoci. Parametry skrawania dla procesu wiercenia wiercenie pene wiercenie wtórne 12

13 - prdko& skrawania prdko& obwodowa narzdzia V = D w n/1000 p - p z = dla wierte krtych 2 D - gboko& skrawania - dla wiercenia penego - g = w 2 D - gboko& skrawania dla wiercenia wtórnego - w D g = o 2 Geometryczne parametry skrawania okrela si podobnie, jak przy toczeniu, w paszczy;nie przekroju poprzecznego warstwy skrawanej: g Dw wiercenie pene - b = = sin r 2sin r g Dw Do wiercenie wtórne - b = = sin r 2sin r p a = pz sin r = sin r 2 Dw p f = b a = g p2 = - wiercenie pene 4 Dw Do f = p - wiercenie wtórne 4 Okre lenie czasu maszynowego dla wiercenia t m l + ld + l = pn w [ min] Siy przy wierceniu Siy skadowe podczas wiercenia przyoone s# w rodku krawdzi skrawaj#cych oraz w rodku cina. Skadowa obwodowa P z, podobnie jak przy toczeniu, jest równolega do wektora prdkoci obwodowej w punkcie przyczepienia siy. Te skadowe tworz# moment: 13

14 M = Pz D w [N m] Skadowa P x (posuwowa) jest równolega do posuwu i wraz z si# P s dziaaj# na cin i tworz# wypadkow# siy posuwowej. P = P s + 2P x Dla wierta prawidowo zaostrzonego wypadkowa si P y = 0. Moc skrawania: N e M 2 = = M n [ kw] Rónice pomidzy wierceniem a pogbianiem i rozwiercaniem polegaj# na odmiennej konstrukcji narzdzi skrawaj#cych, a take na mniejszych naddatkach na obróbk. Przez to uzyskuje si wiksz# dokadno& obróbki. Pogbianie stosuje si do obróbki ju istniej#cych otworów uprzednio wierconych, odlewanych lub wykonanych metod# obróbki plastycznej. Suy to ksztatowaniu dna otworu, wykonania otworów stokowych, powikszania rednicy otworu lub obróbki czó otworów. Nawiercanie stosuje si w celu wykonania nakieków pod ky. Rozwiercanie dzielimy na zgrubne i wykahczaj#ce. W obu tych procesach stosuje si narzdzia o nieco innej konstrukcji. 14

15 Rozwiertak do rozwiercania zgrubnego (rozwiertak zdzierak) przypomina budow# wierto krte, ale brak tu cina i wystpuje wiksza liczba ostrzy. Ze wzgldu na sposób mocowania rozwiertaki dzielimy na trzpieniowe i nasadzane; oprócz tego mog# by& rczne i maszynowe. Rozwiertaki wykahczaki w porównaniu ze zdzierakami wiksza liczb# ostrzy (6 18) zawsze parzyst# oraz nierównomiern# podziak# midzyostrzow#, co zwiksza dokadno& obróbki. Frezowanie Frezowanie jest to sposób skrawania, w którym ruchem gównym jest ruch obrotowy narzdzia; ruch posuwowy wykonuje P.O. Frezowanie suy przede wszystkim do obróbki paszczyzn i powierzchni krzywoliniowych. Jest to poza toczeniem najczciej stosowany sposób skrawania. Stosuje si tutaj narzdzia wielowarstwowe nazywane frezami. Odmiany frezowania Frezowanie walcowe jest to odmiana frezowanie, gdy frez styka si gównie swoj# powierzchni# walcow# z powierzchni# obrabian# (o frezu jest najczciej równolega do powierzchni obrobionej). Frezowanie czoowe jest to odmiana frezowania, gdy frez styka si z powierzchni# obrobion# w sposób przewaaj#cy sw# powierzchni czoow# (o frezu jest zazwyczaj prostopada do powierzchni obrobionej). Frezowanie walcowo-czoowe jest odmian# poredni# frez styka si z powierzchni# obrobion# swoj# powierzchni# czoow# i walcow#. Frezowanie przeciwbie&ne wystpuje wtedy, gdy wektor prdkoci obwodowej w najniej pooonym punkcie freza ma kierunek przeciwny do wektora posuwu; gdy zwroty tych wektorów s# jednakowe mamy do czynienia z frezowaniem wspóbienym. Odmiany frezowania czoowego 1. pene gdy szeroko& frezowania odpowiada rednicy freza. 2. niepene symetryczne gdy szeroko& frezowania jest mniejsza od rednicy freza, przy symetrycznym pooeniu freza wzgldem przedmiotu obrabianego. 3. niepene niesymetryczne - gdy szeroko& frezowania jest mniejsza od rednicy freza a jego pooenie wzgldem przedmiotu obrabianego jest niesymetryczne. Frezowanie przeciwbie)ne i wspóbie)ne Przy frezowaniu przeciwbienym ostrze skrawa warstw materiau o gruboci zmieniaj#cej si od zera do wartoci maksymalnej. 15

16 frezowanie przeciwbiene frezowanie wspóbiene Rozpatruj#c siy dziaaj#ce na ostrze, mona umieci& pocz#tek ich ukadu w rozpatrywanym punkcie ostrza i w ten sposób otrzymujemy skadow# obwodow# P z, równoleg# do kierunku prdkoci obrotowej i skadow# odporow# P y - równoleg# do promienia freza. Trzecia skadowa osiowa P x jest równolega do osi freza i dla frezów o zbach prostych P x = 0 Moemy równie rozpatrzy& ukad si zwi#zany z P.O i dla frezów o zbach prostych narysowa& si P p, równoleg# do kierunku posuwu, oraz sil P n, prostopad# do powierzchni obrobionej i skierowan# w gór. Przy frezowaniu przeciwbienym na pocz#tku swego ruchu do P.O. ostrze lizga si po powierzchni P.O. (zanim nast#pi wcicie w materia) i wywouje zgniot warstwy wierzchniej, co przyspiesza zuycie nastpnego ostrza, zmniejsza trwao& narzdzia i wydajno& obróbki. Dla materiaów twardych, niepodatnych na zgniot to zjawisko nie wystpuje. Skadowa pozioma P p przy frezowaniu przeciwbienym jest skierowana przeciwnie do kierunku posuwu, co zapewnia stabiln# prac na elementach obrabiarki nadaj#cych posuw P.O. poprzez kasowanie luzów na tych elementach. Natomiast skadowa P n usiuje podnie& P.O. do góry, co przy wystpowaniu luzów w elementach obrabiarki moe by& przyczyn# drgah i gorszej gadkoci powierzchni. Podczas frezowania wspóbienego ostrze skrawa warstw materiau o gruboci zmieniaj#cej si od wartoci maksymalnej do zera. 16

17 Tutaj zjawisko polizgu ostrza nie wystpuje, natomiast ostrze gwatownie wcina si w materia, przez co jest obci#ane dynamicznie. Dlatego przy obróbce materiaów twardych istnieje niebezpieczehstwo mechanicznego zuycia ostrza, natomiast zuycie przez tarcie jest o wiele mniejsze ni przy frezowaniu przeciwbienym. Skadowa P n dodatkowo dociska P.O. do elementów obrabiarki, natomiast sia P p dziaaj#ca w kierunku posuwu moe spowodowa& dodatkowe poci#gnicie P.O. w kierunku dziaania posuwu, przez co moe zwikszy& si grubo& warstwy skrawanej, co z kolei prowadzi do przeci#enia ostrza i uszkodzenia narzdzia. Dlatego obrabiarki przystosowane do tej metody frezowania maj# urz#dzenie do kasowania luzów na elementach poci#gowych. Ogólnie mona powiedzie&, e frezowanie wspóbiene stali zapewnia kilkukrotnie wysz# trwao& narzdzia, wiksz# gadko& powierzchni obrabianej ni frezowanie przeciwbiene, ale nie nadaje si do obróbki materiaów twardych i kruchych (np. eliwa). Wykonywanie gwintów obróbk3 skrawaniem Obróbka gwintów mona podzieli& na obróbk gwintów zewntrznych i wewntrznych. Obróbk gwintów zewntrznych wykonuje si za pomoc#: - noy tokarskich, - narzynek, - gowic gwinciarskich, - frezów. Obróbk gwintów wewntrznych wykonuje si za pomoc#: - noy tokarskich, - gwintowników, - frezów. Oprócz tego, gdy wymagana jest dua dokadno& wykonania gwintu szlifuje si je. Za pomoc# noy tokarskich mona obrabia& gwinty wewntrzne i zewntrzne. Nó do gwintów jest narzdziem ksztatowym, tzw. zarys krawdzi skrawaj#cej odtwarza zarys powierzchni obrobionej. Ruch gówny ruch obrotowy przedmiotu i ruch posuwowy narzdzia s# ze sob# sprzone obrotowi przedmiotu odpowiada przesunicie noa o warto& skoku gwintu. Gwint obrabia si w kilku przejciach, za kadym przejciem coraz bardziej dosuwaj#c nó do osi przedmiotu. Gwintowniki s# to narzdzia przeznaczone do obróbki otworów wewntrznych wykonanych wstpnie wierceniem lub rozwiercaniem. Podobnie jak inne narzdzia skrawaj#ce posiadaj# cz& robocz# oraz cz& chwytow# zakohczon# czopem kwadratowym. Gwintowniki mog# by& przeznaczone do obróbki rcznej lub maszynowej. Mona nimi wykona& gwint w jednym przejciu lub w kilku i w tym drugim przypadku stosuje si komplety gwintowników. Narzynki i gowice gwinciarskie przeznaczone s# do obróbki gwintów zewntrznych. Gowica gwinciarska posiada kilka noy, które mona dosuwa& lub odsuwa& od osi obrabianego przedmiotu. 17

18 Zalety pracy gowica gwinciarsk# w porównaniu do narzynki - po naciciu gwintu mona odsun#& nó, co umoliwia szybkie wycofanie gowicy, moliwo& obróbki gwintów w dwóch przejciach, moliwo& obróbki gwintów o rónych rednicach. Obróbk gwintów frezowaniem mona realizowa& za pomoc# frezów kr#kowych, frezów grzebieniowych i gowicami frezowymi. Mona frezowa& gwinty zewntrzne i wewntrzne. Przy wykonywaniu gwintów frezem kr#kowym ruchem gównym jest ruch obrotowy freza, a ruchem posuwowym obrót przedmiotu obrabianego i poduny przesuw freza. Wydajniejsz# metod# frezowania gwintów jest metoda frezowania frezami wielokrotnymi (grzebieniowymi). Osie PO i N s# do siebie równolege. Ruchem gównym jest ruch obrotowy freza zaleny od prdkoci skrawania i rednicy freza. Do ruchów posuwowych w tym przypadku nale#: 1. ruch obrotowy P O, 2. przesuw wzduny N lub PO, 3. posuw poprzeczny (wcinanie freza). PRZECIAGANIE Przeci#ganie naley do bardzo wydajnych sposobów skrawania, jest typowym procesem obróbki seryjnej i masowej otworów o rónych ksztatach oraz powierzchni zewntrznych paskich i ksztatowych. W przeci#ganiu moemy uzyska& due dokadnoci (6, 7 klasa dokadnoci wg PN) oraz dua gadko& powierzchni w zakresie wysokoci chropowatoci R z =40-6 µm, a w szczególnych przypadkach nawet do ok. 1,7 µm. Przeci#ganie jak i przepychanie polega na skrawaniu materiau narzdziami wieloostrzowymi zwanymi przeci#gaczami lub przepychaczami. W wikszoci przypadków przeci#ganie jest kohcow# faz# obróbki powierzchni. Wysoka wydajno& przeci#gania wynika z konstrukcji narzdzia, które ma jednoczenie ostrza przystosowane do skrawania zgrubnego, wykahczaj#cego i wygadzaj#cego. Mimo maych prdkoci ruchu gównego (2-9 m/min) wydajno& skrawania jest bardzo dua dziki duemu czynnemu udziaowi krawdzi skrawaj#cych. Jedna operacja przeci#gania moe zast#pi& trzy operacje obróbki otworu innymi narzdziami (rozwiercanie zgrubne, rozwiercanie wykahczaj#ce wstpne i ostateczne) lub dwie operacje obróbki powierzchni zewntrznych (frezowanie, szlifowanie). Otwór przeci#gany moe by& surowy lub wstpnie obrobiony przez wiercenie, wytaczanie albo rozwiercanie zgrubne. Naddatki materiau usuwane w przeci#ganiu zale# od ksztatu i wymiarów otworu. Przeci#garki zieli si na poziome i pionowe. Do grupy przeci#garek zaliczane s# take przepychanki, stosowane gównie do wykahczaj#cej obróbki otworów za pomoc# narzdzi do przepychania. Najbardziej s# rozpowszechnione przeci#garki poziome do powierzchni wewntrznych. 18

19 Przeci#garka pozioma do powierzchni wewntrznych Maszyny do przeci#gania typu SDZ z firmy Hydraulik 19

20 Przeci#garka typu ECO BOX Przeci#gaczami nazywa si narzdzia wieloostrzowe, pracuj#ce bez ruchu posuwowego. Materia przewidziany do usunicia w operacji przeci#gania jest zbierany przez umieszczone szeregowo ostrza o stopniowo wzrastaj#cym wymiarze wysokoci lub szerokoci. Narzdzie przeci#gacz, którego ksztat bdzie odwzorowany na przedmiocie obrabianym przeci#ga si przez uprzednio przygotowany otwór w efekcie czego jest on ksztatowany zgodnie z ksztatem narzdzia. Przeci#gacz jest narzdziem dugim. Jego cakowita dugo& oscyluje midzy 1000 a 2000 mm, przy czym zaley gównie od dugoci czci roboczej przeci#gacza (a wic tej która wykonuje waciw# prac skrawania). Im wiksza, przykadowo gboko& wykonywanych rowków, tym wiksza musi by& ilo& zbów przeci#gacza. Jest on zbudowany bowiem w ten sposób, e kady kolejny z#b przeci#gacza skrawa warstw materiau pooon# gbiej w stosunku do warstwy skrawanej przez z#b poprzedzaj#cy (rys.9.19); liczba zbów przeci#gacza oscyluje na ogó midzy 50 a 60. Taki sposób obróbki umoliwia wykonanie np. wielowypustu w otworze w jednym przejciu narzdzia. Ruch gówny podczas przeci#gania wykonuje narzdzie napdzane najczciej siownikiem hydraulicznym, który stanowi podstawowy zespó przeci#garki hydraulicznej Prdko& ruchu gównego jest niewielka i oscyluje midzy 2 a 12 m/min, natomiast w obróbce tej nie istnieje w ogóle ruch posuwowy. Wynika to z konstrukcji narzdzia i zasady jego pracy. 20

21 Przeci#gacz do otworów 1-chwyt, 2- szyjka, 3- stoek wprowadzaj#cy, 4- cz& prowadz#ca przednia, 5- cz& prowadz#ca tylna, 6- tylne podparcie W zalenoci od spenianej funkcji rozrónia si kilka rodzajów ostrzy przeci#gacza. Rodzaj ostrza zaley od jego usytuowania w obszarze czci roboczej przeci#gacza. Cz& robocza przeci#gacza dzieli si na cz&, skrawaj#c# i cz& kalibruj#c#. W czci skrawaj#cej rozrónia. si ostrza zdzieraj#ce i ostrza wykahczaj#ce. Ostrza zdzieraj#ce skrawaj# warstwy materiau o gruboci Y, przy czym grubo& ta jest staa dla wszystkich tych ostrzy i wynosi: - przy przeci#ganiu cienkimi warstwami stali - 0,01 0,10mm, eliw 0,03 0,15 mm, br#zów i mosi#dzów 0,05 0,20 mm - przy przeci#ganiu grubymi warstwami stali 0,15 0,40 mm Schemat wzdunego przekroju czci roboczej przeci#gacza Kilka ostatnich ostrzy skrawaj#cych skrawa materia warstwami o stopniowo malej#cej 21

22 gruboci, co zapewnia agodne przejcie w obszar czci kalibruj#cej, a tym samym polepsza gadko& powierzchni obrobionej. Ostrza te nosz# nazw ostrzy wykahczaj#cych. W czci kalibruj#cej rozrónia si dwa rodzaje ostrzy, a mianowicie: ostrza zapasowe i ostrza wygadzaj#ce. Podczas eksploatacji przeci#gacza i kolejnych jego ostrzeh ostrza skrawaj#ce trac# stopniowo swój wymiar. W zwi#zku z tym ca# cz& skrawaj#c# przemieszcza si w g#b czci kalibruj#cej. Te ostrza, wic, które w przeci#gaczu nowym nale# do czci kalibruj#cej, a które bd# w pó;niejszym okresie speniay rol ostatnich ostrzy skrawaj#cych, nosz# nazw ostrzy zapasowych. Ostrza zapasowe maj# tak# sam# lub bardzo zblion# geometri do ostrzy skrawaj#cych. Wymiar tych ostrzy jest stay, tzn. a = 0. Przeci#gacz okr#gy firmy Ebay Przeci#gacz do otworów cylindrycznych- zakres rednic mm Przeci#gacz do otworów cylindrycznych- Zakres rednic: 6-40 mm Przeci#gacz do otworów ewolwentowych - zakres rednic: mm Zakres moduów: 0,5-5 mm Liczba karbów: do 78 22

23 Przeci#gacz do otworów szeciok#tnych- Zakres: 8-36 mm Przeci#gacz do otworów szeciok#tnych- Zakres: 6-25 mm Przeci#gacz do otworów wielokarbowych- Zakres rednic: mm Liczba karbów: do 78 Przeci#gacz do otworów wielorowkowych- Zakres rednic: mm Szeroko& rowka: 4-20 mm Liczba rowków: 2-16 Przeci#gacz do rowków wpustowych- o zakresie szerokoci rowka b = 3-25 mm Ostrza wygadzaj#ce (wykahczaj#ce), w liczbie 2 lub 3, maj# jednakow# rednice i nie skrawaj#. Czasem przy przeci#ganiu takich materiaów, jak stal, Al., br#z, stopy oyskowe stosuje si ostrza nagniataj#ce (rys), które wygadzaj# i utwardzaj# powierzchni. Zalenie ksztatu i wymiarów rowka oraz warunków przeci#gania mona spotka& 3 charakterystyczne warunki zwijania wiórów: swobodne, wymuszone i utrudnione. Gdy pomidzy promieniami krzywizny wióra i rowka wiórowego zachodzi nierówno& RO < r, wówczas zwijanie wióra nazywamy swobodnym. W przypadku równoci promieni krzywizny 23

24 (RO = r) zwijanie wióra nazywane wymuszonym jest najkorzystniejsze, zapewnia gste upakowanie wiórów w rowku, pozwala zmniejszy& jego wymiary i podziak. Gdy promieh wióra jest wikszy od promienia rowka (ro > r), zwijanie przebiega w utrudnionych warunkach, wiór opiera si o s#siednie ostrze, lamie si, wystpuje due niebezpieczehstwo zakleszczenia wiórów i uszkodzenia narzdzia. OBRÓBKA KO< Z=BATYCH Koo zbate stanowi podstawow# cz& wszelkich przekadni przenosz#cych rón# moc. Przekadnie takie skadaj# si zazwyczaj z kilku b#d; kilkunastu kó zbatych, które w rónych wariantach (zwanych przeoeniami) wspópracuj# ze sob# powoduj#c i dla okrelonej prdkoci obrotowej oraz momentu obrotowego waka na wejciu przekadni, prdko& obrotowa oraz moment obrotowy waka wyjciowego z tej przekadni moe by& róny, w zalenoci od doboru wspópracuj#cych ze sob# kó zbatych. Obszar stosowania przekadni zbatych jest aktualnie bardzo szeroki, chocia prognozy przewiduj#, e bdzie si on zawa. Charakterystycznym przykadem jest skrzynia biegów samochodów, w której poczesne miejsce zajmuj# koa zbate. Podobnie dotyczy to wrzecienników i skrzyh prdkoci obrabiarek szczególnie w obszarze przekadni mniejszej mocy. Przekadnie zbate umoliwiaj# równie przenoszenie napdu pod k#tem (np. tylny most samochodu), wymaga to jednak zastosowania kó zbatych o specjalnym ksztacie. Z przeznaczenia koa zbatego wynika jego ksztat. Koa zbate dzielimy na walcowe (do przekadni prostych) i stokowe (do przekadni k#towych). Poniewa koa zbate wspópracuj# ze sob# (taka jest idea przekadni), konieczne jest odpowiednie uksztatowanie elementów koa zbatego, czyli jego zbów. Badania eksploatacyjne wykazay, e powierzchnie zbów winny mie& ksztat ewolwenty (ewolwenta - rozwijaj#ca linii, jest to linia przecinaj#ca kad# styczn# do koa zasadniczego pod k#tem prostym). Zasadniczym problemem w trakcie obróbki kó zbatych jest wic wanie nadanie bocznej powierzchni zba zarysu ewolwentowego. Metody obróbki kó zbatych dzielone s# na: ksztatowe, czyli takie w których ksztat narzdzia odwzorowuje wr#b koa zbatego (wspominano o tym w rozdziale dotycz#cym zastosowania podzielnicy podczas frezowania), kopiowe, stosowane najczciej na strugarkach, posuw narzdzia odbywa si wzdu kopiau; metoda stosowana aktualnie sporadycznie, obwiedniowe, s# zdecydowanie najwydajniejsz# technologi# wykonywania zbów kó zbatych; powicona jest im dalsza cz& rozdziau. Metody obwiedniowe wykonania zbów kó zbatych polegaj# na odpowiednim skojarzeniu ruchu gównego wykonywanego przez narzdzie z tzw. ruchami odtaczania. METODA KSZTA2TOWA Narzdzie ma ksztat wrbu midzyzbnego. Metoda ta obejmuje nastpuj#ce sposoby obróbki: a) frezowanie frezem tarczowym lub trzpieniowym, b) dutowanie noami ksztatowym c) szlifowanie odpowiednio uksztatowan# ciernic#. Metod ksztatow mog# by& obrabiane koa walcowe za pomoc# frezowania, przeci#gania i dutowania, z tym, e za pomoc# dutowania pojedynczym noem uzbienie wykonuje si bardzo rzadko. 24

25 frezowanie frezem tarczowym frezowanie frezem trzpieniowym Metod# t# mog# by& obrabiane koa o uzbieniu prostym, skonym i daszkowym. Metoda ksztatowa znajduje zastosowanie do obróbki: kó o mniejszej dokadnoci, wstpnej kó o duych moduach w celu zaoszczdzenia bardzo drogiego narzdzia wykahczaj#cego Frezowanie ksztatów kó zbatych przeprowadza si przy uyciu frezów moduowych kr#kowych Kady z frezów moduowych kr#kowych, ma na bocznej pow. podany numer freza, modu, k#t zarysu, zakres liczb zbów obrabianych kó, do których mona uy& frez oraz wymiar, na jaki naley zagbi& frez podczas obróbki. Oprócz frezów moduowych kr#kowych do frezowania uzbieh kó o bardzo duych moduach stosuje si frezy moduowe trzpieniowe. W przypadku obróbki kó walcowych o z3bach sko!nych, ukad: obrabiarka, uchwyt, przedmiot narzdzie ustawia si podobnie jak do obróbki linii rubowej. Skrca si stó frezarki o k#t pochylania linii zba i #czy za porednictwem kó zmianowych wrzeciono podzielnicy za rub# poci#gow# stou. Dobieraj#c narzdzie do obróbki koa o zbach naley pamita&, e modu freza musi by& równy moduowi normalnemu nacinanego koa. METODA OBWIEDNIOWA zarys zba jest obwiedni# kolejnych pooeh zarysu ostrza narzdzia. Uzyskuje si to dziki ruchowi tocznemu narzdzia wzgldem przedmiotu obrabianego. Metoda obróbki obwiedniowej obejmie nastpuj#ce sposoby obróbki uzbieh: a) w zakresie obróbki ksztatuj#cej: dutowanie lub struganie narzdziem o ksztacie zbatki, dutowanie narzdziem o ksztacie koa, frezowaniem frezem limakowym; b) w zakresie obróbki wykahczaj#cej: szlifowanie ciernic# tarczow# lub limakow#, wiórkowanie; W obwiedniowej obróbce kó zbatych zarys zbów uzyskuje si jako obwiednie kolejnych pooeh krawdzi skrawaj#cych narzdzia. Zasada nacinania kó metod# obwiedniow# polega na odwzorowaniu w ukadzie przedmiot - narzdzie wspópracy przekadni zbatej. Wystpuje oprócz ruchu roboczego skrawaj#cego narzdzia, ruch toczny maj#cy na celu nadanie ksztatu ewolwentowego zarysowi zba obrabianego koa. 25

26 Wyobra;my sobie narzdzie o ksztacie zbatki, które w naszej wyobra;ni ma porusza& wykonywane koo zbate. Ruch zbatki w lewo wymusza ruch koa zbatego zgodnie z pokazan# na rysunku strzak#. Oba te ruchy tzn. ruch narzdzia i ruch obrabianego koa stanowi# skadowe ruchu odtaczania. W zalenoci od tego jakie stosujemy narzdzie i jaki jest podzia ruchów odtaczania metody obwiedniowe wykonania zbów kó zbatych dzielimy na: Dutowanie wg metody Maaga i Sunderlanda Przy dutowaniu za pomoc# narzdzia w ksztacie zbatki narzdzie wykonuje ruch dutuj#cy natomiast obrabiane koo ruch toczny, skadaj#c si z ruchu obrotowego dokoa swojej osi i jednoczesnego ruchu przesuwowego. Narzdzie ma ostrza o zarysie trapezowym. metoda Maaga narzdziem jest równie zbatka wykonuj#ca ruch gówny, ruch odtaczania (przesuw i obrót) wykonuje przedmiot obrabiany, metod Sunderlanda narzdziem jest zbatka, wykonuje ona ruch gówny a ponadto jedn# skadow# ruchu odtaczania (przesuw), drug# skadow# tego ruchu realizuje przedmiot (obrót). Dutowanie wg metody Fellowsa Przy metodzie Fellowsa wystpuje wspópraca dwóch kó zbatych, z których jedno jest narzdziem, a drugie koem nacinanym. Ruch roboczy skada si z ruchu obrotowego narzdzia i ruchu obrotowego koa obrabianego. Tak wic narzdzie ma dwa ruchy: roboczy ruch dutuj#cy i ruch obrotowy, za koo obrabiane tylko ruch obrotowy, S# to ruchy gówne. Oprócz tego wystpuj# nastpuj#ce ruchy pomocnicze: -ruch wgbny narzdzia; -ruch przedmiotu; Na dutownicy mona obrabia& walcowe koa zbate o zbach prostych i skonych o uzbieniu zewntrznym i wewntrznym oraz zbatki o zbach prostych i skonych. Do obróbki kó o zbach skonych stosuje si narzdzie o ostrzach skonych. 26

27 Frezowania obwiedniowe frezami!limakowymi Frezowania obwiedniowe frezami?limakowymi, ze wzgldu na brak ruchu jaowego, jest jedn# z wydajniejszych metod obróbki uzbienia kó zbatych. W przypadku stosowania metod obwiedniowych niezwykle wane jest odpowiednie skorelowanie prdkoci ruchu odtaczania z prdkoci# ruchu gównego. Nadmieni& naley, e przedstawione wyej metody obróbki stosowane s# gównie do obróbki kó o zbach prostych. Dla innych kó zbatych stosowane s# inne metody opisane szerzej w literaturze specjalistycznej 13. Jest to najbardziej rozpowszechniona metoda obróbki kó zbatych. Ruchem gównym jest ruch obwodowy freza. Ruchami posuwowymi s# ruch obrotowy przedmiotu obrabianego (posuw obwodowy) i ruch prostoliniowy narzdzia wzdu osi obrotu przedmiotu obrabianego. Frezy limakowe przeznaczone s# najczciej do obróbki kó zbatych walcowych o zbach prostych i rubowych oraz limacznic. Rozróniamy frezy!limakowe zdzieraki przeznaczone do obróbki wstpnej, po której koo zbate obrabia si np. dutakiem Fellowsa, frezy do obróbki pówyka4czajcej, przed nastpnym szlifowaniem lub wiórkowaniem, oraz frezy!limakowe wyka4czaki. Zasada obróbki obwiedniowej koa zbatego frezem limakowym Frez ma ksztat limaka w którym specjalnie wykonane rowki wiórowe tworz# ostrza skadaj#ce si z zbów. W kadym zbie mona wyróni& krawd; skrawaj#c# zewntrzn# i dwie krawdzie boczne. Zby s#siednich ostrzy tworz# zwoje frezu. Frezy limakowe wykahczaki s# z reguy jednokrotne (jednozwojne), a zdzieraki równie dwukrotne i trzykrotne. Liczba rowków wiórowych (ostrzy) wynosi od 8 do 12, zalenie od moduu frezu. Rowki wiórowe przy niewielkim k#cie wzniosu zwoju frezu (< =3 ) mog# by& proste lub czciej rubowe. K#t pochylenia linii rubowej rowków wiórowych, mierzony na walcu podziaowym, odpowiada k#towi wzniosu zwojów frezu. Dokadno& wykonania koa zbatego decyduje o waciwociach eksploatacyjnych przekadni, a gównie o jej trwaoci i cichobienoci. Dokadno& wykonania uzbienia podwyszy& mona stosuj#c tzw. obróbk wykahczaj#c# kó zbatych. W stanie mikkim stosuje si obróbk wiórkowania, natomiast w przypadku obróbki wykahczaj#cej kó w stanie twardym, stosuje si szlifowanie kó zbatych. 27

28 Wiórkowanie Narzdzie - wiórkownik swoim wygl#dem przypomina koo zbate, na którego zbach nacity jest szereg niewielkich ostrzy (rowków). W trakcie pracy wiórkownik skrcony jest pod k#tem 10 do 15 w stosunku do osi obrabianego koa. Podczas wspópracy wiórkownika z koem obrabianym nastpuje polizg miedzy zbami wspópracuj#cego narzdzia i koa. Odpowiednio uksztatowane (o czym wyej) zby wiórkownika skrawaj# bardzo mae warstwy materiau koo zbatego zwikszaj#c jego dokadno& i zmniejszaj#c chropowato& powierzchni. Szlifowanie Szlifowanie naley do dokadnych metod obróbki. Suy do obróbki paszczyzn jak i powierzchni krzywoliniowych. Stosuje si tutaj niewielkie gbokoci skrawania i due prdkoci skrawania. Dlatego mona elementy obrabia& dokadnie i uzyskiwa& do& du# gadko& powierzchni. Narzdziami stosowanymi przy tej metodzie obróbki s# tzw. ciernice; s# to narzdzia o nieoznaczonej liczbie ostrzy. ^ciernice s# to bryy obrotowe, skadaj#ce si z materiau ciernego i spoiwa. Ziarno materiau ciernego tworzy bardzo wiele mikroostrzy, które skrawaj# materia. Jako materia cierny stosuje si najczciej elektrokorund, wglik krzemu, wglik boru, diament i borazon. Spoiwo to skadnik, który wi#e materia cierny i uatwia nadanie narzdziom cile okrelonego ksztatu. Najczciej stosuje si spoiwa ceramiczne, ywiczne, gumowe, metalowe i galwaniczne. ^ciernice zalenie od ksztatu dziel# si na tarczowe i garnkowe. Podzia szlifowania Metody szlifowania: - zewntrznych bry obrotowych - kowe (z posuwem wzdunym i poprzecznym) - bezkowe (z posuwem wzdunym i poprzecznym) - wewntrznych bry obrotowych - zwyke (z posuwem wzdunym i poprzecznym) - bezkowe (z posuwem wzdunym i poprzecznym) - planetarne 28

29 - paszczyzn - obwodowe - czoowe Szlifowanie z posuwem wzdunym stosuje si do obróbki dugich waków. Szlifowanie bezkowe dzieli si na szlifowanie z posuwem wzdunym i z posuwem poprzecznym. Szlifowanie bezkowe z posuwem wzdunym - posuw wzduny uzyskuje si poprzez skrcenie ciernicy prowadz#cej o k#t 1-5 ; w wyniku tego powstaje sia osiowa przesuwaj#ca P.O. wzdu jego osi obrotu. Wystpuj# tu dwie odmiany: przelotowe - do szlifowania waków gadkich (bez wystpowania konierzy) i nieprzelotowe - do waków i tulei stopniowych, z konierzami itd. Szlifowanie bezkowe ma nastpuj#ce zalety w porównaniu z kowym: - wysok# wydajno& ze wzgldu na du# sztywno& ukadu, - zbdne jest nakiekowanie waków, - dua dokadno& ze wzgldu na brak bdów zwi#zanych z wykonaniem nakieków. Wady: - trudnoci z uzyskaniem wspóosiowoci powierzchni zewn. i wewn., - trudnoci ze szlifowaniem powierzchni nieci#gych. Szlifowanie otworów Szlifowanie otworów (wewntrznych powierzchni obrotowych) przeprowadza si najczciej jako uchwytowe zwyke z posuwem wzdunym. Przedmiot obrabiany jest zamocowany w uchwycie osadzonym na wrzecionie wrzeciennika przedmiotowego, które nadaje mu ruch obrotowy. Ruch gówny (obrotowy) wykonuje ciernica osadzona na wrzecionie wrzeciennika narzdziowego. Ruchami posuwowymi s#: ruch obrotowy obrabianego przedmiotu (posuw obwodowy) ruch prostoliniowy (w lewo i w prawo) ciernicy (posuw osiowy) 29

Materiały metalowe. Odkształcenie plastyczne i rekrystalizacja metali. Copyright by L.A. Dobrzaski, IMIiB, Gliwice

Materiały metalowe. Odkształcenie plastyczne i rekrystalizacja metali. Copyright by L.A. Dobrzaski, IMIiB, Gliwice Stale szybkotnce to takie stale stopowe, które maj zastosowanie na narzdzia tnce do obróbki skrawaniem, na narzdzia wykrojnikowe, a take na narzdzia do obróbki plastycznej na zimno i na gorco. Stale te

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ SPECYFIKACJI CENOWEJ

FORMULARZ SPECYFIKACJI CENOWEJ Załcznik 1 a do siwz Postpowanie w trybie przetargu nieograniczonego na dostaw o wartoci zamówienia mniejszej od kwoty okrelonej w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 na: Dostawa i monta maszyn

Bardziej szczegółowo

BEVELMASTERTM TM 203C - PRZENONA OBRABIARKA DO RUR W EKRANACH BEVELMASTER TM 204B - PRZENONA OBRABIARKA DO RUR I KOŁNIERZY

BEVELMASTERTM TM 203C - PRZENONA OBRABIARKA DO RUR W EKRANACH BEVELMASTER TM 204B - PRZENONA OBRABIARKA DO RUR I KOŁNIERZY BEVELMASTERTM TM 203C - PRZENONA OBRABIARKA DO RUR W EKRANACH Obrabiarka typu Bevelmaster TM 203C słuy do obróbki czoła rur w zakresie rednic zewntrznych Ø19,10-76,20mm. Maszyna posiada zewntrzny system

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Nr ćwiczenia : 1

INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Nr ćwiczenia : 1 Przedmiot : OBRÓBKA SKRAWANIEM I NARZĘDZIA Temat: Geometria ostrzy narzędzi skrawających KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Nr ćwiczenia : 1 Kierunek: Mechanika

Bardziej szczegółowo

Budowa i zastosowanie narzędzi frezarskich do obróbki CNC.

Budowa i zastosowanie narzędzi frezarskich do obróbki CNC. Budowa i zastosowanie narzędzi frezarskich do obróbki CNC. Materiały szkoleniowe. Sporządził mgr inż. Wojciech Kubiszyn 1. Frezowanie i metody frezowania Frezowanie jest jedną z obróbek skrawaniem mającej

Bardziej szczegółowo

STEROWANIE UK ADEM DYNAMICZNYM OBRÓBKI CZ CI OSIOWOSYMETRYCZNYCH O MA EJ SZTYWNO CI

STEROWANIE UK ADEM DYNAMICZNYM OBRÓBKI CZ CI OSIOWOSYMETRYCZNYCH O MA EJ SZTYWNO CI Pomiary Automatyka Robotyka /009 doc. dr in. Aleksandr Draczow Pastwowy Uniwersytet Techniczny w Togliatti, Rosja doc. dr in. Georgij Taranenko Narodowy Uniwersytet Techniczny w Sewastopolu, Ukraina prof.

Bardziej szczegółowo

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych

Materiały metalowe. Wpływ składu chemicznego na struktur i własnoci stali. Wpływ składu chemicznego na struktur stali niestopowych i niskostopowych i własnoci stali Prezentacja ta ma na celu zaprezentowanie oraz przyblienie wiadomoci o wpływie pierwiastków stopowych na struktur stali, przygotowaniu zgładów metalograficznych oraz obserwacji struktur

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM OBRABIAREK

LABORATORIUM OBRABIAREK Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Wydział Budowy Maszyn i Informatyki Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji LABORATORIUM OBRABIAREK INSTRUKCJA Temat: Szlifierki rodzaje, budowa i

Bardziej szczegółowo

KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI Inżynieria wytwarzania: Obróbka ubytkowa

KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI Inżynieria wytwarzania: Obróbka ubytkowa Przedmiot: KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI Inżynieria wytwarzania: Obróbka ubytkowa Temat ćwiczenia: Toczenie Numer ćwiczenia: 1 1. Cel ćwiczenia Poznanie odmian toczenia, budowy i przeznaczenia

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu MechKonstruktor

Instrukcja obsługi programu MechKonstruktor Instrukcja obsługi programu MechKonstruktor Opracował: Sławomir Bednarczyk Wrocław 2002 1 1. Opis programu komputerowego Program MechKonstruktor słuy do komputerowego wspomagania oblicze projektowych typowych

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ EGZAMINACYJN1Y ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE STYCZEŃ 2012

ARKUSZ EGZAMINACYJN1Y ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJ CEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE STYCZEŃ 2012 Zawód: technik mechanik Symbol cyfrowy zawodu: 311[20] Numer zadania: 1 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczcia egzaminu 311[20]-01-121 Czas trwania egzaminu: 180 minut ARKUSZ

Bardziej szczegółowo

Dodatek 1. Czopy kocowe walcowe wałów wg PN-M-85000:1998. D1.1. Wzory obliczeniowe dopuszczalnych momentów obrotowych

Dodatek 1. Czopy kocowe walcowe wałów wg PN-M-85000:1998. D1.1. Wzory obliczeniowe dopuszczalnych momentów obrotowych Praca domowa nr 3. Dodatek Strona 1 z 23 Dodatek 1. Czopy kocowe walcowe wałów wg PN-M-85000:1998 Norm PN-M-85000 objto wymiary czopów kocowych walcowych wałów (długich i krótkich) oraz czopów stokowych

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie OB-2 BUDOWA I MOŻLIWOŚCI TECHNOLOGICZNE FREZARKI OBWIEDNIOWEJ

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie OB-2 BUDOWA I MOŻLIWOŚCI TECHNOLOGICZNE FREZARKI OBWIEDNIOWEJ POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN Ćwiczenie OB-2 Temat: BUDOWA I MOŻLIWOŚCI TECHNOLOGICZNE FREZARKI OBWIEDNIOWEJ Opracował: mgr inż. St. Sucharzewski Zatwierdził: prof.

Bardziej szczegółowo

Bazy danych Podstawy teoretyczne

Bazy danych Podstawy teoretyczne Pojcia podstawowe Baza Danych jest to zbiór danych o okrelonej strukturze zapisany w nieulotnej pamici, mogcy zaspokoi potrzeby wielu u!ytkowników korzystajcych z niego w sposóbs selektywny w dogodnym

Bardziej szczegółowo

Wysza twardo to wzrost czasu uytkowania narzdzia

Wysza twardo to wzrost czasu uytkowania narzdzia Wysza twardo to wzrost czasu uytkowania narzdzia Sporód wielu czynników, które najbardziej redukuj koszty produkcji wyrónia si najwaniejsze wymienione poniej: czas pracy narzdzia niskie stałe koszty produkcji

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJ CY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2016 CZ PISEMNA

EGZAMIN POTWIERDZAJ CY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2016 CZ PISEMNA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu Uk ad graficzny CKE 2016 Nazwa kwalifikacji: U ytkowanie obrabiarek skrawaj cych Oznaczenie kwalifikacji: M.19 Wersja arkusza:

Bardziej szczegółowo

BUDOWA LUNETY CELOWNICZEJ

BUDOWA LUNETY CELOWNICZEJ BUDOWA LUNETY CELOWNICZEJ Luneta celownicza składa si z nastpujcych sekcji (liczc od obiektywu): - soczewek obiektywu - układu regulacji paralaxy (dotyczy lunet sportowych) - mechanizmu regulacji krzya

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYCZNE USZKODZENIA MASZYN I NARZDZI

CHARAKTERYSTYCZNE USZKODZENIA MASZYN I NARZDZI CHARAKTERYSTYCZNE USZKODZENIA MASZYN I NARZDZI ZAGADNIENIA Opis mikroskopu metalograficznego i sposób przygotowania zgładów Podstawowe wiadomoci o korozji Trybologiczne procesy zuywania maszyn i narzdzi,

Bardziej szczegółowo

System zabezpieczenia i monitorowania maszyn wirnikowych TNC 2010

System zabezpieczenia i monitorowania maszyn wirnikowych TNC 2010 System zabezpieczenia i monitorowania maszyn wirnikowych TNC 00 Układ do pomiaru prdkoci obrotowej typ MDS0P / RT0 wyjcia: impulsowe, 4-0mA Zastosowanie Bezdotykowy układ pomiarowy czujnik MDS0Pprzetwornik

Bardziej szczegółowo

Napd i sterowanie hydrauliczne i pneumatyczne

Napd i sterowanie hydrauliczne i pneumatyczne Napd i sterowanie hydrauliczne i pneumatyczne Hydraulika wykład 2 Moduły stabilizacji jazdy RSM Układ ten pracuje na zasadzie tłumienia przez akumulator o odpowiedniej pojemnoci ruchu dwóch mas łyki z

Bardziej szczegółowo

Poniszy rysunek przedstawia obraz ukoczonej powierzchni wykorzystywanej w wiczeniu.

Poniszy rysunek przedstawia obraz ukoczonej powierzchni wykorzystywanej w wiczeniu. Ten rozdział pokae jak tworzy powierzchnie prostoliniowe i trasowane oraz dostarczy niezbdnych informacji o rónych typach powierzchni, które moemy stosowa przy tworzeniu geometrii. Rozdział pokazuje równie

Bardziej szczegółowo

Koła zębate. T. 2, Wykonanie i montaŝ / Kazimierz Ochęduszko. wyd. 6 (repr.), dodr. Warszawa, 2012. Spis treści

Koła zębate. T. 2, Wykonanie i montaŝ / Kazimierz Ochęduszko. wyd. 6 (repr.), dodr. Warszawa, 2012. Spis treści Koła zębate. T. 2, Wykonanie i montaŝ / Kazimierz Ochęduszko. wyd. 6 (repr.), dodr. Warszawa, 2012 Spis treści Wykaz tabel 13 Zestawienie oznaczeń 17 Przedmowa do wydania szóstego 19 0. Wiadomości wstępne

Bardziej szczegółowo

Laboratorium elektryczne. Falowniki i przekształtniki - I (E 14)

Laboratorium elektryczne. Falowniki i przekształtniki - I (E 14) POLITECHNIKA LSKA WYDZIAŁINYNIERII RODOWISKA I ENERGETYKI INSTYTUT MASZYN I URZDZE ENERGETYCZNYCH Laboratorium elektryczne Falowniki i przekształtniki - I (E 14) Opracował: mgr in. Janusz MDRYCH Zatwierdził:

Bardziej szczegółowo

Przykładowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z informatora

Przykładowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z informatora Przykładowe rozwiązanie zadania egzaminacyjnego z informatora Rozwiązanie zadania obejmuje: - opracowanie propozycji rozwiązania konstrukcyjnego dla wpustu przenoszącego napęd z wału na koło zębate w zespole

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja metod kształtowania powierzchni w oparciu o sposób tworzenia I i II linii charakterystycznej [1]

Klasyfikacja metod kształtowania powierzchni w oparciu o sposób tworzenia I i II linii charakterystycznej [1] Tablica 1.1 Klasyfikacja metod kształtowania powierzchni w oparciu o sposób tworzenia I i II linii charakterystycznej [1] I Linia charakterystyczna Kształtowa Punktowa Obwiedniowa II Linia charakterystyczna

Bardziej szczegółowo

TOKARKO-WIERTARKA DO GŁĘBOKICH WIERCEŃ STEROWANA NUMERYCZNIE WT2B-160 CNC WT2B-200 CNC

TOKARKO-WIERTARKA DO GŁĘBOKICH WIERCEŃ STEROWANA NUMERYCZNIE WT2B-160 CNC WT2B-200 CNC TOKARKO-WIERTARKA DO GŁĘBOKICH WIERCEŃ STEROWANA NUMERYCZNIE WT2B-160 CNC WT2B-200 CNC Podstawowe parametry: Max. moment obrotowy wrzeciona Max. ciężar detalu w kłach Długość obrabianego otworu 40000 Nm

Bardziej szczegółowo

Moduł 2/3 Projekt procesu technologicznego obróbki przedmiotu typu bryła obrotowa

Moduł 2/3 Projekt procesu technologicznego obróbki przedmiotu typu bryła obrotowa Moduł 2/3 Projekt procesu technologicznego obróbki przedmiotu typu bryła obrotowa Zajęcia nr: 4 Temat zajęć: Dokumentacja technologiczna (Karta KT oraz KIO) Materiał przygotowany z wykorzystaniem opracowań

Bardziej szczegółowo

Przedmowa do wydania czwartego 15. Przedmowa do wydania pierwszego 15. 1. Wiadomości ogólne 17. 2. Dokumentacja technologiczna 43

Przedmowa do wydania czwartego 15. Przedmowa do wydania pierwszego 15. 1. Wiadomości ogólne 17. 2. Dokumentacja technologiczna 43 Spis treści 5 Spis treści Przedmowa do wydania czwartego 15 Przedmowa do wydania pierwszego 15 1. Wiadomości ogólne 17 1.1. Proces produkcyjny i technologiczny oraz jego podział 17 1.2. Rodzaje obróbki

Bardziej szczegółowo

Schemat obróbki nożami tokarskimi. Oznaczenia noży tokarskich wg ISO, PN, DIN, F, Gost. ISO 2 NNZc-d 4972 302 2102. Nóż wygięty ISO 243 ISO 514.

Schemat obróbki nożami tokarskimi. Oznaczenia noży tokarskich wg ISO, PN, DIN, F, Gost. ISO 2 NNZc-d 4972 302 2102. Nóż wygięty ISO 243 ISO 514. Schemat obróbki nożami tokarskimi Oznaczenia noży tokarskich wg ISO, PN, DIN, F, Gost ISO 243 Nóż ISO 514 PN / M-58352 DIN F GOST (PN / M-58355) ISO 1 NNZa-b 4971 301 2100 Nóż prosty ISO 2 NNZc-d 4972

Bardziej szczegółowo

KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI

KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI KATEDRA TECHNIK WYTWARZANIA I AUTOMATYZACJI INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH Przedmiot : OBRÓBKA SKRAWANIEM I NARZĘDZIA Temat: Wiercenie, pogłębianie, rozwiercanie, gwintowanie Nr ćwiczenia : 5 Kierunek:

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji. Laboratorium Obróbki ubytkowej materiałów.

WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji. Laboratorium Obróbki ubytkowej materiałów. WYDZIAŁ MECHANICZNY Katedra Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Laboratorium Obróbki ubytkowej materiałów Ćwiczenie nr 1 Temat: Geometria ostrzy narzędzi skrawających Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

4. Charakterystyka stali niestopowych. I. Stale niestopowe konstrukcyjne, maszynowe i na urzdzenia cinieniowe. Stal jest łatwospawalna gdy:

4. Charakterystyka stali niestopowych. I. Stale niestopowe konstrukcyjne, maszynowe i na urzdzenia cinieniowe. Stal jest łatwospawalna gdy: 4. Charakterystyka stali niestopowych I. Stale niestopowe konstrukcyjne, maszynowe i na urzdzenia cinieniowe 1. Stale niestopowe konstrukcyjne i maszynowe (PN-EN 1025:2002U) Wymagania: Łatwa spawalno Stal

Bardziej szczegółowo

Spis treści tomu I. Część pierwsza. Proces skrawania. Rozdział I Wiadomości ogólne prof. dr hab. inż. Eugeniusz. Rozdział II Materiały narzędziowe

Spis treści tomu I. Część pierwsza. Proces skrawania. Rozdział I Wiadomości ogólne prof. dr hab. inż. Eugeniusz. Rozdział II Materiały narzędziowe Spis treści tomu I Część pierwsza Proces skrawania I Wiadomości ogólne prof. dr hab. inż. Eugeniusz Górski 1. Podział obróbki skrawaniem 1 2. Kinematyka skrawania 3 3. Geometria ostrza 5 Literatura 18

Bardziej szczegółowo

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania - kwalifikacja M19. Podstawy konstrukcji maszyn. Przedmiot: Technologia naprawy elementów maszyn narzędzi i urządzeń

Przedmiotowy system oceniania - kwalifikacja M19. Podstawy konstrukcji maszyn. Przedmiot: Technologia naprawy elementów maszyn narzędzi i urządzeń Przedmiotowy system oceniania - kwalifikacja M19 KL II i III TM Podstawy konstrukcji maszyn nauczyciel Andrzej Maląg Przedmiot: Technologia naprawy elementów maszyn narzędzi i urządzeń CELE PRZEDMIOTOWEGO

Bardziej szczegółowo

Tokarka uniwersalna SPC-900PA

Tokarka uniwersalna SPC-900PA Tokarka uniwersalna SPC-900PA Tokarka uniwersalna SPC-900PA Charakterystyka maszyny. Tokarka uniwersalna SPC-900PA przeznaczona jest do wszelkiego rodzaju prac tokarskich. MoŜliwa jest obróbka zgrubna

Bardziej szczegółowo

Poprawa efektywnoci metody wstecznej propagacji bdu. Jacek Bartman

Poprawa efektywnoci metody wstecznej propagacji bdu. Jacek Bartman Poprawa efektywnoci metody wstecznej propagac bdu Algorytm wstecznej propagac bdu. Wygeneruj losowo wektory wag. 2. Podaj wybrany wzorzec na wejcie sieci. 3. Wyznacz odpowiedzi wszystkich neuronów wyjciowych

Bardziej szczegółowo

Wpływ warunków obróbki cieplnej na własnoci stopu AlMg1Si1*

Wpływ warunków obróbki cieplnej na własnoci stopu AlMg1Si1* AMME 2001 10th JUBILEE INTERNATIONAL SC IENTIFIC CONFERENCE Wpływ warunków obróbki cieplnej na własnoci stopu AlMg1Si1* S. Tkaczyk, M. Kciuk Zakład Zarzdzania Jakoci, Instytut Materiałów Inynierskich i

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych inżynierskich kierunek MiBM

Tematy prac dyplomowych inżynierskich kierunek MiBM Tematy prac dyplomowych inżynierskich kierunek MiBM Nr pracy Temat Cel Zakres Prowadzący 001/I8/Inż/2013 002/I8/Inż/2013 003/I8/ Inż /2013 Wykonywanie otworów gwintowanych na obrabiarkach CNC. Projekt

Bardziej szczegółowo

1. OBRÓBKA WAŁKA NA TOKARCE KŁOWEJ

1. OBRÓBKA WAŁKA NA TOKARCE KŁOWEJ ĆWICZENIE NR 1. 1. OBRÓBKA WAŁKA NA TOKARCE KŁOWEJ 1.1. Zadanie technologiczne Dla zadanego rysunkiem wykonawczym wałka wykonać : - Plan operacyjny obróbki tokarskiej, wykonywanej na tokarce kłowej TUC

Bardziej szczegółowo

Stale Leksykon materia oznawstwa

Stale Leksykon materia oznawstwa Stale Leksykon materiaoznawstwa PN-EN 10084:2008 Stal stopowa do nawglania Cz 2, rozdzia 2, podrozdzia 2, str. 1 Stal 20MnCrS5 1.7149 Data opracowania: 16.02.2009 r. Skad chemiczny, stenie masowe pierwiastka,

Bardziej szczegółowo

Prdnica prdu zmiennego.

Prdnica prdu zmiennego. POLITECHNIK LSK YDZIŁ INYNIERII RODOISK I ENERGETYKI INSTYTT MSZYN I RZDZE ENERGETYCZNYCH LBORTORIM ELEKTRYCZNE Prdnica prdu zmiennego. (E 16) www.imiue.polsl.pl/~wwwzmiape Opracował: Dr in. łodzimierz

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA SKRAWANIEM DOBÓR NARZĘDZI I PARAMETRÓW SKRAWANIA DO FREZOWANIA. Ćwiczenie nr 6

OBRÓBKA SKRAWANIEM DOBÓR NARZĘDZI I PARAMETRÓW SKRAWANIA DO FREZOWANIA. Ćwiczenie nr 6 OBRÓBKA SKRAWANIEM Ćwiczenie nr 6 DOBÓR NARZĘDZI I PARAMETRÓW SKRAWANIA DO FREZOWANIA opracowali: dr inż. Joanna Kossakowska mgr inż. Maciej Winiarski PO L ITECH NI KA WARS ZAWS KA INSTYTUT TECHNIK WYTWARZANIA

Bardziej szczegółowo

8. NAUCZYCIEL: mgr Wiesław Chałaczkiewicz 9. MODUŁ OGÓLNY: TECHNOLOGIA 10. CELE: autor H. Jędrzejewski

8. NAUCZYCIEL: mgr Wiesław Chałaczkiewicz 9. MODUŁ OGÓLNY: TECHNOLOGIA 10. CELE: autor H. Jędrzejewski 1. NAZWA SZKOŁY: Technikum mechaniczne 2. SPECJALNOŚĆ: naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych 3. PRZEDMIOT: Podstawy technologii maszyn 4. KLASA: I TM po Zasadniczej Szkole Zawodowej 5. GODZIN TYGODNIOWO:

Bardziej szczegółowo

Tokarka uniwersalna SPA-700P

Tokarka uniwersalna SPA-700P Tokarka uniwersalna SPA-700P Tokarka uniwersalna SPA-700P Charakterystyka maszyny. Tokarka uniwersalna SPA-700P przeznaczona jest do wszelkiego rodzaju prac tokarskich. MoŜliwa jest obróbka zgrubna i wykańczająca

Bardziej szczegółowo

Narzędzia skrawające firmy Sandvik Coromant. Narzędzia obrotowe FREZOWANIE WIERCENIE WYTACZANIE SYSTEMY NARZĘDZIOWE

Narzędzia skrawające firmy Sandvik Coromant. Narzędzia obrotowe FREZOWANIE WIERCENIE WYTACZANIE SYSTEMY NARZĘDZIOWE Narzędzia skrawające firmy Sandvik Coromant Narzędzia obrotowe RZOWANI WIRCNI WYTACZANI SYSTMY NARZĘDZIOW 2012 WIRCNI ak dobrać odpowiednie wiertło ak dobrać odpowiednie wiertło 1 Określenie średnicy i

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Paweł Rokicki Politechnika Rzeszowska Katedra Materiałoznawstwa, Bud. C, pok. 204 Tel: (17) 865-1124. Obróbka skrawaniem

Dr inż. Paweł Rokicki Politechnika Rzeszowska Katedra Materiałoznawstwa, Bud. C, pok. 204 Tel: (17) 865-1124. Obróbka skrawaniem Dr inż. Paweł Rokicki Politechnika Rzeszowska Katedra Materiałoznawstwa, Bud. C, pok. 204 Tel: (17) 865-1124 Obróbka skrawaniem Obróbka skrawaniem Polega na oddzieleniu z obrabianej bryły za pomocą narzędzia

Bardziej szczegółowo

WICZENIE LABORATORYJNE NR 9. Opracowali: Wojciech Wieleba, Zbigniew Olejnik

WICZENIE LABORATORYJNE NR 9. Opracowali: Wojciech Wieleba, Zbigniew Olejnik WICZENIE LABORATORYJNE NR 9 Opracowali: Wojciech Wieleba, Zbigniew Olejnik Temat: Badanie przekładni pasowej z pasem klinowym Uwaga: Przed przystpieniem do wiczenia naley zapozna si z ponisz instrukcj

Bardziej szczegółowo

BADAWCZE WYZNACZENIE ELEMENTÓW MACIERZY SZTYWNO CI MANIPULATORA SZEREGOWEGO

BADAWCZE WYZNACZENIE ELEMENTÓW MACIERZY SZTYWNO CI MANIPULATORA SZEREGOWEGO dr in. Marta Góra mgr in. Ryszard Trela Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Wydzia Mechaniczny, Politechnika Krakowska BADAWCZE WYZNACZENIE ELEMENTÓW MACIERZY SZTYWNOCI MANIPULATORA SZEREGOWEGO

Bardziej szczegółowo

WIERTARKA POZIOMA DO GŁĘBOKICH WIERCEŃ W30-160 W30-200

WIERTARKA POZIOMA DO GŁĘBOKICH WIERCEŃ W30-160 W30-200 WIERTARKA POZIOMA DO GŁĘBOKICH WIERCEŃ W30-160 W30-200 Obrabiarka wyposażona w urządzenia umożliwiające wykonywanie wiercenia i obróbki otworów do długości 8000 mm z wykorzystaniem wysokowydajnych specjalistycznych

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT TECHNIKI Zakad Elektrotechniki i Informatyki mdymek@univ.rzeszow.pl FLASH

INSTYTUT TECHNIKI Zakad Elektrotechniki i Informatyki mdymek@univ.rzeszow.pl FLASH Interfejs programu INSTYTUT TECHNIKI FLASH 1. Górne menu, z którego mo%na wybiera( polecenia. Niektóre polecenia w menu skrywaj, kolejne zestawy polece- (podmenu). Inne te, po których nazwie wyst1puje

Bardziej szczegółowo

Budownictwo ogólne SCHODY dr in. Andrzej Dzigielewski

Budownictwo ogólne SCHODY dr in. Andrzej Dzigielewski Budownictwo ogólne SCHODY dr in. Andrzej Dzigielewski Zasady konstruowania schodów - podstawowe wymiary Dobrze zaprojektowane i wykonane schody musz spełnia szereg warunków gwarantujcych bezpieczestwo

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Systemów Elektromechanicznych. Przekładnie dr inż. G. Kostro

Projektowanie Systemów Elektromechanicznych. Przekładnie dr inż. G. Kostro Projektowanie Systemów Elektromechanicznych Przekładnie dr inż. G. Kostro Zębate: Proste; Złożone; Ślimakowe; Planetarne. Cięgnowe: Pasowe; Łańcuchowe; Linowe. Przekładnie Przekładnie Hydrauliczne: Hydrostatyczne;

Bardziej szczegółowo

Dobór parametrów dla frezowania

Dobór parametrów dla frezowania Dobór parametrów dla frezowania Wytyczne dobru parametrów obróbkowych dla frezowania: Dobór narzędzia. W katalogu narzędzi naleŝy odszukać narzędzie, które z punktu widzenia technologii umoŝliwi zrealizowanie

Bardziej szczegółowo

M.11.01.04 ZASYPANIE WYKOPÓW WRAZ Z ZAGSZCZENIEM

M.11.01.04 ZASYPANIE WYKOPÓW WRAZ Z ZAGSZCZENIEM ZASYPANIE WYKOPÓW WRAZ Z ZAGSZCZENIEM 1. WSTP 1.1. Przedmiot ST Przedmiotem niniejszej ST s wymagania szczegółowe dotyczce wykonania i odbioru Robót zwizanych z zasypywaniem wykopów z zagszczeniem dla

Bardziej szczegółowo

Do oferty (dla każdego zadania) należy dołączyć opis produktów jakie oferuje Wykonawca (wraz z podaniem okresu gwarancji)

Do oferty (dla każdego zadania) należy dołączyć opis produktów jakie oferuje Wykonawca (wraz z podaniem okresu gwarancji) ZP/UR/85/2013 Załącznik nr 1.1 do siwz Do oferty (dla każdego zadania) należy dołączyć opis produktów jakie oferuje Wykonawca (wraz z podaniem okresu gwarancji) Zadanie 1 Zadanie 1: Dostawa, instalacja

Bardziej szczegółowo

Analiza konstrukcyjno technologiczna detalu frezowanego na podstawie rysunku wykonawczego

Analiza konstrukcyjno technologiczna detalu frezowanego na podstawie rysunku wykonawczego Analiza konstrukcyjno technologiczna detalu frezowanego na podstawie rysunku wykonawczego Analiza rysunku wykonawczego pozwoli dobrać prawidłowy plan obróbki detalu, zastosowane narzędzia i parametry ich

Bardziej szczegółowo

Moduł 2/3 Projekt procesu technologicznego obróbki przedmiotu typu bryła obrotowa

Moduł 2/3 Projekt procesu technologicznego obróbki przedmiotu typu bryła obrotowa Moduł 2/3 Projekt procesu technologicznego obróbki przedmiotu typu bryła obrotowa Zajęcia nr: 2 Temat zajęć: Określenie klasy konstrukcyjno-technologicznej przedmiotu. Dobór postaci i metody wykonania

Bardziej szczegółowo

Podstawy Konstrukcji Maszyn

Podstawy Konstrukcji Maszyn Podstawy Konstrukcji Maszyn Część Wykład nr. 1 1. Podstawowe prawo zazębienia I1 przełożenie kinematyczne 1 i 1 = = ω ω r r w w1 1 . Rozkład prędkości w zazębieniu 3 4 3. Zarys cykloidalny i ewolwentowy

Bardziej szczegółowo

Kurs: Programowanie i obsługa obrabiarek sterowanych numerycznie - CNC

Kurs: Programowanie i obsługa obrabiarek sterowanych numerycznie - CNC Kurs: Programowanie i obsługa obrabiarek sterowanych numerycznie - CNC Liczba godzin: 40; koszt 1200zł Liczba godzin: 80; koszt 1800zł Cel kursu: Nabycie umiejętności i kwalifikacji operatora obrabiarek

Bardziej szczegółowo

Prędkość skrawania Posuw Kąt lini śrubowej Czas obróbki. fn = vf (mm/obr.) n. fn: Posuw na obrót (mm/obr.) vf : Posuw na minutę (mm/min)

Prędkość skrawania Posuw Kąt lini śrubowej Czas obróbki. fn = vf (mm/obr.) n. fn: Posuw na obrót (mm/obr.) vf : Posuw na minutę (mm/min) Główne wzory w odniesieniu do wiercenia Prędkość skrawania Posuw Kąt lini śruowej Czas oróki vc = π D n (m/min) 000 vc : Prędkość skrawania (m/min) n : Oroty na minutę (min - ) π : icza Pi (.) Md = KD²

Bardziej szczegółowo

Poradnik GARANT OBRÓBKA SKRAWANIEM wiercenie gwintowanie pogłębianie rozwiercanie dokładne cięcie frezowanie toczenie mocowanie

Poradnik GARANT OBRÓBKA SKRAWANIEM wiercenie gwintowanie pogłębianie rozwiercanie dokładne cięcie frezowanie toczenie mocowanie Poradnik OBRÓBKA SKRAWANIEM ROZWIERCANIE DOKŁADNE POGŁĘBIANIE GWINTOWANIE WIERCENIE PODSTAWY MATERIAŁY wiercenie gwintowanie pogłębianie rozwiercanie dokładne cięcie frezowanie toczenie mocowanie INFO

Bardziej szczegółowo

Badania technologii napawania laserowego i plazmowego proszkami na osnowie kobaltu, przylgni grzybków zaworów ze stali X40CrSiMo10-2

Badania technologii napawania laserowego i plazmowego proszkami na osnowie kobaltu, przylgni grzybków zaworów ze stali X40CrSiMo10-2 AMME 2003 12th Badania technologii laserowego i plazmowego proszkami na osnowie kobaltu, przylgni grzybków zaworów ze stali X40CrSiMo10-2 A. Klimpel, A. Lisiecki, D. Janicki Katedra Spawalnictwa, Politechnika

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA KOŁ ZĘBATYCH

OBRÓBKA KOŁ ZĘBATYCH OBRÓBKA KOŁ ZĘBATYCH Koło zębate stanowi podstawową część wszelkich przekładni przenoszących różną moc. Przekładnie takie składają się zazwyczaj z kilku bądź kilkunastu kół zębatych, które w różnych wariantach

Bardziej szczegółowo

System oznakowania pilnik w obrotowych

System oznakowania pilnik w obrotowych PILNIKI OBROTOWE System oznakowania pilnik w obrotowych Pilniki obrotowe obrotowe ze stali szybkotnˆcej HSSG - A 12 25 M HSS = Stal szybkotnˆca, G = szlifowanie Pilniki obrotowe obrotowe z w«glik w spiekanych

Bardziej szczegółowo

ELEKTRYCZNE SYSTEMY GRZEWCZE

ELEKTRYCZNE SYSTEMY GRZEWCZE RURKOWE TYP G Elementy grzejne rurkowe typ rurkowe s w urzdzeniach do podgrzewania powietrza, wody, oleju, form i bloków metalowych rednica elementu: ø 8,5 mm napicie zasilania: 230 V, 400 V lub inne na

Bardziej szczegółowo

Europejska karta jakości staży i praktyk

Europejska karta jakości staży i praktyk Europejska karta jakości staży i praktyk www.qualityinternships.eu Preambu!a Zwa!ywszy,!e:! dla m"odych ludzi wej#cie na rynek pracy po zako$czeniu edukacji staje si% coraz trudniejsze m"odzi ludzie s&

Bardziej szczegółowo

PL 213921 B1. Sposób odzyskowego toczenia odpadowych wałków metalowych i zestaw noży tnących do realizacji tego sposobu. WYSOCKI RYSZARD, Rogoźno, PL

PL 213921 B1. Sposób odzyskowego toczenia odpadowych wałków metalowych i zestaw noży tnących do realizacji tego sposobu. WYSOCKI RYSZARD, Rogoźno, PL PL 213921 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 213921 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 386269 (51) Int.Cl. B23B 1/00 (2006.01) B23B 27/06 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Amortyzacja rodków trwałych

Amortyzacja rodków trwałych Amortyzacja rodków trwałych Wydawnictwo Podatkowe GOFIN http://www.gofin.pl/podp.php/190/665/ Dodatek do Zeszytów Metodycznych Rachunkowoci z dnia 2003-07-20 Nr 7 Nr kolejny 110 Warto pocztkow rodków trwałych

Bardziej szczegółowo

Projekt MES. Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe

Projekt MES. Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe Projekt MES Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe 1. Ugięcie wieszaka pod wpływem przyłożonego obciążenia 1.1. Wstęp Analizie poddane zostało ugięcie wieszaka na ubrania

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN POTWIERDZAJ CY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2015 CZ PISEMNA

EGZAMIN POTWIERDZAJ CY KWALIFIKACJE W ZAWODZIE Rok 2015 CZ PISEMNA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpocz cia egzaminu Uk ad graficzny CKE 2015 Nazwa kwalifikacji: U ytkowanie obrabiarek skrawaj cych Oznaczenie kwalifikacji: M.19 Wersja arkusza:

Bardziej szczegółowo

Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe

Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe Izolacja Anteny szerokopasmowe i wskopasmowe W literaturze technicznej mona znale róne opinie, na temat okrelenia, kiedy antena moe zosta nazwana szerokopasmow. Niektórzy producenci nazywaj anten szerokopasmow

Bardziej szczegółowo

2 Obróbka. Frezy 2/43. Przeglàd VHM - program frezowania. Materia y. skrawaniem

2 Obróbka. Frezy 2/43. Przeglàd VHM - program frezowania. Materia y. skrawaniem Przeglàd - program frezowania 2 oznaczenie frezy jedno- frezy frezy mini frezy palcowe ostrzowe miniaturowe iloêç z bów 1 2 3 3 2 2 2 2 2 2 2 norma norma norma norma zaklawa zaklawa zaklad. zaklawa typ

Bardziej szczegółowo

PL 215399 B1. POLITECHNIKA POZNAŃSKA, Poznań, PL 03.01.2011 BUP 01/11. RAFAŁ TALAR, Kościan, PL 31.12.2013 WUP 12/13

PL 215399 B1. POLITECHNIKA POZNAŃSKA, Poznań, PL 03.01.2011 BUP 01/11. RAFAŁ TALAR, Kościan, PL 31.12.2013 WUP 12/13 PL 215399 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 215399 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 388446 (51) Int.Cl. B23F 9/08 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

EdgeCAM. Komputerowe wspomaganie wytwarzania. Wydanie II

EdgeCAM. Komputerowe wspomaganie wytwarzania. Wydanie II EdgeCAM. Komputerowe wspomaganie wytwarzania. Wydanie II Wstp (13) SPIS TRECI Cz I Podstawy obsługi aplikacji (17) Rozdział 1. Wiadomoci ogólne (19) Struktura programu (19) Wymagania sprztowe (19) Instalacja

Bardziej szczegółowo

II. W e ssawne dla przemys u drzewnego

II. W e ssawne dla przemys u drzewnego II. We ssawne dla przemysu drzewnego W przesyowy trudnopalny wg DIN 4102 B1 Szybkozcze Master Grip Prostka symetryczna FLAMEX B-F-se Materia cianka wa: 100% poliuretan poliestrowy z domieszk rodka opóniajcego

Bardziej szczegółowo

SYMULACYJNE BADANIA GEOMETRII MAGAZYNU PRZY WYKORZYSTANIU PAKIETU KOMPUTEROWEGO OL09

SYMULACYJNE BADANIA GEOMETRII MAGAZYNU PRZY WYKORZYSTANIU PAKIETU KOMPUTEROWEGO OL09 PRACE NAUKOWE POITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. 77 Transport 2011 Mariusz Kostrzewski Wydzia Transportu Politechniki Warszawskiej SYMUACYJNE BADANIA GEOMETRII MAGAZYNU PRZY WYKORZYSTANIU PAKIETU KOMPUTEROWEGO

Bardziej szczegółowo

7 Płytki do toczenia gwintów 7 8

7 Płytki do toczenia gwintów 7 8 1 Wiertła HSS Wiercenie 2 3 Wiertła VHM Wiertła z płytkami wymiennymi 4 5 Rozwiertaki i pogłębiacze Gwintowniki HSS Gwint 6 Frezy cyrkulacyjne do gwintów Płytki do toczenia gwintów 8 Narzędzia tokarskie

Bardziej szczegółowo

PRZYKŁADOWE ROZWIĄZANIE ZADANIA EGZAMINACYJNEGO Z INFORMATORA CKE

PRZYKŁADOWE ROZWIĄZANIE ZADANIA EGZAMINACYJNEGO Z INFORMATORA CKE PRZYKŁADOWE ROZWIĄZANIE ZADANIA EGZAMINACYJNEGO Z INFORMATORA CKE Materiały zebrał: i opracował : A. Szydłowski Przy opracowaniu wykorzystano materiały z Informatora CKE oraz ze strony: www.oke.lomza.com/informacje_o_egz/egz_zawodowy/zadania_technikum/pliki/tech.mech_rozw.pdf

Bardziej szczegółowo

ODOLEJACZ - INSTRUKCJA UYTKOWANIA

ODOLEJACZ - INSTRUKCJA UYTKOWANIA ODOLEJACZ - INSTRUKCJA UYTKOWANIA 1. PRZEZNACZENIE : Odolejacz produkowany przez firm Cavipan słuy do usuwania oleju z kpieli myjcych oraz chłodziw. Stosuje si dla układów maszyn, których lustro cieczy

Bardziej szczegółowo

Ł ć Ź Ż ć ć Ż ć Ż ć ć Ż Ć Ź ć Ę ć Ć ć Ę ć 7. Przed wczeniem urzdzenia upewni si, czy tamanie dotyka obrabianego elementu. 8. Trzymać rce z dala od czci obrotowych. 9. Nie pozostawiać zaczonego elektronarzdzia.

Bardziej szczegółowo

Automatyka ch odnicza seminarium. SiUChKl. Gda sk, 5.12.2009 r.

Automatyka ch odnicza seminarium. SiUChKl. Gda sk, 5.12.2009 r. Systemy automatyki do precyzyjnej regulacji wilgotnoci powietrza w przestrzenia adunkowej kontenerów specjalizowanych przeznaczonych do transportu i przechowywania bananów. Automatyka chodnicza seminarium

Bardziej szczegółowo

Podstawy technik wytwarzania PTWII - projektowanie. Ćwiczenie 4. Instrukcja laboratoryjna

Podstawy technik wytwarzania PTWII - projektowanie. Ćwiczenie 4. Instrukcja laboratoryjna PTWII - projektowanie Ćwiczenie 4 Instrukcja laboratoryjna Człowiek - najlepsza inwestycja Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Warszawa 2011 2 Ćwiczenie

Bardziej szczegółowo

Zadania do wykonaj przed przyst!pieniem do pracy:

Zadania do wykonaj przed przyst!pieniem do pracy: wiczenie 3 Tworzenie bazy danych Biblioteka tworzenie kwerend, formularzy Cel wiczenia: Zapoznanie si ze sposobami konstruowania formularzy operujcych na danych z tabel oraz metodami tworzenia kwerend

Bardziej szczegółowo

ROLNICZYCH I ICH WP YW NA KOSZTY

ROLNICZYCH I ICH WP YW NA KOSZTY Wspópraca sfery nauki i instytucji rynkowych w za wiejskich oraz lokalnego przemysu sta ROLNICZYCH I ICH WPYW NA KOSZTY Stanisaw Zaj Zakad Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich sza Szkoa Zawodowa w Kro

Bardziej szczegółowo

ZAMIEJSCOWY WYDZIAŁ MECHANICZNY W SUWAŁKACH

ZAMIEJSCOWY WYDZIAŁ MECHANICZNY W SUWAŁKACH Politechnika Białostocka ZAMIEJSCOWY WYDZIAŁ MECHANICZNY W SUWAŁKACH INSTRUKCJA DO ZAJĘĆ LABORATORYJNYCH Temat ćwiczenia: Badanie wpływu parametrów skrawania na stan obrabianej powierzchni. Numer ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

Ogólne wymagania dotyczce robót podano w SST D-00.00.00. Wymagania ogólne pkt.1.5.

Ogólne wymagania dotyczce robót podano w SST D-00.00.00. Wymagania ogólne pkt.1.5. PP Promost Consulting, Rzeszów obejcie Dobczyc SZCZEGÓOWE SPECYFIKACJE TECHNICZNE D-04.05.01.00. Ulepszone pod%o&e z kruszywa stabilizowanego cementem. D-04.05.01.33. Ulepszone pod%o&e z kruszywa stabilizowanego

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE MULTIPLIKUJ CEJ PRZEK ADNI HYDROSTATYCZNEJ O ZMIENNYM PRZE O ENIU

BADANIA SYMULACYJNE MULTIPLIKUJ CEJ PRZEK ADNI HYDROSTATYCZNEJ O ZMIENNYM PRZE O ENIU K O M I S J A B U D O W Y M A S Z Y N P A N O D D Z I A W P O Z N A N I U Vol. 9 nr 4 Archiwum Technologii Maszyn i Automatyzacji 009 ADAM MYSZKOWSKI BADANIA SYMULACYJNE MULTIPLIKUJCEJ PRZEKADNI HYDROSTATYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

WYKAZ MASZYN I URZĄDZEŃ DO UPŁYNNIENIA (stan na dzień 04.04.2014 r.)

WYKAZ MASZYN I URZĄDZEŃ DO UPŁYNNIENIA (stan na dzień 04.04.2014 r.) FABRYKA OBRABIAREK PRECYZYJNYCH AVIA S.A. ul. Siedlecka 47, 03-768 Warszawa WYKAZ MASZYN I URZĄDZEŃ DO UPŁYNNIENIA (stan na dzień 04.04.2014 r.) Lp. Nazwa maszyny / urządzenia Typ Nr inw. Nr fabr. Rok

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania

Przedmiotowy System Oceniania rzedmiotowy System Oceniania ok szkolny 2010/2011 rzedmiot Technologia obróbki skrawaniem i obrabiarki Szkoła/zawód: Technikum Mechaniczne przy Zespole Szkół im.gen. J.ustronia w Lubaczowie/ technik mechanik

Bardziej szczegółowo

ZAAWANSOWANE TECHNIKI WYTWARZANIA W MECHATRONICE

ZAAWANSOWANE TECHNIKI WYTWARZANIA W MECHATRONICE : BMiZ Studium: stacj. II stopnia : : MCH Rok akad.: 05/6 Liczba godzin - 5 ZAAWANSOWANE TECHNIKI WYTWARZANIA W MECHATRONICE L a b o r a t o r i u m ( h a l a H 0 Z O S ) Prowadzący: dr inż. Marek Rybicki

Bardziej szczegółowo

PL 216311 B1. Sposób kształtowania plastycznego uzębień wewnętrznych kół zębatych metodą walcowania poprzecznego. POLITECHNIKA LUBELSKA, Lublin, PL

PL 216311 B1. Sposób kształtowania plastycznego uzębień wewnętrznych kół zębatych metodą walcowania poprzecznego. POLITECHNIKA LUBELSKA, Lublin, PL PL 216311 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 216311 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 392273 (51) Int.Cl. B23P 15/14 (2006.01) B21D 53/28 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

profesjonalne narz dzia brukarskie TYTAN X

profesjonalne narz dzia brukarskie TYTAN X METEX profesjonalne narzdzia brukarskie TYTAN UNO TYTAN UNO B TYTAN DUO TYTAN TRE TYTAN QUATTRO TYTAN MAX TYTAN C Q TYTAN S C pyta elastomerowa wózek transportowy ostrza wymienne odbojniki TYTAN S C TYTAN

Bardziej szczegółowo

IV. W e ssawne i przesy owe do wentylacji, klimatyzacji powietrza i wyci gu dymów spawalniczych.

IV. W e ssawne i przesy owe do wentylacji, klimatyzacji powietrza i wyci gu dymów spawalniczych. IV. We ssawne i przesyowe do wentylacji, klimatyzacji powietrza i wycigu dymów spawalniczych. W ssawny i przesyowy do wentylacji/klimatyzacji powietrza Szybkozcze Clip Grip Prostka symetryczna Redukcja

Bardziej szczegółowo

Podstawy Konstrukcji Maszyn. Wykład nr. 2 Obróbka i montaż części maszyn

Podstawy Konstrukcji Maszyn. Wykład nr. 2 Obróbka i montaż części maszyn Podstawy Konstrukcji Maszyn Wykład nr. 2 Obróbka i montaż części maszyn 1. WSTĘP Przedwojenny Polski pistolet VIS skomplikowana i czasochłonna obróbka skrawaniem Elementy składowe pistoletu podzespoły

Bardziej szczegółowo

TC3-200 CNC TC3-250 CNC

TC3-200 CNC TC3-250 CNC TOKARKA KŁOWA SUPERCIĘŻKA STEROWANA NUMERYCZNIE TC3-200 CNC TC3-250 CNC Podstawowe parametry: Łoże 4-prowadnicowe Max. moment obrotowy wrzeciona Max. ciężar detalu w kłach Długość toczenia 180000 Nm 80

Bardziej szczegółowo

TOKARKA KŁOWA STEROWANA NUMERYCZNIE TC2B-160 CNC TC2B-200 CNC TC2B-224 CNC TC2B-250 CNC TC2B-275 CNC TC2B-300 CNC

TOKARKA KŁOWA STEROWANA NUMERYCZNIE TC2B-160 CNC TC2B-200 CNC TC2B-224 CNC TC2B-250 CNC TC2B-275 CNC TC2B-300 CNC TOKARKA KŁOWA STEROWANA NUMERYCZNIE TC2B-160 CNC TC2B-200 CNC TC2B-224 CNC TC2B-250 CNC TC2B-275 CNC TC2B-300 CNC Podstawowe parametry: Łoże 3-prowadnicowe Max. moment obrotowy wrzeciona Max. ciężar detalu

Bardziej szczegółowo

TOKARKA KŁOWA SUPERCIĘŻKA PŁYTOWA STEROWANA NUMERYCZNIE

TOKARKA KŁOWA SUPERCIĘŻKA PŁYTOWA STEROWANA NUMERYCZNIE TOKARKA KŁOWA SUPERCIĘŻKA PŁYTOWA STEROWANA NUMERYCZNIE TC3L-420 CNC Podstawowe parametry: Łoże pod suport 4-prowadnicowe Max. moment obrotowy wrzeciona Max. ciężar detalu w kłach Długość toczenia 180000

Bardziej szczegółowo

1. Obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn przy obciążeniu zmiennym PRZEDMOWA 11

1. Obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn przy obciążeniu zmiennym PRZEDMOWA 11 SPIS TREŚCI 1. Obliczenia wytrzymałościowe elementów maszyn przy obciążeniu zmiennym PRZEDMOWA 11 1. ZARYS DYNAMIKI MASZYN 13 1.1. Charakterystyka ogólna 13 1.2. Drgania mechaniczne 17 1.2.1. Pojęcia podstawowe

Bardziej szczegółowo

Narzędzia precyzyjne i półprzewodnikowe. Producent światowej klasy narzędzi diamentowych i CBN

Narzędzia precyzyjne i półprzewodnikowe. Producent światowej klasy narzędzi diamentowych i CBN Narzędzia precyzyjne i półprzewodnikowe Producent światowej klasy narzędzi diamentowych i CBN Tarcze ścierne ze spoiwem metalicznym oraz żywicznym Tarcza ze spoiwem metalicznym Tarcza ze spoiwem żywicznym

Bardziej szczegółowo