RODZAJE OUTSOURCINGU I KIERUNKI JEGO WYKORZYSTANIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RODZAJE OUTSOURCINGU I KIERUNKI JEGO WYKORZYSTANIA"

Transkrypt

1 Z E S Z Y T Y N A U K O W E P O L I T E C H N I K I Ł Ó D Z K I E J Nr 989 ORGANIZACJA I ZARZDZANIE, z MAREK MATEJUN Katedra Zarzdzania Politechniki Łódzkiej RODZAJE OUTSOURCINGU I KIERUNKI JEGO WYKORZYSTANIA Opiniodawca: prof. dr hab. Marek Lisiski W praktyce gospodarczej wyrónia si szereg przedsiwzi outsourcingowych, które mog róni si midzy sob pod wzgldem rónorodnych kryteriów, co umoliwia wyodrbnienie szeregu typów outsourcingu oraz dokonywanie usystematyzowanych podziałów i klasyfikacji. W niniejszym artykule podjto prób uporzdkowania rozwaa o rodzajach outsourcingu w oparciu o literatur dotyczc przedmiotu. Przedstawiono równie przewidywania w zakresie przyszłych tendencji i kierunków wykorzystania tej metody. 1. Rodzaje outsourcingu W literaturze z zakresu organizacji i zarzdzania prezentowane s rónorodne definicje outsourcingu, w których podkrela si, e jest to metoda, która sprowadza si do zawenia zakresu zada przedsibiorstwa i powierzenia ich wykonywania partnerowi zewntrznemu [29, s. 228]. Outsourcing moe dotyczy zarówno komponentów, indywidualnych działa, funkcji, procesów działalnoci gospodarczej [9, s. 201], a nawet modułów produktu (np. fotele do samochodów) [28, s. 186]. Biorc pod uwag przedstawiane w literaturze charakterystyczne cechy outsourcingu mona stwierdzi, i jest to metoda zarzdzania, polegajca na przeniesieniu odpowiedzialnoci za realizacj okrelonych obszarów działalnoci gospodarczej (np. zada, funkcji lub procesów) na stron wyspecjalizowanego partnera zewntrznego, przy uwzgldnieniu korzyci ekonomicznych (ilociowych) i jakociowych oraz przy jednoczesnej moliwoci rozwijania kluczo-

2 20 Marek Matejun wych kompetencji przedsibiorstwa i dodawaniu nowej wartoci, co umoliwia wzmocnienie przewagi rynkowej i rozwój firmy. W praktyce gospodarczej i teorii organizacji i zarzdzania wyrónia si jednak szereg przedsiwzi outsourcingowych, które mog róni si midzy sob pod wzgldem rónorodnych kryteriów, co umoliwia dokonywanie usystematyzowanych podziałów i klasyfikacji. Wród przesłanek wyodrbnienia rodzajów outsourcingu mona wymieni kryteria zwizane z funkcjami lub obszarami przedsibiorstwa (rodzaj funkcji lub działalnoci oraz ich złoono), celem, trwałoci i zakresem wydzielenia, form podporzdkowania partnerów outsourcingowych, czy miejscem wykonywania usług (z uwzgldnieniem obsługi zewntrznej realizowanej za granic). Celem niniejszego artykułu jest próba uporzdkowania rozwaa o rodzajach outsourcingu w oparciu o literatur dotyczc przedmiotu, jak równie prezentacja przewidywa w zakresie przyszłych tendencji i kierunków wykorzystania tej metody w praktyce gospodarczej. Jednym z podstawowych zagadnie zwizanych z klasyfikacj rodzajów outsourcingu jest analiza obszarów działalnoci przedsibiorstwa (zada, funkcji, procesów), które mog by wyodrbnione ze struktury organizacyjnej i przekazane na zewntrz organizacji w procesie outsourcingu. Punktem wyjcia do okrelenia funkcji działalnoci gospodarczej jest stwierdzenie, e nadrzdnym celem przedsibiorstwa jest prowadzenie działalnoci, czyli gospodarowanie. Mona je przedstawi jako zestaw powizanych ze sob funkcji. W teorii organizacji i zarzdzania przez funkcje rozumie si powtarzalne działania wykonywane na rzecz organizacji w ramach przyjtego podziału pracy [39, s. 70]. L. Krzyanowski definiuje funkcj, jako zbiór potencjalnych (moliwych), zwykle powtarzalnych, typowych i sformalizowanych proceduralnie działa, wyodrbnionych ze wzgldu na ich zawarto treciow (rodzaj) oraz na ich zrelatywizowanie do okrelonego celu lub jego czci, czyli zadania [24, s. 189]. W wyniku zestawienia funkcji działalnoci gospodarczej tworzy si model funkcjonalny organizacji, który opisuje podział zada w organizacji. W klasycznym ujciu model taki obejmuje trzy grupy funkcji: funkcje podstawowe, pomocnicze oraz funkcje kierownicze (regulacyjne) [por. 39, s , 46, s. 17]. Pierwsz grup stanowi funkcje podstawowe, dotyczce realizacji głównych zada, których realizacja bezporednio prowadzi do powstania wyników rynkowych działalnoci gospodarczej, tzn. wyrobów lub usług. Bez realizacji tych funkcji cele organizacji w ogóle nie mogłyby by zrealizowane. S one specyficzne dla okrelonej organizacji (jej przedmiotu działalnoci), jednak najcz- ciej zalicza si do nich produkcj i wiadczenie usług, dystrybucj, zaopatrzenie, badanie i rozwój, sprzeda i serwis posprzedaowy. Kolejn grup stanowi funkcje pomocnicze, które nie dotycz zada podstawowych i nie reguluj funkcjonowania całoci danej organizacji, s jednak warunkiem koniecznym tego, aby mogły by spełnione funkcje podstawowe. Ich realizacja nie prowadzi wprawdzie bezporednio do powstania wyrobów lub

3 Rodzaje outsourcingu i kierunki jego wykorzystania 21 usług, lecz stwarza warunki niezbdne do ich powstania. M. Trocki do funkcji pomocniczych zalicza gospodark materiałow, utrzymywanie ruchu, czyli remonty i konserwacj wyposaenia przedsibiorstwa, gospodark pomocami warsztatowymi, gospodark transportow i energetyczn, kontrol jakoci, ochron rodowiska czy administracj ogóln [46, s. 18]. Właciwa realizacja funkcji podstawowych i pomocniczych wymaga odpowiednich czynnoci koordynacyjnych, które s wykonywane w ramach funkcji kierowniczych [45, s. 182]. J. Zieleniewski okrela je jako funkcje regulacyjne i stwierdza, e maj one z reguły decydujce znaczenie dla sprawnoci funkcjonowania organizacji, gdy polegaj na nadawaniu i stałym utrzymywaniu raz nadanego kierunku funkcjonowania całej instytucji [49, s. 400]. M. Trocki do grupy funkcji kierowniczych zalicza naczelne kierownictwo, planowanie działalnoci, inwestycje, organizowanie działalnoci, kontrol wewntrzn, rachunkowo, zarzdzanie finansami, kadrami, jakoci, kształtowanie wizerunku, obsług prawn oraz obsług biurow [46, s ]. Autorzy podkrelaj, i punktem wyjcia do zastosowania koncepcji outsourcingu jest okrelenie funkcji podstawowych organizacji, a wic tych dziedzin, do których firma została powołana. Organizacja moe bowiem wykorzystywa zewntrzne zasoby do realizacji wszystkiego, co nie jest jej istot, co inni mog zrobi lepiej od niej oraz czemu firma nie jest w stanie podoła sama, gdy rozmiary tej działalnoci w istotny sposób si zmieniaj. W powyszym aspekcie w literaturze wyrónia si działalno zasadnicz (core business), działalno pomocnicz (core related business) oraz działalno uboczn (non core related business) [1, s ]. Działalno zasadnicza, stanowi istot funkcjonowania przedsibiorstwa. Jest to obszar który ma przewag konkurencyjn i tworzy kluczowe kompetencje firmy. Jako taki nie powinien by wydzielany na zewntrz w ramach outsourcingu. Przeciwnie, wykorzystanie metody obsługi zewntrznej powinno umoliwi wzmocnienie tej działalnoci. Wród kluczowych atutów mona wymieni na przykład unikatow technologi produkcji, nowoczesny produkt, który przyciga naladowców, lecz z uwagi na szczególne cechy nie moe by przez nich odtworzony, czy te umiejtno szybkiego i elastycznego reagowania na zmieniajce si warunki rynku [37, s. 340]. Na działalno pomocnicz składaj si funkcje wane, ale nie kluczowe dla organizacji, natomiast działalno uboczna obejmuje funkcje o niewielkim znaczeniu dla przewagi konkurencyjnej przedsibiorstwa (np. obsługa stołówki, ochrona obiektu). Naley pamita jednak, e nie ma jednego, ogólnego wzorca w tym zakresie, a uporzdkowanie obszaru usług w konkretnym przedsibiorstwie zalee bdzie od jego specyfiki. Identyfikacja kluczowych kompetencji i obszarów działalnoci zasadniczej w przypadku wielu przedsibiorstw moe stanowi powan trudno, tym bardziej, e ulegaj one zmianie w czasie, w zalenoci od zmieniajcej si sytuacji rynkowej i pozycji firmy [51, s. 134]. Z powodu zmiennego, konkurencyjnego otoczenia zaleca si cigłe monitorowanie sytuacji, aby w por odpowiednio zareagowa na zmieniajce si warunki rynkowe [5, s. 5].

4 22 Marek Matejun W literaturze mona zidentyfikowa dwa główne obszary zastosowania outsourcingu w przedsibiorstwie. Teoretycy przedmiotu podkrelaj, e outsourcing najczciej dotyczy albo obszaru zaopatrzenia (co zwizane jest z produkcj dóbr albo procesem wiadczenia usług przez organizacj) lub te obszaru usług realizowanych w układzie funkcjonalnym przez działy przedsibiorstwa. W obszarze zaopatrzenia i produkcji, w klasycznym ujciu wszystkie niezbdne do produkcji czci oraz komponenty do maszyn i urzdze wytwarzano na miejscu. Wyroby i podzespoły sprowadzano jednak równie z zewntrz, szukajc dostawców oferujcych produkty po korzystnych cenach. Włanie ze wzgldu na nie czsto zmieniano dostawców. Nowe spojrzenie na funkcj zaopatrzenia za porednictwem outsourcingu zakłada przede wszystkim koncentracj na kluczowych obszarach działania firmy i oznacza rezygnacj z produkcji szerokiej gamy czci, na rzecz tych najwaniejszych. Zamiast wytwarza u siebie czci lub podzespoły, sprowadza si je od dostawców, którzy z kolei dysponuj kluczowymi umiejtnociami w odnonych dziedzinach. Stwierdzono przy tym, e produkcja jest tym efektywniejsza, im lepiej układa si współpraca z kooperantami. W takiej sytuacji dostawcy zapewniaj szersze podstawy technologiczne i bardziej intensywne prace badawczo-rozwojowe. Takie rozwizanie nazywane jest równie redukowaniem palety produkcji [por. 44, s. 15, 18, s. 11]. Liczne przedsibiorstwa analizujc swoje procesy tworzenia wartoci coraz czciej dochodz do wniosku, e produkcja nie jest ju ich kluczow umiejtnoci i poszukuj swoich kluczowych atutów w takich działaniach jak prace badawczo-rozwojowe, marketing, czy dystrybucja. Coraz bardziej liczy si przy tym siła marki [38, s. 42]. Na przykład w brany samochodowej obecnie mówi si o takich tendencjach, jak zakup systemów i komponentów na całym wiecie (global sourcing), czsty wybór jednego dostawcy (single sourcing) oraz zastpowanie krótkoterminowych kontraktów zamówieniami długoterminowymi [22., s. 38]. Działania takie, cho bardziej charakterystyczne dla duych przedsibiorstw przemysłowych wpływaj jednak czsto na funkcjonowanie małych i rednich przedsibiorstw. Z koncepcj outsourcingu w zakresie zaopatrzenia i produkcji blisko zwizane jest bowiem pojcie podwykonawstwa (subcontracting), czyli zlecanie innej firmie wykonania czci kontraktu właciwego [52, s. 26]. Podwykonawca to firma, która zaopatruje w potrzebne produkty (dobra lub usługi) inn firm, wykonujc je na jej wyłczne zamówienie. Cech charakterystyczn podwykonawstwa, jest to, e produkt oferowany przez podwykonawc nie jest dobrem rynkowym, który mona zby dowolnemu klientowi, a podlega sprzeday tylko jednemu, okrelonemu odbiorcy [47, s. 500]. Naley zwróci uwag, i podwykonawcy to zazwyczaj małe i rednie przedsibiorstwa. System podwykonawstwa jest czsto optymalnym rodkiem do utrzymania wiatowego przywództwa w przemysłach wysokiej techniki i wzmoonej konkurencji. W tym sensie mali i redni podwykonawcy s ródłem przedsibiorczoci, elastycznoci i przewagi konkurencyjnej dla duych, czsto midzynarodowych, firm [52, s. 28].

5 Rodzaje outsourcingu i kierunki jego wykorzystania 23 Outsourcing jako przekazywanie czci produkcji (identyfikowanej jako działalno zasadnicza) na zewntrz jest czsto krytykowane przez teoretyków zarzdzania. Moe bowiem prowadzi do niebezpiecznego uzalenienia si. Jeli mocny dostawca zdecyduje si oferowa wyrób kocowy, wówczas przedsibiorstwo ma do czynienia nie tylko z własnym uzalenieniem, lecz równie z dodatkowym konkurentem. Dezintegracja produkcji jest wskazana tylko w tych przypadkach, kiedy nie szkodzi rozbudowie własnych, kluczowych umiejtnoci i nie doprowadza przedsibiorstwa do całkowitego uzalenienia. Podkrela si, i przedsibiorstwa produkcyjne odnoszce najwiksze sukcesy patrz na outsourcing bardzo sceptycznie i wol mie jak najwikszy udział produkcji własnej w wyrobie kocowym. Kierownictwa tych firm s bowiem przekonane, e oryginalno własnych wyrobów mona zapewni tylko samemu, a nie przez nabywanie czci powszechnie dostpnych na rynku [41, s. 38]. Wydaje si zatem, e outsourcing w zakresie produkcji i zaopatrzenia jest koncepcj niejednoznaczn i wzbudzajc wiele kontrowersji. Za kadym razem jej zastosowanie powinno by poprzedzone wnikliw analiz z zakresu make or buy, gdy niewłaciwe wykorzystanie moe by tu przyczyn powanych i długofalowych niepowodze rynkowych przedsibiorstwa. Drugi z obszarów, w którym mona zastosowa outsourcing dotyczy rónorodnych usług realizowanych w układzie funkcjonalnym przez działy przedsibiorstwa. Najczciej zaleca si wydzielanie ze struktury organizacyjnej przedsibiorstwa prostych usług, których wykonanie wizałoby si z zaangaowaniem przez organizacj znacznych zasobów, czynnoci rutynowych, lub takich, które cechuj si niewielkimi moliwociami rozwoju, Praktyka wskazuje jednak, e outsourcing moe dotyczy wyodrbnienia i przemieszczenia niemal dowolnego rodzaju działalnoci do zewntrznego dostawcy. Popularne obszary wykorzystania outsourcingu w praktyce gospodarczej w układzie funkcjonalnym zostały zaprezentowane w tabeli 1. Lista ta obejmuje jedynie cz moliwych rozwiza z zakresu rodzajów outsourcingu w układzie funkcjonalnym. Do przekazania na zewntrz najbardziej nadaj si usługi proste i mało zintegrowane z podstawow działalnoci firmy, takie jak ochrona, zbiorowe ywienie czy utrzymanie czystoci. Naley jednak pamita, e identyfikacja funkcji i wybór obszarów do wydzielenia jest zawsze uzaleniony od specyfiki konkretnego podmiotu. W wietle powyszych rozwaa mona zatem wyróni takie rodzaje obsługi zewntrznej, jak: outsourcing funkcji pomocniczych, funkcji kierowniczych, czy funkcji podstawowych. Mona take mówi o outsourcingu działalnoci zasadniczej, pomocniczej oraz działalnoci ubocznej. W układzie funkcjonalnym mona wyróni outsourcing usług informatycznych, finansowych, zasobów ludzkich, logistyki, obsługi prawnej itd. Wydzielenia outsourcingowe s czsto podejmowane w procesie restrukturyzacji przedsibiorstwa. Klasyfikujc w tym aspekcie rodzaje outsourcingu pod wzgldem celów wydzielenia mona zatem wymieni te, które s realizowane w celu naprawy sytuacji przedsibiorstwa (outsourcing naprawczy), dostosowa-

6 24 Marek Matejun nia firmy do zmiany warunków i wymaga otoczenia (outsourcing dostosowawczy), jak równie działania, majce na celu zapewnienie warunków do przyszłego rozwoju przedsibiorstwa (outsourcing rozwojowy). Powyej sklasyfikowane rodzaje koncepcji wykorzystania zasobów zewntrznych stanowi element odpowiednio restrukturyzacji naprawczej, dostosowawczej lub rozwojowej przedsibiorstwa. Tabela 1 Obszary wykorzystania outsourcingu w układzie funkcjonalnym Funkcje przedsibiorstwa Usługi informatyczne (IT) Usługi finansowe Zasoby ludzkie (HR) Wytwarzanie Usługi prawne Usługi transportowe i logistyczne Obsługa klienta Zarzdzanie i administracja Marketing Inne usługi Podział zada / subfunkcje obsługa sieci komputerowych, obsługa centrów danych, usługi utrzymania infrastruktury, obsługa aplikacji, wsparcie uytkowników kocowych, grupa usług zabezpieczajcych (Disaster Recovery), usługi internetowe. prowadzenie ksigowoci, obsługa wierzytelnoci, controlling, auditing, usługi finansowo-analityczne. rekrutacja i selekcja kandydatów, szkolenia pracowników, tworzenie systemów motywacyjnych, zarzdzanie personelem, administrowanie dokumentacj kadrow, zatrudnienie czasowe. produkcja komponentów, pakowanie, monta produktów, projektowanie komponentów. doradztwo prawne w rónych dziedzinach, obsługa prawna. dystrybucja produktów, usługi kurierskie, magazynowanie. telemarketing, recepcja, sekretariat, infolinia, call center. utrzymanie budynków i czystoci, prowadzenie archiwów, ochrona osób i mienia. monitorowanie zmian zachodzcych na rynku, badanie oczekiwa klientów, tworzenie koncepcji nowych wyrobów, okrelanie strategii promocyjnej, reklamowej, dystrybucyjnej, rozwijanie public relations. działalno energetyczna. ródło: Opracowanie własne na podstawie [20, s. 12, 40, s. 173, 46, s ]. Istotnym kryterium podziału moe by te złoono wydzielanych funkcji działalnoci gospodarczej. M.F. Greaver wyrónia w tym zakresie trzy poziomy działa podlegajcych wydzieleniu, rónicujc je na działania indywidualne, procesy i działania funkcjonalne [14, s. 5]. Działania indywidualne s to funkcje czstkowe niszego rzdu, których uwarunkowania działania sprowadzaj si do samodzielnego stanowiska pracy. Procesy to złoone funkcje wyszego rzdu, składajce si z powizanych ze sob funkcji czstkowych, które prowadz do powstania okrelonych wyników. Działania funkcjonalne natomiast s to złoone funkcje, zgrupowane rodzajowo, przedmiotowo lub terytorialnie, których re-

7 Rodzaje outsourcingu i kierunki jego wykorzystania 25 alizacja wymaga zarówno specjalnej wiedzy, jak i odpowiedzialnoci. Dodatkowo mog by one wyodrbnione jako funkcjonalne centra zysków lub kosztów. Biorc pod uwag wyej sklasyfikowan złoono funkcji działalnoci gospodarczej przedsiwzicia outsourcingowe mona podzieli na działania dotyczce pojedyczych funkcji, procesów oraz obszarów funkcjonalnych. Rozwiniciem klasycznej koncepcji outsourcingu i kolejn jego odmian w aspekcie wydzielania procesów jest Business Process Outsourcing (BPO), który oznacza wydzielanie ze struktury organizacyjnej na rzecz zewntrznego dostawcy okrelonych funkcji administracyjnych, które s niezbdne dla funkcjonowania przedsibiorstwa, jednak nie tworz w znacznym stopniu przewagi konkurencyjnej [15, s. 49]. Definiowany on jest jako przekazywanie partnerom zewntrznym na podstawie kontraktu całych procesów działalnoci gospodarczej. Business Process Outsourcing pojawia si, gdy organizacja przekazuje zarówno zarzdzanie, jak i optymalizacj realizacji rónorodnych funkcji biznesowych na rzecz partnera zewntrznego, który prowadzi t działalno w oparciu o zestaw wczeniej ustalonych parametrów okrelajcych wydajno procesu [6]. Jest to rozwinicie tradycyjnej koncepcji kontraktów outsourcingowych, na podstawie których przedsibiorstwa wydzielaj jedynie okrelone wycinki procesów do realizacji przez dostawców zewntrznych. Koncepcja BPO szczególnego znaczenia nabiera w takich dziedzinach, jak rozwizania informatyczne, funkcja personalna czy rachunkowo i finanse przedsibiorstwa, pozwalajc na budowanie przewagi konkurencyjnej na okrelonych kluczowych kompetencjach [2]. Dodatkowo, outsourcing moe mie charakter strategiczny lub taktyczny. Outsourcing strategiczny jest to wydzielenie zwizane ze strategi rozwoju przedsibiorstwa macierzystego. Jego cech charakterystyczn jest trwało wydzielenia w horyzoncie strategicznym. Outsourcing taktyczny dotyczy wydzielenia niezwizanego z celami strategicznymi rozwoju firmy macierzystej i jest realizowany na okresy krótsze ni horyzont strategiczny organizacji [46, s. 59]. Usługi outsourcingowe mog by wiadczone centralnie lub lokalnie [50, s. 20]. W pierwszym przypadku usługi wykonywane s w siedzibie firmy usługodawczej (np. w biurze rachunkowym, w przypadku outsourcingu rachunkowoci, czy doradztwa podatkowego). Usługi wiadczone lokalnie s natomiast wykonywane w siedzibie firmy zlecajcej na zewntrz zadania, funkcje lub procesy działalnoci. Cech charakterystyczn koncepcji outsourcingu jest rezygnacja z podporzdkowania i oddziaływania organizacyjnego (hierarchicznego i słubowego) na rzecz innych form podporzdkowania i zalenoci. M. Trocki wyrónia tu podporzdkowanie kapitałowe i oddziaływanie włacicielskie oraz podporzdkowanie i oddziaływanie kontraktowe, co stanowi podstaw do wyodrbnienia outsourcingu kapitałowego i kontraktowego [46, s. 59]. Istot outsourcingu kapitałowego jest zmiana zachodzca w zwizku z wydzieleniem działalnoci z podporzdkowania i oddziaływania organizacyjnego, na podporzdkowanie i oddziaływanie włacicielskie. Naley podkreli, e wydzielenie kapitałowe w prak-

8 26 Marek Matejun tyce jest form kapitałowo-kontraktow, gdy oprócz zalenoci kapitałowych i włacicielskich o istocie relacji zwizanych z realizacj wydzielanych funkcji stanowi podporzdkowanie kontraktowe. Zastosowanie outsourcingu kapitałowego zwizane jest równie z pozyskiwaniem przez nowy podmiot gospodarczy innych zleceniodawców, co ma zapewni rentowno jednostki w długim okresie i w rezultacie trwałe jej usytuowanie na rynku. Cech charakterystyczn outsourcingu kontraktowego natomiast jest przejcie z podporzdkowania i oddziaływania organizacyjnego na podporzdkowanie i oddziaływanie kontraktowe. W praktyce oznacza to najczciej likwidacj wszystkich elementów zwizanych z realizacj funkcji w przedsibiorstwie, a wic zwolnienie pracowników, sprzeda bd likwidacj majtku, likwidacj komórki organizacyjnej. Specyficzn odmian outsourcingu kontraktowego jest dobrowolne lub wymuszone samozatrudnienie pracownika, który po rozpoczciu własnej działalnoci wykonuje prac na rzecz dotychczasowego pracodawcy. Sytuacja taka moe nastpi w wyniku przekształce lub zmian organizacyjnych pracodawcy, który doprowadził do usamodzielnienia si pracownika. Naley podkreli, e najczciej osoby te kontynuuj prace zlecone przez firm w warunkach ekonomicznej zalenoci, jednak przy braku ochrony gwarantowanej przez system prawa pracy [23, s. 149]. Outsourcing kontraktowy okrelany jest równie w literaturze jako outsourcing zewntrzny, outsourcing kapitałowy natomiast jako outsourcing wewntrzny, lub spin-off, czyli rozpinanie przedsibiorstwa. W przypadku outsourcingu zrónicowany moe by te zakres wydzielenia. W tym aspekcie mona wyróni outsourcing całkowity, powodujcy likwidacj wszystkich, poza zadaniowymi, powiza ze struktur przedsibiorstwa macierzystego, lub outsourcing czciowy (selektywny), zachowujcy niektóre powizania ze struktur firmy kluczowej. Przypadek, w którym wydzielenie nie obejmuje likwidacji powiza prawnych okrela si jako wydzielenie wewntrzne [46, s. 58]. Kolejn odmian obsługi zewntrznej jest outsorcung zagraniczny lub transgraniczny. Wystpuje wówczas, gdy zadania wykonywane w ramach outsourcingu s transferowane do innych krajów [10, s. 13]. Jest to rozwizanie najczciej stosowane przez kraje wysoko rozwinite, szczególnie akcentowane w Stanach Zjednoczonych oraz w krajach Europy Zachodniej. Usługi outsourcingowe s w tym przypadku transferowane najczciej do krajów rozwijajcych si. Wyrónia si dwa rodzaje outsourcingu zagranicznego, w zalenoci od odległoci krajów, w których znajduj si dostawcy realizujcy wydzielone funkcje, od kraju macierzystego. Offshore outsourcing oznacza przenoszenie zada do krajów bardziej egzotycznych. Dla Stanów Zjednoczonych s to Chiny, Indie, Filipiny, czy Afryka Południowa. Nearshore outsourcing oznacza natomiast wykorzystywanie krajów połoonych bliej kraju macierzystego. Jednym z partnerów w tym zakresie dla Stanów Zjednoczonych jest Meksyk [3, s. 79]. Jeszcze innym rozwizaniem jest onshore outsourcing. W tym przypadku zarówno firma macierzysta, jak i partner zewntrzny pochodz z kraju wysoko

9 Rodzaje outsourcingu i kierunki jego wykorzystania 27 rozwinitego, jednak dostawca usługi zleca wykonanie zadania podwykonawcom z krajów rozwijajcych si [8, s. 392]. Kolejn odmian jest do-it-yourself offshore. W tym przypadku firma decyduje si na stworzenie oddziału lub spółki zalenej za granic, która bdzie jej czci. Ta opcja zapewnia głbsz integracj z macierzyst firm, pozwalajc bardziej elastycznie zmienia zadania [4]. Wród szczególnych form outsourcingu mona wymieni sale and leaseback outsourcing, co oznacza sprzeda i najem zwrotny. Metoda ta polega na wyłczeniu ze swojej struktury nie tylko słub utrzymania nieruchomoci, takich jak ochrona mienia, czy prace porzdkowe, ale wyłczenia ze struktury przedsibiorstwa wszystkich nieruchomoci na zasadzie outsourcingu kapitałowego. Poniewa uytkowanie sprzedanych nieruchomoci musi pozosta bez zmian, dlatego spółka-matka zawiera z wydzielon spółk-córk umow na wynajem nieruchomoci. Organizacyjnie firma macierzysta została odchudzona o słuby zwizane z utrzymaniem nieruchomoci, a finansowo zyskała kapitał na prowadzenie głównej działalnoci. Dodatkow korzyci jest moliwo ograniczenia wielkoci wynajmowanych powierzchni przez spółk-matk. Spółka-córka moe wynaj wolne powierzchnie dowolnemu podmiotowi gospodarczemu. Wród mankamentów tej metody wymienia si midzy innymi koszty zwizane z zało- eniem spółki zalenej [42, s. 520]. Kolejnym rodzajem i tendencj obserwowan na rynku jest outsourcing budowlany, który jest zwizany ze specyfik złoonoci i rónorodnoci robót budowlanych, co wymaga podziału zada na roboty rónych specjalnoci i przydziału ich wykonania wyspecjalizowanym firmom. Obecnie firmy czsto realizuj kontrakty budowlane wyłcznie przy pomocy podwykonawców, bez angaowania własnego sprztu i pracowników, skupiajc si na organizacji i zarzdzaniu procesem wykonawczym. Czsto gał outsourcingu budowlanego moe rozrasta si o kolejne ogniwa, koczce si na drobnych rzemielnikach, wykonujcych wydzielony zakres robót [31, s. 31]. Na bazie outsourcingu stworzony został te nowy rodzaj usługi, CoSourcing, którego nazwa jest prawnie zarejestrowana dla firmy EDS oraz A.T. Kearney. Jest to proces współpracy z klientem realizowany wspólnie przez obie firmy w celu osignicia znaczcego wzrostu efektywnoci działa gospodarczych dziki jednoczesnemu wdroeniu nowych procesów zarzdzania, technologii informacyjnej i transformacji organizacyjnej. Zasad współpracy jest tu wzajemny udział w korzyciach ekonomicznych wypracowanych wspólnie przez wszystkie strony układu, a wic klienta oraz EDS i A.T. Kearney. Podstawow zasad realizacji projektu w ramach cosourcingu jest współpraca zespołu stworzonego wspólnie przez przedstawicieli klienta, którzy wnosz wiedz o własnym przedsibiorstwie, pracowników EDS o wysokiej znajomoci technologii informatycznych i konsultantów A.T. Kearney, którzy dysponuj wysokimi kwalifikacjami w dziedzinie zarzdzania [19, s. 9]. Specyficzn odmian outsourcingu, bdc konsekwencj wirtualizacji działalnoci gospodarczej jest outsourcing wirtualny (e-outsourcing lub outso-

10 28 Marek Matejun urcing on-line). Moe on by zdefiniowany jako forma realizacji usługi outsourcingu, gdzie cały proces przebiega za porednictwem internetu. Wydaje si, e ta odmiana koncepcji obsługi zewntrznej moe by z powodzeniem wykorzystywana w takich obszarach jak: ksigowo i finanse, sfera B+R, okrelone opracowania biznesowe, sfera IT oraz edukacja i szkolenia [21, s. 24]. Nowym trendem w zakresie obsługi zewntrznej jest outsourcing transformacyjny Business Transformational Outsourcing (BTO), propagowany midzy innymi przez znanych dostawców rozwiza outsourcignowych. Definiowany jest jako długoterminowy, strategiczny zwizek z dostawc, który wpływa na cało organizacji oraz stymuluje i ułatwia zapewnienie elastyczno- ci działania przy zachowaniu efektywnoci operacyjnej [11]. Jest on kombinacj konsultingu, rozwiza technologicznych i outsourcingu, co umoliwia i ułatwia zmiany organizacji oraz pomaga stworzy i utrzyma elastyczno funkcjonowania. Transformational outsourcing pozwala szybko i w trwały sposób wykorzysta szanse wynikajce z nowych okazji rynkowych i bezpiecznie prowadzi firm przez zmienne otoczenie [32, s. 39]. W przypadku tradycyjnego outsourcingu wydzielane s procesy (BPO) lub inne obszary działalnoci, jednak klient nie oczekuje ich transformacji. Oczekiwania dotycz obniki kosztów czy podniesienia sprawnoci realizacji procesu, jednak nie s zwizane z przekształceniem, a nawet przeprojektowaniem procesu od nowa [12]. Specjalici podkrelaj, e nie kade przedsibiorstwo bdzie gotowe na tak radykalne zblienie z dostawc. BTO nie bdzie rozwizaniem powszechnym, ma by natomiast doskonałym rozwizaniem dla przedsibiorstw, które potrzebuj radykalnych zmian, aby sta si konkurencyjnymi w swoich branach, walcz z czasem, jako krytycznym czynnikiem we wprowadzaniu tych zmian oraz s prowadzone przez kierownictwo skłonne osobicie wspiera trudne zmiany. Bardzo wanym czynnikiem jest tu równie skłonno do współpracy z partnerem, nawet jeli oznacza to konieczno przekazania cz- ci kontroli na rzecz dostawcy [33]. Innym trendem wynikajcym ze zmian zachodzcych w nowoczesnym biznesie, bdcym konsekwencj budowania globalnej gospodarki opartej na wiedzy moe by Knowledge Process Outsourcing (KPO). Jest to rozwizanie, w którym firmy wydzielaj eksperckie i wysoko wyspecjalizowane usługi, takie jak analizy inwestycyjne, badania rynkowe i marketingowe, rozwizania patentowe, sfer bada i rozwoju, czy analizy prawne. W tych warunkach dostawca musi posiada bardzo dobrze wykształcon i wykwalifikowan sił robocz zdoln do niezalenego mylenia i działania oraz wdraania własnych rozwiza zgodnych z wyznaczonymi kryteriami bada. Procesy realizowane w ramach KPO bd wymaga współpracy szerokiego zespołu ekspertów i specjalistów, takich jak menederowie MBA, inynierowie, naukowcy, prawnicy, analitycy finansowi, ksigowi i inni specjalici [27].

11 Rodzaje outsourcingu i kierunki jego wykorzystania Outsourcing a pokrewne i alternatywne działania organizacyjne W literaturze wymienia si take rónorodne pokrewne działania organizacyjne podejmowane w celu racjonalizacji działalnoci gospodarczej, które utosamia si z koncepcj outsourcingu. Przykładem moe by tu kontraktowanie pracy. Polega ono na odejciu od tradycyjnych długoterminowych umów o prac na rzecz kontraktów na wykonanie konkretnego zadania. Kontrakty takie mog by zawierane przez firmy z pracownikami lub/i innymi firmami. Kontraktowanie pracy charakteryzuje si dokładnym sprecyzowaniem zadania, które ma by wykonane, bez okrelenia jednak takich parametrów jak dzienny limit godzin pracy, miejsce wykonywania zadania i dyspozycyjno osoby zatrudnionej. Wród nietypowych form zatrudnienia, z outsourcingiem wie si równie leasing pracowniczy, czyli korzystanie z usług zewntrznych przedsibiorstw, które dostarczaj pracowników w zalenoci od potrzeb. Rozwizanie takie pozwala firmom ograniczy koszty zwizane z kadrami i płacami, przy jednoczesnym zachowaniu struktury zatrudnienia. Sprawdza si ono w sytuacji koniecznoci zastpienia pracowników etatowych przebywajcych na zwolnieniach lub urlopach, w firmie realizujcej zadania wymagajce nietypowych kwalifikacji [13, s. 38]. Korzyci moe by równie potencjalnie wiksza produktywno wynajtej kadry z powodu lepszej selekcji pracowników oraz wyszego poziomu przeszkolenia. Przedsibiorstwo moe ponadto elastycznie dostosowywa poziom zatrudnienia w odpowiedzi na pojawiajcy si wzrost popytu lub sezonowo działalnoci. Jedn z form współdziałania jednostek gospodarczych utosamianych z koncepcj outsourcingu jest kooperacja przedsibiorstw, która jest wynikiem podziału pracy. W odniesieniu do przemysłu polega ona na współdziałaniu produkcyjnym wielu przedsibiorstw. Przy kooperacji produkcji jakiego wyrobu proces produkcyjny zostaje podzielony i jego poszczególne fazy, zespoły lub podzespoły zostaj umieszczone w rónych jednostkach gospodarczych. Mona wyróni kooperacj w układzie wewntrznym, jak i zewntrznym (a nawet midzynarodowym). Kooperacja moe mie charakter współdziałania ogólnego, gdy przedsibiorstwa produkuj dla anonimowego odbiorcy, lub charakter współdziałania cisłego, o charakterze jednoznacznie adresowanej współpracy, opartej z reguły na zamówieniach i planach kooperacji [43, s. 121]. Z koncepcj wykorzystania zasobów zewntrznych zwizane s równie pojcia insourcingu i partneringu, które stanowi alternatywne działania organizacyjne wobec outsourcingu. Jako insourcing definiowane s najczciej przedsiwzicia przeciwstawne do outsourcingu, polegajce na włczeniu w struktur organizacyjn funkcji działalnoci realizowanych dotychczas przez podmioty powizane z przedsibiorstwem wiziami kapitałowymi lub kontraktowymi. Przedmiotem insourcingu mog by wszystkie rodzaje funkcji, zarówno jako pojedyncze funkcje, jak i wizki funkcji [17, s. 14]. Partnering oznacza nato-

12 30 Marek Matejun miast utrzymanie funkcji lub obszaru działalnoci w strukturze organizacyjnej przedsibiorstwa, co wynika z analiz prowadzcych do podjcia okrelonych wariantów przedsiwzi restrukturyzacyjnych [45, s. 181]. Rodzaje outsourcingu sklasyfikowane ze wzgldu na rónorodne kryteria podziału oraz pojcia pokrewne i alternatywne przedstawiono w tabeli 2. Tabela 2 Rodzaje outsourcingu, pojcia pokrewne i alternatywy działa Kryterium podziału Rodzaje outsourcingu Rodzaj wydzielanych outsourcing funkcji pomocniczych, funkcji outsourcing funkcji kierowniczych, outsourcing funkcji podstawowych. Rodzaj wydzielanej działalnoci outsourcing działalnoci ubocznej, outsourcing działalnoci pomocniczej, outsourcing działalnoci zasadniczej. Rodzaj outsourcingu wg outsourcing usług informatycznych, funkcji outsourcing usług finansowych, outsourcing logistyki, outsourcing zasobów ludzkich i inne. Cel wydzielenia outsourcing naprawczy, outsourcing dostosowawczy, outsourcing rozwojowy. Złoono wydzielanych outsourcing pojedynczych funkcji, funkcji outsourcing procesów / Business Process Outsourcing (BPO), outsourcing obszarów funkcjonalnych. Trwało wydzielenia outsourcing strategiczny, outsourcing taktyczny. Miejsce wykonywania usługi wiadczone centralnie, usługi outsourcingowej usługi wiadczone lokalnie. Forma podporzdkowania outsourcing kapitałowy / outsourcing wewntrzny / spin-off, outsourcing kontraktowy / outsourcing zewntrzny, szczególny przypadek outsourcingu kontraktowego: samozatrudnienie. Zakres wydzielenia outsourcing całkowity, outsourcing czciowy (selektywny), wydzielenie wewntrzne. Outsourcing zagraniczny Offshore outsourcing, Nearshore outsourcing, Onshore outsourcing, Do-it-yourself offshore.

13 Rodzaje outsourcingu i kierunki jego wykorzystania 31 Tabela 3(cd.) Inne rodzaje outsourcingu sprzeda i najem zwrotny, outsourcing budowlany, CoSourcing, outsourcing wirtualny, Business Transformational Outsourcing (BTO), Knowledge Process Outsourcing (KPO). Pojcia pokrewne podwykonawstwo, kooperacja przedsibiorstw, leasing pracowniczy, kontraktowanie pracy. Alternatywne działania insourcing, organizacyjne partnering,. ródło: Opracowanie własne na podstawie: [46, s. 60, 50, s ] Dodatkowo, poszczególne rodzaje outsourcingu mog by ze sob powizane tworzc rónorodne konfiguracje praktyczne, dostosowane do potrzeb oraz uwarunkowa funkcjonowania konkretnego przedsibiorstwa. 3. Kierunki wykorzystania outsourcingu Harvard Business Review okrelił outsourcing jako jedn z najwaniejszych koncepcji i praktyk zarzdzania w cigu minionych 75 lat [30]. Outsourcing uznaje si za jeden z najbardziej rozpowszechnionych trendów w wiecie biznesu. Prawie kade przedsibiorstwo podejmuje działania wynikajce z tej koncepcji, cho nie zawsze robi to wiadomie. Wyniki bada H. Lackowa wskazuj, i w odniesieniu do wszystkich wydzielanych funkcji z zakresu IT 55% przedsibiorstw osignło w pełni załoone cele, 39% - czciowo, a jedynie w 6% przypadków nie udało si zrealizowa załoonych zamierze [26, s. 9]. Z drugiej strony wyniki innych badaczy wskazuj na duo mniej optymistyczn wizj outsourcingu. S. Doig i inni przytaczaj wyniki bada realizowanych przez firm Dun&Bradstreet. A 20% badanych menederów twierdzi, i jest niezadowolona z usług realizowanych dla nich w ramach outsourcingu, a kolejne 20% nie potrafi wskaza adnych korzyci z tego płyncych. Wyniki wskazuj, e 20 do 25% umów outsourcingowych rozwizywana jest w okresie 2 lat, a 50% w okresie 5 lat. Prawie 70% respondentów twierdzi, e dostawcy zewntrzni nie rozumiej do czego zostali zobowizani oraz, i koszty okazały si zbyt wysokie przy jednoczesnej niskiej jakoci usług [7, s. 27]. Szerokie i zrónicowane moliwoci zastosowania koncepcji outsourcingu w praktyce gospodarczej sprawiaj jednak, e przed metod t rozcigaj si dalsze perspektywy wykorzystania.

14 32 Marek Matejun Wyniki bada prowadzonych przez Instytut Outsourcingu w Stanach Zjednoczonych wskazuj, e w najwikszy udział, sporód rónorodnych dziedzin, w których wykorzystywany jest outsourcing maj obecnie technologie informacyjne i informatyczne (20%). W tym zakresie przewidywany jest jednak niewielki spadek, na rzecz innych obszarów. Najwikszy wzrost wykorzystania tej metody przewidywany jest w zakresie procesów zwizanych z obsług klientów (z 7% do 11% w ogólnej strukturze wykorzystania outsourcingu) oraz w zakresie finansów (z 7% do 10%). Obecny i prognozowany rozkład wykorzystania metody outsourcingu w poszczególnych dziedzinach zaprezentowano na rysunku 1. Przewiduje si równie znaczcy rozwój wykorzystania outsourcingu midzynarodowego. Podstawowym stymulatorem transferowania działalnoci do krajów rozwijajcych si, s tu niskie koszty pracy, moliwo rozwoju na rynku globalnym, jak równie preferencje podatkowe w innych czciach wiata. Dla przykładu koszty wynagrodze w typowym call center w Wielkiej Brytanii stanowi 60% kosztów, podczas gdy w Indiach ok. 30% [25, s. 27]. W przypadku outsourcingu zagranicznego mog pojawi si pewne ograniczenia zwizane z barierami geograficznymi, takimi jak odległo, rónice czasu, bezpieczestwo podróy, ale równie ograniczenia jzykowe czy kulturowe. 25% 20% 15% 10% 5% 5% 4% 10% 5% 20% 18% 7% 7% 6% 8% 9% 11% 10% 6% 7% 10% 4% 5% 7% 11% 15% 15% 0% Logistyka - transport Nieruchomoci i wyposaenie Technologie informacyjne Produkcja Sprzeda i marketing Zasoby ludzkie Logistyka - dystrybucja Finanse Zarzdzanie Obsługa klientów Administracja Outsourcing dzisiaj Outsourcing jutro Rys. 1. Rozkład wykorzystania outsourcingu w poszczególnych dziedzinach dzisiaj i w przyszłoci ródło: Opracowanie własne na podstawie [36] Sukces outsourcingu zagranicznego jest równie uzaleniony od uwarunkowa geopolitycznych, takich jak stabilno polityczna, wojny, zagroenie terroryzmem, czy poziom rozwiza infrastrukturalnych. Problemem mog by równie nieetyczne działania korporacji, nadmiernie eksploatujce pracowników. Ponadto, w krajach wysoko rozwinitych pojawia si moe presja spo-

15 Rodzaje outsourcingu i kierunki jego wykorzystania 33 łeczna, zarówno ze strony opinii publicznej, jak równie pracowników, zwizana z negatywnymi skutkami transferu stanowisk pracy za granic [35, s. 19A]. W ostatnim czasie nasilił si bowiem trend eksportu miejsc pracy z Ameryki w sektorze usług oraz w brany IT. Spowodowało to, e oprócz prostych robotników, outsourcing dotyczy równie informatyków, programistów, pracowników biur obsługi klienta, firm telemarketingowych i analitycznych, co wzbudza szczególne sprzeciwy, zarówno społeczne, jak równie polityczne. Przewiduje si, e do 2005 roku nastpi transfer około amerykaskich miejsc pracy w sektorze usług do takich krajów jak Indie, Chiny czy Meksyk. Do roku 2015 liczba ta szacowana jest na około 3,4 mln miejsc pracy [34, s. 16]. Ekonomici amerykascy podkrelaj jednak pewne zalety outsourcingu transgranicznego dla gospodarki kraju rozwinitego. Kiedy ubogie kraje wzmocni swoje systemy gospodarcze utworz si nowe rynki zbytu dla amerykaskich produktów i usług [48, s. 21], tym bardziej, e uwaa si, i outsourcing zagraniczny tworzy proamerykask klas redni w Indiach i innych krajach rozwijajcych si [16, s. 38]. 4. Podsumowanie Wielu autorów podkrela, e w Polsce brakuje prowadzonych bada dotyczcych zakresu wykorzystania outsourcingu, jego struktury, moliwoci i efektów wykorzystania w praktyce gospodarczej. Równie rynek przedsibiorstw oferujcych usługi outsourcingu (np. w zakresie sprztania, prowadzenia ksigowoci, ochrony czy innych usług o charakterze pomocniczym) nie jest w pełni rozwinity. Zleceniodawcy narzekaj tu na nisk jako czy wysok cen tego typu usług. Innym mankamentem jest brak w przedsibiorstwach specjalistów mogcych skutecznie negocjowa i nadzorowa kontakty z dostawcami zewntrznymi. Wydaje si jednak, i rónorodno przedsiwzi outsourcingowych pozwala na optymalne zastosowanie tej metody w wielu przedsibiorstwach, dostosowujc jednoczenie jej zakres i uwarunkowania do potrzeb konkretnego przedsiwzicia. W polskich warunkach dodatkowo mona bra pod uwag szanse dla gospodarki płynce z wykorzystania outsourcingu midzynarodowego i transferu miejsc pracy do naszego kraju. Szczególnie atrakcyjne mog tu by takie dziedziny jak usługi informatyczne, ksigowo-finansowe, czy inne specjalistyczne funkcje wiadczone przez polskich dostawców outsourcingowych. Pozyskanie zlece stałej obsługi zewntrznej moe stanowi swoisty impuls do rozwoju wielu polskich przedsibiorstw, przyczyniajc si do łagodzenia zjawiska bezrobocia, poprawy konkurencyjnoci polskiej gospodarki i w efekcie rozwoju gospodarczego kraju.

16 34 Marek Matejun Literatura [1] Banachowicz E.: Czy firma wszystko musi robi sama?, Manager, 9/1998. [2] Baukney H.: Be prepared for BPO, CIO.com, , [3] Bielski L.: Outsourcing's new global reach, Banking Journal, nr 06/2003. [4] Call Center Offshore Outsourcing: Polska, Masterplan, [5] Craumer M.: How to Think Strategically About Outsourcing, Harvard Management Update, 05/2002. [6] Dash J.: Business Process Outsourcing, Computerworld 01/2001, [7] Doig S., Ritter R., Speckhals K., Woolson D.: Has outsourcing gone too far?, The McKinsey Quarterly, nr4/2001. [8] Edgell J.: Offshoring which way to India, Computer Law & Security Report, Vol 19 no 5/2003. [9] Famielec J.: Integracja czy outsourcing? Dylemat strategii rozwoju przedsibiorstwa, [w:] Olszewska B. (red.) ródła sukcesów i poraek przedsibiorstw. Aspekt strategiczny, Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego we Wrocławiu, Wrocław 2000 [10] Gnuschke J.: Outsourcing Production And Jobs, Business Perspectives, wiosna [11] Goepfert J.: Transformational Outsourcing, Cap Gemini Ernst & Young, 09/2002. [12] Goolsby K.: If a Business Process Outsourcer Improves a Function, Is It Business Transformational Outsourcing?, Outsourcing Center, 02/2004, [13] Gorzkowska K.: Outsourcing w biurze, Logistyka a Jako, nr 5/2003. [14] Greaver M.F.: Strategic Outsourcing. A Structural Approach Outsourcing Decisions and Initiatives, Amacom, New York [15] Greenemeier L.: Business-Process Outsourcing Grows, InformationWeek, 14, stycze/2002. [16] Griswold D.T.: Outsource, Outsource, and Outsource Some More, National Review, [17] Gryczka J.: Moliwoci stosowania insourcingu, Gospodarka Materiałowa i Logistyka, nr 11/2002. [18] Hopej M.: Reengineering i Lean Management a struktura organizacyjna, Ekonomika i Organizacja Przedsibiorstwa, nr 4/1998. [19] Izydorczyk T., Kear A.T.: Cosourcing patent na efektywno?, Manager, nr 5/1998. [20] Jagusztyn-Grochowska S.: Outsourcing funkcji informatycznych, Gospodarka materiałowa i logistyka, nr 2/2002. [21] Kijoch J.: Outsourcing wirtualny, Gospodarka Materiałowa i Logistyka, nr 3/2006. [22] Kluczowe atuty nowoczesnego dostawcy, Zarzdzanie na wiecie, nr 9/1996. [23] Kryska E.: Wykorzystanie niestandardowych form zatrudnienia i organizacji pracy w przedsibiorstwach polskich, [w:] Horodeski R., Sadowska-Snarska C., Rynek pracy w Polsce na progu XXI wieku. Aspekty makroekonomiczne i regionalne. Praca zbiorowa, Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, Wysza Szkoła Ekonomiczna w Białymstoku, Białystok-Warszawa 2003.

17 Rodzaje outsourcingu i kierunki jego wykorzystania 35 [24] Krzyanowski L.: Podstawy nauki zarzdzania, PWN, Warszawa [25] La Ferla B.: Offshore Outsourcing, Out Of Favour, IEE Review, 03/2004. [26] Lackow H.: IT outsourcing trends, The Conference Board, New York [27] Larkey A.: What is KPO?, Outsourcing Essentials, nr 5/2006, [28] Laskowska A.: Outsourcing - zastpowanie produkcji własnej przez zakupy, Gospodarka Materiałowa i Logistyka, nr 9/1995. [29] Lichtarski J. (red.): Podstawy nauki o przedsibiorstwie, Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, Wrocław [30] Management Trends in Outsourcing, Outsource to India, management_trends.asp. [31] Matwiejczuk W.: Tendencje rynku budowlanego, Ekonomika i Organizacja Przedsibiorstwa, nr 5/2004. [32] Mazzawi E.: Transformational Outsourcing, Business Strategy Review, vol. 13/2002. [33] McDermott M.J.: The Evolution of Outsourcing, A Supplement to Chief Executive Magazine, 06/2002, [34] McDougall P.: There's No Stopping The Offshore-Outsourcing Train, InformationWeek, [35] Onshore, Offshore, Nearshore... Outsourcing Continues To Grow, Chain Storage Age, 11/2003. [36] Outsourcing Index 2000, The Outsourcing Institute, [37] Penc J.: Zarzdzanie dla przyszłoci, Wydawnictwo Profesjonalnej Szkoły Biznesu, Kraków [38] Przekazywanie produkcji wykonawcom kontraktowym, Zarzdzanie na wiecie, nr 3/2002. [39] Pszczołowski T.: Mała encyklopedia prakseologii i teorii organizacji, Wydawnictwo Ossolineum, Wrocław [40] Rkas M.: Wykorzystanie usług outsourcingowych w zarzdzaniu nowoczesn firm, [w:] Orzeszko T., Aspekty makro- i mikroekonomiczne, Akademia Ekonomiczna im. Oskara Langego we Wrocławiu, Wrocław [41] Sceptycyzm wobec outsourcingu, Zarzdzanie na wiecie, nr 7/1996. [42] Sudoł T.: Sale and leaseback outsourcing czy wybieg zarzdu, [w:] Jaremczuk K., Posłuszny J. (red.), Uwarunkowania sukcesu przedsibiorstwa, Zeszyty Naukowe nr 10, Wysza Szkoła Administracji i Zarzdzania w Przemylu, Przemyl [43] wietlik W.: Organizacja przedsibiorstwa, Wysza Szkoła Ekonomiczna, Warszawa [44] Tendencje w zarzdzaniu produkcj przemysłow, Zarzdzanie na wiecie nr 2/1995. [45] Trocki M.: Outsourcing jako metoda restrukturyzacji przedsibiorstw, Gospodarka materiałowa i Logistyka, nr 9/1999. [46] Trocki M.: Outsourcing, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa [47] Uekusa M.: Industrial Organization, Stanford University Press, [48] Weidenbaum M.: Outsourcing Is a Good Thing Mostly, USA Today, 05/2004. [49] Zieleniewski J.: Organizacja i zarzdzanie, PWN, Warszawa [50] Zieliski J.: Outsourcing doradztwa podatkowego i rachunkowoci: trafna decyzja, Forum Doradców Podatkowych, Kraków 2001.

18 36 Marek Matejun [51] Zimniewicz Sz.: Kluczowe kompetencje, outsourcing a logistyka, [w:] Ciesielski M., Logistyka we współczesnym zarzdzaniu, Akademia Ekonomiczna w Poznaniu, Pozna [52] ur A.: Podwykonawstwo w rozwoju przedsibiorczoci, Ekonomika i Organizacja Przedsibiorstwa, nr 4/2000. TYPES OF OUTSOURCING AND THE DIRECTIONS OF IT`S USE Summary In business practice a lot of outsourcing ventures are distinguished. They may differ from each other depending on various criteria. It allows to distinguish plenty of types of outsourcing and classify them in systematic way. In the article below one tries to sort the dabates about types of outsourcing on the strentgh of the literature. (of the subject). What is more, one presents also the predictions about the future tendencies and the way this method will be used in business practice.

19 Źródło: Matejun M., Rodzaje outsourcingu i kierunki jego wykorzystania, Zeszyty Naukowe Politechniki Łódzkiej, seria: Organizacja i Zarządzanie, nr 42/2006, s

Marek Matejun ZAKRES WYKORZYSTANIA WYBRANYCH OBSZARÓW OUTSOURCINGU W SEKTORZE MŚP

Marek Matejun ZAKRES WYKORZYSTANIA WYBRANYCH OBSZARÓW OUTSOURCINGU W SEKTORZE MŚP Marek Matejun ZAKRES WYKORZYSTANIA WYBRANYCH OBSZARÓW OUTSOURCINGU W SEKTORZE MŚP [ Po więcej publikacji zapraszam na www.matejun.pl ] Możliwości wykorzystania outsourcingu w sektorze MŚP Outsourcing określany

Bardziej szczegółowo

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie.

1) Instytucje kształcce w tym zawodzie (w kraju i we Wrocławiu). 2) Moliwoci podnoszenia kwalifikacji i dokształcania w tym zawodzie. Spis treci: I. Wprowadzenie II. Zadania i czynnoci 1) Potencjalne miejsca pracy. 2) Zakres obowizków. III. Wymagania zawodu 1) Wymagania fizyczne i zdrowotne 2) Wymagania psychologiczne IV. Kształcenie

Bardziej szczegółowo

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku.

Argumenty na poparcie idei wydzielenia OSD w formie tzw. małego OSD bez majtku. Warszawa, dnia 22 03 2007 Zrzeszenie Zwizków Zawodowych Energetyków Dotyczy: Informacja prawna dotyczca kwestii wydzielenia Operatora Systemu Dystrybucyjnego w energetyce Argumenty na poparcie idei wydzielenia

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OUTSOURCINGU NA POZIOM KONKURENCYJNOCI MAŁYCH I REDNICH PRZEDSIBIORSTW

WPŁYW OUTSOURCINGU NA POZIOM KONKURENCYJNOCI MAŁYCH I REDNICH PRZEDSIBIORSTW WPŁYW OUTSOURCINGU NA POZIOM KONKURENCYJNOCI MAŁYCH I REDNICH PRZEDSIBIORSTW Marek Matejun Katedra Zarzdzania, Politechnika Łódzka 1. Wprowadzenie Podstawowym warunkiem rozwoju współczesnych przedsibiorstw

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i (rednich Przedsi)biorstw... 9. Streszczenie...

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Maych i (rednich Przedsi)biorstw... 9. Streszczenie... SPIS TRE%CI Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i (rednich Przedsi)biorstw... 9 Streszczenie... 11 1. Zmiany makroekonomiczne w Polsce w latach

Bardziej szczegółowo

RYNEK USŁUG BIZNESOWYCH JAKO FORMA OUTSOURCINGU

RYNEK USŁUG BIZNESOWYCH JAKO FORMA OUTSOURCINGU Elbieta RAK-MŁYNARSKA RYNEK USŁUG BIZNESOWYCH JAKO FORMA OUTSOURCINGU Streszczenie W cigu ostatnich kilku lat Polska osignła znaczcy sukces stajc si jednym z obszarów uznanych za odpowiednie miejsce pod

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXVIII/266/2008 Rady Miejskiej w Jarocinie z dnia 16 czerwca 2008 r.

Uchwała Nr XXVIII/266/2008 Rady Miejskiej w Jarocinie z dnia 16 czerwca 2008 r. Uchwała Nr XXVIII/266/2008 z dnia 16 czerwca 2008 r. w sprawie okrelenia warunków i trybu wspierania, w tym finansowego, rozwoju sportu kwalifikowanego przez Gmin Jarocin. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt.15,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU KŁOBUCKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI W 2005 ROKU.

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU KŁOBUCKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI W 2005 ROKU. Załcznik Nr 1 do Uchwały Nr 202/XXI/2004 Rady Powiatu w Kłobucku z dnia 23 listopada 2004 roku PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU KŁOBUCKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI W 2005 ROKU. I. Wstp do załoe rocznego

Bardziej szczegółowo

Kryteria wyboru dostawcy outsourcingowego

Kryteria wyboru dostawcy outsourcingowego Marek Matejun Kryteria wyboru dostawcy outsourcingowego [ Po więcej publikacji zapraszam na www.matejun.pl ] 1. Outsourcing jako współczesna koncepcja zarządzania Outsourcing określany jest w teorii organizacji

Bardziej szczegółowo

Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk. Załoenia

Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk. Załoenia Program Certyfikacji Oprogramowania Autodesk Załoenia Firma Autodesk - wiodcy producent oprogramowania wspomagajcego projektowanie proponuje program umoliwiajcy uytkownikom weryfikacj posiadanego oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe

Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe Autor: Jacek Bielecki Ostatnia zmiana: 14 marca 2011 Wersja: 2011 Spis treci Program Sprzeda wersja 2011 Korekty rabatowe PROGRAM SPRZEDA WERSJA 2011 KOREKTY RABATOWE... 1 Spis treci... 1 Aktywacja funkcjonalnoci...

Bardziej szczegółowo

1.4. POMOC ZE STRONY BIUR RACHUNKOWYCH DLA FIRM SEKTORA MP W ZAKRESIE POZYSKIWANIA FUNDUSZY POMOCOWYCH I DZIAŁALNOCI NA RYNKACH UE

1.4. POMOC ZE STRONY BIUR RACHUNKOWYCH DLA FIRM SEKTORA MP W ZAKRESIE POZYSKIWANIA FUNDUSZY POMOCOWYCH I DZIAŁALNOCI NA RYNKACH UE 1.4. POMOC ZE STRONY BIUR RACHUNKOWYCH DLA FIRM SEKTORA MP W ZAKRESIE POZYSKIWANIA FUNDUSZY POMOCOWYCH I DZIAŁALNOCI NA RYNKACH UE Marek Matejun Funkcjonowanie sektora MP w warunkach integracji europejskiej

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny

Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny PROJEKT Uchwała Nr Rady Miasta Rejowiec Fabryczny z dnia w sprawie programu współpracy Miasta Rejowiec Fabryczny z organizacjami pozarzdowymi oraz podmiotami, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy o działalnoci

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel - Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i &rednich Przedsi'biorstw... 9

Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel - Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Maych i &rednich Przedsi'biorstw... 9 SPIS TRE%CI Wprowadzenie: Krystyna Gurbiel - Dyrektor Generalny Polskiej Fundacji Promocji i Rozwoju Ma"ych i &rednich Przedsi'biorstw... 9 Streszczenie raportu... 11 $. Stan sektora ma!ych i "rednich

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm.

Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm. Na podstawie art. 14a 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. Nr 8, poz. 60 z 2005r. ze zm. ) w zwizku z wnioskiem podatnika XXXXXX z dnia 10.11.2005r., uzupełnionego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

Koszty logistyczne w strategiach konkurencyjnych przedsibiorstw. Logistical costs in the competitive strategy of enterprises

Koszty logistyczne w strategiach konkurencyjnych przedsibiorstw. Logistical costs in the competitive strategy of enterprises Controlling w małych i rednich przedsibiorstwach 209 Koszty logistyczne w strategiach konkurencyjnych przedsibiorstw Logistical costs in the competitive strategy of enterprises Izabela WALCZAK *, Krzysztof

Bardziej szczegółowo

CZYNNIKI ROZWOJU MAŁYCH I REDNICH PRZEDSIBIORSTW NA PODSTAWIE BADA W MIKROREGIONIE ŁÓDZKIM

CZYNNIKI ROZWOJU MAŁYCH I REDNICH PRZEDSIBIORSTW NA PODSTAWIE BADA W MIKROREGIONIE ŁÓDZKIM 15 CZYNNIKI ROZWOJU MAŁYCH I REDNICH PRZEDSIBIORSTW NA PODSTAWIE BADA W MIKROREGIONIE ŁÓDZKIM Marek Matejun Katedra Zarzdzania, Politechnika Łódzka 1. Wprowadzenie Problematyka rozwoju małych i rednich

Bardziej szczegółowo

Budetowanie w przedsibiorstwie produkcyjnym. Budgeting in the productive enterprise

Budetowanie w przedsibiorstwie produkcyjnym. Budgeting in the productive enterprise Controlling w małych i rednich przedsibiorstwach 173 Budetowanie w przedsibiorstwie produkcyjnym Budgeting in the productive enterprise Karol CIEWIERA * Streszczenie: Budetowanie w działalnoci jednostek

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie zintegrowanych systemów zarzdzania w małych i rednich przedsibiorstwach moliwoci i ograniczenia

Zastosowanie zintegrowanych systemów zarzdzania w małych i rednich przedsibiorstwach moliwoci i ograniczenia Controlling w małych i rednich przedsibiorstwach 121 Zastosowanie zintegrowanych systemów zarzdzania w małych i rednich przedsibiorstwach moliwoci i ograniczenia The integrated management software in small

Bardziej szczegółowo

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów

Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Wymierne korzyci wynikajce z analizy procesów Analiza procesu jest narzdziem do osignicia wyszej efektywnoci organizacji (midzy innymi). Wymaga ona zbudowania modelu procesu biznesowego bdcego opisem funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ZEWNTRZNYCH, PRAWNO- PODATKOWYCH BARIER ROZWOJU FIRM SEKTORA MP

ANALIZA ZEWNTRZNYCH, PRAWNO- PODATKOWYCH BARIER ROZWOJU FIRM SEKTORA MP Z E S Z Y T Y N A U K O W E P O L I T E C H N I K I Ł Ó D Z K I E J Nr 1018 ORGANIZACJA I ZARZDZANIE, z. 43 2007 MAREK MATEJUN Katedra Zarzdzania Politechniki Łódzkiej ANALIZA ZEWNTRZNYCH, PRAWNO- PODATKOWYCH

Bardziej szczegółowo

Procedura rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach

Procedura rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach Zał. do Zarzdzenia Nr 58/05 Starosty Kieleckiego z dnia 30 grudnia 2005 r. w sprawie wprowadzenia procedury rekrutacji pracowników do Starostwa Powiatowego w Kielcach Procedura rekrutacji pracowników do

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA BLOKI TEMATYCZNE Z KRÓTKĄ CHARAKTERYSTYKĄ

PROGRAM SZKOLENIA BLOKI TEMATYCZNE Z KRÓTKĄ CHARAKTERYSTYKĄ Nazwa szkolenia PROGRAM SZKOLENIA Techniki i metody zarządzania BLOKI TEMATYCZNE Z KRÓTKĄ CHARAKTERYSTYKĄ Lp. Nazwa bloku tematycznego Charakterystyka bloków tematycznych Liczba godzin Wprowadzenie do

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 6 lipca 2005 r. dotyczca przetwarzania danych osobowych córki Skarcego, przez Stowarzyszenie, poprzez publikacj informacji na temat rodziny

Bardziej szczegółowo

Marek Matejun Instytut Zarządzania Politechnika Łódzka OUTSOURCING RACHUNKOWOŚCI I DORADZTWA PODATKOWEGO

Marek Matejun Instytut Zarządzania Politechnika Łódzka OUTSOURCING RACHUNKOWOŚCI I DORADZTWA PODATKOWEGO Marek Matejun Instytut Zarządzania Politechnika Łódzka OUTSOURCING RACHUNKOWOŚCI I DORADZTWA PODATKOWEGO [ Po więcej publikacji zapraszam na www.matejun.pl ] 1. Pojęcie outsourcingu rachunkowości i doradztwa

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie

DECYZJA. odmawiam uwzgldnienia wniosku. Uzasadnienie Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia 21 marca 2005 r. odmawiajca uwzgldnienia wniosku o zobowizanie Zarzdu Banku, do wykrelenia danych osobowych dotyczcych Skarcego z Bankowego

Bardziej szczegółowo

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Załcznik nr 5 WZÓR MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania 1.4:

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008.

Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Załcznik Nr 1 do uchwały Nr XIV/129/08 Rady Gminy Michałowo z dnia 11 stycznia 2008r. Program Współpracy Gminy Michałowo z Organizacjami Pozarzdowymi na rok 2008. Wprowadzenie Aktywna działalno organizacji

Bardziej szczegółowo

14.2. Opis bazy ródłowej, metody badawcze

14.2. Opis bazy ródłowej, metody badawcze 14.1. Wprowadzenie U ródeł genezy kapitału intelektualnego jest gospodarka oparta na wiedzy. Współczenie warto ekonomiczna powstaje w procesach tworzenia, dystrybucji i konsumpcji wiedzy oraz produktów

Bardziej szczegółowo

OUTSOURCING RACHUNKOWOCI I DORADZTWA PODATKOWEGO W SEKTORZE MP IMPLIKACJE DLA URZDNIKÓW SKARBOWYCH

OUTSOURCING RACHUNKOWOCI I DORADZTWA PODATKOWEGO W SEKTORZE MP IMPLIKACJE DLA URZDNIKÓW SKARBOWYCH 17 OUTSOURCING RACHUNKOWOCI I DORADZTWA PODATKOWEGO W SEKTORZE MP IMPLIKACJE DLA URZDNIKÓW SKARBOWYCH Marek Matejun Katedra Zarzdzania, Politechnika Łódzka 1. Wprowadzenie Outsourcing stanowi interesujc

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe w pigułce

Badania marketingowe w pigułce Jolanta Tkaczyk Badania marketingowe w pigułce Dlaczego klienci kupuj nasze produkty lub usługi? To pytanie spdza sen z powiek wikszoci menederom. Kady z nich byłby skłonny zapłaci due pienidze za konkretn

Bardziej szczegółowo

=$5='=$1,( STRATEGICZNE 35=('6, %,2567:(0

=$5='=$1,( STRATEGICZNE 35=('6, %,2567:(0 =$5='=$1,( STRATEGICZNE 35=('6, %,2567:(0 Prof. dr hab. Piotr Banaszyk Katedra Teorii Organizacji i =DU]G]DQLD =DáR*HQLDZ\NáDGX ¾ ¾ ¾ Cel: V\VWHPDW\]DFMDLFKDUDNWHU\VW\NDPR*OLZ\FK SRGHMüGR]DU]G]DQLDVWUDWHJLF]QHJR

Bardziej szczegółowo

spis treści Wstęp... 7

spis treści Wstęp... 7 spis treści Wstęp... 7 Rozdział I. Problem outsourcingu w naukach o zarządzaniu... 9 1...Geneza.i.istota.outsourcingu.w.zarządzaniu.organizacjami... 9 1.1...Rys.historyczny.outsourcingu... 11 1.2...Outsourcing..jaki,.kiedy.i.dlaczego?...

Bardziej szczegółowo

1. Wstp. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r.

1. Wstp. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r. Załcznik nr.1 do uchwały Nr XXXII/259/05 Rady Powiatu w Krasnymstawie z dnia 24 listopada2005r. Wieloletni program współpracy samorzdu Powiatu Krasnostawskiego z organizacjami pozarzdowymi oraz z podmiotami

Bardziej szczegółowo

Podnoszenie efektywnoci produkcji przy wykorzystaniu istniejcych zasobów

Podnoszenie efektywnoci produkcji przy wykorzystaniu istniejcych zasobów Podnoszenie efektywnoci produkcji przy wykorzystaniu istniejcych zasobów Adam Jednoróg Koordynator ds. Systemów Zarzdzania Produkcj Email: ajednorog@ipscontrol.pl pl ips Control idealny partner w biznesie

Bardziej szczegółowo

1. WSTP. 2. Koncepcja platformy bezpieczestwa publicznego

1. WSTP. 2. Koncepcja platformy bezpieczestwa publicznego Koncepcja Platformy Bezpieczestwa Wewntrznego do realizacji zada badawczo-rozwojowych w ramach projektu Nowoczesne metody naukowego wsparcia zarzdzania bezpieczestwem publicznym w Unii Europejskiej 1.

Bardziej szczegółowo

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa.

Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Planowanie adresacji IP dla przedsibiorstwa. Wstp Przy podejciu do planowania adresacji IP moemy spotka si z 2 głównymi przypadkami: planowanie za pomoc adresów sieci prywatnej przypadek, w którym jeeli

Bardziej szczegółowo

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005

Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Nadwyka operacyjna w jednostkach samorzdu terytorialnego w latach 2003-2005 Warszawa, maj 2006 Spis treci Wprowadzenie...3 Cz I Zbiorcze wykonanie budetów jednostek samorzdu terytorialnego...7 1. Cz operacyjna...7

Bardziej szczegółowo

CELE I ZADANIA RODOWISKOWE Harmonogram działa

CELE I ZADANIA RODOWISKOWE Harmonogram działa CELE I ZADANIA RODOWISKOWE Harmonogram działa Stron 5 WYDANIE I Data wydania: 10.03.2006 r. ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZDZANIA JAKOCI I RODOWISKIEM WG NORMY PN-EN ISO 9001:2000 I PN-EN ISO 14001 Opracowanie

Bardziej szczegółowo

Finansowanie przetwórstwa owoców i warzyw oraz sokownictwa w ramach PROW 2007-2013

Finansowanie przetwórstwa owoców i warzyw oraz sokownictwa w ramach PROW 2007-2013 Sytuacja na rynku przetworów owocowo-warzywnych i soków a reforma rynku ogrodniczego w UE Finansowanie przetwórstwa owoców i warzyw oraz sokownictwa w ramach PROW 2007-2013 Dr Jerzy Małkowski Pozna, 19

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK KOSMETOLOGIA

KIERUNEK KOSMETOLOGIA KIERUNEK KOSMETOLOGIA MARKETING I KOMUNIKACJA SPOŁECZNA Studia niestacjonarne II stopnia Etap studiów II rok, semestr III Wymiar zaj Seminaria: 10 godz. Łcznie: 10 godz. Osoba odpowiedzialna za przedmiot

Bardziej szczegółowo

R EG UL AM I N ORGANI ZACYJNY SZKOŁY PO D ST AWOWEJ N R 4 IM. J AROSŁ AWA I W ASZKIEW I CZA W SANDOMIE R ZU

R EG UL AM I N ORGANI ZACYJNY SZKOŁY PO D ST AWOWEJ N R 4 IM. J AROSŁ AWA I W ASZKIEW I CZA W SANDOMIE R ZU R EG UL AM I N ORGANI ZACYJNY SZKOŁY PO D ST AWOWEJ N R 4 IM. J AROSŁ AWA I W ASZKIEW I CZA W SANDOMIE R ZU Podstawa prawna: Art.33 ust.2 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorzdzie terytorialnym (tekst

Bardziej szczegółowo

2.5 Trwało projektu. 5 Metodologia tworzenia analiz ryzyk w projektach PPP i ich podziału pomidzy stron publiczn i prywatn w kontekcie ich wpływu

2.5 Trwało projektu. 5 Metodologia tworzenia analiz ryzyk w projektach PPP i ich podziału pomidzy stron publiczn i prywatn w kontekcie ich wpływu ryzyk w projektach PPP i ich podziału pomidzy stron publiczn i prywatn w kontekcie ich wpływu na klasyfikacj projektu pod ktem długu i deficytu sektora publicznego 5. 2.5 Trwało projektu Projekty ppp s

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT MINISTRA BUDOWNICTWA

KOMUNIKAT MINISTRA BUDOWNICTWA KOMUNIKAT MINISTRA BUDOWNICTWA 1) z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie ustalenia minimalnych wymogów programowych dla studiów podyplomowych w zakresie zarzdzania nieruchomociami Na podstawie art. 196 ustawy

Bardziej szczegółowo

Kwalifikowalno wydatków dla projektów w ramach Priorytetu 2

Kwalifikowalno wydatków dla projektów w ramach Priorytetu 2 Kwalifikowalno wydatków dla projektów w ramach Priorytetu 2 Szwajcarsko Polskiego Programu Współpracy Tomasz Dylg Instytucja Poredniczca 1 Kwalifikowalno wydatków dla projektów w ramach Priorytetu 2 Szwajcarsko

Bardziej szczegółowo

DECYZJA. Warszawa, dnia 4 padziernika 2004 r. GI-DEC-DS-208/04

DECYZJA. Warszawa, dnia 4 padziernika 2004 r. GI-DEC-DS-208/04 Decyzja GIODO z dnia 4 padziernika 2004 r. nakazujca udostpnienie operatorowi telefonii komórkowej, udostpnienie Komendantowi Stray Miejskiej, danych osobowych abonenta telefonu komórkowego, w zakresie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU OPOLSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZCYMI DZIAŁALNO POYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2007

PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU OPOLSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZCYMI DZIAŁALNO POYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2007 Załcznik Do Uchwały Nr... Rady Powiatu Opolskiego z dnia...2007r. PROGRAM WSPÓŁPRACY POWIATU OPOLSKIEGO Z ORGANIZACJAMI POZARZDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZCYMI DZIAŁALNO POYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2007

Bardziej szczegółowo

Rozdzia I Postanowienia ogólne

Rozdzia I Postanowienia ogólne Zacznik nr 1 do Zarzdzenia nr 13 / 2011 Dyrektora Powiatowego Urzdu Pracy w rodzie Wlkp. z dnia 15.04.2011 REGULAMIN ORGANIZACYJNY CENTRUM AKTYWIZACJI ZAWODOWEJ Rozdzia I Postanowienia ogólne 1 Regulamin

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ W RAMACH PROJEKTU PIERWSZY BIZNES AKTYWIZACJA LOKALNEJ SPOŁECZNOCI. Deklaracja bezstronnoci i poufnoci

KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ W RAMACH PROJEKTU PIERWSZY BIZNES AKTYWIZACJA LOKALNEJ SPOŁECZNOCI. Deklaracja bezstronnoci i poufnoci Owiadczam, e: Nr wniosku Imi i nazwisko Kandydata/tki Imi i nazwisko Oceniajcego Imi i nazwisko Kandydata/tki Załcznik nr 5 do Regulaminu rekrutacji do Projektu PIERWSZY BIZNES aktywizacja lokalnej społecznoci

Bardziej szczegółowo

Urzd przyjazny obywatelom. Kodeks Etyki Pracy zie Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego

Urzd przyjazny obywatelom. Kodeks Etyki Pracy zie Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego Urzd przyjazny obywatelom Kodeks Etyki Pracy w Urzdzie zie Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego Warszawa 2006 1. Wprowadzenie Potrzeba opracowania i wdroenia w Urzdzie Marszałkowskim Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

-OPIS WYMAGA - OPIS ZAKRESU. a. w zakresie usługi b. w zakresie personelu technicznego

-OPIS WYMAGA - OPIS ZAKRESU. a. w zakresie usługi b. w zakresie personelu technicznego BEZPIECZNA PROFESJONALNA USŁUGA SERWISOWA KRYTERIA WYBORU FIRMY SERWISOWEJ NA POZIOMIE WIADCZENIA USŁUGI TIER3/TIER4 dla klimatyzacji precyzyjnej HPAC w obiektach DATA CENTER 1 1. I. Kryterium wymaga str.

Bardziej szczegółowo

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne?

INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego są sobie potrzebne? POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ ZARZĄDZANIA I EKONOMII Międzynarodowa Konferencja Naukowo-techniczna PROGRAMY, PROJEKTY, PROCESY zarządzanie, innowacje, najlepsze praktyki INŻYNIERIA I MARKETING dlaczego

Bardziej szczegółowo

! "#$!%&'(#!) "34! /(5$67%&'8#!)

! #$!%&'(#!) 34! /(5$67%&'8#!) 3 4! " #"$ % # " &# & ' & & (! " % &$ #) * & & &*## " & + # % &! & &*),*&&,) &! "& &-&. && *# &) &!/ & *) *&" / &*0 & /$ % &&, # ) *&")",$&%& 1&&2& 3 '! "#$!%&'(#!) % *+ +, - (. /0 *1 ", + 2 + -.-1- "34!

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO DLA MIASTA ZIELONA GÓRA, JEGO JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ORAZ SPÓŁEK KOMUNALNYCH.

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO DLA MIASTA ZIELONA GÓRA, JEGO JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ORAZ SPÓŁEK KOMUNALNYCH. REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO DLA MIASTA ZIELONA GÓRA, JEGO JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ORAZ SPÓŁEK KOMUNALNYCH. I. INFORMACJE PODSTAWOWE Prezydent Miasta Zielona góra ogłasza

Bardziej szczegółowo

Rozdział I Postanowienia ogólne

Rozdział I Postanowienia ogólne Załcznik do Uchwały Nr XXXII/23/06 Rady Powiatu w Kielcach z dnia 28 kwietnia 2006 r. STATUT Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Kielcach Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie

Bardziej szczegółowo

B. DODATKOWE NOTY OBJANIAJCE

B. DODATKOWE NOTY OBJANIAJCE B. DODATKOWE NOTY OBJANIAJCE 1. Informacje o instrumentach finansowych. Ad.1 Lp Rodzaj instrumentu Nr not prezentujcych poszczególne rodzaje instrumentów finansowych w SA-P 2008 Warto bilansowa na 30.06.2007

Bardziej szczegółowo

Outsourcing, a praca tymczasowa-

Outsourcing, a praca tymczasowa- , a praca tymczasowa- podstawowe zagadnienia Izabela Struczyńska Starszy Inspektor Pracy Podstawa: opracowanie Departamentu Legalności Zatrudnienia Gdańsk 24-25.11.2014 r. Definicja świadoma rezygnacja

Bardziej szczegółowo

DLA KOGO UMOWY ENTERPRISE?

DLA KOGO UMOWY ENTERPRISE? Kady z Uytkowników posiadajcy co najmniej pakiet B moe zamówi funkcj Umowy Enterprise. Koszt tej modyfikacji to 800 zł netto bez wzgldu na liczb stanowisk. I jak ju wielokrotnie ogłaszalimy, koszt wikszoci

Bardziej szczegółowo

Badanie efektywnoci procesów logistycznych narzdziem wspomagajcym tworzenie łacuchów zarzdzania dostawami *

Badanie efektywnoci procesów logistycznych narzdziem wspomagajcym tworzenie łacuchów zarzdzania dostawami * AMME 2001 10th JUBILEE INTERNATIONAL SC IENTIFIC CONFERENCE Badanie efektywnoci procesów logistycznych narzdziem wspomagajcym tworzenie łacuchów zarzdzania dostawami * S. Tkaczyk, M. Roszak Zakład Zarzdzania

Bardziej szczegółowo

O nas. Specjalizujemy się w outsourcingu wyspecjalizowanych

O nas. Specjalizujemy się w outsourcingu wyspecjalizowanych PREZENTACJA FIRMY O nas Od 2003 roku świadczymy usługi w zakresie outsourcingu kompleksowych procesów biznesowych. Misją naszej firmy jest realizacja polityki obniżenia kosztów operacyjnych poprzez świadczenie

Bardziej szczegółowo

Cash flow projektu zakładajcego posiadanie własnego magazynu oraz posiłkowanie si magazynem obcym w przypadku sezonowych zwyek

Cash flow projektu zakładajcego posiadanie własnego magazynu oraz posiłkowanie si magazynem obcym w przypadku sezonowych zwyek Optymalizacja zaangaowania kapitałowego 4.01.2005 r. w decyzjach typu make or buy. Magazyn czy obcy cz. 2. Cash flow projektu zakładajcego posiadanie własnego magazynu oraz posiłkowanie si magazynem obcym

Bardziej szczegółowo

Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Zarys koncepcji Dlaczego taki system jest potrzebny?

Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Zarys koncepcji Dlaczego taki system jest potrzebny? Krajowy System Monitorowania Technologii rodowiskowych Dlaczego taki system jest potrzebny? Zarys koncepcji Sektor technologii rodowiskowych postrzegany jest w Europie i na wiecie jako jeden z najbardziej

Bardziej szczegółowo

budowa dwóch stawów retencyjnych w Wolsztynie w rejonie ulic Dbrowskiego, Prusa i Doktora Kocha.

budowa dwóch stawów retencyjnych w Wolsztynie w rejonie ulic Dbrowskiego, Prusa i Doktora Kocha. Wolsztyn: Budowa stawów retencyjnych w rejonie ul. Dbrowskiego i ul. Prusa w Wolsztynie Numer ogłoszenia: 39590-2010; data zamieszczenia: 11.02.2010 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - roboty budowlane Zamieszczanie

Bardziej szczegółowo

Controlling w niepublicznych placówkach edukacyjnych. Controlling in public educational institutions

Controlling w niepublicznych placówkach edukacyjnych. Controlling in public educational institutions Controlling w małych i rednich przedsibiorstwach 187 Controlling w niepublicznych placówkach edukacyjnych Controlling in public educational institutions Adam MUSZYSKI * Streszczenie. W pracy zaprezentowano

Bardziej szczegółowo

TARYFA DLA ZBIOROWEGO ZAOPATRZENIA W WOD I ZBIOROWEGO ODPROWADZANIA CIEKÓW

TARYFA DLA ZBIOROWEGO ZAOPATRZENIA W WOD I ZBIOROWEGO ODPROWADZANIA CIEKÓW TARYFA DLA ZBIOROWEGO ZAOPATRZENIA W WOD I ZBIOROWEGO ODPROWADZANIA CIEKÓW zatwierdzona uchwał Rady Gminy Jasieniec Nr III.10.2013 z dnia 21 marca 2013r. Taryfa obowizuje od dnia 01-05-2013 Taryfa zostanie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 215/08 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 13 padziernika 2008 roku

Uchwała Nr 215/08 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 13 padziernika 2008 roku Uchwała Nr 215/08 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z dnia 13 padziernika 2008 roku w sprawie udzielenia przez Województwo Mazowieckie porczenia zobowizania wynikajcego z obligacji emitowanych przez Agencj

Bardziej szczegółowo

Programy i projekty badawczo-rozwojowe oraz inwestycje współfinansowane ze rodków strukturalnych (działanie 1.4 SPO-WKP)

Programy i projekty badawczo-rozwojowe oraz inwestycje współfinansowane ze rodków strukturalnych (działanie 1.4 SPO-WKP) str. 1 Załcznik Nr 1 Programy i projekty badawczo-rozwojowe oraz inwestycje współfinansowane ze rodków strukturalnych (działanie 1.4 SPO-WKP) Działanie 1.4 Wzmocnienie współpracy midzy sfer badawczo-rozwojow

Bardziej szczegółowo

ZARZDZANIE PROJEKTAMI W OBRUM SP. Z O.O.

ZARZDZANIE PROJEKTAMI W OBRUM SP. Z O.O. Szybkobiene Pojazdy Gsienicowe (38) nr 3, 2015 Adrian BRITTANI ZARZDZANIE PROJEKTAMI W OBRUM SP. Z O.O. Streszczenie. W artykule przedstawiono wdroon do praktyki w OBRUM sp. z o.o. now form zarzdzania

Bardziej szczegółowo

Programowanie Obiektowe

Programowanie Obiektowe Programowanie Obiektowe dr in. Piotr Zabawa IBM/Rational Certified Consultant pzabawa@pk.edu.pl WYKŁAD 1 Wstp, jzyki, obiektowo Cele wykładu Zaznajomienie słuchaczy z głównymi cechami obiektowoci Przedstawienie

Bardziej szczegółowo

W ramach podstawowej działalnoci operacyjnej projekt przewiduje uporzdkowanie zasad finansowania, w aspekcie kwalifikowania przychodów i kosztów, w

W ramach podstawowej działalnoci operacyjnej projekt przewiduje uporzdkowanie zasad finansowania, w aspekcie kwalifikowania przychodów i kosztów, w UZASADNIENIE Projekt rozporzdzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad gospodarki finansowej uczelni publicznych stanowi wykonanie delegacji ustawowej wynikajcej z art. 105 ustawy z dnia 27 lipca

Bardziej szczegółowo

$ % !""# ' ( ) *+ + % %, % -,, ,./01*233!!*456*71568

$ % !# ' ( ) *+ + % %, % -,, ,./01*233!!*456*71568 !"!#! !""# $ % %& ' ( ) *+ + % %, % -,,,./01*233!!*456*71568 $%!& Najwiksza polska firma doradcza, której konsultanci ju od 15 lat zdobywaj dowiadczenie i wiadcz usługi Unikalne łczenie doradztwa z rozwizaniami

Bardziej szczegółowo

Wewntrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. w Liceum Ogólnokształccym im. Stefana eromskiego. opracowała: Danuta Paluchowska Szkolny Doradca Zawodwy

Wewntrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. w Liceum Ogólnokształccym im. Stefana eromskiego. opracowała: Danuta Paluchowska Szkolny Doradca Zawodwy Wewntrzszkolny System Doradztwa Zawodowego w Liceum Ogólnokształccym im. Stefana eromskiego opracowała: Danuta Paluchowska Szkolny Zawodwy Wewntrzszkolny System Doradztwa Zawodowego umoliwia uczniowi zdobycie

Bardziej szczegółowo

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej

System B2B jako element przewagi konkurencyjnej 2012 System B2B jako element przewagi konkurencyjnej dr inż. Janusz Dorożyński ZETO Bydgoszcz S.A. Analiza biznesowa integracji B2B Bydgoszcz, 26 września 2012 Kilka słów o sobie główny specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

ZAWÓD KIEROWNIK PROJEKTU

ZAWÓD KIEROWNIK PROJEKTU Szybkobiene Pojazdy Gsienicowe (38) nr 3, 2015 Paulina HARAF Renata HARAF Marek Ł. GRABANIA ZAWÓD KIEROWNIK PROJEKTU Streszczenie. W artykule przedstawiono nowy zawód funkcjonujcy obecnie na rynku pracy

Bardziej szczegółowo

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach

pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach pilotażowe staże dla nauczycieli i instruktorów kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach Projekt współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Priorytet

Bardziej szczegółowo

OCENA WYKORZYSTANIA OUTSOURCINGU W PRZEDSIĘBIORSTWACH REGIONU ŁÓDZKIEGO

OCENA WYKORZYSTANIA OUTSOURCINGU W PRZEDSIĘBIORSTWACH REGIONU ŁÓDZKIEGO 643 Agnieszka Zakrzewska Bielawska Politechnika Łódzka OCENA WYKORZYSTANIA OUTSOURCINGU W PRZEDSIĘBIORSTWACH REGIONU ŁÓDZKIEGO Wstęp Zastosowanie outsourcingu pozwala przedsiębiorstwu skoncentrować się

Bardziej szczegółowo

Dajemy WIĘCEJ CALL CENTER? WIĘCEJ? ODWAŻNIE, chcą ROZWIJAĆ SIĘ każdego dnia i pomagają w tym innym,

Dajemy WIĘCEJ CALL CENTER? WIĘCEJ? ODWAŻNIE, chcą ROZWIJAĆ SIĘ każdego dnia i pomagają w tym innym, NIE DAJEMY GOTOWYCH ODPOWIEDZI 3 Co decyduje o skuteczności i jakości działań nowoczesnego CALL CENTER? Jak wybrać partnera biznesowego, który dostarczy profesjonalną usługę? 2 4 Ludzie? Procesy? Technologie?

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia... o zmianie ustawy o urzdach i izbach skarbowych

Ustawa z dnia... o zmianie ustawy o urzdach i izbach skarbowych Projekt z dnia 25.09.06 Ustawa z dnia... o zmianie ustawy o urzdach i izbach skarbowych Art. 1. W ustawie z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzdach i izbach skarbowych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz.1267, z pón.

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VII/47/2003 Rady Miejskiej w Chełmku z dnia 28 kwietnia 2003 r.

Uchwała Nr VII/47/2003 Rady Miejskiej w Chełmku z dnia 28 kwietnia 2003 r. Uchwała Nr VII/47/2003 Rady Miejskiej w Chełmku z dnia 28 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia Miejskiej Strefy Aktywnoci Gospodarczej w Chełmku. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialnoci cywilnej (CPV: 66515400-7, 66515000-3, 66516000-0)

ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialnoci cywilnej (CPV: 66515400-7, 66515000-3, 66516000-0) Strona 1 z 5 Chojnice: Ubezpieczenie mienia i odpowiedzialnoci cywilnej Urzdu Miejskiego w Chojnicach wraz z jednostkami organizacyjnymi Numer ogłoszenia: 194104-2012; data zamieszczenia: 08.06.2012 OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006

Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 WZÓR Załcznik nr 6 MINISTERSTWO GOSPODARKI I PRACY Sektorowy Program Operacyjny Wzrost konkurencyjnoci przedsibiorstw, lata 2004-2006 Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w ramach działania 1.5:

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA WNIOSKU O DOFINANSOWANIE REALIZACJI PROJEKTU W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO INNOWACYJNA GOSPODARKA

INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA WNIOSKU O DOFINANSOWANIE REALIZACJI PROJEKTU W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO INNOWACYJNA GOSPODARKA PO_IG/8.3/08/w01 INSTRUKCJA WYPEŁNIENIA WNIOSKU O DOFINANSOWANIE REALIZACJI PROJEKTU W RAMACH PROGRAMU OPERACYJNEGO INNOWACYJNA GOSPODARKA Działanie 8.3 Przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu - einclusion

Bardziej szczegółowo

TABELA PROWIZJI I OPŁAT BROKERSKICH ZA WIADCZENIE USŁUG BROKERSKICH PRZEZ DOM MAKLERSKI PENETRATOR SA

TABELA PROWIZJI I OPŁAT BROKERSKICH ZA WIADCZENIE USŁUG BROKERSKICH PRZEZ DOM MAKLERSKI PENETRATOR SA TABELA PROWIZJI I OPŁAT BROKERSKICH ZA WIADCZENIE USŁUG BROKERSKICH PRZEZ DOM MAKLERSKI PENETRATOR SA. DLA KLIENTÓW, KTÓRZY PODPISALI Z DOMEM MAKLERSKIM PENETRATOR SA UMOW O WIADCZENIE USŁUG BROKERSKICH

Bardziej szczegółowo

Zasady rozliczania dotacji udzielanych przez Zarzd Województwa Mazowieckiego dla organizacji pozarzdowych

Zasady rozliczania dotacji udzielanych przez Zarzd Województwa Mazowieckiego dla organizacji pozarzdowych Zasady rozliczania dotacji udzielanych przez Zarzd Województwa Mazowieckiego dla organizacji pozarzdowych 1. SPRAWOZDANIE sprawozdanie kocowe z wykonania zadania publicznego: a) okrelonego w art. 4 ust.

Bardziej szczegółowo

P 5 18 10 E 2. Makroekonomia P 5 10 10 Zk 3. Statystyka mat. P 4 10 10 Zk 4. Zarządzanie. K 6 20 10 E strategiczne 5. Rachunkowość zarządcza

P 5 18 10 E 2. Makroekonomia P 5 10 10 Zk 3. Statystyka mat. P 4 10 10 Zk 4. Zarządzanie. K 6 20 10 E strategiczne 5. Rachunkowość zarządcza KIERUNEK: ZARZĄDZANIE Specjalność: Administracja i gospodarka samorządowa Lp. Nazwa przedmiotu Grupa Koncepcje P 5 18 10 E 4. K 6 20 10 E strategiczne 10 Historia myśli 1 Prawo cywilne P 3 20 - Zk 12.

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ

KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ ZAŁACZNIK nr 2 KARTA OCENY JEDNOSTKI NAUKOWEJ Cz A dla dyscyplin: nauki humanistyczne i społeczne Zespół roboczy Komisji Bada na Rzecz Rozwoju... NAZWA JEDNOSTKI I. WYNIKI DZIAŁALNOCI NAUKOWEJ 1. Publikacje

Bardziej szczegółowo

ROLA TRANSPORTU W REALIZACJI PROCESÓW LOGISTYCZNYCH PRZEDSI BIORSTWA

ROLA TRANSPORTU W REALIZACJI PROCESÓW LOGISTYCZNYCH PRZEDSI BIORSTWA PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. 69 Transport 2009 Ilona JACYNA Politechnika Warszawska Wydział Transportu, Zakład LiST ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa Ilona.Jacyna@gmail.com ROLA TRANSPORTU

Bardziej szczegółowo

PLAN AUDYTU WEWNTRZNEGO NA ROK 2008

PLAN AUDYTU WEWNTRZNEGO NA ROK 2008 GMINA KRAPKOWICE Urzd Miasta i Gminy ul. 3 Maja 17 47-303 Krapkowice (nazwa i adres jednostki sektora finansów publicznych) PLAN AUDYTU WEWNTRZNEGO NA ROK 2008 Informacje istotne dla przeprowadzenia audytu

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław)

STUDIA PODYPLOMOWE. Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Komunikacja społeczna i public relations (miejsce: Wrocław) STUDIA PODYPLOMOWE Administrowanie kadrami i płacami (miejsce:wrocław) Celem studiów jest przygotowanie specjalistów z zakresu administrowania kadrami i płacami. Studia mają pogłębić wiedzę z dziedziny

Bardziej szczegółowo

nastpujce czci (pakiety). Zamawiajcy dopuszcza moliwo złoenia oferty na dowoln liczb pakietów.

nastpujce czci (pakiety). Zamawiajcy dopuszcza moliwo złoenia oferty na dowoln liczb pakietów. 1 z 5 2014-10-14 11:41 Pozna: Usługa kompleksowego ubezpieczenia Wielkopolskiego Centrum Onkologii im. Marii Skłodowskiej - Curie w Poznaniu Numer ogłoszenia: 340136-2014; data zamieszczenia: 14.10.2014

Bardziej szczegółowo

5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH

5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH 5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH Praktyka działania udowadnia, że funkcjonowanie organizacji w sektorze publicznym, jak i poza nim, oparte jest o jej zasoby. Logistyka organizacji wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

Minister Infrastruktury

Minister Infrastruktury KOMUNIKAT MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia 28 grudnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymogów programowych dla kursu specjalistycznego w zakresie porednictwa w obrocie nieruchomociami Ogłasza si minimalne

Bardziej szczegółowo

ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r.

ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r. Projekt z dnia 8 listopada 2006 r. ROZPORZDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia... 2006 r. w sprawie warunków i sposobu wykonywania przez przedszkola, szkoły i placówki publiczne zada umoliwiajcych

Bardziej szczegółowo

Problemy pozyskiwania rodków unijnych przez polskie jednostki samorzdowe

Problemy pozyskiwania rodków unijnych przez polskie jednostki samorzdowe Prof. dr hab. Elbieta Kornberger-Sokołowska Uniwersytet Warszawski Problemy pozyskiwania rodków unijnych przez polskie jednostki samorzdowe 1. Zgodnie z art. 158 Traktatu ustanawiajcego Wspólnot Europejsk

Bardziej szczegółowo

Kod pocztowy 00-928. Województwo Mazowieckie. Faks 630-10-19. Adres internetowy (URL) www.mi.gov.pl

Kod pocztowy 00-928. Województwo Mazowieckie. Faks 630-10-19. Adres internetowy (URL) www.mi.gov.pl OGŁOSZE O ZAMÓWIENIU Roboty budowlane Dostawy Usługi Wypełnia Urzd Zamówie Publicznych Data otrzymania ogłoszenia Numer identyfikacyjny SEKCJA I: ZAMAWIAJCY I.1) OFICJALNA NAZWA I ADRES ZAMAWIAJCEGO Ministerstwo

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI ROZWOJU W INYNIERII JAKOCI

KIERUNKI ROZWOJU W INYNIERII JAKOCI 20/21 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 21(1/2) ARCHIVES OF FOUNDARY Year 2006, Volume 6, Nº 21 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 KIERUNKI ROZWOJU W INYNIERII JAKOCI S. TKACZYK 1 Politechnika

Bardziej szczegółowo

Blaski i cienie outsourcingu

Blaski i cienie outsourcingu Blaski i cienie outsourcingu Klub MBA UE Kraków 19.11.2011 r. Funkcje pomocnicze : Inwestować nie realizują bezpośrednio misji firmy i nie kreują wartości pochłaniają nawet 40% zasobów przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl

BIZNESPLAN. 1 Definicja za: Wikipedia.pl BIZNESPLAN Każda działalność gospodarcza, nawet najmniejsza, musi zostać skrupulatnie zaplanowana. Plan przedsięwzięcia gospodarczego konstruuje się zazwyczaj w formie biznesplanu. Biznesplan 1 (ang. business

Bardziej szczegółowo