Sławomir CIEŚLIK Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy, Instytut Elektrotechniki

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Sławomir CIEŚLIK Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy, Instytut Elektrotechniki"

Transkrypt

1 Sławomir CIEŚLIK Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy, Instytut Elektrotechniki PROBLEMY IDENTYFIKACJI ELEMENTÓW SYSTEMU ELEKTROENERGETYCZNEGO POWODUJĄCYCH WZROST WYŻSZYCH HARMONICZNYCH NAPIĘCIA Streszczenie: Problemy jakości energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym są aktualne na każdym poziomie napięcia. Jednym z głównych parametrów jakości energii jest zawartość wyższych harmonicznych w napięciu. Istnieje wiele przyrządów, które mierzą i rejestrują zawartość harmonicznych w prądach i napięciach, praktycznie w dowolnych węzłach systemu. Bardzo istotnym problemem w chwili obecnej jest znalezienie przyczyny wzrostu harmonicznych. Artykuł należy traktować jako przyczynek do dyskusji na temat identyfikacji elementów systemu elektroenergetycznego powodujących wzrost wyższych harmonicznych napięć. W artykule rozpatrzono przykład farmy wiatrowej jako elementu systemu elektroenergetycznego średniego napięcia powodującego wzrost wyższych harmonicznych napięcia. Przedstawiono wyniki badań symulacyjnych z wykorzystaniem pakietu PSCA. 1. Wstęp Problem identyfikacji elementów systemu elektroenergetycznego powodujących wzrost wyższych harmonicznych napięcia nie jest obecnie wyczerpująco rozwiązany. Jedną z przyczyn są problemy z interpretacją fizyczną mocy w obwodach elektrycznych z przebiegami odkształconymi [1, 2]. W artykule [3] poruszono zagadnienie doboru środków technicznej realizacji układu zasilania w oparciu o centra sterowania jakością w zakresie zapewnienia wymaganej jakości napięcia zasilającego w węzłach odbiorczych. Wśród środków technicznych wymienia się: aktywne układy kondycjonowania energii, energetyczne filtry aktywne, źródła rozproszone oraz zasobniki energii. Próba zastosowania określonych środków technicznych nie może być oderwana od realiów ekonomicznych. Należy rozpatrywać dwa zasadnicze problemy: w którym miejscu systemu instalować środki do poprawy jakości energii oraz kto za te instalacje i związane z tym dodatkowe usługi zapłaci? Problem jest aktualny i wpisuje się w działania operatorów systemów elektroenergetycznych w zakresie specjalistycznych usług eksploatacyjnych dotyczących monitorowania parametrów jakości energii elektrycznej w sieci. Przykładem jest uruchomienie od 1 października 2009 roku w PSE Północ Centrum Monitorowania Jakości Energii Elektrycznej [4]. Okresowe lub ciągłe monitorowanie jakości energii elektrycznej w roku 2010 zostało zrealizowane na różnych poziomach napięcia, łącznie w 16 punktach pomiarowych. W przypadku stwierdzenia w monitorowanym obiekcie długotrwałych lub ciągłych przekroczeń dopuszczalnych wartości parametrów jakości energii elektrycznej, zgodnie z regulaminem działania Centrum mogą być wykonywane ekspertyzy z udziałem jednostek naukowo-badawczych. 43

2 Zakres monitorowania jakości energii elektrycznej w sieci NN będzie dostosowywany do pojawiających się potrzeb związanych z lokalizacją źródeł zakłóceń oraz rozpoznaniem dróg rozprzestrzeniania się zakłóceń w KSE [4]. Problem zarysowany w niniejszym artykule był już przez autora przedstawiony i dyskutowany na Ogólnopolskiej Konferencji Naukowo-Technicznej Modelowanie, Symulacja i Zastosowania w Technice, w Kościelisku, w roku 2011 [5]. Głosy w dyskusji, głównie środowiska energoelektroników, utwierdzają autora w przekonaniu o celowości wywoływania dyskusji w zakresie lokalizacji źródeł zakłóceń oraz rozpoznawania dróg rozprzestrzeniania się zakłóceń w KSE. 2. Dopuszczalne poziomy wyższych harmonicznych napięcia w sieciach średniego napięcia W rozdzielczych sieciach średniego napięcia, w normalnych warunkach pracy, w ciągu każdego tygodnia, 95% ze zbioru 10-minutowych, średnich wartości skutecznych dla każdej harmonicznej napięcia powinno być mniejsze lub równe wartościom podanym w tabeli 1 [6]. Ponadto, współczynnik THD napięcia zasilającego (uwzględniający wszystkie harmoniczne rzędu 40) powinien być mniejszy lub równy 8%. Tabela 1. Procentowe wartości poszczególnych harmonicznych napięcia w rozdzielczej sieci średniego napięcia [6] 44 h U h% h U h% h U h% ,5 18 0, ,5 19 1, ,5 20 0, ,5 6 0,5 14 0,5 22 0, ,5 23 1,5 8 0,5 16 0,5 24 0,5 9 1, ,5 W instrukcjach ruchu i eksploatacji sieci dystrybucyjnych wielu operatorów wymagania dotyczące zwartości wyższych harmonicznych (w sieciach średniego napięcia 15 kv), w przypadku przyłączania jednostek wytwórczych, są określane następująco: 1) zawartość poszczególnych harmonicznych napięcia odniesionych do harmonicznej podstawowej nie może przekraczać 2,0%, 2) współczynnik THD (uwzględniający wszystkie harmoniczne do rzędu 40) nie może przekraczać 4,0%. W przypadku, gdy jednostką wytwórczą są elektrownie wiatrowe, to w miejscu przyłączenia (PCC) zawartość wyższych harmonicznych napięcia musi być ograniczona do 1,5%. 3. Opis rozpatrywanego systemu Na rys. 1 przedstawiono schemat rozpatrywanego systemu elektroenergetycznego. Krajowy System Elektroenergetyczny reprezentowany jest za pomocą zastępczego generatora przyłączonego do szyny oznaczonej KSE 110 kv.

3 Rys. 1. Schemat rozpatrywanego systemu elektroenergetycznego Zamodelowano elektroenergetyczną sieć pierścieniową w postaci czterech linii napowietrznych i trzech stacji transformatorowych WN/SN. Ze stacji 2 zasilana jest sieć dystrybucyjna 15 kv, do której planuje się przyłączyć farmę wiatrową o mocy przyłączeniowej 5,0 MW. Farma będzie się składała z dwóch turbozespołów wiatrowych TW1 i TW2, każdy o mocy znamionowej 2,5 MW. Energia elektryczna będzie wyprowadzana do systemu przez dwa transformatory blokowe TB1 oraz TB2. Rozpatrując zagadnienia jakości energii elektrycznej w sieci elektroenergetycznej istotna jest informacja na temat charakterystyki technicznej przyłączanych urządzeń. W aspekcie jakości energii w systemach z turbozespołami wiatrowymi bardzo ważną kwestią jest sposób połączenia elektromechanicznego przetwornika energii z siecią. W analizowanym przypadku rozpatruje się generatory dwustronnie zasilane (pierścieniowe) z energoelektronicznymi przekształtnikami włączonymi pomiędzy zaciski uzwojeń stojana i wirnika. Uzwojenia stojana są bezpośrednio połączone z uzwojeniami DN transformatora blokowego. Napięcie znamionowe generatorów wynosi 660 V. 4. Wyniki analiz symulacyjnych Na rysunku 2 przedstawiono widmo amplitudowe wyższych harmonicznych prądów: pojedynczego turbozespołu wiatrowego (na poziomie napięcia 660 V), farmy wiatrowej (na poziomie napięcia 15 kv w PCC) oraz w polu transformatorowym stacji WN/SN nr 2. Jest to przypadek, gdy turbozespoły wiatrowe pracują z mocami znamionowymi. Pomiar mocy w PCC wykazał, że moc czynna farmy wiatrowej wynosi 4,88 MW, przy poborze z sieci mocy biernej równej 2,64 Mvar. W stacji 2 WN/SN nie jest zainstalowany kondensator do kompensacji mocy biernej. Analiza była przeprowadzona do 40 harmonicznej włącznie, ale dla przejrzystości na rysunkach przedstawiono harmoniczne do 13 (harmoniczne powyżej 13 nie miały 45

4 istotnego wpływu, ale w obliczaniu współczynnika THD były uwzględniane wyższe harmoniczne do 40 włącznie). Na rysunku 3 przedstawiono widmo wyższych harmonicznych napięć: w PCC oraz po stronie DN transformatora Tr 1. Rys. 2. Widmo amplitudowe wyższych harmonicznych prądów (bez kompensacji mocy biernej Harmoniczne napięć w rozpatrywanej sieci elektroenergetycznej średniego napięcia nie przekraczają wartości dopuszczalnych. Nie występują również przekroczenia wartości współczynnika THD. W tym przypadku jest dość łatwo zidentyfikować przyczynę zwiększenia wyższych harmonicznych napięć w rozpatrywanej sieci. Jeżeli uwzględnimy bardziej rozbudowaną sieć, z większą liczbą jednostek wytwórczych (generacja rozproszona) oraz z odbiornikami nieliniowymi, identyfikacja źródła jest bardzo kłopotliwa. A jednoznaczne określenie udziału poszczególnych elementów systemu elektroenergetycznego w zwiększeniu poziomów harmonicznych napięć jest na dzień dzisiejszy mało realne. Rys. 3. Widmo amplitudowe wyższych harmonicznych napięć (bez kompensacji mocy biernej Dla przykładu dokonano analizy wyższych harmonicznych napięć w tym samym systemie elektroenergetycznym, ale po przyłączeniu kondensatorów do kompensacji mocy biernej. Baterię kondensatorów o mocy 4,5 Mvar przyłączono do szyn rozdzielni 15 kv w stacji 2 WN/SN. Kondensatory mają liniową charakterystykę napięciowo-prądową. 46

5 Na rysunku 4 przedstawiono widmo amplitudowe wyższych harmonicznych prądów po przyłączeniu baterii kondensatorów. Na uwagę zasługuje fakt znaczącego zwiększenia się poziomu 5, 7, 11 i 13 harmonicznej prądu w polu transformatorowym stacji 2 WN/SN. Z uwagi na impedancję transformatora Tr1 oraz impedancje sieci 110 kv zwiększają się poziomy harmonicznych napięcia po stronie DN. Na rysunku 5 przedstawiono widmo amplitudowe wyższych harmonicznych napięć w rozpatrywanej sieci. Rys. 4. Widmo amplitudowe wyższych harmonicznych prądów (z kompensacją mocy biernej Rys. 5. Widmo amplitudowe wyższych harmonicznych napięć (z kompensacją mocy biernej Poziomy poszczególnych harmonicznych napięć są jeszcze stosunkowo dalekie od poziomów dopuszczalnych, ale fakt ich zwiększenia po dołączeniu liniowego elementu systemu musi zwrócić uwagę na problem identyfikacji elementów powodujących wzrost wyższych harmonicznych napięć. Na rysunku 6 przedstawiono charakterystyki w postaci zależności amplitud wybranych harmonicznych prądu w polu transformatorowym stacji 2 WN/SN od pojemności kondensatorów (jednej fazy) baterii do kompensacji mocy biernej. Z przedstawionych charakterystyk wynika, że dla pojemności kondensatorów odpowiadającej mocy baterii 4,5 Mvar (przy znamionowym napięciu 15 kv), równej 22 μf, 47

6 Rys. 6. Zależność amplitud wybranych harmonicznych prądu w polu transformatorowym stacji 2 WN/SN od pojemności kondensatorów w baterii do kompensacji mocy biernej występuje stan pracy systemu bliski zjawiskom rezonansowym dla częstotliwości 11 harmonicznej (550 Hz). Z uwagi na zagrożenie zjawiskami rezonansowymi, w tym konkretnym przypadku, zaleca się zastosowanie kompensacji mocy biernej na poziomie 50% mocy pełnej kompensacji. Dodatkowym zaleceniem może być przekompensowanie mocy biernej w farmie wiatrowej dodatkowa usługa systemowa eksploatatorów farm wiatrowych, które są przyłączane do elektroenergetycznych sieci dystrybucyjnych średniego napięcia. 5. Podsumowanie Podany przykład jest bardzo interesujący z punktu widzenia analiz systemów elektroenergetycznych pod kątem możliwości przyłączania nowych jednostek wytwórczych, tworzących generację rozproszoną. Wykonywane ekspertyzy dotyczą stanu obecnego rozpatrywanego systemu z uwzględnieniem działań rozwojowych, głównie związanych ze zwiększeniem przepustowości prądowej sieci. Po przyłączeniu jednostek wytwórczych, które powodują wzrost wyższych harmonicznych napięć w sieci (w zakresie dopuszczalnym), możliwe są działania mające na celu poprawienie współczynnika mocy w rozdzielni stacji WN/SN lub w rozdzielniach SN/nn. Jeżeli zastosowane zostaną baterie kondensatorów, nawet o liniowej charakterystyce napięciowo-prądowej, może nastąpić znaczne pogorszenie jakości energii elektrycznej w zakresie harmonicznych napięć. Niedopuszczalne jest wnioskowanie, że podmiot przyłączający baterie kondensatorów (liniowych) do kompensacji mocy biernej powinien odpowiadać za pogorszenie parametrów jakościowych energii elektrycznej (wzrost wyższych harmonicznych napięć) lub powinien ponosić dodatkowe koszty wynikające z konieczności zastosowania filtrów. 6. Bibliografia 1. Czarnecki L.S., Moce w obwodach elektrycznych z niesinusoidalnymi przebiegami prądów i napięć, Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, (2005). 48

7 2. Xu W., Power Direction Method Cannot Be Used for Harmonic Source Detection, Proceedings of the IEEE PES Summer Meeting, vol. 2 (2000), pp Witek B., Sterowanie jakością energii elektrycznej w warunkach rynkowych. Wybrane zagadnienia techniczne, Rynek Energii, VI (2011), nr I, str Szczepański T., Rączka J., Monitorowanie jakości energii elektrycznej w sieci przesyłowej, Elektroenergetyka, 7 (2011), nr 1, str Cieślik S., Identyfikacja elementów systemu elektroenergetycznego powodujących wzrost wyższych harmonicznych napięć, Materiały Ogólnopolskiej Konferencji Naukowo-Technicznej Modelowanie, Symulacja i Zastosowania w Technice, Kościelisko, (2011), str PN-EN 50160, Parametry napięcia zasilającego w publicznych sieciach rozdzielczych, PKN, (1998). Artykuł jest przedrukiem referatu wygłoszonego przez Autora na XIV Sympozjum Oddziału Poznańskiego SEP w dniu 23 listopada 2011 r. w Poznaniu. STOWARZYSZENIE ELEKTRYKÓW POLSKICH ODDZIAŁ POZNAŃSKI im. prof. Józefa Węglarza Poznań, ul. H. Wieniawskiego 5/9 tel.: , fax: , Konferencje Naukowo-Techniczne Oddziału Poznańskiego Stowarzyszenia Elektryków Polskich podczas Międzynarodowych Targów Energetyki EXPOPOWER maja 2012 r. III Konferencja Naukowo-Techniczna z cyklu Energooszczędność w oświetleniu nt. Efektywność energetyczna w oświetleniu nowe wymagania i możliwości (Tereny MTP, godz ) Tematyka konferencji: Tematyka konferencji: Systemy hybrydowe, Doświadczenia w oświetleniu diodami LED, Doświadczenia w sterowaniu oświetleniem ulicznym w Poznaniu, Nowa norma dotycząca oświetlenia wnętrz, Dobór słupów ze względu na powierzchnię i ciężar oprawy, Oświetlenie na kolei, Znaki aktywne, sygnalizacja świetlna, System AROT MOST. 9 maja 2012 r. X Konferencja Naukowo-Techniczna z cyklu Instalacje elektryczne niskiego, średniego iwysokiego napięcia nt. Wybrane zagadnienia stacji elektroenergetycznych (Tereny MTP, godz ) Kryteria doboru przekładników prądowych i napięciowych do pomiarów i zabezpieczeń, Przekładniki prądowe i napięciowe w stacjach wysokich napięć, Przekładniki prądowe i napięciowe w stacjach średnich napięć, Energooszczędne transformatory o rdzeniach z blach amorficznych, Oszczędności w stratach energii przy wyborze transformatorów rozdzielczych SN/nn. Wstęp na obie konferencje bezpłatny po przesłaniu na adres Oddziału Poznańskiego SEP formularza zgłoszenia uczestnictwa pobranego z Biura OP SEP lub ze strony internetowej 49

Procedury przyłączeniowe obowiązujące w PGE Dystrybucja S.A. związane z przyłączaniem rozproszonych źródeł energii elektrycznej

Procedury przyłączeniowe obowiązujące w PGE Dystrybucja S.A. związane z przyłączaniem rozproszonych źródeł energii elektrycznej Procedury przyłączeniowe obowiązujące w PGE Dystrybucja S.A. związane z przyłączaniem rozproszonych źródeł energii elektrycznej Lublin 20.06.2013 r. Plan prezentacji 1. Ogólne aspekty prawne przyłączania

Bardziej szczegółowo

Sławomir CIEŚLIK Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy Stowarzyszenie Elektryków Polskich, Oddział w Bydgoszczy

Sławomir CIEŚLIK Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy Stowarzyszenie Elektryków Polskich, Oddział w Bydgoszczy Sławomir CIEŚLIK Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy w Bydgoszczy Stowarzyszenie Elektryków Polskich, Oddział w Bydgoszczy REGULACJA NAPIĘCIA W SIECIACH DYSTRYBUCYJNYCH NISKIEGO NAPIĘCIA Z MIKROINSTALACJAMI

Bardziej szczegółowo

Wybrane zagadnienia pracy rozproszonych źródeł energii w SEE (J. Paska)

Wybrane zagadnienia pracy rozproszonych źródeł energii w SEE (J. Paska) 1. Przyłączanie rozproszonych źródeł energii do SEE Sieć przesyłowa 400 kv (80 kv) S zw = 0 0 GV A Duże elektrownie systemowe Połączenia międzysystemowe Przesył na znaczne odległości S NTW > 00 MV A Duże

Bardziej szczegółowo

OCENA PARAMETRÓW JAKOŚCI ENERGII ELEKTRYCZNEJ DOSTARCZANEJ ODBIORCOM WIEJSKIM NA PODSTAWIE WYNIKÓW BADAŃ

OCENA PARAMETRÓW JAKOŚCI ENERGII ELEKTRYCZNEJ DOSTARCZANEJ ODBIORCOM WIEJSKIM NA PODSTAWIE WYNIKÓW BADAŃ OCENA PARAMETRÓW JAKOŚCI ENERGII ELEKTRYCZNEJ DOSTARCZANEJ ODBIORCOM WIEJSKIM NA PODSTAWIE WYNIKÓW BADAŃ Jerzy Niebrzydowski, Grzegorz Hołdyński Politechnika Białostocka Streszczenie W referacie przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Jakość energii elektrycznej w oczach Operatora Systemu Przesyłowego. Kraków, 23 października 2014 r.

Jakość energii elektrycznej w oczach Operatora Systemu Przesyłowego. Kraków, 23 października 2014 r. Jakość energii elektrycznej w oczach Operatora Systemu Przesyłowego Kraków, 23 października 2014 r. Regulacje prawne dotyczące jakości dostaw energii Ustawa Prawo Energetyczne z dnia 10 kwietnia 1997 r.

Bardziej szczegółowo

Tematy prac dyplomowych dla studentów studiów I. stopnia stacjonarnych kierunku. Elektrotechnika. Dr inż. Marek Wancerz elektrycznej

Tematy prac dyplomowych dla studentów studiów I. stopnia stacjonarnych kierunku. Elektrotechnika. Dr inż. Marek Wancerz elektrycznej Tematy prac dyplomowych dla studentów studiów I. stopnia stacjonarnych kierunku. Elektrotechnika Lp. Temat pracy dyplomowej Promotor (tytuły, imię i nazwisko) 1. Analiza pracy silnika asynchronicznego

Bardziej szczegółowo

Monitoring i analiza jakości energii elektrycznej w systemie przesyłowym

Monitoring i analiza jakości energii elektrycznej w systemie przesyłowym Monitoring i analiza jakości energii elektrycznej w systemie przesyłowym Dr Tadeusz Szczepański Jarosław Rączka PSE-Północ SA Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia

Bardziej szczegółowo

Kompensacja mocy biernej w stacjach rozdzielczych WN/SN

Kompensacja mocy biernej w stacjach rozdzielczych WN/SN mgr inż. Łukasz Matyjasek Kompensacja mocy biernej w stacjach rozdzielczych WN/SN Dla dystrybutorów energii elektrycznej, stacje rozdzielcze WN/SN stanowią podstawowy punkt systemu rozdziału energii, której

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie. jakości energii elektrycznej (JEE) w sieci przesyłowej.

Monitorowanie. jakości energii elektrycznej (JEE) w sieci przesyłowej. Monitorowanie jakości energii elektrycznej w sieci przesyłowej Tadeusz Szczepański Jarosław Rączka PSE-Północ SA Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ DRUGA Obliczanie rozpływu prądów, spadków napięć, strat napięcia, współczynnika mocy

CZĘŚĆ DRUGA Obliczanie rozpływu prądów, spadków napięć, strat napięcia, współczynnika mocy CZĘŚĆ DRUGA Obliczanie rozpływu prądów, spadków napięć, strat napięcia, współczynnika mocy ZADANIE.. W linii prądu przemiennego o napięciu znamionowym 00/0 V, przedstawionej na poniższym rysunku obliczyć:

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do formularza G-10.7

Objaśnienia do formularza G-10.7 Objaśnienia do formularza G-10.7 Objaśnienia dotyczą wzoru formularza za 2014 r. Celem sprawozdania G-10.7 jest badanie przepływów energii elektrycznej oraz obliczenie strat i współczynnika strat sieciowych

Bardziej szczegółowo

Analiza jakości i zużycia energii elektrycznej w instalacjach obiektów o charakterze przemysłowym, komunalnym i usługowym

Analiza jakości i zużycia energii elektrycznej w instalacjach obiektów o charakterze przemysłowym, komunalnym i usługowym Marcin WARDACH 1, Andrzej KIRYLUK 2, Piotr CIERZNiEWSKI 1, Tomasz ZARĘBSKI 1 Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie, Katedra Elektroenergetyki i Napędów Elektrycznych, Oddział Szczeciński

Bardziej szczegółowo

Sieci energetyczne pięciu największych operatorów

Sieci energetyczne pięciu największych operatorów Sieci energetyczne pięciu największych operatorów Autor: Jarosław Tomczykowski - Biuro PTPiREE ("Energia Elektryczna" - nr 5/2015) W Polsce mamy prawie 200 operatorów systemu dystrybucyjnego (OSD), przy

Bardziej szczegółowo

REGULATORY MOCY BIERNEJ DLA SYMETRYCZNYCH I ASYMETRYCZNYCH OBCIĄŻEŃ

REGULATORY MOCY BIERNEJ DLA SYMETRYCZNYCH I ASYMETRYCZNYCH OBCIĄŻEŃ ELMA energia ul. Wioślarska 18 10-192 Olsztyn Tel: 89 523 84 90 Fax: 89 675 20 85 www.elma-energia.pl elma@elma-energia.pl REGULATORY MOCY BIERNEJ DLA SYMETRYCZNYCH I ASYMETRYCZNYCH OBCIĄŻEŃ UNIVAR TRIVAR

Bardziej szczegółowo

Szczegółowa kalkulacja ceny oferty wzór

Szczegółowa kalkulacja ceny oferty wzór Postępowanie nr K-381-11/10 Załącznik nr 3a do formularza oferty Szczegółowa kalkulacja ceny oferty wzór /punkt poboru Szacunkowe zapotrzebowanie na Cena jednostkowa Wartość netto Wartość podatku VAT Wartość

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE TEMATÓW PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH NA ROK AKADEMICKI 2011/2012

PROPOZYCJE TEMATÓW PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 PROPOZYCJE TEMATÓW PRAC DYPLOMOWYCH INŻYNIERSKICH NA ROK AKADEMICKI 2011/2012 Zakład ELEKTROWNI I GOSPODARKI ELEKTROENERGETYCZNEJ Adres strony WWW zakładu: www.ien.pw.edu.pl/eig Lp. Temat pracy dyplomowej

Bardziej szczegółowo

Kod przedmiotu: EZ1C Numer ćwiczenia: Kompensacja mocy i poprawa współczynnika mocy w układach jednofazowych

Kod przedmiotu: EZ1C Numer ćwiczenia: Kompensacja mocy i poprawa współczynnika mocy w układach jednofazowych P o l i t e c h n i k a B i a ł o s t o c k a W y d z i a ł E l e k t r y c z n y Nazwa przedmiotu: Techniki symulacji Kierunek: elektrotechnika Kod przedmiotu: EZ1400 053 Numer ćwiczenia: Temat ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ZMIANY PARAMETRÓW TURBIN FARMY WIATROWEJ PRZYŁĄCZANEJ DO SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

ANALIZA ZMIANY PARAMETRÓW TURBIN FARMY WIATROWEJ PRZYŁĄCZANEJ DO SIECI DYSTRYBUCYJNEJ ANALIZA ZMIANY PARAMETRÓW TURBIN FARMY WIATROWEJ PRZYŁĄCZANEJ DO SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Autorzy: Dominik DUDA, Maksymilian PRZYGRODZKI, Piotr RZEPKA, Mateusz SZABLICKI ( Energetyka nr 8/22). WSTĘP Wymagania

Bardziej szczegółowo

PGE Dystrybucja S.A. Oddział Białystok

PGE Dystrybucja S.A. Oddział Białystok Warunki przyłączenia elektrowni wiatrowych do sieci elektroenergetycznych w Polsce w oparciu o doświadczenia z obszaru działania Obszar działania jest największym dystrybutorem energii elektrycznej w północno-wschodniej

Bardziej szczegółowo

Elektroenergetyczne sieci rozdzielcze SIECI 2004 V Konferencja Naukowo-Techniczna

Elektroenergetyczne sieci rozdzielcze SIECI 2004 V Konferencja Naukowo-Techniczna Elektroenergetyczne sieci rozdzielcze SIECI 2004 V Konferencja Naukowo-Techniczna Politechnika Wrocławska Instytut Energoelektryki Janusz BROŻEK Aleksander KOT Katedra Elektroenergetyki AGH, 30-059 Kraków,

Bardziej szczegółowo

Kompensacja mocy biernej indukcyjnej oraz pojemnościowej na farmach wiatrowych

Kompensacja mocy biernej indukcyjnej oraz pojemnościowej na farmach wiatrowych Kompensacja mocy biernej indukcyjnej oraz pojemnościowej na farmach wiatrowych W Polsce obserwuje się olbrzymie zainteresowanie budową nowych, odnawialnych źródeł energii elektrycznej. Zainteresowanie

Bardziej szczegółowo

KOMPENSACJA MOCY BIERNEJ W ELEKTROWNIACH WIATROWYCH Z MASZYNAMI INDUKCYJNYMI

KOMPENSACJA MOCY BIERNEJ W ELEKTROWNIACH WIATROWYCH Z MASZYNAMI INDUKCYJNYMI POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 70 Electrical Engineering 2012 Daniel KLEJNA* Radosław KOŁACIŃSKI** Marek PALUSZCZAK*** Grzegorz TWARDOSZ**** KOMPENSACJA MOCY BIERNEJ W ELEKTROWNIACH

Bardziej szczegółowo

DANE TECHNICZNE I UKŁADY POMIAROWO-ROZLICZENIOWE

DANE TECHNICZNE I UKŁADY POMIAROWO-ROZLICZENIOWE DANE TECHNICZNE I UKŁADY POMIAROWO-ROZLICZENIOWE 1 1. OSDn zobowiązuje się świadczenia usługi dystrybucji, a URD zobowiązuje się do odbioru energii elektrycznej do obiektu/obiektów - nazwa obiektu adres

Bardziej szczegółowo

STRATY ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJOWYM SYSTEMIE ELEKTROENERGETYCZNYM

STRATY ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJOWYM SYSTEMIE ELEKTROENERGETYCZNYM Elżbieta NIEWIEDZIAŁ, Ryszard NIEWIEDZIAŁ Wyższa Szkoła Kadr Menedżerskich w Koninie STRATY ENERGII ELEKTRYCZNEJ W KRAJOWYM SYSTEMIE ELEKTROENERGETYCZNYM Streszczenie: W artykule przedstawiono charakterystykę

Bardziej szczegółowo

G MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, Warszawa. Agencja Rynku Energii S.A. Portal sprawozdawczy ARE

G MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, Warszawa. Agencja Rynku Energii S.A. Portal sprawozdawczy ARE MINISTERSTWO GOSPODARKI, plac Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Numer identyfikacyjny - REGON G-10.7 Sprawozdanie o przepływie energii elektrycznej (według napięć)

Bardziej szczegółowo

Problemy przyłączania do sieci elektroenergetycznej odnawialnych źródeł energii małej mocy

Problemy przyłączania do sieci elektroenergetycznej odnawialnych źródeł energii małej mocy Prof. dr hab. inż. Piotr Kacejko Wydział Elektrotechniki i Informatyki Politechniki Lubelskiej Problemy przyłączania do sieci elektroenergetycznej odnawialnych źródeł energii małej mocy Streszczenie. W

Bardziej szczegółowo

czwartek, 24 czerwca 2010

czwartek, 24 czerwca 2010 1 1 Przyłączanie farm wiatrowych do sieci energetycznej w świetle nowych wytycznych 1 EnergiaPro S.A. - Powstała 1 maja 2004 roku pod nazwą EnergiaPro Koncern Energetyczny SA - Od 9 maja 2007 roku wchodzi

Bardziej szczegółowo

4.1. Kontrola metrologiczna przyrządów pomiarowych 4.2. Dokładność i zasady wykonywania pomiarów 4.3. Pomiary rezystancji przewodów i uzwojeń P

4.1. Kontrola metrologiczna przyrządów pomiarowych 4.2. Dokładność i zasady wykonywania pomiarów 4.3. Pomiary rezystancji przewodów i uzwojeń P Wstęp 1. Zasady wykonywania sprawdzeń urządzeń i instalacji elektrycznych niskiego napięcia 1.1. Zasady ogólne 1.2. Wymagane kwalifikacje osób wykonujących sprawdzenia, w tym prace kontrolno-pomiarowe

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1 do Umowy nr UPE/WEC/.../2006 o świadczenie usług przesyłania energii elektrycznej zawartej pomiędzy iem a PSE-Operator S.A. i PSE SA WARUNKI TECHNICZNO-RUCHOWE zawartej pomiędzy iem a PSE-Operator

Bardziej szczegółowo

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna

XXXIV OOwEE - Kraków 2011 Grupa Elektryczna 1. Przed zamknięciem wyłącznika prąd I = 9A. Po zamknięciu wyłącznika będzie a) I = 27A b) I = 18A c) I = 13,5A d) I = 6A 2. Prąd I jest równy a) 0,5A b) 0 c) 1A d) 1A 3. Woltomierz wskazuje 10V. W takim

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób wyznaczania błędów napięciowego i kątowego indukcyjnych przekładników napięciowych dla przebiegów odkształconych

PL B1. Sposób wyznaczania błędów napięciowego i kątowego indukcyjnych przekładników napięciowych dla przebiegów odkształconych PL 216925 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 216925 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 389198 (51) Int.Cl. G01R 35/02 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

Tematy prac inżynierskich Kierunek Elektrotechnika 1. Promotor

Tematy prac inżynierskich Kierunek Elektrotechnika 1. Promotor Kraków, 30 marzec 2005 r. Tematy prac inżynierskich Kierunek Elektrotechnika 1. Elektrotechnika elektroenergetyka, Termowizyjna diagnostyka urządzeń elektrycznych w elektroenergetyce 1 lub 2 Podstawy teoretyczne

Bardziej szczegółowo

Kompensacja mocy biernej w obecności wyŝszych harmonicznych. Automatycznie regulowane baterie kondensatorów SN w Hucie Miedzi Głogów

Kompensacja mocy biernej w obecności wyŝszych harmonicznych. Automatycznie regulowane baterie kondensatorów SN w Hucie Miedzi Głogów dr inŝ. Krzysztof Matyjasek, ELMA energia, Olsztyn Kompensacja mocy biernej w obecności wyŝszych harmonicznych. Automatycznie regulowane baterie kondensatorów SN w Hucie Miedzi Głogów W szczególnych przypadkach

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA TECHNICZNE DLA JEDNOSTEK WYTWÓRCZYCH PRZYŁĄCZANYCH DO SIECI ROZDZIELCZEJ

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA TECHNICZNE DLA JEDNOSTEK WYTWÓRCZYCH PRZYŁĄCZANYCH DO SIECI ROZDZIELCZEJ Załącznik nr 5 do Instrukcji ruchu i eksploatacji sieci rozdzielczej ZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA TECHNICZNE DLA JEDNOTEK WYTWÓRCZYCH PRZYŁĄCZANYCH DO IECI ROZDZIELCZEJ - 1 - 1. POTANOWIENIA OGÓLNE 1.1. Wymagania

Bardziej szczegółowo

METODY BADAŃ POMIAROWYCH W WIEJSKICH STACJACH TRANSFORMATOROWYCH

METODY BADAŃ POMIAROWYCH W WIEJSKICH STACJACH TRANSFORMATOROWYCH Jerzy NIEBRZYDOWSKI, Grzegorz HOŁDYŃSKI Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Elektroenergetyki METODY BADAŃ POMIAROWYCH W WIEJSKICH STACJACH TRANSFORMATOROWYCH W referacie przedstawiono

Bardziej szczegółowo

STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA

STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA STUDIA I STOPNIA STACJONARNE ELEKTROTECHNIKA PRZEDMIOT: ROK: 3 SEMESTR: 5 (zimowy) RODZAJ ZAJĘĆ I LICZBA GODZIN: LICZBA PUNKTÓW ECTS: RODZAJ PRZEDMIOTU: URZĄDZENIA ELEKTRYCZNE 5 Wykład 30 Ćwiczenia Laboratorium

Bardziej szczegółowo

Kierunek Elektrotechnika sem. VI LABORATORIUM TRAKCJI ELEKTRYCZNEJ. Ćwiczenie nr 5

Kierunek Elektrotechnika sem. VI LABORATORIUM TRAKCJI ELEKTRYCZNEJ. Ćwiczenie nr 5 Kierunek Elektrotechnika sem. VI LABORATORIUM TRAKCJI ELEKTRYCZNEJ Ćwiczenie nr 5 Podstacja trakcyjna źródło wyższych harmonicznych w systemie elektroenergetycznym 1.Wprowadzenie Niezawodna dostawa energii

Bardziej szczegółowo

Raport OSP z konsultacji zmian aktualizacyjnych projektu IRiESP Warunki korzystania, prowadzenia ruchu, eksploatacji i planowania rozwoju sieci

Raport OSP z konsultacji zmian aktualizacyjnych projektu IRiESP Warunki korzystania, prowadzenia ruchu, eksploatacji i planowania rozwoju sieci Raport OSP z konsultacji zmian aktualizacyjnych projektu IRiESP Warunki korzystania, prowadzenia ruchu, eksploatacji i planowania rozwoju sieci Zestawienie uwag zgłoszonych przez użytkowników systemu do

Bardziej szczegółowo

TRANSFORMATORY. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

TRANSFORMATORY. Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego TRANSFORMATORY Publikacja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Maszyny elektryczne Przemiana energii za pośrednictwem pola magnetycznego i prądu elektrycznego

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ E-Star Elektrociepłownia Mielec spółka z o.o. z siedzibą w Mielcu INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Załączniki Tekst obowiązujący od dnia: SPIS TREŚCI ZAŁĄCZNIK NR 1 SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA

Bardziej szczegółowo

Procedura przyłączania wytwórców

Procedura przyłączania wytwórców Procedura przyłączania wytwórców I. Uwagi Ogólne Procedurę przyłączenia wytwórców do sieci dystrybucyjnej przedsiębiorstwa energetycznego reguluje art. 7 ustawy Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. Nr

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: "Obwody ze sprzężeniami magnetycznymi"

Ćwiczenie: Obwody ze sprzężeniami magnetycznymi Ćwiczenie: "Obwody ze sprzężeniami magnetycznymi" Opracowane w ramach projektu: "Informatyka mój sposób na poznanie i opisanie świata realizowanego przez Warszawską Wyższą Szkołę Informatyki. Zakres ćwiczenia:

Bardziej szczegółowo

1. Wiadomości ogólne 1

1. Wiadomości ogólne 1 Od Wydawcy xi 1. Wiadomości ogólne 1 dr inż. Stefan Niestępski 1.1. Jednostki miar 2 1.2. Rysunek techniczny 8 1.2.1. Formaty arkuszy, linie rysunkowe i pismo techniczne 8 1.2.2. Symbole graficzne 10 1.3.

Bardziej szczegółowo

UDZIAŁ FARM WIATROWYCH W REGULACJI NAPIĘCIA W SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

UDZIAŁ FARM WIATROWYCH W REGULACJI NAPIĘCIA W SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Udział farm wiatrowych w regulacji napięcia w sieci dystrybucyjnej 39 UDZIAŁ FARM WIATROWYCH W REGULACJI NAPIĘCIA W SIECI DYSTRYBUCYJNEJ dr inż. Jacek Klucznik / Politechnika Gdańska. WSTĘP W Polsce obserwuje

Bardziej szczegółowo

Kompensacja mocy biernej podstawowe informacje

Kompensacja mocy biernej podstawowe informacje Łukasz Matyjasek ELMA energia I. Cel kompensacji mocy biernej Kompensacja mocy biernej podstawowe informacje Indukcyjne odbiorniki i urządzenia elektryczne w trakcie pracy pobierają z sieci energię elektryczną

Bardziej szczegółowo

EUROELEKTRA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 2014/2015

EUROELEKTRA Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 2014/2015 EROELEKTR Ogólnopolska Olimpiada Wiedzy Elektrycznej i Elektronicznej Rok szkolny 014/015 Zadania z elektrotechniki na zawody II stopnia (grupa elektryczna) Zadanie 1 W układzie jak na rysunku 1 dane są:,

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE SIECI DYSTRYBUCYJNEJ DO OBLICZEŃ STRAT ENERGII WSPOMAGANE SYSTEMEM ZARZĄDZANIA MAJĄTKIEM SIECIOWYM

MODELOWANIE SIECI DYSTRYBUCYJNEJ DO OBLICZEŃ STRAT ENERGII WSPOMAGANE SYSTEMEM ZARZĄDZANIA MAJĄTKIEM SIECIOWYM Katedra Systemów, Sieci i Urządzeń Elektrycznych MODELOWANIE SIECI DYSTRYBUCYJNEJ DO OBLICZEŃ STRAT ENERGII Dariusz Jeziorny, Daniel Nowak TAURON Dystrybucja S. A. Barbara Kaszowska, Andrzej Włóczyk Politechnika

Bardziej szczegółowo

Zakład Pomiarowo-Badawczy Energetyki "ENERGOPOMIAR-ELEKTRTYKA" Spółka z o.o. Zatwierdził: Gliwice, 2013r.

Zakład Pomiarowo-Badawczy Energetyki ENERGOPOMIAR-ELEKTRTYKA Spółka z o.o. Zatwierdził: Gliwice, 2013r. KOMPLEKSOWA OFERTA WSPÓŁPRACY PRZY REALIZACJI, URUCHAMIANIU I ODBIORZE FARM WIATROWYCH KOMPLEKSOWA OFERTA WSPÓŁPRACY PRZY REALIZACJI, URUCHAMIANIU I ODBIORZE FARM WIATROWYCH Oferent: Zakład Pomiarowo-Badawczy

Bardziej szczegółowo

Zdjęcia Elektrowni w Skawinie wykonał Marek Sanok

Zdjęcia Elektrowni w Skawinie wykonał Marek Sanok Zdjęcia Elektrowni w Skawinie wykonał Marek Sanok 8 III konferencja Wytwórców Energii Elektrycznej i Cieplnej Skawina 2012 Problemy fluktuacji mocy biernej w elektrowniach wiatrowych Antoni Dmowski Politechnika

Bardziej szczegółowo

Projekt wykonawczy instalacji elektrycznych zewnętrznych-oświetlenie pomnika Polanka Wielka ul. Kasztanowa dz.nr 2440/3, 3006, 3011/1

Projekt wykonawczy instalacji elektrycznych zewnętrznych-oświetlenie pomnika Polanka Wielka ul. Kasztanowa dz.nr 2440/3, 3006, 3011/1 PROJEKT: TEMAT: Projekt wykonawczy instalacji elektrycznych zewnętrznych-oświetlenie pomnika ROZBIÓRKA ISTNIEJĄCEGO FUNDAMENTU POMNIKA WRAZ Z BUDOWĄ NOWEGO ADRES: INWESTOR: 32-607 Polanka Wielka ul. Kasztanowa

Bardziej szczegółowo

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014

INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII ZYGMUNT MACIEJEWSKI. Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci. Warszawa, Olsztyn 2014 INTEGRATOR MIKROINSTALACJI ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII w ramach projektu OZERISE Odnawialne źródła energii w gospodarstwach rolnych ZYGMUNT MACIEJEWSKI Wiejskie sieci energetyczne i mikrosieci Warszawa,

Bardziej szczegółowo

STANDARDY TECHNICZNE I BEZPIECZEŃSTWA PRACY SIECI DYSTRYBUCYJNEJ w Jednostce Budżetowej ENERGETYKA UNIEJÓW

STANDARDY TECHNICZNE I BEZPIECZEŃSTWA PRACY SIECI DYSTRYBUCYJNEJ w Jednostce Budżetowej ENERGETYKA UNIEJÓW STANDARDY TECHNICZNE I BEZPIECZEŃSTWA PRACY SIECI DYSTRYBUCYJNEJ w Jednostce Budżetowej ENERGETYKA UNIEJÓW DEFINICJE: J.B. ENERGETYKA UNIEJÓW - Jednostka Budżetowa Gminy Uniejów ENERGETYKA UNIEJÓW URD

Bardziej szczegółowo

6.2. Obliczenia zwarciowe: impedancja zwarciowa systemu elektroenergetycznego: " 3 1,1 15,75 3 8,5

6.2. Obliczenia zwarciowe: impedancja zwarciowa systemu elektroenergetycznego:  3 1,1 15,75 3 8,5 6. Obliczenia techniczne 6.1. Dane wyjściowe: prąd zwarć wielofazowych na szynach rozdzielni 15 kv stacji 110/15 kv Brzozów 8,5 czas trwania zwarcia 1 prąd ziemnozwarciowy 36 czas trwania zwarcia 5 moc

Bardziej szczegółowo

Obliczanie oraz analiza potrzeb w rejonowej sieci średniego i niskiego napięcia.

Obliczanie oraz analiza potrzeb w rejonowej sieci średniego i niskiego napięcia. inż. Mieczysław Konstanciak Obliczanie oraz analiza potrzeb w rejonowej sieci średniego i niskiego napięcia. Wrocław - 2001 r. - 2 - Spis treści str. 1. Wstęp... 4 2. Dane dotyczące rozpatrywanego obszaru

Bardziej szczegółowo

Odbiorniki nieliniowe problemy, zagrożenia

Odbiorniki nieliniowe problemy, zagrożenia Odbiorniki nieliniowe problemy, zagrożenia Dr inż. Andrzej Baranecki, Mgr inż. Marek Niewiadomski, Dr inż. Tadeusz Płatek ISEP Politechnika Warszawska, MEDCOM Warszawa Wstęp Odkształcone przebiegi prądów

Bardziej szczegółowo

XXXIII OOWEE 2010 Grupa Elektryczna

XXXIII OOWEE 2010 Grupa Elektryczna 1. W jakich jednostkach mierzymy natężenie pola magnetycznego: a) w amperach na metr b) w woltach na metr c) w henrach d) w teslach 2. W przedstawionym na rysunku układzie trzech rezystorów R 1 = 8 Ω,

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje na temat zasad przyłączania farm wiatrowych do sieci elektroenergetycznej Z.Ch. Police S.A.

Podstawowe informacje na temat zasad przyłączania farm wiatrowych do sieci elektroenergetycznej Z.Ch. Police S.A. Podstawowe informacje na temat zasad przyłączania farm wiatrowych do sieci elektroenergetycznej Z.Ch. Police S.A. (Załącznik do Wniosku o określenie warunków przyłączenia farmy wiatrowej) I. Przyłączenie

Bardziej szczegółowo

Spis treści SPIS TREŚCI

Spis treści SPIS TREŚCI Spis treści SPIS TREŚCI 1. Budowa i eksploatacja urządzeń elektroenergetycznych 1.1. Klasyfikacja, ogólne zasady budowy i warunki pracy urządzeń elektroenergetycznych 11 1.1.1. Klasyfikacja urządzeń elektroenergetycznych

Bardziej szczegółowo

WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO

WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO Mirosław KAŹMIERSKI Okręgowy Urząd Miar w Łodzi 90-132 Łódź, ul. Narutowicza 75 oum.lodz.w3@gum.gov.pl WZORCOWANIE URZĄDZEŃ DO SPRAWDZANIA LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ PRĄDU PRZEMIENNEGO 1. Wstęp Konieczność

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA BUDOWY SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ DLA PARKU PRZEMYSŁOWEGO W PATERKU

KONCEPCJA BUDOWY SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ DLA PARKU PRZEMYSŁOWEGO W PATERKU Bydgoszcz 14.01.2008r. KONCEPCJA BUDOWY SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ DLA PARKU PRZEMYSŁOWEGO W PATERKU Inwestor: Urząd Miasta i Gminy w Nakle n/notecią Wydział Gospodarki Przestrzennej i Inwestycji Autor

Bardziej szczegółowo

Procedura przyłączania mikroinstalacji

Procedura przyłączania mikroinstalacji I. Uwagi Ogólne Procedura przyłączania mikroinstalacji Procedurę przyłączenia mikroinstalacji do sieci dystrybucyjnej reguluje art. 7 ustawy Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012r. Nr 1059 z późn. zm.). Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do formularza G-10.5

Objaśnienia do formularza G-10.5 Objaśnienia do formularza G-10.5 Objaśnienia dotyczą wzoru formularza za 2017 r. Do sporządzania sprawozdania zobowiązane są podmioty zajmujące się przesyłem i dystrybucją energii elektrycznej, zaklasyfikowane

Bardziej szczegółowo

Zakład Elektroenergetyki Białystok, dn r. Wydział Elektryczny

Zakład Elektroenergetyki Białystok, dn r. Wydział Elektryczny Zakład Elektroenergetyki Białystok, dn. 16.03.2012 r. Wydział Elektryczny Szanowny Pan Mirosław Świercz, Dziekan Wydziału Elektrycznego Zgodnie z procedurą dyplomowania na Wydziale, poniżej przedstawiam

Bardziej szczegółowo

15. UKŁADY POŁĄCZEŃ PRZEKŁADNIKÓW PRĄDOWYCH I NAPIĘCIOWYCH

15. UKŁADY POŁĄCZEŃ PRZEKŁADNIKÓW PRĄDOWYCH I NAPIĘCIOWYCH 15. UKŁDY POŁĄCZEŃ PRZEKŁDNIKÓW PRĄDOWYCH I NPIĘCIOWYCH 15.1. Cel i zakres ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zapoznanie się z najczęściej spotykanymi układami połączeń przekładników prądowych i napięciowych

Bardziej szczegółowo

Układy przekładników napięciowych

Układy przekładników napięciowych Politechnika Lubelska Wydział Elektrotechniki i Informatyki Katedra Urządzeń Elektrycznych i TWN 20-618 Lublin, ul. Nadbystrzycka 38A www.kueitwn.pollub.pl LABORATORIUM URZĄDZEŃ ELEKTRYCZNYCH Instrukcja

Bardziej szczegółowo

Temat: Analiza pracy transformatora: stan jałowy, obciążenia i zwarcia.

Temat: Analiza pracy transformatora: stan jałowy, obciążenia i zwarcia. Temat: Analiza pracy transformatora: stan jałowy, obciążenia i zwarcia. Transformator może się znajdować w jednym z trzech charakterystycznych stanów pracy: a) stanie jałowym b) stanie obciążenia c) stanie

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIA PROJEKTOWA ELEKTROPLAN. ul. Królowej Korony Polskiej Szczecin tel./fax PROJEKT BUDOWLANO-WYKONAWCZY

PRACOWNIA PROJEKTOWA ELEKTROPLAN. ul. Królowej Korony Polskiej Szczecin tel./fax PROJEKT BUDOWLANO-WYKONAWCZY PRACOWNIA PROJEKTOWA ELEKTROPLAN ul. Królowej Korony Polskiej 25 70-485 Szczecin tel./fax 455-38-54 PROJEKT BUDOWLANO-WYKONAWCZY OBIEKT DODATKOWE PRZYŁĄCZE ELEKTROENERGETYCZNE BUDYNKU STAREJ CHEMII WYDZIAŁU

Bardziej szczegółowo

Oferta badawcza Politechniki Gdańskiej dla przedsiębiorstw

Oferta badawcza Politechniki Gdańskiej dla przedsiębiorstw KATEDRA AUTOMATYKI kierownik katedry: dr hab. inż. Kazimierz Kosmowski, prof. nadzw. PG tel.: 058 347-24-39 e-mail: kazkos@ely.pg.gda.pl adres www: http://www.ely.pg.gda.pl/kaut/ Systemy sterowania w obiektach

Bardziej szczegółowo

BADANIE ODKSZTAŁCEŃ NAPIĘCIA ZASILAJĄCEGO W ELEKTROENERGETYCZNYCH SIECIACH WIEJSKICH NISKIEGO NAPIĘCIA

BADANIE ODKSZTAŁCEŃ NAPIĘCIA ZASILAJĄCEGO W ELEKTROENERGETYCZNYCH SIECIACH WIEJSKICH NISKIEGO NAPIĘCIA BADANE ODKSZTAŁCEŃ NAPĘCA ZASLAJĄCEGO W ELEKTROENERGETYCZNYCH SECACH WEJSKCH NSKEGO NAPĘCA RESEARCH OF STRANS OF VOLTAGE N THE RRAL LOW VOLTAGE NETWORKS Jerzy Niebrzydowski, Grzegorz Hołdyński Politechnika

Bardziej szczegółowo

Wybuduj odnawialne źródło energii na biomasę. Problemy z przyłączaniem odnawialnych źródeł energii do sieci energetycznej.

Wybuduj odnawialne źródło energii na biomasę. Problemy z przyłączaniem odnawialnych źródeł energii do sieci energetycznej. Problemy z przyłączaniem odnawialnych źródeł energii do sieci energetycznej Jerzy Dzikowski Podstawy prawne Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, wraz z późniejszymi zmianami oraz wydanymi

Bardziej szczegółowo

ANALIZA BUDOWY I EKSPLOATACJI ZESTYKÓW ROZŁĄCZNYCH I NIEROZŁĄCZNYCH STOSOWANYCH W TORACH PRĄDOWYCH

ANALIZA BUDOWY I EKSPLOATACJI ZESTYKÓW ROZŁĄCZNYCH I NIEROZŁĄCZNYCH STOSOWANYCH W TORACH PRĄDOWYCH Białystok, 112011 r. Zakład Elektroenergetyki Wydział Elektryczny Szanowny Pan dr hab. inż. Mirosław Świercz, prof. PB Dziekan Wydziału Elektrycznego Zgodnie z procedurą dyplomowania na Wydziale, poniżej

Bardziej szczegółowo

Przenoszenie wyższych harmonicznych generowanych przez odbiory nieliniowe przez transformatory do kablowych sieci zasilających

Przenoszenie wyższych harmonicznych generowanych przez odbiory nieliniowe przez transformatory do kablowych sieci zasilających prof. dr hab. inż. BOGDAN MIEDZIŃSKI dr inż. ARTUR KOZŁOWSKI mgr inż. JULIAN WOSIK dr inż. MARIAN KALUS Instytut Technik Innowacyjnych EMAG Przenoszenie wyższych harmonicznych generowanych przez odbiory

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje na temat zasad przyłączania źródeł wytwórczych (z wyjątkiem farm wiatrowych) do sieci elektroenergetycznej ENERGA - OPERATOR SA

Podstawowe informacje na temat zasad przyłączania źródeł wytwórczych (z wyjątkiem farm wiatrowych) do sieci elektroenergetycznej ENERGA - OPERATOR SA Podstawowe informacje na temat zasad przyłączania źródeł wytwórczych (z wyjątkiem farm wiatrowych) do sieci elektroenergetycznej ENERGA - OPERATOR SA I. Przyłączanie do sieci elektroenergetycznej źródeł

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie parametrów schematu zastępczego transformatora

Wyznaczenie parametrów schematu zastępczego transformatora Wyznaczenie parametrów schematu zastępczego transformatora Wprowadzenie Transformator jest statycznym urządzeniem elektrycznym działającym na zasadzie indukcji elektromagnetycznej. adaniem transformatora

Bardziej szczegółowo

UKŁADY NAPĘDOWE POMP I WENTYLATORÓW - OSZCZĘDNOŚĆ ENERGII. Mgr inż. Adam Tarłowski TAKOM Sp. z o.o.

UKŁADY NAPĘDOWE POMP I WENTYLATORÓW - OSZCZĘDNOŚĆ ENERGII. Mgr inż. Adam Tarłowski TAKOM Sp. z o.o. - 1 UKŁADY NAPĘDOWE POMP I WENTYLATORÓW - OSZCZĘDNOŚĆ ENERGII Mgr inż. Adam Tarłowski TAKOM Sp. z o.o. Firma TAKOM założona w 1991r jest firmą inżynierską specjalizującą się w technice automatyki napędu

Bardziej szczegółowo

PL B1. Układ zabezpieczenia od zwarć doziemnych wysokooporowych w sieciach średniego napięcia. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL

PL B1. Układ zabezpieczenia od zwarć doziemnych wysokooporowych w sieciach średniego napięcia. POLITECHNIKA WROCŁAWSKA, Wrocław, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 211182 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 385971 (51) Int.Cl. H02H 7/26 (2006.01) H02H 3/16 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data

Bardziej szczegółowo

Spis treści SPIS TREŚCI

Spis treści SPIS TREŚCI Spis treści SPIS TREŚCI Wstęp 9 1. Pola elektromagnetyczne 11 1.1. Informacje wstępne 11 1.2. Źródła pół elektromagnetycznych w otoczeniu człowieka 14 1.3. Wpływ pola elektromagnetycznego na organizm ludzki

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA SEP. Tematyka szkoleń: G1 - ELEKTRYCZNE-POMIARY (PRACE KONTROLNO-POMIAROWE)

SZKOLENIA SEP. Tematyka szkoleń: G1 - ELEKTRYCZNE-POMIARY (PRACE KONTROLNO-POMIAROWE) SZKOLENIA SEP Szkolenia przygotowujące do egzaminu sprawdzającego znajomość zasad w zakresie elektroenergetycznym na stanowisku EKSPLOATACJI Z UPRAWNIENIAMI POMIAROWYMI. Obowiązuje osoby wykonujące czynności

Bardziej szczegółowo

Metody monitorowania poziomu różnicy bilansowej stosowane w TAURON Dystrybucja S.A.

Metody monitorowania poziomu różnicy bilansowej stosowane w TAURON Dystrybucja S.A. Metody monitorowania poziomu różnicy bilansowej stosowane w TAURON Dystrybucja S.A. Spis treści 1. Działania realizowane w ramach wieloletniego planu optymalizacji Różnicy Bilansowej( 2012-2018). 2. Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Temat: Dobór przekroju przewodów ze względu na wytrzymałość mechaniczną, obciążalność prądową i dopuszczalny spadek napięcia.

Temat: Dobór przekroju przewodów ze względu na wytrzymałość mechaniczną, obciążalność prądową i dopuszczalny spadek napięcia. Temat: Dobór przekroju przewodów ze względu na wytrzymałość mechaniczną, obciążalność prądową i dopuszczalny spadek napięcia. Dobór przekroju przewodów ze względu na obciążalność prądową długotrwałą wykonuje

Bardziej szczegółowo

ZAKRES BADAŃ I PRÓB EKSPLOATACYJNYCH URZĄDZEŃ SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ ORAZ

ZAKRES BADAŃ I PRÓB EKSPLOATACYJNYCH URZĄDZEŃ SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ ORAZ Załącznik nr 4 do Instrukcji nr I-1-RE j ZAKRES BADAŃ I PRÓB EKSPLOATACYJNYCH URZĄDZEŃ SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ ORAZ WYMAGANE TERMINY ICH WYKONANIA 1. Linie napowietrzne o znamionowym wyższym niż 1kV

Bardziej szczegółowo

Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego.

Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego. Lekcja 10. Temat: Moc odbiorników prądu stałego. Moc czynna, bierna i pozorna w obwodach prądu zmiennego. 1. Moc odbiorników prądu stałego Prąd płynący przez odbiornik powoduje wydzielanie się określonej

Bardziej szczegółowo

Tematyka G1. Obwód elektryczny, podstawowe prawa elektrotechniki. Zjawiska magnetyczne i elektromagnetyczne

Tematyka G1. Obwód elektryczny, podstawowe prawa elektrotechniki. Zjawiska magnetyczne i elektromagnetyczne Tematyka G1 1. Podstawowe wiadomości z podstaw elektrotechniki: Obwód elektryczny, podstawowe prawa elektrotechniki Zjawiska magnetyczne i elektromagnetyczne Wielkości charakterystyczne dla prądu sinusoidalnego

Bardziej szczegółowo

Elektronika przemysłowa

Elektronika przemysłowa Elektronika przemysłowa Kondycjonery energii elektrycznej Katedra Energoelektroniki, Napędu Elektrycznego i Robotyki Wydział Elektryczny, ul. Krzywoustego 2 PAN WYKŁADU Definicja kondycjonera energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

I. Zawartość opracowania. Opis techniczny, Obliczenia techniczne, Rysunki:

I. Zawartość opracowania. Opis techniczny, Obliczenia techniczne, Rysunki: I. Zawartość opracowania. Opis techniczny, Obliczenia techniczne, Rysunki: 1. Trasa kabli energetycznych i oświetlenia zewnętrznego. Sektor III. ETAP II. 2. Trasa kabli energetycznych i oświetlenia zewnętrznego.

Bardziej szczegółowo

TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ZAKRESIE OBROTU

TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ZAKRESIE OBROTU Energomedia Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. Fabryczna 22, 32-540 Trzebinia TARYFA DLA ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ZAKRESIE OBROTU Zatwierdzona uchwałą nr 3/2013 Zarządu Spółki Energomedia z dnia

Bardziej szczegółowo

RWE Stoen Operator Sp. z o.o. Kryteria oceny możliwości przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci dystrybucyjnej

RWE Stoen Operator Sp. z o.o. Kryteria oceny możliwości przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci dystrybucyjnej RWE Stoen Operator Sp. z o.o. Kryteria oceny możliwości przyłączenia jednostek wytwórczych do sieci dystrybucyjnej średniego napięcia RWE Stoen Operator Sp. z o.o. Dokument został opracowany zgodnie z

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ ENERGII ELEKTRYCZNEJ Odkształcenie napięć i pradów

JAKOŚĆ ENERGII ELEKTRYCZNEJ Odkształcenie napięć i pradów JAKOŚĆ ENERGII ELEKTRYCZNEJ Odkształcenie napięć i pradów Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki Wykład nr 8 PRZEKSZTAŁTNIK PFC Filtr pasywny L Cin przekształtnik Zasilacz impulsowy

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 1 JEDNOFAZOWE OBWODY RLC. Informatyka w elektrotechnice ZADANIA DO WYKONANIA

ĆWICZENIE 1 JEDNOFAZOWE OBWODY RLC. Informatyka w elektrotechnice ZADANIA DO WYKONANIA ĆWICZENIE 1 JEDNOFAZOWE OBWODY RLC Celem ćwiczenia jest poznanie zasad symulacji prostych obwodów jednofazowych składających się z elementów RLC. I. Zamodelować jednofazowy szeregowy układ RLC (rys.1a)

Bardziej szczegółowo

Poprawa jakości energii i niezawodności. zasilania

Poprawa jakości energii i niezawodności. zasilania Poprawa jakości energii i niezawodności zasilania Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Poziom zniekształceń napięcia w sieciach energetycznych,

Bardziej szczegółowo

1.2. Wymagania szczegółowe w zakresie wykonania szafek pomiaru bilansującego.

1.2. Wymagania szczegółowe w zakresie wykonania szafek pomiaru bilansującego. Załącznik nr 5 do wniosku Standardowe rozwiązania techniczne 1. Szafki pomiaru bilansującego 1.1. Zabudowa szafek pomiaru bilansującego. 1.1.1. Szafka pomiaru bilansującego stacji SN/nN zawiera urządzenia

Bardziej szczegółowo

OBJAŚNIENIA DO FORMULARZA G-10.5

OBJAŚNIENIA DO FORMULARZA G-10.5 OBJAŚNIENIA DO FORMUARZA G-10.5 Objaśnienia dotyczą wzoru formularza za 2013 r. Do sporządzania sprawozdania zobowiązane są podmioty zajmujące się przesyłem i dystrybucją energii elektrycznej, zaklasyfikowane

Bardziej szczegółowo

POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 70 Electrical Engineering 2012

POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 70 Electrical Engineering 2012 POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 70 Electrical Engineering 2012 Ryszard NAWROWSKI* Zbigniew STEIN* Maria ZIELIŃSKA* PRÓBA ILOŚCIOWEGO PRZEDSTAWIENIA WPŁYWU CHARAKTERYSTYCZNYCH PARAMETRÓW

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY ŁĄCZENIA KONDENSATORÓW ENERGETYCZNYCH

PROBLEMY ŁĄCZENIA KONDENSATORÓW ENERGETYCZNYCH mgr inŝ. Grzegorz Wasilewski ELMA energia, Olsztyn PROBLEMY ŁĄCZENIA KONDENSATORÓW ENERGETYCZNYCH Załączaniu i wyłączaniu baterii kondensatorów towarzyszą stany przejściowe charakteryzujące się występowaniem

Bardziej szczegółowo

Zatwierdzone Zarządzeniem nr 10/2015 Dyrektora Departamentu Zarządzania Majątkiem Sieciowym

Zatwierdzone Zarządzeniem nr 10/2015 Dyrektora Departamentu Zarządzania Majątkiem Sieciowym Zasady prowadzenia ewidencji wykonanych prac w technologii PPN oraz obliczania dostarczonej energii elektrycznej do odbiorców w trakcie wykonywania prac pod napięciem w ENEA Operator Sp. z o.o. Zatwierdzone

Bardziej szczegółowo

MAKSYMALIZACJA VS OPTYMALIZACJA WYKORZYSTANIA ELEKTROENERGETYCZNYCH SIECI ROZDZIELCZYCH O STRUKTURZE PROMIENIOWEJ

MAKSYMALIZACJA VS OPTYMALIZACJA WYKORZYSTANIA ELEKTROENERGETYCZNYCH SIECI ROZDZIELCZYCH O STRUKTURZE PROMIENIOWEJ 55 MAKSYMALIZACJA VS OPTYMALIZACJA WYKORZYSTANIA ELEKTROENERGETYCZNYCH SIECI ROZDZIELCZYCH O STRUKTURZE PROMIENIOWEJ prof. dr hab. inż. Zbigniew Lubośny / Politechnika Gdańska. WSTĘP Rozwój systemów elektroenergetycznych

Bardziej szczegółowo

PROPAGACJA PRZEPIĘĆ W STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ SN/NN NA TERENIE TVP KATOWICE

PROPAGACJA PRZEPIĘĆ W STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ SN/NN NA TERENIE TVP KATOWICE PROPAGACJA PRZEPIĘĆ W STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ SN/NN NA TERENIE TVP KATOWICE Tomasz BARTUCHOWSKI *, Jarosław WIATER**, *tomasz.bartuchowski@gze.pl, **jaroslawwiater@vela.pb.bialystok.pl * Górnośląski

Bardziej szczegółowo

ul. Rynek Sułkowice numery działek: 4112, 4113, 4111/1, 4115/1

ul. Rynek Sułkowice numery działek: 4112, 4113, 4111/1, 4115/1 Kraków, dn. 2014-02-10 Nr warunków: WP/005966/2014/O09R03 TD/. Gmina Sułkowice ul. Rynek 1 32-440 SUŁKOWICE WARUNKI PRZYŁĄCZENIA Wnioskodawca: Gmina Sułkowice ul. Rynek 1 32-440 SUŁKOWICE Obiekt: Adres

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ ENERGII ELEKTRYCZNEJ Odkształcenie napięć i pradów. Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki

JAKOŚĆ ENERGII ELEKTRYCZNEJ Odkształcenie napięć i pradów. Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki JAKOŚĆ ENERGII ELEKTRYCZNEJ Odkształcenie napięć i pradów Wydział Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Elektroniki KONDENSATORY W SYSTEMIE ELEKTROENERGETYCZNYM sieć zasilająca X S X C I N XS +X T

Bardziej szczegółowo

ROZWIĄZANIA INSTALACJI OŚWIETLENIOWYCH W ZAKŁADACH PRZEMYSŁOWYCH

ROZWIĄZANIA INSTALACJI OŚWIETLENIOWYCH W ZAKŁADACH PRZEMYSŁOWYCH Przedmiot: SIECI I INSTALACJE OŚWIETLENIOWE ROZWIĄZANIA INSTALACJI OŚWIETLENIOWYCH W ZAKŁADACH PRZEMYSŁOWYCH Przemysław Tabaka Wprowadzenie Instalacje oświetleniowe w zakładach przemysłowych podzielić

Bardziej szczegółowo