OPÓŹNIENIE TROPOSFERYCZNE GNSS I JEGO ZASTOSOWANIE DO BADAŃ STANU ATMOSFERY

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OPÓŹNIENIE TROPOSFERYCZNE GNSS I JEGO ZASTOSOWANIE DO BADAŃ STANU ATMOSFERY"

Transkrypt

1 PRACE NAUKOWE POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ z. 54 Geodezja 2013 Michał Kruczyk Wydział Geodezji i Kartografii OPÓŹNIENIE TROPOSFERYCZNE GNSS I JEGO ZASTOSOWANIE DO BADAŃ STANU ATMOSFERY Rękopis dostarczono r. 1. WSTĘP Celem pracy jest przedstawienie empirycznych dowodów na rzecz tezy, że uzasadniona i wskazana jest wymiana informacji na temat opóźnienia troposferycznego (zasadniczego przejawu refrakcji sygnału GNSS) między geodezją satelitarną i meteorologią (zwłaszcza numerycznym prognozowaniem pogody). Przedstawiono szereg szczegółowych metod weryfikacji technik geodezyjnych i aerologicznych oraz zasady wykorzystania danych meteorologicznych w geodezji i geodezyjnych w meteorologii. Autor stara się zawrzeć w tej pracy doświadczenia szeregu lat badań wielu aspektów relacji pomiędzy wynikami rozwiązań GNSS i danymi meteorologicznymi, dlatego zawiera ona kilka uzupełniających tez. Zasadnicze wyniki badań autora, które zostaną przedstawione to: opracowanie metodyki weryfikacji jakości rozwiązań troposferycznych GNSS (także za pomocą danych aerologicznych) przetestowano kilka metod jak najlepiej porównywać strumienie danych z różnych technik opracowanie i przetestowanie procedur pozyskiwania ZTD (opóźnienia troposferycznego) i IPW (kolumnowej pary wodnej) z siatki numerycznego modelu prognozowania pogody COSMO (COnsortium for Small scale MOdelling) IMGW

2 4 Wstęp zademonstrowanie wykrycia systematycznego błędu techniki pomiaru IPW za pomocą fotometru słonecznego CIMEL dzięki kolokacji ze stacją GPS (udowodniono, że za pomocą techniki GPS można zweryfikować technikę aerologiczną) zademonstrowanie możliwości (i opracowanie procedury) wykorzystania opóźnienia troposferycznego z numerycznego modelu prognozowania pogody w rozwiązaniach PPP (punktowego pozycjonowania precyzyjnego) pokazano na kilku przykładach jak można IPW z pomiarów geodezyjnych użyć, jako cennego parametru meteorologicznego i klimatologicznego. Główne wnioski pracy można syntetycznie ująć następująco: rozwiązania troposferyczne GPS w sieciach permanentnych mają dobrą, ale nie idealną jakość, tj. występują w nich pewne rozbieżności, które powinny być monitorowane można dane o refrakcji troposferycznej pozyskiwane ze źródeł meteorologicznych wykorzystywać do weryfikacji rozwiązań GPS można także w niektórych przypadkach właśnie rozwiązania troposferyczne GPS wykorzystać do weryfikacji pomiarów aerologicznych występują pewne interesujące rozbieżności między informacjami meteorologicznymi używanymi w trakcie numerycznego prognozowania pogody a danymi GPS (model numeryczny można zasilać danymi GNSS) dane z modelu numerycznego prognozowania pogody da się z powodzeniem wykorzystać w geodezyjnych rozwiązaniach współrzędnych odpowiednio przetworzone rozwiązania troposferyczne GPS (jako kolumnowa zawartość pary wodnej) mogą być same w sobie źródłem informacji o atmosferze i klimacie. Praca niniejsza zawiera opis szeregu badań prowadzonych przez autora w zakresie szeroko pojętej geodezji satelitarnej (weryfikacja rozwiązań, precyzyjne pozycjonowanie) jak i meteorologii GNSS. Znaczna część tych badań została wykonana w ramach grantu MNiSW: Opóźnienie troposferyczne oraz całkowita zawartość pary wodnej (IWV) wyznaczane metodami geodezji satelitarnej, a pomiary aerologiczne i numeryczne modele pogody weryfikacja technik, opracowanie metodyki wymiany informacji (numer projektu: N N ). W projekcie tym uczestniczyli także koledzy z Katedry: Tomasz Liwosz, Jerzy Rogowski, Marcin Rajner (Politechnika Warszawska). W tekście (oraz podziękowaniach) zostanie zaakcentowane, co zostało przez nich wykonane. Niektóre obliczenia zostały wykonane przez autora wcześniej. Ze względu na dość szeroki zakres pracy część opisująca obszar badań (teorię), mimo że ograniczona, jednak pozostaje dość rozbudowana. Problematyka jest w obszarze podstawowym obecna w wielu podręcznikach. Autor zdecydował się jednak pozostawić elementarny szkic szerzej pojętej problematyki refrakcji i opóźnienia troposferycznego, gdyż wyrwana z kontekstu bywa często źle rozumiana. Refrakcja w geodezji pojawia się bowiem w kilku różnych wcieleniach.

3 Wstęp 5 Podawana literatura jest stosunkowo skromna i dotyczy głównie pozycji, z których autor bezpośrednio korzystał w swojej pracy. Nie tylko wyczerpujący opis, ale nawet pełny wykaz dotychczas wykonanych na świecie badań w tej bardzo modnej zwłaszcza w latach ok dyscyplinie zdecydowanie powiększyłoby pojemność tej rozprawy (autor nosi się z zamiarem wydania także takiej przeglądowo dydaktycznej publikacji). Ograniczono także w miarę możliwości cytowania. Ogólnie znane fakty (w wielu publikacjach) i wzory są podawane bez cytowania. Podobnie informacje z różnego typu nieformalnych publikacji dostępnych na www (odwołano się wówczas tylko do źródła lub nazwiska autora). W przypadku niektórych modeli, formuł, wzorów podano nazwisko autora i rok, nie jest to jednak cytowanie, lecz informacja, swego rodzaju identyfikator. Także wzory, które występują w większości podręczników do geodezji wyższej czy satelitarnej (np. Seeber, Torge, Czarnecki) podano bez cytowania. Większość wzorów meteorologicznych pochodzi z książek McIlvena i Andrewsa. Publikacja konsekwentnie trzyma się konwencji użycia anglosaskiej kropki jako separatora miejsca dziesiętnego jest to pomocne choćby w tym, że wyniki obliczeń oprogramowanie podaje właśnie w takiej formie. Przedstawione z konieczności w sposób wyrywkowy wyniki są reprezentatywnym elementem znacznie szerszego materiału. Minusem wielu prac badawczych w epoce ogromnej presji na natychmiastową publikację jest ich wyrywkowość. Wnioski są wyciągane na bazie stosunkowo skromnego, czasem przypadkowego zakresu danych. Ambicją autora było zgromadzenie i przetworzenie jak największej ilości danych (wiele lat) oraz spokojne wyciągnięcie wniosków. W tym celu prowadzono różne mniej i bardziej zaawansowane eksperymenty obliczeniowe. Opracowano oprogramowanie pozwalające na przetwarzanie ZTD, IPW, obliczania ich z danych meteorologicznych, profili radiosondażowych i siatki numerycznego modelu prognozowania pogody. Najbardziej eksponowana część pracy stanowią jednak wielorakie porównania serii danych geodezyjnych i meteorologicznych na tym etapie bowiem wyciągamy interesujące wnioski. Przedmiotem analizy są stosunkowo proste parametry: średnia różnica serii (traktowana jako błąd systematyczny bias), średnia absolutna różnica, odchylenie standardowe, RMS różnicy, współczynnik korelacji, współczynniki regresji itp. Może się to wydać zadaniem dość banalnym, jednak aby je systematyczne wykonać potrzebne jest wypracowanie pewnego warsztatu. W trakcie dość długiego okresu badań autor zgromadził w praktyce cały dostępny na serwerach centrów danych materiał dotyczący standardowych rozwiązań troposferycznych GPS/GNSS. Dane opracowywano w większości przypadków w odcinkach rocznych. Dobrą praktyką okazuje się opracowanie własnych formatów danych, (co prawda zainspirowanych SINEX em troposferycznym). Autor opracował formaty plików zawierających w postaci serii czasowej dla poszczególnych typów wykorzystywanych danych geodezyjnych i meteorologicznych. Przygotowano także szereg pewnego rodzaju zbiorów kolokacyjnych służących przy porównywaniu technik. Zawierają one

4 6 Refrakcja promieniowania elektromagnetycznego w atmosferze np. nazwy i identyfikatory stacji GNSS, punktów radiosondażowych ich odległości i wysokości. Dla modeli numerycznych konieczne są pliki do znajdowania stacji GNSS w siatce modelu, zawierają one parametry znajdowania oczek modelu NWP sąsiadujących z szukanym punktem, parametry interpolacji dwuwymiarowej i różne wersje wysokości stacji: elipsoidalną, ortometryczną (z modelu EGM 96) i orografii modelu numerycznego. Tylko na bazie tych danych przestrzennych możemy poprawnie porównywać wielkości odniesione do różnych punktów w przestrzeni i wyciągać wyważone wnioski. 2. REFRAKCJA PROMIENIOWANIA ELEKTROMAGNE- TYCZNEGO W ATMOSFERZE 2.1. PROPAGACJA FALI ELEKTROMAGNETYCZNEJ W OŚRODKU PODSTAWY FIZYCZNE Propagację fali elektromagnetycznej w ośrodku opisuje powszechnie znany zestaw równań Maxwella opisujące zależności między parametrami pola elektrycznego i magnetycznego. Zawierają one nie tylko natężenie, ale i indukcję pola elektrycznego i magnetycznego. W ośrodku dielektrycznym pozbawionym właściwości ferromagnetycznych i segnetoelektrycznych indukcja pola elektrycznego: D = εε0 H B = µµ0h a indukcja pola magnetycznego:, gdzie e i m to przenikalność elektryczna i magnetyczna ośrodka (a z indeksem 0 przenikalności próżni), E i D to natężenie i indukcja pola elektrycznego, zaś H i B to odpowiednio natężenie i indukcja pola magnetycznego. Przekształcenie równań Maxwella daje równania falowe dla natężenia pola elektrycznego i magnetycznego: E εε 0 µµ 0 2 E t 2 =0 H εε 0 µµ 0 2 H t 2 =0

5 148 Summary GNSS TROPOSPHERIC DELAY AND ITS USE IN RESEARCH ON STATE OF ATMOSPHERE Summary Work provides various empirical evidences on need for close cooperation of satellite geodesy and meteorology (and numerical weather prediction). Standard GNSS tropospheric delay products (IGS, EPN) show some inconsistencies, smaller after 2006 but still present (demonstrated by neat statistical analysis). Zenith Tropospheric Delay (ZTD) from GNSS solution (network or PPP) can be separated into hydrostatic part (it is a function of surface atmospheric pressure) and wet part which can be transformed into IPW. Integrated Precipitable Water (or Integrated water Vapour - IWV) column water vapour in atmosphere is highly interesting parameter of atmosphere. Amount of water vapour (here acquired by geodetic method) is crucial in thermodynamics of atmosphere (e.g. precipitation) and climate processes. Different GNSS solutions (with special case of EPN reprocessing) were verified by aerological techniques: radiosoundings and sun photometer CIMEL. It turns out that crucial problem in this comparisons is station collocation: bias and RMS depends on distance and station height. Permanent GPS station has been set up at Central Geophysical Observatory PAS (Belsk) in years , to carry out calibration campaign: GPS vs. sunphotometer CIMEL CF-318. IPW coming from two versions of GPS solutions (network and PPP) demonstrate deficiencies of IPW coming from sunpotometer technique. Differences were modeled by seasonal and semiannual signal; clearly CIMEL measurements are subject of systematic bias no-linear function of atmospheric temperature. The same procedure were tried for polar stations, especially at Hornsund (Svalbard). Vertical profiles of atmospheric parameters from numerical weather prediction models can be utilized in the same way as radiosounding. Input fields (so called analysis) and first prognosis steps of model COSMO (in two versions of 14 km and 2.8 km resolution) basic synoptic tool of Polish Institute of Meteorology and Water Management in Warsaw- were used to obtain both IPW and ZTD. Many factors were taken into account to work out optimal procedure: interpolation of data from model grid for GNSS station, corrections of height (crucial), vertical integration procedure etc. There is only slight degradation of data quality for first prognosis steps and we can get time series of IPW and ZTD with 3 h resolution. Two disparate procedures for obtaining ZTD were tried: hydrostatic (only wet part from integration) and complete integration of refractivity profile in vertical direction. The second method gives in comparison with EPN combined solution quite different results for 14 km resolution model (3 % bias), and 2.8 km resolution (0.5% bias). Use of surface meteorological data retrieved from numerical model for IPW calculation is also presented. Global model GFS (NCEP) was used only for IPW comparisons: results comparable to regional model COSMO. Topospheric delay from numerical weather model can be used in GNSS position solutions (PPP method). Horizontal coordinates estimated in PPP mode with use of COSMO model ZTD are comparable to coordinates obtained when ZTD is estimated. Vertical coordinates show greater scattering but less big outliers in case of ZTD from numerical weather model. Next topic is to analyze parameters of GNSS solutions most affecting ZTD solution: reference system shows more significance than orbits (ultra rapid or final). In the end this work demonstrates that IPW (column water) coming from satellite geodesy solutions reveals features of meteorological parameter: seasonal dependence, weather pattern changes etc. Most important application of long series od IPW of uniform quality is climatology. Work suggests how to search for climatological signal in IPW series.

Moduł modelowania i predykcji stanu troposfery projekt ASG+ Budowa modułów wspomagania serwisów czasu rzeczywistego systemu ASG-EUPOS

Moduł modelowania i predykcji stanu troposfery projekt ASG+ Budowa modułów wspomagania serwisów czasu rzeczywistego systemu ASG-EUPOS Moduł modelowania i predykcji stanu troposfery projekt ASG+ Budowa modułów wspomagania serwisów czasu rzeczywistego systemu ASG-EUPOS Jarosław BOSY Witold ROHM Jan KAPŁON Jan SIERNY Instytut Geodezji i

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

Modelowanie stanu atmosfery z obserwacji GNSS i meteorologicznych

Modelowanie stanu atmosfery z obserwacji GNSS i meteorologicznych Modelowanie stanu atmosfery z obserwacji GNSS i meteorologicznych Jarosław BOSY (1) Witold ROHM (1,2) Jan KAPŁON (1) Jan SIERNY(1) Tomasz HADAŚ (1) Karina WILGAN (1) (1) Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA I STAN AKTUALNY REALIZACJI

ZAŁOŻENIA I STAN AKTUALNY REALIZACJI ZAŁOŻENIA I STAN AKTUALNY REALIZACJI PROJEKTU ASG+ Figurski M., Bosy J., Krankowski A., Bogusz J., Kontny B., Wielgosz P. Realizacja grantu badawczo-rozwojowego własnego pt.: "Budowa modułów wspomagania

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Instytut Geodezji i Geoinformatyki. Zastosowanie techniki GPS w badaniu troposfery

Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Instytut Geodezji i Geoinformatyki. Zastosowanie techniki GPS w badaniu troposfery Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu Instytut Geodezji i Geoinformatyki Zastosowanie techniki GPS w badaniu troposfery Witold Rohm witold.rohm@kgf.ar.wroc.pl Techniki badania troposfery pomiary naziemne

Bardziej szczegółowo

The Overview of Civilian Applications of Airborne SAR Systems

The Overview of Civilian Applications of Airborne SAR Systems The Overview of Civilian Applications of Airborne SAR Systems Maciej Smolarczyk, Piotr Samczyński Andrzej Gadoś, Maj Mordzonek Research and Development Department of PIT S.A. PART I WHAT DOES SAR MEAN?

Bardziej szczegółowo

SERWIS INTERAKTYWNEGO MONITOROWANIA WSPÓŁRZĘDNYCH STACJI SIECI ASG-EUPOS

SERWIS INTERAKTYWNEGO MONITOROWANIA WSPÓŁRZĘDNYCH STACJI SIECI ASG-EUPOS II Konferencja Użytkowników ASG-EUPOS Katowice 2012 SERWIS INTERAKTYWNEGO MONITOROWANIA WSPÓŁRZĘDNYCH STACJI SIECI ASG-EUPOS K. Szafranek, A. Araszkiewicz, J. Bogusz, M. Figurski Realizacja grantu badawczo-rozwojowego

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA BUDOWY MODUŁÓW OPRACOWANIA SIECI ASG-EUPOS I MONITOROWANIA WSPÓŁRZĘDNYCH STACJI SYSTEMU W CZASIE PRAWIE-RZECZYWISTYM

ZAŁOŻENIA BUDOWY MODUŁÓW OPRACOWANIA SIECI ASG-EUPOS I MONITOROWANIA WSPÓŁRZĘDNYCH STACJI SYSTEMU W CZASIE PRAWIE-RZECZYWISTYM ZAŁOŻENIA BUDOWY MODUŁÓW OPRACOWANIA SIECI ASG-EUPOS I MONITOROWANIA WSPÓŁRZĘDNYCH STACJI SYSTEMU W CZASIE PRAWIE-RZECZYWISTYM Figurski M., Szafranek K., Araszkiewicz A., Szołucha M. Realizacja grantu

Bardziej szczegółowo

Wykład 2 Układ współrzędnych, system i układ odniesienia

Wykład 2 Układ współrzędnych, system i układ odniesienia Wykład 2 Układ współrzędnych, system i układ odniesienia Prof. dr hab. Adam Łyszkowicz Katedra Geodezji Szczegółowej UWM w Olsztynie adaml@uwm.edu.pl Heweliusza 12, pokój 04 Spis treści Układ współrzędnych

Bardziej szczegółowo

Spis treści PRZEDMOWA DO WYDANIA PIERWSZEGO...

Spis treści PRZEDMOWA DO WYDANIA PIERWSZEGO... Spis treści PRZEDMOWA DO WYDANIA PIERWSZEGO....................... XI 1. WPROWADZENIE DO GEODEZJI WYŻSZEJ..................... 1 Z historii geodezji........................................ 1 1.1. Kształt

Bardziej szczegółowo

ANALIZA SZEREGÓW CZASOWYCH WSPÓŁRZĘDNYCH LOKALNEJ STACJI REFERENCYJNEJ KRUR W KRAKOWIE

ANALIZA SZEREGÓW CZASOWYCH WSPÓŁRZĘDNYCH LOKALNEJ STACJI REFERENCYJNEJ KRUR W KRAKOWIE INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND ECOLOGY OF RURAL AREAS Analiza szeregów czasowych... Nr 2/200, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 07 4 Komisja Technicznej Infrastruktury

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

WSCHÓD I ZACHÓD SŁOŃCA SUNRISE / SUNSET

WSCHÓD I ZACHÓD SŁOŃCA SUNRISE / SUNSET AIP VFR POLAND VFR GEN 3.2-1 VFR GEN 3.2 WSCHÓD I ZACHÓD SŁOŃCA SUNRISE / SUNSET OBLICZANIE CZASÓW WSCHODU I ZACHODU SŁOŃCA 1. Tabele wschodu i zachodu słońca dla lotniska EPWA oraz tabela poprawek zostały

Bardziej szczegółowo

Moduły ultraszybkiego pozycjonowania GNSS

Moduły ultraszybkiego pozycjonowania GNSS BUDOWA MODUŁÓW WSPOMAGANIA SERWISÓW CZASU RZECZYWISTEGO SYSTEMU ASG-EUPOS Projekt rozwojowy MNiSW nr NR09-0010-10/2010 Moduły ultraszybkiego pozycjonowania GNSS Paweł Wielgosz Jacek Paziewski Katarzyna

Bardziej szczegółowo

WSCHÓD I ZACHÓD SŁOŃCA SUNRISE / SUNSET

WSCHÓD I ZACHÓD SŁOŃCA SUNRISE / SUNSET AIP POLSKA GEN 2.7-1 31 MAR 2016 GEN 2.7 WSCHÓD I ZACHÓD SŁOŃCA SUNRISE / SUNSET OBLICZANIE CZASÓW WSCHODU I ZACHODU SŁOŃCA 1. Tabele wschodu i zachodu słońca dla lotniska EPWA oraz tabela poprawek zostały

Bardziej szczegółowo

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia Katedra Rynku Transportowego Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia dr Marcin Wołek Department of Transportation Market University of Gdansk Warsaw,

Bardziej szczegółowo

PRACA DYPLOMOWA Magisterska

PRACA DYPLOMOWA Magisterska POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Samochodów i Maszyn Roboczych PRACA DYPLOMOWA Magisterska Studia stacjonarne dzienne Semiaktywne tłumienie drgań w wymuszonych kinematycznie układach drgających z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Geodezja i Kartografia I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny)

Geodezja i Kartografia I stopień (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Systemy pozycjonowania i nawigacji Nazwa modułu w języku angielskim Navigation

Bardziej szczegółowo

Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF)

Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF) Gliwice, Poland, 28th February 2014 Projekty Marie Curie Actions w praktyce: EGALITE (IAPP) i ArSInformatiCa (IOF) Krzysztof A. Cyran The project has received Community research funding under the 7th Framework

Bardziej szczegółowo

Obciążenie śniegiem w Polsce w projektowaniu i diagnostyce konstrukcji

Obciążenie śniegiem w Polsce w projektowaniu i diagnostyce konstrukcji SCIENTIFIC STUDIES Monographs PRACE NAUKOWE Monografie Jerzy Antoni Żurański, Andrzej Sobolewski Obciążenie śniegiem w Polsce w projektowaniu i diagnostyce konstrukcji Snow loads in Poland in designing

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia związane z pomiarami satelitarnymi w systemie ASG-EUPOS

Podstawowe pojęcia związane z pomiarami satelitarnymi w systemie ASG-EUPOS GŁÓWNY URZĄD GEODEZJI I KARTOGRAFII Departament Geodezji, Kartografii i Systemów Informacji Geograficznej Podstawowe pojęcia związane z pomiarami satelitarnymi w systemie ASG-EUPOS Szymon Wajda główny

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

AKTUALNY STAN REALIZACJI PROJEKTU ASG+

AKTUALNY STAN REALIZACJI PROJEKTU ASG+ AKTUALNY STAN REALIZACJI PROJEKTU ASG+ Figurski Mariusz Centrum Geomatyki Stosowanej WAT Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji WAT Realizacja grantu badawczo-rozwojowego własnego pt.: "Budowa modułów wspomagania

Bardziej szczegółowo

Zjawiska dyspersyjne i przewodnictwo elektryczne w relaksorach, multiferroikach i strukturach wielowarstwowych

Zjawiska dyspersyjne i przewodnictwo elektryczne w relaksorach, multiferroikach i strukturach wielowarstwowych Zjawiska dyspersyjne i przewodnictwo elektryczne w relaksorach, multiferroikach i strukturach wielowarstwowych Ryszard Skulski Zjawiska dyspersyjne i przewodnictwo elektryczne w relaksorach, multiferroikach

Bardziej szczegółowo

Działalność polskich Centrów Analiz w zadaniach EUREF

Działalność polskich Centrów Analiz w zadaniach EUREF Działalność polskich Centrów Analiz w zadaniach EUREF T. Liwosz 1, A. Araszkiewicz 2, M. Figurski 2, K. Szafranek 2 1 Politechnika Warszawska 2 Wojskowa Akademia Techniczna Seminarium Realizacja osnów

Bardziej szczegółowo

Analiza współrzędnych środka mas Ziemi wyznaczanych technikami GNSS, SLR i DORIS oraz wpływ zmian tych współrzędnych na zmiany poziomu oceanu

Analiza współrzędnych środka mas Ziemi wyznaczanych technikami GNSS, SLR i DORIS oraz wpływ zmian tych współrzędnych na zmiany poziomu oceanu Analiza współrzędnych środka mas Ziemi wyznaczanych technikami GNSS, SLR i DORIS oraz wpływ zmian tych współrzędnych na zmiany poziomu oceanu Agnieszka Wnęk 1, Maria Zbylut 1, Wiesław Kosek 1,2 1 Wydział

Bardziej szczegółowo

WPŁYW DŁUGOŚCI CZASU POMIARU TECHNIKĄ RTK GPS W SYSTEMIE ASG-EUPOS NA DOKŁADNOŚĆ WYZNACZANIA WSPÓŁRZĘDNYCH PUNKTU

WPŁYW DŁUGOŚCI CZASU POMIARU TECHNIKĄ RTK GPS W SYSTEMIE ASG-EUPOS NA DOKŁADNOŚĆ WYZNACZANIA WSPÓŁRZĘDNYCH PUNKTU INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND ECOLOGY OF RURAL AREAS Nr 2/IV/2012, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 99 104 Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi Wpływ długości

Bardziej szczegółowo

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740 PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY 2 (162) 2012 ARTYKUŁY - REPORTS Anna Iżewska* NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ

Bardziej szczegółowo

Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu IONS-14 / OPTO Meeting For Young Researchers 2013 Khet Tournament On 3-6 July 2013 at the Faculty of Physics, Astronomy and Informatics of Nicolaus Copernicus University in Torun (Poland) there were two

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

OSI Network Layer. Network Fundamentals Chapter 5. Version Cisco Systems, Inc. All rights reserved. Cisco Public 1

OSI Network Layer. Network Fundamentals Chapter 5. Version Cisco Systems, Inc. All rights reserved. Cisco Public 1 OSI Network Layer Network Fundamentals Chapter 5 Version 4.0 1 OSI Network Layer Network Fundamentals Rozdział 5 Version 4.0 2 Objectives Identify the role of the Network Layer, as it describes communication

Bardziej szczegółowo

Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki

Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Katedra Elektrotechniki Teoretycznej i Informatyki Przedmiot: Badania nieniszczące metodami elektromagnetycznymi Numer Temat: Badanie materiałów kompozytowych z ćwiczenia: wykorzystaniem fal elektromagnetycznych

Bardziej szczegółowo

Wyznaczenie parametrów opóźnienia troposferycznego dla stacji referencyjnej GNSS

Wyznaczenie parametrów opóźnienia troposferycznego dla stacji referencyjnej GNSS Pomiary Automatyka Robotyka, R. 20, Nr 1/2016, 75 82, DOI: 10.14313/PAR_219/75 Wyznaczenie parametrów opóźnienia troposferycznego dla stacji referencyjnej GNSS Kamil Krasuski Zespół Technik Satelitarnych,

Bardziej szczegółowo

Jak zasada Pareto może pomóc Ci w nauce języków obcych?

Jak zasada Pareto może pomóc Ci w nauce języków obcych? Jak zasada Pareto może pomóc Ci w nauce języków obcych? Artykuł pobrano ze strony eioba.pl Pokazuje, jak zastosowanie zasady Pareto może usprawnić Twoją naukę angielskiego. Słynna zasada Pareto mówi o

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu zmian poziomu wody gruntowej na stabilność anteny stacji permanentnej Wrocław

Analiza wpływu zmian poziomu wody gruntowej na stabilność anteny stacji permanentnej Wrocław XX JUBILEUSZOWA JESIENNA SZKOŁA GEODEZJI im. Jacka Rejmana WSPÓŁCZESNE METODY POZYSKIWANIA I MODELOWANIA GEODANYCH Analiza wpływu zmian poziomu wody gruntowej na stabilność anteny stacji permanentnej Wrocław

Bardziej szczegółowo

TYRE PYROLYSIS. REDUXCO GENERAL DISTRIBUTOR :: ::

TYRE PYROLYSIS. REDUXCO GENERAL DISTRIBUTOR  ::   :: TYRE PYROLYSIS Installation for rubber waste pyrolysis designed for processing of used tyres and plastic waste (polyethylene, polypropylene, polystyrene), where the final product could be electricity,

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

P R A C A D Y P L O M O W A

P R A C A D Y P L O M O W A POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Maszyn Roboczych i Transportu P R A C A D Y P L O M O W A Autor: inż. METODA Ε-CONSTRAINTS I PRZEGLĄDU FRONTU PARETO W ZASTOSOWANIU DO ROZWIĄZYWANIA PROBLEMU OPTYMALIZACJI

Bardziej szczegółowo

THE DEPENDENCE OF TIME DELAY FROM QUEUE LENGTH ON INLET OF SIGNALIZED INTERSECTION

THE DEPENDENCE OF TIME DELAY FROM QUEUE LENGTH ON INLET OF SIGNALIZED INTERSECTION ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 28 Seria: TRANSPORT z. 64 Nr kol. 183 Grzegorz SIERPIŃSKI STRATY CZASU A DŁUGOŚĆ KOLEJKI NA WLOCIE SKRZYŻOWANIA Z SYGNALIZACJĄ ŚWIETLNĄ Streszczenie. W artykule przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski

Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski Obciążenia, warunki środowiskowe. Modele, pomiary. Tomasz Marcinkowski 1. Obciążenia środowiskowe (wiatr, falowanie morskie, prądy morskie, poziomy zwierciadła wody, oddziaływanie lodu) 2. Poziomy obciążeń

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA OD PODSTAW Z SYSTEMEM SAS. wersja 9.2 i 9.3. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

STATYSTYKA OD PODSTAW Z SYSTEMEM SAS. wersja 9.2 i 9.3. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie STATYSTYKA OD PODSTAW Z SYSTEMEM SAS wersja 9.2 i 9.3 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Spis treści Wprowadzenie... 6 1. Podstawowe informacje o systemie SAS... 9 1.1. Informacje ogólne... 9 1.2. Analityka...

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ BIOLOGII I OCHRONY ŚRODOWISKA

WYDZIAŁ BIOLOGII I OCHRONY ŚRODOWISKA WYDZIAŁ BIOLOGII I OCHRONY ŚRODOWISKA v Biologia v Biotechnologia v Ochrona środowiska studia pierwszego stopnia Dla kandydatów z NOWĄ MATURĄ Kwalifikacja obejmuje konkurs świadectw dojrzałości brane są

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty analizy stochastyczności trendu długookresowego w obserwacjach geodezyjnych

Wybrane aspekty analizy stochastyczności trendu długookresowego w obserwacjach geodezyjnych Wybrane aspekty analizy stochastyczności trendu długookresowego w obserwacjach geodezyjnych Janusz Bogusz, Anna Kłos Wojskowa Akademia Techniczna, Wydział Inżynierii Lądowej i Geodezji 1/23 : x( t) x n

Bardziej szczegółowo

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and

Fig 5 Spectrograms of the original signal (top) extracted shaft-related GAD components (middle) and Fig 4 Measured vibration signal (top). Blue original signal. Red component related to periodic excitation of resonances and noise. Green component related. Rotational speed profile used for experiment

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2012/2013

TEMATYKA PRAC DYPLOMOWYCH MAGISTERSKICH STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2012/2013 STUDIA STACJONARNE DRUGIEGO STOPNIA ROK AKADEMICKI 2012/2013 Instytut Geodezji GEODEZJA GOSPODARCZA PROMOTOR Dr hab. Zofia Rzepecka, prof. UWM Dr inż. Dariusz Gościewski Analiza możliwości wyznaczenia

Bardziej szczegółowo

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu

Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych wytłaczanych z polietylenu POLITECHNIKA ŚLĄSKA ZESZYTY NAUKOWE NR 1676 SUB Gottingen 7 217 872 077 Andrzej PUSZ 2005 A 12174 Materiałowe i technologiczne uwarunkowania stanu naprężeń własnych i anizotropii wtórnej powłok cylindrycznych

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE MODELI AUTOREGRESJI DO PROGNOZOWANIA SZEREGU CZASOWEGO ZWIĄZANEGO ZE SPRZEDAŻĄ ASORTYMENTU HUTNICZEGO

WYKORZYSTANIE MODELI AUTOREGRESJI DO PROGNOZOWANIA SZEREGU CZASOWEGO ZWIĄZANEGO ZE SPRZEDAŻĄ ASORTYMENTU HUTNICZEGO 5/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WYKORZYSTANIE MODELI AUTOREGRESJI DO PROGNOZOWANIA SZEREGU

Bardziej szczegółowo

Bow terminals Zaciski szynowe

Bow terminals Zaciski szynowe www.el-team.com.pl www.ftg-germany.de Bow terminals Zaciski szynowe Szeroka Great variety różnorodność with solid i solidna technique technika Pewna Steady klasyka classic Ustalony Well established standard.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ PROPAGACJI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ PROPAGACJI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH Wpływ obróbki termicznej ziemniaków... Arkadiusz Ratajski, Andrzej Wesołowski Katedra InŜynierii Procesów Rolniczych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Badania dokładności pozycjonowania techniką PPP w zależności od długości sesji obserwacyjnej oraz wykorzystanych systemów pozycjonowania satelitarnego

Badania dokładności pozycjonowania techniką PPP w zależności od długości sesji obserwacyjnej oraz wykorzystanych systemów pozycjonowania satelitarnego Bi u l e t y n WAT Vo l. LXI, Nr 1, 2012 Badania dokładności pozycjonowania techniką PPP w zależności od długości sesji obserwacyjnej oraz wykorzystanych systemów pozycjonowania satelitarnego Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

Powierzchniowe systemy GNSS

Powierzchniowe systemy GNSS Systemy GNSS w pomiarach geodezyjnych 1/58 Powierzchniowe systemy GNSS Jarosław Bosy Instytut Geodezji i Geoinformatyki Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu e-mail: jaroslaw.bosy@up.wroc.pl Systemy GNSS

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE I.1. X Have a nice day! Y a) Good idea b) See you soon c) The same to you I.2. X: This is my new computer. Y: Wow! Can I have a look at the Internet? X: a) Thank you b) Go ahead c) Let me try I.3. X: What

Bardziej szczegółowo

System optymalizacji produkcji energii

System optymalizacji produkcji energii System optymalizacji produkcji energii Produkcja energii jest skomplikowanym procesem na który wpływa wiele czynników, optymalizacja jest niezbędna, bieżąca informacja o kosztach i możliwościach wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie pomiarów GPS do wyznaczania deformacji terenu na obszarze Głównego i Starego Miasta Gdańska

Zastosowanie pomiarów GPS do wyznaczania deformacji terenu na obszarze Głównego i Starego Miasta Gdańska UNIWERSYTET WARMIŃSKO MAZURSKI w OLSZTYNIE Zastosowanie pomiarów GPS do wyznaczania deformacji terenu na obszarze Głównego i Starego Miasta Gdańska Radosław Baryła 1), Stanisław Oszczak 1), Paweł Wielgosz

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA METODY OKREŚLANIA IZOLACYJNOŚCI CIEPLNEJ OKNA PODWÓJNEGO. 1. Wprowadzenie

PROPOZYCJA METODY OKREŚLANIA IZOLACYJNOŚCI CIEPLNEJ OKNA PODWÓJNEGO. 1. Wprowadzenie Robert GERYŁO 1 Jarosław AWKSIENTJK 2 PROPOZYCJA METOY OKREŚLANIA IZOLACYJNOŚCI CIEPLNEJ OKNA POWÓJNEGO 1. Wprowadzenie W budynkach o bardzo niskim zapotrzebowaniu na ciepło do orzewania powinny być stosowane

Bardziej szczegółowo

Widmo fal elektromagnetycznych

Widmo fal elektromagnetycznych Czym są fale elektromagnetyczne? Widmo fal elektromagnetycznych dr inż. Romuald Kędzierski Podstawowe pojęcia związane z falami - przypomnienie pole falowe część przestrzeni objęta w danej chwili falą

Bardziej szczegółowo

Cash isking. Pułapki wyceny metodami dochodowymi na przykładzie spółek budowlanych i deweloperskich

Cash isking. Pułapki wyceny metodami dochodowymi na przykładzie spółek budowlanych i deweloperskich Cash isking Pułapki wyceny metodami dochodowymi na przykładzie spółek budowlanych i deweloperskich 1 Ograniczenia i niedoskonałości metody DCF DCF: najpopularniejsza i najczęściej wykorzystywana metoda

Bardziej szczegółowo

Numeryczna symulacja rozpływu płynu w węźle

Numeryczna symulacja rozpływu płynu w węźle 231 Prace Instytutu Mechaniki Górotworu PAN Tom 7, nr 3-4, (2005), s. 231-236 Instytut Mechaniki Górotworu PAN Numeryczna symulacja rozpływu płynu w węźle JERZY CYGAN Instytut Mechaniki Górotworu PAN,

Bardziej szczegółowo

W. Kosek 1, W. Popiński 2, A. Rzeszótko 1 1. Centrum Badań Kosmicznych, PAN, Warszawa 2. Główny Urząd Statystyczny, Warszawa

W. Kosek 1, W. Popiński 2, A. Rzeszótko 1 1. Centrum Badań Kosmicznych, PAN, Warszawa 2. Główny Urząd Statystyczny, Warszawa Wpływ szerokopasmowych oscylacji współrzędnych bieguna ziemskiego pobudzanych atmosferyczną, oceaniczną i hydrologiczną funkcją pobudzenia na błąd prognozy tych współrzędnych W. Kosek 1, W. Popiński 2,

Bardziej szczegółowo

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN

OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA PRZENIKANIA CIEPŁA OKIEN PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 1 (137) 2006 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (137) 2006 Zbigniew Owczarek* Robert Geryło** OCENA PORÓWNAWCZA WYNIKÓW OBLICZEŃ I BADAŃ WSPÓŁCZYNNIKA

Bardziej szczegółowo

Satelity użytkowe KOSMONAUTYKA

Satelity użytkowe KOSMONAUTYKA Satelity użytkowe KOSMONAUTYKA Wykład nr. 14 Wykład jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego SATELITY METEOROLOGICZNE Satelita meteorologiczny jest sztucznym

Bardziej szczegółowo

Geodezja i geodynamika - trendy nauki światowej (1)

Geodezja i geodynamika - trendy nauki światowej (1) - trendy nauki światowej (1) Glob ziemski z otaczającą go atmosferą jest skomplikowanym systemem dynamicznym stały monitoring tego systemu interdyscyplinarność zasięg globalny integracja i koordynacja

Bardziej szczegółowo

RADIO DISTURBANCE Zakłócenia radioelektryczne

RADIO DISTURBANCE Zakłócenia radioelektryczne AKREDYTOWANE LABORATORIUM BADAWCZE Page (Strona) 2 of (Stron) 9 Following requirements should be taken into account in the case of making use of Test Report and giving information about the tests performed

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE NUMERYCZNE POLA PRZEPŁYWU WOKÓŁ BUDYNKÓW

MODELOWANIE NUMERYCZNE POLA PRZEPŁYWU WOKÓŁ BUDYNKÓW 1. WSTĘP MODELOWANIE NUMERYCZNE POLA PRZEPŁYWU WOKÓŁ BUDYNKÓW mgr inż. Michał FOLUSIAK Instytut Lotnictwa W artykule przedstawiono wyniki dwu- i trójwymiarowych symulacji numerycznych opływu budynków wykonanych

Bardziej szczegółowo

Serwisy postprocessingu POZGEO i POZGEO D

Serwisy postprocessingu POZGEO i POZGEO D GŁÓWNY URZĄD GEODEZJI I KARTOGRAFII Departament Geodezji, Kartografii i Systemów Informacji Geograficznej Serwisy postprocessingu POZGEO i POZGEO D Marcin Ryczywolski specjalista Szkolenie Służby Geodezyjnej

Bardziej szczegółowo

Uzasadnienie techniczne zaproponowanych rozwiązań projektowanych zmian w

Uzasadnienie techniczne zaproponowanych rozwiązań projektowanych zmian w Uzasadnienie techniczne zaproponowanych rozwiązań projektowanych zmian w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać

Bardziej szczegółowo

2 nd ClimMani EU COST Action Meeting Poznań, Poland 28-30 September, 2015

2 nd ClimMani EU COST Action Meeting Poznań, Poland 28-30 September, 2015 nd ClimMani EU COST Action Meeting, oland 8-30 September, 015 Venue HOTEL MERCURE**** - OZNAŃ Address: ul. Roosvelta 0, 60-89, oland Tel. +48 61 855 80 00 e-mail: H3393@accor.com mercure-poznan-centrum.com

Bardziej szczegółowo

WPŁYW TEMPERATURY W POMIESZCZENIACH POMOCNICZYCH NA BILANS CIEPŁA W BUDYNKACH DLA BYDŁA

WPŁYW TEMPERATURY W POMIESZCZENIACH POMOCNICZYCH NA BILANS CIEPŁA W BUDYNKACH DLA BYDŁA Inżynieria Rolnicza 8(96)/2007 WPŁYW TEMPERATURY W POMIESZCZENIACH POMOCNICZYCH NA BILANS CIEPŁA W BUDYNKACH DLA BYDŁA Tadeusz Głuski Katedra Melioracji i Budownictwa Rolniczego, Akademia Rolnicza w Lublinie

Bardziej szczegółowo

Statystyczna analiza zmienności obciążeń w sieciach rozdzielczych Statistical Analysis of the Load Variability in Distribution Network

Statystyczna analiza zmienności obciążeń w sieciach rozdzielczych Statistical Analysis of the Load Variability in Distribution Network Statystyczna analiza zmienności obciążeń w sieciach rozdzielczych Statistical Analysis of the Load Variability in Distribution Network Wojciech Zalewski Politechnika Białostocka, Wydział Zarządzania, Katedra

Bardziej szczegółowo

Przedstawiona rozprawa doktorska stanowi spójny tematycznie zbiór trzech artykułów opublikowanych w czasopismach naukowych:

Przedstawiona rozprawa doktorska stanowi spójny tematycznie zbiór trzech artykułów opublikowanych w czasopismach naukowych: Dr hab. inż. Paweł Wielgosz, prof. UWM Instytut Geodezji Wydział Geodezji, Inżynierii Przestrzennej i Budownictwa Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Olsztyn, 20.06.2015r. Recenzja rozprawy doktorskiej

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA. Wydział Zarządzania ROZPRAWA DOKTORSKA. mgr Marcin Chrząścik

POLITECHNIKA WARSZAWSKA. Wydział Zarządzania ROZPRAWA DOKTORSKA. mgr Marcin Chrząścik POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Zarządzania ROZPRAWA DOKTORSKA mgr Marcin Chrząścik Model strategii promocji w zarządzaniu wizerunkiem regionu Warmii i Mazur Promotor dr hab. Jarosław S. Kardas, prof.

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Jan Witkowski : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Project for exhibition photo graphic compositions typography colors Berlin London Paris Barcelona Vienna Prague Krakow Zakopane Jan Witkowski ARTIST FROM

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE SPLOTU FUNKCJI DO OPISU WŁASNOŚCI NIEZAWODNOŚCIOWYCH UKŁADÓW Z REZERWOWANIEM

ZASTOSOWANIE SPLOTU FUNKCJI DO OPISU WŁASNOŚCI NIEZAWODNOŚCIOWYCH UKŁADÓW Z REZERWOWANIEM 1-2011 PROBLEMY EKSPLOATACJI 205 Zbigniew ZDZIENNICKI, Andrzej MACIEJCZYK Politechnika Łódzka, Łódź ZASTOSOWANIE SPLOTU FUNKCJI DO OPISU WŁASNOŚCI NIEZAWODNOŚCIOWYCH UKŁADÓW Z REZERWOWANIEM Słowa kluczowe

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWA DOKTORSKA. Model obliczeniowy ogrzewań mikroprzewodowych

ROZPRAWA DOKTORSKA. Model obliczeniowy ogrzewań mikroprzewodowych POLITECHNIKA WARSZAWSKA Wydział Inżynierii Środowiska Instytut Ogrzewnictwa i Wentylacji ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Michał Strzeszewski Model obliczeniowy ogrzewań mikroprzewodowych (streszczenie) Promotor

Bardziej szczegółowo

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ I MASĄ CIAŁA RODZICÓW I DZIECI W DWÓCH RÓŻNYCH ŚRODOWISKACH S ł u p s k i e P r a c e B i o l o g i c z n e 1 2005 Władimir Bożiłow 1, Małgorzata Roślak 2, Henryk Stolarczyk 2 1 Akademia Medyczna, Bydgoszcz 2 Uniwersytet Łódzki, Łódź ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY WYSOKOŚCIĄ

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie testu t dla pojedynczej próby we wnioskowaniu statystycznym

Wykorzystanie testu t dla pojedynczej próby we wnioskowaniu statystycznym Wiesława MALSKA Politechnika Rzeszowska, Polska Anna KOZIOROWSKA Uniwersytet Rzeszowski, Polska Wykorzystanie testu t dla pojedynczej próby we wnioskowaniu statystycznym Wstęp Wnioskowanie statystyczne

Bardziej szczegółowo

Pomiary statyczne GNSS i serwisy postprocessingu: POZGEO, POZGEO D i POZGEO DF

Pomiary statyczne GNSS i serwisy postprocessingu: POZGEO, POZGEO D i POZGEO DF GŁÓWNY URZĄD GEODEZJI I KARTOGRAFII Departament Geodezji, Kartografii i Systemów Informacji Geograficznej Pomiary statyczne GNSS i serwisy postprocessingu: POZGEO, POZGEO D i POZGEO DF Marcin Ryczywolski

Bardziej szczegółowo

Moduł modelowania i predykcji stanu jonosfery

Moduł modelowania i predykcji stanu jonosfery BUDOWA MODUŁÓW WSPOMAGANIA SERWISÓW CZASU RZECZYWISTEGO SYSTEMU ASG-EUPOS Projekt rozwojowy MNiSW nr NR09-0010-10/2010 Moduł modelowania i predykcji stanu jonosfery A. Krankowski, A. Drożyner, R. Sieradzki

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH

POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH POLITECHNIKA ŚLĄSKA INSTYTUT AUTOMATYKI ZAKŁAD SYSTEMÓW POMIAROWYCH Gliwice, wrzesień 2005 Pomiar napięcia przemiennego Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest zbadanie dokładności woltomierza cyfrowego dla

Bardziej szczegółowo

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian 1 / 12 Content list / Spis Treści 1. Hardware and software requirements, preparing device to upgrade Wymagania sprzętowe i programowe, przygotowanie urządzenia do aktualizacji 2. Installing drivers needed

Bardziej szczegółowo

Podstawowa osnowa trójwymiarowa jako realizacja ETRS-89

Podstawowa osnowa trójwymiarowa jako realizacja ETRS-89 Podstawowa osnowa trójwymiarowa jako realizacja ETRS-89 Tomasz Liwosz 1, Marcin Ryczywolski 1,2 1 Politechnika Warszawska 2 Główny Urząd Geodezji i Kartografii Seminarium Współczesne problemy podstawowych

Bardziej szczegółowo

Surname. Other Names. For Examiner s Use Centre Number. Candidate Number. Candidate Signature

Surname. Other Names. For Examiner s Use Centre Number. Candidate Number. Candidate Signature A Surname _ Other Names For Examiner s Use Centre Number Candidate Number Candidate Signature Polish Unit 1 PLSH1 General Certificate of Education Advanced Subsidiary Examination June 2014 Reading and

Bardziej szczegółowo

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski

ROZPRAWY NR 128. Stanis³aw Mroziñski UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY IM. JANA I JÊDRZEJA ŒNIADECKICH W BYDGOSZCZY ROZPRAWY NR 128 Stanis³aw Mroziñski STABILIZACJA W ASNOŒCI CYKLICZNYCH METALI I JEJ WP YW NA TRWA OŒÆ ZMÊCZENIOW BYDGOSZCZ

Bardziej szczegółowo

I. KARTA PRZEDMIOTU. Przekazać wszechstronną wiedzę z zakresu produkcji map. Zapoznać z problematyką wykonywania pomiarów kątów i odległości na Ziemi

I. KARTA PRZEDMIOTU. Przekazać wszechstronną wiedzę z zakresu produkcji map. Zapoznać z problematyką wykonywania pomiarów kątów i odległości na Ziemi I. KARTA PRZEDMIOTU 1. Nazwa przedmiotu: GEODEZJA Z KARTOGRAFIĄ 2. Kod przedmiotu: GK 3. Jednostka prowadząca: Wydział Nawigacji i Uzbrojenia Okrętowego. Kierunek: Nawigacja 5. Specjalność: hydrografia

Bardziej szczegółowo

OSI Transport Layer. Network Fundamentals Chapter 4. Version Cisco Systems, Inc. All rights reserved. Cisco Public 1

OSI Transport Layer. Network Fundamentals Chapter 4. Version Cisco Systems, Inc. All rights reserved. Cisco Public 1 OSI Transport Layer Network Fundamentals Chapter 4 Version 4.0 1 OSI Transport Layer Network Fundamentals Rozdział 4 Version 4.0 2 Objectives Explain the role of Transport Layer protocols and services

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI / INDEX OGRÓD GARDEN WYPOSAŻENIE DOMU HOUSEHOLD PRZECHOWYWANIE WINA WINE STORAGE SKRZYNKI BOXES

SPIS TREŚCI / INDEX OGRÓD GARDEN WYPOSAŻENIE DOMU HOUSEHOLD PRZECHOWYWANIE WINA WINE STORAGE SKRZYNKI BOXES KATALOG 2016 CATALOGUE 2016 SPIS TREŚCI / INDEX WYPOSAŻENIE DOMU HOUSEHOLD OGRÓD GARDEN PRZECHOWYWANIE WINA WINE STORAGE 31-38 21-30 4-20 SKRZYNKI BOXES 39-65 3 WYPOSAŻENIE DOMU HOUSEHOLD 4 WYPOSAŻENIE

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

( x) Równanie regresji liniowej ma postać. By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : Gdzie:

( x) Równanie regresji liniowej ma postać. By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : Gdzie: ma postać y = ax + b Równanie regresji liniowej By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : xy b = a = b lub x Gdzie: xy = też a = x = ( b ) i to dane empiryczne, a ilość

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

GLOBALNE OCIEPLENIE A EFEKTYWNOŚĆ OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH. Agnieszka Ziernicka

GLOBALNE OCIEPLENIE A EFEKTYWNOŚĆ OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH. Agnieszka Ziernicka Acta Agrophysica, 2004, 3(2), 393-397 GLOBALNE OCIEPLENIE A EFEKTYWNOŚĆ OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH Agnieszka Ziernicka Katedra Meteorologii i Klimatologii Rolniczej, Akademia Rolnicza Al. Mickiewicza 24/28

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ROZKŁADU POLA MAGNETYCZNEGO W KADŁUBIE OKRĘTU Z CEWKAMI UKŁADU DEMAGNETYZACYJNEGO

ANALIZA ROZKŁADU POLA MAGNETYCZNEGO W KADŁUBIE OKRĘTU Z CEWKAMI UKŁADU DEMAGNETYZACYJNEGO POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 81 Electrical Engineering 2015 Mirosław WOŁOSZYN* Kazimierz JAKUBIUK* Mateusz FLIS* ANALIZA ROZKŁADU POLA MAGNETYCZNEGO W KADŁUBIE OKRĘTU Z CEWKAMI

Bardziej szczegółowo

Wpływ czynników atmosferycznych na zmienność zużycia energii elektrycznej Influence of Weather on the Variability of the Electricity Consumption

Wpływ czynników atmosferycznych na zmienność zużycia energii elektrycznej Influence of Weather on the Variability of the Electricity Consumption Wpływ czynników atmosferycznych na zmienność zużycia energii elektrycznej Influence of Weather on the Variability of the Electricity Consumption Wojciech Zalewski Politechnika Białostocka, Wydział Zarządzania,

Bardziej szczegółowo

Kod modułu Geodezja wyższa i astronomia geodezyjna. kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES) obowiązkowy (obowiązkowy / nieobowiązkowy)

Kod modułu Geodezja wyższa i astronomia geodezyjna. kierunkowy (podstawowy / kierunkowy / inny HES) obowiązkowy (obowiązkowy / nieobowiązkowy) Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012 r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Geodezja wyższa i astronomia geodezyjna Nazwa modułu w języku angielskim

Bardziej szczegółowo

WPŁYW KĄTA ODCIĘCIA HORYZONTU NA WYZNACZANIE POZYCJI W TRYBIE RTN GNSS Z SIECIĄ TPI NETPRO ORAZ VRSNET

WPŁYW KĄTA ODCIĘCIA HORYZONTU NA WYZNACZANIE POZYCJI W TRYBIE RTN GNSS Z SIECIĄ TPI NETPRO ORAZ VRSNET INFRASTRUKTURA I EKOLOGIA TERENÓW WIEJSKICH INFRASTRUCTURE AND ECOLOGY OF RURAL AREAS Nr II/1/2016, POLSKA AKADEMIA NAUK, Oddział w Krakowie, s. 299 309 Komisja Technicznej Infrastruktury Wsi DOI: http://dx.medra.org/10.14597/infraeco.2016.2.1.021

Bardziej szczegółowo

Country fact sheet. Noise in Europe overview of policy-related data. Poland

Country fact sheet. Noise in Europe overview of policy-related data. Poland Country fact sheet Noise in Europe 2015 overview of policy-related data Poland April 2016 The Environmental Noise Directive (END) requires EU Member States to assess exposure to noise from key transport

Bardziej szczegółowo

KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU A. USYTUOWANIE MODUŁU W SYSTEMIE STUDIÓW B. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA PRZEDMIOTU

KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU A. USYTUOWANIE MODUŁU W SYSTEMIE STUDIÓW B. OGÓLNA CHARAKTERYSTYKA PRZEDMIOTU Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012 r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Geodezja globalna i podstawy astronomii Nazwa modułu w języku angielskim

Bardziej szczegółowo