AKTUALIZACJA PLANU ROZWOJU EKSPORTU

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "AKTUALIZACJA PLANU ROZWOJU EKSPORTU"

Transkrypt

1 AKTUALIZACJA PLANU ROZWOJU EKSPORTU dla przedsiębiorstwa Holon Globe Sp. z.o.o. opracowany przez Biuro Doradztwa Inwestycyjnego Sp. z.o.o. w Gdańsku 1

2 Plan Rozwoju Eksportu dla przedsiębiorstwa Holon Globe Opracowanie wykonane przez Biuro Doradztwa Inwestycyjnego Sp. z.o.o. Data rozpoczęcia opracowania: Data wykonania projektu: r r. 2

3 Spis treści 1. Opis przedsiębiorstwa Historia firmy Cel działalności, w tym w zakresie działalności eksportowej Struktura organizacyjna Zasoby ludzkie Sposób zarządzania firmą Klienci oraz rynki zbytu Opis celów i strategii eksportowej Plan finansowy Strategia usług Strategia wobec konkurencji Strategia sprzedaży Pożądane efekty Pewność Przekonywanie Strategia promocji Rekomendowane działania eksportowe Opracowania koncepcji wizerunku przedsiębiorcy na wybranych rynkach docelowych Wybór rynków docelowych Opracowanie i badanie rynków docelowych Informacje ogólne o Hiszpanii Położenie geograficzne Charakterystyka Hiszpanii Gospodarka Hiszpanii Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne Hiszpanii Dwustronna współpraca gospodarcza z Polską Informacje ogólne o Chinach Położenie geograficzne Charakterystyka Chin Gospodarka Chin Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne Chin Dwustronna współpraca gospodarcza z Polską

4 4.3. Informacje ogólne o Niemczech Położenie geograficzne Charakterystyka Niemiec Gospodarka Niemiec Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne Niemiec Dwustronna współpraca gospodarcza z Polską Informacje ogólne o Wielkiej Brytanii Położenie geograficzne Cechy charakterystyczne Wielkiej Brytanii Gospodarka Wielkiej Brytanii Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne Wielkiej Brytanii Dwustronna współpraca gospodarcza z Polską Analiza produktu i konkurencyjności Charakterystyka dotychczasowej działalności / Historia projektu Opis produktu Rynek docelowy Niezbędne koncesje Zidentyfikowana konkurencja Ceny Dystrybucja Promocja Uzasadnienie wyboru lokalizacji Technologie Niezbędne atesty i licencje Wpływ inwestycji na środowisko Sezonowość produkcji i sprzedaży Organizacja zaopatrzenia Organizacja produkcji Organizacja sprzedaży Organizacja innych funkcji Szkolenia Analiza SWOT Hiszpania

5 6.2. Chiny Niemcy Wielka Brytania Wskazanie i uzasadnienie wyboru działań do realizacji Harmonogram wdrażania strategii eksportowej Rekomendacja rozwoju działalności eksportowej Załączniki do Planu Rozwoju Eksportu

6 1. Opis przedsiębiorstwa Opis bieżącej sytuacji przedsiębiorstwa w najważniejszych obszarach funkcjonowania i prognozy rozszerzenia działalności przedsiębiorcy ze szczególnym uwzględnieniem rozwoju poprzez eksport. 1.1.Historia firmy Nazwa: HolonGlobe Sp. z o.o. Forma prawna: Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Data powstania: styczeń 2008 Adres: Gdańsk, ulica Świętopełka 2 Numer Identyfikacji Podatkowej (NIP): Strona internetowa Adres mailowy Firma Holonglobe Sp. z o.o. powstała w styczniu 2008 roku. Prezesem firmy jest Oleg Dziewanowski. Holonglobe Sp. z o.o. Podczas prawie trzyletniej działalności firma przeformułowała zakres swojej oferty nie zmieniając jednak podstawowego profilu działalności opartego na usługach IT. W toku swojej działalności firma realizowała wiele projektów zarówno z zakresu tworzenia oprogramowania dedykowanego, przygotowywania stron internetowych jak i marketingu. Firma od początku swoje działalności pragnie wejść na rynki zagraniczne i podjęła już w tym zakresie działania, które zakończyły się sukcesem. Firma realizowała projekty na zlecenie zagranicznych podmiotów ( holenderskich i szwedzkich). Firma współpracuje z wieloma podmiotami realizując z nimi przedsięwzięcia biznesowe z zakresu IT oraz doradztwa i konsultingu. zarządzany jest nowocześnie w oparciu o wysokie standardy. Filozofią firmy jest otwartość na klienta i na nowe rozwiązania rynkowe. 1.2.Cel działalności, w tym w zakresie działalności eksportowej Celem firmy jest terminowe dostarczenie klientom rozwiązań informatycznych i usług w zakresie doradztwa biznesowo-inwestycyjnego najwyższej jakości, które będą wspomagały prowadzone przez nich przedsięwzięcia biznesowe. Realizacja działań proeksportowych zidentyfikowanych na podstawie niniejszego Planu Rozwoju Eksportu przyczyni się do osiągnięcia drugiego celu firmy Holonglobe Sp. z o.o., który dotyczy zwiększania konkurencyjności firmy poprzez następujące cele szczegółowe: wzrost udziału eksportu w ogólnej wielkości sprzedaży do 20 proc. w 2012 roku; wprowadzenie oferowanych usług na nowe rynki wzrost dostępności produktu na rynku krajowym i zagranicznym; wzmocnienie wizerunku firmy. 6

7 Firma realizując i przygotowując wdrożenia informatyczne dla klientów dąży do tego, aby rozwiązania oferowane przez nią były: Użyteczne spełniały wszystkie wymagania i potrzeby klienta pozwalając na praktyczne wykorzystanie możliwości programu; Efektywne cechowały się jak najwyższą relacją uzyskanych wyników pracy ( efekt dla przedsiębiorstwa) w stosunku do poniesionych nakładów ( czas pracy niezbędny do zebrania danych); Niezawodne cechowały się niską awaryjnością. Potencjalne awarie powinny być możliwe do usunięcia w ramach usługi zdalnej, czyli helpdesku; Funkcjonalne były proste w obsłudze. Ich obsługa nie powinna wymagać żadnych specjalnych kwalifikacji. W założeniu obsługa programów oferowanych przez Holonglobe Sp. z o.o. nie powinna przekraczać umiejętności pracowników firmy. Firma na życzenie klienta organizuje szkolenia z zakresu użytkowania programu. Istotne znaczenie ma również wizualność programu (interface użytkownika), co w znacznym stopniu wpływa na łatwość obsługi; Wydajne programy przygotowywane przez firmę powinny cechować się szybkością i dokładnością w zakresie realizacji zleconych zadań. W założeniu każdy program może pracować na wielu stanowiskach równocześnie; Integralne umożliwiały kompleksową pracę. Programy nie będą wymagały żadnych dodatkowych programów ( za wyjątkiem środowiska operacyjnego) koniecznych do ich funkcjonowania; Elastyczne pozwalały na wykonywanie wielu operacji w danym czasie; Bezpieczne stworzone tak, aby ich praca nie kolidowała z pracą innych programów. Rozwiązania informatyczne w założeniu mają być także bezpieczne wobec czynników zewnętrznych ( ograniczona możliwość ataku hakerów czy też zawirusowania); Rozwojowe dawały możliwość ich ewentualnej rozbudowy o dodatkowe funkcje, które mogą być niezbędne w późniejszym okresie wykorzystania programu. Konstrukcja programu powinna zapewniać ich modyfikację przy zachowaniu wcześniejszej struktury tak, aby program był nowy, ale jednocześnie uwzględniał poprzednie założenia. Firma HolonGlobe jest firmą otwartą na współpracę z zakresu rozwoju i poszerzania swojej oferty. Wyrazem tego są organizowane w siedzibie firmy spotkania typu inkubacja pomysłów dla osób, które chcą przedstawić swoje ciekawe propozycje na nowy biznes. Firma oferuje im wsparcie a także współpracę przy ich realizacji. 7

8 1.3.Struktura organizacyjna Struktura organizacyjna firmy pozwala na sprawne podejmowanie decyzji. Nie ogranicza kompetencji pracowników ani także nie hamuje ich inwencji. Jej płaski charakter ma umożliwiać sprawną komunikację i wysoką efektywność pracy. 8

9 1.4. Zasoby ludzkie Holonglobe Sp. z o.o. zatrudnia pracowników na umowę o pracę, umowę zlecenia a także na umowę o dzieło. Osoby zatrudnione w firmie to pracownicy o wysokich kwalifikacjach i różnorodnym doświadczeniu zawodowym. Firma wciąż poszukuje nowych pracowników. Obecnie firma poszukuje następujących specjalistów: Programista PHP, Tester, Webmaster, Analityk biznesowy. Holonglobe Sp. z o.o. współpracuje z zaufanymi firmami, będącymi także członkami Pomorskiego Klastra ICT, w zakresie leasingu pracowniczego. Holonglobe Sp. z o.o. organizuje praktyki studenckie pozwalające młodym ludziom na praktyczne zweryfikowanie swoich umiejętności. Praktyki najczęściej odbywają studenci z Politechniki Gdańskiej z Wydziału Elektroniki, Telekomunikacji i Informatyki. W nielicznych przypadkach są to studenci z innych uczelni Trójmiasta Sposób zarządzania firmą Firma Holonglobe Sp. z o.o. zarządzana jest tak, aby umożliwić pracownikom aktywny udział w jej promowaniu i w tworzeniu nowych inicjatyw. Całością kieruje prezes zarządu Oleg Dziewanowski w oparciu o metodykę Six Sigma. Przedmiot działalności Holonglobe Sp. z o.o. oferuje wysokospecjalistyczne usługi informatyczne oraz doradztwo biznesowo inwestycyjne. To dzisiaj także inkubator innowacyjnych projektów oferujący kompleksową realizację projektów ICT od pomysłu do wejścia na rynek. Ponadto, firma wspiera swoich Klientów w zakresie działań marketingowych współpracując z licznymi agencjami interaktywnymi z całego kraju. W zakresie usług informatycznych Holonglobe Sp. z o.o. oferuje: projektowanie i budowanie dedykowanych systemów informatycznych dla przedsiębiorstw; projektowanie i wykonanie e usług; projektowanie i wykonawstwo portali internetowych. W zakresie doradztwa biznesowo inwestycyjnego Holonglobe Sp. z o.o. oferuje: analitykę systemów IT (w tym audyty IT); optymalizację systemów w organizacji; zarządzanie finansami i majątkiem; usługi prawne; usługi marketingowe; weryfikacja pomysłów biznesowych; kojarzenie partnerów biznesowych. 9

10 W celu świadczenia wysokiej jakości usługami z tego zakresu firma współpracuje z kancelariami prawnymi, agencjami interaktywnymi i reklamowymi oraz innymi firmami. Holonglobe Sp. z o.o. współpracuje z innymi firmami nad przedsięwzięciami biznesowymi. Jednym z nich jest gra szkoleniowa pn. Poligon Projektów, która powstała we współpracy z Ośrodkiem Doradztwa i Treningu Kierowniczego Spółdzielnia z Gdańska. Poligon Projektów to symulacja pracy Project Managera. Codzienne zadania i problemy znajdują odzwierciedlenie w ekonometrycznym modelu gry. Celem gry jest wykonanie projektu zgodnie z ustaleniami wynegocjowanego w jej trakcie kontraktu w określonym czasie, w zadanym budżecie i zakresie. Wszyscy gracze w danej rozgrywce realizują ten sam projekt. Wyniki zespołów są porównywalne co prowadzi do emocjonującej rywalizacji. Partnerzy biznesowi planują uruchomienie internetowej wersji gry bez konieczności uczestnictwa trenerów, uruchomienie nowego (internetowego) kanału sprzedaży gry oraz szkoleń e learningowych opartych na internetowej wersji gry. Ponadto zamierzają rozpocząć sprzedaży gry na rynkach zagranicznych poprzez uruchomienie kolejnych wersji językowych. Innym przykładem efektywnego partnerstwa realizowanego przez Holonglobe Sp. z o.o. jest współpraca z Polish Six Sigma Academy, która opiera się na łączonej ofercie wdrażania systemu zarządzania wg metodyki Six Sigma z dedykowanym systemem informatycznym optymalizującym procesy biznesowe w organizacji. W grudniu 2010 roku firma finalizuje prace nad uruchomieniem spółki celowej Project Online Sp. z o.o. we współpracy z inwestorem instytucjonalnym Technoboard Sp. z o.o.. Przedmiotem działania nowego podmiotu ma być opracowanie i skomercjalizowanie dedykowanego rozwiązania informatycznego do zarządzania małym biznesem bądź projektem w dużej organizacji. Łatwy dostęp przez Internet i nowatorskie cechy produktu mają ułatwić małym firmom funkcjonowanie na rynku. Holonglobe Sp. z o.o. specjalizuje się w projektach o charakterze innowacyjnym, które ze swej strony są ryzykownymi wyzwaniami. Strategia ta pozwala firmie na aktywne uczestniczenie w tworzeniu rynku i współudział w kreowaniu nowych rozwiązań Klienci oraz rynki zbytu Firma działając w dwóch obszarach kieruje swoją ofertę do różnych grup klientów. W przypadku usług informatycznych Holonglobe Sp. z o.o. kieruje swoją ofertę do podmiotów zainteresowanych wdrożeniem oprogramowania niezbędnego do szybkiego i sprawnego funkcjonowania na rynku. Dotyczy to nie tylko tzw. oprogramowania dedykowanego, ale także tworzenia serwisów internetowych czy portali społecznościowych, edukacyjnych, reklamowych itd. Odbiorcami usług firmy z tego zakresu są: firmy różnych branż sektora MSP poszukujące rozwiązań obniżających koszty; start up y w sektorze e biznesu, tradycyjne firmy wchodzące na rynek elektroniczny; startujący i funkcjonujący na rynku zarządcy portali internetowych; firmy informatyczne poszukujące podwykonawców. 10

11 Ofertę z zakresu doradztwa biznesowego i inwestycyjnego firma kieruje do: dojrzałych mikro, małych i średnich firm z różnych branż poszukujących rozwiązań obniżających koszty; pomysłodawców, organizacji B&R, konsorcjów naukowo przemysłowych, inkubatorów technologicznych i przedsiębiorczości; jednostek z sektora edukacyjnego; jednostek samorządu terytorialnego. Wybrane realizacje firmy świadczą o Holonglobe Sp. z o.o., iż jest podmiotem aktywnym innowacyjnym, który cieszy się dużym zaufaniem swoich klientów: Learning By Doing portal, który wspiera skandynawski system kształcenia poprzez kojarzenie firm poszukujących kandydatów do pracy (praktykantów) z uczniami i studentami chcącymi zdobyć doświadczenie zawodowe u boku dobrych pracodawców by doing.se. Projekt ten zrealizowany został zarówno w szwedzkiej jak i angielskiej wersji językowej. Fishing24.pl internetowy sklep wędkarski pozwalający na zakup sprzętu wędkarskiego bez wychodzenia z domu Pensjonat Sztynort internetowa strona pensjonatu wraz z rezerwacją miejsc Przystań Sztynort strona największej na Mazurach przystani żeglarskiej wraz z systemem rezerwacji jachtów yacht.com.pl. One Day In międzynarodowy portal społecznościowy, gromadzący wydarzenia z różnych stron świata, wykorzystujący technologię map internetowych day in.com. SixContacts portal będący urzeczywistnieniem tzw. teorii sześciu uścisków dłoni AudioGuide przewodnik po Gdańsku wykorzystujący technologię mobilną oraz GPS CertoPlan zaawansowana aplikacja obsługująca holenderską firmę szkoleniową zintegrowana z systemami zewnętrznymi Eneida własne środowisko do obsługi interaktywnych wizualizacji 3D, które mogą być wykorzystywane w środowisku internetowym 11

12 2. Opis celów i strategii eksportowej Niniejsza strategia opiera się na następujących założeniach: Holonglobe Sp. z o.o. zamierza znaleźć klienta i w sposób satysfakcjonujący obsłużyć go, osiągając przy tym zysk. HolonGlobe Sp. z o.o. na rynkach eksportowych w pierwszej kolejności zamierza świadczyć usługi podwykonawstwa/ outsourcingu. Holonglobe Sp. z o.o. zamierza oferować usługi o konkurencyjnej cenie, w relatywnie szybkim terminie, przy efektywnej promocji Cele marketingu eksportowego Holonglobe Sp. z o.o. stawia sobie określone cele w zakresie rozwoju działalności eksportowej (Tab. 25), które chce osiągnąć w perspektywie Cele długoterminowe 1. Wprowadzenie oferowanych usług na nowe rynki zagraniczne 2. Wzrost udziału eksportu w ogólnej wielkości sprzedaży do 15 proc. w 2013 roku 3. Zwiększenie konkurencyjności firmy Cele krótkoterminowe 1.1 Poznanie trendów i nowości w branży 1.2 Dostosowanie oferty do standardów obowiązujących na rynkach zagranicznych 1.3 Pozyskanie stałych kooperantów na rynkach zagranicznych 1.4 Wzmocnienie wizerunku firmy 2.1 Pozyskanie kontraktów z kooperantami zagranicznymi 2.2 Zatrudnienie nowych pracowników 3.1 Zwiększenie efektywności oferowanych usług 3.2 Kontrola i redukcja kosztów stałych 2.2. Plan finansowy W kolejnych latach planuje się podjęcie działań związanych ze zwiększeniem sprzedaży oferowanych usług zarówno na rynku polskim, jak i rynkach zagranicznych. Planuje się utrzymanie dynamiki sprzedaży na poziomie 120 proc. w kolejnych latach. Zakłada się, że od roku 2013 branża ICT, zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym, powinna utrzymać prognozowaną dynamikę wzrostu, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w kontraktach firmy. 12

13 2.3. Strategia usług Działania przewidziane do podjęcia, które mają na celu rozwój oferty usługowej Holonglobe Sp. z o.o. obejmują: rozwój jakości usług IT wdrożenie metodyki SCRUM; rozwój jakości usług IT utrzymanie wysokiego poziomu wykonawstwa (np. minimalna ilość błędów) poprzez wdrożenie metodyki zarządzania usługami outsourcowanymi; poszerzanie oferty na obsługę outsourcowanych usług IT Strategia wobec konkurencji Działania podejmowane dla uzyskania przewagi nad konkurencją będą opierały się na: stworzeniu raportów o rynkach usług IT w docelowych krajach prowadzenia działalności eksportowej, tj. w Finlandii, Szwecji, Niemczech, Holandii i Wielkiej Brytanii, w tym raporty z wywiadami gospodarczymi o wybranych firmach konkurencyjnych na rynkach docelowych; stworzenie i/lub zakup raportów o ofercie firm polskich skierowanej do docelowych krajów prowadzenia działalności eksportowej, tj. w Finlandii, Szwecji, Niemczech, Holandii i Wielkiej Brytanii, w tym uwzględniające informacje nt. parametrów technicznych, cen, polityk rabatowych, terminów dostaw; stworzenie spójnej oferty jakościowo cenowej wraz z aktualizacją obowiązujących promocji, przeznaczonych na rynki zagraniczne Strategia sprzedaży Ze względu na ograniczone środki wspierające rozwój działalności eksportowej należy przyjąć, iż podstawowymi rynkami wejścia będą rynki: fiński, szwedzki i niemiecki, a drugorzędnymi będą rynki: brytyjski i holenderski. Działania zorientowane na sprzedaży, tj. polityka handlowa (w tym promocja i metody sprzedaży) będą koncentrowały się na: utrzymaniu niskiego poziomu cen nawet w przypadku wahań kursu złotego; rozwoju programu partnerskiego; rabatach (maksymalnie do 25 proc.) dla klientów w zależności od wielkości kontraktu i liczby obsługiwanych zleceń; zastosowaniu techniki sprzedaży wg koncepcji Andy Bounds a 1 3 razy P, która składa się z następujących kroków: - pierwsze P: POŻĄDANE EFEKTY ustal jakie są pożądane przez klienta efekty; - drugie P: PEWNOŚĆ daj mu pewność, że dzięki tobie uda mu się osiągnąć te efekty; - trzecie P: PRZEKONYWANIE przekonaj go, że pożądane przez niego efekty są w zasięgu ręki

14 2.6. Pożądane efekty W pierwszej kolejności należy postawić sobie trzy pytania: Jakie efekty możesz zapewnić swojemu klientowi (ogólnie rzecz biorąc)? Jakich efektów oczekuje klient? W jaki sposób zmienisz oblicze swej działalności, aby koncentrowała się na efektach klienta? Istnieją dwa rodzaje efektów: biznesowe i emocjonalne. W przypadku Holonglobe Sp. z o.o. efektem będzie, np. nowy system informatyczny. Wdrażając nowy system zostanie podniesiona wydajność (efekt biznesowy), a pracownicy klienta pozbywają się frustracji związanych z obsługą starych, wolnych i zawieszających się systemów (efekt emocjonalny) Pewność Następnie istotne jest zapewnienie klienta, że właśnie Holonglobe Sp. z o.o. jest w stanie osiągnąć pożądane efekty. Etap kreowania pewności klienta co do umiejętności posiadanych przez firmę powinien składać się z dwóch zadań: należy potwierdzić i podsumować efekty dla klienta; należy pewnie oświadczyć, że dzięki Holonglobe Sp. z o.o. je osiągnie Przekonywanie To ostatnia decydująca faza, w której należy dobrać ostateczne argumenty, które interesują klienta. W przypadku systemu informatycznego efektami dla klienta będą: więcej wolnego czasu dla personelu na ważniejsze zajęcia; większa rentowność; mniej frustracji wśród pracowników. Argumentami sprzedażowymi (wg logiki następna wypowiedź nawiązuje do poprzedniej ), które należałoby przedstawić klientowi byłyby: dysponujemy największą ilością wykwalifikowanych pracowników w regionie. To pozytywnie wpłynie na działalność klienta, ponieważ......znają oni możliwości systemów informatycznych o wiele lepiej od mniej wykwalifikowanych pracowników z innych firm. To pozytywnie wpłynie na działalność klienta, ponieważ......jeśli klient chce zautomatyzować pewne procesy, nasz personel zrobi to lepiej i sprawniej niż ktokolwiek inny. To pozytywnie wpłynie na całą działalność klienta, ponieważ......szybsze zautomatyzowanie oznacza, że pracownicy klienta szybciej będą mogli mieć więcej czasu na inne ważne projekty, które przynoszą klientowi pieniądze. 14

15 2.9. Strategia promocji W ramach strategii promocji Holonglobe Sp. z o.o. stawia sobie za cel zbudowanie wizerunku firmy profesjonalnie realizującej outsourcing w zakresie usług IT. Firma powinna dotrzeć do określonej grupy docelowej podejmując następujące działania: opracowanie atrakcyjnego (w tym cyfrowego) portfolio, który stanowiłby wizytówkę oraz katalog z ofertą firmy; opracowania koncepcji wizerunku przedsiębiorcy na wybranych rynkach docelowych; opracowanie strategii finansowania przedsięwzięć eksportowych i działalności eksportowej; mailing i kontakty telefoniczne z wybranymi partnerami; wyszukiwanie i dobór partnerów na rynkach docelowych; udział w zagranicznych imprezach targowo wystawienniczych Rekomendowane działania eksportowe Wybór działań proeksportowych uzależniony jest od charakteru i specyfiki oferty oraz docelowych rynków eksportowych. Z uwagi na jakość, terminowość i cenę oferowanych usług, a jednocześnie uwzględniając dynamikę rozwoju rynków zagranicznych będących interesującymi rynkami zbytu dla Holonglobe Sp. z o.o. (rynek fiński, szwedzki, niemiecki, holenderski i brytyjski) rekomenduje się spółce następujące sposoby wejścia pod własną marką: Opracowania koncepcji wizerunku przedsiębiorcy na wybranych rynkach docelowych Zaleca się, aby Holonglobe Sp. z o.o. niezwłocznie podjęło prace nad koncepcją wizerunku na wybranych rynkach. Spójna i konsekwentna identyfikacja wzmocni poszukiwania odpowiednich klientów biznesowych. Jednym z jej kluczowych elementów powinno być opracowanie atrakcyjnego (w tym cyfrowego) portfolio, który stanowiłby wizytówkę oraz katalog z ofertą firmy. Wyszukiwanie i dobór partnerów na rynkach docelowych Zaleca się, aby firma korzystała z dostępnych katalogów z profilami i ogłoszeniami handlowymi posiadającymi wiarygodne i zróżnicowane dane. Należą do nich: Krajowa Izba Gospodarcza: zagranicznego partnera/; Enterprise EURpe Network: EURpe network.ec.europa.eu/services/technology market/ict industry services; Poland Export.com: export.pl/; BiznesOferty.net: Skandynawsko Polska Izba Handlowa: OpenKontakt.com: Invest In Finland: Invest Sweden: 15

16 NordConnect.eu: Rekomenduje się uczestnictwo kierownictwa w spotkaniach biznesowych typu networking/ matchmatching/ biznes mixer, podczas których istnieje możliwość nawiązywania bezpośrednich kontaktów z docelowymi klientami, organizowane przez wiarygodnych pośredników. Na uwagę zasługują zwłaszcza następujące organizacje: Skandynawsko Polska Izba Handlowa: Polsko Szwedzka Izba Gospodarcza: Niderlandzko Polska Izba Handlowa: Polsko Niemiecka Izba Przemysłowo Handlowa: Brytyjsko Polska Izba Handlowa: Invest In Finland: Invest Sweden: Ponadto zaleca się, aby firma korzystała agencji typu infobrokering świadczących usługi pośrednictwa/ pozyskiwania kontaktów na zamówienie. Istotne jest, aby firma tworzyła bazy danych z potencjalnymi partnerami na rynku docelowym i umiejętnie selekcjonowała potencjalnych kontrahentów (nawiązywanie/utrzymywanie kontaktów). Przykładowe agencje: IBBC Brokerzy Informacji: Infobrokering: Exploro Brokerzy Informacji: Belogiq: Poland Germany Consult: Wyszukanie i dobór partnerów na rynku niemieckim, francuskim i fińskim odbywało się będzie również przy okazji uczestnictwa w targach. 16

17 3. Wybór rynków docelowych Jako rynki eksportu dla HOLON GLOBE Sp. z.o.o. wybrano kraje Hiszpania, Chiny, Niemcy i Wielka Brytania. Wybór tych krajów jest uzasadniony, pracownicy firmy znają języki obce wymagane do porozumienia się na terenie wybranych państw. Kraje eksportu były wybierane pod względem rozwoju gospodarczego z którym wiąże się budowanie nowych przedsiębiorstw i rozwój starych. W związku z celem produktu i usługi firmy który kierowany jest do kadry menadżerskiej przyjmuje się, że każde potencjalne nowe lub rozwijające się przedsiębiorstwo jest możliwym partnerem handlowym dla firmy HOLON GLOBE. Z rozwiązań podobnych do oferowanych przez wnioskodawcę korzysta w momencie przygotowywania opracowania wiele czołowych w swojej dziedzinie korporacji. Wybór krajów kierowany był w światowe centra handlu i biznesu, którymi niewątpliwie są wskazane kraje eksportu i szczególnie ich stolice. Firma HOLON GLOBE kierować będzie swoją misję w kierunku stolic wskazanych krajów, jednak nie wyklucza się rozprzestrzenienia na więcej miejscowości w zależności od nawiązanych partnerstw biznesowych jak i obecnych możliwości danych rynków. Prócz powyższego toku myślenia i analizy wyboru rynków docelowych przygotowano szczegółowe badanie danych krajów w kolejnym rozdziale. 17

18 4. Opracowanie i badanie rynków docelowych 4.1.Informacje ogólne o Hiszpanii Położenie geograficzne Hiszpania, Królestwo Hiszpanii jest jednym z największych trzech państw zlokalizowanych na terenie Półwyspu Iberyjskiego. Od zachodu Hiszpania graniczy z Portugalią, na południu z należącym do Wielkiej Brytanii Gibraltarem, oraz przez Ceutę i Melillę z Marokiem. Na północy, przez Pireneje, kraj graniczy z Francją i Andorą. W skład Hiszpanii wchodzą również Baleary na Morzu Śródziemnym, Wyspy Kanaryjskie na Oceanie Atlantyckim oraz tzw. terytoria suwerenne (hiszp.: plazas de soberanía), które tworzą dwie hiszpańskie posiadłości znajdujące się w Afryce Północnej a więc Ceuta i Melilla, jak również liczne niezamieszkane wyspy po śródziemnomorskiej stronie Cieśniny Gibraltarskiej, czyli: Chafaryny, Alborán czy Perejil. Do Hiszpanii, a dokładniej do Katalonii, należy również otoczone przez terytorium francuskie miasteczko Llívia. Powierzchnia kraju wynosi km², dzięki czemu jest ona drugim, co do wielkości, po Francji, krajem Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Hiszpania na tle Europy powierzchnia: km2 liczba regionów 17 i 2 miasta autonomiczne ludność: 44,1 milionów głowa państwa: Król JUAN CARLOS I od 1975 roku premier Mariano Rajoy, od r. minister gospodarki i konkurencyjności Luis de Guindos Jurado od r. minister przemysłu, energetyki i José Manuel Soria od r. turystyki najbliższe wybory parlamentarne 2015 przynależność do Unii Europejskiej od 1986 roku Źródło: Opracowanie na podstawie danych udostępnionych przez Ambasadę Rzeczypospolitej w Madrycie, oraz w oparciu o Notatkę informacyjną i stosunkach gospodarczych Polski z Królestwem Hiszpanii, Ministerstwo Gospodarki, Warszawa

19 Charakterystyka Hiszpanii Hiszpania to monarchia konstytucyjna. Na tronie zasiada Juan Carlos z rodu Bourbonów (od 1975 r.), który pełni jedynie rolę reprezentacyjną, bowiem faktyczną władzę wykonują Kortezy (parlament) i rząd z premierem na czele. Hiszpania to zdecentralizowane państwo unitarne, co oznacza, że kraj jest podzielony na wspólnoty (regiony) autonomiczne. Każda z nich posiada własny statut, parlament oraz rząd. W strukturze wspólnoty autonomicznej funkcjonuje również sąd najwyższy, który orzeka w prawie wszystkich sprawach, od jego decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Najwyższego w Hiszpanii. Stolicą Hiszpanii jest Madryt. Innymi ważnymi miastami zarówno pod względem turystycznym jak i gospodarczym są: Barcelona, Walencja, Sewilla, Saragosa i Bilbao. Populację Hiszpanii stanowi 47 mln mieszkańców (stan na 2010 r. - Instituto Nacional de Estadística). Państwo zostało podzielone na 17 regionów autonomicznych, zwanych comunidades autonomas, 15 z nich znajduje się na lądzie i 2 poza nim: Madryt, Galicja, Asturia, Kantabria, Kraj Basków, Nawarra, Aragonia, Katalonia, Walencja, Murcja, Andaluzja, Estremadura, Kastylia - La Mancha, Kastylia - Leon, La Rioja, Baleary, Wyspy Kanaryjskie. Podział na 17 regionów autonomicznych skupiających 50 prowincji oparty jest na uwarunkowaniach historycznych i narodowościowych. Odrębności kulturowe kilku wspólnot autonomicznych są tak silne, że stanowią źródło tendencji separatystycznych (Baskonia). Oprócz Basków bardzo dużą odrębność językową i etniczną zachowali również Katalończycy, Galicyjczycy oraz Andaluzyjczycy. Warto jednak zauważyć, że prawo narodowości i regionów do autonomii nie jest jednak tożsame z suwerennością. Generalna zasada, jaka obowiązuje w hiszpańskiej konstytucji głosi niepodzielność narodu hiszpańskiego. Językiem urzędowym w całej Hiszpanii jest hiszpański (kastylijski). Jednakże, w takich regionach jak Galicja, Katalonia, Baleary czy kraj Basków używany jest drugi język regionalny, a więc galicyjski, kataloński czy baskijski. Osobom, które posługują się tylko językiem angielskim, niemieckim lub francuskim ciężko jest znaleźć pracę w Hiszpanii, chociaż wyjątek stanowią prace sezonowe w kilku wyspiarskich regionach turystycznych lub na wybrzeżu. Liczba cudzoziemców w Hiszpanii do roku 2008 bardzo szybko wzrastała. W 2001 r. liczba ta osiągnęła wartość 1 mln osób, w 2005 r. i wynosiła 2,8 mln osób, natomiast w 2008 r. było to już 5,2 mln osób. W związku z pogarszającą się sytuacją na rynku pracy w Hiszpanii, w latach r. napływ cudzoziemców do Hiszpanii znacząco zmalał. Spowodowane to był głównie kryzysem gospodarczym, jaki dotyczył wielu krajów w Europie. Około 60 % cudzoziemców skupionych jest w regionie Madrytu, Katalonii, i Walencji. Ok. 20 % wszystkich cudzoziemców zamieszkuje Andaluzję, Wyspy Kanaryjskie i Baleary. Cudzoziemcy pochodzą głównie z byłych hiszpańskich kolonii i z Afryki, ale także wzrosła liczba obcokrajowców z terenu Unii Europejskiej. Hiszpania pod względem turystycznym jest bardzo atrakcyjnym krajem. Co roku odwiedzają ją tysiące turystów, zwiedzających najważniejsze i najpiękniejsze miasta zlokalizowane w tej części Europy. 19

20 Gospodarka Hiszpanii Utrzymujący się w dalszym ciągu kryzys gospodarczy, jak również powrót recesji (- 1,4% PKB) wpłynął na zaostrzenie czynników determinujących rozwój i stabilizację sytuacji polityczno-gospodarczej Hiszpanii. Wprawdzie ucichły wątpliwości związane ze stabilizacją finansową tego państwa, jak również jego wypłacalnością, co w efekcie w znacznym stopniu wpłynęło na zmniejszenie presji rynków oraz pozwoliło na ustabilizowanie się oprocentowania obligacji (rentowność obligacji 10-tenich wynosi 4,6%), mimo, że koszt obsługi rosnącego długu publicznego w dalszym ciągu stanowi znaczne wyzwanie dla płynności finansowej, jak również gospodarczej tego państwa. Równocześnie dość niekorzystnie na wizerunek kraju oddziałują także dość negatywne prognozy gospodarcze opracowane przez kluczowe instytucje międzynarodowe (KE, MFW, EBC). Według ich prognoz w 2013 r. nastąpi w dalszym ciągu spadek PKB o 1,6%, co wpłynie także na wzrost bezrobocia do poziomu 27%. Sytuacja ta zmusi więc hiszpański rząd do kontynuowania aktualnej polityki reform strukturalnych oraz dalszego wprowadzania w różnych sektorach oszczędności. Kierunek reform został jednak w tym kraju w dość precyzyjnym stopniu określony szczególnie przez europejską trojkę, natomiast postępy związane z konsolidacją finansów publicznych nadal poddane kontroli tych podmiotów głównie co kwartał. Warunkowość ekonomiczna dla obecnego rządu wynika z udzielonej pomocy finansowej, która osiągnęła wartość prawie 100 mld euro i przeznaczona została na dokapitalizowanie hiszpańskiego sektora bankowego, na którą zgodę wydała Eurogrupa. Pomoc ta okazała się konieczna w celu uspokojenia nie tylko hiszpańskiego społeczeństwa, ale również inwestorów na całym świecie. W ramach następnego pakietu reform rząd dąży do przyjęcia ustawy o przedsiębiorczości, następny przeprowadzić reformę sektora energetycznego, pogłębić reformę emerytalną, wprowadzić rozwiązania gwarantujące jednolitość rynku krajowego, dalszą deregulację zawodów oraz kontynuować reformę systemu administracji publicznej. Ponieważ poważnym problemem dla Madrytu pozostaje sytuacja finansowa większości Wspólnot Autonomicznych, rząd zwiększył kontrolę nad polityką finansową władz regionalnych i lokalnych przyjmując limity deficytu i długu publicznego dla tych jednostek administracyjnych na lata oraz powołując Komitet techniczny ds. polityki finansowej (skład: Narodowy Instytut Statystyki, Bank Hiszpanii, Ministerstwo Finansów) mający monitorować i kontrolować zobowiązania finansowe administracji regionalnej i lokalnej. Dodatni wpływ na PKB będzie miał eksport i sektor turystyki. W styczniu i lutym wartość hiszpańskiego eksportu zwiększyła się o 5% w porównaniu do tego samego okresu ubiegłego roku, czyli o 36,3 mld euro. W turystyce również nadal trwa ożywienie. W marcu liczba turystów zwiększyła się o 8% w porównaniu z marcem 2012 r. Tendencje te zostaną utrzymane w kolejnych miesiącach 2013 r. Liczba osób bezrobotnych w IV kw r. zwiększyła się o 187,3 tys. i wynosi osób, co oznacza 13,12% wzrost r/r. (691,7 tys. os.). Stopa bezrobocia wzrosła do 26,02%. Wskaźnik bezrobocia jest wyższy wśród kobiet i wynosi 26,55%, podczas gdy w grupie mężczyzn stanowi 25,58%. Stopa bezrobocia wśród obcokrajowców jest wyższa od krajowej (24,23%) i wynosi 36,53%. Za wzrost bezrobocia jest odpowiedzialny przede wszystkim sektor usług (wzrost o 99,9 tys. os.). 20

21 Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne Hiszpanii Hiszpania opowiada się za kontynuacją polityki spójności i realizacją odnowionej Strategii Lizbońskiej oraz otwierania się na kraje śródziemnomorskie. Popiera działania KE w zakresie redukcji obciążeń konkurencyjnych, lepszych uregulowań prawnych i ostrożnej harmonizacji wybranych aspektów podatkowych. Należy jednak do krajów mających problemy z implementacją prawa w zakresie rynku wewnętrznego. Jednocześnie prezentuje najwyższy stopień wykorzystania środków z funduszów spójności. Hiszpania poparła unijny pakiet klimatyczno-energetyczny, pułapy redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz wzrostu wskaźnika wykorzystania energii odnawialnej. Chroni swój rynek energetyczny przed penetracją kapitału zagranicznego, co prowadzi do konfliktów z instytucjami wspólnotowymi. Jest przeciwna zmianom w obecnym modelu wspólnej polityki rolnej, w tym ograniczania budżetu, liberalizacji rynku rolnego i wprowadzeniu jednolitej płatności obszarowej. Konsekwentnie opowiada się za stosowaniem języka hiszpańskiego w patencie europejskim. Główne wskaźniki makroekonomiczne Hiszpanii Wyszczególnienie PKB na 1 mieszkańca (w 17,656 16,582 22,598 23,1 22,4 tys. ) PKB (w mld ) 1088,0 1054,0 1063,0 1073, ,4 8 PKB (dynamika w %) 0,9-3,7-0,1 0,7 1,5 Deficyt budżetowy (% -4,2-11,1-9,2-8,51-5,3 PKB) Dług publiczny (% PKB) 39,8 53,3 60,1 69,3 71,0 Inflacja (w %) 4,1-0,2 2,0 3,1 1,4 Bezrobocie (w %) 11,3 18,0 20,1 22,85 25,2 Eksport (w %) -1,1-11,6 10,3 7,0 5,8 Import (w %) -5,3-17,8 5,4 1,7 3,8 Źródło: Opracowanie na podstawie danych udostępnionych przez Ambasadę Rzeczypospolitej w Madrycie, oraz w oparciu o Notatkę informacyjną i stosunkach gospodarczych Polski z Królestwem Hiszpanii, Ministerstwo Gospodarki, Warszawa Dwustronna współpraca gospodarcza z Polską Współpraca gospodarcza polsko-hiszpańska odbywa się w warunkach jednolitego rynku Unii Europejskiej, przy swobodzie przepływu towarów i usług, kapitału oraz osób. Hiszpania w 2012 r. była 13 partnerem handlowym Polski zarówno pod względem importu, jak również eksportu. W 2012 r. w przeciwieństwie do poprzednich trzech lat, w których udało się przywrócić nadwyżkę w wymiany handlowej z Hiszpanią, Polska zanotowała negatywne saldo (-128 mln euro), przy spadku obrotów o 8% (5 796 mln euro). 21

22 Polsko hiszpańska wymiana handlowa w latach (w mln EUR) mln Euro Dynamika 2010= Dynamika 2010= m-cy Dynamika 2011=100 Obroty 4.816, ,23 118, ,89 106, ,41 92,10 Eksport 2.507, ,19 124, ,89 102, ,75 86,90 Import 2.308, ,04 112, ,00 110, ,66 98,00 Saldo 199,2 485,15 279,89 62,07 Źródło: Opracowanie na podstawie danych udostępnionych przez Ambasadę Rzeczypospolitej w Madrycie, oraz w oparciu o Notatkę informacyjną i stosunkach gospodarczych Polski z Królestwem Hiszpanii, Ministerstwo Gospodarki, Warszawa Hiszpania zajmuje aktualnie 12 miejsce w eksporcie i 14 miejsce w imporcie Polski ogółem. Od wstąpienia Polski do UE obroty wzajemne wzrosły o ponad 50%. W rezultacie silnie odczuwalnych w Hiszpanii skutków kryzysu gospodarczego, obroty handlowe z Polską w latach spadły o 20%, przy czym głębszy spadek importu spowodował wystąpienie dodatniego dla Polski salda. W 2010r. nastąpiła odbudowa poziomu wymiany handlowej, przy znacznym wzroście polskiego eksportu. W roku 2011, mimo dalej trwającego kryzysu, wzajemne obroty wzrosły o 4,2%, przy czym polski eksport wzrósł o 1,7% a import z Hiszpanii wzrósł o 7%. Dominującymi towarami w polskim eksporcie do Hiszpanii są wyroby przemysłu samochodowego, komponenty, silniki samochodowe, elektronika oraz produkty pochodzenia zwierzęcego. Wyroby wysoko przetworzone stanowią 80% polskiego eksportu. Głównymi towarami w imporcie są pojazdy, samoloty, części i komponenty, maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektryczny. Hiszpański bank Santander uzyskał zgodę polskich władz finansowych na przejęcie 70% udziałów w Banku Zachodnim WBK, należącym do irlandzkiej grupy AIB.W 2012r. Santander stara się o przejęcie Kredyt Banku. Wartość inwestycji hiszpańskich na koniec 2011r. wg danych NBP wyniosła około 8,673,1 miliarda Euro (6 pozycja). Największym zainteresowaniem hiszpańskich inwestorów cieszy się sektor budowlany oraz energetyczny, a także bankowy i spożywczy. Firmy hiszpańskie posiadają znaczny udział na rynku deweloperskim w Polsce, uczestniczyły w przetargach drogowych i budowie obiektów związanych z organizacją EURO Stan należności z tytułu polskich inwestycji bezpośrednich w Hiszpanii jest niewielki i wyniósł na koniec 2011r. 354,3 mln Euro, głównie w dystrybucji i usługach (19 miejsce). W 2012 r. Polski eksport do Hiszpanii wyniósł mln euro i był niższy o 13,5% w porównaniu z rokiem Natomiast dynamika importu z Hiszpanii do Polski (2 962 mln euro) zmniejszyła się o 1%. Zmiana tendencji w polsko-hiszpańskiej wymianie handlowej jest głównie rezultatem słabego popytu na rynku hiszpańskim. W polskim eksporcie do Hiszpanii w 2012 r., pod względem jego wartości, dominowały następujące grupy towarowe: - maszyny i urządzenia mechaniczne, sprzęt elektryczny i ich części, - pojazdy i jednostki pływające, - produkty przemysłu chemicznego i przemysłów pokrewnych, - tworzywa sztuczne i wyroby z nich, kauczuk i wyroby z kauczuku, - metale nieszlachetne i wyroby z nich, - gotowe artykuły spożywcze, napoje bezalkoholowe, alkohol, tytoń. Polska importuje z Hiszpanii głównie: - statki powietrzne, jednostki pływające, - urządzenia mechaniczne i elektryczne, do rejestracji odbioru dźwięku, - produkty pochodzenia roślinnego (oliwa z oliwek), 22

23 - produkty przemysłu chemicznego, - wyroby z metali nieszlachetnych, - tworzywa sztuczne i wyroby z nich, kauczuk, - produkty rolno-spożywcze (cytrusy, pomidory, produkty rybne, wino, tytoń), - materiały i wyroby włókiennicze. 23

24 4.2. Informacje ogólne o Chinach Położenie geograficzne Chińska Republika Ludowa, ChRL to największe państwo azjatyckie (nie wliczając w to azjatyckiej części Rosji) oraz największe na świecie jeśli jako wskaźnik przyjąć liczbę ludności. Terytorium Chińskiej Republiki Ludowej skupiło około 6,5% powierzchni lądowej świata oraz prawie jedną czwartą populacji mieszkańców. Powierzchnia Chin wynosi tys. km2 (bez Tajwanu). Chiny swoim rozległym obszarem zajmują nie tylko część Azji Środkowe oraz również określony obszar Azji Wschodniej. Od strony wschodniej kraj oblewają wody Oceanu Spokojnego: Morze Wschodniochińskie w północnej części oraz Morze Południowo Chińskie w południowej części jak również Morze Żółte, które oddziela Chiny od Półwyspu Koreańskiego. Chińska Republika Ludowa graniczy z: Afganistanem, Bhutanem, Indiami, Kazachstanem, Kirgistanem, Koreą Północną, Laosem, Mjanmerm, Mongolią, Nepalem, Pakistanem, Rosją, Tadżykistanem oraz Wietnamem. Chiny na tle państw Azji powierzchnia: km2 liczba regionów 22 prowincje, 5 regionów autonomicznych, 4 miasta wydzielone, 2 specjalne regiony adminsitracyjne ludność: milionów głowa państwa: przewodniczący ChRL Xi Jinping premier Li Keqiang od r. minister gospodarki i konkurencyjności minister przemysłu, energetyki i turystyki najbliższe wybory parlamentarne Źródło: Opracowanie na podstawie danych udostępnionych przez Ambasadę Rzeczypospolitej w Pekinie, oraz w oparciu o Notatkę informacyjną Chińska Republika Ludowa, Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską, Ministerstwo Gospodarki, Warszawa

25 Charakterystyka Chin Władza w ChRL od 1949 roku jest sprawowana przez Komunistyczną Partię Chin. Do końca lat 70. Chiny były państwem totalitarnym na wzór stalinowski z kolei w latach 60. nasiliły się w kraju tendencje izolacjonistyczne. Po śmierci Mao Zedonga oraz fiasku maoizmu w latach 80. partia rozpoczęła jednak reformy ekonomiczne, tj. odejście od gospodarki planowej, co spowodowało otwarcie na świat tego osobliwego i mało znanego państwa.. W latach 80. i 90. nastąpiła liberalizacja życia społecznego i kulturalnego, poprzez m.in. wprowadzenie wolności podróżowania Wraz z reformami ekonomicznymi zapoczątkowało to dokonującą się obecnie największą migrację w historii świata ze wsi do miast przeniosło się już 140 mln Chińczyków. Chiny są krajem konstytucyjnie socjalistycznym, zatem faktyczna władza jest sprawowana przez jedną partię czyli Komunistyczną Partię Chin. Partia tworzy swoje struktury równoległe w odniesieniu do innych stanowisk w administracji państwowej, mediach publicznych czy nawet państwowych przedsiębiorstwach. Najwyższym ciałem w partii jest Komitet Centralny KPCh, na czele którego sto Biuro Polityczne Komitetu Centralnego, natomiast jego kierownictwem zajmuje się siedmioosobowy Stały Komitet. Na czele państwa stoi przewodniczący (od 14 marca 2013 r. Xi Jinping). Funkcje władzy wykonawczej sprawuje rząd na czele z premierem (Li Keqiang). Chiny są trzecim pod względem obszaru państwem na świecie, po Rosji i Kanadzie. Szacunkowa liczba ludności w lipcu 2012 roku wyniosła 1343,2 mln osób. W 2015 roku pokolenie szczytu z lat 1950, osiągnie wiek zakończenia aktywności zawodowej, co pomoże uzyskać równowagę pomiędzy pokoleniami zstępującymi a wstępującymi i w znacznym stopniu przyczyni się do ułatwienia modyfikacji zatrudnienia Równocześnie oznacza to wkroczenie społeczeństwa chińskiego w fazę przyspieszonego starzenia się, co z pewnością wpłynie na rozwój gospodarczy tego państwa. Chińska Republika Ludowa jest państwem wielonarodowym. Współczesne Chiny odziedziczyły dawne podziały na prowincja, do tych natomiast dołączyły specjalne jednostki terytorialne miast wydzielonych, największych mniejszości narodowych oraz byłych kolonii na południu kraju. Państwo chińskie składa się więc z 22 prowincji, 5 regionów autonomicznych, 4 miast wydzielonych (Pekin, Szanghaj, Tianjin, Chongqing) oraz 2 regionów specjalnych (Hong Kong oraz Makao). Miasta są bez wątpienia miejscami uprzywilejowanymi rekompensacji chińskiego społeczeństwa oraz nowych stratygrafii społecznych. Dekolektywizacja miejska nastąpiła po rozwiązaniu na wsi komun ludowych. Zmian zarówno strukturalne jak i funkcjonalne większości osób zmuszają ludność do przeprowadzania się do miast w których muszą w większości konfrontować się z trudnymi warunkami życia. Stolicą kraju jest Pekin. Jest to jedno z czterech wydzielonych miast, które podlega bezpośrednio władzom kraju. Jest to drugie po Shanghaju miasto pod względem ludności, które pełni również funkcję największego ośrodka politycznego, oświatowego i kulturalnego. Język chiński to język lub grupa spokrewnionych języków (tzw. makrojęzyk), które należą do rodziny chińsko tybetańskiej. W piśmie chińskim zwykle w ma różnic w wymowie, tj. zapis jest identyczny, chociaż jego wymowa może się bardzo różnić w zależności od dialektu/języka użytkownika. Poszczególne języki/dialekty mogą być nawet wzajemnie niezrozumiałe, bowiem można wskazać na kilkanaście języków chińskich. Standardowy język chiński określany również jako mandaryński jest oficjalnym językiem Chińskiej Republiki Ludowej. Zgodnie ze spodem powszechnym z 2000 roku językiem tym posługuje się około 840 mln osób. 25

26 Walutą jest juan (skrót międzynarodowy CNY, skrót chiński RMB). Średni kurs wymiany w 2012 roku wynosił 1 USD =6,2855 RMB Gospodarka Chin Gospodarka Chin jest uważana za drugą po USA największą gospodarkę świata. Jest to również gospodarka o największym udziale w kształtowaniu dynamiki światowego PKB z 14% udziałem w światowym PKB. Średnioroczne tempo wzrostu PKB w ciągu ostatnich 30 lat ok. 10%. W okresie PKB wzrósł 19 krotnie, PKB/capita 14 krotnie. Chiny okupiły wysokie tempo wzrostu gospodarczego głębokim uzależnieniem od eksport. Chiny posiadają największy w świecie dysponent rezerw dewizowych: - 2 bln USD - 2/3 ulokowane w USD - 1,3bln USD w papierach dłużnych USA Państwo jest również uważane za największego eksportera (przed Niemcami, USA, Japonią): mld USD - 10% udziału w światowym eksporcie Jest również drugim po USA importerem osiągając wynik 1743 mld USD, oraz dziewiątym w świecie inwestorem. Wartość chińskich BIZ w 2011 r. wyniosła 67mld USD. Skumulowana wartość inwestycji wynosi 298 mld USD. Wśród preferowanych sektorów inwestowania można wskazać na surowce strategiczne, głównie paliwa, nowe technologie, energetykę i infrastrukturę. Kapitał chiński zainteresowany jest przede wszystkim fuzjami i przejęciami, w mniejszym stopniu inwestycjami greenfield. Inwestorzy podejmujący inwestycje w krajach UE zainteresowani są przede wszystkim możliwościami nabycia uznanej i rozpoznawalnej marki oraz dostępem do zaawansowanej technologii i know-how w dziedzinie zarządzania. Najwięksi chińscy inwestorzy to: SINOPEC (paliwa) 45 mld USD (Brazylia, Kanada, Argentyna) China National Petroleum Corporation (paliwa) 37 mld USD (Ekwador, Nigeria, Iran, Kazachstan), China Investment Corporation (Fundusz Inwestycyjny) 34 mld USD (USA, Francja, Kanada, Wlk. Brytania), Chinalco (przemysł metalurgiczny) 21 mld USD (Australia, Peru, Arabia Saudyjska). Trwająca jednak od maja 2013 spadkowa tendencja wskaźnika PMI z 50,4 do 49,2 w sierpniu (nowe zamówienia 48,7; produkcja przemysłowa 50,9; nowe zamówienia eksportowe 46,6; dostawy z importu 47,7; ceny w imporcie 47,0; zakupy materiałów zaopatrzeniowych 48,8; zapasy podstawowych materiałów 45,1. 26

27 Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne Chin Główne wskaźniki makroekonomiczne Chin Wskaźniki Liczba ludności 1.331, ,343 PKB (mld USD) , ,9 Realna stopa wzrostu PKB (%) 9,6 8,7 10,3 9,2 7,8 PKB (per capita w USD, jako parytet siły nabywczej PPP) Inflacja CPI - ceny towarów 5,9-1,1 3,3 5,4 3,1 konsumpcyjnych (%) Stopa bezrobocia (%) - - 6,1 6,5 6,4 Eksport (mld USD) 1.428, , Stopa wzrostu eksportu (%) +17,2-16,0 +34,7 22,5 8,9 Import (mld USD) 1133, , Stopa wzrostu importu (%) +18,5-11,2 +38,7% 24,9 6,2 Saldo (mld USD) +295,5 +196,1 +183, ,8 Obroty handlowe (mld USD) 2.561,6 2,207, , ,48 Stopa wzrostu obrotów handlu +17,8-13,9 +34,7 22,5 8,9 zagranicznego (%) Zagregowana wartość inwestycji ,5 771,6 883,2 zagranicznych w Chinach (mld USD) Zagregowana wartość inwestycji Chin za ,8 318,9 396,1 granicą (mld USD) Zadłużenie zagraniczne ,9 697,2 710,7 Rezerwy dewizowe i złota (mld USD) , ,6 Średni kurs walutowy 1 USD = RMB 6,8346 6,8282 6,7695 6, Źródło: Opracowanie na podstawie danych udostępnionych przez Ambasadę Rzeczypospolitej w Pekinie, oraz w oparciu o Notatkę informacyjną o na temat Chińska Republika Ludowa, Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską, Ministerstwo Gospodarki, Warszawa Wartość obrotów handlowych Chin na koniec grudnia 2012 r. oszacowano na poziomie 3867 mld USD, w tym eksport 2049 mld USD i import 1818 mld USD. Wymiana handlowa ze światem wzrosła o 6,2%. Import wzrósł o 4,3% (24,9% w 2011 r.), a eksport o 7,9% (20,3% w 2011 r.). Nadwyżka handlowa wyniosła 231 mld USD. Kraje UE pozostają największym partnerem handlowych Chin. Wartość dwustronnych obrotów na koniec 2012 r. wyniosła 546 mld USD. Wartość eksportu do krajów UE wyniosła 334 mld USD (spadek o 6,2%). Import z krajów UE do Chin osiągnął 212 mld USD, co oznacza wzrost o 0,4%. Deficyt handlu zagranicznego UE wyniósł 122 mld USD. Wśród krajów członkowskich UE największy poziom obrotów handlowych z Chinami w 2012 r. odnotowały Niemcy (175,5 mld USD), Holandia (74,6 mld USD), Wielka Brytania (69,2 mld USD), Francja (55,6mld USD) i Włochy (45,5 mld USD). Stany Zjednoczone są drugim największym partnerem handlowym Chin. Łączna wartość obrotów handlowych wyniosła 531 mld USD. Eksport Chin do Stanów Zjednoczonych wyniósł 384,2 mld USD (wzrost o 18,4%). Wartość importu do Chin zamknęła się kwotą 146,6 mld USD (wzrost o 20%). Wartość nadwyżki Chin w handlu ze 27

28 Stanami Zjednoczonymi wyniosła mld USD. Hong Kong zajmuje trzecie miejsce jako największy partner handlowy Chin. Łączna wartość obrotów handlowych wyniosła 381,3 mld USD z czego 361.1mld USD stanowi eksport, a pozostałę 20,1 mld USD import. Japonia spadła na czwarte miejsce. Wartość obrotów na koniec 2012 r. zamknęła się kwotą 356,1 mld USD (eksport do Japonii 164,4 mld USD, import z Japonii 191,7 mld USD). Cztery kraje/regiony notują obroty handlowe z Chinami przekraczające 200 mld USD (USA, Japonia, Hongkong, Korea Płd.). Chiny posiadają największe na świecie rezerwy dewizowe, które na koniec IV kwartału 2012 r. wyniosły 3310,0 mld USD. Oznacza to wzrost o 285,0 mld USD (o 4.05%) w porównaniu do tego samego okresu 2011 r. Od momentu wystąpienia światowego kryzysu finansowego Chiny starają się o internacjonalizację własnej waluty, proponując niektórym krajom dokonywanie dwustronnych rozliczeń we własnych walutach, z pominięciem USD. Głównym rynkiem, na którym dokonuje się internacjonalizacji juana jest Hongkong (specjalny region administracyjny ChRL, samodzielny pod względem gospodarczym, z własną walutą), ponadto pewną rolę odgrywają kraje ASEAN-u. Współpracę w zakresie swapów walutowych z użyciem juana podjął z Chinami w 2013 r. jeden z banków W. Brytanii. Obecnie popyt wewnętrzny odgrywa znacznie większą rolę w kreowaniu wzrostu gospodarczego Chin. W 2012 r., chiński PKB wzrósł o 7,8 %. Chiny jako jedyna duża gospodarka zdołały utrzymać wzrost importu podczas kryzysu. Od 2002 roku Chiny zawarły 8 porozumień FTA i rozpoczęły negocjacje dot. następnych sześciu, łącznie porozumienia te obejmują 31 krajów i regionów Dwustronna współpraca gospodarcza z Polską Główne cechy współpracy polsko chińskiej to: - znaczna dysproporcja między wartością polskiego eksportu I importu (1:10), - niekorzystne terms of trade wynikające ze struktury towarowej wymiany handlowej (znaczny udział niskoprzetworzonych wyrobów w naszym eksporcie przy większym udziale wyrobów o wyższej wartości dodanej w imporcie), - kontakty handlowe skoncentrowane na wyżej rozwiniętych prowincjach Wschodnich, - znaczna część handlu odbywa się przez kraje trzecie (UE). Tabela 1 Polsko chińska wymiana handlowa w latach Obroty , , , , ,340 Zmiana r/r w % +36,1-13,7 +22,82 +16,65 11,5 Eksport z Polski 1 392, , , , ,911 Zmiana r/r w % +25,1 +8,05 +12,69 +20,80 +6,2 Import z Chin 9 036, ,767 9,439, , ,439 Zmina r/r w % +37,9-16,32 +24,83 +15,90 12,5 Saldo Pl , , , , ,538 Źródło: Opracowanie na podstawie danych udostępnionych przez Ambasadę Rzeczypospolitej w Pekinie, oraz w oparciu o Notatkę informacyjną o na temat Chińska Republika Ludowa, Informacja o stosunkach gospodarczych z Polską, Ministerstwo Gospodarki, Warszawa

29 Udział Chin w polskim handlu zagranicznym w I poł r.: Udział w obrotach: 4,99% Drugi co do wielkości ( po Turcji) rynek eksportowy w Azji i trzecie największe źródło polskiego importu Udział w polskim eksporcie: 0,91% Udział w polskim imporcie: 8,8% Udział Polski w chińskim handlu zagranicznym w pierwszej poł r.: Udział w obrotach : 0,36 Udział w eksporcie: 0,60% Udział w imporcie: 0,11% W polskim eksporcie do Chin dominują wyroby metalurgiczne, produkty przemysłu elektromaszynowego i chemicznego (86% w 2011 r.). W polkim imporcie z Chin przeważają produkty przemysłu elektromaszynowego (58%), produkty przemysłu lekkiego (14%) i produkty przemysłu metalurgicznego (7%). Polskie inwestycje w Chinach osiągnęły: 130 mln Euro Chińskie inwestycje w Polsce osiągnęły wynik ponad 265 Euro. W celu polepszenia współpracy polsko chińskiej wymagane jest: - zwiększenie tempa wzrostu eksportu i wzrost inwestycji, - wzrost udziału usług i produktów o wyższej wartości dodanej, - wykorzystanie możliwości wynikających ze skali chińskiej gospodarki, jej dynamiki oraz rosnącej zamożności chińskiego społeczeństwa jak również kreowanych przez chińską politykę ek0nopmiczną skoncentrowaną na promocji konsumpcji wewnętrznej, efektywności energetycznej, ochronie środowiska i odnawialnych źródłach energii, biotechnologii, ICT, wysoko zaawansowanych wyrobach czy wreszcie rozwoju centralnych i zachodnich prowincji Chin. Dobry klimat polityczny zbudowany dzięki ostatnim wizytom wysokiego szczebla tworzy sprzyjającą atmosferę dla rozwoju handlu, inwestycji, dla jakościowych zmian w strukturze współpracy ekonomicznej między Polską i Chinami. 29

30 4.3. Informacje ogólne o Niemczech Położenie geograficzne Niemcy są państwem federacyjnym położonym w Środkowej Europie pomiędzy Morzem Północnym i Morzem Bałtyckim na północy a Alpami na południu. Graniczą na północy z Danią, na wschodzie z Polską, na południowym wschodzie z Czechami, na południu z Austrią i Szwajcarią a na zachodzie z Francją, Belgią, Luksemburgiem i Holandią. Niemcy zajmują obszar o powierzchni 357km2, który zamieszkuje 82,6mln ludności. Głównymi krainami geograficznymi są: Nizina Niemiecka, Średniogórze Niemieckie oraz Wyżyna Bawarska i Alpy. Stolicą państwa jest Berlin, który zamieszkuje tys. ludności. Do największych miast należą: Hamburg, Monachium, Kolonia i Frankfurt. Niemcy na tle Europy powierzchnia: 357 tys. km2 liczba krajów związkowych (landów) 16 ludność: 82,3 mln przyrost naturalny: 0,0 % głowa państwa (prezydent): Joachim Gauck, od premier (kanclerz) Angela Merkel (CDU) od minister gospodarki i technologii Philipp Rössler (FDP) od wicekanclerz minister spraw zagranicznych, Guido Westerwelle (FDP) od ambasador RFN w Polsce Rüdiger Freiherr v. Fritsch od ambasador RP w Niemczech Jerzy Margański od najbliższe wybory parlamentarne wrzesień 2013 przynależność do Unii Europejskiej członek założyciel Źródło: Opracowanie na podstawie danych udostępnionych przez Ambasadę Rzeczypospolitej w Berlinie, oraz w oparciu o Notatkę informacyjną o RFN i współpracy gospodarczej z Polską, Ministerstwo Gospodarki, Warszawa

31 Charakterystyka Niemiec Zlokalizowana w sercu Europy Republika Federalna Niemiec to otwarty na świat, demokratyczny kraj o bogatych tradycjach. Niemcy należą do najsilniejszych pod względem gospodarczym krajów w Europie i posiadają krajobraz naukowy o dużej innowacyjności. Jednocześnie mają one dobrze rozwinięty przemysł kreatywny oraz charakteryzujące się dużą witalnością życie kulturalne. Jest to kraj złożony z 16 krajów związkowych (landów). Każdy kraj związkowy posiada swój rząd i parlament. O polityce wewnętrznej i zewnętrznej państwa decyduje parlament federalny (Bundestag), prezydent i rząd federalny na czele z kanclerzem. Bundestag jest wybieralnym przedstawicielstwem narodu niemieckiego. Pod względem technicznym połowę z 598 mandatów do Bundestagu przydziela się partiom w wyniku głosowania na listy krajowe (tzw. głosy drugie), a drugą połowę w wyniku wyboru osób w 299 okręgach wyborczych (tzw. głosy pierwsze). Prezydent federalny reprezentuje Republikę Federalną Niemiec jako głowa państwa. Jest ona przedstawicielem kraju w stosunkach zewnętrznych, mianuje członków rządu, sędziów i wysokiej rangi urzędników. Podpisując ustawy nadaje im moc obowiązującą. Prezydent federalny sprawuje swój urząd przez okres pięciu lat i może zostać wybrany na kolejną kadencję. Prezydenta wybiera Zgromadzenie Federalne. W jego skład wchodzą z jednej strony członkowie Bundestagu, a z drugiej taka sama liczba członków wybieranych przez parlamenty 16 krajów związkowych. Kanclerz federalny jest jedynym pochodzącym z wyboru członkiem rządu federalnego. Konstytucja przyznaje mu prawo samodzielnego wybierania ministrów na szefów najważniejszych urzędów politycznych. Kanclerz decyduje ponadto o ilości ministerstw i ustala ich kompetencje. Posiada on kompetencję ustalania wytycznych polityki, która oznacza prawo kanclerza do wyznaczania w sposób wiążący głównych kierunków działalności rządu Najwyższą władzę państwową sprawują władze federalne. Obok Niemieckiego Bundestagu w procesie ustawodawczym władz federalnych uczestniczy Bundesrat (Rada Federalna), w którym zasiadają delegaci rządów krajowych. Ustawa Zasadnicza określa podstawy prawne i polityczne państwa. Zobowiązuje ona organy ustawodawcze do przestrzegania porządku zgodnego z konstytucją. Szczególne znaczenie mają prawa podstawowe zagwarantowane w Ustawie Zasadniczej. Niemcy wspólnie ze swoimi partnerami europejskimi i transatlantyckimi angażują się na całym świecie na rzecz pokoju, demokracji i przestrzegania praw człowieka, a także w sprawie ochrony środowiska i klimatu. Są członkiem najważniejszych organizacji europejskich oraz innych organizacji międzynarodowych. Republika Federalna Niemiec jest członkiem-założycielem Unii Europejskiej (UE), a od 1973 roku pełnoprawnym członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ). Niemiecka Bundeswehra uczestniczy w misjach zagranicznych przeprowadzanych w ramach NATO i UE w oparciu o mandat ONZ. Państwo niemieckie jest bardzo zurbanizowane, w miastach mieszka ponad 85% ogółu ludności. Niemcy stanowią ok. 92% populacji kraju, Turcy ok. 2%, ludność byłej Jugosławii ok. 1%, Polacy, Rumuni, Grecy, Włosi i inni ok. 5%. Z powodu coraz dłuższego przeciętnego trwania życia i małej liczby urodzeń Niemcy należą do społeczeństwa starzejącego się. Niemcy mają 82 miliony mieszkańców, w tym ok. 15 milionów o pochodzeniu migracyjnym; 7 milionów z nich stanowią cudzoziemcy, 8 milionów posiada obywatelstwo niemieckie. Społeczeństwo charakteryzuje się pluralizmem stylów życia oraz zróżnicowaniem pod względem etniczno-kulturowym. Mimo zachodzących zmian społecznych rodzina jest nadal najważniejszą społeczną grupą odniesienia. Większość mieszkańców posiada dobre wykształcenie, wysoką stopę życiową w skali międzynarodowej. 31

32 Dla 120 milionów osób język niemiecki jest językiem ojczystym; w Unii Europejskiej jest to najczęściej używany język ojczysty. Obecnie na całym świecie języka niemieckiego, jako języka obcego uczy się w formie zorganizowanej 17 milionów osób Gospodarka Niemiec Niemcy należą do najbardziej rozwiniętych krajów przemysłowych świata, a ich gospodarka jest czwartą, co do wielkości po USA, Chinach i Japonii. W czasie silnego kryzysu Euro w latach Niemcy utrzymały relatywnie dobrą sytuację gospodarczą jako kraj wybitnie proeksportowy, korzystający z szybko rosnącego zapotrzebowania ze strony krajów Azji i Ameryki Płd. Do Niemiec napłynęły znaczne ilości kapitału europejskiego, ratującego się przed niepewną sytuacją w zadłużonych państwach UE. W rezultacie szybko rosnącego popytu na 10-letnie obligacje rządowe Niemiec uzyskują one rekordowo niskie oprocentowanie 1,2%, co przynosi Niemcom roczne korzyści w granicach 5 miliardów Euro. Z drugiej strony wzrosła konsumpcja wewnętrzna przy rekordowo niskim bezrobociu w granicach 6%. Tani pieniądz (1% stopa Europejskiego Banku Centralnego) ożywił budownictwo, grożąc nawet przegrzaniem i wzrostem inflacji. Ta relatywnie dobra sytuacja Niemiec wynika z wcześniej przeprowadzonej reformy na rynku pracy, silnej kontroli wydatków socjalnych i mało roszczeniowej postawy związków zawodowych oraz wysokiej konkurencyjności eksportu. Wzrost gospodarczy Niemiec w 2011r. wyniósł 3% i 0,7% w 2012 roku. Motorem gospodarki był eksport, którego poziom przekroczył historyczną wielkość 1 biliona Euro. Jednocześnie deficyt budżetowy udało się ograniczyć do 1%, a bezrobocie osiągnęło najniższy poziom od czasu zjednoczenia Niemiec. Tegoroczny wzrost PKB szacowany jest na poziomie tylko 0,8%, co jest mimo wszystko wynikiem korzystnym na tle pozostałych krajów Strefy Euro. Wielkość produktu krajowego brutto wynosi blisko 2,6 biliona Euro, co w przeliczeniu na jednego mieszkańca stanowi 31,6 tys. Euro. Rozwój gospodarki niemieckiej jest uzależniony od eksportu i aktywności inwestycyjnej, w mniejszym stopniu od konsumpcji wewnętrznej. PKB Niemiec to 27% całego PKB strefy euro. Deficyt budżetowy wzrósł przejściowo z racji wysokich wydatków na kreowanie popytu w czasie recesji, a obecnie udało się go znacząco obniżyć. Dług publiczny osiągnął w 2012r. poziom 82% PKB. Niemcy do 2008 r. były największym na świecie eksporterem towarów, ale w 2009 r. straciły swą przewagę na rzecz Chin. Ponad 60% wartości wymiany handlowej ukierunkowane jest na kraje UE. Coraz większego znaczenia nabierają stosunki handlowe i gospodarcze z Chinami, Brazylia i Rosją. Centralną sprawą dla Niemiec pozostaje utrzymanie konkurencyjności eksportu, jako głównego motoru koniunktury gospodarczej i utrzymywanie niskiej inflacji wewnętrznej. Kontynuowana jest polityka utrzymania w ryzach pomocy socjalnej. Podjęto decyzję o przedłużeniu wieku emerytalnego i likwidacji kosztownego górnictwa węgla kamiennego do 2018 roku. Niemcy są rzecznikiem ostrego nadzoru finansowego w strefie Euro i rygorystycznego utrzymania zasad Paktu Stabilności i Wzrostu. Konstytucja RFN ograniczyła możliwości zadłużania się państwa. Począwszy od 2016 r. deficyt budżetowy państwa nie może przekroczyć 0,35% PKB. W walce z kryzysem Euro rząd niemiecki nie zgadza się na szybkie wprowadzenie euroobligacji w obawie przed wzrostem kosztów obsługi własnego zadłużenia, ani na szerszy wykup obligacji państwowych przez Europejski Bank Centralny. Zmianę takiego stanowiska warunkuje wprowadzeniem w latach unii bankowej krajów Strefy Euro i silniejszego, jednolitego nadzoru banków europejskich. Opowiada się za ujednoliceniem polityki fiskalnej w ramach umowy międzyrządowej krajów UE i za utrzymaniem Grecji i Cypru w strefie Euro, pod warunkiem silnej restrukturyzacji ich 32

33 systemu bankowego i podatkowego. Obecny rząd nie miał początkowo jednoznacznego poglądu, co do perspektyw energetyki jądrowej, na którą przypada 23% produkcji energii elektrycznej. Pod silnym naciskiem opinii publicznej i opozycji rząd przyjął program wycofania się z energetyki jądrowej do 2022 roku. Poziom rosnących kosztów i cen produkcji energii elektrycznej, a także sposób zastąpienia potencjału nuklearnego, będzie miał strategiczne znaczenie w polityce gospodarczej Niemiec w bieżącej dekadzie. Należy oczekiwać szybszego wzrostu energetyki odnawialnej w połączeniu z programem energooszczędnego budownictwa i transportu Podstawowe wskaźniki makroekonomiczne Niemiec Niemcy są największą potęgą gospodarczą w Unii Europejskiej i czwartym najlepiej rozwiniętym gospodarczo krajem na świecie. W skali światowej są drugim największym eksporterem. Niemcy są także atrakcyjnym ośrodkiem dla inwestorów zagranicznych. Główne wskaźniki makroekonomiczne Federalnej Republiki Niemiec Wyszczególnienie * PKB na 1 mieszkańca (w tys. ) 30,0 31,1 31,4 31,6 32,1 PKB (w mld ) 2 364, PKB (dynamika w %) -4,7 3,6 3,0 0,7 0,8 Konsumpcja prywatna (zmiany %) -0,2 0,4 1,5 0,9 1,2 Konsumpcja publiczna (zmiany %) 2,9 2,3 1,5 1,2 1,4 Nakłady inwestycyjne (zmiany %) -10,1 6,0 6,0 2,1 4,7 Deficyt budżetowy (% PKB) -3,0-3,3-1,0-0,9-0,2 Dług publiczny (% PKB) 73,5 83,2 81,0 82,2 80,7 Inflacja (w %) 0,2 1,2 2,6 2,3 1,9 Bezrobocie (w %) 7,8 7,1 6,6 5,5 5,6 Eksport (w mld ) 803,3 916,5 986, , ,0-14,3% Import (w mld ) 664,6-9,4% +14,1% 748,3 +12,6% +7,6% 805,0 +7,5% 2,9% 863,0 +3,8% 5,0% 914,0 +6,0% Źródło: Opracowanie na podstawie danych udostępnionych przez Ambasadę Rzeczypospolitej w Berlinie, oraz w oparciu o Notatkę informacyjną o RFN i współpracy gospodarczej z Polską, Ministerstwo Gospodarki, Warszawa Dwustronna współpraca gospodarcza z Polską Od 20 lat RFN pozostaje pierwszym partnerem handlowym Polski. Udział Niemiec w polskim eksporcie ogółem sięga 25% a w imporcie 21%. Według wstępnych danych obroty handlowe w 2012 roku nie osiągnęły rekordowego poziomu roku poprzedniego. Przy stagnacji naszego eksportu do Niemiec, polski import obniżył się o ponad 5%. Mimo osłabienia dynamiki wymiany w 2012 roku Polska pozostawała 10-tym co do wielkości partnerem Niemiec w ich eksporcie, wyprzedzając m.innymi Rosję, Hiszpanię i Szwecję. Udział naszego kraju wynosi 2,8% w imporcie Niemiec i 3,2% w ich eksporcie ogółem. Polska była krajem partnerskim na prestiżowej Wystawie Lotniczej w Berlinie w 2012r i partnerem strategicznym na targach informatycznych CeBIT w marcu 2013 roku w Hanowerze, jednej z największych imprez technologicznych na świecie. Widoczne w 2012r. osłabienie dynamiki dwustronnego handlu związane było ze słabnącym popytem w Niemczech i zmniejszeniem aktywności inwestycyjnej w Polsce. W pierwszych miesiącach 2013 roku rośnie ponownie polski eksport, przy trwającym nadal 33

34 spadku importu. W strukturze towarowej polskiego eksportu dominują wyroby przetworzone, części i akcesoria do pojazdów samochodowych, meble, silniki spalinowe, pojazdy samochodowe, miedź rafinowana, druty, aparatura odbiorcza dla telewizji, konstrukcje do budowy mostów i łodzie. Największy udział w eksporcie miały maszyny i urządzenia mechaniczne oraz sprzęt elektryczny (22%), metale nieszlachetne (17%) oraz pojazdy (15%). W polskim imporcie przeważają: części i akcesoria do pojazdów samochodowych, pojazdy samochodowe, oleje ropy naftowej, części do silników, leki, wyroby walcowane i artykuły z żeliwa lub ze stali, artykuły z tworzyw sztucznych, okucia, maszyny i urządzenia mechaniczne. Największy udział w imporcie miały maszyny i urządzenia mechaniczne (25%), metale (16%), pojazdy i statki (14%) oraz tworzywa sztuczne. Według polskich danych, dynamika polskiego eksportu do Niemiec nominowana w wyniosła 0,0%, natomiast importu: -5,8%. Są to wartości dynamiki zbliżone do całości polskiego handlu ze strefą euro. Należy odnotować, że analogiczne wartości dynamiki nominowane w zł (ważne z punktu widzenia polskich przedsiębiorstw) wyniosły odpowiednio eksport: +2,9%, import: -3,0%. W tym okresie w handlu z Niemcami odnotowano dodatnie saldo na poziomie 3,6 mld, co jest wynikiem znacznie lepszym niż w roku poprzedzającym (1,6 mld ). Według danych GUS powoli, ale systematycznie, obniża się udział Niemiec jako partnera handlowego Polski w omawianym okresie spadek o 1,0 pp po stronie eksportu i o 1,2 pp po stronie importu. W 2012 r. odpowiednie udziały Niemiec jako partnera handlowego Polski wynosiły 25,1% (polski eksport) i 21,1% (polski import). Według wstępnych danych GUS (czerwiec 2013) nominowana w euro dynamika eksportu do Niemiec zaczyna rosnąć osiągając w kwietniu poziom +5,0%, natomiast importu nadal jest ujemna (-4,6%). Utrzymuje się nadal tendencja dodatniego dla Polski salda na poziomie przekraczającym 2 mld euro. Według danych niemieckiego Federalnego Urzędu Statystycznego (Destatis) dynamika polskiego eksportu nominowana w w 2012 r. wyniosła: +2,1%, natomiast importu: -4,1%. Całkowita wartość polskiego eksportu w 2012 r. wyniosła 33,5 mld, natomiast importu 42,2 mld. Całkowita wartość obrotów handlowych w 2012 r. między Polską a Niemcami wyniosła 75,7 mld. Według tych samych danych, odnotowywaliśmy ujemne dla nas saldo na poziomie 8,7 mld. Po stronie niemieckiego eksportu Polska zajęła pozycję nr 10, po stronie niemieckiego importu pozycję nr 11, natomiast w zakresie całkowitego obrotu również pozycję nr 11 jako partner handlowy. Oznacza to, że Polska, jako partner handlowy przesunęła się o jedną pozycję do tyłu, a na pozycję nr 10 jako partner handlowy po 3 latach przerwy weszła ponownie Rosja (w wyniku uzyskania dynamiki obrotów w handlu z Niemcami w roku ubiegłym na poziomie prawie 10%). W zakresie inwestycji bezpośrednich obserwuje się kontynuację wysokiego poziomu zainteresowania kapitału niemieckiego Polską. W 2012r. niemieckie firmy zainwestowały w Polsce 3,5 mld (dane Bundesbanku) wobec 3 mld w roku Natomiast polscy inwestorzy w 2012 r. zainwestowali jedynie ok. 120 mln - wobec poziomów mln w dwóch poprzedzających latach (dane całoroczne). 34

35 Polsko niemiecka wymiana handlowa w latach wg. statystyk polskich w mln Euro Eksport Import Obroty Saldo * Styczeń 2013* Dynamika Stycz Stycz , , , , , ,3 104, , , , , , ,3 97, , , , , , ,6 101, , , , , ,9 +630,0 * Źródło: Opracowanie na podstawie danych udostępnionych przez Ambasadę Rzeczypospolitej w Berlinie, oraz w oparciu o Notatkę informacyjną o RFN i współpracy gospodarczej z Polską, Ministerstwo Gospodarki, Warszawa

36 5.4. Informacje ogólne o Wielkiej Brytanii Położenie geograficzne Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej położone jest na archipelagu ok wysp, w Północno - Zachodniej Europie. Największą wyspą jest Wielka Brytania, licząca prawie 230 tys. km2. Do państwa należy również część Irlandii Północnej (ok. 14 tys. km2). Terytoriami zależnymi Wielkiej Brytanii są m.in: Akrotiri, Anguilla, Bermudy, Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Kajmany, Falklandy, Georgia Południowa i Sandwich Południowy, Gibraltar, Montserrat. Od południa Wielka Brytania oblewana jest wodami Kanału La Manche i Cieśniny Kaletańskiej. Od wschodu graniczy z Morzem Północnym, a od zachodu Oceanem Atlantyckim. Granicę pomiędzy Irlandią stanowi Morze Irlandzkie i Kanał św. Jerzego. Wielka Brytania na tle Europy 36

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-11 13:56:00 2 Hiszpania pod koniec XX wieku była jednym z najszybciej rozwijających się gospodarczo państw Europy, kres rozwojowi położył światowy kryzys z końca

Bardziej szczegółowo

Warunki życia i pracy w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy

Warunki życia i pracy w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Departament Rynku Pracy HISZPANIA SPIS TREŚCI 1. Informacje ogólne o Hiszpanii... 1 1.1. Informacje geograficzne... 1 1.2. Cechy charakterystyczne Hiszpanii... 1 1.3. Powszechne święta narodowe i dni wolne od pracy... 2 1.4.

Bardziej szczegółowo

Działania WPHI Berlin na rzecz polskich przedsiębiorców

Działania WPHI Berlin na rzecz polskich przedsiębiorców Działania WPHI Berlin na rzecz polskich przedsiębiorców Wydział Promocji Handlu i Inwestycji Ambasady RP w Berlinie Jan Masalski Radca Poznań, 11.12.2014 Porównanie potencjału obu krajów Wyszczególnienie

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29

Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 Co kupić a co sprzedać 2015-06-26 13:34:29 2 Eksport jest siłą napędową niemieckiej gospodarki. Niemcy są także znaczącym importerem surowców, głównie energetycznych, ale i wysoko przetworzonych wyrobów

Bardziej szczegółowo

Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09

Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09 Co kupić a co sprzedać 2015-06-11 10:10:09 2 Greckie towary sprzedawane są głównie do krajów UE - Włoch, Niemiec, Bułgarii i na Cypr. Polska jako partner handlowy zajmuje 27. miejsce. W 2013 roku 46,4

Bardziej szczegółowo

Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców

Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców Trendy eksportowe i perspektywiczne rynki dla polskich przedsiębiorców 22 maja 2015 ul. Arkońska 6 (budynek A3), 80-387 Gdańsk tel.: 58 32 33 100 faks: 58 30 11 341 X Pomorskie Forum Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

MARKETING GOSPODARCZY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO

MARKETING GOSPODARCZY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO MARKETING GOSPODARCZY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO Mariusz Rudzki Kierownik Oddziału Promocji Handlu i Inwestycji Departamentu Gospodarki i Współpracy Zagranicznej Cel: MARKETING GOSPODARCZY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO

Bardziej szczegółowo

POTENCJAŁ EKSPORTOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO ORAZ INSTRUMENTY WSPARCIA EKSPORTU. Piotr Słojewski Wiceprezes Zarządu Agencja Rozwoju Mazowsza S.A.

POTENCJAŁ EKSPORTOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO ORAZ INSTRUMENTY WSPARCIA EKSPORTU. Piotr Słojewski Wiceprezes Zarządu Agencja Rozwoju Mazowsza S.A. POTENCJAŁ EKSPORTOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO ORAZ INSTRUMENTY WSPARCIA EKSPORTU Piotr Słojewski Wiceprezes Zarządu Agencja Rozwoju Mazowsza S.A. EKSPORT MAZOWSZA NA TLE KRAJU Wartość eksportu z Mazowsza

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społecznogospodarcza

Sytuacja społecznogospodarcza Sytuacja społecznogospodarcza w regionie Włodzimierz Szordykowski Dyrektor Departamentu Rozwoju Gospodarczego Gdańsk, dnia 30 listopada 2011 roku Sytuacja gospodarcza na świecie Narastający dług publiczny

Bardziej szczegółowo

MAZOWSZE PARTNEREM DLA TWOJEGO BIZNESU

MAZOWSZE PARTNEREM DLA TWOJEGO BIZNESU MAZOWSZE PARTNEREM DLA TWOJEGO BIZNESU POLSKA Centralna lokalizacja Międzynarodowy partner handlowy MOSKWA 1200 km LONDYN 1449 km BERLIN PRAGA WILNO RYGA KIJÓW 590 km 660 km 460 km 660 km 690 km POLSKA

Bardziej szczegółowo

URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO

URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Gospodarki, Promocji i Współpracy Międzynarodowej Referat Śląskie Centrum Obsługi Inwestora i Eksportera tel.:+48

Bardziej szczegółowo

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą.

RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. RYNKI WSCHODNIE Współpraca gospodarcza Polski z Litwą Przepisy prawne regulujące polsko litewską współpracę gospodarczą. Stosunki gospodarcze między Polską i Litwą regulują przepisy prawne Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Bydgoszcz, 14.05.2014 Pracodawcy Pomorza i Kujaw Związek Pracodawców Pracodawcy Pomorza i Kujaw to regionalny

Bardziej szczegółowo

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja

Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Komisja Europejska - Komunikat prasowy Jesienna prognoza gospodarcza na 2014 r.: powolne ożywienie i bardzo niska inflacja Bruksela, 04 listopad 2014 Zgodnie z prognozą gospodarczą Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP

Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Wpływ bieżącej sytuacji gospodarczej na sektor małych i średnich przedsiębiorstw MSP Prof. Anna Zielińska-Głębocka Uniwersytet Gdański Rada Polityki Pieniężnej 1.Dynamika wzrostu gospodarczego spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Enterprise Europe Network

Enterprise Europe Network Warszawa, 20 marca 2013 Enterprise Europe Network Wsparcie dla internacjonalizacji i innowacyjności przedsiębiorców Anna Awdiejewa Departament Promocji Gospodarczej, Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Handel z Polską 2015-06-15 17:00:08

Handel z Polską 2015-06-15 17:00:08 Handel z Polską 2015-06-15 17:00:08 2 Szwajcaria zajmuje 23. miejsce jako partner handlowy Polski. W handlu między Polską a Szwajcarią utrzymuje się trend zmniejszania różnicy wartości między eksportem

Bardziej szczegółowo

GreenEvo Akcelerator Zielonych Technologii - rezultaty konkursu (2010-2011)

GreenEvo Akcelerator Zielonych Technologii - rezultaty konkursu (2010-2011) GreenEvo Akcelerator Zielonych Technologii - rezultaty konkursu (2010-2011) Agnieszka Kozłowska Korbicz koordynator projektu GreenEvo Forum Energia - Efekt Środowisko 25.05.2012 GreenEvo Akceleratora Zielonych

Bardziej szczegółowo

Co oferujemy? Pożyczki przeznaczone na finansowanie zadań realizowanych przez duże przedsiębiorstwa w ramach programów restrukturyzacyjnych

Co oferujemy? Pożyczki przeznaczone na finansowanie zadań realizowanych przez duże przedsiębiorstwa w ramach programów restrukturyzacyjnych WSPARCIE FINANSOWE Co oferujemy? Pożyczki, poręczenia i gwarancje udzielane średnim i dużym przedsiębiorcom, które mają służyć finansowaniu realizowanych kontraktów i zamówień, poprawie efektywności prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP

Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Raport na temat działalności Raport na temat działalności eksportowej europejskich przedsiębiorstw z sektora MSP Kierunki eksportu i importu oraz zachowania MSP w Europie Lipiec 2015 European SME Export

Bardziej szczegółowo

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro

Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro Wpływ wprowadzenia euro na stopień otwartości i zmiany strukturalne w handlu krajów strefy euro PREZENTACJA WYNIKÓW Wojciech Mroczek Znaczenie strefy euro w światowym handlu 1996-1998 2004-2006 Czy wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA

WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA Aktywność Polski na rynku międzynarodowym realizowana jest w trzech głównych obszarach: 1. Udziału w tworzeniu wspólnej polityki handlowej Unii Europejskiej uwzględniającej interesy

Bardziej szczegółowo

Paszport do eksportu unijny program wsparcia ofert eksportowych regionu

Paszport do eksportu unijny program wsparcia ofert eksportowych regionu Paszport do eksportu unijny program wsparcia ofert eksportowych regionu Zakres działań ZARR S.A w ramach RIF Program Paszport do przedsiębiorczości Charakterystyka kierunków eksportu Zachodniopomorskie

Bardziej szczegółowo

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A

Gospodarka światowa w 2015. Mateusz Knez kl. 2A Gospodarka światowa w 2015 Mateusz Knez kl. 2A Koło Ekonomiczne IV LO Nasze koło ekonomiczne współpracuje z Uniwersytetem Ekonomicznym w Poznaniu. Wspólne działania rozpoczęły się od podpisania umowy pomiędzy

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

Informacje gospodarcze z Rosji 2016-05-16 14:17:52

Informacje gospodarcze z Rosji 2016-05-16 14:17:52 Informacje gospodarcze z Rosji 2016-05-16 14:17:52 2 1. Wspieranie przemysły motoryzacyjnego w Rosji Rząd Rosji w oparciu o podprogram Przemysł samochodowy w ramach państwowego programu Rozwój przemysły

Bardziej szczegółowo

Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów (COIE) Otwieramy dostęp do światowych rynków

Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów (COIE) Otwieramy dostęp do światowych rynków Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów (COIE) Otwieramy dostęp do światowych rynków Zielona Góra 13.05.2013 r. Cel projektu Projekt systemowy Ministra Gospodarki realizowany w ramach Poddziałania 6.2.1

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE

PODSTAWOWE INFORMACJE PODSTAWOWE INFORMACJE Głównym zadaniem i celem Śląskiego Centrum Obsługi Inwestora i Eksportera jest promocja gospodarcza i wspieranie rozwoju województwa śląskiego, a także zwiększenie napływu inwestycji

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur. Działdowo, 27-28 listopada 2014

Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur. Działdowo, 27-28 listopada 2014 Festiwal Promocji Gospodarczej Warmii i Mazur Działdowo, 27-28 listopada 2014 Współpraca z przedsiębiorcami i z instytucjami otoczenia biznesu w zakresie promocji gospodarczej gmin z województwa warmińsko-mazurskiego

Bardziej szczegółowo

Profesjonalizm, przewidywalność, jakość

Profesjonalizm, przewidywalność, jakość Profesjonalizm, przewidywalność, jakość Założenia programu wspierania inwestycji w Małopolsce Marek Sowa Członek Zarządu Województwa Małopolskiego 29 października 2010 Pozycja wyjściowa i potencjałregionalny

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R.

SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R. 1 SYTUACJA SPOŁECZNO-GOSPODARCZA W UNII EUROPEJSKIEJ W 2010 R. T. 01. LUDNOŚĆ (stan w dniu 1 stycznia) GĘSTOŚĆ ZALUDNIENIA w tys. UE (27) 495 292 497 683 499 703 501 103 Strefa euro (17) 326 561 328 484

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010

Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Inwestycje zagraniczne w Małopolsce 2009-2010 Plan prezentacji 1. Metody badań 2. Dynamika napływu inwestycji 3. Typy inwestycji 4. Struktura branżowa inwestycji

Bardziej szczegółowo

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW Marita Koszarek BSR Expertise, Politechnika Gdańska INTERIZON NAJWAŻNIEJSZE FAKTY Branża ICT: informatyka, elektronika, telekomunikacja Interizon dawniej Pomorski

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 2 Najważniejszym partnerem eksportowym Litwy w 2014 r. była Rosja, ale najwięcej produktów pochodzenia litewskiego wyeksportowano do Niemiec. Według wstępnych

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Wrocław, 9 kwietnia 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Wrocław, 9 kwietnia 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Wrocław, 9 kwietnia 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Prezentacja wyników badań Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Uniwersytet Warszawski PERSPEKTYWA PREZESÓW Badanie zrealizowane w okresie marzec-kwiecień 2014. Skierowane do prezesów 500 największych firm

Bardziej szczegółowo

Organizatorzy spotkania informacyjnego dla przedsiębiorców z woj. opolskiego. Środki na rozwój eksportu dla Twojego przedsiębiorstwa

Organizatorzy spotkania informacyjnego dla przedsiębiorców z woj. opolskiego. Środki na rozwój eksportu dla Twojego przedsiębiorstwa Organizatorzy spotkania informacyjnego dla przedsiębiorców z woj. opolskiego Środki na rozwój eksportu dla Twojego przedsiębiorstwa Fundacja została założona w 2010r. we Wrocławiu w celu: promocji przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

SZWAJCARSKI RYNEK ICT DLA POLSKICH INWESTORÓW. Spotkanie informacyjne Czwartek, 13 listopada 2014, Warszawa

SZWAJCARSKI RYNEK ICT DLA POLSKICH INWESTORÓW. Spotkanie informacyjne Czwartek, 13 listopada 2014, Warszawa SZWAJCARSKI RYNEK ICT DLA POLSKICH INWESTORÓW Spotkanie informacyjne Czwartek, 13 listopada 2014, Warszawa Partnerzy: Swiss Business Hub Polska przy Ambasadzie Szwajcarii w Warszawie we współpracy z Polską

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski

Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Wyzwania w rozwoju gospodarczym Polski : jaka rola JST i spółek komunalnych? Witold M.Orłowski Lubelska Konferencja Spółek Komunalnych, 22.10.2014 Od 20 lat Polska skutecznie goni bogaty Zachód 70.0 PKB

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe

Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć. Rynki Kapitałowe Czynniki sukcesu przy transakcjach fuzji i przejęć Rynki Kapitałowe Warszawa, 24 września 2008 1 A. Bankowość Inwestycyjna BZWBK Obszar Rynków Kapitałowych B. Wybrane aspekty badania C. Wnioski i rekomendacje

Bardziej szczegółowo

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW EKSPANSJA MIĘDZYNARODOWA POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW SKALA I CHARAKTER UMIĘDZYNARODOWIENIA NA PODSTAWIE DZIAŁALNOŚCI SPÓŁEK GIEŁDOWYCH prezentacja wyników Dlaczego zdecydowaliśmy się przeprowadzić badanie?

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia eksportu oferowane przez PARP

Instrumenty wsparcia eksportu oferowane przez PARP 2012 Michał Polański Dyrektor Departamentu Promocji Gospodarczej Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Instrumenty wsparcia eksportu oferowane przez PARP Warszawa, 19 marca 2012 r. Działania PARP na

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny Polski w 2012 roku

Handel zagraniczny Polski w 2012 roku Handel zagraniczny Polski w 2012 roku JANUSZ PIECHOCIŃSKI Luty 2013 Obroty towarowe Polski z zagranicą w latach 2000-2013 mld EUR 160 Redukcja deficytu w latach 2008-2012 o ponad 60%, tj. o 16,5 mld EUR.

Bardziej szczegółowo

MASLANKA & Co. PATENTY I ZNAKI TOWAROWE. Logroño - Maj 2012

MASLANKA & Co. PATENTY I ZNAKI TOWAROWE. Logroño - Maj 2012 MASLANKA & Co. PATENTY I ZNAKI TOWAROWE Logroño - Maj 2012 CZYM SIĘ ZAJMUJEMY Oferujemy kompleksowe usługi w zakresie Praw Własności Przemysłowej: zgłoszenia, rejestracja i ochrona w trybie krajowym i

Bardziej szczegółowo

UBOJNIA DROBIU Inwestycja WIPASZ SA w Międzyrzecu Podlaskim

UBOJNIA DROBIU Inwestycja WIPASZ SA w Międzyrzecu Podlaskim UBOJNIA DROBIU Inwestycja WIPASZ SA w Międzyrzecu Podlaskim WIPASZ SA PODSTAWOWE INFORMACJE WIPASZ SA funkcjonuje na rynku od 20 lat i jest w 100% polskim przedsiębiorstwem. Spółka jest największym polskim

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

zacząć współpracę. Jeżeli szukacie odpowiedzi na te pytania, to znaczy, że powinniśmy Jak wybrać rynki eksportowe? Jak rozwijać sprzedaż eksportową?

zacząć współpracę. Jeżeli szukacie odpowiedzi na te pytania, to znaczy, że powinniśmy Jak wybrać rynki eksportowe? Jak rozwijać sprzedaż eksportową? activate your trade Jak wybrać rynki eksportowe? Jak rozwijać sprzedaż eksportową? Jak pozyskiwać zagranicznych kontrahentów? Jak zabezpieczyć transakcje eksportowe? Jak finansować rozwój eksportu? Jeżeli

Bardziej szczegółowo

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 2 Polska w 2014 r. była, po raz kolejny, liderem wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej pod względem pozyskania inwestycji zagranicznych - wynika

Bardziej szczegółowo

PROJEKTY WSPIERAJĄCE ROZWÓJ EKSPORTU MIKRO-, MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW PASZPORT DO EKSPORTU 1

PROJEKTY WSPIERAJĄCE ROZWÓJ EKSPORTU MIKRO-, MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW PASZPORT DO EKSPORTU 1 Informacja nt. możliwości otrzymania dofinansowania ze środków Unii Europejskiej na: PROJEKTY WSPIERAJĄCE ROZWÓJ EKSPORTU MIKRO-, MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW PASZPORT DO EKSPORTU 1 Szanowni Państwo,

Bardziej szczegółowo

Narzędzia wsparcia MŚP prowadzących działalność eksportową

Narzędzia wsparcia MŚP prowadzących działalność eksportową 2011 Michał Polański Dyrektor Departament Promocji Gospodarczej Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Narzędzia wsparcia MŚP prowadzących działalność eksportową Poznań, 11 września 2011 r. Internacjonalizacja

Bardziej szczegółowo

This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF.

This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF. Gdańsk This project is implemented through the CENTRAL EUROPE Programme co-financed by the ERDF. Dlaczego przemysły kreatywne są ważne? Sektory kreatywne mają wymierny wpływ na poziom rozwoju gospodarczego

Bardziej szczegółowo

RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. KWIECIEŃ 2013 r.

RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. KWIECIEŃ 2013 r. RAPORT MIESIĘCZNY Marka S.A. KWIECIEŃ 2013 r. Białystok, 13 maj 2013 r. 1 z 6 Spis treści: 1. Informacje na temat wystąpienia tendencji i zdarzeń w otoczeniu rynkowym Spółki, które w jej ocenie mogą mieć

Bardziej szczegółowo

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ

BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Warszawa, 27 lipca 2005 r. Informacja prasowa BANK BPH KONTYNUUJE DYNAMICZNY ROZWÓJ Skonsolidowane wyniki finansowe Banku BPH po II kwartałach 2005 roku według MSSF osiągnięcie w I półroczu 578 mln zł

Bardziej szczegółowo

BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej

BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej UNIA EUROPEJSKA FUNDUSZ SPÓJNOŚCI EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO BOŚ Eko Profit S.A. nowa oferta dla inwestorów realizujących projekty energetyki odnawialnej Poznań, 24.11.2010 r. Rynek Zielonych

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Informacja o udzielanym w Niemczech wsparciu systemowym w branży technologii informacyjnokomunikacyjnych 2015-12-25 21:55:07

Informacja o udzielanym w Niemczech wsparciu systemowym w branży technologii informacyjnokomunikacyjnych 2015-12-25 21:55:07 Informacja o udzielanym w Niemczech wsparciu systemowym w branży technologii informacyjnokomunikacyjnych (ICT) 2015-12-25 21:55:07 2 Niemiecka branża ICT osiągnęła w 2012 roku obroty w wysokości ok. 220

Bardziej szczegółowo

Polskie 10 lat w Unii

Polskie 10 lat w Unii Polskie 10 lat w Unii Polityczne aspekty członkostwa -jak Polska zmieniła Europę Dobra sytuacja ekonomiczna w czasach kryzysu BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE KORZYSTNY BUDŻET UE NA LATA 2014-2020 Euroentuzjazm

Bardziej szczegółowo

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com

PMR. Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej FREE ARTICLE. www.rynekbudowlany.com FREE ARTICLE Stabilizacja koniunktury w branży budowlanej Źródło: Raport Sektor budowlany w Polsce I połowa 2010 Prognozy na lata 2010-2012 Bartłomiej Sosna Kwiecień 2010 PMR P U B L I C A T I O N S Bartłomiej

Bardziej szczegółowo

Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams

Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams Recepta na globalny sukces wg Grupy Selena 16 listopada 2011 Agata Gładysz, Dyrektor Business Unitu Foams Grupa Selena Rok założenia: 1992 Siedziba: Polska, Europa Spółka giełdowa: notowana na Warszawskiej

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r.

FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET. Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości. Jelenia Góra, grudzień 2014 r. FUNDUSZ POŻYCZKOWY DLA KOBIET Ministerstwo Gospodarki Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Jelenia Góra, grudzień 2014 r. I. Fundusz pożyczkowy dla kobiet... 3 1. Termin przyjmowania wniosków... 3 2. Limity

Bardziej szczegółowo

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku

Perspektywy dla polskiego eksportu w 2012 roku Perspektywy dla polskiego eksportu w 20 roku Rok 20 był bardzo udany dla polskiego eksportu Polski eksport w 20 roku osiągnął wartość 135,8 mld euro i był wyższy o,8 proc. niż rok wcześniej wynika z opracowania

Bardziej szczegółowo

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 2 ANALITYKA: Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu Przegląd realnego

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku

Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku Charakterystyka przyjazdów cudzoziemców do Polski w 2015 roku W 2015 r. badania statystyczne w zakresie zagranicznej turystyki przyjazdowej i wyjazdowej oraz krajowej prowadzone były przez Urząd Statystyczny

Bardziej szczegółowo

BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE

BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE INSTYTUT INFORMACJI RYNKOWEJ DPCONSULTING WWW.IIR-DPC.PL BADANIE RYNKU KONSTRUKCJI STALOWYCH W POLSCE Dla POLSKIEJ IZBY KONSTRUKCJI STALOWYCH lipiec - sierpień 2015 METODOLOGIA Badanie przeprowadzono techniką

Bardziej szczegółowo

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę

Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Mirosław Gronicki Wpływ globalnego kryzysu finansowego na polską gospodarkę Warszawa 31 maja 2011 r. Spis treści 1. Geneza światowego kryzysu finansowego. 2. Światowy kryzys finansowy skutki. 3. Polska

Bardziej szczegółowo

Business in Małopolska. MARR S.A. dla inwestora Współpraca z JST. tworzenie marki gospodarczej regionu. Kraków 13 listopada 2013

Business in Małopolska. MARR S.A. dla inwestora Współpraca z JST. tworzenie marki gospodarczej regionu. Kraków 13 listopada 2013 Business in Małopolska tworzenie marki gospodarczej regionu MARR S.A. dla inwestora Współpraca z JST Kraków 13 listopada 2013 MARR S.A. Departament Obsługi Inwestora Centrum Business in Małopolska Oferta

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Oferta programu COSME

Oferta programu COSME EUROPEJSKIE INSTRUMENTY FINANSOWE NA RZECZ INNOWACYJNOŚCI I KONKURENCYJNOŚCI. DZIEŃ INFORMACYJNY DLA PRZEDSTAWICIELI MŚP Lublin, 21.11.2014 Oferta programu COSME Magdalena Szukała Lubelskie Centrum Transferu

Bardziej szczegółowo

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH S.A.

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH S.A. POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH S.A. Współpraca Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych z samorządami gminnymi i specjalnymi strefami ekonomicznymi w kontekście pozyskiwania

Bardziej szczegółowo

"Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski."

Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski. "Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski." Danuta JAZŁOWIECKA Posłanka do Parlamentu Europejskiego BIPE, 1 czerwiec 2015 Dlaczego Europa potrzebuje nowej strategii

Bardziej szczegółowo

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz

Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku. dr Jacek Płocharz Rola zdolności kredytowej przedsiębiorstwa w procedurze pozyskiwania kredytu bankowego - studium przypadku dr Jacek Płocharz Warunki działania przedsiębiorstw! Na koniec 2003 roku działało w Polsce 3.581,6

Bardziej szczegółowo

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU

FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU FORUM NOWOCZESNEGO SAMORZĄDU Krzysztof Pietraszkiewicz Prezes Związku Banków Polskich Warszawa 02.12.2015 Transformacja polskiej gospodarki w liczbach PKB w Polsce w latach 1993,2003 i 2013 w mld PLN Źródło:

Bardziej szczegółowo

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008

Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 Prezentowane dane charakteryzują zbiorowość spółek z udziałem kapitału zagranicznego prowadzących działalność na terenie województwa łódzkiego w 2008 r., w których został zaangażowany kapitał zagraniczny

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO?

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej jest kwestią wyboru pewnego modelu cywilizacyjnego. Skutki ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Sytuacja gospodarcza Polski

Sytuacja gospodarcza Polski Sytuacja gospodarcza Polski Bohdan Wyżnikiewicz Warszawa, 4 czerwca 2014 r. Plan prezentacji I. Bieżąca sytuacja polskiej gospodarki II. III. Średniookresowa perspektywa wzrostu gospodarczego polskiej

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania

Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Departament Długu Publicznego Plan finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa i jego uwarunkowania Listopad 2014 NAJWAŻNIEJSZE INFORMACJE Miesięczny kalendarz emisji... 2 Komentarze MF... 8 ul.

Bardziej szczegółowo

TRANSAKCJE TERMINOWE czyli jak można zabezpieczyć się przed RYZYKIEM KURSOWYM

TRANSAKCJE TERMINOWE czyli jak można zabezpieczyć się przed RYZYKIEM KURSOWYM TRANSAKCJE TERMINOWE czyli jak można zabezpieczyć się przed RYZYKIEM KURSOWYM Konferencja COS ZMPD Czy transport na wschód jest bezpieczny Dubiecko 2. września 2014 r. Narzędzia eliminacji ryzyka transakcje

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Enterprise Europe Network usługi dla polskich MŚP i możliwości współpracy z instytucjami otoczenia biznesu

Enterprise Europe Network usługi dla polskich MŚP i możliwości współpracy z instytucjami otoczenia biznesu Enterprise Europe Network usługi dla polskich MŚP i możliwości współpracy z instytucjami otoczenia biznesu Warszawa, 15 lutego 2012 r. European Commission Enterprise and Industry Sieć Enterprise Europe

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka. Mój region w Europie

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka. Mój region w Europie Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Działanie 4.4 Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym Oś priorytetowa IV Inwestycje w innowacyjne przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-07-20 14:39:55

Kto i gdzie inwestuje 2015-07-20 14:39:55 Kto i gdzie inwestuje 2015-07-20 14:39:55 2 Polska dla Portugalii jest największym rynkiem inwestycyjnym w Europie Środkowej i Wschodniej. Natomiast wartość polskich inwestycji w Portugalii jest stosunkowo

Bardziej szczegółowo

DALIGA MARTIN JEDNA MINUTA MOJEJ PRACY TO REDUKCJA TYSIĄCA MINUT TWOICH STRAT! DALIGA MARTIN

DALIGA MARTIN JEDNA MINUTA MOJEJ PRACY TO REDUKCJA TYSIĄCA MINUT TWOICH STRAT! DALIGA MARTIN Curriculum Vitae MARTIN DALIGA JEDNA MINUTA MOJEJ PRACY TO REDUKCJA TYSIĄCA MINUT TWOICH STRAT! Curriculum Vitae MARTIN DALIGA INFORMACJE OSOBISTE: imię: Martin nazwisko: Daliga data urodzenia: 08.06.1978

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia

Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia Wymiana gospodarcza województwa podlaskiego z zagranicą - stan, perspektywy, zagrożenia dr.inż. Wojciech Winogrodzki Prezes Zarządu Członek Konfederacji Lewiatan Przygotowując moje wystąpienie wykorzystałem:

Bardziej szczegółowo

Fiszka oferty usług proinnowacyjnych

Fiszka oferty usług proinnowacyjnych Fiszka oferty usług proinnowacyjnych I. Akredytowany wykonawca 1. Nazwa wykonawcy "MERITUM" LUBELSKA GRUPA DORADCZA SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ 2. Forma prawna prowadzonej działalności Spółka

Bardziej szczegółowo