dr Magdalena Kuba Katedra Prawa Pracy UŁ

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "dr Magdalena Kuba Katedra Prawa Pracy UŁ"

Transkrypt

1 dr Magdalena Kuba Katedra Prawa Pracy UŁ

2 Konstytucja RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1996 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.) Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz ze zm.) 2

3 Art. 32 ust. 1 wszyscy są wobec prawa równi oraz mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne Art. 32 ust. 2 nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny Art. 33 ust. 1 kobieta i mężczyzna w RP mają równe prawa w życiu rodzinnym, politycznym, społecznym i gospodarczym Art. 33 ust. 2 kobieta i mężczyzna mają w szczególności równe prawo do kształcenia, zatrudnienia i awansów, do jednakowego wynagradzania za pracę jednakowej wartości, do zabezpieczenia społecznego oraz do zajmowania stanowisk, pełnienia funkcji oraz uzyskiwania godności publicznych i odznaczeń 3

4 od 1 stycznia 2011 r. obowiązują przepisy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania, które dają podstawę dochodzenia roszczeń z tytułu dyskryminacji także osobom zatrudnionym w oparciu o umowy cywilne wprowadza zasadę równego traktowania ze względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, religię, wyznanie, światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną /ZAMKNIĘTY KATALOG KRYTERIÓW DYSKRYMINACYJNYCH/ 4

5 podejmowania kształcenia zawodowego, w tym dokształcania, doskonalenia, przekwalifikowania zawodowego oraz praktyk zawodowych warunków podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej lub zawodowej, w tym w szczególności w ramach stosunku pracy albo pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej przystępowania i działania w związkach zawodowych, organizacjach pracodawców oraz samorządach zawodowych, a także korzystania z uprawnień przysługujących członkom tych organizacji 5

6 dostępu i warunków korzystania z: a) instrumentów rynku pracy i usług rynku pracy określonych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, oferowanych przez instytucje rynku pracy oraz instrumentów rynku pracy i usług rynku pracy oferowanych przez inne podmioty działające na rzecz zatrudnienia, rozwoju zasobów ludzkich i przeciwdziałania bezrobociu b) zabezpieczenia społecznego c) opieki zdrowotnej d) oświaty i szkolnictwa wyższego e) usług, w tym usług mieszkaniowych, rzeczy oraz nabywania praw i energii, jeżeli są one oferowane publicznie 6

7 w myśl art. 11(2) k.p. pracownicy mają równe prawa z tytułu wypełniania takich samych obowiązków, zaś na mocy art. 11(3) k.p. jakakolwiek dyskryminacja w zatrudnieniu jest niedopuszczalna problematykę tę reguluje rozdział IIa działu I Kodeksu pracy ustawodawca przyznaje określone uprawnienia nie tylko pracownikom, ale także kandydatom do pracy 7

8 kryterium dyskryminacyjne m.in.: płeć, wiek, niepełnosprawność, rasa, narodowość, pochodzenie etniczne, religia, wyznanie, orientacja seksualna, przekonania polityczne, przynależność związkowa katalog kryteriów dyskryminacyjnych ma charakter otwarty /nowe kryteria: zatrudnienie na czas określony lub nieokreślony, zatrudnienie w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy/ różnicowanie sytuacji prawnej pracownika/kandydata np. niższe wynagrodzenie, brak premii, brak awansu 8

9 Dyskryminacją nie będzie takie różnicowanie sytuacji prawnej pracownika/kandydata, którego podstawą jest któraś z wymienionych przyczyn jako kryterium obiektywne!!! Zgodnie z art. 18(3b) par. 2 k.p. zasady równego traktowania nie narusza niezatrudnienie danej osoby z jednej lub kilku takich przyczyn, jeżeli rodzaj pracy lub warunki jej wykonywania powodują, że przyczyna lub przyczyny te są rzeczywistym i decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi. 9

10 PRZYKŁADY: PŁEĆ - większy zakres uprawnień dla kobiet w związku z rodzicielstwem; wykaz prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla kobiet STAN ZDROWIA odmienna sytuacja prawna pracowników niepełnosprawnych WIEK minimalny wiek jako przesłanka zdolności pracowniczej; wymogi wiekowe w przypadku określonych zawodów; ochrona osób w wieku przedemerytalnym; odmienna sytuacja prawna pracowników powyżej 50 roku życia Przyjmuje się, że takie działania ustawodawcy są prawnie uzasadnione. Prawo pracy cechuje DYFERENCJACJA. 10

11 Dyskryminacja bezpośrednia ma miejsce wtedy, gdy pracownik ze względu na określone kryterium dyskryminacyjne (zabronione) był, jest lub mógłby być traktowany w porównywalnej sytuacji mniej korzystnie niż inni pracownicy Dyskryminacja pośrednia ma miejsce wtedy, gdy na skutek pozornie neutralnego postanowienia, zastosowanego kryterium lub podjętego działania występują lub mogłyby wystąpić niekorzystne dysproporcje albo szczególnie niekorzystna sytuacja w zakresie nawiązania i rozwiązania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkolenia w celu podnoszenia kwalifikacji zaw. wobec wszystkich lub znacznej liczby pracowników należących do grupy wyróżnionej ze względu na określone kryterium dyskryminacyjne, chyba że postanowienie, kryterium lub działanie jest obiektywnie uzasadnione ze względu na zgodny z prawem cel, który ma być osiągnięty, a środki służące osiągnięciu tego celu są właściwe i konieczne 11

12 Nawiązanie stosunku pracy odmowa przyjęcia do pracy, różnicowanie metod rekrutacji, etc. Realizacja stosunku pracy dostęp do awansu, brak podwyżki, brak prawa do premii, dostęp do szkoleń i innych form podnoszenia kwalifikacji etc. Rozwiązanie stosunku pracy np. wypowiedzenie umowy o pracę przy zastosowaniu fikcyjnego uzasadnienia, zaś rzeczywistym powodem jest kryterium dyskryminacyjne 12

13 Dyskryminacja opiera się na nieuzasadnionym różnicowaniu ze względu na jakiś przymiot pracownika/kandydata; pracodawca posiada zatem określone informacje o pracowniku/kandydacie nie zawsze ich posiadanie jest uprawnione Ustawodawca dookreśla zakres informacji, jakich pracodawca może żądać od pracownika/kandydata art. 22(1) k.p.; do przetwarzania danych pracowniczych stosuje się także przepisy ustawy z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych 13

14 Katalog informacji, których pracodawca może żądać od kandydata/pracownika art. 22(1) 1 Kodeksu pracy: imię (imiona) i nazwisko imiona rodziców data urodzenia miejsce zamieszkania (adres do korespondencji) wykształcenie przebieg dotychczasowego zatrudnienia 14

15 Żądanie innych danych osobowych niż wymienione w powyższym katalogu jest dopuszczalne, jeśli obowiązek ich podania wynika z odrębnych przepisów (art. 22(1) 4 Kodeksu pracy) Od pracownika pracodawca może dodatkowo żądać podania numeru PESEL oraz innych danych osobowych (w tym imion i nazwisk oraz dat urodzenia dzieci), jeśli ich podanie jest konieczne ze względu na korzystanie przez pracownika ze szczególnych uprawnień przewidzianych w prawie pracy (art. 22(1) 2 Kodeksu pracy) możliwe jest to wyłącznie po nawiązaniu stosunku pracy!!! 15

16 nie stanowi naruszenia zasady równego traktowania ograniczanie przez kościoły i inne związki wyznaniowe oraz organizacje, których etyka opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie, dostępu do zatrudnienia, ze względu na religię, wyznanie lub światopogląd, jeżeli rodzaj lub charakter wykonywania działalności przez kościoły i inne związki wyznaniowe, a także organizacje powoduje, że religia, wyznanie lub światopogląd są rzeczywistym i decydującym wymaganiem zawodowym stawianym pracownikowi, proporcjonalnym do osiągnięcia zgodnego z prawem celu zróżnicowania sytuacji tej osoby 16

17 dotyczy to również wymagania od zatrudnionych działania w dobrej wierze i lojalności wobec etyki kościoła, innego związku wyznaniowego oraz organizacji, których etyka opiera się na religii, wyznaniu lub światopoglądzie 17

18 ustawa o dniach wolnych od pracy przewiduje święta określonego typu jako dni wolne od pracy; są wśród nich święta państwowe i święta religijne według kalendarza katolickiego osoby należące do kościołów i innych związków wyznaniowych, których święta religijne nie są w Polsce dniami ustawowo wolnymi od pracy, mogą na swój wniosek uzyskać zwolnienie od pracy na czas niezbędny do obchodzenia tych świąt, na podstawie art. 42 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania 18

19 pracodawca powinien udzielić zwolnienia od pracy pracownikowi, który na co najmniej 7 dni przed datą święta złożył wniosek o udzielenie zwolnienia (nie jest to dodatkowy dzień wolny od pracy, tylko dzień, który trzeba odpracować) zwolnień w tym trybie nie udziela się dla obchodzenia świąt religijnych przypadających w określonym dniu każdego tygodnia (będących odpowiednikiem chrześcijańskiej niedzieli); w celu umożliwienia pracownikowi obchodzenia tych świąt pracodawca, na jego wniosek, może ustalić dla niego indywidualny rozkład czasu pracy 19

20 pracownik tymczasowy to pracownik zatrudniony przez agencję pracy tymczasowej, a wykonujący pracę u pracodawcy użytkownika zgodnie z art. 15 ustawy o zatrudnianiu pracowników tymczasowych pracownik tymczasowy w okresie wykonywania pracy u pracodawcy użytkownika nie może być traktowany mniej korzystnie w zakresie warunków pracy i innych warunków zatrudnienia niż pracownicy zatrudnieni przez tego pracodawcę użytkownika na tym samym lub podobnym stanowisku pracy 20

21 w zakresie dostępu do szkoleń organizowanych przez pracodawcę użytkownika nakaz równego traktowania nie dotyczy pracownika tymczasowego wykonującego pracę na rzecz tego pracodawcy użytkownika krócej niż 6 tygodni w razie naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu przez pracodawcę użytkownika pracownikowi tymczasowemu przysługuje prawo dochodzenia odszkodowania od agencji pracy tymczasowej agencja pracy tymczasowej ma prawo dochodzenia od pracodawcy użytkownika odszkodowania, jakie wypłaciła pracownikowi tymczasowemu (roszczenie regresowe) 21

22 Zgodnie z art. 18(3b) par. 3 k.p. nie stanowią naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu działania podejmowane przez określony czas, zmierzające do wyrównania szans wszystkich lub znacznej liczby pracowników wyróżnionych ze względu na określony przymiot, polegające na zmniejszeniu na korzyść pracowników faktycznych nierówności 22

23 PRZYKŁADY: BEZROBOTNI SZCZEGÓLNEGO RYZYKA m.in.: osoby do 30 roku życia i osoby po 50 roku życia; osoby posiadające co najmniej 1 dziecko do 6 roku życia; osoby niepełnosprawne; osoby korzystające ze świadczeń pomocy społecznej (art. 49 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy) NIEPEŁNOSPRAWNI środki prawne zachęcające pracodawców do ich zatrudniania (np. zwolnienie z opłat na PFRON) 23

24 podstawę stanowi wykonywanie jednakowej pracy lub pracy jednakowej wartości pojęcie pracy jednakowej wartości praca, która wymaga porównywalnych kwalifikacji oraz wysiłku i odpowiedzialności reguła jednakowego wynagradzania jest konsekwencją ekwiwalentnego charakteru wynagrodzenia za pracę; zgodnie z art. 78 k.p. wynagrodzenie ma być odpowiednie do rodzaju pracy, kwalifikacji, ilości i jakości pracy 24

25 wynagrodzenie jest tu szeroko rozumiane obejmuje nie tylko składniki wynagrodzenia takie jak wynagrodzenie zasadnicze, premię czy dodatki, ale także inne świadczenia związane z pracą, np. nagrody, odprawy, świadczenia socjalne wynagrodzenie obejmuje tutaj również świadczenia o charakterze niepieniężnym, np. deputaty, usługi sportowo-rekreacyjne, zniżki na produkty/usługi, etc. 25

26 8 regulaminu wynagradzania obowiązującego u pracodawcy XYZ 1. Pracownik nabywa prawo do premii, co 3 miesiące, jeżeli: a. z tytułu pracy wykonywanej we wskazanym okresie uzyskał ocenę nie niższą niż..., zgodnie z postanowieniami obowiązującego u Pracodawcy regulaminu przeprowadzania ocen pracowniczych; b. we wskazanym okresie nie został ukarany karą porządkową, o której mowa w art.108 Kodeksu pracy c. oraz we wskazanym okresie nie przebywał na zwolnieniu lekarskim powyżej 5 dni kalendarzowych. ( ) 26

27 8 regulaminu wynagradzania obowiązującego u pracodawcy XYZ 1. Pracownik nabywa prawo do premii, co 3 miesiące, jeżeli: a. z tytułu pracy wykonywanej we wskazanym okresie uzyskał ocenę nie niższą niż..., zgodnie z postanowieniami obowiązującego u Pracodawcy regulaminu przeprowadzania ocen pracowniczych; b. we wskazanym okresie nie został ukarany karą porządkową, o której mowa w art.108 Kodeksu pracy c. oraz jest zatrudniony u Pracodawcy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. ( ) 27

28 8 regulaminu wynagradzania obowiązującego u pracodawcy XYZ 1. Pracownik nabywa prawo do premii, co 3 miesiące, jeżeli: a. z tytułu pracy wykonywanej we wskazanym okresie uzyskał ocenę nie niższą niż..., zgodnie z postanowieniami obowiązującego u Pracodawcy regulaminu przeprowadzania ocen pracowniczych; b. we wskazanym okresie nie został ukarany karą porządkową, o której mowa w art.108 Kodeksu pracy c. oraz jest zatrudniony u Pracodawcy na podstawie umowy o pracę innej niż umowa o pracę na okres próbny. ( ) 28

29 8 regulaminu wynagradzania obowiązującego u pracodawcy XYZ 1. Pracownik nabywa prawo do premii, co 3 miesiące, jeżeli: a. z tytułu pracy wykonywanej we wskazanym okresie uzyskał ocenę nie niższą niż..., zgodnie z postanowieniami obowiązującego u Pracodawcy regulaminu przeprowadzania ocen pracowniczych; b. we wskazanym okresie nie został ukarany karą porządkową, o której mowa w art.108 Kodeksu pracy c. oraz jest zatrudniony u Pracodawcy w pełnym wymiarze czasu pracy. ( ) 29

30 w myśl uregulowanej w art. 18 k.p. zasady uprzywilejowania pracownika (zasady korzystności) p o s tanowienia u m owy o p r a c ę n a r u szające z a s adę r ó w nego t r a ktowania w zatrudnieniu s ą nieważne w myśl art. 9 4 k.p. p o s tanowienia u k ł a dów z b i orowych p r a c y i i n n y ch p o r ozumień z b i orowych, r e g ulaminów o r a z s t a t utów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy, n a r u szające z a s adę r ó w n ego t r a k towania w zatrudnieniu nie o b o wiązują oznacza to, że dyskryminujące postanowienia regulaminu nie obowiązują i pracownik spełniający pozostałe warunki nabywa prawo do premii (ma zatem roszczenie o jej wypłatę) 30

31 W opinii SN stosowanie zasady równego traktowania w zatrudnieniu powinno polegać na podwyższaniu świadczeń należnych pracownikom traktowanym gorzej, a nie pozbawianiu świadczeń pracowników dotychczas faworyzowanych. Art. 9 4 k.p. należy, w ocenie SN, rozumieć w ten sposób, że pracownik traktowany gorzej może domagać się uprawnień przyznanych w układzie zbiorowym pracy pracownikom traktowanym lepiej. Nie stanowi on natomiast podstawy do pozbawienia uprawnień pracowników traktowanych dotychczas korzystniej. (wyrok SN z dnia 12 września 2006 r., I PK 89/06) 31

32 osoba, wobec której pracodawca naruszył ww. zasadę, ma prawo dochodzić odszkodowania w wysokości nie niższej od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę ciężar dowodowy spoczywa wówczas na pracodawcy jako stronie pozwanej!!! powód musi jedynie uprawdopodobnić fakt dyskryminacji (nie dotyczy to molestowania i molestowania seksualnego) zakaz wiktymizacji osoba, która dochodzi roszczeń z tytułu dyskryminacji, nie może być z tego powodu ukarana, np. rozwiązaniem stosunku pracy (ochronę taką zapewnia ustawodawca także pracownikowi, który udzielił wsparcia osobie dochodzącej roszczeń) 32

33 działanie polegające na zachęcaniu innej osoby do naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu działanie polegające na nakazaniu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu (np. wydanie kierownikowi polecenia pominięcia określonego pracownika przy typowaniu na szkolenia) molestowanie molestowanie seksualne 33

34 Molestowanie niepożądane zachowanie, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika (ze względu na kryterium dyskryminacyjne) i stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery Molestowanie seksualne każde niepożądane zachowanie o charakterze seksualnym lub odnoszące się do płci pracownika, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika, w szczególności stworzenie wobec niego zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery; na zachowanie to mogą się składać fizyczne, werbalne lub pozawerbalne elementy /dyskryminowanie ze względu na płeć/ 34

35 Magdalena Kuba

PRZEPISY O RÓWNYM TRAKTOWANIU KOBIET I MĘŻCZYZN W ZATRUDNIENIU

PRZEPISY O RÓWNYM TRAKTOWANIU KOBIET I MĘŻCZYZN W ZATRUDNIENIU Załącznik nr 1 do Regulaminu pracy w Uniwersytecie Śląskim PRZEPISY O RÓWNYM TRAKTOWANIU KOBIET I MĘŻCZYZN W ZATRUDNIENIU 1. KONSTYTUCJA RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Art. 33. 1. Kobieta i mężczyzna w Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA. Ustawa z 02.04.1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 78, poz. 483 z późn. zm);

INFORMACJA. Ustawa z 02.04.1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 78, poz. 483 z późn. zm); INFORMACJA dla pracowników Instytutu Fizyki Jądrowej im. H. Niewodniczańskiego Polskiej Akademii Nauk w Krakowie zawierająca informacje o przepisach dotyczących równego traktowania w zatrudnieniu Wypisy

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Dz.U. Nr 254, poz.

Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania. Dz.U. Nr 254, poz. Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania Dz.U. Nr 254, poz. 1700 Ustawa implementuje dyrektywy: dyrektywę Rady 86/613/EWG z dnia

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Rozdział 1 Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Rozdział 1 Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/14 USTAWA z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania 1),2) Opracowano na podstawie: Dz. U. z 2010 r. Nr 254, poz. 1700.

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.)

USTAWA. z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Dz.U.08.223.1460 USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy 1) (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1)

USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Kancelaria Sejmu s. 1/6 USTAWA z dnia 21 listopada 2008 r. Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2008 r. Nr 223, poz. 1460. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks

Bardziej szczegółowo

Równe traktowanie w odniesieniu do zatrudnienia pracowniczego oraz niepracowniczego

Równe traktowanie w odniesieniu do zatrudnienia pracowniczego oraz niepracowniczego Równe traktowanie w odniesieniu do zatrudnienia pracowniczego oraz niepracowniczego Autorka: Katarzyna Bogatko Przepisy prawa - Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 roku (Dz. U.

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ DS. PROBLEMATYKI ZJAWISKA NĘKANIA I PRZEMOCY W MIEJSCU PRACY

ZESPÓŁ DS. PROBLEMATYKI ZJAWISKA NĘKANIA I PRZEMOCY W MIEJSCU PRACY ZESPÓŁ DS. PROBLEMATYKI ZJAWISKA NĘKANIA I PRZEMOCY W MIEJSCU PRACY Mobbing Polityka Antymobbingowa I. Obowiązki Pracodawcy Pracownicy czyli osoby wykonujące działalność gospodarczą lub zawodową, w tym

Bardziej szczegółowo

Projekt U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1)

Projekt U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Projekt z dnia U S T A W A o zmianie ustawy Kodeks pracy 1) Art. 1. W ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm. 2) ) wprowadza się następujące zmiany:

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy

Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy ewidencja spraw o odszkodowania w sądach pracy w 2013 roku w ujęciu retrospektywnym 2009 2012 MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI DEPARTAMENT STRATEGII

Bardziej szczegółowo

RÓWNE TRAKTOWANIE W ZATRUDNIENIU

RÓWNE TRAKTOWANIE W ZATRUDNIENIU Załącznik nr 1 RÓWNE TRAKTOWANIE W ZATRUDNIENIU Przepisy dotyczące równego traktowania w zatrudnieniu określone są w Art. 18³a - Art 18³e, Działu I, Rozdział II a, ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks

Bardziej szczegółowo

Rozdział I. Wstęp do prawa pracy

Rozdział I. Wstęp do prawa pracy Część A. Prawo pracy Rozdział I. Wstęp do prawa pracy Ważne akty prawne: ustawa z 26.6.1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.) ustawa z 23.5.1991 r. o związkach zawodowych

Bardziej szczegółowo

Równe traktowanie w dostępie do opieki zdrowotnej

Równe traktowanie w dostępie do opieki zdrowotnej Równe traktowanie w dostępie do opieki zdrowotnej Autorka: dr Monika Zima Przepisy prawa - Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483); - Ustawa z 27 sierpnia 2004

Bardziej szczegółowo

USTAWA. Kodeks pracy

USTAWA. Kodeks pracy DZIAŁ I PRZEPISY OGÓLNE [art. 1 4] 5 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, zm.: Dz.U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668, Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152,

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1. Preambuła (uchylona). DZIAŁ PIERWSZY Przepisy ogólne. Rozdział I Przepisy wstępne

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1. Preambuła (uchylona). DZIAŁ PIERWSZY Przepisy ogólne. Rozdział I Przepisy wstępne Kodeks pracy. Dz.U.2014.1502 z dnia 2014.11.04 Status: Akt obowiązujący Wersja od: 11 września 2015 r. do: 31 grudnia 2015 r. USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1 Preambuła (uchylona). DZIAŁ

Bardziej szczegółowo

Dz.U.98.21.94 1998-09-01 zm. Dz.U.1998.113.717 art. 5 1999-01-01 zm. Dz.U.1998.106.668 art. 31 2000-01-01 zm. Dz.U.1999.99.1152 art. 1 2000-04-06 zm.

Dz.U.98.21.94 1998-09-01 zm. Dz.U.1998.113.717 art. 5 1999-01-01 zm. Dz.U.1998.106.668 art. 31 2000-01-01 zm. Dz.U.1999.99.1152 art. 1 2000-04-06 zm. Dz.U.98.21.94 1998-09-01 zm. Dz.U.1998.113.717 art. 5 1999-01-01 zm. Dz.U.1998.106.668 art. 31 2000-01-01 zm. Dz.U.1999.99.1152 art. 1 2000-04-06 zm. Dz.U.2000.19.239 art. 2 2001-01-01 zm. Dz.U.2000.43.489

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1)

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) Kancelaria Sejmu s. 1/129 Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) 1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich:

Bardziej szczegółowo

KODEKS PRACY. Stan prawny na 28 lipca 2011 r. ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami. (tekst jednolity)

KODEKS PRACY. Stan prawny na 28 lipca 2011 r. ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami. (tekst jednolity) KODEKS PRACY ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. z późniejszymi zmianami (tekst jednolity) Stan prawny na 28 lipca 2011 r. ` Preambuła (skreślona) Dział pierwszy Przepisy ogólne Rozdział I Przepisy wstępne

Bardziej szczegółowo

z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY (tekst pierwotny: Dz. U. 1974 r. Nr 24 poz. 141) (tekst jednolity: Dz. U. 1998 r. Nr 21 poz. 94 z późn. zm.

z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY (tekst pierwotny: Dz. U. 1974 r. Nr 24 poz. 141) (tekst jednolity: Dz. U. 1998 r. Nr 21 poz. 94 z późn. zm. Stan prawny 2012-06-29 USTAWA Preambuła z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY (tekst pierwotny: Dz. U. 1974 r. Nr 24 poz. 141) (tekst jednolity: Dz. U. 1998 r. Nr 21 poz. 94 z późn. zm.) DZIAŁ PIERWSZY

Bardziej szczegółowo

Stan prawny na 2 stycznia 2011 r.

Stan prawny na 2 stycznia 2011 r. KODEKS PRACY ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. *) (j. t. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, zm. Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz.717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, Nr 43, poz. 489,

Bardziej szczegółowo

Przeciwdziałanie dyskryminacji w zatrudnieniu w warunkach polskich.

Przeciwdziałanie dyskryminacji w zatrudnieniu w warunkach polskich. Grzegorz Ilnicki Przeciwdziałanie dyskryminacji w zatrudnieniu w warunkach polskich. Ważnym i aktualnym problemem pracowników jest poczucie sprawiedliwych kryteriów oceny ich pracy, jasności zasad organizacyjnych

Bardziej szczegółowo

KODEKS PRACY. ustawa. z dnia 26 czerwca 1974 r. *)

KODEKS PRACY. ustawa. z dnia 26 czerwca 1974 r. *) KODEKS PRACY ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. *) (j. t. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, zm. Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz.717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, Nr 43, poz. 489,

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1)

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) Kancelaria Sejmu s. 1/132 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) 1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich: 1) dyrektywy

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (zm. Dz. U. z 2009 r., Nr 6, poz. 33; Dz. U. z 2008 r., Nr 237, poz. 1654; Dz. U. z 2008 r., Nr 223, poz. 1460; Dz. U. z 2008 r., Nr 116, poz. 740; Dz. U.

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1)

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) Dziennik Ustaw z 16 lutego 1998 Nr 21 poz. 94 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) (zm. Dz. U. z 2010 r., Nr 249, poz. 1655; Dz. U. z 2010 r., Nr 224, poz. 1459; Dz. U. z 2010 r., Nr 182, poz.

Bardziej szczegółowo

Pytanie 1. Jakie są podstawowe zasady prawa pracy?

Pytanie 1. Jakie są podstawowe zasady prawa pracy? I. Prawo pracy Pytanie 1. Pytanie 1. Jakie są podstawowe zasady prawa pracy? Zasada równego traktowania (art. 11 2, 9 4 KP) Zasada równego traktowania oznacza nakaz równego traktowania pracowników znajdujących

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1)

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) Kancelaria Sejmu s. 1/122 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) 1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich: 1) dyrektywy

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141 USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1)

Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141 USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) Kancelaria Sejmu s. 1/153 Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) Opracowano na podstawie: t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1502, 1662. 1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY 1. (J.t.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502; zm.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1662)

U S T A W A. z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY 1. (J.t.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502; zm.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1662) U740141 1 U S T A W A z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY 1 (J.t.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502; zm.: Dz. U. z 2014 r. poz. 1662) DZIAŁ PIERWSZY Przepisy ogólne (Art. 1 21) Rozdział I Przepisy wstępne

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY 1

U S T A W A. z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY 1 U740141 1 U S T A W A z dnia 26 czerwca 1974 r. KODEKS PRACY 1 (J.t.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94; zm.: Dz. U. z 1998 r. Nr 106, poz. 668, Nr 113, poz. 717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr

Bardziej szczegółowo

Kodeks pracy 2015. z komentarzem KODEKS KADR I PŁAC. Stan prawny na 20 stycznia 2015 r. Publikacja wchodzi w skład MONITORA prawa pracy i ubezpieczeń

Kodeks pracy 2015. z komentarzem KODEKS KADR I PŁAC. Stan prawny na 20 stycznia 2015 r. Publikacja wchodzi w skład MONITORA prawa pracy i ubezpieczeń KODEKS KADR I PŁAC dwutygodnik pracy i ubezpieczeń MONITOR prawa KODEKS KADR I PŁAC KODEKS PRACY 2015 Kodeks pracy 2015 z komentarzem Komentarz: Aleksander P. Kuźniar Stan prawny na 20 stycznia 2015 r.

Bardziej szczegółowo

PODSTAWOWE INFORMACJE O RÓWNYM TRAKTOWANIU

PODSTAWOWE INFORMACJE O RÓWNYM TRAKTOWANIU PODSTAWOWE INFORMACJE O RÓWNYM TRAKTOWANIU Podstawowe informacje o równym traktowaniu 1. Definicje Równe traktowanie oznacza traktowanie wolne od wszelkich rodzajów dyskryminacji, z przyczyn takich jak

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1)

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) Kancelaria Sejmu s. 1/131 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) 1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich: 1) dyrektywy

Bardziej szczegółowo

Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141. USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Dział pierwszy Przepisy ogólne. Rozdział I Przepisy wstępne

Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141. USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. Dział pierwszy Przepisy ogólne. Rozdział I Przepisy wstępne Kancelaria Sejmu s. 1/125 Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy Dział pierwszy Przepisy ogólne Rozdział I Przepisy wstępne Art. 1. Kodeks pracy określa prawa i obowiązki

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona). DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE.

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona). DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE. Kodeks pracy Dz.U.98.21.94 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona). DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE Rozdział I Przepisy wstępne Art. 1. Kodeks pracy określa

Bardziej szczegółowo

5) dyrektywy 89/655/EWG z dnia 30 listopada 1989 r. dotyczącej minimalnych wymagań w dziedzinie

5) dyrektywy 89/655/EWG z dnia 30 listopada 1989 r. dotyczącej minimalnych wymagań w dziedzinie Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) 1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich:

Bardziej szczegółowo

Równe traktowanie w dostępie do dóbr i usług

Równe traktowanie w dostępie do dóbr i usług Równe traktowanie w dostępie do dóbr i usług Autor: Krzysztof Śmiszek Przepisy prawa Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483); Ustawa o wdrożeniu niektórych

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie człowiek-najlepsza inwestycja!

Wprowadzenie człowiek-najlepsza inwestycja! Wprowadzenie człowiek-najlepsza inwestycja!. Krótka historia polityki równości płci w UE I. Podejście nastawione wyłącznie na kobiety wynikające z braku ich udziału w życiu społecznym i zawodowym PRZEDMIOT

Bardziej szczegółowo

Kodeks pracy 2014 z komentarzem

Kodeks pracy 2014 z komentarzem tom 1 rekomenduje KODEKS KADR I PŁAC Kodeks pracy 2014 z komentarzem Kodeks pracy 2014 z komentarzem Komentarz Aleksander P. Kuźniar Stan prawny na 1 stycznia 2014 r. ISBN 978-83-7440-327-6 9 788374 403276

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1)

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) 1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich:

Bardziej szczegółowo

Organ postępuje w sprawach tych stron, które są dyskryminowane, czyli niekorzystnie traktowane.

Organ postępuje w sprawach tych stron, które są dyskryminowane, czyli niekorzystnie traktowane. WAŻNE INFORMACJE O POSTĘPOWANIU ORGANU DS. RÓWNEGO TRAKTOWANIA Do zadań Organu ds. Równego Traktowania (ORT) należy rozpatrywanie skarg wniesionych z powodu naruszenia zasad równego traktowania i wdrażanie

Bardziej szczegółowo

Kodeks pracy 1 z dnia 1974-06-26 (Dz.U. 1974 Nr 24, poz. 141) tekst jednolity z dnia 1997-12-23 (Dz.U. 1998 Nr 21, poz. 94)

Kodeks pracy 1 z dnia 1974-06-26 (Dz.U. 1974 Nr 24, poz. 141) tekst jednolity z dnia 1997-12-23 (Dz.U. 1998 Nr 21, poz. 94) brzmienie od 2007-07-01 zmiany: Kodeks pracy 1 z dnia 1974-06-26 (Dz.U. 1974 Nr 24, poz. 141) tekst jednolity z dnia 1997-12-23 (Dz.U. 1998 Nr 21, poz. 94) Dz.U. 2007 Nr 64, poz. 426, Nr 89, poz. 589 Dz.U.

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna a sytuacja bezrobotnych osób niepełnosprawnych: kierunki działań i perspektywy rozwoju

Polityka społeczna a sytuacja bezrobotnych osób niepełnosprawnych: kierunki działań i perspektywy rozwoju Polityka społeczna a sytuacja bezrobotnych osób niepełnosprawnych: kierunki działań i perspektywy rozwoju Danuta Orzeszyna Główny Specjalista w Wydziale ds. Osób Niepełnosprawnych UMWD we Wrocławiu SKALA

Bardziej szczegółowo

OD POMYSŁU DO DZIAŁANIA

OD POMYSŁU DO DZIAŁANIA OD POMYSŁU DO DZIAŁANIA PORADNIK DLA AKTYWNYCH KOBIET 50+ Publikacja powstała w ramach projektu Strefa Aktywnych Kobiet, realizowanego przez Stowarzyszenie Interwencji Prawnej, współfinansowanego przez

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Adwokacka Andrzej Babilas

Kancelaria Adwokacka Andrzej Babilas Kancelaria Adwokacka Andrzej Babilas Zmiany w zatrudnieniu a praca ludzi starszych Rybnik 11 III 2014 r. Dyskryminacja ze względu na wiek osób starszych na polskim rynku pracy Dyskryminacja ze względu

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O DOFINANSOWANIE STUDIÓW PODYPLOMOWYCH

WNIOSEK O DOFINANSOWANIE STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ... UWAGA! Wypełnienie wniosku nie oznacza dofinansowania studiów podyplomowych POWIATOWY URZĄD PRACY W SIEMIANOWICACH ŚLĄSKICH ul. Wyzwolenia 17 41-100 Siemianowice Śląskie Nr Siemianowice Śląskie, dnia.

Bardziej szczegółowo

Agencje zatrudnienia. Kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy

Agencje zatrudnienia. Kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy Agencje zatrudnienia Kompetencje Państwowej Inspekcji Pracy Zagadnienia ogólne. Z przepisów art. 18 ust.1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, iż prowadzenie działalności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

dr Magdalena Kuba mkuba@wpia.uni.lodz.pl Katedra Prawa Pracy UŁ

dr Magdalena Kuba mkuba@wpia.uni.lodz.pl Katedra Prawa Pracy UŁ dr Magdalena Kuba mkuba@wpia.uni.lodz.pl Katedra Prawa Pracy UŁ w myśl art. 94(3) par. 2 k.p. mobbing to działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające

Bardziej szczegółowo

Prawo równości UE i Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych

Prawo równości UE i Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych Prawo równości UE i Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych Prof. Lisa Waddington, European Disability Forum, Chair in European Disability Law, Maastricht University Struktura

Bardziej szczegółowo

Dz.U.98.21.94. zm. Dz.U.00.107.1127. zm. Dz.U.01.99.1075

Dz.U.98.21.94. zm. Dz.U.00.107.1127. zm. Dz.U.01.99.1075 Dz.U.98.21.94 Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 zm. Dz.U.00.107.1127

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 255/13 BURMISTRZA ŚMIGLA. z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie nadania Regulaminu Pracy Urzędu Miejskiego Śmigla

ZARZĄDZENIE NR 255/13 BURMISTRZA ŚMIGLA. z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie nadania Regulaminu Pracy Urzędu Miejskiego Śmigla ZARZĄDZENIE NR 255/13 BURMISTRZA ŚMIGLA z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie nadania Regulaminu Pracy Urzędu Miejskiego Śmigla Na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity)

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art.

Bardziej szczegółowo

Zmiany w kodeksie pracy styczeń 2009. 2009 Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy sp.k.

Zmiany w kodeksie pracy styczeń 2009. 2009 Schampera, Dubis, Zając i Wspólnicy sp.k. Zmiany w kodeksie pracy styczeń 2009 Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy (Dz. U. z dnia 18 grudnia 2008 r.) Wejście w życie 18.01.2009 2 Obowiązki pracodawcy Pracodawca jest

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona).

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona). Dz.U.98.21.94 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Preambuła (skreślona). DZIAŁ PIERWSZY PRZEPISY OGÓLNE Rozdział I Przepisy wstępne Art. 1. Kodeks pracy określa prawa i

Bardziej szczegółowo

INFoRMACJA DoTYC ZĄC AROWNEGO TRAKTOWANIA WZATRUDNIEMU Wypeniajcobowi7ek wynikajcy z art,941kodksu pracy udostpniamy pracownikom tekst przepisw dotyc zcych rwnego traktowania w zatrudnieniu. informacj

Bardziej szczegółowo

UWAGA! Wypełnienie wniosku nie oznacza sfinansowania kosztów egzaminu lub uzyskania licencji

UWAGA! Wypełnienie wniosku nie oznacza sfinansowania kosztów egzaminu lub uzyskania licencji UWAGA! Wypełnienie wniosku nie oznacza sfinansowania kosztów egzaminu lub uzyskania licencji POWIATOWY URZĄD PRACY W SIEMIANOWICACH ŚLĄSKICH ul. Wyzwolenia 17 41-100 Siemianowice Śląskie Nr Siemianowice

Bardziej szczegółowo

Pracownik niepełnoetatowy. wydanie 1. ISBN 83-7387-965-X. Opracował: Przemysław Ciszek na podstawie publikacji Kadry. Serwis spraw pracowniczych

Pracownik niepełnoetatowy. wydanie 1. ISBN 83-7387-965-X. Opracował: Przemysław Ciszek na podstawie publikacji Kadry. Serwis spraw pracowniczych Pracownik niepełnoetatowy wydanie 1. ISBN 83-7387-965-X Opracował: Przemysław Ciszek na podstawie publikacji Kadry. Serwis spraw pracowniczych Redakcja: Małgorzata Budzich Wydawnictwo C.H. Beck ul. Gen.

Bardziej szczegółowo

Praca w niedziele i święta. www.pip.gov.pl

Praca w niedziele i święta. www.pip.gov.pl Praca w niedziele i święta www.pip.gov.pl DNI WOLNE OD PRACY Dniami wolnymi od pracy są niedziele i święta: 1 stycznia Nowy Rok, 6 stycznia Święto Trzech Króli, pierwszy dzień Wielkiej Nocy, drugi dzień

Bardziej szczegółowo

Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące

Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące Podstawy prawne działalności kościołów, stowarzyszeń religijnych i związków wyznaniowych na terenie zakładów karnych i aresztów śledczych Istniejące uregulowania prawne nakładają na administrację jednostek

Bardziej szczegółowo

W N I O S E K O ZORGANIZOWANIE I FINANSOWANIE PRAC INTERWENCYJNYCH

W N I O S E K O ZORGANIZOWANIE I FINANSOWANIE PRAC INTERWENCYJNYCH (miejscowość, data)... (Pieczęć firmowa pracodawcy) POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Obrońców Helu 10 59-700 Bolesławiec W N I O S E K O ZORGANIZOWANIE I FINANSOWANIE PRAC INTERWENCYJNYCH Podstawa prawna: 1.

Bardziej szczegółowo

Regulamin pracy dla pracowników: NIEPUBLICZNEGO TERAPETYCZNEGO PUNKTU PRZEDSZKOLNEGO ŚWIATA CIEKAWI

Regulamin pracy dla pracowników: NIEPUBLICZNEGO TERAPETYCZNEGO PUNKTU PRZEDSZKOLNEGO ŚWIATA CIEKAWI Regulamin pracy dla pracowników: NIEPUBLICZNEGO TERAPETYCZNEGO PUNKTU PRZEDSZKOLNEGO ŚWIATA CIEKAWI (nazwa pracodawcy) I. Przepisy wstępne 1 1. Podstawę prawną dla wprowadzenia Regulaminu Pracy stanowi

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1)

USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) Kancelaria Sejmu s. 1/1 Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) 1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących dyrektyw Wspólnot Europejskich:

Bardziej szczegółowo

dr Magdalena Kuba mkuba@wpia.uni.lodz.pl Katedra Prawa Pracy UŁ

dr Magdalena Kuba mkuba@wpia.uni.lodz.pl Katedra Prawa Pracy UŁ dr Magdalena Kuba mkuba@wpia.uni.lodz.pl Katedra Prawa Pracy UŁ na treść stosunku pracy składają się dwa podstawowe zobowiązania: - zobowiązanie pracownika do wykonywania pracy określonego rodzaju pod

Bardziej szczegółowo

Stan prawny na 1 października 2006 r.

Stan prawny na 1 października 2006 r. KODEKS PRACY ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. 1) (j. t. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, zm. Nr 106, poz. 668 i Nr 113, poz.717, z 1999 r. Nr 99, poz. 1152, z 2000 r. Nr 19, poz. 239, Nr 43, poz. 489,

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ CZWARTY OBOWIĄZKI PRACODAWCY I PRACOWNIKA. Rozdział I. Obowiązki pracodawcy

DZIAŁ CZWARTY OBOWIĄZKI PRACODAWCY I PRACOWNIKA. Rozdział I. Obowiązki pracodawcy DZIAŁ CZWARTY OBOWIĄZKI PRACODAWCY I PRACOWNIKA Rozdział I Obowiązki pracodawcy Art. 94. Pracodawca jest obowiązany w szczególności: 1) zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków,

Bardziej szczegółowo

Kancelaria Sejmu s. 1/1

Kancelaria Sejmu s. 1/1 Kancelaria Sejmu s. 1/1 Kancelaria Sejmu s. 2/2 Dz.U. 1974 Nr 24 poz. 141 USTAWA z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy 1) 1) Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia następujących

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy po zmianach

Prawo pracy po zmianach Region Świętokrzyski N S Z Z Świętokrzyskie Zeszyty Związkowe Nr 7 Prawo pracy po zmianach (od 1 stycznia 2004r.) Kielce, marzec 2004r. P r a w o p r a c y p o z m i a n a c h ISSN 1732-3258 Wydawnictwo:

Bardziej szczegółowo

Niepełnosprawny pracownik. www.pip.gov.pl

Niepełnosprawny pracownik. www.pip.gov.pl Niepełnosprawny pracownik www.pip.gov.pl Zakaz dyskryminacji Pracownicy powinni być równo traktowani przez pracodawcę w stosunkach pracy w zakresie: nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy, warunków

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja w zatrudnieniu

Dyskryminacja w zatrudnieniu Dyskryminacja w zatrudnieniu Marta Bem - PIP Działalność Państwowej Inspekcji Pracy w obszarze zapobiegania i przeciwdziałania nierównemu traktowaniu i dyskryminacji w zatrudnieniu: Czynność kontrolno

Bardziej szczegółowo

Regulamin wynagradzania pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Płocku

Regulamin wynagradzania pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Płocku Regulamin wynagradzania pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Płocku 1 1. Regulamin określa warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą, przysługujących

Bardziej szczegółowo

http://www.ohchr.org/documents/hrbodies/hrcouncil/regularsession/session21/a-hrc-21-14_en.pdf

http://www.ohchr.org/documents/hrbodies/hrcouncil/regularsession/session21/a-hrc-21-14_en.pdf UZASADNIENIE Celem ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz. 1700) była implementacja przepisów unijnych dyrektyw

Bardziej szczegółowo

Równe traktowanie w administracji publicznej

Równe traktowanie w administracji publicznej Równe traktowanie w administracji publicznej Podręcznik Dorota Bregin Małgorzata Łojkowska Michał Pawlęga Ewa Rutkowska Warszawa 2014 1 Niniejszy podręcznik jest pionierskim przedsięwzięciem, którego celem

Bardziej szczegółowo

Adres redakcji: Redaktor naczelny: Redaktorzy merytoryczni: Sekretarz redakcji: Fotoskład: Korekta: Biuro Reklamy: Biuro Obsługi Klienta:

Adres redakcji: Redaktor naczelny: Redaktorzy merytoryczni: Sekretarz redakcji: Fotoskład: Korekta: Biuro Reklamy: Biuro Obsługi Klienta: Spis treści Prawa i obowiązki związane z nawiązaniem stosunku pracy... 3 Umowa o pracę a umowy cywilnoprawne... 3 Przed zawarciem umowy o pracę... 5 Postępowanie kwalifikacyjne... 7 Wstępne badania lekarskie...

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O ORGANIZACJĘ PRAC INTERWENCYJNYCH

WNIOSEK O ORGANIZACJĘ PRAC INTERWENCYJNYCH WNIOSEK Data. Powiatowy Urząd Pracy w Nidzicy O ORGANIZACJĘ PRAC INTERWENCYJNYCH A) Informacja dotycząca pracodawcy 1. Pełna nazwa pracodawcy... 2. Adres siedziby pracodawcy... 3. Miejsce prowadzenia działalności

Bardziej szczegółowo

Debata OPZZ w Warszawie, 28 marca 2014 Adam Rogalewski, Unia

Debata OPZZ w Warszawie, 28 marca 2014 Adam Rogalewski, Unia Ochrona godności osobistej szwajcarskich pracowników Debata OPZZ w Warszawie, 28 marca 2014 Adam Rogalewski, Unia 1. Kontekst prawny 2. Dyskryminacja Naruszanie godności człowieka w miejscu pracy Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SEMINARIUM OBEJMUJĄCEGO PODSTAWOWE REGULACJE PRAWA PRACY OKREŚLAJĄCE STATUS PRAWNY ORAZ OBOWIĄZKI I PRAWA PRACOWNIKÓW SAMORZĄDOWYCH

PROGRAM SEMINARIUM OBEJMUJĄCEGO PODSTAWOWE REGULACJE PRAWA PRACY OKREŚLAJĄCE STATUS PRAWNY ORAZ OBOWIĄZKI I PRAWA PRACOWNIKÓW SAMORZĄDOWYCH PROGRAM SEMINARIUM OBEJMUJĄCEGO PODSTAWOWE REGULACJE PRAWA PRACY OKREŚLAJĄCE STATUS PRAWNY ORAZ OBOWIĄZKI I PRAWA PRACOWNIKÓW SAMORZĄDOWYCH Program seminarium skierowany jest do osób kierujących pracownikami

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA KWALIFIKOWANIA KANDYDATÓW NA SZKOLENIE W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W RZESZOWIE

KRYTERIA KWALIFIKOWANIA KANDYDATÓW NA SZKOLENIE W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W RZESZOWIE KRYTERIA KWALIFIKOWANIA KANDYDATÓW NA SZKOLENIE W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W RZESZOWIE 1 Kwalifikowanie kandydatów na szkolenia i organizacja szkoleń dla osób uprawnionych odbywa się na podstawie: - Ustawy

Bardziej szczegółowo

I. Informacja o wnioskodawcy

I. Informacja o wnioskodawcy POWIATOWY URZĄD PRACY W SIEMIANOWICACH ŚLĄSKICH ul. Wyzwolenia 17 41-100 Siemianowice Śląskie Nr... Siemianowice Śląskie, dnia (wypełnia pracownik PUP) Wniosek o przyznanie bonu szkoleniowego osobie do

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYNAGRADZANIA pracowników Spółdzielni Mieszkaniowej Związkowiec w Jeleniej Górze

REGULAMIN WYNAGRADZANIA pracowników Spółdzielni Mieszkaniowej Związkowiec w Jeleniej Górze REGULAMIN WYNAGRADZANIA pracowników Spółdzielni Mieszkaniowej Związkowiec w Jeleniej Górze Na podstawie art. 77 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 roku Kodeksu pracy ( tj.: Dz.U. z 1998 r., Nr 21 poz. Nr

Bardziej szczegółowo

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: SZKOLENIE ZAMKNIĘTE

Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: SZKOLENIE ZAMKNIĘTE Firma szkoleniowa 2014 roku. TOP 3 w rankingu firm szkoleniowych zaprasza na szkolenie: SZKOLENIE ZAMKNIĘTE Dyskryminacja, mobbing i molestowanie w zatrudnieniu aspekt prawny - warsztaty Ekspert: Łukasz

Bardziej szczegółowo

Obowiązki i możliwości działań dyrektora w świetle ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U.

Obowiązki i możliwości działań dyrektora w świetle ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Obowiązki i możliwości działań dyrektora w świetle ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. 2015 r., poz. 35) 1 Zmiany w ustawie 1 września 2015

Bardziej szczegółowo

Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy

Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy Dyskryminacja, mobbing i molestowanie seksualne w pracy ewidencja spraw o odszkodowania w sądach pracy w 2013 roku w ujęciu retrospektywnym 2009 2012 MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI DEPARTAMENT STRATEGII

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O REFUNDACJĘ KOSZTÓW WYPOSAŻENIA LUB DOPOSAŻENIA STANOWISKA PRACY

WNIOSEK O REFUNDACJĘ KOSZTÓW WYPOSAŻENIA LUB DOPOSAŻENIA STANOWISKA PRACY ... (pieczęć pracodawcy) Powiatowy Urząd Pracy w Bolesławcu WNIOSEK O REFUNDACJĘ KOSZTÓW WYPOSAŻENIA LUB DOPOSAŻENIA STANOWISKA PRACY Podstawa prawna: 1) Art. 46 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych 1) Rozdział I Przepisy ogólne

USTAWA z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych 1) Rozdział I Przepisy ogólne Kancelaria Sejmu s. 1/9 USTAWA z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych 1) Rozdział I Przepisy ogólne Art. 1. Ustawa reguluje zasady zatrudniania pracowników tymczasowych przez pracodawcę

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów 11. Wstęp (Andrzej Patulski)... 13

Spis treści. Wykaz skrótów 11. Wstęp (Andrzej Patulski)... 13 Wstęp Spis treści Wykaz skrótów 11 Wstęp (Andrzej Patulski)... 13 1. Źródła i zasady prawa pracy (Krzysztof Walczak)... 19 1.1. Wprowadzenie... 19 1.2. Filozofia prawa pracy... 20 1.3. Podstawowe zasady

Bardziej szczegółowo

Procedura przeniesienia nauczyciela w stan nieczynny. zaistnienie okoliczności, uzasadniających możliwość przeniesienia w stan nieczynny

Procedura przeniesienia nauczyciela w stan nieczynny. zaistnienie okoliczności, uzasadniających możliwość przeniesienia w stan nieczynny Procedura przeniesienia nauczyciela w stan nieczynny zaistnienie okoliczności, uzasadniających możliwość przeniesienia w stan nieczynny musi nastąpić częściowa likwidacja szkoły, zmiana organizacyjna powodująca

Bardziej szczegółowo

Rozkład ciężaru dowodu w sprawach o dyskryminację w zatrudnieniu w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego

Rozkład ciężaru dowodu w sprawach o dyskryminację w zatrudnieniu w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego Rozkład ciężaru dowodu w sprawach o dyskryminację w zatrudnieniu w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego Katarzyna Gonera* Seminarium: Dowodzenie w postępowaniach o dyskryminację wyzwania Warszawa, 21

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE OFERTY PRACY

ZGŁOSZENIE OFERTY PRACY . miejscowość, data Powiatowy Urząd Pracy w Wodzisławiu Śląskim ZGŁOSZENIE OFERTY PRACY INFORMACJA DLA PRACODAWCY Pracodawca zgłasza ofertę pracy do jednego powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O REFUNDACJĘ KOSZTÓW PONIESIONYCH NA SKŁADKI NA

WNIOSEK O REFUNDACJĘ KOSZTÓW PONIESIONYCH NA SKŁADKI NA ..., dnia...... (Pieczęć firmowa Wnioskodawcy) Powiatowy Urząd Pracy w Brzegu WNIOSEK O REFUNDACJĘ KOSZTÓW PONIESIONYCH NA SKŁADKI NA UBEZPIECZENIE SPOŁECZNE NALEŻNE OD PRACODAWCY ZA SKIEROWANYCH BEZROBOTNYCH

Bardziej szczegółowo

ABC osoby niepełnosprawnej. Niepełnosprawność a trudna sytuacja materialna

ABC osoby niepełnosprawnej. Niepełnosprawność a trudna sytuacja materialna ABC osoby niepełnosprawnej Niepełnosprawność a trudna sytuacja materialna Niepełnosprawność nie powinna być przyczyną relatywnie gorszej sytuacji życiowej i finansowej osób i rodzin nią dotkniętych. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Prawo pracy. Kancelaria Adwokacka M.Supera. 022 854 08 40 Adwokat Warszawa supera@super.pl www.supera.pl

Prawo pracy. Kancelaria Adwokacka M.Supera. 022 854 08 40 Adwokat Warszawa supera@super.pl www.supera.pl Prawo pracy 022 854 08 40 Adwokat Warszawa supera@super.pl www.supera.pl Korzystanie z niniejszej prezentacji nie daje prawa do wysuwania jakichkolwiek roszczeń wobec autorów Definicja prawa pracy Prawo

Bardziej szczegółowo

Polityka kadrowa. Karta Nauczyciela nauczycielski Kodeks pracy. Ewa Halska ewa.halska@oskko.edu.pl

Polityka kadrowa. Karta Nauczyciela nauczycielski Kodeks pracy. Ewa Halska ewa.halska@oskko.edu.pl Polityka kadrowa Karta Nauczyciela nauczycielski Kodeks pracy Ewa Halska ewa.halska@oskko.edu.pl Rozwiązanie stosunku pracy z nauczycielem na podstawie art. 20 KN art. 20 KN ust. 1 Dyrektor szkoły w razie:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 7 kwietnia 2015 r. Sz. P. Profesor. Irena Lipowicz. Rzeczniczka Praw Obywatelskich. Szanowna Pani Profesor

Warszawa, 7 kwietnia 2015 r. Sz. P. Profesor. Irena Lipowicz. Rzeczniczka Praw Obywatelskich. Szanowna Pani Profesor Warszawa, 7 kwietnia 2015 r. Sz. P. Profesor Irena Lipowicz Rzeczniczka Praw Obywatelskich Szanowna Pani Profesor W imieniu Koalicji na Rzecz Równych Szans, porozumienia ponad sześćdziesięciu organizacji

Bardziej szczegółowo

I NARZĘDZI PORTFEL METOD. Kodeks etyki dyrektora personalnego

I NARZĘDZI PORTFEL METOD. Kodeks etyki dyrektora personalnego PORTFEL METOD I NARZĘDZI Kodeks etyki dyrektora personalnego W kwietniu 2007 roku Polskie Stowarzyszenie Zarządzania Kadrami (PSZK) i Stowarzyszenie Klub Lidera Zarządzania Zasobami Ludzkimi (KLZZL) zaprezentowały

Bardziej szczegółowo

PRAWO PRACY 2014/2015 praktyka i możliwości stosowania prawa pracy w dziale personalnym i przez menedżerów

PRAWO PRACY 2014/2015 praktyka i możliwości stosowania prawa pracy w dziale personalnym i przez menedżerów PRAWO PRACY 2014/2015 praktyka i możliwości stosowania prawa pracy w dziale personalnym i przez menedżerów Cele szkolenia Zapoznanie uczestników szkolenia z praktyczną wiedzą z zakresu prawa pracy obowiązującą

Bardziej szczegółowo