Przegląd Naukowy. Scientific Review in Pharmacy. lat. Cena 24,50 zł

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przegląd Naukowy. Scientific Review in Pharmacy. www.fpn.sum.edu.pl. lat. Cena 24,50 zł"

Transkrypt

1 copyright 2010 Grupa dr. A. R. Kwiecińskiego ISS Farmaceutyczny Cena 24,50 zł Miesięcznik Przegląd aukowy IC Value - Current 4,55 MiSW 6 ROK VII (XI) r 12/2010 (71) Scientific Review in Pharmacy Białka inhibitorowe apoptozy (IAP) nowe możliwości leczenia nowotworów Zmiana poziomu ekspresji syncytyny I w komórkach linii HEK293 po infekcji endogennymi retrowirusami świni (PERV)0 Ślina wartościowy materiał biologiczny do oznaczania kortyzolu Zalety i ograniczenia technik przesiewowych SSCP i DGGE w diagnostyce molekularnej0 ISS lat Zastosowanie analizy QSAR w badaniach leków 0 o działaniu serotoninergicznym. I Interakcje leków z dymem tytoniowym w praktyce farmaceuty Farmakoterapia reumatoidalnego zapalenia stawów 1

2

3 Redaktor aczelny / Editor-in-Chief: Prof. dr hab. Krystyna Olczyk Adres redakcji / Editorial Adress: ul. Jedności 8, Sosnowiec, Polska / Poland Tel , Fax Czasopismo jest indeksowane w bazie Scopus i Embase. Journal is Scopus and Embase indexed. Konsultacyjna Rada aukowa / Scientific Board Przewodniczący / Head: Prof. dr hab. Krystyna Olczyk - Sosnowiec Członkowie / Members: Prof. dr hab. Edward Bańkowski - Białystok Prof. dr Karmela Barišić - Zagreb, Chorwacja Prof. dr hab. Jerzy Brandys - Kraków Prof. dr Vitalis Briedis - Kaunas, Litwa Prof. dr hab. Elżbieta Brzezińska - Łódź Prof. dr Benito Del Castillo Garcia - Madrid, Hiszpania Prof. dr. Lionel Buéno - Toulouse, Francja Prof. dr hab. Kazimierz Głowniak - Lublin Prof. dr hab. Edmund Grześkowiak - Poznań Prof. dr Filiz Hincal - Ankara, Turcja Prof. dr. Michael Horowitz - Adelaide, Australia Prof. dr med. Kinga Howorka - AKH, UW, Wien, Austria Sekretarz aukowy / Scientific Board Secretary: Dr n. med. Robert D. Wojtyczka Prof. dr hab. Renata Jachowicz - Kraków Prof. dr hab. Ewa Jagiełło-Wójtowicz - Lublin Prof. dr hab. Krzysztof Jonderko - Sosnowiec Prof. dr hab. Marcin Kamiński - Katowice Prof. dr Vesna Kuntić - Belgrade, Serbia Prof. dr hab. Jan Pachecka - Warszawa Prof. dr hab. Jerzy Pałka - Białystok Prof. dr hab. Janusz Pluta - Wrocław Prof. dr hab. Janusz Solski - Lublin Prof. dr Hiroshi Suzuki - Tokyo, Japonia Prof. dr hab. Yanusz Wegrowski - Reims, Francja Prof. dr hab. Marek Wesołowski - Gdańsk Prof. dr Mira Zečević - Belgrade, Serbia Członkowie Kolegium Redakcyjnego / Members of Editorial Board: Dr n. farm. Paweł Olczyk Dr n. biol. Małgorzata Kępa Mgr Anna Szeremeta Dr n. med. Agnieszka Jura Półtorak Dr n. hum. Anna Kierczak Mgr inż. Marcin Chabior Przemysław Jędrusik Wydawca / Publisher: Grupa dr. A. R. Kwiecińskiego Adres Wydawcy / Publisher Adress: Grupa dr. A. R. Kwiecińskiego ul. Wiśniowa 25/2, Bielsko-Biała, Polska / Poland fax Prezes / President: dr n. med. Adam Kwieciński (Ph.D. M.D.) Skład / Technical Editor: Jerzy Partyka 21 lat akład: do egz. / Print run: up to 7000 copies Farmaceutyczny Przegląd aukowy jest współfinansowany przez Ministerstwo auki i Szkolnictwa Wyższego. Scientific Review in Pharmacy is financially supported by Ministry of Science and Higher Education. Wszystkie materiały opublikowane w piśmie objęte są ochroną Prawa autorskiego. Projekty chronione są Ustawą o Prawie autorskim i pokrewnych prawach z 1994 r. (Dz. U. r 24, poz. 83). Redakcja zastrzega sobie prawo dostosowania nadesłanych materiałów do potrzeb pisma. Przedruki możliwe jedynie za zgodą wydawcy. Za treść materiałów reklamowych oraz listów od czytelników redakcja nie odpowiada. All published papers in Scientific Review in Pharmacy are protected by copyright laws (according to Law Gazette O 24, item. 83). Board of Editors reserves the rights to harmonize the papers obtained to journal rules and requirements. Reprints are allowed only after Publisher agreement. Board of Editors are not responsible for advertisements and reader letters.

4 Szanowni Państwo, Koleżanki i Koledzy, Drodzy Czytelnicy Zapraszam serdecznie na łamy ostatniego w mijającym roku, zeszytu Farmaceutycznego Przeglądu aukowego. Patrząc z perspektywy 12 miesięcy, nie był to rok łatwy dla naszego czasopisma, bowiem borykaliśmy się z pewnymi trudnościami finansowymi. Sami jako Redakcja i Wydawnictwo musieliśmy zabiegać o środki finansowe, niezbędne dla wydawania FP. Szczęśliwie, wsparło nas w tych działaniach Ministerstwo auki i Szkolnictwa Wyższego. Mam nadzieję, iż wsparcia tego nie zabraknie i w nadchodzącym roku. Wystąpiliśmy do Ministerstwa ze stosownym wnioskiem i oczekujemy na decyzję oby była ona dla nas wszystkich pozytywna. Ważnym argumentem w staraniach o przyznanie środków finansowych jest merytoryczna jakość artykułów, a w ślad za tym ocena punktowa czasopisma. Z pewnością do jej podniesienia przyczynić się może cytowanie przez Państwa w innych czasopismach prac, opublikowanych w Farmaceutycznym Przeglądzie aukowym, o co ponownie do Państwa apeluję. W ocenie punktowej niemałą rolę odgrywa też regularność ukazywania się czasopisma, a nasz FP ukazuje się niemal na bieżąco. W dużej znowu mierze ta regularność uzależniona jest od samych autorów, bowiem od szybkości, z jaką odsyłają poddane korekcie autorskiej swoje publikacje (sprawdzając tzw. szczotkę), zależy terminowe wydanie danego numeru. ie zawsze jednak odsyłanie szczotek odbywa się tzw. zwrotną pocztą. Szanowni Państwo, zapraszam do lektury prac zamieszczonych w ostatnim tegorocznym zeszycie Farmaceutycznego Przeglądu aukowego. Jednocześnie, informuję o zaplanowanej na jesień 2011 roku, konferencji naukowej, zatytułowanej ew Trends in Drug Discovery, Delivery Systems and Laboratory Diagnostics, która odbędzie się w Bled, w Słowenii, w dniach 29 września 1 października Organizatorami Konferencji są Słoweńskie Towarzystwo Farmaceutyczne oraz Wydział Farmaceutyczny Uniwersytetu w Lubljanie. U progu owego Roku życzę Państwu wszelkiej pomyślności, bezmiaru dobra i radości, miłości bliskich, i co nie mniej ważne satysfakcji z pracy, która jest tak ważną częścią naszego życia, Z noworocznymi pozdrowieniami, Redaktor aczelny Prof. dr hab. Krystyna Olczyk

5 6 r 12 / 2010 Spis treści Białka inhibitorowe apoptozy (IAP) nowe możliwości leczenia nowotworów 0 10 Proteins inhibitors of apoptosis (IAP) new target cancer therapy Zmiana poziomu ekspresji syncytyny I w komórkach linii HEK293 po infekcji endogennymi retrowirusami świni (PERV)0 14 Changes of synctytin I expression level in HEK293 cells line after infection by porcine endogenous retroviruses (PERV) Ślina wartościowy materiał biologiczny 0do oznaczania kortyzolu0 21 Saliva the valuable biological material for cortisol determination Zalety i ograniczenia technik przesiewowych SSCP i DGGE w diagnostyce molekularnej0 27 Advantages and limitations of screening techniques SSCP and DGGE in molecular diagnostics Zastosowanie analizy QSAR w badaniach leków 0o działaniu serotoninergicznym. I0 34 Application of QSAR analysis in the studies of serotoninergic drugs. I Interakcje leków z dymem tytoniowym w praktyce farmaceuty0 43 Drug interactions with tobacco smoke in community pharmacy practice0 Farmakoterapia reumatoidalnego zapalenia stawów0 60 Pharmacotherapy of rheumatoid arthritis

6 6-10 Slovenian Pharmaceutical Society and University of Ljubljana, Faculty of Pharmacy are organizing the th 4 BBBB - Bled International Conference on Pharmaceutical Sciences ew Trends in Drug Discovery, Delivery Systems and Laboratory Diagnostics th st Bled, Slovenia, 29 September 1 October 2011 The Conference will be accompanied by Satellite symposium Oral Modified Release From Polymer to Drug Delivery System

7 Dear colleagues, As local hosts and Chairpersons of 4th BBBB Conference, it is our great pleasure, to invite you to participate in 4th BBBB Conference entitled EW TREDS I DRUG DISCOVERY, DELIVERY SYSTEMS AD LABORATORY DIAGOSTICS that will be held in Bled in autumn The Scientific Committee has not only made a special effort to compile a program which incorporates the interests and orientations expressed by participants of preceding BBBB Conference, but also to include new topics at the cutting edge in the pharmaceutical sciences. This year it is the first time that three different scientific fields are joining - Medicinal Chemistry, Pharmaceutical Technology, and Laboratory Diagnostics. The program will include actual aspects of complex designing of effective and safe drugs, multifactorial approach to delivery system development and diagnostic opportunities in laboratory medicine. The program was conceived to be particularly attractive for pharmaceutical scientists and other to biomedicine oriented researchers and professionals. In putting together the Conference Programme, we were especially sensitive to the need of pharmaceutical and biomedical scientists in academia, industry and laboratory to work hand in hand towards better understanding of the diseases etiology, towards the development of new drugs and diagnostic markers, and towards the creation of new therapeutic strategies. A major goal of the Conference is therefore to facilitate and reinforce contacts and networking between academia and profession, basic and clinical researchers and patients as well. To guarantee the quality of future research and new practical applications in our field, exchange and discussion between experienced colleagues, young scientists and professionals must be enthusiastically promoted. For this reason during 4th BBBB Conference the young scientist competition will be organized. Finally and importantly, the Organizing Committee of the 4th BBBB has decided to substantially reduce the registration fee for Young Scientists. Therefore we hope that in spite of not easy economic situation, this will motivate you to participate in the Conference. We are cordially welcoming you in Bled! Prof. Dr. Julijana Kristl Prof. Dr. Janja Marc Prof. Dr. Danijel Kikelj Brief history of the event The BBBB International Conferences have been initiated under the auspices of EUFEPS by the joint proposal of four founder countries associations: the Estonian Academical Society of Pharmacy and the Finnish Pharmaceutical Society (Baltic), the Hungarian Society for Pharmaceutical Sciences (Balaton), the Slovenian Pharmaceutical Society (Bled), and the Turkish Pharmaceutical Technology Scientists Association (Bosphorus) and have been decided to organize conferences biennially on the shore of a lake or on the seacoast of founder organization countries. The main purposes were to support young, bright and future promising scientists from these regions, to create close scientific contacts between founding and participant countries scientists and to share the state-of-the art level information during scientific program covering all important aspects of the pharmaceutical sciences. These goals were successfully implemented in the organization of three past conferences: 1st BBBB Balaton International Conference in Siofok jointly organized by Hungary and Slovenia in 2005; 2nd BBBB Baltic International Conference in Tartu jointly organized by Estonia and Finland in 2007 and 3rd BBBB Bosphorus International Conference on Pharmaceutical Sciences in Antalya organized by Turkish Pharmaceutical Technology Scientists Association in Abstracts were published as a Supplement of European Journal of Pharmaceutical Sciences. Aims and scopes The meeting will focus on important new achievements in laboratory diagnostic, medicinal chemistry and pharmaceutical technology, what is reflected through the main themes of the conference. This 4th BBBB, like its predecessors, once again will offer opportunities to exchange scientific ideas and create networks between people from academia, industry and biomedicine profession as well as between young and already established scientists and professionals. Main topics of the conference are: Recent strategies in drug delivery formulation: from materials to medicine anotechnology and nanotoxicity Translational medicine: from basic research to new diagnostic and treatment approaches All aspects of medicinal chemistry including drug design, discovery and development Methods, instrumentation and technologies in pharmacy and laboratory medicine Genomics and proteomics in diagnosis and treatment For more information visit our website

8 Invited speakers Dr. Scott Boyer AstraZeneca, Mölndal, Sweden Designing safer drugs: Past lessons and future challenges Prof. Dr. David Gurwitz Tel Aviv University, Tel Aviv, Israel Treating depression: Lessons from human lymphoblastoid cells Prof. Dr. Filiz Hincal Hacettepe University, Ankara, Turkey Phthalates as endocrine disrupting chemicals and pharmaceutical excipients Prof. Dr. Péter Mátyus Semmelweis University, Budapest, Hungary ew glycine transporter inhibitors: Design, synthesis and biological evaluation Prof. Dr. Andres Metspalu University of Tartu, Tartu, Estonia Biobanking: Challenges and opportunities Prof. Dr. Aleš Mrhar University of Ljubljana, Ljubljana Slovenia Translational medicine: How to explain variability of in vivo drug effects by in vitro experiments, a raloxifen case Prof. Dr. Hans-Uwe Simon University of Bern, Bern, Switzerland Old and new allergic diseases: From diagnosis to drug therapy Prof. Dr. Clive G. Wilson University of Strathclyde, Glasgow, United Kingdom Revolution: The applications of new imaging and delivery technologies in formulation prototyping Prof. Dr. Gerhard Winter Ludwig Maximilians Universität München, München, Germany Formulation of protein pharmaceuticals: Trends, truths and surprises from the last 20 years Abstracts Participants are invited to submit abstract on-line for oral or poster presentations before April 30, All accepted extended abstracts will be published in a special issue of European Journal of Pharmaceutical Sciences. Abstracts written only in English will be accepted. The Scientific Committee will inform you about acceptance of the abstract until June 30, Conference chair Prof. Dr. Julijana Kristl, Ljubljana, Slovenia Conference co-chairs Prof. Dr. Danijel Kikelj, Ljubljana, Slovenia Prof. Dr. Janja Marc, Ljubljana, Slovenia Founders of BBBB Conferences Prof. Dr. Dominique Duchene, Paris, France Prof. Dr. Istvan Hermecz, Budapest, Hungary Prof. Dr. Hincal Atilla, Ankara, Turkey Hans Linden (EUFEPS) Prof. Dr. Aleš Mrhar, Ljubljana, Slovenia Prof. Dr. Christian R. oe, Vienna, Austria Prof. Dr. Peep Veski, Tartu, Estonia Scientific Committee Prof. Dr. Karmela Barišić, Zagreb, Croatia Prof. Dr. Ruggero Bettini, Parma, Italy Prof. Dr. Sema Çalis, Ankara, Turkey Prof. Dr. Gerhard Ecker, Vienna, Austria Prof. Dr. Stanko Gobec, Ljubljana, Slovenia Prof. Dr. Gabor L. Kovacs, Pecs, Hungary Prof. Dr. Albin Kristl, Ljubljana, Slovenia Dr. Gašper Marc, Ljubljana, Slovenia Dr. Aleš Rotar, ovo mesto, Slovenia Dr. Vojmir Urlep, Ljubljana, Slovenia Prof. Dr. Arto Urtti, Helsinki, Finland Prof. Dr. Clive G. Wilson, Glasgow, United Kingdom Prof. Dr. Jari Yli-Kauhaluoma, Helsinki, Finland Exhibition Conference will be accompanied by the table top exhibition of products and technologies. We invite you to join the industrial exhibition in order to present your company and development achievements. For further information, please contact: Organizing Committee Saša Baumgartner (president) Lucija Peterlin Mašič (president) Marko Anderluh Mateja Cegnar Bojan Doljak Mirjana Gašperlin Iztok Grabnar Janez Kerč ataša Karas Kuželički Aleš Mlinarič Irena Mlinarič Raščan Barbara Možina Aleš Obreza Tomaž Vovk Franc Vrečer Jernej Zadnik

9 Satellite Symposium Oral Modified Release From Polymer to Drug Delivery System President of the Satellite Symposium Prof. Dr. Franc Vrečer, Ljubljana, Slovenia Conference venue The Conference will take place in Bled Festival Hall. Registration Registration will be available on-line. Important dates Conference dates: Satellite Symposium: Abstract submission: Abstract acceptance notification: Important addresses Conference Chair Prof. Dr. Julijana Kristl University of Ljubljana, Faculty of Pharmacy Aškerčeva 7, 1000 Ljubljana, Slovenia Phone: Fax: Organizing Committee Prof. Dr. Saša Baumgartner Prof. Dr. Lucija Peterlin Mašič Secretary of the Conference: Jelka Dolinar, MPharm Slovenian Pharmaceutical Society Dunajska 184A, 1000 Ljubljana, Slovenia Phone: Fax: Conference Registration and Accommodation Handling Kongresni Servis Albatros d.o.o., Ribenska 2, 4260 Bled, Slovenia Phone: 0386 (0) , Fax: +386 (0) , Organizing Societies: SFD, Slovenian Pharmaceutical Society, Slovenia University of Ljubljana, Faculty of Pharmacy, Slovenia We are very pleased that the conference is organised in partnership under the auspices of European Federation for Pharmaceutical Sciences, European Federation of Medicinal Chemistry and International Federation of Clinical Chemistry and Laboratory Medicine: European Federation for Pharmaceutical Sciences International Federation of Clinical Chemistry and Laboratory Medicine EFMC European Federation for Medicinal Chemistry th As co-organizers the following associations are supporting 4 BBBB Conference: HSPS, Hungarian Society for Pharmaceutical Sciences, Hungary Finnish Pharmaceutical Society Controlled Relese Society Slovenia Local Chapter Turkish Pharmacetical Technology Scientists' Association For more information visit our website

10 Farm Przegl auk, 2010,12, Białka inhibitorowe apoptozy (IAP) nowe możliwości leczenia nowotworów Proteins inhibitors of apoptosis (IAP) new target cancer therapy Marcin T. owak 2, Sławomir Dudek 1, Katarzyna Lorenc 2, Magdalena Kwiecień 1, Zbigniew Lorenc 2, Sabina Jara-owak 1 1 Katedra i Zakład Biologii Molekularnej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach 2 Oddział Chirurgii Ogólnej Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego nr 5 im. św. Barbary w Sosnowcu Streszczenie Białka inhibitorowe apoptozy (IAP) niedawno opisane białka, odgrywające znaczącą rolę w życiu komórki, wpływające poprzez regulacje apoptozy, na podział i śmierć komórki. Białka IAP obecne są zarówno w schorzeniach degeneracyjnych (np. w chorobie Parkinsona) jak i w chorobach z niekontrolowaną proliferacją komórek (choroba nowotworowa). Stanowić mogą nowy marker diagnostyczny nowotworów oraz cel terapeutyczny. Ich obecność może być odpowiedzialna za oporność guzów na chemioterapię. W pracy przedstawiono aktualny stan wiedzy na temat białek IAP podkreślając ich obecność w różnych schorzeniach, w tym w chorobach nowotrworowych i możliwości wykorzystania ich w terapii przeciwnowotworowej. Słowa kluczowe: IAP, apoptoza, terapia przeciwnowotworowa Abstract The proteins inhibitors of apoptosis (IAP) the recently described proteins, playing the significant role cell life, the influencing on division and the death of cell across the apoptosis. The IAP proteins are found both in degeneration illnesses (the disease the Parkinsona) and in diseases based on uncontrolled proliferation of cells (the neoplasmic disease). IAP could be new diagnostic marker of tumours as well as therapeutic aim. Their presence can be responsible for resistance of chemiotherapy. In this work was described the current state of knowledge of IAP proteins underlining their presence in different illnesses, mainly in cancer and possibility to used them in cancer therapy. Key words: IAP, apoptosis, cancer therapy Wstęp Białka inhibitorowe apoptozy IAP (ang. Inhibitors of Apoptosis Protein) to opisane w ostatnim dziesięcioleciu proteiny mające wpływ na apoptozę, czyli zaprogramowaną śmierć komórki. Pełnią one różne funkcje, zarówno w czasie podziału, wzrostu i różnicowania komórek. Poznano osiem białek IAP: XIAP (ang. Human X Chromosome-Encoded IAP), IAP-1, IAP-2, ML-IAP/Liwin (ang. Melanoma IAP), ILP-2 (ang. IAP-like Protein 2), AIP (ang. euronal Apoptosis-Inhibitory Protein), BRUCE/Apollon i surwiwina. Cała grupa charakteryzuje się obecnością co najmniej jednej domeny BIR (ang. Baculoviral IAP Repeat) - BIR1, BIR2 lub BIR3 i dodatkowo domen typowych dla danego białka [1, 8]. Białka IAP wykryto w kilku schorzeniach, zarówno ze zmianami degeneracyjnymi komórek oraz ze zmianami proliferacyjnymi, czyli nadmiernym rozrostem komórek. Pierwsza grupa obejmuje choroby ze spadkiem odbudowy i regeneracji komórek takie jak choroby neurodegeneracyjne, z uszkodzeniem komórek nerwowych rdzenia i mózgu. Ograniczając zasięg apoptozy, wykorzystując m.in. białka IAP, można przyczynić się do zmniejszenia postępu choroby, a tym samym lepszego leczenia. Prowadzone są próby z wykorzystaniem adenowirusowych wektorów z AIP, IAP-1 i IAP-2. Przy pomocy wektorów można wprowadzić geny kodujące IAP powodując nadekspresje białek i przyblokowanie apoptozy, co w rezultacie może opóźnić niszczenie komórek. Początkowo zablokowano w ten sposób apoptozę in vitro w modelu z uszkodzeniem nerwu kulszowego [2] i wzrokowego [3]. Później wykazano, że nadekspresja AIP ma działanie protekcyjne w hydroksydopaminowym modelu choroby Parkinsona [4]. Wszystkie te doniesienia pozwalają mieć nadzieje na leczenie chorób degeneracyjnych z udziałem wektorów genowych kodujących IAP. Kolejna grupa schorzeń to choroby z nadmierną proliferacją i namnażaniem komórek. ależą do nich choroby nowotworowe. owotwory to różna i heterogenna grupa chorób, rozwijająca się na bazie różnorodnych komórek, które namnażają się w niekontrolowany sposób. Z jednej strony nadmierny, niekontrolowany rozrost, z drugiej przyblokowana apoptoza i brak niszczenia zmutowanych komó- 10

11 Farm Przegl auk, 2010,12, copyright 2010 Grupa dr. A. R. Kwiecińskiego ISS Ryc. 1. Model terapii przeciwnowotworowej skierowanej przeciwko białkom IAP. rek prowadzą do wzrostu guza. Jedną z możliwości regulacji jest chemioterapia i radioterapia, które między innymi mogą modulować apoptozę i poprzez nią doprowadzać do niszczenia guzów nowotworowych. Białka IAP w nowotworach IAP stanowią główny czynnik w regulacji apoptozy, co potwierdzone jest nadekspresją tych białek w różnych liniach nowotworowych. Zaburzenie apoptozy z jednoczesnym wzrostem ekspresji białek IAP najszerzej opisano dla surwiwiny. Surwiwina obecna jest w komórkach embrionalnych i w różnych typach nowotworów. Jej obecność koreluje z gorszą prognozą. Proteina XIAP koreluje z ciężkością przebiegu i prognozą w ostrej białaczce szpikowej AML (ang. acute myeloid leucemia) i nowotworze nerki. Zahamowanie działania XIAP można uzyskać dzięki zastosowaniu adenowiralnych wektorów, transportujących antysensowne XIAP cda. Zmniejszają one chemiooprność raka jajnika [5] oraz zwiększają radioczułość w niedrobnokomorkowym raku płuc [6]. Amplifikacja w obrębię genów kodujących IAP-1 i IAP-2 w regionie 11q21-q23, jest obecna w różnych nowotworach między innymi meduloblastomie, raku nerki, glioblastomie, raku żołądka, niedrobnokomorkowym raku płuc [6]. W raku przełyku jest także obecna amplifikacja IAP-1. Dodatkowo wykazano genetyczne IAP w onkogenezie MALT B (ang. mucosa-associated lymphoid tissue) - komórkowego chłoniaka. Translokacja t (11;18) dla białka IAP -2 pojawia się u 50% pozawęzłowego MALT. Lokalizacja żołądkowa chłoniaka MALT, która nie odpowiada na antybiotykoterapię posiada translokacje w zakresie IAP-2. Ponadto IAP-1 i IAP-2 pełnią supresyjną rolę w szpiczaku mnogim - MM (ang. Multiple Myeloma), blokując receptorowy szlak niszczenia komórki, a w następstwie proliferację limfocytów. Delecja w zakresie tych białek powoduje przedłużenie życia komórki. Podobne działanie zaobserwowano w chłoniakach nieziarniczych HL (ang. non-hodgkin lymphoma) w odniesieniu do IAP-1 i IAP-2 [7, 8]. Zahamowanie ekspresji, a tym samym przyblokowanie działania IAP nasila apoptozę, nasila rozpad komórki ma więc potencjalne możliwości terapeutyczne nowotworów. Możliwości terapeutyczne Oporność komórek na apoptozę to jedna z przyczyn rozwoju nowotworów. amnażanie się uszkodzonych komórek, bez możliwości ich niszczenia leży u podłoża rozwoju chorób nowotworowych. Poznanie mechanizmów regulacji apoptozy ukierunkuje terapię. Występowanie zmiennej chemiooporności w niektórych guzach wskazuje na występowanie czynników regulacyjnych, których eliminacja pozwoli na skuteczniejsze leczenie. Badania in vitro pokazały, że nadekspresja IAP łączy się ze wzrostem chemiooporności. Przyhamowanie działania IAP może stanowić krok terapii chorób nowotworowych i innych chorób proliferacyjnych. Antysensowne oligonukleotydy (ASO) skierowane przeciwko IAP Od niedawna podjęto próbę zastosowania selektywnych inhibitorów ekspresji genów w leczeniu genetycznych uszkodzeń. Antysensowne oligonukleotydy są krótkimi odcinkami DA składającymi się z nukleotydów komplementarnych do mra. Połączenie tych odcinków z odpowiednimi mra powoduje blokowanie działania genów [9]. Zablokowanie białek regulujących apoptozę jest jedną z możliwych terapii przyszłości. Wykorzystując ASO uzyskano 85% redukcje poziomu XIAP w linii komórek raka piersi [10]. Zmniejszona ekspresja XIAP znacznie uwrażliwia komórki raka na działanie leków cytotoksycznych - udowodniono to dla taxolu, etopozydu i doxorubicyny [11]. Podobne wyniki uzyskano w leczeniu raka trzustki i w raku prostaty [11, 12]. Obiecujące badania są prowadzone nad terapią chorób mielo- i limfoproliferacyjnych [13]. Surwiwina jest nieobecna w zdrowych i zróżnicowanych komórkach. Poziom surwiwiny wzrasta w komórkach nowotworowych neuroblastomie, raku trzustki, prostaty, żołądka, jelita grubego, pęcherza moczowego, przełyku i czerniaka. Zwiększona ekspresja łączy się z gorszą prognozą, obniżeniem przeżycia i zwiększoną opornością na chemio- i radioterapię [14]. Wykorzystanie antysensownego oligonukleotydu (ASO) w leczeniu raka płuc powoduje zmniejszenie wpływu surwiwiny, indukuje apoptozę, stymuluje wyższe poziomy kaspazy -3 i podwyższa czułość chemioterapii. Małe antysensowne molekuły (SMC) SMC zostały opisane w 2007 roku jako elementy łączące IAP i powodujące osłabienie ich działania. Opisano małe antysensowne molekuły (SMC) skierowane przeciwko 11

12 Farm Przegl auk, 2010, 12 XIAP, Liwina, IAP-1 i IAP-2 [15]. Molekuły działają poprzez ubikwitynyzacje i degradacje białek IAP, co zwalnia przytrzymywane przez IAP reakcje wzbudzenia apoptozy. iektóre z SMC poprzez przyhamowanie IAP aktywują dodatkowo produkcję TFα (ang. tumor necrosis factor, czynnik martwicy nowotworu), a w konsekwencji aktywacje kaspazy-8, enzymu biorącego udział w wzbudzeniu apoptozy [16]. Działanie SMC jest wynikiem łączenia domen BIR2 i BIR3 pomiędzy sobą w obrębie jednego lub kilku podobnych molekuł IAP. Połączone ze sobą białka IAP ulegają autoubikwitynacji i dalszej degradacji [8]. Kolejne doniesienia podają, że w niektórych nowotworach SMC nie są aktywatorami apoptozy, ale jedynie elementami pośrednimi, niezbędnymi do lepszego wykorzystania chemioterapii. Dla przykładu, w chłoniakach nieziarniczych (HL) i szpiczaku mnogim leczenie samymi SMC jest niewystarczające, więc dodatkowo podaje się chemioterapeutyki. Duże nadzieje łączy się z próbami przedklinicznymi SMC molekuł skierowanych przeciwko XIAP. Jedną z nich jest Xantag złożona z polifenylowych elementów oddziałujących na kaspazy -3 i -7, w szlaku wzbudzenia apoptozy. Kaspazy -3, -7 to kaspazy efektorowe nasilające apoptozę i rozpad komórki. W stworzonym modelu opisano dysocjacje połączeń XIAP z kaspazą 3, dzięki czemu uzyskuje ona działanie antynowotworowe [17]. Podobne właściwości ma TWX006 będący w próbach przedklinicznych. Japończycy opisali embeline, z glonów japońskich, która ma właściwości hamowania połączeń XIAP z domeną BIR3. Wpływa to na aktywacje w komórkach nowotworowych kaspazy -9, czyli kaspazy inicjującej, aktywowanej czynnikami uwalnianymi z mitochondriów, która aktywuje kolejne kaspazy prowadząc do apoptozy [18]. Badanie rezonansem magnetycznym potwierdziło, że embelina oddziaływuje na domenę BIR3 w XIAP, przez którą łączy się ona z kaspazą -9. Embelina wydaje się mieć podobne działanie jak SMC w swojej zdolności do aktywacji TFα lub w uwrażliwieniu tkanki nowotworowej na chemioterapeutyki [19]. Modulatory IAP To struktury łączące się poprzez domeny BIR z białkami IAP powodując ich przyblokowanie. Opisano ich działanie dla IAP-1 oraz IAP-2. IAP-1 może być destabilizowany przez analogi bestatiny (Ubenimex), aminopeptydazy stosowanej w leczeniu białaczek w Japonii [20]. Bestatina degraduje IAP-1 powodując jego zablokowanie poprzez połączenie z BIR3 [21]. Miejsce połączenia jest wciąż opracowywane prawdopodobnie jest wspólne z proteiną Smac/ DIABLO, czyli proteiną uwalnianą z mitochondriów bezpośrednio hamującą białka IAP. Podobnie opisano powiązanie proteiny IAP-2 z molekułą Ro Prawdopodobnie istnieje wspólne miejsce połączenia, a połączenie obu jest wymagane do blokowania szlaku receptorowego wzbudzania apoptozy. Antagoniści białka IAP Trwają badania nad molekularnymi antagonistami surwiwiny wykazującymi hamujący wpływ na jej ekspresję. Zaliczmy do nich molekułę YM155 będącą w II fazie badań oraz Terameprokol będącą półsyntetyczną molekułą [22, 23]. Obok antagonistów surwiwiny, opisano antynowotworowy czynnik Shepherdine, który niszczy połączenia surwiwiny z białkiem stabilizującym hsp90 (24). Zablokowanie kompleksu surwiwiny-hsp90 powoduje wzbudzenie apoptozy szlakiem mitochondrialnym. W 2006 roku opisano kilka niebiałkowych molekuł podobnych do Shepherdiny określanych jako AICAR (ang. aminoimidazol carboxamid ribonucleotide). Oddziaływują one na procesy translacji protein oraz metabolizm glukozy [25]. Po raz pierwszy AICAR zostały opisane w leczeniu cukrzycy typu II [26]. Zarówno AICAR i Shepherdina wydają się wykazywać przeciwnowotworowe działanie w mechanizmie pobudzania apoptozy. Adenowiralne wektory blokujące IAP Adenowiralne wektory to jedna z kolejnych metod w leczeniu z wykorzystaniem IAP. Wprowadzenie do komórek wektorów adenowiralnych ma wpływ na regulację cyklu komórkowego i apoptozy. ajwięcej prac opartych o tą metodę opisano dla IAP surwiwiny. Dezaktywując surwiwinę, można oczekiwać poprawy skuteczności leczenia przeciwnowotworowego. Wytworzenie mutacji surwiwiny w zakresie Cyst84-Ala lub Thr34-Ala w domenie BIR, powoduje w czerniaku wzrost liczby apoptoz. Mutacja Thr34-Ala powoduje przyblokowanie oddziaływania surwiwiny z kaspazą 9 [27]. Adenowirus wykorzystany do nadekspresji zmutowanej surwiwiny, wywołuje spontaniczną apoptozę w raku piersi, szyjki macicy, prostaty, jelita grubego, ale nie obserwowano tego efektu w prawidłowych komórkach [28]. Badania z linią komórkową raka piersi wykazały, że zastosowanie wektora adenowiralnego zmniejsza masę guza, zdolność przerzutowania i indukuje apoptozę [8]. Immunoterapia Jedną z najnowszych metod w leczeniu nowotworów jest wykorzystanie szczepionek do stymulacji własnego układu odpornościowego. Metoda ta opisana z wykorzystaniem białka IAP surwiwiny, obecnej w nowotworach, może stanowić potencjalny cel leczenia immunomodulującego. Wytworzenie przeciwciał przeciwko surwiwinie pomoże w eliminacji tego IAP z surowicy, a tym samym nasili apoptozę, co pośrednio może przyśpieszyć niszczenie nowotworowych komórek [22]. Podsumowanie Białka inhibitorowe apoptozy nie tylko kontrolują śmierć komórki, ale także wpływają na sygnały szlaków komunikacyjnych. Równowaga pomiędzy śmiercią komórki indukowaną przez aktywację kaspaz, i hamowaniem procesu zależnego od IAP stanowi fundamentalny element życia komórek. Dokładne poznanie mechanizmów regulacji apoptozy pomoże w przyszłości w wyjaśnieniu i leczeniu wielu schorzeń, w tym chorób nowotworowych. Odkrycie podłoża genetycznego i patomechanizmu apoptozy, poznanie mechanizmów jej blokowania daje nadzieje na pojawienie się możliwości zastosowania w klinice nowych, celowanych leków (ang. target therapy), które mogą zmienić naturalny przebieg choroby i wpłynąć na ostateczne rokowanie. 12

Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego

Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego Aleksandra Sałagacka Ocena ekspresji genu ABCG2 i białka oporności raka piersi (BCRP) jako potencjalnych czynników prognostycznych w raku jelita grubego Pracownia Biologii Molekularnej i Farmakogenomiki

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3. Amplifikacja genu ccr5 Homo sapiens wykrywanie delecji Δ32pz warunkującej oporność na wirusa HIV

Ćwiczenie 3. Amplifikacja genu ccr5 Homo sapiens wykrywanie delecji Δ32pz warunkującej oporność na wirusa HIV Ćwiczenie 3. Amplifikacja genu ccr5 Homo sapiens wykrywanie delecji Δ32pz warunkującej oporność na wirusa HIV Cel ćwiczenia Określenie podatności na zakażenie wirusem HIV poprzez detekcję homo lub heterozygotyczności

Bardziej szczegółowo

Materiał i metody. Wyniki

Materiał i metody. Wyniki Abstract in Polish Wprowadzenie Selen jest pierwiastkiem śladowym niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Selen jest wbudowywany do białek w postaci selenocysteiny tworząc selenobiałka (selenoproteiny).

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT 2. The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry. Conference information:

KOMUNIKAT 2. The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry. Conference information: AT 1 KOMUNIKAT 2 The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry Conference information: AT 1 PLACE OF CONFERENCE Address: ACH - DS "Krakowiak" 30-150 Kraków

Bardziej szczegółowo

Technika fluorescencyjnego oznaczania aktywności enzymów. Wstęp:

Technika fluorescencyjnego oznaczania aktywności enzymów. Wstęp: Technika fluorescencyjnego oznaczania aktywności enzymów Wstęp: Wśród technik biologii molekularnej jedną z najczęściej stosowanych jest technika fluorescencyjna. Stosując technikę fluorescencyjną można

Bardziej szczegółowo

XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII. XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY

XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII. XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY XXVII KONFERENCJA NAUKOWA nt. PADACZKI POLSKIEGO TOWARZYSTWA EPILEPTOLOGII Warszawa 12-14.05.2016 Pierwsze powiadomienie XXVII th CONFERENCE ON EPILEPSY of the POLISH SOCIETY OF EPILEPTOLOGY Warsaw, May

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu IONS-14 / OPTO Meeting For Young Researchers 2013 Khet Tournament On 3-6 July 2013 at the Faculty of Physics, Astronomy and Informatics of Nicolaus Copernicus University in Torun (Poland) there were two

Bardziej szczegółowo

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA

Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Materiały do ćwiczeń z przedmiotu: BIOLOGIA MOLEKULARNA Zakład Biologii Molekularnej Wydział Farmaceutyczny, WUM ul. Banacha 1, 02-097 Warszawa IZOLACJA DNA Z HODOWLI KOMÓRKOWEJ.

Bardziej szczegółowo

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges www.european-ecotourism.pl registration: office@european-ecotourism.pl enquires: biuro@sie.org.pl tel. +48 725 994 964 Social Ecological Institute is pleased to invite to III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE

Bardziej szczegółowo

I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE

I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE I INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE EU SECURITY AND CRISIS MANAGEMENT FLOOD-2010 ATENEUM UNIVERSITY IN GDANSK P FUNDATION PRO POMERANIA NOTICE NO. 1 I International Scientific Conference EU SECURITY

Bardziej szczegółowo

Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej

Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej MedTrends 2016 Europejskie Forum Nowoczesnej Ochrony Zdrowia Zabrze, 18-19 marca 2016 r. Personalizacja leczenia w hematoonkologii dziecięcej Prof. dr hab. n. med. Tomasz Szczepański Katedra i Klinika

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii

Uniwersytet Łódzki, Instytut Biochemii Życie jest procesem chemicznym. Jego podstawą są dwa rodzaje cząsteczek kwasy nukleinowe, jako nośniki informacji oraz białka, które tę informację wyrażają w postaci struktury i funkcji komórek. http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/medicine/laureates/1959/press.html?print=1

Bardziej szczegółowo

Gdzie chirurg nie może - - tam wirusy pośle. czyli o przeciwnowotworowych terapiach wirusowych

Gdzie chirurg nie może - - tam wirusy pośle. czyli o przeciwnowotworowych terapiach wirusowych Gdzie chirurg nie może - - tam wirusy pośle czyli o przeciwnowotworowych terapiach wirusowych Wirusy zwiększające ryzyko rozwoju nowotworów HBV EBV HCV HTLV HPV HHV-8 Zmniejszenie liczby zgonów spowodowanych

Bardziej szczegółowo

KOŁO NAUKOWE IMMUNOLOGII. Mikrochimeryzm badania w hodowlach leukocytów in vitro

KOŁO NAUKOWE IMMUNOLOGII. Mikrochimeryzm badania w hodowlach leukocytów in vitro KOŁO NAUKOWE IMMUNOLOGII Mikrochimeryzm badania w hodowlach leukocytów in vitro Koło Naukowe Immunolgii kolo_immunologii@biol.uw.edu.pl kolo_immunologii.kn@uw.edu.pl CEL I PRZEDMIOT PROJEKTU Celem doświadczenia

Bardziej szczegółowo

Dr hab. n. med. Paweł Blecharz

Dr hab. n. med. Paweł Blecharz BRCA1 zależny rak piersi i jajnika odmienności diagnostyczne i kliniczne (BRCA1 dependent breast and ovarian cancer clinical and diagnostic diversities) Paweł Blecharz Dr hab. n. med. Paweł Blecharz Dr

Bardziej szczegółowo

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska

Hematoonkologia w liczbach. Dr n med. Urszula Wojciechowska Hematoonkologia w liczbach Dr n med. Urszula Wojciechowska Nowotwory hematologiczne wg Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (rew 10) C81 -Chłoniak Hodkina C82-C85+C96

Bardziej szczegółowo

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska

Dane mikromacierzowe. Mateusz Markowicz Marta Stańska Dane mikromacierzowe Mateusz Markowicz Marta Stańska Mikromacierz Mikromacierz DNA (ang. DNA microarray) to szklana lub plastikowa płytka (o maksymalnych wymiarach 2,5 cm x 7,5 cm) z naniesionymi w regularnych

Bardziej szczegółowo

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF

Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Agnieszka Gładysz Ocena ekspresji genów proangiogennych w komórkach nowotworowych OVP-10 oraz transfektantach OVP-10/SHH i OVP-10/VEGF Katedra i Zakład Biochemii i Chemii Klinicznej Akademia Medyczna Prof.

Bardziej szczegółowo

The 45 th International Biometrical Colloquium

The 45 th International Biometrical Colloquium AT 1 CONFERENCE CIRCULAR 1 The 45 th International Biometrical Colloquium 45 Międzynarodowe Colloquium Biometryczne Dymaczewo, Poland, 6 9 September 2015, Dymaczewo, 6 9 września 2015 CONFERENCE CIRCULAR

Bardziej szczegółowo

Analiza mutacji genów EGFR, PIKCA i PTEN w nerwiaku zarodkowym

Analiza mutacji genów EGFR, PIKCA i PTEN w nerwiaku zarodkowym Analiza mutacji genów EGFR, PIKCA i PTEN w nerwiaku zarodkowym mgr Magdalena Brzeskwiniewicz Promotor: Prof. dr hab. n. med. Janusz Limon Katedra i Zakład Biologii i Genetyki Gdański Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

TERAPIA GENOWA. dr Marta Żebrowska

TERAPIA GENOWA. dr Marta Żebrowska TERAPIA GENOWA dr Marta Żebrowska Pracownia Diagnostyki Molekularnej i Farmakogenomiki, Zakładu Biochemii Farmaceutycznej, Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Źródło zdjęcia: httpblog.ebdna.plindex.phpjednoznajwiekszychzagrozenludzkosciwciazniepokonane

Bardziej szczegółowo

Metody badania ekspresji genów

Metody badania ekspresji genów Metody badania ekspresji genów dr Katarzyna Knapczyk-Stwora Warunki wstępne: Proszę zapoznać się z tematem Metody badania ekspresji genów zamieszczonym w skrypcie pod reakcją A. Lityńskiej i M. Lewandowskiego

Bardziej szczegółowo

TaqNovaHS. Polimeraza DNA RP902A, RP905A, RP910A, RP925A RP902, RP905, RP910, RP925

TaqNovaHS. Polimeraza DNA RP902A, RP905A, RP910A, RP925A RP902, RP905, RP910, RP925 TaqNovaHS RP902A, RP905A, RP910A, RP925A RP902, RP905, RP910, RP925 RP902A, RP905A, RP910A, RP925A RP902, RP905, RP910, RP925 TaqNovaHS Polimeraza TaqNovaHS jest mieszaniną termostabilnej polimerazy DNA

Bardziej szczegółowo

Inżynieria genetyczna- 6 ECTS. Inżynieria genetyczna. Podstawowe pojęcia Część II Klonowanie ekspresyjne Od genu do białka

Inżynieria genetyczna- 6 ECTS. Inżynieria genetyczna. Podstawowe pojęcia Część II Klonowanie ekspresyjne Od genu do białka Inżynieria genetyczna- 6 ECTS Część I Badanie ekspresji genów Podstawy klonowania i różnicowania transformantów Kolokwium (14pkt) Część II Klonowanie ekspresyjne Od genu do białka Kolokwium (26pkt) EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

Wybrane techniki badania białek -proteomika funkcjonalna

Wybrane techniki badania białek -proteomika funkcjonalna Wybrane techniki badania białek -proteomika funkcjonalna Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich (lub prawie wszystkich) białek komórkowych Zalety analizy proteomu w porównaniu z analizą trankryptomu:

Bardziej szczegółowo

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński

3 Zespół czerwonego ucha opis, diagnostyka i leczenie Antoni Prusiński. 4 Zawroty głowy w aspekcie medycyny ratunkowej Antoni Prusiński VERTIGOPROFIL VOL. 3/Nr 3(11)/2009 Redaktor naczelny: Prof. dr hab. n. med. Antoni Prusiński Zastępca redaktora naczelnego: Dr n. med. Tomasz Berkowicz 2 XXXVI Międzynarodowy Kongres Towarzystwa Neurootologicznego

Bardziej szczegółowo

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY d r i n ż. Magdalena Górnicka Zakład Oceny Żywienia Katedra Żywienia Człowieka WitaminyA, E i C oraz karotenoidy Selen Flawonoidy AKRYLOAMID Powstaje podczas przetwarzania

Bardziej szczegółowo

CZWARTEK r. INTERAKTYWNE WARSZTATY SZKOLENIOWE. Moderatorzy: prof. dr hab. med. Zbigniew Kojs prof. dr hab. med.

CZWARTEK r. INTERAKTYWNE WARSZTATY SZKOLENIOWE. Moderatorzy: prof. dr hab. med. Zbigniew Kojs prof. dr hab. med. CZWARTEK 08.09.2016 r. INTERAKTYWNE WARSZTATY SZKOLENIOWE Moderatorzy: prof. dr hab. med. Zbigniew Kojs prof. dr hab. med. Łukasz Wicherek 15:00-17:00 Miejsce wielonarządowej resekcji w leczeniu chorych

Bardziej szczegółowo

Biologia molekularna

Biologia molekularna Biologia molekularna 1. Metryczka Nazwa Wydziału Program kształcenia Wydział Farmaceutyczny z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Analityka Medyczna, studia jednolite magisterskie, studia stacjonarne i niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

III Scientific Conference of PhD Students of University of Bialystok

III Scientific Conference of PhD Students of University of Bialystok Białystok 18 th June 2014 III Scientific Conference of PhD Students of University of Bialystok International Cooperation and Regional Development Challenges, Perspectives Dear Sir/Madame, On behalf of

Bardziej szczegółowo

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia

Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane. Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Genetyczne podłoże nowotworzenia Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Rozmnażanie i wzrost komórek sąściśle kontrolowane Połączenia komórek

Bardziej szczegółowo

TaqNova-RED. Polimeraza DNA RP20R, RP100R

TaqNova-RED. Polimeraza DNA RP20R, RP100R TaqNova-RED Polimeraza DNA RP20R, RP100R RP20R, RP100R TaqNova-RED Polimeraza DNA Rekombinowana termostabilna polimeraza DNA Taq zawierająca czerwony barwnik, izolowana z Thermus aquaticus, o przybliżonej

Bardziej szczegółowo

Zawartość. Wstęp 1. Historia wirusologii. 2. Klasyfikacja wirusów

Zawartość. Wstęp 1. Historia wirusologii. 2. Klasyfikacja wirusów Zawartość 139585 Wstęp 1. Historia wirusologii 2. Klasyfikacja wirusów 3. Struktura cząstek wirusowych 3.1. Metody określania struktury cząstek wirusowych 3.2. Budowa cząstek wirusowych o strukturze helikalnej

Bardziej szczegółowo

// // Zastosowanie pól magnetycznych w medycynie. Wydanie drugie. Autor: Aleksander Sieroń.

// // Zastosowanie pól magnetycznych w medycynie. Wydanie drugie. Autor: Aleksander Sieroń. // // Zastosowanie pól magnetycznych w medycynie. Wydanie drugie. Autor: Aleksander Sieroń. Prof. Aleksander Sieroń jest specjalistą z zakresu chorób wewnętrznych, kardiologii i medycyny fizykalnej. Kieruje

Bardziej szczegółowo

CENNIK DIAGNOSTYKA NIEPŁODNOŚCI MĘSKIEJ

CENNIK DIAGNOSTYKA NIEPŁODNOŚCI MĘSKIEJ CENNIK DIAGNOSTYKA NIEPŁODNOŚCI MĘSKIEJ AZOOSPERMIA badanie wykrywa delecje w regionie długiego ramienia chromosomu Y w fragmencie zwanym AZF, będące często przyczyną azoospermii lub oligospermii o podłożu

Bardziej szczegółowo

Klonowanie molekularne Kurs doskonalący. Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP

Klonowanie molekularne Kurs doskonalący. Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP Klonowanie molekularne Kurs doskonalący Zakład Geriatrii i Gerontologii CMKP Etapy klonowania molekularnego 1. Wybór wektora i organizmu gospodarza Po co klonuję (do namnożenia DNA [czy ma być metylowane

Bardziej szczegółowo

"Strategic management in organizations XXI Century"

Strategic management in organizations XXI Century INTERNATIONAL CONFERENCE "Strategic management in organizations XXI Century" On the days:15 th -17 th of September 2016 in Gdansk POLAND Organizator: Groupivg.com e-mail: biuro@groupivg.com www.groupivg.com

Bardziej szczegółowo

National Programme for the Development of Transplantation Medicine

National Programme for the Development of Transplantation Medicine National Programme for the Development of Transplantation Medicine Conference & Workshop on Human Transplants Identification and Monitoring in European Union Quality and Safety Standards Katowice, October

Bardziej szczegółowo

prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie

prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie prof. Joanna Chorostowska-Wynimko Zakład Genetyki i Immunologii Klinicznej Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc w Warszawie Sekwencyjność występowania zaburzeń molekularnych w niedrobnokomórkowym raku płuca

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne systemy ekspresji genów

Nowoczesne systemy ekspresji genów Nowoczesne systemy ekspresji genów Ekspresja genów w organizmach żywych GEN - pojęcia podstawowe promotor sekwencja kodująca RNA terminator gen Gen - odcinek DNA zawierający zakodowaną informację wystarczającą

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

CZWARTEK r. godzina: 15:00-19:00 INTERAKTYWNE WARSZTATY SZKOLENIOWE

CZWARTEK r. godzina: 15:00-19:00 INTERAKTYWNE WARSZTATY SZKOLENIOWE CZWARTEK 08.09.2016 r. godzina: 15:00-19:00 INTERAKTYWNE WARSZTATY SZKOLENIOWE Moderatorzy: prof. dr hab. med. Zbigniew Kojs prof. dr hab. med. Łukasz Wicherek 15:00-17:00 Miejsce wielonarządowej resekcji

Bardziej szczegółowo

Nowe leki onkologiczne kierunki poszukiwań. 20 września 2013 roku

Nowe leki onkologiczne kierunki poszukiwań. 20 września 2013 roku Nowe leki onkologiczne kierunki poszukiwań 20 września 2013 roku Wyzwania Nowotwór ma być wyleczalny. Nowotwór ma z choroby śmiertelnej stać się chorobą przewlekłą o długim horyzoncie czasowym. Problemy

Bardziej szczegółowo

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego

Informacja prasowa. Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Informacja prasowa Ruszył drugi cykl spotkań edukacyjnych dla chorych na szpiczaka mnogiego Warszawa, 28 października Chorzy na szpiczaka mnogiego w Polsce oraz ich bliscy mają możliwość uczestniczenia

Bardziej szczegółowo

Transformacja pośrednia składa się z trzech etapów:

Transformacja pośrednia składa się z trzech etapów: Transformacja pośrednia składa się z trzech etapów: 1. Otrzymanie pożądanego odcinka DNA z materiału genetycznego dawcy 2. Wprowadzenie obcego DNA do wektora 3. Wprowadzenie wektora, niosącego w sobie

Bardziej szczegółowo

Lista wniosków w konkursach obsługiwanych przez system OSF

Lista wniosków w konkursach obsługiwanych przez system OSF Lista wniosków w konkursach obsługiwanych przez system OSF Wartości filtrów: Konkurs 39; Decyzja zakwalifikowany; L.P.: 1 Numer wniosku: N N405 133139 Połączenia gadolinowych kompleksów pochodnych mebrofeniny

Bardziej szczegółowo

Program Konferencji Sesja I. Wielodyscyplinarne leczenie miejscowo-zaawansowanego raka pęcherza moczowego Piotr Kryst, Jacek Fijuth

Program Konferencji Sesja I. Wielodyscyplinarne leczenie miejscowo-zaawansowanego raka pęcherza moczowego Piotr Kryst, Jacek Fijuth Program Konferencji 09.00 10.00 Spotkanie nadzoru specjalistycznego 10.30 10.40 Rozpoczęcie konferencji Maciej Krzakowski 10.40 11.25 Sesja I. Wielodyscyplinarne leczenie miejscowo-zaawansowanego raka

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza dr hab. Beata Schlichtholz Gdańsk, 20 października 2015 r. Katedra i Zakład Biochemii Gdański Uniwersytet Medyczny ul. Dębinki 1 80-211 Gdańsk Recenzja rozprawy doktorskiej mgr inż. Artura Zajkowicza pt.

Bardziej szczegółowo

Techniki immunoenzymatycznego oznaczania poziomu hormonów (EIA)

Techniki immunoenzymatycznego oznaczania poziomu hormonów (EIA) Techniki immunoenzymatycznego oznaczania poziomu hormonów (EIA) Wstęp: Test ELISA (ang. Enzyme-Linked Immunosorbent Assay), czyli test immunoenzymatyczny (ang. Enzyme Immunoassay - EIA) jest obecnie szeroko

Bardziej szczegółowo

Novabeads Food DNA Kit

Novabeads Food DNA Kit Novabeads Food DNA Kit Novabeads Food DNA Kit jest nowej generacji narzędziem w technikach biologii molekularnej, umożliwiającym izolację DNA z produktów spożywczych wysoko przetworzonych. Metoda oparta

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

Tarczyca a ciąża. Kraków 22-23 października 2010. www.tarczycaciaza.cm-uj.krakow.pl

Tarczyca a ciąża. Kraków 22-23 października 2010. www.tarczycaciaza.cm-uj.krakow.pl Tarczyca a ciąża Kraków 22-23 października 2010 Organizator: Katedra i Klinika Endokrynologii Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum www.tarczycaciaza.cm-uj.krakow.pl Szanowni Państwo, Drogie Koleżanki,

Bardziej szczegółowo

BUDOWA I FUNKCJA GENOMU LUDZKIEGO

BUDOWA I FUNKCJA GENOMU LUDZKIEGO BUDOWA I FUNKCJA GENOMU LUDZKIEGO Magdalena Mayer Katedra i Zakład Genetyki Medycznej UM w Poznaniu 1. Projekt poznania genomu człowieka: Cele programu: - skonstruowanie szczegółowych map fizycznych i

Bardziej szczegółowo

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456

Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 4, s. 441-456 Anna Ratajska 1 2 1 1 Instytut Psychologii, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego Institute of Psychology, Kazimierz Wielki University in Bydgoszcz

Bardziej szczegółowo

Odrębności diagnostyki i leczenia raka piersi u młodych kobiet

Odrębności diagnostyki i leczenia raka piersi u młodych kobiet Odrębności diagnostyki i leczenia raka piersi u młodych kobiet Barbara Radecka Opolskie Centrum Onkologii Amadeo Modigliani (1884-1920) 1 Młode chore Kto to taki??? Daniel Gerhartz (1965-) 2 3 Grupy wiekowe

Bardziej szczegółowo

Leczenie i rokowanie w zakażeniach HIV. Brygida Knysz Polskie Towarzystwo Naukowe AIDS

Leczenie i rokowanie w zakażeniach HIV. Brygida Knysz Polskie Towarzystwo Naukowe AIDS Leczenie i rokowanie w zakażeniach HIV Brygida Knysz Polskie Towarzystwo Naukowe AIDS Cel terapii przeciwwirusowej Jak najdłużej maksymalna supresja replikacji HIV i utrzymanie odpowiedniej liczby limfocytów

Bardziej szczegółowo

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej

Pakiet onkologiczny. w podstawowej opiece zdrowotnej Pakiet onkologiczny w podstawowej opiece zdrowotnej Agnieszka Jankowska-Zduńczyk Specjalista medycyny rodzinnej Konsultant krajowy w dziedzinie medycyny rodzinnej Profilaktyka chorób nowotworowych Pakiet

Bardziej szczegółowo

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej

Podstawy mikrobiologii. Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Podstawy mikrobiologii Wykład 3 Wirusy bezkomórkowe formy materii oŝywionej Budowa wirusów Wirusy nie mają budowy komórkowej, zatem pod względem biologicznym nie są organizmami Ŝywymi! Są to twory nukleinowo

Bardziej szczegółowo

TECHNIKI ANALIZY RNA TECHNIKI ANALIZY RNA TECHNIKI ANALIZY RNA

TECHNIKI ANALIZY RNA TECHNIKI ANALIZY RNA TECHNIKI ANALIZY RNA DNA 28SRNA 18/16S RNA 5SRNA mrna Ilościowa analiza mrna aktywność genów w zależności od wybranych czynników: o rodzaju tkanki o rodzaju czynnika zewnętrznego o rodzaju upośledzenia szlaku metabolicznego

Bardziej szczegółowo

Kamil Barański 1, Ewelina Szuba 2, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz 3, Jerzy Chudek 1 STRESZCZENIE WPROWADZENIE

Kamil Barański 1, Ewelina Szuba 2, Magdalena Olszanecka-Glinianowicz 3, Jerzy Chudek 1 STRESZCZENIE WPROWADZENIE Czynniki socjodemograficzne wpływające na poziom wiedzy dotyczącej dróg szerzenia się zakażenia w kontaktach niezwiązanych z procedurami medycznymi wśród pacjentów z WZW typu C Kamil Barański 1, Ewelina

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa Barbara Czerska... 11 Autorzy... 17 Wykaz skrótów... 19

Spis treści. Przedmowa Barbara Czerska... 11 Autorzy... 17 Wykaz skrótów... 19 Przedmowa Barbara Czerska.................................. 11 Autorzy.................................................... 17 Wykaz skrótów.............................................. 19 Rozdział I.

Bardziej szczegółowo

Mam Haka na Raka. Chłoniak

Mam Haka na Raka. Chłoniak Mam Haka na Raka Chłoniak Nowotwór Pojęciem nowotwór określa się niekontrolowany rozrost nieprawidłowych komórek w organizmie człowieka. Nieprawidłowość komórek oznacza, że różnią się one od komórek otaczających

Bardziej szczegółowo

Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć

Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć Warto wiedzieć więcej o swojej chorobie, aby z nią walczyć Kilka ważnych porad dla kobiet chorych na raka piersi Konsultacja merytoryczna: dr hab. n. med. Lubomir Bodnar Warto wiedzieć więcej o swojej

Bardziej szczegółowo

Nowe terapie choroby Huntingtona. Grzegorz Witkowski Katowice 2014

Nowe terapie choroby Huntingtona. Grzegorz Witkowski Katowice 2014 Nowe terapie choroby Huntingtona Grzegorz Witkowski Katowice 2014 Terapie modyfikujące przebieg choroby Zahamowanie produkcji nieprawidłowej huntingtyny Leki oparte o palce cynkowe Małe interferujące RNA

Bardziej szczegółowo

DNA musi współdziałać z białkami!

DNA musi współdziałać z białkami! DNA musi współdziałać z białkami! Specyficzność oddziaływań między DNA a białkami wiążącymi DNA zależy od: zmian konformacyjnych wzdłuż cząsteczki DNA zróżnicowania struktury DNA wynikającego z sekwencji

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU REGIONALNEGO 1 z 7

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ Z EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROZWOJU REGIONALNEGO 1 z 7 Poznań, dnia 28.04.2014 r. BioVentures Institute Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ul. Promienista 83 60 141 Poznań Zapytanie ofertowe nr 01/2014 Projekt Nowa technologia wytwarzania szczepionek

Bardziej szczegółowo

Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych

Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych Proteomika: umożliwia badanie zestawu wszystkich lub prawie wszystkich białek komórkowych Zalety w porównaniu z analizą trankryptomu: analiza transkryptomu komórki identyfikacja mrna nie musi jeszcze oznaczać

Bardziej szczegółowo

Układ pracy. Wstęp i cel pracy. Wyniki. 1. Ekspresja i supresja Peroksyredoksyny III w stabilnie transfekowanej. linii komórkowej RINm5F

Układ pracy. Wstęp i cel pracy. Wyniki. 1. Ekspresja i supresja Peroksyredoksyny III w stabilnie transfekowanej. linii komórkowej RINm5F The influence of an altered Prx III-expression to RINm5F cells Marta Michalska Praca magisterska wykonana W Zakładzie Medycyny Molekularnej Katedry Biochemii Klinicznej Akademii Medycznej w Gdańsku Przy

Bardziej szczegółowo

Ocena immunologiczna i genetyczna białaczkowych komórek macierzystych

Ocena immunologiczna i genetyczna białaczkowych komórek macierzystych Karolina Klara Radomska Ocena immunologiczna i genetyczna białaczkowych komórek macierzystych Streszczenie Wstęp Ostre białaczki szpikowe (Acute Myeloid Leukemia, AML) to grupa nowotworów mieloidalnych,

Bardziej szczegółowo

Europejski Tydzień Walki z Rakiem

Europejski Tydzień Walki z Rakiem 1 Europejski Tydzień Walki z Rakiem 25-31 maj 2014 (http://www.kodekswalkizrakiem.pl/kodeks/) Od 25 do 31 maja obchodzimy Europejski Tydzień Walki z Rakiem. Jego celem jest edukacja społeczeństwa w zakresie

Bardziej szczegółowo

WULS Plant Health-Warsaw Plant Health Initiative Regpot (EU FP7)

WULS Plant Health-Warsaw Plant Health Initiative Regpot (EU FP7) SZKOŁA GŁÓWNA GOSPODARSTWA WIEJSKIEGO W WARSZAWIE Wydział Ogrodnictwa, Biotechnologii i Architektury Krajobrazu WULS Plant Health-Warsaw Plant Health Initiative Regpot -2011-1 (EU FP7) SZKOŁA GŁÓWNA GOSPODARSTWA

Bardziej szczegółowo

Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia!

Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia! Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia! 1 st -3 rd May, 2009, Jadwisin by the Jezioro Zegrzyńskie Wikimedia Polska Conference 2009 is a fourth event organized by the

Bardziej szczegółowo

Leki immunomodulujące-przełom w leczeniu nowotworów hematologicznych

Leki immunomodulujące-przełom w leczeniu nowotworów hematologicznych Leki immunomodulujące-przełom w leczeniu nowotworów hematologicznych Jadwiga Dwilewicz-Trojaczek Katedra i Klinika Hematologii, Onkologii i Chorób Wewnętrznych Warszawski Uniwersytet Medyczny Warszawa

Bardziej szczegółowo

Kiedy lekarz powinien decydować o wyborze terapii oraz klinicznej ocenie korzyści do ryzyka stosowania leków biologicznych lub biopodobnych?

Kiedy lekarz powinien decydować o wyborze terapii oraz klinicznej ocenie korzyści do ryzyka stosowania leków biologicznych lub biopodobnych? Kiedy lekarz powinien decydować o wyborze terapii oraz klinicznej ocenie korzyści do ryzyka stosowania leków biologicznych lub biopodobnych? prof. dr hab. med.. Piotr Fiedor Warszawski Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

OPEN ACCESS LIBRARY. Kształtowanie struktury i własności użytkowych umacnianej wydzieleniowo miedzi tytanowej. Jarosław Konieczny. Volume 4 (22) 2013

OPEN ACCESS LIBRARY. Kształtowanie struktury i własności użytkowych umacnianej wydzieleniowo miedzi tytanowej. Jarosław Konieczny. Volume 4 (22) 2013 OPEN ACCESS LIBRARY SOWA Scientific International Journal of the World Academy of Materials and Manufacturing Engineering publishing scientific monographs in Polish or in English only Published since 1998

Bardziej szczegółowo

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Projekt finansowany Fundusze Europejskie z budżetu państwa dla rozwoju oraz ze Polski środków Wschodniej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Ampli-LAMP Babesia canis

Ampli-LAMP Babesia canis Novazym Products Zestaw do identyfikacji materiału genetycznego pierwotniaka Babesia canis canis techniką Loop-mediated Isothermal AMPlification (LAMP) Numery katalogowe produktu: AML-Bc-200 AML-Bc-400

Bardziej szczegółowo

Państwo i Społeczeństwo

Państwo i Społeczeństwo Państwo i Społeczeństwo ROK XII 2012 nr 2 POD REDAKCJĄ FILIPA GOŁKOWSKIEGO I STANISŁAWA KWIATKOWSKIEGO Kraków 2012 Państwo i Społeczeństwo czasopismo Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

IMMUNOHISTOCHEMICZNA OCENA MERKERÓW PROLIFERACJI KOMÓRKOWEJ W RAKU JELITA GRUBEGO

IMMUNOHISTOCHEMICZNA OCENA MERKERÓW PROLIFERACJI KOMÓRKOWEJ W RAKU JELITA GRUBEGO IMMUNOHISTOCHEMICZNA OCENA MERKERÓW PROLIFERACJI KOMÓRKOWEJ W RAKU JELITA GRUBEGO EWA STĘPIEŃ ZAKŁAD PATOMORFOLOGII OGÓLNEJ AKADEMII MEDYCZNEJ W BIAŁYMSTOKU KIEROWNIK I OPIEKUN PRACY: Dr KATARZYNA GUZIŃSKA-USTYMOWICZ

Bardziej szczegółowo

RAK PŁUCA A CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE

RAK PŁUCA A CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE Beata Brajer-Luftmann Katedra i Klinika Pulmonologii, Alergologii i Onkologii Pulmonologicznej UM w Poznaniu TPT 30.11.2013r. Najczęstszy nowotwór na świecie (ok. 1,2 mln zachorowań i ok. 1,1ml zgonów)

Bardziej szczegółowo

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA

SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2016-2022 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Biologia molekularna Kod przedmiotu/ modułu* Wydział (nazwa jednostki prowadzącej kierunek)

Bardziej szczegółowo

WSTĘP. Skaner PET-CT GE Discovery IQ uruchomiony we Wrocławiu w 2015 roku.

WSTĘP. Skaner PET-CT GE Discovery IQ uruchomiony we Wrocławiu w 2015 roku. WSTĘP Technika PET, obok MRI, jest jedną z najbardziej dynamicznie rozwijających się metod obrazowych w medycynie. Przełomowymi wydarzeniami w rozwoju PET było wprowadzenie wielorzędowych gamma kamer,

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie

Krzysztof Krzemieniecki. Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej. Szpital Uniwersytecki w Krakowie Nowotwory wyzwanie globalne Krzysztof Krzemieniecki Konsultant Wojewódzki w dziedzinie Onkologii Klinicznej Szpital Uniwersytecki w Krakowie 1 Dlaczego onkologia jest tak ważna? Nowotwory zjawisko masowe

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

Dr hab. Janusz Matuszyk. Ocena rozprawy doktorskiej. Pani mgr Hanny Baurskiej

Dr hab. Janusz Matuszyk. Ocena rozprawy doktorskiej. Pani mgr Hanny Baurskiej Dr hab. Janusz Matuszyk INSTYTUT IMMUNOLOGII I TERAPII DOŚWIADCZALNEJ im. Ludwika Hirszfelda P OLSKIEJ A K A D E M I I N AUK Centrum Doskonałości: IMMUNE ul. Rudolfa Weigla 12, 53-114 Wrocław tel. (+48-71)

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Załącznik do OPZ nr 8

Załącznik do OPZ nr 8 Załącznik do OPZ nr 8 Lista raportów predefiniowanych Lp. Tytuł raportu Potencjalny użytkownik raportu 1. Lista chorych na raka stercza w zależności od poziomu antygenu PSA (w momencie stwierdzenia choroby)

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EIB-2-206-BN-s Punkty ECTS: 3. Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Specjalność: Bionanotechnologie

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EIB-2-206-BN-s Punkty ECTS: 3. Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Specjalność: Bionanotechnologie Nazwa modułu: Genetyka molekularna Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EIB-2-206-BN-s Punkty ECTS: 3 Wydział: Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Kierunek: Inżynieria Biomedyczna

Bardziej szczegółowo

1. Oznaczanie aktywności lipazy trzustkowej i jej zależności od stężenia enzymu oraz żółci jako modulatora reakcji enzymatycznej.

1. Oznaczanie aktywności lipazy trzustkowej i jej zależności od stężenia enzymu oraz żółci jako modulatora reakcji enzymatycznej. ĆWICZENIE OZNACZANIE AKTYWNOŚCI LIPAZY TRZUSTKOWEJ I JEJ ZALEŻNOŚCI OD STĘŻENIA ENZYMU ORAZ ŻÓŁCI JAKO MODULATORA REAKCJI ENZYMATYCZNEJ. INHIBICJA KOMPETYCYJNA DEHYDROGENAZY BURSZTYNIANOWEJ. 1. Oznaczanie

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. INSTYTUCJA: Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy MIASTO: Bydgoszcz STANOWISKO: Profesor nadzwyczajny DYSCYPLINA NAUKOWA: ekonomia DATA OGŁOSZENIA: 07.12.2016 r. TERMIN SKŁADANIA OFERT: 31.12.2016

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii?

Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii? Czym jest medycyna personalizowana w kontekście wyzwań nowoczesnej onkologii? Wykorzystanie nowych technik molekularnych w badaniach nad genetycznymi i epigenetycznymi mechanizmami transformacji nowotworowej

Bardziej szczegółowo