Kopalnia pomysłów wzorce dla projektowania gier komputerowych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Kopalnia pomysłów wzorce dla projektowania gier komputerowych"

Transkrypt

1 VI Ogólnopolska Konferencja Inżynierii Gier Komputerowych, Siedlce 2009 Kopalnia pomysłów wzorce dla projektowania gier komputerowych Rudnicki Piotr, Rudnicki Rafał Politechnika Gdańska Streszczenie Referat omawia ideę wzorców dla projektowania gier komputerowych. Przedstawiona jest w nim geneza ich powstania, omówienie ich typowych elementów i konkretny przykład takiego wzorca. Podane są sposoby na tworzenie nowych wzorców, wdrażanie ich na etapie projektowania i zarządzanie nimi, a także plusy i minusy stosowania takiego podejścia do tworzenia gier komputerowych. 1. Wstęp Gry komputerowe stały się częścią naszego życia. Tak samo zainteresowanie wytwarzaniem i projektowaniem gier staje się coraz bardziej 1

2 Rudnicki Piotr, Rudnicki Rafał Kopalnia pomysłów wzorce dla projektowania gier komputerowych intensywne. Wiąże ono całą masę różnych dziedzin od technologicznych przez inżynierskie do ludzkich. Cały czas tworzone są nowe rozwiązania techniczne, często powiązane z pojawieniem się nowych możliwości lepszy sprzęt, inny sprzęt (telefony komórkowe, nowe kontrolery typowe dla Wii, itp.). Wielu ludzi chce nauczyć się dobrze projektować gry, wymieniać się pomysłami i przemyśleniami z innymi ludźmi powstało duże środowisko osób związanych z projektowaniem i wytwarzaniem gier amatorsko. Istnieje także potrzeba analizowania zarówno rynku gier (często zlecona przez stronę przemysłową) jak i samych graczy czemu taka, a nie inna gra ich przyciąga. Ogólnie ludzi zajmujących się wytwarzaniem gier można podzielić na dwie grupy amatorów, związanych na przykład kołami zainteresowań istniejącymi przy uczelniach wyższych i ludzi którzy zajmują się tym zawodowo, traktując grę jako produkt, który sprzedaje się z zyskiem. W podejściu akademickim gry traktuje się naukowo. Gry komputerowe mogą przedstawiać pewne zjawiska zachodzące w świecie, związane z zachowaniami ludzkimi, społecznymi. Do tej pory powstały już chyba gry na każde tematy: o wojnach, handlu i pokoju, dotyczące jednostek, grup, nacji i całych światów. Każda taka gra jest pewnym uproszczeniem świata rzeczywistego, ale nie jest od niego zupełnie oderwana. Nawet gry traktujące o czymś zupełnie niezwiązanym z rzeczywistością powstały w ludzkich umysłach, a ich zasady są do ogarnięcia przez mniej więcej przeciętnego gracza. Grupa nastawiona na przemysł ma zdecydowanie inne podejście do projektowania i wytwarzania gier. W przemyśle ogólnie liczy się przede wszystkim zysk netto najlepiej żeby duża ilość sprzedanych egzemplarzy szła w parze z niskimi kosztami wytworzenia poszczególnych tytułów. Bardzo dużą rolę odgrywa grywalność, której odpowiedni poziom można osiągnąć na kilka sposobów. Gra może być grywalna jeżeli ma w sobie 'to coś' (tzw. miód) i na dodatek jest to nowość w świecie pomysłów na gry. Statystyka rynku pokazuje też, że o grywalności świadczy także możliwość szybkiego poznania interfejsu i podstawowych reguł gry. Cechy te można uzyskać poprzez typowe konstruowanie np. interfejsów, zależności w grze, oraz w mniejszym stopniu ram fabularnych. Oczywiście typowe nie znaczy przewidywalne (nudne), ale sprawdzone i szeroko akceptowalne. Innymi przykładami są tu sequele albo klony znanych gier (Rys. 1.1), które bazując na już sprawdzonych konstrukcjach wcale nie muszą być nudne i osiągają rynkowy sukces, a także... pakiety biurowe i systemy operacyjne[1]. 2

3 VI Ogólnopolska Konferencja Inżynierii Gier Komputerowych, Siedlce 2009 Rys.1.1. Tetris w starej i nowej odmianie 3D 1.1 Podstawowe problemy związane z wymianą pomysłów Istotnym problemem jest komunikacja wewnątrz wymienionych grup, oraz pomiędzy nimi. Z punktu widzenia przemysłu ważna jest zrozumiałość tego, czego wstępnie oczekuje się od gry. Gracze wymagają produktu dostosowanego do ich wymagań, który będzie dobrze wypełniał pewną misję będzie się im podobał. Przedstawicielami woli gracza są ludzie od marketingu, dlatego ważna jest zrozumiałość na linii marketing & zleceniodawca developer. Środowisko akademickie istnieje poza takimi problemami, jednak z powodu dużej ilości zainteresowanych ludzi dostępna wiedza jest bardzo rozproszona i fragmentaryczna oraz zazwyczaj niesformalizowana. Na rynku i w internecie istnieją setki różnych rodzajów gier od menadżerów piłki nożnej, poprzez gry MMO i mudowe, do typowych strzelanek FPP. Wykorzystują one zupełnie inne konstrukcje silników graficznych, są dedykowane na różne platformy i nastawione na różne grupy odbiorców. Jednak można wyróżnić w nich takie same rozwiązania niektórych problemów projektowych i te same pomysły konstrukcyjne. Dobra gra jest pomysłowa, ale też np. powinna być prosta w nauce istnieje przecież schemat każdego rodzaju gier opisujące najprostsze zasady gry. Przykładowo jeżeli gramy w grę strategiczną (tak została opisana na pudełku) to spodziewamy się, że będziemy mieli do dyspozycji jakieś jednostki, którymi będziemy sterować. Istnieją także bardziej szczegółowe 3

4 Rudnicki Piotr, Rudnicki Rafał Kopalnia pomysłów wzorce dla projektowania gier komputerowych oczekiwania, np. w grach FPP spodziewamy się, że punkt względem którego będziemy celować znajduje się na środku ekranu, a w grach RPG zazwyczaj mamy do czynienia z ilością życia (HP) oraz dostępną do wykorzystania magii (MP) czy innej 'energii'. Różne stosowane rozwiązania dotyczą zarówno tych samych typów gier (jak przytoczone wyżej), mogą być także znacznie szerzej wykorzystywane np. nagrody za zasługi (RPG, FPP, RTS, wyścigowe i dużo więcej), czy możliwość kombinowania dostępnych zasobów (RPG, RTS, ekonomiczne...). Z drugiej strony należy zwrócić uwagę na problemy wzajemnego przenikania się i wykluczania zastosowanych pomysłów. Należy także unikać przesycenia gry takiego typu rozwiązaniami wtedy gra staje się mało grywalna i zbyt skomplikowana, przez co zakres odbiorców staje się węższy, a gra przynosi mniej zysku. Jeżeli proponowane rozwiązania są podobne należałoby je zgromadzić i dobrze opisać. Jeżeli rozwiązania mogłyby być wzajemnie się wykluczające, warto by pokusić się o określenie ich wzajemnej relacji. Wiedza na temat ogólnego projektowania i konkretnych rozwiązań powinna być usystematyzowana, aby uproszczone było gromadzenie jej w jednym miejscu, grupowanie, przetwarzanie i wymiana. Upraszcza to pracę zarówno w środowiskach akademickich jak i przemysłowych usprawnia odnajdywanie pomysłów powiązanych z naszym i ich ponowne wykorzystanie. Dla amatorskich zastosowań taka baza wiedzy to po prostu kopalnia pomysłów, natomiast dla środowisk zorientowanych na zysk to ważny element przy etapie określania wymagań stawianych grze, wymyślaniu fabuły i projektowaniu mechaniki. Mając do dyspozycji taką bazę (gier i wzorców w nich wykorzystanych) można się pokusić o dodawanie dodatkowych danych, takich jak ocena recenzentów, ilość sprzedanych egzemplarzy, koszt produkcji, zysk netto, wielkość zespołu i platforma. Ważna jest także grupa docelowa inne pomysły wykorzystuje się w grach dla kobiet, inne dla mężczyzn; inne dla młodych i starych ludzi, itp. Ponieważ sprzedaż nawet najbardziej znanych i rozreklamowanych tytułów nie spełnia czasem oczekiwań marketingowych[2], problem określenia tego co sprawia, że gra jest hitem lub nie, od strony biznesu staje się sprawą kluczową. 2. Wzorzec projektowy W inżynierii oprogramowania od jakiegoś czasu zadomowiły się wzorce projektowe. Jednak pojęcie te jest dużo szersze i w zasadzie każda 4

5 VI Ogólnopolska Konferencja Inżynierii Gier Komputerowych, Siedlce 2009 inżynieria może korzystać ze wzorców. Po raz pierwszy wprowadzono je w architekturze tam pomysłodawcą był Christopher Alexander, który nie tylko stwierdził, że pewne problemy były rozwiązane już dawno i nie warto wymyślać wszystkiego od nowa, ale też opracował pewien szablon opisujący taki pomysł. Ogólnie wzorzec projektowy służy do rozwiązania pewnego problemu, dokładniej cytując Alexandra: Each pattern describes a problem which occurs over and over again in our environment, and then describes the core of a solution to that problem, in such a way that can you can use this solution a million times over, without ever doing it the same way twice" [3]. Wzorzec projektowy ma dość standardową strukturę, podobną do definicji w jaką słowniki opisują poszczególne słowa. Najprostszy szablon wzorca powinien składać się z czterech pól: nazwy dobra nazwa dla szablonu to większość sukcesu. Powinna ona nie tylko opisywać problemową sytuację i być łatwa do zapamiętania, ale także być charakterystyczna i odróżniać się od innych, problemu te pole powinno zawierać opis problemu, kontekst w jakim on występuje i trudności jakie implikuje przy próbie jego rozwiązania, rozwiązania powinno zawierać ogólny układ elementów służących rozwiązaniu problemu i opis w jaki sposób elementy te mają na siebie oddziaływać. Ważnym jest, by rozwiązanie przedstawione we wzorcu nie było rozwiązaniem dotyczącym np. konkretnej implementacji ma być na tyle abstrakcyjne, by pasowało do całej rodziny rozwiązań, które mogą dotyczyć różnych implementacji, ale być w ogólności takie same, konsekwencji każde rozwiązanie ma swoje za i przeciw, a także konsekwencje na które się decydujemy korzystając z niego. Tak samo każde obecne rozwiązanie może rodzić w przyszłości nowe problemy, których musimy wiedzieć podejmując decyzję wyboru rozwiązania, 3. Wzorzec projektowy gry komputerowej Na etapie projektowania architektury, gry wzorce projektowe są idealne, pomagają nam odnaleźć się w problemowej sytuacji, zidentyfikować problem i przede wszystkim przedstawić jakieś rozwiązanie. Jednak mówiąc o projektowaniu mechaniki gry wzorce projektowe w ich podstawowej strukturze są nieprzydatne, należy wtedy niejako zmienić ich definicję. Ponieważ rozwiązywanie problemów jest ich podstawowym zadaniem, 5

6 Rudnicki Piotr, Rudnicki Rafał Kopalnia pomysłów wzorce dla projektowania gier komputerowych ciężko mówić na przykład o istnieniu w grze check pointów lub nie jako o problemie. Jednak wzorce projektowe są na tyle dobrym i sprawdzonym podejściem, że nie muszą dotyczyć tylko samych problemów, czyli usuwaniu jakiegoś niepożądanego zjawiska. Wzorce mogą wtedy służyć także do dodawania lub uzupełniania elementów gry i być przez to narzędziem kreacyjnym, pomocnym także np. artystom zaangażowanym w produkcję gry. Przy tworzeniu dobrej definicji należy zacząć od słownika pojęć. W słowniku opisującym wzorce znajdują się słowa używane przy opisywaniu gry w każdym jej aspekcie. Są tam pojęcia takie jak sesja gry, cele, zasady, tryby, gracze, interfejs, elementy świata gry (np. tło, gracze NPC, przedmioty, tokeny). Przedmioty w grze mają natomiast właściwości nazwane właściwościami informacyjnymi (np. punkty, atrybuty) i właściwościami typu control/action (np. co z danym przedmiotem można zrobić). Sama struktura wzorca używanego przy tworzeniu gry może składać się z pól[4]: Nazwa te pole wypełnia się tak jak w zwykłych wzorcach. Opis opis wzorca, zawierający też często informację, w której grze został on zidentyfikowany (wzorce nie biorą się znikąd!) i przykłady typowych gier w których może być wykorzystany. Oprócz tego opis powinien zawierać informacje o tym, jak bardzo wpływa on na pozostałe części gry, np. jak się skaluje w większych grach, Konsekwencje te pole wypełnia się tak jak w zwykłych wzorcach Używalność często bywa tak, że dany kontekst wymaga albo oferuje wykorzystanie różnych wzorców które mogą ze sobą współgrać lub wzajemnie się wykluczać. Pole te opisuje przydatność wzorca w ramach różnych kontekstów i inne wzorce, które można użyć wraz z nim tworząc dany typ gry, Relacje są tu wyliczone inne wzorce, które dzielą się na trzy grupy: wzorce będące bardziej ogólne niż nasz (ich implementacja implikuje implementację naszego wzorca), podworce składające się na implementację tego wzorca i wzorce, których zastosowanie wyklucza nasz i vice versa. Istnieją też inne szablony, na przykład: problem, rozwiązanie, konsekwencje, przykłady, referencje. W ogólności szablon wzorca jest po prostu zależny od danych, z których będziemy korzystać. Inne szablony 6

7 VI Ogólnopolska Konferencja Inżynierii Gier Komputerowych, Siedlce 2009 będziemy mogli spotkać w np. serwisach internetowych zajmujących się badaniem rynku gier, a inne w firmach produkujących je. 4. Przykłady wzorców projektowych Poniżej znajduje się przykład istniejącego wzorca Papier Nożyce Kamień[4]. Nazwy wymienionych wzorców pozostających z nim w relacji są wyróżnione kursywą. Papier Nożyce Kamień Opis: Wzorzec stworzony na podstawie dziecięcej gry o tej samej nazwie. Polega ona na tym, że gracz stara się pokonać innych graczy przez przewidzenie co oni zrobią, jednocześnie starając się zmylić ich tak, by nie dowiedzieli się co zrobi on. W oryginalnej grze można opowiedzieć się za jedną z trzech akcji, z których każda charakteryzuje się przewagą nad inną. Nie ma tutaj strategii wygrywającej gracze muszą po prostu przewidzieć, która akcja jest dla nich najlepsza w danej chwili. Przykłady: Quake (nie ma najlepszej broni), StarCraft (każda rasa ma swoje plusy i minusy). Konsekwencje: Wzorzec Papier Nożyce Kamień może być zaimplementowany w sposób, w którym wybór gracza może mieć konsekwencje natychmiastowe (np. w grze w Papier Nożyce Kamień :) lub długofalowe (wybór nacji w StarCraft). W obu przypadkach promowany jest wzorzec Napięcie, zarówno w momencie podejmowania wyboru jak i momencie, gdy nasz wybór okaże się trafny. Wzorzec Papier Nożyce Kamień wprowadza także Losowość, dopóki gracz nie zdobędzie wiedzy o wyborach innych graczy. Będzie musiał być skupiony na analizowaniu ich zachowań w innym przypadku gracz nie ma żadnej pewności wyboru wygrywającej strategii. Jeżeli gra wspiera kolekcjonowanie wiedzy, poprawne użycie strategii pozwala na użycie wzorca Mistrzostwo w Grze (Game Mastery). Używalność: Gry, oparte na natychmiastowych konsekwencjach związanych z wzorcem Papier Nożyce Kamień zazwyczaj posiadają wiele sytuacji, w których wybory te muszą być podejmowane i pozawalają na gromadzenie informacji o wyborach (akcjach) innych graczy. Szybkie Gry używające tego wzorca, np. gra której nazwę odziedziczył ten wzorzec, 7

8 Rudnicki Piotr, Rudnicki Rafał Kopalnia pomysłów wzorce dla projektowania gier komputerowych zazwyczaj są powtarzane tworząc Meta Grę, w której gracze mogą zdobywać wiedzę o swoich przeciwnikach i strategii jaką preferują. Dość powszechnymi sposobami na implementację tego wzorca są wzorce Inwestycje (aby zdobyć Asymetryczne Możliwości), przez Pośrednika lub Budowanie Postaci. Dla tego typu gier informacje o poszczególnych graczach mogą być dostarczane wg Informacji Publicznych, lub w przypadku gier z Mgłą Wojny przez wysyłanie Pośrednika. Jeżeli mamy do czynienia z grą typu face to face (np. z trybem multiplayer przy jednym komputerze) rejestrowanie zachowania innych graczy jest trywialne, w innym przypadku należy użyć czegoś w rodzaju Personalizacji. Relacje: Wzorce bardziej ogólne to: Równowaga Gracza, Napięcie, Sekretna Strategia i Mistrzostwo w Grze. Wzorcami podrzędnymi są: Atut, Losowość, Asymetryczne Możliwości, Informacje Publiczne, Inwestycje, Pośrednik, Budowanie Postaci i Meta Gra. Innymi przykładami wzorców mogą być (zostawiono nazwy angielskie): Power Ups, Boss Monster, Cut Scenes, Role Reversal, Parallel Lives, Orthogonal Unit, Differentiation, Social Interaction, Varied Gameplay, Resource Management, Resources, Right Level of Complexity, Investments, Units, Producers, Consumers, Converters, Container, Illusions of Influence, Predictable Consequences i inne[4][5]. 5. Skąd się biorą wzorce i jak je wdrażać Wzorce projektowe można stosować tak, jakby było to kolejne narzędzie wspomagające tworzenie aplikacji. Stanowią one rozbudowaną bazę ułatwiającą nie tylko rozwiązywanie problemów, ale także ich identyfikowanie i stwarzają pole do wytwarzania całkowicie nowych rozwiązań, które jeszcze się nie pojawiły. Dobre wzorce projektowe biorą się albo z utartych, sprawdzonych rozwiązań które należy zidentyfikować i sklasyfikować, albo też z nowych rozwiązań i pomysłów. Oczywiście nowe rozwiązania powinny być sprawdzone, np. skuteczność ich wykorzystania powinna być poparta przez badania rynku lub badania statystyczne. Jedną z metod nauki wykorzystywania wzorców projektowych jest analiza małych gier, często o charakterze innowacyjnym. Mnóstwo takich gier można znaleźć w internecie, zwłaszcza pod postacią gier zrealizowanych w technologii Flash. Warto przyjrzeć się także grom typu 8

9 VI Ogólnopolska Konferencja Inżynierii Gier Komputerowych, Siedlce 2009 casual, gdyż niewątpliwie to ten rodzaj gier w tym momencie rozwija się najdynamiczniej. Analiza istniejących gier poszerza horyzonty naszej wyobraźni, a także umiejętność dostrzegania w nich pewnych elementów tworzących całość czyli właśnie wzorców. Pozwala to też na stworzenie własnej 'kolekcji' wzorców do wykorzystania ogólnego lub stworzonych dla konkretnego produktu i jego ewentualnych kontynuacji lub rozszerzeń. Inną metodą może być implementowanie wzorców w małych grach czy demach gier, które często powstają jako wczesne wersje testowe konkretnych rozwiązań w procesie projektowania. Takie podejście ma kilka zalet, między innymi: praktyczne wykorzystanie wiedzy, zmierzenie się z problemem i dokładna jego identyfikacja, możliwość zaproponowania lepszych rozwiązań czy udoskonalenie już istniejących. Chęć wykorzystania wzorca może wynikać z trzech powodów: rozwiązania pewnego problemu, wykorzystania własnego pomysłu w sprawdzony sposób lub rozwinięcie go i powiązanie z innymi pomysłami. Szukanie odpowiedniego wzorca, które powinno przebiegać na etapie projektowania gry, można wykonać w następujący sposób: analiza charakteru gry którą projektujemy, zidentyfikowanie już wykorzystanych wzorców, zidentyfikowanie wzorców typowych dla danego rodzaju gry oraz rozwiązań innowacyjnych, zadbanie o poprawnie skonstruowane zależności pomiędzy nowym wzorcem, a już zastosowanymi. Warto także pamiętać o ciekawych wzorcach zastosowanych w innych typach gier, które można by wykorzystać w zupełnie inny sposób (ze względu na zupełną zmianę środowiska). 6. Narzędzia i zarządzanie bazami wzorców Aby uprościć przetwarzanie informacji dotyczących możliwości zastosowania wzorców projektowych wymagane jest dokładne przyporządkowywanie gier do odpowiednich grup. Gdy gra dzięki swojej innowacyjności wymyka się poza określane ramy, a zwłaszcza gdy powstaje podobna gra, rozważa się powstanie następnej grupy i ewentualne przeniesienie do niej części z dotychczas przyporządkowanych gdzie indziej gier. Do wyznaczania liczby grup czy ram konkretnych grup można użyć 9

10 Rudnicki Piotr, Rudnicki Rafał Kopalnia pomysłów wzorce dla projektowania gier komputerowych typowych algorytmów do klasyfikacji lub budowania odpowiedniego rodzaju drzew. Możliwe jest też wykorzystanie algorytmów logiki rozmytej, które z kolei przydatne są także do szukania możliwych do wykorzystywania wzorców dzięki językowi opisu wzorców na zasadzie ograniczonej liczby pól z opisem jest to stosunkowo proste, a dodatkowo np. firma może stosować odpowiednie słownictwa kluczowe. Przy projektowaniu gier z wykorzystaniem wzorców pomocne są różne algorytmy ułatwiające tworzenie grafów, dodatkowo np. z funkcjami wykrywającymi zależności. Możliwe jest dzięki temu tworzenie drzew zależności wzorców i gromadzenie ich w większe grupy przykładowo jeżeli decydujemy się na grę strategiczną z typowym podejściem do złóż potrzebnych do produkcji jednostek itp., to na przykładzie gry Total Commander możemy od razu skorzystać z pomysłu złóż statycznie rozlokowanych, typu ropa, metal, jak i dynamicznych, takich jak generator prądu oparty o wiatr czy kolektory energii słonecznej (za to dość nowym podejściem w tej grze była możliwość odzyskania części wykorzystanych złóż z wraków jednostek). 7. Zakończenie Można wyróżnić następujące plusy i minusy wykorzystania wzorców. Najważniejsze zalety to: baza wzorców stanowi kopalnie pomysłów, zarówno prostych jak i złożonych, pozwalają na rozmytą klasyfikację problemów (pomysłów) i ich rozwiązań, umożliwiają stworzenie inteligentnej, relacyjnej bazy danych w której możliwe jest wyszukiwanie informacji łańcuchowo lub grupowo wyszukiwanie powiązanych ze sobą pomysłów, większa pewność co do spójności gry, sprawdzone rozwiązania, które są akceptowane przez graczy gwarantują grywalność na określonym poziomie zwiększona szansa na sukces rynkowy, już na etapie projektowania ułatwiają wstępną analizę rozwiązań, nie określają szczegółowo metod rozwiązań, przez co mogą być używane bardziej ogólnie, także stosowane w nietypowych sytuacjach, natomiast wady to: 10

11 VI Ogólnopolska Konferencja Inżynierii Gier Komputerowych, Siedlce 2009 jeżeli zastosowano logikę rozmytą do klasyfikacji pomysłów zależność od często arbitralnie dobranych wag i konstrukcji samego systemu, duża wielkość bazy, wykładniczo rosnąca liczba relacji pomiędzy przykładami, ograniczona użyteczność niektórych wzorców, mimowolnie pojawia się chęć wykorzystania pomysłów które są charakterystyczne dla innych gier, zwłaszcza gdy projektowanej grze 'jeszcze czegoś brakuje' plagiaty, przesycenie gry dużą ilością zależności powoduje spadek grywalności, wykorzystanie najlepszych z wzorców projektowych gier nie stanowi jeszcze klucza do sukcesu. Wzorce projektowe inżynierii gier komputerowych to stosunkowo nowy pomysł, chodź bazy takich wzorców rozwijają się bardzo dynamicznie. Istnieje już około 300 [5] dobrze opisanych wzorców. Tak samo jak w przypadku wzorców z inżynierii oprogramowania, każdy wzorzec przed zaakceptowaniem przechodzi pewnego typu badania, aby sprawdzić czy spełnia postawione przed nim oczekiwania. Na zaakceptowanie i dokładny opis czeka przynajmniej kolejna setka. Bez większego trudu da się znaleźć w sieci różne ich opisy czy przykłady, dostępne jest kilka książek na ten temat (np. [6]) oraz sporo publikacji (zaczynając od [5] i strony gamedesignpatterns.org). Powstają dodatkowe odmiany wzorców dedykowane dla konkretnych platform, np. dla telefonów komórkowych (łączą je takie cechy jak niskie zużycie zasobów lub możliwość gry poprzez smsy czy z wykorzystaniem stacji przekaźnikowej), a jednymi z najnowszych wzorców są wzorce skierowane do graczy poruszających się w świecie rzeczywistym (gry 'miejskie', aktorskie, LARPy), dodatkowo wykorzystujące technologię GPS (np. gra która polega na odgrywaniu roli innego gracza jako ducha tego, co robił miesiąc temu). Bibliografia [1] Microsoft Windows 7 vs. Linux + KDE 4, windows 7 vs linux kde 4/ [2] Tomb Raider poniżej oczekiwań, słabe wyniki finansowe Eidos, 11

12 Rudnicki Piotr, Rudnicki Rafał Kopalnia pomysłów wzorce dla projektowania gier komputerowych nsowe.eidos.html [3]Alexander C,., A Pattern Language: Towns, Buildings, Construction, Oxford University Press, 1977 [4]Björk S., Lundgren S., Holopainen J., Game Design Patterns, [5]Björk S., Holopainen J., Pervasive Gameplay Design Patterns, gaming.org/publications/pergames07 gameplay %20design %20patterns.pdf [6]Kreimeier, B., The Case For Game Design Patterns, 2002 Mine of ideas design patterns for computer games. Abstract This article describes an idea of game design patterns. It shows how they were made, the description of elements witch consist on them and concrete example of a real existing game pattern. Next chapter is about methods how to create new game patterns, how to implement them on the design phase and how to manage them. Finally, there and advantages and disadvantages of using game design patterns for this kind of way to creating computer games. 12

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy Wydział Mechaniczny Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Bogdan ŻÓŁTOWSKI W pracy przedstawiono proces

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN

ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISSN 1896-771X 37, s. 141-146, Gliwice 2009 ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN KRZYSZTOF HERBUŚ, JERZY ŚWIDER Instytut Automatyzacji Procesów

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWE ZARZĄDZANIE JAKOŚCIĄ MODELOWANIE PROCESÓW

KOMPLEKSOWE ZARZĄDZANIE JAKOŚCIĄ MODELOWANIE PROCESÓW KOMPLEKSOWE ZARZĄDZANIE JAKOŚCIĄ MODELOWANIE PROCESÓW Cel szkolenia: Przekazanie wiedzy na temat kompleksowego zarządzania jakością w tym modelowania procesów. Podnoszenie kompetencji i umiejętności związanych

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

Procesowa specyfikacja systemów IT

Procesowa specyfikacja systemów IT Procesowa specyfikacja systemów IT BOC Group BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management Office

Bardziej szczegółowo

www.kpt.krakow.pl Idealny start

www.kpt.krakow.pl Idealny start www.kpt.krakow.pl» Idealny start Inkubator Technologiczny KPT Jeżeli myślisz o założeniu własnej działalności, albo prowadzisz firmę nie dłużej niż dwa lata, działasz w branży informatycznej, telekomunikacyjnej

Bardziej szczegółowo

Informacje i materiały dotyczące wykładu będą publikowane na stronie internetowej wykładowcy, m.in. prezentacje z wykładów

Informacje i materiały dotyczące wykładu będą publikowane na stronie internetowej wykładowcy, m.in. prezentacje z wykładów Eksploracja danych Piotr Lipiński Informacje ogólne Informacje i materiały dotyczące wykładu będą publikowane na stronie internetowej wykładowcy, m.in. prezentacje z wykładów UWAGA: prezentacja to nie

Bardziej szczegółowo

Jak powstawał Wielki Mistrz

Jak powstawał Wielki Mistrz Jak powstawał Wielki Mistrz Czyli opowieść o tworzeniu gry typu crpg Jakub Rojek W imieniu całego zespołu SystemSzok Prezentacja przygotowana dla koła naukowego Ruch Projektantów Gier (RPG) 1 marca 2011

Bardziej szczegółowo

Lean management w procesie obsługi klienta

Lean management w procesie obsługi klienta Lean management w procesie obsługi klienta Lean Management oznacza sprawne a zarazem efektywne kosztowe wykonywanie wszystkich działań w firmie przy założeniu minimalizacji strat, minimalizacji stanów

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Calowanie pokoju gościnnego Ent-teach Rozdział 6 Zarządzanie Projektem

ĆWICZENIE Calowanie pokoju gościnnego Ent-teach Rozdział 6 Zarządzanie Projektem ĆWICZENIE Calowanie pokoju gościnnego Ent-teach Rozdział 6 Zarządzanie Projektem Opis ćwiczenia Ty i trójka Twoich przyjaciół decydujecie się przemalować Wasz salon. Aby zrealizować ten projekt, musicie

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA Kierunek studiów: INFORMATYKA Stopień studiów: STUDIA II STOPNIA Obszar Wiedzy/Kształcenia: OBSZAR NAUK TECHNICZNYCH Obszar nauki: DZIEDZINA NAUK TECHNICZNYCH Dyscyplina

Bardziej szczegółowo

Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej

Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej Aplikacje webowe wspomagające działalność przedsiębiorstwa na przykładzie przychodni stomatologicznej Małgorzata Barańska Wydział Informatyki i Zarządzania, Politechnika Wrocławska Beata Laszkiewicz Wydział

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie nowych proinnowacyjnych usług sprzyjających dyfuzji innowacji w sektorze MSP nr umowy: U- POIG.05.02.00-00-016/10-00

Wdrożenie nowych proinnowacyjnych usług sprzyjających dyfuzji innowacji w sektorze MSP nr umowy: U- POIG.05.02.00-00-016/10-00 Regulamin usługi Wdrożenie nowych proinnowacyjnych usług sprzyjających dyfuzji innowacji w sektorze MSP nr umowy: U- POIG.05.02.00-00-016/10-00 Projekt realizowany jest w ramach Działania 5.2 Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Investing f or Growth

Investing f or Growth Investing for Growth Open Business Solution OB One - zintegrowane oprogramowanie modułowe wspomagające zarządzanie firmą w łatwy i przejrzysty sposób pozwala zaspokoić wszystkie potrzeby księgowe, administracyjne

Bardziej szczegółowo

produkować, promować i sprzedawać produkty, zarządzać i rozliczać przedsięwzięcia, oraz komunikować się wewnątrz organizacji.

produkować, promować i sprzedawać produkty, zarządzać i rozliczać przedsięwzięcia, oraz komunikować się wewnątrz organizacji. Wspieramy w doborze, wdrażaniu oraz utrzymaniu systemów informatycznych. Od wielu lat dostarczamy technologie Microsoft wspierające funkcjonowanie działów IT, jak i całych przedsiębiorstw. Nasze oprogramowanie

Bardziej szczegółowo

Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych

Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Badanie nauczania filozofii w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych Scenariusz wywiadu pogłębionego z Nauczycielem Filozofii Scenariusz wywiadu pogłębionego z nauczycielem filozofii Dzień Dobry, Nazywam

Bardziej szczegółowo

RELACYJNE BAZY DANYCH

RELACYJNE BAZY DANYCH RELACYJNE BAZY DANYCH Aleksander Łuczyk Bielsko-Biała, 15 kwiecień 2015 r. Ludzie używają baz danych każdego dnia. Książka telefoniczna, zbiór wizytówek przypiętych nad biurkiem, encyklopedia czy chociażby

Bardziej szczegółowo

Tester oprogramowania 2014/15 Tematy prac dyplomowych

Tester oprogramowania 2014/15 Tematy prac dyplomowych Tester oprogramowania 2014/15 Tematy prac dyplomowych 1. Projekt i wykonanie automatycznych testów funkcjonalnych wg filozofii BDD za pomocą dowolnego narzędzia Jak w praktyce stosować Behaviour Driven

Bardziej szczegółowo

OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI. PLANOWANIE ZADAŃ I HARMONOGRAMÓW. WYKRESY GANTTA

OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI. PLANOWANIE ZADAŃ I HARMONOGRAMÓW. WYKRESY GANTTA OPROGRAMOWANIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI. PLANOWANIE ZADAŃ I HARMONOGRAMÓW. WYKRESY GANTTA Projekt to metoda na osiągnięcie celów organizacyjnych. Jest to zbiór powiązanych ze sobą, zmierzających

Bardziej szczegółowo

Responsive Web Design:

Responsive Web Design: Responsive Web Design: jeden serwis, wiele urządzeń Konferencja i warsztaty 26.06.2014 Warszawa Organizator: Polski reprezentant UXAlliance Zaprojektowaliśmy responsywne serwisy między innymi dla: Responsive

Bardziej szczegółowo

Co to jest lmaginecup 2014?

Co to jest lmaginecup 2014? Co to jest lmaginecup 2014? Największy na świecie konkurs technologiczny dla studentów kierunków informatycznych i szansa dla projektantów interfejsu na prezentację swojego potencjału. Trzy główne kategorie

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania 2/32 Cel analizy Celem fazy określania wymagań jest udzielenie odpowiedzi na pytanie:

Bardziej szczegółowo

Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole

Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole Numer i nazwa obszaru: 5 Wdrażanie nowych, innowacyjnych sposobów nauczania i oceniania, w celu podnoszenia efektywności kształcenia w cyfrowej szkole Temat szkolenia: Gryfikacja i inne innowacyjne metody

Bardziej szczegółowo

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych

Wykład I. Wprowadzenie do baz danych Wykład I Wprowadzenie do baz danych Trochę historii Pierwsze znane użycie terminu baza danych miało miejsce w listopadzie w 1963 roku. W latach sześcdziesątych XX wieku został opracowany przez Charles

Bardziej szczegółowo

Badania operacyjne: Wykład Zastosowanie kolorowania grafów w planowaniu produkcji typu no-idle

Badania operacyjne: Wykład Zastosowanie kolorowania grafów w planowaniu produkcji typu no-idle Badania operacyjne: Wykład Zastosowanie kolorowania grafów w planowaniu produkcji typu no-idle Paweł Szołtysek 12 czerwca 2008 Streszczenie Planowanie produkcji jest jednym z problemów optymalizacji dyskretnej,

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W)

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W) EFEKTY KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU "MECHATRONIKA" nazwa kierunku studiów: Mechatronika poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia profil kształcenia: ogólnoakademicki symbol kierunkowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA treści nauczania i system oceniania. Cele edukacyjne. Treści nauczania wymagania szczegółowe

INFORMATYKA treści nauczania i system oceniania. Cele edukacyjne. Treści nauczania wymagania szczegółowe INFORMATYKA treści nauczania i system oceniania Cele edukacyjne 1. Wykształcenie umiejętności świadomego i sprawnego posługiwania się komputerem oraz narzędziami i metodami informatyki. 2. Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

ActiveXperts SMS Messaging Server

ActiveXperts SMS Messaging Server ActiveXperts SMS Messaging Server ActiveXperts SMS Messaging Server to oprogramowanie typu framework dedykowane wysyłaniu, odbieraniu oraz przetwarzaniu wiadomości SMS i e-mail, a także tworzeniu własnych

Bardziej szczegółowo

Budowa aplikacji ASP.NET z wykorzystaniem wzorca MVC

Budowa aplikacji ASP.NET z wykorzystaniem wzorca MVC Akademia MetaPack Uniwersytet Zielonogórski Budowa aplikacji ASP.NET z wykorzystaniem wzorca MVC Krzysztof Blacha Microsoft Certified Professional Budowa aplikacji ASP.NET z wykorzystaniem wzorca MVC Agenda:

Bardziej szczegółowo

Aplikacje internetowe i mobilne w zarządzaniu

Aplikacje internetowe i mobilne w zarządzaniu Aplikacje internetowe i mobilne w zarządzaniu WSB Bydgoszcz - Studia podyplomowe Opis kierunku Aplikacje Mobilne w Zarządzaniu- Studia w WSB w Bydgoszczy Rozwój Internetu, a zarazem technologii wspierających

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Załącznik nr 2 Odniesienie efektów kierunkowych do efektów obszarowych i odwrotnie Załącznik nr 2a - Tabela odniesienia

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej

Efekty kształcenia na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza Wydziału Elektrotechniki, Automatyki i Informatyki Politechniki Opolskiej Efekty na kierunku AiR drugiego stopnia - Wiedza K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 K_W06 K_W07 K_W08 K_W09 K_W10 K_W11 K_W12 K_W13 K_W14 Ma rozszerzoną wiedzę dotyczącą dynamicznych modeli dyskretnych stosowanych

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE

SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE SYSTEMY OPERACYJNE I SIECI KOMPUTEROWE WINDOWS 1 SO i SK/WIN 007 Tryb rzeczywisty i chroniony procesora 2 SO i SK/WIN Wszystkie 32-bitowe procesory (386 i nowsze) mogą pracować w kilku trybach. Tryby pracy

Bardziej szczegółowo

Organizacja informacji

Organizacja informacji Organizacja informacji 64 CZYTANIE ARTYKUŁU Z GAZETY To zadanie ma nauczyć jak: wybierać tematy i rozpoznawać słowa kluczowe; analizować tekst, aby go zrozumieć i pamiętać; przygotowywać sprawozdanie;

Bardziej szczegółowo

Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity

Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity Zwrot z inwestycji w IT: prawda czy mity Inwestycje w technologie IT 1 muszą podlegać takim samym regułom oceny, jak wszystkie inne: muszą mieć ekonomiczne uzasadnienie. Stanowią one koszty i jako takie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do systemów informacyjnych

Wprowadzenie do systemów informacyjnych Wprowadzenie do systemów informacyjnych Kryteria oceny systemu Podstawowe metody projektowania UEK w Krakowie Ryszard Tadeusiewicz 1 UEK w Krakowie Ryszard Tadeusiewicz 2 Technologia informatyczna dzisiaj

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE - HISTORIA, HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO, HISTORIA PAŃSTWA I PRAWA

WYMAGANIA EDUKACYJNE - HISTORIA, HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO, HISTORIA PAŃSTWA I PRAWA WYMAGANIA EDUKACYJNE - HISTORIA, HISTORIA I SPOŁECZEŃSTWO, HISTORIA PAŃSTWA I PRAWA Cele kształcenia wymagania ogólne I. Chronologia historyczna Uczeń porządkuje i synchronizuje wydarzenia z historii powszechnej

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. Programowanie aplikacji internetowych

KARTA PRZEDMIOTU. Programowanie aplikacji internetowych KARTA PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu/modułu: Nazwa angielska: Kierunek studiów: Poziom studiów: Profil studiów Jednostka prowadząca: Programowanie aplikacji internetowych Web application development edukacja

Bardziej szczegółowo

System zarządzający grami programistycznymi Meridius

System zarządzający grami programistycznymi Meridius System zarządzający grami programistycznymi Meridius Instytut Informatyki, Uniwersytet Wrocławski 20 września 2011 Promotor: prof. Krzysztof Loryś Gry komputerowe a programistyczne Gry komputerowe Z punktu

Bardziej szczegółowo

REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ

REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ REFERAT PRACY DYPLOMOWEJ Temat pracy: Projekt i implementacja środowiska do automatyzacji przeprowadzania testów aplikacji internetowych w oparciu o metodykę Behavior Driven Development. Autor: Stepowany

Bardziej szczegółowo

Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do egzaminu dyplomowego magisterskiego Kierunek: Mechatronika

Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do egzaminu dyplomowego magisterskiego Kierunek: Mechatronika Lista zagadnień kierunkowych pomocniczych w przygotowaniu do Kierunek: Mechatronika 1. Materiały używane w budowie urządzeń precyzyjnych. 2. Rodzaje stali węglowych i stopowych, 3. Granica sprężystości

Bardziej szczegółowo

Modelowanie i Programowanie Obiektowe

Modelowanie i Programowanie Obiektowe Modelowanie i Programowanie Obiektowe Wykład I: Wstęp 20 październik 2012 Programowanie obiektowe Metodyka wytwarzania oprogramowania Metodyka Metodyka ustandaryzowane dla wybranego obszaru podejście do

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE 1. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych CEL: Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii, zasadami doboru

Bardziej szczegółowo

Koncepcja wirtualnej pracowni GIS w oparciu o oprogramowanie open source

Koncepcja wirtualnej pracowni GIS w oparciu o oprogramowanie open source Koncepcja wirtualnej pracowni GIS w oparciu o oprogramowanie open source Dr inż. Michał Bednarczyk Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie Wydział Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Katedra Geodezji

Bardziej szczegółowo

STUDIA I MONOGRAFIE NR

STUDIA I MONOGRAFIE NR STUDIA I MONOGRAFIE NR 21 WYBRANE ZAGADNIENIA INŻYNIERII WIEDZY Redakcja naukowa: Andrzej Cader Jacek M. Żurada Krzysztof Przybyszewski Łódź 2008 3 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 7 SYSTEMY AGENTOWE W E-LEARNINGU

Bardziej szczegółowo

Dodatkowo planowane jest przeprowadzenie oceny algorytmów w praktycznym wykorzystaniu przez kilku niezależnych użytkowników ukończonej aplikacji.

Dodatkowo planowane jest przeprowadzenie oceny algorytmów w praktycznym wykorzystaniu przez kilku niezależnych użytkowników ukończonej aplikacji. Spis Treści 1. Wprowadzenie... 2 1.1 Wstęp... 2 1.2 Cel pracy... 2 1.3 Zakres pracy... 2 1.4 Użyte technologie... 2 1.4.1 Unity 3D... 3 2. Sztuczna inteligencja w grach komputerowych... 4 2.1 Zadanie sztucznej

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wymagania edukacyjne. Przedmiot: Ekonomia w praktyce

Szczegółowe wymagania edukacyjne. Przedmiot: Ekonomia w praktyce Szczegółowe wymagania edukacyjne Przedmiot: Ekonomia w praktyce ocena dopuszczająca uczeń ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra wyszukuje informacje niezbędne i dodatkowe dotyczące działalności

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące

Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące Działanie realizowane w ramach projektu Absolwent informatyki lub matematyki specjalistą na rynku pracy Matematyka i informatyka może i trudne, ale nie nudne Inteligentne Multimedialne Systemy Uczące dr

Bardziej szczegółowo

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Plan Prezentacji Cel artykułu Dlaczego działalność przemysłowa wiąże się z ryzykiem?

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie INFORMATYKA

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie INFORMATYKA Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie INFORMATYKA Zapotrzebowanie na informatyków rośnie szybciej niż liczba absolwentów IT jest jedną z najszybciej rozwijających się branż w Polsce. Perspektywy

Bardziej szczegółowo

X SPOTKANIE EKSPERCKIE. System ocen pracowniczych metodą 360 stopni

X SPOTKANIE EKSPERCKIE. System ocen pracowniczych metodą 360 stopni X SPOTKANIE EKSPERCKIE System ocen pracowniczych metodą 360 stopni Warszawa, 16.09.2011 Ocena wieloźródłowa od koncepcji do rezultatów badania dr Anna Bugalska Najlepsze praktyki Instytutu Rozwoju Biznesu

Bardziej szczegółowo

Karta opisu przedmiotu Zaawansowane techniki analizy systemowej oparte o modelowanie warsztaty

Karta opisu przedmiotu Zaawansowane techniki analizy systemowej oparte o modelowanie warsztaty Karta opisu przedmiotu Zaawansowane techniki analizy systemowej oparte o modelowanie warsztaty przedmiotu Stopień studiów i forma: Rodzaj przedmiotu Kod przedmiotu Grupa kursów Zaawansowane techniki analizy

Bardziej szczegółowo

Prezentacja specjalności studiów II stopnia. Inteligentne Technologie Internetowe

Prezentacja specjalności studiów II stopnia. Inteligentne Technologie Internetowe Prezentacja specjalności studiów II stopnia Inteligentne Technologie Internetowe Koordynator specjalności Prof. dr hab. Jarosław Stepaniuk Tematyka studiów Internet jako zbiór informacji Przetwarzanie:

Bardziej szczegółowo

Temat: Ułatwienia wynikające z zastosowania Frameworku CakePHP podczas budowania stron internetowych

Temat: Ułatwienia wynikające z zastosowania Frameworku CakePHP podczas budowania stron internetowych PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W ELBLĄGU INSTYTUT INFORMATYKI STOSOWANEJ Sprawozdanie z Seminarium Dyplomowego Temat: Ułatwienia wynikające z zastosowania Frameworku CakePHP podczas budowania stron internetowych

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Warszawski Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki. Paweł Parys. Nr albumu: 209216. Aukcjomat

Uniwersytet Warszawski Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki. Paweł Parys. Nr albumu: 209216. Aukcjomat Uniwersytet Warszawski Wydział Matematyki, Informatyki i Mechaniki Paweł Parys Nr albumu: 209216 Aukcjomat Praca licencjacka na kierunku INFORMATYKA w zakresie INFORMATYKA Praca wykonana pod kierunkiem

Bardziej szczegółowo

ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA

ANKIETA EWALUACYJNA UCZESTNIKA Projekt: Dwa modele wsparcia zawodowego absolwentów szkół wyższych nr 2013-1-PL1-LEO02-37513 Projekt jest realizowany przy wsparciu finansowym Komisji Europejskiej w ramach programu Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

Od wstępnej koncepcji do biznesplanu. Blok 3

Od wstępnej koncepcji do biznesplanu. Blok 3 Od wstępnej koncepcji do biznesplanu Blok 3 1 Od wstępnej koncepcji do biznes planu Agenda - zakres pojęcia biznes plan Definicje - co to jest biznes plan Funkcje - zastosowania i odbiorcy biznes planu

Bardziej szczegółowo

Rozmowa kwalifikacyjna z pracodawcą po angielsku str. 4 Anna Piekarczyk. Od Wydawcy

Rozmowa kwalifikacyjna z pracodawcą po angielsku str. 4 Anna Piekarczyk. Od Wydawcy Spis treści Sposoby na udaną rozmowę kwalifikacyjną...5 Lista czasowników, które warto znać i zastosować podczas rozmowy kwalifikacyjnej...9 Lista przymiotników opisujących charakter... 11 Dla pracodawcy:

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Dodatkowe ćwiczenia na mówienie

SPIS TREŚCI. Dodatkowe ćwiczenia na mówienie SPIS TREŚCI Nauka całych fraz... 6 Samodzielne tworzenie definicji... 9 Strategia poprawnego mówienia... 12 Nauka mówienia poprzez pisanie... 19 Doskonalenie mówienia... 21 Nauka mówienia poprzez ilustracje...

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Lody na drodze Ent-teach Rozdział 6 Zarządzanie Projektami

ĆWICZENIE Lody na drodze Ent-teach Rozdział 6 Zarządzanie Projektami ĆWICZENIE Lody na drodze Ent-teach Rozdział 6 Zarządzanie Projektami Opis ćwiczenia W poniższym zadaniu, uczestnicy muszą zaplanować tydzień sprzedaży lodów na ulicy w ich rodzinnym mieście (centrum).

Bardziej szczegółowo

PROTEL SMART inteligentne oprogramowanie dla małych i średniej wielkości hoteli

PROTEL SMART inteligentne oprogramowanie dla małych i średniej wielkości hoteli PROTEL SMART inteligentne oprogramowanie dla małych i średniej wielkości hoteli protel smart to specjalna uproszczona funkcjonalnie edycja naszego renomowanego i sprawdzonego na arenie międzynarodowej

Bardziej szczegółowo

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania

Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wykład 1 Inżynieria Oprogramowania Wstęp do inżynierii oprogramowania. Cykle rozwoju oprogramowaniaiteracyjno-rozwojowy cykl oprogramowania Autor: Zofia Kruczkiewicz System Informacyjny =Techniczny SI

Bardziej szczegółowo

Jesteśmy appreal.net. Pochodzimy z Polski. A dokładnie z Łodzi.

Jesteśmy appreal.net. Pochodzimy z Polski. A dokładnie z Łodzi. sof tware house Jesteśmy appreal.net. Pochodzimy z Polski. A dokładnie z Łodzi. Tutaj zaczynaliśmy naszą przygodę kontynuujemy ją od z nowymi technologiami i nieprzerwanie 2011 roku. Projektujemy i programujemy

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW BEZPIECZEŃSTWO WEWNĘTRZNE STUDIA II STOPNIA PROFIL PRAKTYCZNY Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia Kierunek studiów bezpieczeństwo wewnętrzne należy do

Bardziej szczegółowo

Metodyka zarządzania ryzykiem w obszarze bezpieczeństwa informacji

Metodyka zarządzania ryzykiem w obszarze bezpieczeństwa informacji 2012 Metodyka zarządzania ryzykiem w obszarze bezpieczeństwa informacji Niniejszy przewodnik dostarcza praktycznych informacji związanych z wdrożeniem metodyki zarządzania ryzykiem w obszarze bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Szkolenie biblioteczne w formie e-learningu

Szkolenie biblioteczne w formie e-learningu Anna Gruca anna.gruca@bg.agh.edu.pl Biblioteka Główna Akademii Górniczo-Hutniczej Szkolenie biblioteczne w formie e-learningu w Bibliotece Głównej Akademii Górniczo-Hutniczej Szkolenie biblioteczne w formie

Bardziej szczegółowo

Informatyzacja przedsiębiorstw WYKŁAD

Informatyzacja przedsiębiorstw WYKŁAD Informatyzacja przedsiębiorstw WYKŁAD dr inż. Piotr Zabawa IBM/Rational Certified Consultant pzabawa@pk.edu.pl wersja 0.1.0 07.10.2010 Wykład 1 Modelowanie procesów biznesowych Przypomnienie rodzajów narzędzi

Bardziej szczegółowo

Vendor Lock-In - analiza problemu

Vendor Lock-In - analiza problemu Tomasz Barbaszewski - FWiOO Warszawa, wrzesień 2010 Vendor Lock-In - analiza problemu Co to jest i jak powstaje Vendor Lock-In? Zagrożenia związane z Vendor Lock-In dla użytkownika Vendor Lock-In w administracji

Bardziej szczegółowo

Projekt stanowiska robota przemysłowego IRB 120

Projekt stanowiska robota przemysłowego IRB 120 Tomasz WARCHOŁ, Krystian TUCZYŃSKI Koło Naukowe Informatyków TROJAN, Uniwersytet Rzeszowski, Polska Projekt stanowiska robota przemysłowego IRB 120 Wstęp W dzisiejszych czasach każdy z nas zdaje sobie

Bardziej szczegółowo

Ogarniamy prąd, żeby nie ogarnęła nas ciemność TŁO

Ogarniamy prąd, żeby nie ogarnęła nas ciemność TŁO Gminazjum 67 maj 2014 Ogarniamy prąd, żeby nie ogarnęła nas ciemność TŁO 1. Jakie możliwości daje nam 3Rewolucja Przemysłowa? 2. Jaka jest rola sieci społecznościowych? 3. Jak to robią inni? 4. Jaki jest

Bardziej szczegółowo

Internetowy system e-crm do obsługi biura podróży. Marek Bytnar, Paweł Kraiński

Internetowy system e-crm do obsługi biura podróży. Marek Bytnar, Paweł Kraiński Internetowy system e-crm do obsługi biura podróży Marek Bytnar, Paweł Kraiński Cele pracy utworzenie nowoczesnego systemu CRM dla biura podróży, które oferuje swoje usługi przez Internet zaproponowanie

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: S1A obszar

Bardziej szczegółowo

STUDIA STACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe

STUDIA STACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe STUDIA STACJONARNE I STOPNIA Przedmioty kierunkowe Technologie informacyjne Prof. dr hab. Zdzisław Szyjewski 1. Rola i zadania systemu operacyjnego 2. Zarządzanie pamięcią komputera 3. Zarządzanie danymi

Bardziej szczegółowo

Wizerunek kobiety. Czego możesz się nauczyć? Szkolenie przygotuje Cię do: Jak możesz wykorzystać szkolenie?

Wizerunek kobiety. Czego możesz się nauczyć? Szkolenie przygotuje Cię do: Jak możesz wykorzystać szkolenie? Wizerunek kobiety Czego możesz się nauczyć? Wielu badaczy i praktyków tematu jest zgodnych, iż obecnie żyjemy w świecie wizerunkowym. Każda aktywność przekłada się na określone postrzeganie nas przez otoczenie.

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom. Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne

RAPORT. Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom. Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne Polskie firmy nie chcą iść na rękę klientom RAPORT Plany polskich przedsiębiorstw dotyczących przejścia na faktury elektroniczne Zespół mailpro.pl MailPro Sp. z o.o. S t r o n a 1 Wstęp Od początku 2011

Bardziej szczegółowo

RAPORT KOŃCOWY PROJEKTU

RAPORT KOŃCOWY PROJEKTU RAPORT KOŃCOWY PROJEKTU Temat: Wieloplatformowy program do obsługi faktur Adresat: dr inż. Jacek Kołodziej Wykonawcy: Daniel Krysiak Przemysław Szpunar Grzegorz Śmierzchalski Spis Treści 1. Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

instytucji edukacyjnych

instytucji edukacyjnych Turnieje z wykorzystaniem elektronicznych symulatorów dla WINDOWS i ANDROID jako marketingowe narzędzia instytucji edukacyjnych Michel Muszynski Management Business Applied Francja Wprowadzenie Reklamowanie

Bardziej szczegółowo

Programowanie Rozproszone i Równoległe. Edward Görlich http://th.if.uj.edu.pl/~gorlich goerlich@th.if.uj.edu.pl

Programowanie Rozproszone i Równoległe. Edward Görlich http://th.if.uj.edu.pl/~gorlich goerlich@th.if.uj.edu.pl Programowanie Rozproszone i Równoległe Edward Görlich http://th.if.uj.edu.pl/~gorlich goerlich@th.if.uj.edu.pl Motywacja wyboru Programowanie rozproszone równoległość (wymuszona) Oprogramowanie równoległe/rozproszone:

Bardziej szczegółowo

Gamification. (gryzacja, gryfikacja, grywalizacja, a może gamifikacja?)

Gamification. (gryzacja, gryfikacja, grywalizacja, a może gamifikacja?) Gamification (gryzacja, gryfikacja, grywalizacja, a może gamifikacja?) The newest `big thing`? 1993 World Wide Web 1994 Banner advertising 1995 E-commerce 1997 Content Management 2001 Browser Based Gaming

Bardziej szczegółowo

Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34

Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34 Projektowanie oprogramowania cd. Projektowanie oprogramowania cd. 1/34 Projektowanie oprogramowania cd. 2/34 Modelowanie CRC Modelowanie CRC (class-responsibility-collaborator) Metoda identyfikowania poszczególnych

Bardziej szczegółowo

UML w Visual Studio. Michał Ciećwierz

UML w Visual Studio. Michał Ciećwierz UML w Visual Studio Michał Ciećwierz UNIFIED MODELING LANGUAGE (Zunifikowany język modelowania) Pozwala tworzyć wiele systemów (np. informatycznych) Pozwala obrazować, specyfikować, tworzyć i dokumentować

Bardziej szczegółowo

3 marca 2015 godz. 14:00 Buchalter Skłodowscy ul. Kościuszki 43, 05-270 Marki

3 marca 2015 godz. 14:00 Buchalter Skłodowscy ul. Kościuszki 43, 05-270 Marki 3 marca 2015 godz. 14:00 Buchalter Skłodowscy ul. Kościuszki 43, 05-270 Marki PATRONAT MERYTORYCZNY PATRONAT ORGANIZACYJNY Każda firma jest inna. Każdy zespół handlowy jest inny. Problemy w sprzedaży bardzo

Bardziej szczegółowo

ABC BIZNESU. Jak założyć sklep. komputerowy

ABC BIZNESU. Jak założyć sklep. komputerowy ABC BIZNESU Jak założyć sklep komputerowy ABC BIZNESU Jak założyć sklep komputerowy Spis treści 2 Pomysł na firmę / 3 1. Klienci sklepu komputerowego / 4 2. Cele i zasoby osobiste / 4 3. Produkt/usługa

Bardziej szczegółowo

Przedstawmy się! Jesteśmy pewni, że połączenie wizji z umiejętnym i konsekwentnym realizowaniem wyznaczonych celów daje nam zawsze pozycję lidera.

Przedstawmy się! Jesteśmy pewni, że połączenie wizji z umiejętnym i konsekwentnym realizowaniem wyznaczonych celów daje nam zawsze pozycję lidera. Przedstawmy się! Jesteśmy energicznym i doświadczonym zespołem. Cenimy sobie przedewszystkim lojalność, efektywność i precyzję. Realizując potrzeby i cele naszych klientów nie stawiamy sobie żadnych barier.

Bardziej szczegółowo

I rok. semestr 1 semestr 2 15 tyg. 15 tyg. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer. wykł. I rok. w tym. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer.

I rok. semestr 1 semestr 2 15 tyg. 15 tyg. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer. wykł. I rok. w tym. Razem ECTS. laborat. semin. ECTS. konwer. Wydział Informatyki i Nauki o Materiałach Kierunek Informatyka studia I stopnia inżynierskie studia stacjonarne 08- IO1S-13 od roku akademickiego 2015/2016 A Lp GRUPA TREŚCI PODSTAWOWYCH kod Nazwa modułu

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II

Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Wymagania edukacyjne z przedmiotu uzupełniającego : ekonomia w praktyce dla klasy II Zagadnienia 1.1. Etapy projektu 1.2. Projekt badawczy, przedsięwzięcie Konieczny (2) wie na czym polega metoda projektu?

Bardziej szczegółowo

TRIZ na Wydziale Mechanicznym Politechniki Krakowskiej

TRIZ na Wydziale Mechanicznym Politechniki Krakowskiej TRIZ na Wydziale Mechanicznym Politechniki Krakowskiej Dr inż. Anna Boratyńska-Sala Politechnika Krakowska Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Produkcji Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW INFORMATYKA. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW INFORMATYKA. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW INFORMATYKA. STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia: Kierunek studiów informatyka należy do obszaru kształcenia

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia wymagane do podjęcia studiów 2 stopnia na kierunku Informatyka

Efekty kształcenia wymagane do podjęcia studiów 2 stopnia na kierunku Informatyka Efekty kształcenia wymagane do podjęcia studiów 2 stopnia na kierunku Informatyka Test kwalifikacyjny obejmuje weryfikację efektów kształcenia oznaczonych kolorem szarym, efektów: K_W4 (!), K_W11-12, K_W15-16,

Bardziej szczegółowo

1. KURS LIDERSKI - SZKOLENIA - 80 h (5 zjazdów szkoleniowych)

1. KURS LIDERSKI - SZKOLENIA - 80 h (5 zjazdów szkoleniowych) W ramach projektu oferujemy: 1. KURS LIDERSKI - SZKOLENIA - 80 h (5 zjazdów szkoleniowych) 1.1 MÓJ POTENCJAŁ 16 h (7-8 wrzesień 2013, Kraków) Wydaje Ci się czasami, że nie masz potencjału, aby angażować

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami w NGO

Zarządzanie projektami w NGO Zarządzanie projektami w NGO Warsztaty dla Grupy Nowe Technologie Federacja Organizacji Służebnych MAZOWIA 4 września 2012 Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Rysunkowy tutorial Możesz swobodnie dystrybuować ten plik jeśli pozostawisz go w nietkniętym stanie. Możesz także cytować jego fragmenty umieszczając w tekście odnośnik http://mbartyzel.blogspot.com Jak

Bardziej szczegółowo

Przewodnik po Sklepie Windows Phone

Przewodnik po Sklepie Windows Phone Przewodnik po Sklepie Windows Phone Wzbogać swój telefon o aplikacje i gry ze Sklepu Windows Phone. Aplikacje i gry możesz kupować w dwóch dogodnych miejscach: W telefonie (na ekranie startowym naciśnij

Bardziej szczegółowo

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl

Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML. Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Komputerowe Systemy Przemysłowe: Modelowanie - UML Arkadiusz Banasik arkadiusz.banasik@polsl.pl Plan prezentacji Wprowadzenie UML Diagram przypadków użycia Diagram klas Podsumowanie Wprowadzenie Języki

Bardziej szczegółowo

Gametrade.pl serwis legalnej wymiany i sprzedaży gier. Damian Legawiec @ Aula. 08.10.2009 projekt wspierany przez TMT.incubator

Gametrade.pl serwis legalnej wymiany i sprzedaży gier. Damian Legawiec @ Aula. 08.10.2009 projekt wspierany przez TMT.incubator Gametrade.pl serwis legalnej wymiany i sprzedaży gier Damian Legawiec @ Aula. 08.10.2009 projekt wspierany przez TMT.incubator O gametrade.pl (1/2) serwis przeznaczony dla entuzjastów: gier komputerowych

Bardziej szczegółowo

DESIGNER APPLICATION. powered by

DESIGNER APPLICATION. powered by DESIGNER APPLICATION powered by O FIRMIE HiddenData specjalizuje się w technologii dystrybucji treści video w Internecie oraz w budowie złożonych, funkcjonalnych aplikacji internetowych i mobilnych. Budujemy

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z Technologii Informacyjnej

Kryteria oceniania z Technologii Informacyjnej IV Liceum Ogólnokształcące im. Stanisława Staszica w Sosnowcu Kryteria oceniania z Technologii Informacyjnej Kryteria na ocenę dopuszczającą 1. Uczeń potrafi wymienić niektóre z elementów budowy komputera.

Bardziej szczegółowo

Klient poczty elektronicznej

Klient poczty elektronicznej Klient poczty elektronicznej Microsoft Outlook 2010 wysyłaj i odbieraj pocztę elektroniczną, zarządzaj kalendarzem, kontaktami oraz zadaniami. Aplikacja Outlook 2010 to narzędzie spełniające wszystkie

Bardziej szczegółowo