Aplikacje internetowe Koncepcja Architektura Technologie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Aplikacje internetowe Koncepcja Architektura Technologie"

Transkrypt

1 Aplikacje internetowe Koncepcja Architektura Technologie Roman Simiński HTML5 wprowadzenie

2 Rozwój środowiska WWW Trochę faktów historycznych Copyright Roman Simiński 2

3 Prehistoria WWW Tim Berners-Lee, anglik, absolwent Oxfordu. W trakcie pracy w CERN (Europejski Ośrodek Badań Jądrowych) w Genewie napisał na własny użytek pierwszy program "Enquire" służący do przetrzymywania informacji, korzystający z wielu wewnętrznych powiązań. Również w CERN rozpoczął prace nad systemem dwukierunkowego wywoływania procedur, co stanowiło podwaliny protokołu HTTP. W 1989 wystąpił z propozycją projektu opartego na na "Enquire" nazwanego potem World Wide Web. Po otrzymaniu odpowiedzi: Vague, but exciting Tim B-L kontynuuje pracę nad zalążkami WWW. Copyright Roman Simiński Źródło: 3

4 Prehistoria WWW T B-E napisał pierwszy serwer HTTPD i pierwszą aplikację kliencką, "WorldWideWeb" przeglądarkę i edytor hipertekstu typu WYSIWYG działającą w środowisku NeXTStep. Pierwszą opublikowaną przez Tima Bernersa-Lee stroną WWW była: Copyright Roman Simiński Źródło: 4

5 Prehistoria WWW Pierwszy serwer i przeglądarka działa na komputerach NeXTStep, "WorldWideWeb" został udostępniony w sieci CERN w październiku 1990 roku, a w Internecie latem Do 1993 Tim Berners-Lee zajmował się nadal rozwojem sieci WWW tworząc np. specyfikacje URL/URI, HTTP oraz HTML. W 1994 roku Tim Berners-Lee powołał do życia Organizację W3C w Laboratorium Informatyki w Instytucie Technologii Massachusetts, której jest dyrektorem. Jest autorem książki "Weaving the Web" ("Tkając Sieć") mówiącej o początkach i przyszłości WWW. 5

6 Prehistoria HTML Właściwie nie było specyfikacji HTML 1.0. Pierwszy HTML to zbiór szkiców języka autorstwa Tima Bernersa-Lee i Dana Connolly. W tym czasie tworzenie dokumentów HTML było znane wąskiemu gronu specjalistów, którzy eksperymentują ze znacznikami. Pierwsza ustandaryzowana specyfikacja to HTML 2.0. Specyfikacja HTML 2.0 (RFC 1866) została opracowana przez HTML Working Group organizacji IETF (Internet Engineering Task Force). Jest to pierwsza oficjalna specyfikacja HTML, obowiązująca do 1997 roku. Rozpoczyna się HTML'owa wolnoamerykanka. Powstają specyficzne znaczniki dla przeglądarki Netscape Navigator (NET Netscape Extension Tags). Producenci innych przeglądarek nie pozostają dłużni dodają własne znaczniki, co prowadzi do narastającej niezgodności dokumentów HTML. Próba opracowania standardu HTML 3.0 kończy się niepowodzeniem. Propozycja wersji 3.0 jest zbyt złożona, producenci przeglądarek nie chcą jej w pełni implementować. 6

7 Prehistoria HTML Wersja 3.1 nigdy nie ujrzała światła dziennego. Wersja 3.2 została zaproponowana w 1997 przez konsorcjum W3C. Powstaje wersja 4.0 a potem 4.1. Ta ostatnia jest przez długi czas (od 1999 r.) jest ostatnią oficjalną wersją specyfikacji HTML. Wersja 4.1 Wprowadza trzy poziomy zgodności (strict, transitional, frameset) starając się oddzielić treść dokumentu od jego wyglądu poprzez zastosowanie CSS. W 2000 roku W3C rekomenduje język XHTML 1.0 jako wersje rozwojową HML. specyfikacja XHTML 1.0 nie wprowadza nowych elementów w stosunku do HTML 4.1, ukierunkowana jest głównie uporządkowanie języka poprzez dostosowanie go do rygorów języka XML. Następna propozycja W3C XHTML 2.0 radykalnie zrywa z przeszłością, rezygnując ze zgodności wstecznej z HTML. Projekt zaczyna oddalać się od rzeczywistości i rzeczywistych potrzeb twórców aplikacji internetowych. 7

8 HTML rebelia Proponowany prze W3C kierunek rozwoju XHTML 2.0 spotkał się z dezaprobatą wiodących twórców przeglądarek. Kierunek W3C to oparcie WWW na języku XML. W 2004 roku Ian Hickson (Opera Software) proponuje rozszerzenie HTML sprzyjające tworzeniu aplikacji WWW. Propozycja została odrzucona przez W3C. Rebelianci zakładają Web Hypertext Application Technology Working Group (WHATWG). Prace WHATWG dzielą się na dwa projekty: Web Forms 2.0 i Web Apps 1.0, które mają rozszerzyć język HTML. Po pewnym czasie projekty łączą się tworząc propozycję HTML5. W3C decyduje się na reanimację HTML Working Group, która rozpoczyna pracę nad językiem HTML 5, biorąc jako podstawę opracowaną przez WHATWG specyfikacje HTML5. Pod koniec 2009 projekt XHTML 2.0 upada. W3C pracuje nad HTML 5 a WHATWG opracowuje HTML5. 8

9 HTML5 dwie wersje? 9

10 HTML5 dwie wersje? Najważniejszy Najważniejszy jest jest żywy żywy standard standard HTML HTML Wersje Wersje ii numery numery nie nie są są ważne, ważne, ważne, ważne, że że to to działa działa w w przeglądarkach przeglądarkach Najważniejsza Najważniejsza jest jest standaryzacja, standaryzacja, opracowanie opracowanie standardu standardu to to proces proces długi długi i mozolny i mozolny Ważne Ważne są są numery, numery, wersje wersje i specyfikacje i specyfikacje 10

11 HTML 5 Zaczynamy... Copyright Roman Simiński 11

12 HTML po co programiście? HTML definiuje układ warstwy dialogowej (interfejsu) aplikacji internetowej. Jego elementy pozwalają prezentować treść oraz realizować prostą interakcję z użytkownikiem. Warstwa Warstwa serwera serwera Jeżeli warstwa klienta jest cienka (przeglądarka), to HTML jest niezbędny, nawet jeżeli stanowi otoczkę innych elementów (np. apletów). HTML współpracuje z CSS kaskadowymi arkuszami stylów, które określają wizualne właściwości dokumentu HTML. Warstwa Warstwa klienta klienta Internet Protokół ProtokółHTTP HTTP żądania, żądania,odpowiedzi odpowiedzi++transmisja transmisja zasobów, zwykle plików zasobów, zwykle plikówhtml HTMLiidodatków. dodatków. 12

13 HTML + CSS = narzędzie opisu warstwy wizualnej aplikacji WWW Strony serwisu WWW Treść i układ logiczny strony Zewnętrzny arkusz stylów Przeglądarka WWW Zawartość strony WWW zinterpretowana przez przeglądarkę internetową w oparciu o zawartość pliku HTML. Wygląd i formatowanie Wykorzystanie stylów pozwala na: elastyczne stosowanie wspólnych lub zindywidualizowanych właściwości wizualnych w wielu dokumentach HTML; zapewnia globalna kontrolę nad wyglądem wielu dokumentów; pozwala na lokalną redefinicję stylów z wykorzystaniem kaskadowości; Pozwala różnicować wygląd dokumentów w zależności od medium prezentacji. 13

14 HTML5 trochę niepoważny, pierwszy przykład HTML5 jest kontynuatorem tradycji HTML 4, oferuje zgodność wsteczną. XHTML wprowadził więcej porządku. Nic nie stoi na przeszkodzie by w HTML5 wykorzystywać dobre praktyki wymuszane przez XHTML. Jednak w HTML5 nie trzeba stosować porządnej notacji XHTML, można tak: <!doctype <!doctype html> html> <title>html5</title> <title>html5</title> <p>dokument <p>dokument HTML5</p> HTML5</p> Tak to widzi dobra przeglądarka: Tak to pokaże dobra przeglądarka: Taki Taki dokument dokument jest jest uznawany uznawany przez przez walidatory walidatory za za poprawny! poprawny! 14

15 HTML5 gubimy nie zawsze zrozumiały tłuszczyk HTML 4.01 Strict DTD <!DOCTYPE <!DOCTYPE HTML HTML PUBLIC PUBLIC "-//W3C//DTD "-//W3C//DTD HTML HTML 4.01//EN" 4.01//EN" "http://www.w3.org/tr/html4/strict.dtd"> "http://www.w3.org/tr/html4/strict.dtd"> XHTML 1.0 Strict DTD <!DOCTYPE <!DOCTYPE html html PUBLIC PUBLIC "-//W3C//DTD "-//W3C//DTD XHTML XHTML Strict//EN" Strict//EN" "http://www.w3.org/tr/xhtml1/dtd/xhtml1-strict.dtd"> "http://www.w3.org/tr/xhtml1/dtd/xhtml1-strict.dtd"> HTML5 <!doctype <!doctype html> html> Specyfikacja Specyfikacja <!doctype <!doctype html> html> jest jest konieczna konieczna ale ale też też wystarczająca wystarczająca dla dla porządnych porządnych przeglądarek. przeglądarek. 15

16 HTML5 vs. HTML4 <!DOCTYPE <!DOCTYPE HTML HTML PUBLIC PUBLIC "-//W3C//DTD "-//W3C//DTD HTML HTML 4.01//EN" 4.01//EN" "http://www.w3.org/tr/html4/strict.dtd"> "http://www.w3.org/tr/html4/strict.dtd"> <html> <html> HTML4 HTML4 Nagłówek <title>tytuł <title>tytuł dokumentu</title> dokumentu</title> <body> <body> </body> </body> Treść </html> </html> <!doctype <!doctype html> html> <html> <html> <title>tytuł <title>tytuł dokumentu</title>2 dokumentu</title>2 <body> <body> </body> </body> HTML5 HTML5 Nagłówek Treść </html> </html> 16

17 HTML5 vs. XHTML1 <!DOCTYPE <!DOCTYPE html html PUBLIC PUBLIC "-//W3C//DTD "-//W3C//DTD XHTML XHTML Transitional//EN" Transitional//EN" "http://www.w3.org/tr/xhtml1/dtd/xhtml1-transitional.dtd"> "http://www.w3.org/tr/xhtml1/dtd/xhtml1-transitional.dtd"> <html> <html> XHTML1 XHTML1 Nagłówek <title>tytuł <title>tytuł dokumentu</title> dokumentu</title> <body> <body> </body> </body> Treść </html> </html> <!doctype <!doctype html> html> <html> <html> <title>tytuł <title>tytuł dokumentu</title>2 dokumentu</title>2 <body> <body> </body> </body> HTML5 HTML5 Nagłówek Treść </html> </html> 17

18 Polskie znaki a HTML5 Polskie znaki są prawidłowo wyświetlanie, jeśli kodowanie pliku z kodem HTML strony zgadza się z kodowaniem ustawionym w przeglądarce internetowej. Dla dokumentów polskojęzycznych standardem było kodowanie iso zwane również Latin-2. Obecnie standardem jest kodowanie utf-8, które zawiera znaki dla wszystkich alfabetów łacińskich (i nie tylko). Porządne przeglądarki uznają utf-8 za domyślne kodowanie. <html> <html> <meta <meta <meta <meta HTML4/XHTML1 HTML4/XHTML1 http-equiv="content-language" http-equiv="content-language" content="pl" content="pl" /> /> http-equiv="content-type" http-equiv="content-type" content="text/html; content="text/html; charset=iso " charset=iso " /> /> <html <html lang=pl> lang=pl> HTML5 HTML5 <meta <meta charset="utf-8" charset="utf-8" /> /> 18

19 HTML 5 powszechnie znane nowe elementy Różnice w stosunku do poprzedników (HTML4/XHTML): Uproszczenie w zakresie tego co wcześniej zbędne lub nadmiernie zagmatwane. Rozszerzenie o elementy praktycznie potrzebne, nieistniejące wcale bądź obsługiwane poza językiem HTML. Zestawienie powszechnie wskazywanych nowości: Nowe znaczniki semantyczne, pozwalające na czytelne (dla ludzi, przeglądarek i wyszukiwarek) wyodrębnienie logicznych i funkcjonalnych części dokumentu. Znacznik canvas pozwalający na programowe rysowanie w obrębie dokumentu, bez stosowania wtyczek. Znaczniki video i audio pozwalające na bez wtyczkowe umieszczanie w dokumencie dźwięku i sekwencji wideo wraz z możliwością programowego sterowania tą zawartością. Nowe atrybuty znacznika input: tel, search, url, , datetime,... 19

20 HTML 5 mniej znane nowe elementy Mniej znane nowości: Możliwość umieszczania grafiki SVG bezpośrednio w kodzie HTML, znacznik <svg>...</svg>. Możliwość umieszczania wzorów MathML bezpośrednio w kodzie HTML, znacznik <math>...</math>. Oznacza to, że kody wzorów matematycznych oraz rysunków SVG mogą być zapisane bezpośrednio w kodzie HTML. Dekorowanie grafiki SVG z wykorzystaniem stylów, programowe manipulowanie za pośrednictwem JavaScript. Dostępne API do obsługi Drag-and-Drop. Przechowywanie historii przeglądania, z możliwością zmiany url przeglądarki bez przeładowania strony. Możliwość pracy aplikacji w trybie offline. 20

21 HTML 5 a SVG <!doctype <!doctype html> html> <html <html lang=pl> lang=pl> <title>dokument <title>dokument testowy testowy HTML</title> HTML</title> <meta <meta charset=utf-8> charset=utf-8> <body> <body> <svg <svg width="300px" width="300px" height="300px"> height="300px"> <text <text x="50" x="50" y="30" y="30" font-size="24">svg font-size="24">svg ww HTML5</text> HTML5</text> <text <text x="50" x="50" y="180">to y="180">to jest jest obraz obraz wektorowy wektorowy SVG</text> SVG</text> SVG <circle <circle cx="125" cx="125" cy="100" cy="100" r="50" r="50" fill="blue" fill="blue" stroke="yellow" stroke="yellow" stroke-width="3" stroke-width="3" /> /> </svg> </svg> </body> </body> </html> </html> 21

22 HTML 5 a MathML <!doctype <!doctype html> html> <html <html lang=pl> lang=pl> <title>dokument <title>dokument testowy testowy HTML</title> HTML</title> <meta <meta charset=utf-8> charset=utf-8> <body> <body> <math <math xmlns="http://www.w3.org/1998/math/mathml"> xmlns="http://www.w3.org/1998/math/mathml"> <mrow> <mrow> MathML <msup><mi>a</mi><mn>2</mn></msup> <msup><mi>a</mi><mn>2</mn></msup> <mo>+</mo> <mo>+</mo> <msup><mi>b</mi><mn>2</mn></msup> <msup><mi>b</mi><mn>2</mn></msup> <mo>=</mo> <mo>=</mo> <msup><mi>c</mi><mn>2</mn></msup> <msup><mi>c</mi><mn>2</mn></msup> </mrow> </mrow> </math> </math> </body> </body> </html> </html> 22

23 HTML5 a JavaScript Rozwój języka HTML5 i CSS zmienił wzajemne relacje pomiędzy HTML a językiem JavaScript. Z jednej strony: zminimalizowana została rola języka JavaScript jako narzędzia upiększania i dynamizowania wizualnego zamieszczanych treści. Z drugiej strony: kreatywne użycie nowych elementów HTML5 (np. canvas, video, audio) nie jest możliwe bez wykorzystania JavaScript i DOM. function function setduration() setduration() {{ var duration var duration == document.getelementbyid("player").duration; document.getelementbyid("player").duration; document.getelementbyid("durinfo").innerhtml document.getelementbyid("durinfo").innerhtml == "Cało "Całośść: ć: "" ++ duration.tofixed(2); duration.tofixed(2); document.getelementbyid("bar").max document.getelementbyid("bar").max == duration; duration; }} function function showinfo() showinfo() {{ var player var player == document.getelementbyid("player"); document.getelementbyid("player"); var == document.getelementbyid("currinfo"); var info info document.getelementbyid("currinfo"); var bar = document.getelementbyid("bar"); var bar = document.getelementbyid("bar"); info.innerhtml info.innerhtml == "Aktualnie: "Aktualnie: "" ++ player.currenttime.tofixed(2); player.currenttime.tofixed(2); bar.value = player.currenttime; bar.value = player.currenttime; }} <video <video id="player" id="player" src src == "wildlife.ogg" "wildlife.ogg" controls controls ontimeupdate="showinfo()" ontimeupdate="showinfo()" ondurationchange="setduration()"> ondurationchange="setduration()"> Ta przegl Ta przegląądarka darka nie nie odtwarza odtwarza wideo. wideo. </video> </video> 23

24 Nowe znaczniki semantyczne header, section, nav <!doctype <!doctype html> html> <html> <html> <body> <body> <header> <header> </header> </header> <nav> <nav> </nav> </nav> <section> <section> </section> </section> <aside> <aside> </aside> </aside> <footer> <footer> </footer> </footer> </body> </body> Znacznik Znacznik <header> <header> opisuje opisuje nagłówek nagłówek elementu, elementu, w w którym którym został został zdefiniowany. zdefiniowany. W W tym tym przypadku przypadku oznacza oznacza nagłówek nagłówek całej całej strony, strony, ale ale może może być być używany używany w w poszczególnych poszczególnych sekcjach sekcjach dokumentu. dokumentu. Nie Nie używamy używamy tego tego znacznika znacznika wewnątrz wewnątrz znaczników znaczników <footer>, <footer>, <address>, <address>, innego innego znacznika znacznika <header>. <header>. Sekcja Sekcja <nav> <nav> zwiera zwiera zwykle zwykle hiperłącza hiperłącza do do poszczególnych poszczególnych sekcji sekcji strony. strony. Zakłada Zakłada się, się, że że <nav> <nav> zawiera zawiera główne główne linki linki nawigacyjne nawigacyjne na na stronie. stronie. Znacznik Znacznik <section> <section> definiuje definiuje blok blok dokumentu, dokumentu, który który może może zawierać zawierać wszelkie wszelkie adekwatne adekwatne znaczniki, znaczniki, w w tym tym również również wielokrotnie wielokrotnie zagnieżdżone zagnieżdżone bloki bloki <section>. <section>. </html> </html> 24

25 Nowe znaczniki semantyczne aside, footer <!doctype <!doctype html> html> <html> <html> <body> <body> <header> <header> </header> </header> <nav> <nav> </nav> </nav> <section> <section> </section> </section> <aside> <aside> </aside> </aside> <footer> <footer> </footer> </footer> </body> </body> </html> </html> Znacznik Znacznik <aside> <aside> definiuje definiuje dodatkową, dodatkową, poboczną poboczną treść treść w w stosunku stosunku do do głównej głównej treści treści prezentowanej prezentowanej w w dokumencie. dokumencie. Zazwyczaj Zazwyczaj w w obrębie obrębie znacznik znacznik <aside> <aside> umieszczany umieszczany jest jest jako jako panel panel boczny boczny np. np. zz linkami linkami powiązanymi powiązanymi zz prezentowaną prezentowaną treścią. treścią. Znacznik Znacznik <footer> <footer> definiuje definiuje stopkę stopkę strony, strony, zawierającą zawierającą zazwyczaj zazwyczaj informacje informacje oo autorze autorze stron, stron, prawach prawach autorskich, autorskich, licencjach, licencjach, informacje informacje kontaktowe. kontaktowe. zwyczajowo zwyczajowo nagłówek nagłówek jest jest elementem elementem domykającym domykającym układ układ strony strony od od dołu. dołu. 25

26 Nowe znaczniki semantyczne article <section> <section> <article> <article> <header> <header> <h2>tytuł <h2>tytuł nagłówka nagłówka <p>jaka <p>jakaśś dodatkowa dodatkowa artykułu</h2> artykułu</h2> tre treśśćć ii np. np. link: link: <a <a href="#">wi href="#">więęcej...</a></p> cej...</a></p> </header> </header> <p>znacznik <p>znacznik <mark>article</mark> <mark>article</mark> reprezentuje reprezentuje pewn pewnąą zamkni zamknięęttąą cało całośść, ć, która która mo możżee być być traktowana traktowana niezale niezależżnie nie od od całej całej strony, strony, np. np. wpis wpis blogowy, blogowy, artykuł, artykuł, komentarz.</p> komentarz.</p> </article> </article> </section> </section> Przy Przy okazji okazji znacznik znacznik <mark> <mark> wyróżnienia wyróżnienia fragmentu fragmentu tekstu. tekstu. 26

27 Nowe znaczniki semantyczne details i summary <section> <section> <details <details >> <summary>czytaj <summary>czytaj wi więęcej... cej...</summary> </summary> <p>znaczniki <p>znaczniki <em>details</em> <em>details</em> ii <em>summary</em>.</p> <em>summary</em>.</p> <p>aktualnie <p>aktualnie zaimplementowane zaimplementowane jedynie jedynie ww Chrome.</p> Chrome.</p> </details> </details> </section> </section> Na Na razie razie tylko tylko Chrome Chrome Znacznik Znacznik <details> <details> określa określa dodatkową dodatkową informację, informację, którą którą użytkownik użytkownik może może zobaczyć zobaczyć lub lub ukryć ukryć na na życzenie. życzenie. Sterowanie Sterowanie pokazywaniem/ukrywaniem pokazywaniem/ukrywaniem zawartości zawartości <details>steruje <details>steruje atrybut atrybut boolowski boolowski open. open. Znacznik Znacznik <summary> <summary> określa określa widoczny widoczny nagłówek nagłówek sekcji sekcji <details>. <details>. 27

28 Nowe znaczniki semantyczne meter i progress <meter <meter <meter <meter value="3" value="3" min="1" min="1" max="10">3 max="10">3 ww skali skali od od 11 do do 10</meter><br 10</meter><br /> /> value="0.4">40%</meter> value="0.4">40%</meter> Gdy Gdy brak brak implementacji implementacji Opera, Opera, Chrom Chrom Znacznik Znacznik <meter> <meter> definiuje definiuje wskaźnik, wskaźnik, np. np. zużycie zużycie przestrzeni przestrzeni dyskowej, dyskowej, page page rank, rank, wynik wynik ankiety. ankiety. Uwaga Uwaga nie nie używa używa się się jako jako paska paska postępu, postępu, do do tego tego jest jest <progress>. <progress>. <progress <progress value="11" value="11" max="100">ładowanie: max="100">ładowanie: 11%</progress> 11%</progress> Gdy Gdy brak brak implementacji implementacji Opera, Opera, Chrom, Chrom, Firefox Firefox 28

29 Nowe znaczniki semantyczne figure i figurecaption <figure> <figure> <img <img src="globus.jpg" src="globus.jpg" alt="globus" alt="globus" width="50" width="50" height="50" height="50" /> /> <figcaption>to <figcaption>to jest jest globus</figcaption> globus</figcaption> </figure> </figure> <figure> <figure> <figcaption>to <figcaption>to jest jest globus</figcaption> globus</figcaption> <img <img src="globus.jpg" src="globus.jpg" alt="globus" alt="globus" width="50" width="50" height="50" height="50" /> /> </figure> </figure> Znacznik Znacznik <figure> <figure> opisuje opisuje zawartość zawartość taką taką jak jak ilustracja, ilustracja, zdjęcie, zdjęcie, rysunek, rysunek, diagram, diagram, fragment fragment kodu kodu programu. programu. Znacznik<figcaption> Znacznik<figcaption> określa określa legendę legendę elementu elementu w w <figure>, <figure>, może może stanowić stanowić nagłówek nagłówek lub lub podpis. podpis. 29

30 Nowe znaczniki semantyczne audio <audio <audio src="traktor.mp3" src="traktor.mp3" controls controls autoplay autoplay loop loop preload="none"> preload="none"> Ta Ta przegl przegląądarka darka nie nie odtwarza odtwarza ddźźwi więęku. ku. </audio> </audio> controls wyświetlanie panelu sterowania odtwarzaniem, autoplay automatyczne odtwarzanie od razy, gdy to możliwe, MSIE Opera Chrome loop powtarzanie odtwarzania. preload wskazówka dla przeglądarki: jak postępować z dźwiękiem w trakcie ładowania strony: auto ładowanie pliku w trakcie ładowania strony; metadata ładowanie metadanych w trakcie ładowania strony; none plik nie powinien być ładowany w trakcie ładowania strony. Dla autoplay = true atrybut preload jest ignorowany. 30

31 Nowe znaczniki semantyczne audio + source <audio <audio controls> controls> <source <source src="traktor.mp3" src="traktor.mp3" type="audio/mpeg" type="audio/mpeg" /> /> <source <source src="traktor.ogg" src="traktor.ogg" type="audio/ogg" type="audio/ogg" /> /> Ta Ta przegl przegląądarka darka nie nie odtwarza odtwarza ddźźwi więęku. ku. </audio> </audio> Nieobowiązkowe Nieobowiązkowe Zaleca się stosowanie znacznika <source> dla <audio> and <video> pozwala to na określanie alternatywnych plików źródłowych dla multimediów, przeglądarka może wybrać określony typ np. w zależności od wykorzystywanych kodeków. type określa typ MIME dla pliku (dla audio zwykle: audio/ogg, audio/mpeg). Znaczenie atrybutu src jest oczywiste, kolejny atrybut media nie jest aktualnie obsługiwany w żadnej ze znanych przeglądarek. <source <source src="movie.ogg" src="movie.ogg" type="video/ogg" type="video/ogg" media="screen media="screen and and (min-width:320px)"> (min-width:320px)"> 31

32 audio + source versus audio scr <audio <audio controls> controls> <source <source src="cos.mp3" src="cos.mp3" type="audio/mpeg" type="audio/mpeg" /> /> Ta Ta przegl przegląądarka darka nie nie odtwarza odtwarza ddźźwi więęku. ku. </audio> </audio> <audio <audio src="cos.mp3" src="cos.mp3" controls controls >> Ta Ta przegl przegląądarka darka nie nie odtwarza odtwarza ddźźwi więęku. ku. </audio> </audio> Dynamiczna modyfikacja elementu source i jego atrybutów po wstawieniu go do elementu audio (video również) nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Zaleca się stosowanie atrybutu src lub wykorzystania funkcji load(). 32

33 Odtwarzanie sekwencji wideo element video <video <video src="wildlife.ogg" src="wildlife.ogg" controls controls autoplay autoplay loop> loop> Ta przegl ą darka nie odtwarza wideo. Ta przeglądarka nie odtwarza wideo. </video> </video> Większość atrybutów znanych ze znacznika audio występuje również dla znacznika video. Chrome FireFox Opera Wykorzystanie znacznika source: <video <video controls> controls> <source <source src="wildlife.mp4" src="wildlife.mp4" type="video/mp4" type="video/mp4" /> /> <source <source src="wildlife.ogg" src="wildlife.ogg" type="video/ogg" type="video/ogg" /> /> Ta Ta przegl przegląądarka darka nie nie odtwarza odtwarza wideo. wideo. </video> </video> 33

34 Atrybut poster <video <video src="wildlife.ogg" src="wildlife.ogg" controls controls poster="vid_poster.jpg" poster="vid_poster.jpg" >> Ta Ta przegl przegląądarka darka nie nie odtwarza odtwarza wideo. wideo. </video> </video> Gdy autoplay == false, atrybut poster pozwala określić obraz który będzie pokazywany do czasu wybrania gdy użytkownik nie naciśnie przycisku odtwarzania. Obraz ten jest również wyświetlany podczas ściągania sekwencji wideo. Gdy obraz nie zostanie określony, wykorzystywana jest pierwsza klatka filmu. 34

35 Atrybuty width i height <video <video width="200" width="200" height="150" height="150" autoplay autoplay controls controls poster="vid_poster.jpg"> poster="vid_poster.jpg"> <source <source src="wildlife.mp4" src="wildlife.mp4" type="video/mp4" type="video/mp4" /> /> <source <source src="wildlife.ogg" src="wildlife.ogg" type="video/ogg" type="video/ogg" /> /> Ta Ta przegl przegląądarka darka nie nie odtwarza odtwarza wideo. wideo. </video> </video> <video <video width="320" width="320" height="240" height="240" autoplay autoplay controls controls poster="vid_poster.jpg"> poster="vid_poster.jpg"> <source <source src="wildlife.mp4" src="wildlife.mp4" type="video/mp4" type="video/mp4" /> /> <source <source src="wildlife.ogg" src="wildlife.ogg" type="video/ogg" type="video/ogg" /> /> Ta przegl ą darka nie odtwarza wideo. Ta przeglądarka nie odtwarza wideo. </video> </video> 35

36 Atrybuty width i height uwagi Atrybuty height i width określają odpowiednio, liczoną w pikselach, wysokość i szerokość elementu video. Zaleca się określanie wartości opu parametrów, co pozwala przeglądarce na zarezerwowanie odpowiedniego obszaru podczas ładowania strony. Brak tych wartości powoduje często zmiany układu strony przeglądarka określi rozmiar ostateczny rozmiar obczaru dopiero po załadowaniu sekwencji wideo. Atrybuty height i width nie służą do zmiany (a w szczególności zmniejszenia wymiarów) sekwencji wideo. I tak zostanie pobrany plik w jego oryginalnej wersji, nawet jeżeli ma być wyświetlony w polu o małych wymiarach. Przeskalowanie obrazu powinno wyć wykonywane przy użyciu odpowiedniego oprogramowania przed zamieszczeniem sekwencji wideo na serwerze. Przy okazji istnieje atrybut muted, pozwalający na wyciszenie ścieżki audio w sekwencji wideo, ale nie jest aktualnie obsługiwany przez żadną z przeglądarek. 36

37 Atrybuty width i height uwagi, cd.... Jeżeli ustawione wartości atrybutów width i height nie pasują do proporcji obrazu wideo, obraz ten nie jest dopasowywany do ustalonych wymiarow. Obraz wideo zachowuje swoje proporcje i jest maksymalizowany w obszarze elementu video. Wymiary podaje się w pikselach bez podawania jednostki, inne jednostki mogą być używane z wykorzystaniem mechanizmu stylów CSS <video <video src="wildlife.ogg" src="wildlife.ogg" height="300" height="300" width="100" width="100" controls> controls> Ta Ta przegl przegląądarka darka nie nie odtwarza odtwarza wideo. wideo. </video> </video> 37

38 Ładowanie sekwencji wideo i atrybut preload Przeglądarki bardzo swobodnie podchodzą do sprawy ładowania sekwencji wideo. Opera, Chrome i Safari automatycznie pobierają sekwencję wideo nawet gdy nie jest automatycznie odtwarzana. FireFox pobiera tyle, by określić pierwszą ramkę i czas trwania, być może aktualnie Opera czyni podobnie. Zastosowanie autoplay powoduje, że wideo jest ładowane tak szybko, jak to możliwe. Atrybut preload niekoniecznie jest dobrze interpretowany przez przeglądarki. 38

Aplikacje internetowe

Aplikacje internetowe Aplikacje internetowe HTML 5 Wprowadzenie Autor Roman Simiński Kontakt roman.siminski@us.edu.pl www.siminskionline.pl Niniejsze opracowanie zawiera skrót treści wykładu, lektura tych materiałów nie zastąpi

Bardziej szczegółowo

HTML5 Nowe znaczniki header nav article section aside footer

HTML5 Nowe znaczniki header nav article section aside footer Specyfikacja HTML5 wprowadza nowe znaczniki pozwalające w łatwy i intuicyjny sposób budować szkielet strony, który przez zmniejszenie ilości kodu jest czytelniejszy i łatwiejszy w utrzymaniu, pozwala poza

Bardziej szczegółowo

rk HTML 4 a 5 różnice

rk HTML 4 a 5 różnice rk HTML 4 a 5 różnice kompatybilność Pierwszym dużym plusem języka HTML 5 jest to, że jest zdefiniowany w sposób umożliwiający kompatybilność wstecz. Składnia Przykład dokumentu podporządkowującego się

Bardziej szczegółowo

HTML 5 język wykorzystywany do tworzenia i prezentowania stron internetowych www. Jest

HTML 5 język wykorzystywany do tworzenia i prezentowania stron internetowych www. Jest język wykorzystywany do tworzenia i prezentowania stron internetowych www. Jest rozwinięciem języka HTML 4 i jego XML-owej odmiany (XHTMl 1), opracowywane w ramach prac grupy roboczej WHATWG (Web Hypertext

Bardziej szczegółowo

2 Podstawy tworzenia stron internetowych

2 Podstawy tworzenia stron internetowych 2 Podstawy tworzenia stron internetowych 2.1. HTML5 i struktura dokumentu Podstawą działania wszystkich stron internetowych jest język HTML (Hypertext Markup Language) hipertekstowy język znaczników. Dokument

Bardziej szczegółowo

Programowanie internetowe

Programowanie internetowe Programowanie internetowe Wykład 1 HTML mgr inż. Michał Wojtera email: mwojtera@dmcs.pl Plan wykładu Organizacja zajęć Zakres przedmiotu Literatura Zawartość wykładu Wprowadzenie AMP / LAMP Podstawy HTML

Bardziej szczegółowo

HTML (HyperText Markup Language) hipertekstowy język znaczników

HTML (HyperText Markup Language) hipertekstowy język znaczników HTML (HyperText Markup Language) hipertekstowy język znaczników Struktura dokumentu tytuł strony

Bardziej szczegółowo

Multimedia i interfejsy. Ćwiczenie 5 HTML5

Multimedia i interfejsy. Ćwiczenie 5 HTML5 Multimedia i interfejsy Ćwiczenie 5 HTML5 Celem ćwiczenia jest poznanie nowych elementów wprowadzonych w HTML 5, do których należą m.in. video oraz canvas. Poniższy opis przedstawia sposób użycia tych

Bardziej szczegółowo

XHTML - Extensible Hypertext Markup Language, czyli Rozszerzalny Hipertekstowy Język Oznaczania.

XHTML - Extensible Hypertext Markup Language, czyli Rozszerzalny Hipertekstowy Język Oznaczania. XHTML - Extensible Hypertext Markup Language, czyli Rozszerzalny Hipertekstowy Język Oznaczania. Reformuje on znane zasady języka HTML 4 w taki sposób, aby były zgodne z XML (HTML przetłumaczony na XML).

Bardziej szczegółowo

Języki programowania wysokiego poziomu WWW

Języki programowania wysokiego poziomu WWW Języki programowania wysokiego poziomu WWW Zawartość Protokół HTTP Języki HTML i XHTML Struktura dokumentu html: DTD i rodzaje html; xhtml Nagłówek html - kodowanie znaków, język Ciało html Sposób formatowania

Bardziej szczegółowo

Tworzenie Stron Internetowych. odcinek 5

Tworzenie Stron Internetowych. odcinek 5 Tworzenie Stron Internetowych odcinek 5 Nagłówek zawiera podstawowe informacje o dokumencie, takie jak: tytuł strony (obowiązkowy) metainformacje/metadane (obowiązkowa deklaracja

Bardziej szczegółowo

Przegląd technologii

Przegląd technologii rzegląd technologii 1/34 Przegląd technologii Tworzenie serwisów Web 2.0 dr inż. Robert Perliński rperlinski@icis.pcz.pl Politechnika Częstochowska Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej 29 marca

Bardziej szczegółowo

O stronach www, html itp..

O stronach www, html itp.. O stronach www, html itp.. Prosty wstęp do podstawowych technik spotykanych w internecie 09.01.2015 M. Rad Plan wykładu Html Przykład Strona www Xhtml Css Php Js HTML HTML - (ang. HyperText Markup Language)

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja techniczna dot. mailingów HTML

Specyfikacja techniczna dot. mailingów HTML Specyfikacja techniczna dot. mailingów HTML Informacje wstępne Wszystkie składniki mailingu (pliki graficzne, teksty, pliki HTML) muszą być przekazane do melog.com dwa dni albo maksymalnie dzień wcześniej

Bardziej szczegółowo

Widżety KIWIPortal. tworzenie umieszczanie na stronach internetowych opcje zaawansowane. Autor: Damian Rebuś Data: 29.06.2015 Wersja: 1.

Widżety KIWIPortal. tworzenie umieszczanie na stronach internetowych opcje zaawansowane. Autor: Damian Rebuś Data: 29.06.2015 Wersja: 1. Widżety KIWIPortal tworzenie umieszczanie na stronach internetowych opcje zaawansowane Autor: Damian Rebuś Data: 29.06.2015 Wersja: 1.3 Strona 1 z 17 1 SPIS TREŚCI 2 Metody osadzania widżetów... 3 2.1

Bardziej szczegółowo

STRONY INTERNETOWE mgr inż. Adrian Zapała

STRONY INTERNETOWE mgr inż. Adrian Zapała 1 STRONY INTERNETOWE mgr inż. Adrian Zapała STRONY INTERNETOWE Rodzaje stron internetowych statyczne (statyczny HTML + CSS) dynamiczne (PHP, ASP, technologie Flash) 2 JĘZYKI STRON WWW HTML (ang. HyperText

Bardziej szczegółowo

AUDYT DOSTĘPNOŚCI STRONY INTERNETOWEJ

AUDYT DOSTĘPNOŚCI STRONY INTERNETOWEJ Poznań, 2012-10-04 AUDYT DOSTĘPNOŚCI STRONY INTERNETOWEJ NAZWA ADRES STRONY ILOŚĆ BŁĘDÓW WCAG 33 ILOŚĆ OSTRZEŻEŃ WCAG 3 TYP DOKUMENTU UŻYTY FORMAT (X)HTML JĘZYK OWANIE STRONY Urząd Marszałkowski Województwa

Bardziej szczegółowo

Podstawy JavaScript ćwiczenia

Podstawy JavaScript ćwiczenia Podstawy JavaScript ćwiczenia Kontekst:

Bardziej szczegółowo

WITRYNY I APLIKACJE INTERNETOWE

WITRYNY I APLIKACJE INTERNETOWE WITRYNY I APLIKACJE INTERNETOWE TECHNIKUM INFORMATYCZNE wg programu 351203 KLASA II 3 godz. tygodniowo 90 godziny Liczba godzin w cyklu kształcenia 180 rok szkolny 2013/2014 Sylwia Płonka 2. W 1980 fizyk

Bardziej szczegółowo

Zaawansowana Pracownia Komputerowa - Ćwiczenia. Krzysztof Miernik

Zaawansowana Pracownia Komputerowa - Ćwiczenia. Krzysztof Miernik Zaawansowana Pracownia Komputerowa - Ćwiczenia Krzysztof Miernik HTML - Podstawowe Informacje HTML to hipertekstowy język znaczników (ang. HyperText Markup Language) służacy do tworzenia stron internetowych

Bardziej szczegółowo

Projekty z Technologii Informacyjnych

Projekty z Technologii Informacyjnych Projekty z Technologii Informacyjnych Zad. 1. Opracuj prezentację w programie PowerPoint lub podobnym na zadany temat. Prezentacja powinna być przeznaczona do prezentowania w czasie ok. 10 minut. Zad.

Bardziej szczegółowo

Źródła. cript/1.5/reference/ Ruby on Rails: http://www.rubyonrails.org/ AJAX: http://www.adaptivepath.com/publications/e ssays/archives/000385.

Źródła. cript/1.5/reference/ Ruby on Rails: http://www.rubyonrails.org/ AJAX: http://www.adaptivepath.com/publications/e ssays/archives/000385. Źródła CSS: http://www.csszengarden.com/ XHTML: http://www.xhtml.org/ XML: http://www.w3.org/xml/ PHP: http://www.php.net/ JavaScript: http://devedgetemp.mozilla.org/library/manuals/2000/javas cript/1.5/reference/

Bardziej szczegółowo

Kurs HTML 4.01 TI 312[01]

Kurs HTML 4.01 TI 312[01] TI 312[01] Spis treści 1. Wiadomości ogólne... 3 2. Wersje języka HTML... 3 3. Minimalna struktura dokumentu... 3 4. Deklaracje DOCTYPE... 3 5. Lista znaczników, atrybutów i zdarzeń... 4 5.1 Lista atrybutów

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW - laboratorium

Aplikacje WWW - laboratorium Aplikacje WWW - laboratorium JavaServer Pages Celem ćwiczenia jest zbudowanie kilku prostych stron internetowych z użyciem technologii JSP. Podczas ćwiczenia wykorzystany zostanie algorytm sortowania bąbelkowego

Bardziej szczegółowo

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej

Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej Wydział Budowy Maszyn i Informatyki Laboratorium z sieci komputerowych Ćwiczenie numer: 8 Temat ćwiczenia: Tworzenie stron WWW (HTML, skrypty CSS). 1.

Bardziej szczegółowo

Wykład 1 TINT. Wprowadzenie do XHTML. Zofia Kruczkiewicz

Wykład 1 TINT. Wprowadzenie do XHTML. Zofia Kruczkiewicz Wykład 1 TINT Wprowadzenie do XHTML Zofia Kruczkiewicz Sieć WWW (World Wide Web) Sieć WWW jest internetowym systemem informacyjnym o charakterze: hipertekstowym, globalnym, interaktywnym (np. zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Osadzenie pliku dźwiękowego na stronie www

Osadzenie pliku dźwiękowego na stronie www Osadzenie pliku dźwiękowego na stronie www gdzie jako "ścieżka dostępu do pliku" należy podać lokalizację

Bardziej szczegółowo

Podstawy programowania w języku JavaScript

Podstawy programowania w języku JavaScript Podstawy programowania w języku JavaScript Część piąta AJAX Autor Roman Simiński Kontakt roman.siminski@us.edu.pl www.siminskionline.pl Niniejsze opracowanie zawiera skrót treści wykładu, lektura tych

Bardziej szczegółowo

I. Dlaczego standardy kodowania mailingów są istotne?

I. Dlaczego standardy kodowania mailingów są istotne? 1 Tabela zawartości: I. Dlaczego standardy kodowania mailingów są istotne? 3 II. Budowa nagłówka wiadomości. 4 III. Style kaskadowe CSS. 4 IV. Elementarna budowa szablonu. 6 V. Podsumowanie. 9 2 I. Dlaczego

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 1: Szablon strony w HTML5

Laboratorium 1: Szablon strony w HTML5 Laboratorium 1: Szablon strony w HTML5 Czas realizacji: 2 godziny Kurs: WYK01_HTML.pdf, WYK02_CSS.pdf Pliki:, Edytor: http://www.sublimetext.com/ stabilna wersja 2 (portable) Ćwiczenie 1. Szablon strony

Bardziej szczegółowo

Struktura języka HTML ZNACZNIKI. Oto bardzo prosta strona WWW wyświetlona w przeglądarce: A tak wygląda kod źródłowy takiej strony:

Struktura języka HTML ZNACZNIKI. Oto bardzo prosta strona WWW wyświetlona w przeglądarce: A tak wygląda kod źródłowy takiej strony: Struktura języka HTML ZNACZNIKI Oto bardzo prosta strona WWW wyświetlona w przeglądarce: Rysunek 1: Przykładowa strona wyświetlona w przeglądarce A tak wygląda kod źródłowy takiej strony: Rysunek 2: Kod

Bardziej szczegółowo

Plan dzisiejszego wykładu. Narzędzia informatyczne w językoznawstwie. XML - Definicja. Zalety XML

Plan dzisiejszego wykładu. Narzędzia informatyczne w językoznawstwie. XML - Definicja. Zalety XML Plan dzisiejszego wykładu Narzędzia informatyczne w językoznawstwie Perl - Wprowadzenie do XML Marcin Junczys-Dowmunt junczys@amu.edu.pl Zakład Logiki Stosowanej http://www.logic.amu.edu.pl 16. kwietnia

Bardziej szczegółowo

XHTML2 i HTML5 Przyszłość WWW oparta o nowe standardy sieciowe HTML5 i XHTML2

XHTML2 i HTML5 Przyszłość WWW oparta o nowe standardy sieciowe HTML5 i XHTML2 XHTML2 i HTML5 Przyszłość WWW oparta o nowe standardy sieciowe HTML5 i XHTML2 mgr inż. Dominik Tomaszuk Uniwersytet w Białymstoku XHTML2 XML XHTML2 to aplikacja XML a, która nie daje innych możliwości

Bardziej szczegółowo

URL: http://www.ecdl.pl

URL: http://www.ecdl.pl Syllabus WEBSTARTER wersja 1.0 Polskie Towarzystwo Informatyczne 2007 Copyright wersji angielskiej: Copyright wersji polskiej: The European Computer Driving Licence Foundation Ltd. Polskie Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

Podstawy (X)HTML i CSS

Podstawy (X)HTML i CSS Inżynierskie podejście do budowania stron WWW momat@man.poznan.pl 2005-04-11 1 Hyper Text Markup Language Standardy W3C Przegląd znaczników Przegląd znaczników XHTML 2 Cascading Style Sheets Łączenie z

Bardziej szczegółowo

Sigplus. Galeria w Joomla

Sigplus. Galeria w Joomla Sigplus Galeria w Joomla Cel prezentacji Pokazanie że Sigplus jest prosty w konfiguracji; Metody konfiguracji Sigplusa; Jest jednym z najczęściej używanych dodatków w tworzeniu galerii na stronie internetowej

Bardziej szczegółowo

Wykład 1 Wprowadzenie do HTML

Wykład 1 Wprowadzenie do HTML Wykład 1 Wprowadzenie do HTML 1. Sieć WWW (World Wide Web) Sieć WWW jest internetowym systemem informacyjnym o charakterze: (1) hipertekstowym, (2) globalnym, (3) interaktywnym (np. zastosowanie formularzy)

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW - laboratorium

Aplikacje WWW - laboratorium Aplikacje WWW - laboratorium HTML + CSS Celem ćwiczenia jest przygotowanie prostej aplikacji internetowej składającej się z zestawu stron w języku HTML. Ćwiczenia można wykonać na dowolnym komputerze,

Bardziej szczegółowo

Referat z przedmiotu Technologie Internetowe SPIS TREŚCI

Referat z przedmiotu Technologie Internetowe SPIS TREŚCI SPIS TREŚCI 1.Dwie metody przekazu danych do serwera 2 2.Metoda GET przykład 3 3.Metoda POST przykład 4 4.Kiedy GET a kiedy POST 5 5.Szablony po co je stosować 7 6.Realizacja szablonu własną funkcją 8

Bardziej szczegółowo

Programowanie WEB PODSTAWY HTML

Programowanie WEB PODSTAWY HTML Programowanie WEB PODSTAWY HTML Najprostsza strona HTML tytuł strony To jest moja pierwsza strona WWW. tytuł strony

Bardziej szczegółowo

Idea of responsive web design. Roman Białek Mateusz Mikołajczak Kacper Palmowski Krzysztof Szot

Idea of responsive web design. Roman Białek Mateusz Mikołajczak Kacper Palmowski Krzysztof Szot Idea of responsive web design Roman Białek Mateusz Mikołajczak Kacper Palmowski Krzysztof Szot Czym tak właściwie jest responsive web design? Jest to podejście do projektowania stron internetowych w taki

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Kierunek: Automatyka i Robotyka Studia stacjonarne I stopnia: rok I, semestr II

Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Kierunek: Automatyka i Robotyka Studia stacjonarne I stopnia: rok I, semestr II SIECI KOPMPUTEROWE I TECHNOLOGIE INTERNETOWE (SKiTI) Wykład 11 Wprowadzenie do (X)HTML Politechnika Gdańska Wydział Elektrotechniki i Automatyki Kierunek: Automatyka i Robotyka Studia stacjonarne I stopnia:

Bardziej szczegółowo

ECDL/ICDL Web Editing Moduł S6 Sylabus - wersja 2.0

ECDL/ICDL Web Editing Moduł S6 Sylabus - wersja 2.0 ECDL/ICDL Web Editing Moduł S6 Sylabus - wersja 2.0 Przeznaczenie Sylabusa Dokument ten zawiera szczegółowy Sylabus dla modułu ECDL/ICDL Web Editing. Sylabus opisuje zakres wiedzy i umiejętności, jakie

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do HTML, CSS, JavaScript, PHP. Kurs 18.11 2008 22 12. 2008

Wprowadzenie do HTML, CSS, JavaScript, PHP. Kurs 18.11 2008 22 12. 2008 Wprowadzenie do HTML, CSS, JavaScript, PHP Kurs 18.11 2008 22 12. 2008 Narzędzia do tworzenia i utrzymania dokumentów web owych Edytory HTML Server WWW i baz danych Przeglądarka internetowa kompilator

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 1 Wprowadzenie do PHP

Laboratorium 1 Wprowadzenie do PHP Laboratorium 1 Wprowadzenie do PHP Ćwiczenie 1. Tworzenie i uruchamianie projektu PHP w Netbeans Tworzenie projektu Uruchom środowisko NetBeans. Stwórz nowy projekt typu PHP Application (File->New Project,

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE STRON WWW W4

PROJEKTOWANIE STRON WWW W4 Studia Podyplomowe Grafika komputerowa i Techniki Multimedialne, 2015, semestr II, dr inż. Robert Banasiak Projektowanie Stron WWW dr inż. Robert Banasiak PROJEKTOWANIE STRON WWW W4 ODNOŚNIKI PSEUDOKLASY

Bardziej szczegółowo

Protokoły Internetowe

Protokoły Internetowe Protokoły Internetowe Podstawy Internetu Historia Internetu Definicja Internetu WWW Protokół HTTP Trochę o HTML Dynamiczne strony WWW Protokoły pocztowe Protokoły transmisji danych (ftp) Internet Internet

Bardziej szczegółowo

Technologie Informacyjne

Technologie Informacyjne Technologie Informacyjne Wykªad 6 Paweª Witkowski MIM UW Wiosna 2013 P. Witkowski (MIM UW) Technologie Informacyjne Wiosna 2013 1 / 18 HTML HyperText Markup Language J zyk oparty na znacznikach Opisuje

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY TECHNICZNE. Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS

PROBLEMY TECHNICZNE. Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS PROBLEMY TECHNICZNE Co zrobić, gdy natrafię na problemy związane z użytkowaniem programu DYSONANS Jeżeli stwierdziłeś występowanie błędów lub problemów podczas pracy z programem DYSONANS możesz skorzystać

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Informacje podstawowe

Rozdział 1. Informacje podstawowe Rozdział 1. Informacje podstawowe Książka poświęcona jest podstawom języka HTML HyperText Mark-up Language. Utworzą one solidny fundament, który pozwoli Ci budować nawet skomplikowane strony WWW. Jeśli

Bardziej szczegółowo

CSS. Kaskadowe Arkusze Stylów

CSS. Kaskadowe Arkusze Stylów CSS Kaskadowe Arkusze Stylów CSS CSS = Cascading Style Sheets Style określają sposób wyświetlania zawartości elementów HTML Arkusz stylów jest zbiorem takich reguł Pojawiły się w HTML 4.0 by rozwiązać

Bardziej szczegółowo

Facelets ViewHandler

Facelets ViewHandler JSF i Facelets Wprowadzenie JSP (JavaServer Pages) są natywną i najczęściej używaną technologią do tworzenia warstwy prezentacyjnej dla JSF (JavaServer Faces) Istnieją alternatywne technologie opisu wyglądu

Bardziej szczegółowo

W ramach realizacji zamówienia Wykonawca będzie świadczył usługi w zakresie m.in:

W ramach realizacji zamówienia Wykonawca będzie świadczył usługi w zakresie m.in: Załącznik nr 1 do zaproszenia do złożenia oferty IP. 2611.19.2015 Opis przedmiotu zamówienia: Modernizacja serwisów internetowych Rady Infrastruktury Informacji Przestrzennej oraz Komisji Standaryzacji

Bardziej szczegółowo

HTML nie opisuje układu strony!!!

HTML nie opisuje układu strony!!! Temat: HTML czy XHTML co to jest HTML i do czego będziesz go używał, co możesz, a czego nie możesz robić, tworząc strony WWW, czym są i do czego służą znaczniki HTML. 1. co to jest HTML HTML to skrót od

Bardziej szczegółowo

Tworzenie witryn internetowych PHP/Java. (mgr inż. Marek Downar)

Tworzenie witryn internetowych PHP/Java. (mgr inż. Marek Downar) Tworzenie witryn internetowych PHP/Java (mgr inż. Marek Downar) Hypertext Xanadu Project (Ted Nelson) propozycja prezentacji dokumentów pozwalającej czytelnikowi dokonywać wyboru Otwarte, płynne oraz ewoluujące

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIE INTERNETOWE WYKŁAD 6. JavaScript Funkcje i obiekty

TECHNOLOGIE INTERNETOWE WYKŁAD 6. JavaScript Funkcje i obiekty 1. Co to jest funkcja? Funkcja jest oddzielnym blokiem kodu, który może być wielokrotnie wykonywany w danym programie, poprzez jej wielokrotne wywoływanie. Do funkcji przekazujemy przeważnie jakieś argumenty,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi systemu zarządzania treścią dwajeden.pl

Instrukcja obsługi systemu zarządzania treścią dwajeden.pl Instrukcja obsługi systemu zarządzania treścią dwajeden.pl Tworzenie i edycja danych na stronie www 1. Rozpoczęcie pracy. Logowanie się do systemu zarządzania treścią dwajeden.pl ropocząć należy od podania

Bardziej szczegółowo

APLIKACJE INTERNETOWE 1 HTML - STRUKTURA STRONY INTERNETOWEJ

APLIKACJE INTERNETOWE 1 HTML - STRUKTURA STRONY INTERNETOWEJ APLIKACJE INTERNETOWE 1 HTML - STRUKTURA STRONY INTERNETOWEJ PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie do HTML Struktura dokumentu HTML Komentarze Znaczniki Nagłówki (tytuły) Akapit Znacznik końca wiersza Linia pozioma

Bardziej szczegółowo

Lab.1. Praca z tekstem: stosowanie arkuszy stylów w dokumentach OO oraz HTML/CSS

Lab.1. Praca z tekstem: stosowanie arkuszy stylów w dokumentach OO oraz HTML/CSS Lab.1. Praca z tekstem: stosowanie arkuszy stylów w dokumentach OO oraz HTML/CSS Cel ćwiczenia: zapoznanie się z pojęciem stylów w dokumentach. Umiejętność stosowania stylów do automatycznego przygotowania

Bardziej szczegółowo

Copyright wersji angielskiej: The European Computer Driving Licence Foundation Ltd. Copyright wersji polskiej: Polskie Towarzystwo Informatyczne

Copyright wersji angielskiej: The European Computer Driving Licence Foundation Ltd. Copyright wersji polskiej: Polskie Towarzystwo Informatyczne Syllabus WEBSTARTER wersja 1.0 Polskie Towarzystwo Informatyczne 2007 Copyright wersji angielskiej: The European Computer Driving Licence Foundation Ltd. Copyright wersji polskiej: Polskie Towarzystwo

Bardziej szczegółowo

Pogadanka o czymś, co niektórzy nazywają AJAX

Pogadanka o czymś, co niektórzy nazywają AJAX Pogadanka o czymś, co niektórzy nazywają AJAX Bartłomiej Świercz Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Łódź, 25 listopada 2005 roku Nowy świat aplikacji internetowych... System/przeglądarka

Bardziej szczegółowo

Czym jest AJAX. AJAX wprowadzenie. Obiekt XMLHttpRequest (XHR) Niezbędne narzędzia. Standardowy XHR. XHR z obsługą baz danych

Czym jest AJAX. AJAX wprowadzenie. Obiekt XMLHttpRequest (XHR) Niezbędne narzędzia. Standardowy XHR. XHR z obsługą baz danych Czym jest AJAX AJAX wprowadzenie Beata Pańczyk na podstawie: 1. Lis Marcin, Ajax, Helion, 2007 2. Hadlock Kris, Ajax dla twórców aplikacji internetowych, Helion, 2007 AJAX (Asynchronous JavaScript and

Bardziej szczegółowo

Hot Potatoes. Zdania z lukami Przyporządkowanie. Tworzy spis wszystkich zadań. Krzyżówki

Hot Potatoes. Zdania z lukami Przyporządkowanie. Tworzy spis wszystkich zadań. Krzyżówki Hot Potatoes Zdania z lukami Przyporządkowanie Tworzy spis wszystkich zadań Quizy Krzyżówki Rozsypanki Pakiet Hot Potatoes jest zestawem sześciu narzędzi, kreatorów testów, stworzonym przez Zespół Badawczo-

Bardziej szczegółowo

Bootstrap. Tworzenie serwisów Web 2.0. dr inż. Robert Perliński rperlinski@icis.pcz.pl

Bootstrap. Tworzenie serwisów Web 2.0. dr inż. Robert Perliński rperlinski@icis.pcz.pl ootstrap 1/15 Bootstrap Tworzenie serwisów Web 2.0 dr inż. Robert Perliński rperlinski@icis.pcz.pl Politechnika Częstochowska Instytut Informatyki Teoretycznej i Stosowanej 11 kwietnia 2015 Bootstrap 2/15

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja. www.html-css-ajax.com. Załącznik A

Specyfikacja. www.html-css-ajax.com. Załącznik A Załącznik A Specyfikacja www.html-css-ajax.com Internetowy serwis poświęcony tworzeniu stron WWW z wykorzystaniem języka XHTML i technologii CSS oraz AJAX. Jakub Ciesielski http://www.html-css-ajax.com

Bardziej szczegółowo

I. Informacje ogólne. Jednym z takich systemów jest Mambo.

I. Informacje ogólne. Jednym z takich systemów jest Mambo. MAMBO (CMS) I. Informacje ogólne CMS, Content Management System ("system zarządzania treścią") jest to jedna lub zestaw aplikacji internetowych pozwalających na łatwe utworzenie oraz późniejszą aktualizację

Bardziej szczegółowo

World Wide Web? rkijanka

World Wide Web? rkijanka World Wide Web? rkijanka World Wide Web? globalny, interaktywny, dynamiczny, wieloplatformowy, rozproszony, graficzny, hipertekstowy - system informacyjny, działający na bazie Internetu. 1.Sieć WWW jest

Bardziej szczegółowo

Języki programowania wysokiego poziomu. HTML cz.1.

Języki programowania wysokiego poziomu. HTML cz.1. Języki programowania wysokiego poziomu HTML cz.1. Struktura dokumentu html Dokument HTML ma postać:

Bardziej szczegółowo

REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ

REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ REFERAT O PRACY DYPLOMOWEJ Temat pracy: Projekt i budowa systemu zarządzania treścią opartego na własnej bibliotece MVC Autor: Kamil Kowalski W dzisiejszych czasach posiadanie strony internetowej to norma,

Bardziej szczegółowo

Specyfikacja mailingu GG Network

Specyfikacja mailingu GG Network Specyfikacja mailingu GG Network Styczeń 2012 2 Mailing założenia ogólne Do wysłanego mailingu konieczne jest dostarczenie: kreacji typu HTML (do 30 kb); tematu mailingu; nadawcy mailingu; danych reklamodawcy

Bardziej szczegółowo

Tworzenie stron internetowych z wykorzystaniem HTM5, JavaScript, CSS3 i jquery. Łukasz Bartczuk

Tworzenie stron internetowych z wykorzystaniem HTM5, JavaScript, CSS3 i jquery. Łukasz Bartczuk Tworzenie stron internetowych z wykorzystaniem HTM5, JavaScript, CSS3 i jquery Łukasz Bartczuk Moduł 6 JavaScript w przeglądarce Agenda Skrypty na stronie internetowej Model DOM AJAX Skrypty na stronie

Bardziej szczegółowo

Laboratorium 6 Tworzenie bloga w Zend Framework

Laboratorium 6 Tworzenie bloga w Zend Framework Laboratorium 6 Tworzenie bloga w Zend Framework Przygotowanie bazy danych 1. Wykonaj skrypt blog.sql, który założy w bazie danych dwie tabele oraz wpisze do nich przykładowe dane. Tabela blog_uzytkownicy

Bardziej szczegółowo

Za pomocą atrybutu ROWS moŝemy dokonać podziału ekranu w poziomie. Odpowiedni kod powinien wyglądać następująco:

Za pomocą atrybutu ROWS moŝemy dokonać podziału ekranu w poziomie. Odpowiedni kod powinien wyglądać następująco: 1 1. Ramki Najbardziej elastycznym sposobem budowania stron jest uŝycie ramek. Ułatwiają one nawigowanie w wielostronicowych dokumentach HTML, poprzez podział ekranu na kilka obszarów. KaŜdy z nich zawiera

Bardziej szczegółowo

Hosting WWW Bezpieczeństwo hostingu WWW. Dr Michał Tanaś (http://www.amu.edu.pl/~mtanas)

Hosting WWW Bezpieczeństwo hostingu WWW. Dr Michał Tanaś (http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Hosting WWW Bezpieczeństwo hostingu WWW Dr Michał Tanaś (http://www.amu.edu.pl/~mtanas) Zakres tematyczny 1. Wstęp 2. Protokoły komunikacji 3. Serwer WWW Apache 4. Aplikacje server-side PHP 5. Firewall

Bardziej szczegółowo

e-wsparcie Barbara Muszko Aktualizacja Twojej witryny internetowej tak prosta, jak obsługa Worda

e-wsparcie Barbara Muszko Aktualizacja Twojej witryny internetowej tak prosta, jak obsługa Worda e-wsparcie Barbara Muszko Aktualizacja Twojej witryny internetowej tak prosta, jak obsługa Worda Logowanie do panelu administracyjnego Aby móc zarządzać stroną, należy zalogować się do panelu administracyjnego.

Bardziej szczegółowo

Tomasz Grześ. Systemy zarządzania treścią

Tomasz Grześ. Systemy zarządzania treścią Tomasz Grześ Systemy zarządzania treścią Co to jest CMS? CMS (ang. Content Management System System Zarządzania Treścią) CMS definicje TREŚĆ Dowolny rodzaj informacji cyfrowej. Może to być np. tekst, obraz,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne: Statyczne witryny internetowe (na podstawie programu nr 351203)

Wymagania edukacyjne: Statyczne witryny internetowe (na podstawie programu nr 351203) Wymagania edukacyjne: Statyczne witryny internetowe (na podstawie programu nr 351203) Technikum - kl. 3 Td, semestr 5 i 6 Ocena niedostateczna dopuszczająca Wymagania edukacyjne wobec ucznia: Uczeń nie

Bardziej szczegółowo

A. Specyfikacja wymagań na utworzenie portalu internetowego

A. Specyfikacja wymagań na utworzenie portalu internetowego A. Specyfikacja wymagań na utworzenie portalu internetowego Zał. nr 2 Wymagania techniczne: 1) Przedmiotem zamówienia jest zaprojektowanie, wykonanie oraz wdrożenie portalu internetowego opartego na systemie

Bardziej szczegółowo

Egzamin z przedmiotu Projektowanie języków XML 18.06.2013.... imię i nazwisko. Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 Suma Punkty Max 6 5 5 6 6 6 6 40 Punkty

Egzamin z przedmiotu Projektowanie języków XML 18.06.2013.... imię i nazwisko. Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 Suma Punkty Max 6 5 5 6 6 6 6 40 Punkty Egzamin z przedmiotu Projektowanie języków XML 18.06.2013 Grupa A... imię i nazwisko. indeks Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 Suma Punkty Max 6 5 5 6 6 6 6 40 Punkty Zadanie 1. Przyjrzyj się podanym dokumentom XML.

Bardziej szczegółowo

REKLAMA INTERNETOWA WYMAGANIA TECHNICZNE

REKLAMA INTERNETOWA WYMAGANIA TECHNICZNE WYMAGANIA TECHNICZNE y form reklamowych dostępnych w serwisach www.gazetaolsztynska.pl i wm.pl SPIS TREŚCI 3 SPIS TREŚCI Zasady ogólne...................................str. 4 1. Baner tradycyjny................................str.

Bardziej szczegółowo

Pliki zorganizowano w strukturze drzewiastej odzwierciedlając strukturę logiczną aplikacji:

Pliki zorganizowano w strukturze drzewiastej odzwierciedlając strukturę logiczną aplikacji: Technologia wykonania projektu: HTML5 Javascript: o jquery (1.9.1), o CreateJS (0.6.1): EaselJS, TweenJS, PreloadJS. Części funkcjonalne projektu: Strona internetowa pliki strony internetowej zlokalizowane

Bardziej szczegółowo

2. Prezentacja wizualna

2. Prezentacja wizualna 2. Prezentacja wizualna 2.1. Opis rozdziału Rozdział ten przedstawia jak stworzyć przykładowy układ graficzny dla naszej gry w HTML5 i CSS3, które w dalszej części poradnika zostaną wykorzystane do stworzenia

Bardziej szczegółowo

Język (X)HTML. Podstawowe znaczniki i parametry. dr Konrad Dominas / UAM

Język (X)HTML. Podstawowe znaczniki i parametry. dr Konrad Dominas / UAM Język (X)HTML Podstawowe znaczniki i parametry Szablon dokumentu (X)HTML

Bardziej szczegółowo

Strony WWW - podstawy języka HTML

Strony WWW - podstawy języka HTML Strony WWW - podstawy języka HTML Jacek Krzaczkowski 2004 r. HTML (Hyper Text Markup Language) jest językiem opisu dokumentu używanym do tworzenia stron WWW. Znaczniki języka HTML informują przeglądarkę

Bardziej szczegółowo

Kompresja stron internetowych

Kompresja stron internetowych Kompresja stron internetowych Patryk Jar Tech 3 Camp, 18 czerwca 2013 r. O mnie Patryk Jar Webdeveloper Nor-sta (nor-sta.eu) yarpo.pl 2 3 Agenda Lepszy kod w przeglądarce Mniej żądań HTTP Mniej danych

Bardziej szczegółowo

Usługa Utilitia Korzystanie z Internetu przez Osoby Niepełnosprawne. Piotr Witek Utilitia.pl Kraków, 16 Lipca 2013 r.

Usługa Utilitia Korzystanie z Internetu przez Osoby Niepełnosprawne. Piotr Witek Utilitia.pl Kraków, 16 Lipca 2013 r. Usługa Utilitia Korzystanie z Internetu przez Osoby Niepełnosprawne Piotr Witek Utilitia.pl Kraków, 16 Lipca 2013 r. 1 Dostępność Informacji Dostępność informacji oznacza możliwość korzystania z treści

Bardziej szczegółowo

Budowa aplikacji ASP.NET z wykorzystaniem wzorca MVC

Budowa aplikacji ASP.NET z wykorzystaniem wzorca MVC Akademia MetaPack Uniwersytet Zielonogórski Budowa aplikacji ASP.NET z wykorzystaniem wzorca MVC Krzysztof Blacha Microsoft Certified Professional Budowa aplikacji ASP.NET z wykorzystaniem wzorca MVC Agenda:

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja techniczno-użytkowa Serwis internetowy www.art-dom.cba.pl

Dokumentacja techniczno-użytkowa Serwis internetowy www.art-dom.cba.pl Dokumentacja techniczno-użytkowa Serwis internetowy www.art-dom.cba.pl Projekt i wykonanie Dominika Marzec dominika.marzec@poczta.fm Spis treści 1. Charakterystyka ogólna... 3 2. Domena i hosting... 3

Bardziej szczegółowo

5-6. Struktura dokumentu html. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów

5-6. Struktura dokumentu html. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów Aplikacje internetowe KL. III Rok szkolny: 013/01 Nr programu: 31[01]/T,SP/MENIS/00.06.1 Okres kształcenia: łącznie ok. 170 godz. lekcyjne Moduł Bok wprowadzający 1. Zapoznanie z programem nauczania i

Bardziej szczegółowo

HTML jak zrobić prostą stronę www

HTML jak zrobić prostą stronę www HTML jak zrobić prostą stronę www Z tej prezentacji dowiemy się: - co to jest HTML - jak znając podstawy HTML'a zrobić prostą stronę Co to jest HTML? HTML = HyperText Markup Language, czyli język znaczników

Bardziej szczegółowo

HTML5 i CSS. Deklaracja musi być na początki dokumentu napisanego w HTML5 przed tagiem .

HTML5 i CSS. Deklaracja <!DOCTYPE> musi być na początki dokumentu napisanego w HTML5 przed tagiem <html>. Dokumenty HTML5 Każda przeglądarka dostępna na rynku obsługuje HTML5 w różnym stopniu. Możesz sprawdzić swoją testerem dostępnym pod adresem (http://html5test.com). HTML5 wprowadza cały zestaw zupełnie

Bardziej szczegółowo

Tworzenie stron internetowych w kodzie HTML Cz 7

Tworzenie stron internetowych w kodzie HTML Cz 7 Tworzenie stron internetowych w kodzie HTML Cz 7 7. Ramki 7.1. Wstęp Przykład: Oto przykładowy wygląd strony startowej ramek: PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Frameset//EN" "http://www.w3.org/tr/xhtml1/dtd/xhtml1-frameset.dtd">

Bardziej szczegółowo

Historia kodowania i format plików XML. Jolanta Bachan

Historia kodowania i format plików XML. Jolanta Bachan Historia kodowania i format plików XML Jolanta Bachan Co to jest format? Format to, w ogólnym znaczeniu, reguły określające strukturę fizyczną, sposób rozmieszczenia, zapisu informacji danego typu. Inaczej:

Bardziej szczegółowo

13. Konfiguracja proxy http, smtp, pop3, ftp, ssl

13. Konfiguracja proxy http, smtp, pop3, ftp, ssl 13. Konfiguracja proxy http, smtp, pop3, ftp, ssl Każdy z mechanizmów proxy w urządzeniach NETASQ może działać w sposób transparentny dla użytkownika, tzn. nie wymagać konfiguracji przeglądarki czy innego

Bardziej szczegółowo

Aplikacje WWW - laboratorium

Aplikacje WWW - laboratorium Aplikacje WWW - laboratorium Język JavaScript Celem ćwiczenia jest przygotowanie formularza na stronie WWW z wykorzystaniem języka JavaScript. Formularz ten będzie sprawdzany pod względem zawartości przed

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do programowania www

Wprowadzenie do programowania www Wprowadzenie do programowania www Niezbędne elementy klient kontra programista Internet Przeglądarka Wyszukiwarka Szybki Internet Hosting Domena Program graficzny (projekt) Klient FTP Edytor HTML CMS Przeglądarki

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM 5 WSTĘP DO SIECI TELEINFORMATYCZNYCH WPROWADZENIE DO XML I XSLT

LABORATORIUM 5 WSTĘP DO SIECI TELEINFORMATYCZNYCH WPROWADZENIE DO XML I XSLT LABORATORIUM 5 WSTĘP DO SIECI TELEINFORMATYCZNYCH WPROWADZENIE DO XML I XSLT 1. Wstęp XML (Extensible Markup Language Rozszerzalny Język Znaczników) to język formalny przeznaczony do reprezentowania danych

Bardziej szczegółowo

Zakres treści Czas. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów

Zakres treści Czas. 2 Określenie charakteru i tematyki strony. Rodzaje witryn. Projekt graficzny witryny. Opracowanie skryptów Aplikacje internetowe KL. III Rok szkolny: 011/01 Nr programu: 31[01]/T,SP/MENIS/004.06.14 Okres kształcenia: łącznie ok. 180 godz. lekcyjne Wojciech Borzyszkowski Zenon Kreft Moduł Bok wprowadzający Podstawy

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych

Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych Wykorzystanie standardów serii ISO 19100 oraz OGC dla potrzeb budowy infrastruktury danych przestrzennych dr inż. Adam Iwaniak Infrastruktura Danych Przestrzennych w Polsce i Europie Seminarium, AR Wrocław

Bardziej szczegółowo

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Dr Adam Naumowicz

Imię, nazwisko i tytuł/stopień KOORDYNATORA (-ÓW) kursu/przedmiotu zatwierdzającego protokoły w systemie USOS Dr Adam Naumowicz SYLLABUS na rok akademicki 01/013 Tryb studiów Studia stacjonarne Kierunek studiów Informatyka Poziom studiów Pierwszego stopnia Rok studiów/ semestr II/4 Specjalność Bez specjalności Kod katedry/zakładu

Bardziej szczegółowo