Return of the Senior 92

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Return of the Senior 92"

Transkrypt

1 Return of the Senior 92

2 Powrót seniora LIDIA KWIATKOWSKA Dynamiczny postęp naukowy, technologiczny, przemiany demograficzne, upowszechnienie się środków masowego przekazu, szybkie tempo życia oraz moda na młodość obniżyły wartość doświadczenia osób starszych oraz zmieniły lub zmarginalizowały niektóre role społeczne, wcześniej pełnione przez seniorów. W ten sposób zaprzepaszczane są bezcenne doświadczenia i kompetencje, które mogłyby wzbogacić nasze życie społeczne, kulturalne czy gospodarcze. Przywrócenie seniorom należytego miejsca w społeczeństwie jest więc ogromnym wyzwaniem, z którym muszą zmierzyć się praktycznie wszystkie kraje europejskie. Dynamic scientific and technological progress, demographic changes, theever-presence of mass communications, an increased pace of life, and youth-centredcultures have allcontributed to a decreased quality of life for the elderly. Moreover these factors have changed or marginalizedsocial roles that were previously appointed to senior citizens.this causes a disregard of the elderly s priceless experiences and competences that could greatly enrich our social, cultural or economic lives. Restoring the social status of seniors is therefore a great challenge faced by virtually all European countries. W całej Europie obserwujemy malejący szacunek dla wieku, coraz większą obojętność na problemy ludzi starszych, a często wręcz gerontofobię, czyli zjawisko psychologiczne objawiające się negatywnym wyobrażeniem starości, połączone z lękiem przed starością i byciem osobą Europe is characterized by a diminishing respect for seniors and an increasing indifference to their problems, or even gerontophobia, i.e. a psychological phenomenon of having a negative image of old age, coupled with the fear of becoming old and being an old person. This negative 93

3 starszą. Negatywny obraz starszego człowieka, połączony z rzeczywistym obniżeniem się sprawności psychofizycznej i utratą dotychczasowych ról społecznych, przyczynia się do społecznego wykluczenia seniorów. Stan ten pogłębiają niska aktywność osób starszych w walce o swoje prawa i przywileje, ograniczony dostęp seniorów do nowoczesnych technologii, ignorowanie problemów ludzi starszych przez media, brak społecznego zainteresowania prawami i potrzebami ludzi starszych, niekorzystna sytuacja w służbie zdrowia oraz brak dialogu i integracji międzypokoleniowej. Z drugiej strony mamy w Europie do czynienia ze starzejącym się społeczeństwem, które potrzebuje innowacyjnych rozwiązań, aby stać się aktywnym współtwórcą rzeczywistości. PAŃSTWO DLA SENIORA Istotne wydaje się zaangażowanie rządów w tworzenie programów i rozwiązań przywracających należną pozycję seniorów w społeczeństwie. W odpowiedzi na wyzwania demograficzne i społeczne, stojące przed Polską, został opracowany Rządowy Program na rzecz Aktywności Osób Starszych. Głównym celem tego programu jest tworzenie warunków do rozwoju aktywności społecznej osób starszych, które wchodzą w wiek 60+, a kończąc aktywność zawodową i pozostając w dobrej kondycji psychofizycznej, dysponują czasem wolnym i mają chęć zaangażować się w różnego rodzaju aktywności społeczne. Program rządowy składa się z czterech priorytetów, obejmujących edukację osób starszych, aktywność społeczną promującą integrację wewnątrz- i międzypokoleniową, partycypację społeczną osób starszych oraz usługi społeczne dla seniorów. Priorytet dotyczący edukacji osób starszych obejmuje działania mające na celu rozwój oferty edukacyjnej skierowanej do seniorów, wykorzystanie potencjału wzajemnego uczenia się, rozwój innowacyjnych form edukacji oraz promowanie wolontariatu kompetencyjnego. W ramach drugiego priorytetu zakłada się rozwój różnych form aktywności osób starszych przy wykorzystaniu istniejącej infrastruktury społecznej, bibliotek publicznych, domów kultury, a także włączenie w realizację zadań młodszych pokoleń. W zakres partycypacji społecznej osób starszych wchodzą działania na rzecz zwiększenia udziału osób starszych w życiu publicznym, społecznym, gospodarczym, kulturalnym i politycznym. Istotną rolę w realizacji tego priorytetu odgrywają organizacje reprezentujące interesy i potrzeby osób starszych, np. rady seniorów działające przy samorządach. Przystosowanie usług społecznych do potrzeb osób starszych ma służyć rozwojowi różnych form wsparcia poprzez zwiększenie dostępności i podniesienie jakości usług społecznych dla osób starszych. SENIOR I NAUKA Działania na rzecz włączania osób starszych i zapewnienia im możliwości samorozwoju oraz zwiększenia image of senior citizens is linked to the actual weakening of their mental and physical health and the loss of previous social roles, which results in the social exclusion of seniors. Thisoccurrence is reinforced by the senior s low-level of activity in fighting for their rights and privileges, limited access to modern technologies, the media s disregard of the needs and problems of the third age, a disadvantageous position within the healthcare system, and general lack of dialogue and inter-generation integration. On the other hand, the European society is becoming increasingly older and thus requires innovative solutions in order to remainan active maker of the global community. COUNTRY FOR OLD MEN In order to restore the social status of senior citizens, the involvement of governments and the creation of innovative programmes and solutions is necessary.a government programme for the Activation of Senior Citizens was created in order to properly address the demographic and societal challenges that Poland is facing. The primary aim of the programme is to create conditions for the development of social activity for seniors in the 60+ age bracket and who, despite finishing their careers, are still in good mental and physical health, have a lot of free time, and are willing to participate in various social activities. The government programme consists of four priorities which cover: education of senior citizens, social activities promoting intra- and intergeneration integration, social participation of senior citizens, and social services targeted at seniors.the priority within education of senior citizens consists of actions which aim to broaden their educational opportunities, utilization of the potential provided by mutual learning, development of innovative forms of education and promotion of competencebased voluntary services. The second priority focuses on the development of different forms of seniors activity, utilizing the existing social infrastructure, libraries, community centers, and including younger generations in the actualization of these tasks. The social participation of seniors includes actions geared towards increasing their participation in the public, social, economic, cultural, and political spheres. Organizations which represent the needs and interests of senior citizens, e.g. councils of elders working with the local authorities play a significant role in the realization of this priority.tailoring social services in such a way that they fulfil the needs of the older persons is to result in development of varied means of support by providing an increased access and higher quality of social services for the elderly. SENIOR SCIENCE The various activities aimed at promoting the inclusion and self-esteem of senior citizens are not novel ideas. The third-age University is the oldest and the most dynamically growing Polish initiative to include seniors in social life. 94

4 poczucia własnej wartości są podejmowane nie od dziś. Najstarszą i najdynamiczniej rozwijającą się inicjatywą w Polsce na rzecz włączania seniorów do życia społecznego są Uniwersytety Trzeciego Wieku. Pierwszy Uniwersytet Trzeciego Wieku powstał w 1975 r. w Warszawie, a do tej pory zostało założonych prawie 110 Uniwersytetów, które łącznie skupiają 25 tys. słuchaczy. W Polsce Uniwersytety Trzeciego Wieku przybierają jedną z trzech form: działają w strukturach oraz pod patronatem uczelni wyższych i prowadzone są najczęściej przez pełnomocnika rektora danej uczelni, powołane są przez stowarzyszenia prowadzące działalność popularnonaukową bądź działają przy domach kultury, bibliotekach, domach dziennego pobytu czy przy ośrodkach pomocy społecznej. Głównym celem Uniwersytetów Trzeciego Wieku jest upowszechnianie inicjatyw edukacyjnych oraz aktywizacja intelektualna, psychiczna, społeczna i fizyczna osób starszych. Dodatkowo Uniwersytety ułatwiają kontakty z instytucjami takimi jak służba zdrowia, ośrodki kultury czy ośrodki rehabilitacyjne. A wszystkie podejmowane działania mają zaangażować słuchaczy w aktywność na rzecz otaczającego ich środowiska, a także podtrzymywać więzi społeczne i komunikację wśród seniorów. Uniwersytety Trzeciego Wieku działają również w innych krajach, nie tylko europejskich, i przyjmują różne modele funkcjonowania. Na początku lat 80. grupa Brytyjczyków stworzyła model Uniwersytetu opartego na wzajemnej pomocy słuchaczy. Uniwersytety Trzeciego Wieku, powstające w oparciu o brytyjskie rozwiązania, charakteryzują się przede wszystkim brakiem wsparcia ze strony wyższych uczelni, a metoda kształcenia opiera się na samopomocy i braku podziału na studentów i wykładowców. Zajęcia organizowane są przez seniorów, którzy wykorzystują własną wiedzę i doświadczenie. W Wielkiej Brytanii działają obecnie 892 tego typu Uniwersytety, które skupiają ponad 317 tys. słuchaczy. Ciekawym rozwiązaniem wydaje się też propozycja Uniwersytetów istniejących w Południowej Afryce. Oprócz zajęć proponują one zagraniczne wycieczki edukacyjne. I tak na przykład w ofercie znajduje się 17-dniowy program edukacyjny, skierowany specjalnie do seniorów, który obejmuje 15 godzin języka francuskiego, zwiedzanie najważniejszych miast i zabytków Francji, zajęcia ze sztuki i gotowania oraz degustację francuskich win i serów. The first such university was established in Warsaw in 1975, and since then nearly 110 third age universities have been openedand provide education to about 25 thousand participants. The Polish third-age universities have three principal forms: they function within the structures and under patronage of higher education institutions and are, in most cases, managed by a vice-chancellor of a given institution; are established by associations working in the field of popular science; or are created at community centres, libraries, day care centres, or welfare centres. The central aim of the third-age universities is to popularize educational initiatives as well as intellectual, psychological, social and physical activation of senior citizens. Furthermore such universities make it easier to contact institutions such as medical care units, cultural centres or rehabilitation centres. All activities undertaken within the curriculum of such Universities are aimed at involving the participants in the matters of their environment and at maintaining social relations and communication among seniors.perhaps a mention of projects realized in other EU countries will provide more insight on meeting such goals. The Universities of the Third Age also exist in other countries outside of the European Union and have different organizational forms. At the beginning of the 80 s a group of British citizens created a model of a University based on mutual support of the participants. Universities of the Third Age established on a basis of this model are characterized by a lack of support from higher education institutions,mutuallearning and the absence of clear roledivisions between students and professors. The courses are organised by the seniors who utilize their knowledge and experience. Great Britain currently hosts 892 such universities that provide education to over 317 thousand participants. A University in South Africa enhances its course curriculum by offering educational trips to other countries. For example, the learning program holds a 17 day educational course designed especially for seniors which consists of a15 hour French courseand a visit to the most prominent cities and sights in France, cooking lessons and tastings of French wines and cheeses. SENIOR APPS Social innovations targeting senior citizens are an important issue not only in Poland but also in the rest of the European Union. All Member States organize their projects PIERWSZY UNIWERSYTET TRZECIEGO WIEKU POWSTAŁ W 1975 R. W WARSZAWIE, A DO TEJ PORY ZOSTAŁO ZAŁOŻONYCH PRAWIE 110 UNIWERSYTETÓW, KTÓRE ŁĄCZNIE SKUPIAJĄ 25 TYS. SŁUCHACZY/THE FIRST SUCH UNIVERSITY WAS ESTABLISHED IN WARSAW IN 1975, AND SINCE THEN NEARLY 110 THIRD AGE UNIVERSITIES HAVE BEEN OPENED AND PROVIDE EDUCATION TO ABOUT 25 THOUSAND PARTICIPANTS 95

5 APLIKACJE DLA SENIORA Innowacje społeczne na rzecz włączania seniorów są istotną kwestią nie tylko w Polsce, ale także w całej Unii Europejskiej. We wszystkich krajach wspólnoty powstają różnego rodzaju projekty, które mają odpowiedzieć na potrzeby współczesnych seniorów. Jedną z takich inicjatyw jest projekt Vital Assistance, który powstaje przy dofinansowaniu ze środków Komisji Europejskiej, a jego głównym celem jest tworzenie nowej platformy usług, poprawiających jakość życia osób starszych. Platforma będzie wykorzystywać audiobooki, telewizyjną platformę edukacyjną, gry, spersonalizowaną gazetę, przewodnik turystyczny i serwis wideo. Na szczególną uwagę zasługuje kilka z wymienionych aplikacji. Aplikacja Vital Audio Book ma ułatwić starszym użytkownikom dostęp do książek audio za pomocą telewizyjnego interfejsu. Prosty w obsłudze interfejs użytkownika pozwoli starszej osobie wybrać książkę, która zostanie odczytana. Twórcy aplikacji Vital Audio Book stawiają sobie za cel zwiększenie dostępu osób starszych do kultury poprzez bardziej dostępne i łatwe do odczytania książki. Aplikacja pomoże również starszym użytkownikom pokonać zwykłą fizyczną barierę związaną z osłabieniem wzroku. W ramach projektu tworzona jest również platforma teleedukacji, która umożliwi prezentację kursów multimedialnych kierowanych do osób starszych. Platforma będzie ogólnie dostępna i pozwoli na korzystanie z wielu różnych kursów w ramach tej samej aplikacji, które to będą dowodzone za pomocą głosu lub pilota. Dodatkowo system będzie automatycznie proponować kursy, w zależności od profilu użytkownika. Celem aplikacji jest edukacja seniorów w zakresie somoopieki, satysfakcji, samorozwoju i rozrywki. Vital oferuje szereg gier przystosowanych do potrzeb i możliwości osób starszych. Podstawowym założeniem gier jest znalezienie towarzystwa do gry wśród znajomych lub innych seniorów, za pomocą wyszukiwarki, oraz rywalizacja pomiędzy graczami. System obejmuje klasyczne gry, takie jak szachy czy warcaby, ale także gry mniej tradycyjne. Projekt uwzględnia nie tylko potrzeby seniorów, którzy spędzają czas wolny w domu, audioprzewodnik to aplikacja pomyślana jako innowacyjne urządzenie dla turystów w podeszłym wieku. Podstawowe założenie projektu to opracowanie audioprzewodnika, który można pobrać na telefon komórkowy, a wiadomości dotyczące odwiedzanych miejsc będzie można odsłuchać. Przewodnik oprócz tradycyjnych informacji o zwiedzanych miejscach, będzie zawierał dane dotyczące udogodnień dla osób niepełnosprawnych, warunków fizycznych wymaganych do wizyty w danym miejscu, informacje o czasie potrzebnym do realizacji trasy turystycznej. E-SENIOR By w pełni wykorzystać potencjał, jaki daje narzędzie takie jak Vital, konieczne jest sprawne poruszanie się po 96

6 according to the needs of modern seniors. One such initiative is the Vital Assistance project, co-financed by the European Commission. Its main goal is to create a new service platform to increase the quality of life of senior citizens. The platform will utilize audio books, a TV education platform, games, a personalized newspaper, a tourist guide, and a video service. Some of the above applications require a closer look. The purpose of the VITAL Audio Book Application is to facilitate audio book access to seniors by utilizing a TV interface. An interface that is user-friendly will allow seniors to easily access books that they wish to read.the authors of the Vital Audio Book application envisage that seniors will have an increased access to culture via more accessible and easy-to-read books. The application will also help seniors to combat the common obstacle of deteriorating eyesight. A distance education platform exists within the project s framework to facilitate participation in multimedia courses. The platform will be openly accessible and will allow for participation in many different courses by the use of one application, navigated by the participant s voice or remote control. Additionally, the system will automatically propose courses on the basis of the user's profile. The aim of the application is to educate seniors in the fields of: self-care, satisfaction, self-development, and entertainment. VITAL also provides a number of games tailored to the needs and abilities of seniors. The primary aim of the games is to provide users with social interactions and competition among their friends or other players using the search engine. The system contains classical games such as: chess or checkers as well as less traditional games. The project takes into consideration not only the needs of seniors, who spend their free time at home - the audio guide is an application designed as an innovative device for senior tourists. The basic premise of the project is to create an audio guide that can be downloaded onto a mobile phone and provide audio broadcasted tour guides. The guides, apart from providing standard sightseeing information will contain data on facilities for the disabled, physical requirements for visiting a given place and the time needed to realise a given tourist path. E-SENIOR In order to fully realise the potential of a tool such as VITAL it is necessary for the user to be able to move in the digital reality with ease. In Poland, however, one of the biggest challenges is toacquaint seniors with modern technologies and the way of utilizing them. Modern technologies not only provide access to information and facilitate communication but are also increasingly becoming a tool used by government administrations to contact citizens.governments, international corporations and non-government organisations all acknowledge the need to educate seniors on the utilization of modern technologies.one of the Polish initiatives to combat the 97

7 LATARNICY POLSKI CYFROWEJ REALIZUJĄ CELE Z WYKORZYSTANIEM PUBLICZNYCH PUNKTÓW DOSTĘPU DO INTERNETU W BIBLIOTEKACH, REMIZACH OSP, TELECENTRACH/THE LIGHTHOUSE KEEPERS OF THE DIGITAL POLAND REALISE THEIR OBJECTIVES BY USING PUBLIC INTERNET ACCESS POINTS IN LIBRARIES, FIRE HOUSES AND TELE-CENTRES świecie cyfrowym. W Polsce jednak jednym z największych wyzwań są przyzwyczajenie i edukacja seniorów w zakresie korzystania z najnowszych technologii. Współczesne technologie nie tylko dają dostęp do informacji, ułatwiają komunikację, ale coraz częściej stają się narzędziem wykorzystywanym przez administrację państwową w relacjach z obywatelami. Potrzebę edukacji seniorów w zakresie korzystania z najnowszych technologii dostrzegają zarówno rządy, międzynarodowe korporacje jak i organizacje pozarządowe. Jedną z działających w Polsce inicjatyw na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu cyfrowemu osób starszych jest Koalicja Cyfrowego Włączenia Generacji 50+ w sieci, która skupia firmy, organizacje pozarządowe, urzędy i instytucje realizujące projekty na rzecz zachęcenia osób starszych do aktywnego korzystania z Internetu. Koalicja powstała z inicjatywy UPC Polska i Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce i ma na celu aktywizowanie osób powyżej 50. roku życia przez popularyzowanie wśród nich wiedzy na temat nowoczesnych technologii, a także realizowanie wspólnych pomysłów służących poprawie dostępu do technologii i umiejętności posługiwania się nimi. Przykładem działań koalicji mogą być dwa projekty. Pierwszy projekt, przygotowany przez Microsoft oraz Stowarzyszenie Społeczeństwa Wiedzy, pod nazwą Generacja 50+, miał na celu aktywizację zawodową i społeczną seniorów. W ramach projektu organizowano szkolenia dla seniorów prowadzone przez trenerówseniorów oraz cykl szkoleń zorganizowanych w siedzibie firmy Microsoft, które wspierane były przez wolontariuszy. Osoby starsze zapoznawały się z takimi zagadnieniami jak obsługa komputera, telefonu komórkowego, cyfrowego aparatu fotograficznego. W trakcie zajęć seniorzy uczyli się wysyłać e, a także poznawali zasady korzystania z porównywarek cenowych, słowników i encyklopedii. Szkolenie obejmowało także zagadnienia związane z szukaniem pracy za pomocą portali internetowych, a także z zakładaniem własnej firmy. W ramach projektu opracowano również zestaw materiałów szkoleniowych, które obejmują realizację kursów stacjonarnych, mieszanych oraz e-learningowych. Drugim projektem realizowanym w ramach Koalicji jest Akademia e-seniora, prowadzona od 2006 r. przez UPC Polska przy współpracy z Akademią Rozwoju Filantropii w Polsce oraz partnerami lokalnymi fundacjami, stowarzyszeniami, bibliotekami i Uniwersytetami Trzeciego Wieku. Akademia digital exclusion of senior citizens is a programme w sieci" (EN the Net") of the Coalition for Digital Inclusion of Generation 50+, which connects companies, NGOs, authorities, and institutions that realise projects aimed at encouraging seniors to actively utilize the internet. The Coalition has been created by the initiative of UPC Polska and The Academy for Development of Philanthropy in Poland. It's goal is to promote an active lifestyle among people over the age of 50 by popularizing modern technologies and by realizing joint ideas to make modern technologies more accessible and to develop the skills to utilize them among the seniors. There are two especially interesting projects among the activities undertaken by the coalition. The first one, prepared by Microsoft and Stowarzyszenie Społeczeństwa Wiedzy (EN - Society of Knowledge Association), under the name of Generation 50+ was aimed at making seniors more active in professional and social fields. The programme consisted of special training courses run by trainers who were also seniors and a course organized in one of the Microsoft offices, supported by volunteers. The senior participants were trained on how to use a computer, mobile phone and digital camera. During the course, the participants were taught how to send s how to utilize price comparison engines, dictionaries and encyclopedias. The training also covered issues related to job searching using internet portals and starting one's own company. The project also produced a set of course materials that cover the realisation of stationary courses, mixed courses, and e-learning courses. the second project realized within the framework of the Coalition is the e-senior Academy, being organized since 2006 by UPC Polska in cooperation with the Academy for Development of Philanthropy in Poland and other local partners - foundations, associations, libraries and Universities of Third Age. The e-senior Academy focuses its efforts on teaching senior citizens how to use a computer and the internet. The Participants of the Academy have been provided with a special web page and a manual. The courses offered by the e-senior Academy are open to all interested persons and they are realised in dozens of Polish cities. The graduates of the Academy are able to search for information online, use , different communicators, social sites, and are able to shop online and to pay their bills using e-banking. Another innovative initiative that aims to increase the digital competences of seniorcitizens is the Digital Poland of Equal (Polish Polska Cyfrowa Równych Szans - PCRS). 98

8 e-seniora skupia się na edukacji osób starszych w zakresie umiejętności posługiwania się komputerem i Internetem. Dla uczestników Akademii powstały strona internetowa programu oraz podręcznik. Kursy Akademii e-seniora są otwarte dla wszystkich zainteresowanych, a ich realizacja odbywa się w kilkudziesięciu miastach Polski. Absolwenci Akademii potrafią wyszukiwać informacje w Internecie, korzystają z poczty i komunikatorów oraz portali społecznościowych, a także robią zakupy w sklepach internetowych i opłacają rachunki za pomocą e-bankowości. Inną innowacyjną inicjatywą na rzecz podnoszenia kompetencji cyfrowych starszych osób jest Polska Cyfrowa Równych Szans (PCRS). W ramach programu na rzecz włączenia starszych w cyfrowy świat, działają lokalni animatorzy działań na rzecz edukacji cyfrowej seniorów. Latarnicy Polski Cyfrowej realizują cele z wykorzystaniem publicznych punktów dostępu do Internetu w bibliotekach, remizach OSP, telecentrach. Rolą Latarników jest stworzenie nowej jakości we własnym środowisku: inspirowanie, uczenie i pomoc w korzystaniu z narzędzi cyfrowych, ale przede wszystkim przekonanie seniorów do samodzielnych poszukiwań w sieci i inspirowanie przemian cyfrowych w polskich gminach. Obecnie w Polsce działa 2614 certyfikowanych Latarników Polski Cyfrowej. DOŚWIADCZONY SENIOR W CENIE Rozwiązania technologiczne przeznaczone dla seniorów, edukacja, działania na rzecz przeciwdziałania wykluczeniu cyfrowemu nie zaspokajają wszystkich potrzeb związanych z przywracaniem należnej roli społecznej seniorom. Niejednokrotnie niedoceniany i marnowany potencjał doświadczonych pracowników przyczynia się do spadku samooceny seniorów. Dlatego powstają organizacje, które w swojej działalności czerpią z doświadczenia ludzi starszych. Jedną z takich organizacji jest działające we Francji stowarzyszenie ECTI Professionnels Seniors Bénévoles (Stowarzyszenie Profesjonalnych Seniorów), stworzone przez specjalistów i ekspertów z różnych dziedzin, którzy zakończywszy swoją aktywność zawodową, chcą dzielić się posiadaną wiedzą i doświadczeniem. Organizacja działa w oparciu o wolontariat i specjalizuje się w doradztwie w zakresie przedsiębiorczości, finansów i administracji. Organizacja wspiera rozwój biznesu, a jednocześnie staje się narzędziem aktywizacji osób powyżej 60. roku życia. Przez swoją działalność ECTI wspiera przede wszystkim rozwój małych i średnich przedsiębiorstw, organizacje publiczne i organizacje pozarządowe. Stowarzyszenie posiada 60 biur regionalnych we Francji, ma swoje reprezentacje w 50 krajach i skupia 3 tys. ekspertów. Rocznie eksperci ECTI realizują około 2 tys. projektów, zarówno we Francji jak i poza jej granicami. Członkowie ECTI wspierają przede wszystkim te podmioty, które nie mają finansowych możliwości, aby korzystać z usług profesjonalnych firm. The program which strives to include seniors in the digital reality is realised via local animators of the digital education for seniors. These Lighthouse Keepers of the Digital Poland realise their objectives by using public internet access points in libraries, fire houses andtele-centres. The role of the Lighthouse Keepers is to create a new quality of life in their own environment: to inspire, teach and help in utilisation of digital tools, but first and foremost to supportseniors in independent web searching and to inspire digital changes in the Polish communities. At present there are 2614 certified Digital Lighthouse Keepers in Poland. THE VALUABLE EXPERIENCED SENIOR The proposed technological solutions,educationand various activities designed to combat the exclusion of senior citizens are not enough to restore this group s social status. In many cases the undervalued and disregarded potential of experienced employees results in a lowered self-esteem of seniors. In order to counteract this trend, organisations have been created that utilise the experience of seniors in their work. One such organisations is the French association ECTI - Professionnels Seniors Bénévoles (Association of Senior Professionals), created by specialists and experts of different professions who, after having finished their professional careers, wish to share their knowledge and experience. The organisation is based on voluntary work and specialises in counselling activities related to entrepreneurship, finances and administration. The organisation supports business growth and, at the same time, becomes a tool to activate persons over the age of 60. By its undertakings, ECTI primarily supports the development of small and medium companies, public organisations and NGOs. The Association has 60 regional offices in France, is represented in 50 countries and gathers over 3000 experts. Annually, the ECTI's experts realize about 2000 projects - both in France and abroad. Membersof ECTI mainly support entities that are unable to afford support from professional companies. BALL IN THE SENIOR'S COURT There is no doubt that seniors are faced with the difficult challenge of finding their place in an ever-changing reality. However, a growing number of activities undertaken to tackle this problem provide senior citizens with more options. It is important for seniors to be aware of the new initiatives and to be able to utilize them. Therefore the key lies in effective communication that will not only provide seniors with information on what solutions are available but also encourage them to engage in the various projects available. 99

9 PLATFORMA VITAL BĘDZIE WYKORZYSTYWAĆ AUDIOBOOKI, TELEWIZYJNĄ PLATFORMĘ EDUKACYJNĄ, GRY, SPERSONALIZOWANĄ GAZETĘ, PRZEWODNIK TURYSTYCZNY I SERWIS WIDEO/THE PLATFORM VITAL WILL UTILIZE AUDIO BOOKS, A TV EDUCATION PLATFORM, GAMES, A PERSONALIZED NEWSPAPER, A TOURIST GUIDE, AND A VIDEO SERVICE 100

10 PIŁECZKA PO STRONIE SENIORA Niewątpliwie seniorzy stają przed trudnym zadaniem odnalezienia się w nieustająco zmieniającej się rzeczywistości. Jednak coraz większa liczba działań podejmowanych na ich rzecz daje starszym ludziom coraz więcej możliwości. Ważne, by seniorzy o nich wiedzieli i potrafili je wykorzystać. Kluczowa jest więc odpowiednia komunikacja, która nie tylko poinformuje seniorów, z jakich rozwiązań mogą skorzystać, ale także zachęci ich do angażowania się w różnego rodzaju projekty. 101

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

Tytuł projektu: Osoby 50 + na rynku pracy Project title: People over 50 on the labour market

Tytuł projektu: Osoby 50 + na rynku pracy Project title: People over 50 on the labour market Dzień dobry Good morning Hyvää huomenta Buenos dĺas Projekt Partnerski Grundtviga Spotkanie w Katowicach 26-29 Listopad 2013 Grundtvig partnership project Kick off meeting in Katowice 26 29 November 2013

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Projekt finansowany Fundusze Europejskie z budżetu państwa dla rozwoju oraz ze Polski środków Wschodniej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Cel szkolenia. Konspekt

Cel szkolenia. Konspekt Cel szkolenia About this CourseThis 5-day course provides administrators with the knowledge and skills needed to deploy and ma Windows 10 desktops, devices, and applications in an enterprise environment.

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze Specjalność PROGRAM OF BACHELOR STUDIES Graduate profile Graduate has a general theoretical knowledge in the field

Bardziej szczegółowo

Corporate Foundations and their Founders Donors Forum Seminar. Bruno Duthoit, Orange Polska Jadwiga Czartoryska, Fundacja Orange

Corporate Foundations and their Founders Donors Forum Seminar. Bruno Duthoit, Orange Polska Jadwiga Czartoryska, Fundacja Orange Corporate Foundations and their Founders Donors Forum Seminar Bruno Duthoit, Orange Polska Jadwiga Czartoryska, Fundacja Orange Warsaw, December 12th, 2013 Orange Foundations all over the world The world

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Global Marketing on the study program: Management I. General information 1. Name

Bardziej szczegółowo

Adult Education and Lifelong Learning

Adult Education and Lifelong Learning Adult Education and Lifelong Learning Adult Education Centers can provide a number of courses many of which are free to the learner. For information on the courses they provide visit www.lincolnshire.gov.uk/

Bardziej szczegółowo

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF By 0 - Are you searching for Perspektywy pdf Books? Now, you will be happy that Perspektywy PDF is available at our online library

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31]

The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31] The list of 20 abstracts, prepared in March 2005 CIS (994-1013) [Nr 31] 994. pracy w Polsce do standardów Unii Europejskiej : Część A. Program realizacji badań naukowych i prac rozwojowych 1.01 31.12.2002.

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

Umowa o współpracy ponadnarodowej

Umowa o współpracy ponadnarodowej Wzór minimalnego zakresu umowy o współpracy ponadnarodowej w ramach PO KL Umowa o współpracy ponadnarodowej Nazwa Programu Operacyjnego w Polsce: : Numer i nazwa Priorytetu: Numer i nazwa Działania: Numer

Bardziej szczegółowo

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges www.european-ecotourism.pl registration: office@european-ecotourism.pl enquires: biuro@sie.org.pl tel. +48 725 994 964 Social Ecological Institute is pleased to invite to III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia!

Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia! Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia! 1 st -3 rd May, 2009, Jadwisin by the Jezioro Zegrzyńskie Wikimedia Polska Conference 2009 is a fourth event organized by the

Bardziej szczegółowo

Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!"

Awareness campaign Safe rail-road level crossing Stop and Live! Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!" www.plk-sa.pl Geneva, 12-13 May 2014 The key objective of the campaign is: What are our objectives? - to promote the correct patterns of

Bardziej szczegółowo

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world PROGRAM Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie Tytuł projektu: My dream will change the world Państwa partnerskie: Hiszpania i Włochy Czas realizacji projektu:

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International Edycja 5. kwiecień 2015 5 th Edition APRIL 2015 Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International The Most Desired Employers 2014 in the Opinion of Professionals

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ Zaproponowany dla krajów Unii Europejskiej oraz dla wszystkich zainteresowanych stron wzór Umowy wypożyczenia między muzeami i instytucjami kultury opracowany został przez

Bardziej szczegółowo

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my Volley English! Już od dziś, co miesiąc, znajdziecie w naszym serwisie nową ofertę. Zapraszamy Cię do nauki angielskiego w praktycznym wydaniu. Przygotowaliśmy dla Ciebie wyjątkowe materiały, które odnoszą

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES The Student First and last name(s) Nationality E-mail Academic year 2014/2015 Study period 1 st semester 2 nd semester Study cycle Bachelor Master Doctoral Subject area,

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

Why choose No Hau Studio?

Why choose No Hau Studio? Why choose No Hau Studio? We ve been perfecting our skills for over 10 years. Branding and Communications are the core of our activities. B2B is our speciality. Customer s Satisfaction is our priority.

Bardziej szczegółowo

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation

BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation. operation good practices presentation BSSSC Baltic Sea States Subregional Co-operation operation good practices presentation Polites association was founded in 2002 in Szczecin Stowarzyszenie POLITES w Szczecinie Starszy Brat Starsza Siostra

Bardziej szczegółowo

British Polish Chamber of Commerce ul. Nowogrodzka 12/3 00-511 Warszawa Tel/Fax: +48 22 622 20 56 www.bpcc.org.pl

British Polish Chamber of Commerce ul. Nowogrodzka 12/3 00-511 Warszawa Tel/Fax: +48 22 622 20 56 www.bpcc.org.pl British Polish Chamber of Commerce ul. Nowogrodzka 12/3 00-511 Warszawa Tel/Fax: +48 22 622 20 56 www.bpcc.org.pl The British Polish Chamber of Commerce is extremely active with its media and communications

Bardziej szczegółowo

Informal Support in Ageing Societies

Informal Support in Ageing Societies Informal Support in Ageing Societies The Elderly, the Family and the Welfare State Dependency Ratios Myth and Reality The Elderly as Providers and Recipients Future Challenges Policy Implications 1 Dependency

Bardziej szczegółowo

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego Wersja z dnia 2 września 2014 Definicje GRA - Przeglądarkowa gra HTML5 o nazwie Sumerian City, dostępna

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

About the Program. Beneficiaries of the Program. Top 500 Innovators Society building modern science-industry collaboration

About the Program. Beneficiaries of the Program. Top 500 Innovators Society building modern science-industry collaboration Top 500 Innovators Society building modern science-industry collaboration Dariusz Janusek Science for Industry: Necessity is the mother of invention Second Networking Event in the field of modern techniques

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers 10-12 milionów Romów w Europie 6 milionów mieszkających w U E Irlandia Polska Republika Czeska Turcja Populacja społeczności romskiej w liczbach Irlandia Polska

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name. Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw

PROGRAM STAŻU. IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name. Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Akademia Ekonomiczna w Poznaniu Wydział Zarządzania Specjalność: Inwestycje Kapitałowe i Strategie Finansowe Przedsiębiorstw Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Michał Goc Praca

Bardziej szczegółowo

POLISH CULTURAL FOUNDATION

POLISH CULTURAL FOUNDATION 177 Broadway Clark, New Jersey 07066 Tel: 732-382-7197 Fax: 732-382-7169 web: www.pcfnj.org e-mail: pcf@pcfnj.org Accept our cordial invitation to JOIN TODAY! Come visit and experience our hospitality.

Bardziej szczegółowo

Customer engagement, czyli klient, który wraca

Customer engagement, czyli klient, który wraca Customer engagement, czyli klient, który wraca Impact Economics Relations Transformation Warszawa, 4 listopada 2015 Kolejność ma znaczenie Put your staff first, customers second, and shareholders third

Bardziej szczegółowo

An employer s statement on the posting of a worker to the territory of the Republic of Poland

An employer s statement on the posting of a worker to the territory of the Republic of Poland Państwowa Inspekcja Pracy Annotation Główny Inspektorat Pracy ul. Barska 28/30 02-315 Warszawa Rzeczypospolita Polska Polska An employer s statement on the posting of a worker to the territory of the Republic

Bardziej szczegółowo

Załacznik nr VIII do Sprawozdania rocznego z realizacji RPO WSL w roku 2013. Tabela 8. Wskaźniki kluczowe (core indicators) 2007-2013

Załacznik nr VIII do Sprawozdania rocznego z realizacji RPO WSL w roku 2013. Tabela 8. Wskaźniki kluczowe (core indicators) 2007-2013 Załacznik nr VIII do Sprawozdania rocznego z realizacji RPO WSL w roku 2013 Tabela 8. Wskaźniki kluczowe (core indicators) 2007-2013 Wskaźnik Jednostka Priorytet Początkowy punkt odniesienia Ostateczny

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

Polska Federacja Klubów Business and Professional Women

Polska Federacja Klubów Business and Professional Women Polska Federacja Klubów Business and Professional Women 5 października 2013 roku zainaugurowała we Dworze Podstolice Kampanię EQUAL PAY DAY na lata 2014-2015 pod hasłem: JOINT ACTION WSPÓLNA AKCJA. Polska

Bardziej szczegółowo

ADVICERO TAX RETAIL MARKET IN POLAND

ADVICERO TAX RETAIL MARKET IN POLAND ADVICERO TAX RETAIL MARKET IN POLAND 2014 WWW.ADVICERO.EU RETAIL MARKET IN POLAND The Polish retail market enjoyed substantial development in recent years and is expected to continue growing in the near

Bardziej szczegółowo

OFERTA REKLAMOWA. advertisement offer

OFERTA REKLAMOWA. advertisement offer OFERTA REKLAMOWA 2015 advertisement offer LICZBY GRAMWZIELONE.PL FACTS & FIGURES 5 LAT NA RYNKU YEARS ON THE MARKET 1 POZYCJA NA RYNKU MEDIÓW W POLSCE DEDYKOWANYCH ENERGII ODNAWIALNEJ NO 1 POSITION AMONG

Bardziej szczegółowo

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND Ala ma kota is a network of non-public education preschools which are entered into the register of non-public schools and institutions of the Capital City of

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Principles of Marketing. on the study program: Administration

PROJECT. Syllabus for course Principles of Marketing. on the study program: Administration Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Principles of Marketing on the study program: Administration I. General information

Bardziej szczegółowo

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent How To Start a BUSINESS Agenda Steps to build a business Examples: Qualix Comergent 1 Idea The Idea is a Piece of a Company 4 2 The Idea is a Piece of a Company Investing_in_New_Ideas.wmv Finding_the_Problem_is_the_Hard_Part_Kevin

Bardziej szczegółowo

CC Poland Plus KIC InnoEnergy

CC Poland Plus KIC InnoEnergy KIC InnoEnergy Marek Marzec Business Creation Officer Ltd. operates polish Knowledge and Innovation Community - KIC InnoEnergy consortium of 27 leading industry companies, research centers and universities

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE. Negotiation techniques. Management. Stationary. II degree Politechnika Częstochowska, Wydział Zarządzania PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Kierunek Forma studiów Poziom kwalifikacji Rok Semestr Jednostka prowadząca Osoba sporządzająca Profil Rodzaj

Bardziej szczegółowo

Youth in Action Programme support, making dreams come true, learning, adventure, challenge, multiculturalism, non-formal education

Youth in Action Programme support, making dreams come true, learning, adventure, challenge, multiculturalism, non-formal education Youth in Action Programme support, making dreams come true, learning, adventure, challenge, multiculturalism, non-formal education Młodzież w działaniu to program Unii Europejskiej, dzięki któremu młodzi

Bardziej szczegółowo

Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich

Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich Proces Boloński co oferuje i jak z niego skorzystać? Katarzyna Martowska Zespół Ekspertów Bolońskich Uniwersytet Rzeszowski, 18-19.01.2010 Proces Boloński (1999) Stworzenie Europejskiego Obszaru Szkolnictwa

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA N R 4 IM. WŁADYSŁAWA SZAFERA W EŁKU W LADYSLAW SZAFER S PRIMARY SCHOOL N O. 4 IN ELK. EŁK, 10.10.2012r.

SZKOŁA PODSTAWOWA N R 4 IM. WŁADYSŁAWA SZAFERA W EŁKU W LADYSLAW SZAFER S PRIMARY SCHOOL N O. 4 IN ELK. EŁK, 10.10.2012r. EŁK, 10.10.2012r. STRUKTURA SYSTEMU EDUKACYJNEGO STRUCTURE OF EDUCATIONAL SYSTEM WYCHOWANIE PRZEDSZKOLNE PRE-PRIMARY SZKOŁA PODSTAWOWA PRIMARY SCHOOL WIEK AGE 3 (6)7 WIEK (6)7 13 AGE GIMNAZJUM LOWER SECONDARY

Bardziej szczegółowo

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates Call 2013 national eligibility criteria and funding rates POLAND a) National eligibility criteria Funding Organisation National Contact Point National Center for Research and Development (Narodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Indywidualne stypendium Marie Curie jak skutecznie aplikować. Aleksandra Gaweł Katedra Strategii i Polityki Konkurencyjności Międzynarodowej

Indywidualne stypendium Marie Curie jak skutecznie aplikować. Aleksandra Gaweł Katedra Strategii i Polityki Konkurencyjności Międzynarodowej Indywidualne stypendium Marie Curie jak skutecznie aplikować Aleksandra Gaweł Katedra Strategii i Polityki Konkurencyjności Międzynarodowej 7 Program Ramowy 4 główne programy szczegółowe: Cooperation (Współpraca)

Bardziej szczegółowo

Adam Kozierkiewicz JASPERS

Adam Kozierkiewicz JASPERS Adam Kozierkiewicz JASPERS Europa 2020 Flagship initiatives Priorities Targets Digital agenda for Europe Innovation Union Youth on the move Resource efficient Europe An industrial policy for the globalisation

Bardziej szczegółowo

EuroWeek Szkoła Liderów 2015

EuroWeek Szkoła Liderów 2015 EuroWeek Szkoła Liderów 2015 Tegoroczny Obóz Językowy Euroweek, niewątpliwie był jednym z tych wyjazdów, które zapadają w pamięci na długie lata. Grupa uczniów z naszej szkoły wraz z nauczycielem języka

Bardziej szczegółowo

łączy, uczy, inspiruje

łączy, uczy, inspiruje łączy, uczy, inspiruje Fundacja Orange działa na rzecz nowoczesnej edukacji dzieci i młodzieży. Poprzez twórcze inicjatywy zachęcamy młodych do zdobywania wiedzy, udziału w kulturze, budowania społeczności

Bardziej szczegółowo

The Non-Public Youth Educational centrer is rehabilation and revalidation facility intended fro girls suffering from social

The Non-Public Youth Educational centrer is rehabilation and revalidation facility intended fro girls suffering from social Province: Świętokrzyskie Voievodeship District: Jędrzejów Municipality: Słupia Jędrzejowska Świętokrzyskie Voievodeshift is a picturesque region in which Świętokrzyskie Mountains are located. Węgrzynów

Bardziej szczegółowo

How much does SMARTech system cost?

How much does SMARTech system cost? 1. How much does an intelligent home system cost? With over six years of experience in construction of Intelligent Home Systems we have done a value analysis of systems and services usually purchased by

Bardziej szczegółowo

Hershey Resorts. W skład Hershey Resorts wchodzi m.in. szereg hoteli, restauracji, sklepów i przede wszystkim wielki park rozrywki.

Hershey Resorts. W skład Hershey Resorts wchodzi m.in. szereg hoteli, restauracji, sklepów i przede wszystkim wielki park rozrywki. www.hersheypa.com Hershey Resort znajduje się w bliskim sąsiedztwie z Nowym Jorkiem, Baltimore i Waszyngtonem. Hershey w stanie Pennsylvania jest znane jako najsłodsze miejsce na ziemi, ponieważ słynie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż IBM GSDC SP.Z.O.O. Miejsce odbywania stażu IBM, ul. Muchoborska 8, 54-424 Wrocław, Poland

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż IBM GSDC SP.Z.O.O. Miejsce odbywania stażu IBM, ul. Muchoborska 8, 54-424 Wrocław, Poland PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż IBM GSDC SP.Z.O.O Miejsce odbywania stażu IBM, ul. Muchoborska 8, 54-424 Wrocław, Poland Stanowisko, obszar działania Młodszy Koordynator w Departamencie Zarządzania

Bardziej szczegółowo

We Bring Brands to Life. for online portfolio visit www.ms-design.pl

We Bring Brands to Life. for online portfolio visit www.ms-design.pl We Bring Brands to Life for online portfolio visit www.ms-design.pl yetico producent styropianu styrofoam producer Świetliste logo zatopione w płaszczyznach plexi podkreśla innowacyjne podejście firmy

Bardziej szczegółowo

PROBLEMATYKA DECYZJI I KOMPETENCJI FINANSOWYCH OSÓB STARSZYCH W UJĘCIU EKONOMICZNYM

PROBLEMATYKA DECYZJI I KOMPETENCJI FINANSOWYCH OSÓB STARSZYCH W UJĘCIU EKONOMICZNYM PROBLEMATYKA DECYZJI I KOMPETENCJI FINANSOWYCH OSÓB STARSZYCH W UJĘCIU EKONOMICZNYM dr Sylwia Pieńkowska-Kamieniecka Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie dr Joanna Rutecka Szkoła Główna Handlowa

Bardziej szczegółowo

Opportunities Możliwości Resourcefulness Potencjał

Opportunities Możliwości Resourcefulness Potencjał Opportunities Możliwości Resourcefulness Potencjał Poland is a nation rich in history, culture, and tradition, undergoing tremendous change. Polska jest krajem bogatym w historię, kulturę i tradycję, przechodzącym

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian 1 / 12 Content list / Spis Treści 1. Hardware and software requirements, preparing device to upgrade Wymagania sprzętowe i programowe, przygotowanie urządzenia do aktualizacji 2. Installing drivers needed

Bardziej szczegółowo

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MASTERS WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MTB ORIENTEERING

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Techniques of negotiations and mediations in administration. on the study program: Administration

PROJECT. Syllabus for course Techniques of negotiations and mediations in administration. on the study program: Administration Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Techniques of negotiations and mediations in administration on the study program:

Bardziej szczegółowo

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Jan Witkowski : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Project for exhibition photo graphic compositions typography colors Berlin London Paris Barcelona Vienna Prague Krakow Zakopane Jan Witkowski ARTIST FROM

Bardziej szczegółowo

Dynamiczny DNS dla usług typu Neostrada przykład konfiguracji

Dynamiczny DNS dla usług typu Neostrada przykład konfiguracji W usłudze Neostrada TP czy Net24 (Netia) router otrzymuje jeden publiczny adres IP, który zapewnia globalną osiągalność routera z dowolnego miejsca w Internecie. Niestety adres ten ulega losowej wymianie

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna wobec osób niepełnosprawnych. Bożena Kołaczek

Polityka społeczna wobec osób niepełnosprawnych. Bożena Kołaczek Polityka społeczna wobec osób niepełnosprawnych Bożena Kołaczek Warszawa 2010 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE WOKÓŁ ZASAD POLITYKI SPOŁECZNEJ. CEL I ZAKRES ANALIZY... 13 Część pierwsza Rozwój polityki społecznej

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX UNIWERSYTETU BIBLIOTEKA IEGO UNIWERSYTETU IEGO Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX 1. Make a new connection Open the System Preferences by going to the Apple menu

Bardziej szczegółowo

6. FORMULARZ DLA OGŁOSZENIODAWCÓW INSTYTUCJA: UNIWERSYTET OPOLSKI-INSTYTUT NAUK PEDAGOGICZNYCH

6. FORMULARZ DLA OGŁOSZENIODAWCÓW INSTYTUCJA: UNIWERSYTET OPOLSKI-INSTYTUT NAUK PEDAGOGICZNYCH 6. FORMULARZ DLA OGŁOSZENIODAWCÓW INSTYTUCJA: UNIWERSYTET OPOLSKI-INSTYTUT NAUK PEDAGOGICZNYCH MIASTO: OPOLE STANOWISKO: ADIUNKT DYSCYPLINA NAUKOWA: PEDAGOGIKA, SPECJALNOŚĆ-PRACA SOCJALNA DATA OGŁOSZENIA:...20

Bardziej szczegółowo

Wydział Coachingu. coaching. kierunek studiów: Wyższa Szkoła Zarządzania i Coachingu

Wydział Coachingu. coaching. kierunek studiów: Wyższa Szkoła Zarządzania i Coachingu Wydział Coachingu kierunek studiów: coaching Wyższa Szkoła Zarządzania i Coachingu Wybierz zawód przyszłości lub zdobądź nowe kompetencje Rynek pracy Coaching to wymagający profesjonalnych kompetencji,

Bardziej szczegółowo

Integracja czy Interoperacyjność?

Integracja czy Interoperacyjność? Integracja czy Interoperacyjność? Integracja? Interoperacyjność? Instytut Logistyki i Magazynowania Instytut Badawczy w Poznaniu Aktualnie ponad 20 projektów FP7, Interreg i CIP Ponad 250 partnerów w Europie

Bardziej szczegółowo

POLISH MARITIME CLUSTER POLSKI KLASTER MORSKI

POLISH MARITIME CLUSTER POLSKI KLASTER MORSKI POLISH MARITIME CLUSTER POLSKI KLASTER MORSKI 500 wejść dziennie Department of Economics and Management Faculty of Entrepreneurship and Quality Science Pomeranian Special Economic Zone (PSEZ) covers

Bardziej szczegółowo

NAUCZYCIELE/TEACHERS Nauczyciele z Polskiej Szkoły Sobotniej z Liverpool:

NAUCZYCIELE/TEACHERS Nauczyciele z Polskiej Szkoły Sobotniej z Liverpool: NAUCZYCIELE/TEACHERS Nauczyciele z Polskiej Szkoły Sobotniej z Liverpool: posiadają odpowiednie kwalifikacje, przygotowanie pedagogiczne oraz doświadczenie w pracy z dziećmi i młodzieżą, stosują w swojej

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE 3 (47) 2007

ZESZYTY NAUKOWE 3 (47) 2007 ZESZYTY NAUKOWE 3 (47) 2007 Warszawa 2007 SPIS TREŚCI I. ŚRODOWISKO, TURYSTYKA I REKREACJA Stefan Korycki ORGANY I INSTYTUCJE OCHRONY PRAWNEJ ŚRODOWISKA W POLSCE... 9 Zbigniew Krawczyk PODRÓŻE KRAJOWE

Bardziej szczegółowo

HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM

HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM CHRIS MILNES, HELLENIC ECOTOURISM SOCIETY Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt opracowany przez Społeczny

Bardziej szczegółowo

1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014

1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014 25 LAT 27 LAT 1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014 nasi klienci dobrze trafili... get your swing on with us... www.dyskret.com.pl 30-023 Kraków, ul. Mazowiecka 131 tel. +48 12 423 31 00, office@dyskret.com.pl

Bardziej szczegółowo

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+ Goodman Poznań Airport 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business Goodman Poznań Airport ul. Batorowska 35, 62-081 Wysogotowo, Poznań Najlepsze miejsce dla biznesu Goodman

Bardziej szczegółowo