OCHRONA ŚRODOWISKA W INFORMATYCZNYCH SYSTE- MACH ZARZĄDZANIA PRZEDSIĘBIORSTWEM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OCHRONA ŚRODOWISKA W INFORMATYCZNYCH SYSTE- MACH ZARZĄDZANIA PRZEDSIĘBIORSTWEM"

Transkrypt

1 OCHRONA ŚRODOWISKA W INFORMATYCZNYCH SYSTE- MACH ZARZĄDZANIA PRZEDSIĘBIORSTWEM Streszczenie Roman Bojarski Politechnika Śląska W artykule dokonano przeglądu potrzeb funkcjonalnych wynikających z zarządzania środowiskiem oraz ich umiejscowienie w informatycznych systemach zarządzania przedsiębiorstwem bazujących na standardzie ERP. Zaprezentowano takŝe cechy funkcjonalne aktualnie dostępnych systemów informatycznych do zarządzania środowiskiem. Słowa kluczowe: cechy funkcjonalne, ERP, produkty uboczne, odpady Wstęp Rosnącej racjonalizacji działań na rzecz wzrostu gospodarczego towarzyszy w coraz większym stopniu świadomość konieczności zmian zasad rozwoju produkcji, której głównym celem jest nadal zaspokajanie potrzeb rynkowych. Akceptując potrzebę rozwoju i wzrostu produkcji naleŝy jednak uwzględnić środowiskowe potrzeby obecnych i przyszłych pokoleń konsumentów. ZagroŜenia środowiska naturalnego będące następstwem intensyfikacji produkcji przemysłowej rodzą nowe wyzwania nakreślone przez róŝne programy prewencyjne i naprawcze. Te nowe wyzwania leŝą u podstaw tzw. rozwoju zrównowaŝonego, który ma zapewnić rozwój gospodarczy w harmonii z ochroną środowiska naturalnego. Chodzi tu głównie o to, aby ochrona środowiska stanowiła nierozłączną część procesów gospodarczych i nie była rozpatrywana oddzielnie od nich [NOWA01]. Odpowiedzią na potrzebę ochrony środowiska w którym realizowane są procesy gospodarcze, jest rosnąca ilość systemów informatycznych słuŝących do wspomagania zarządzania środowiskiem i bezpieczeństwem (ang. Environmental Health and Safety Management Systems EH&S) [PRIW01]. Od kilku lat obserwuje się w krajach gospodarczo rozwiniętych tendencję do publikowania danych związanych z zarządzaniem środowiskiem. Zastosowanie odpowiednich systemów informatycznych zwiększa jakość raportowania o stanie środowiska, ułatwia wprowadzanie standardów, metod, narzędzi a takŝe zachowań ludzkich co skutkuje rosnącą jakością zarządzania zarówno wewnątrz danego przedsię-

2 486 Realizacja Systemów Wspomagania Organizacji i rozwiązania biorstwie jak i poza nim w postaci lepszego wizerunku firmy i bardziej wiarygodnej informacji dla akcjonariuszy. Systemy klasy ERP a systemy zarządzania środowiskiem Zintegrowane systemy informatyczne wspomagające bieŝące i średniookresowe zarządzanie procesami gospodarczymi przedsiębiorstwa, do których nale- Ŝą systemy klasy ERP, są głównie zorientowane na realizację zadań prowadzących do uzyskania wyrobu finalnego. W systemach tych kaŝdy asortyment wyrobu ma zapisaną strukturę, która jest obsługiwana przez moduł BOM (ang. Bill of Material) [LAND88]. Struktura wyrobu ma zwykle postać hierarchiczną i jest reprezentowana w postaci grafu, co oznacza, Ŝe kaŝda operacja technologiczna przekształca pozycje asortymentowe znajdujące się na niŝszym poziomie struktury w jedną pozycję asortymentową znajdującą się na poziomie wyŝszym. I tak dla poziomu p-go struktury otrzymamy ogólnie K pozycji im p k realizując dla tego celu k operacji technologicznych (op p, k ) zgodnie ze wzorem: im p k = op p,k (im p-1 1,k, im p-1 2,k,, im p-1 n,k), gdzie im p-1 1,k, im p-1 2,k,, im p-1 n,k IP U IZ a z kolei IP i IZ oznaczają zbiory pozycji asortymentowych produkowanych i zaopatrzeniowych, które łącznie są zdefiniowane w Tabeli głównej pozycji asortymentowych [LAND88]. W systemach zarządzania środowiskiem realizowanego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przedsiębiorstwa interesują nas głównie produkty uboczne i odpady. W tej sytuacji struktura wyrobu, uwzględniająca te uboczne efekty działalności gospodarczej, miałaby postać przedstawioną na rys. 1. Na rysunku tym kwadratem oznaczono te produkty uboczne procesu produkcyjnego, które mogą mieć wpływ na środowisko, a są nimi głównie: - emisje pyłów i zanieczyszczeń gazowych do atmosfery, - odpady stałe, - ścieki i inne substancje ciekłe, - hałas, niebezpieczne promieniowanie, wibracje, energia cieplna itp. Z kolei marszruta technologiczna stanowi ciąg operacji bądź zabiegów związanych z określoną pozycją produkowaną i tak dla przypadku z rys.1 moŝna zapisać, iŝ marszruta IM dotycząca pozycji finalnej im f będzie miała postać: MR(im f) = (op 1,mf, op 2,mf,, op M,mf )

3 Ochrona środowiska w informatycznych systemach zarządzania 487 im f im 3 im 1 im 2 im 4 im s 11 s s 1n s 21 s s 2n Rys. 1 Przykład struktury wyrobu uwzględniającej aspekty środowiskowe produkcji Węzły struktury oznaczone zmiennymi s 11, s s 1n oraz s 21, s s 2n reprezentują te składniki materiałów zaopatrzeniowych, których oddziaływanie na środowisko powinno być uwzględnione w systemie zarządzania. Natomiast węzły oznaczone symbolem im znajdujące się na najniŝszym poziomie struktury (liście) stanowią materiały zaopatrzeniowe. W tym konkretnym przypadku wyróŝnione składniki dotyczą materiałów zaopatrzeniowych im 1 oraz im 2. Efekty oddziaływania na środowisko zilustrowane na rys.1 uwzględniają wszystkie rodzaje procesu produkcyjnego, a w szczególności: - operacje technologiczne, - procesy i operacje kontrolne, - procesy i operacje transportowe, - procesy lub operacje magazynowania i składowania. Podstawowym kryterium zarządzania środowiskiem dla przedsiębiorstwa powinien być odpowiednio skonstruowany model wskaźników. Przez wskaźnik naleŝy rozumieć liczbę wyraŝającą poziom danego zjawiska w postaci bezwzględnej bądź względnej w postaci procentowego stosunku wielkości rozpatrywanej do przyjętej podstawy [NOWA01]. Wśród wskaźników operacyjnych przeznaczonych do identyfikowania oraz oceny działań jednostki organizacyjnej na rzecz ochrony środowiska są: - wskaźniki wejścia, - wskaźniki wyjścia, - wskaźniki infrastruktury i transportu.

4 488 Realizacja Systemów Wspomagania Organizacji i rozwiązania Do wskaźników wejścia moŝna zaliczyć wielkości zuŝycia jak i efektywność zuŝycia (w przeliczeniu na produkt, proces bądź jednostkę produkcji) poniŝszych czynników produkcji: materiały energia, woda. Wielkości te moŝna kojarzyć z najniŝszym poziomem struktury wyrobu przedstawionej na rys.1. Podstawowym zadaniem wskaźników wyjścia jest określenie źródeł, wielkości oraz trendów niekorzystnego oddziaływania jednostki organizacyjnej przedsiębiorstwa na środowisko, określenie charakterystyki produktów wytwarzanych przez przedsiębiorstwo, Z kolei wskaźniki dotyczące infrastruktury i transportu dotyczą oddziaływania na środowisko logistyki produkcji i dystrybucji oraz wyposaŝenia przedsiębiorstwa. Wskaźniki infrastruktury mogą tu dotyczyć takich zagadnień jak: ewidencja urządzeń (takŝe pozwoleń) oraz zdarzeń związanych z ich eksploatacją (awarie, zakłócenia), natomiast w odniesieniu do transportu mogą one określać: intensywność transportu stopień wykorzystania transportu, ewidencja środków transportu szczególnie oddziaływujących na środowisko. Z punktu widzenia zarządzania środowiskiem istotną informacją jest lokalizacja źródeł czynników oddziaływujących na środowisko. Lokalizacja ta powinna być określona w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa, która wspomaga wszelkie działania organizatorskie. Cechy funkcjonalne systemów informatycznych w zarządzaniu środowiskiem Rosnącej presji w odniesieniu do ochrony środowiska oraz powszechności w implementacji systemów zarządzania produkcją odpowiada coraz większa ilość systemów informatycznych uwzględniająca potrzeby zarządzania środowiskiem. Dokonanie wyboru oferowanego systemu informatycznego nie jest zadaniem łatwym, zwłaszcza z uwagi na spore koszty implementacji oraz złoŝoność zagadnień funkcjonalnych związanych z zarządzaniem. Dlatego warto pokusić się o zdefiniowanie podstawowych cech funkcjonalnych systemu informatycznego do celów zarządzania środowiskiem, które mogą stanowić pomocne kryterium dla oceny i wyboru oferowanego systemu.

5 Ochrona środowiska w informatycznych systemach zarządzania 489 Wśród podstawowych cech systemów informatycznych do zarządzania środowiskiem moŝna wyróŝnić następujące [TEAM02]: Funkcje zarządcze W tym przypadku chodzi o realizację takich funkcji, jak : o Zarządzanie przepływem pracy (ang. workflow). Ogólnie rzecz biorąc funkcja ta słuŝy do dekompozycji pracy na szereg zadań i przydzielanie ich dostępnym zasobom do wykonania a następnie wspomaga realizację zadań w oparciu o zadany algorytm. Zarządzanie przepływem pracy obejmuje następujące zagadnienia: - wspomaganie definiowania ról uŝytkowników systemu zarządzania środowiskiem i przyznanie im praw dostępu do tego systemu (poza administratorem moŝe to być kierownik działu, osoba rejestrująca dane czy sporządzająca raport środowiskowy) oraz zakresu obowiązków, - przydzielenie uŝytkownikom odpowiednich zadań poprzez emitowanie na ekranie monitora systemu informatycznego (zwykle w architekturze klient-serwer) zestawu czynności do wykonania oraz wspomaganie procedur stanowiskowych związanych z wykonaniem przydzielonych czynności, - kontrola nad przebiegiem realizowanych zadań tak, aby przejście do wykonania kolejnego zadania było moŝliwe po spełnieniu warunków związanych z wykonaniem zadań poprzednich - zadanie moŝe być np. zawieszone z powodu braku napływu wymaganej ilości danych, - rejestrowanie zakresu wykonanych zadań i osób które je wykonywały w funkcji czasu. Wykonywanie zadań powinno być realizowane z uwzględnieniem określonych jednostek organizacyjnych przedsiębiorstwa, a więc winno uwzględniać jego strukturę organizacyjną. Przepływ pracy przez strukturę organizacyjną określany jest mianem przepływu poziomego (ang. horizontal workflow) w przeciwieństwie do przepływu pionowego (ang. vertical workflow), gdzie śledzony jest stopień wykonania zadań w stosunku do przyjętej wielkości pracy. o Zgodność z normami prawnymi i innymi regulacjami. Chodzi tu głównie o to czy system informatyczny wspomaga zarządzanie środowiskiem uwzględniając przyjęte kryteria a tym samym moŝliwe do zmierzenia wyniki funkcjonowania systemu. Przyjęte kryteria wynikają z obowiązujących ustaw, zarządzeń, pozwoleń a w szczególności dotyczą spełniania norm ISO oraz systemu zarządzania EMAS (ang. Environmental Management and Audit Sche-

6 490 Realizacja Systemów Wspomagania Organizacji i rozwiązania o me)[nowa01]. Omawiana funkcjonalność uwzględnia równieŝ przeprowadzanie audytów czyli mechanizmów, dzięki którym system mo- Ŝe wspomóc wykonywanie audytów środowiskowych (tworzenie biblioteki audytów, system oceny polityki prośrodowiskowej przedsiębiorstwa na bazie przyjętych wskaźników i oceny stopnia jej wdroŝenia). Podejmowanie decyzji strategicznych. Funkcjonalność ta określa wspomaganie zarządzania przedsiębiorstwem w zakresie strategii rozumianej jako trwały i spójny plan działania prowadzący do rozwiązywanie problemów w określonej sytuacji gospodarczej oraz prawnej i w konsekwencji umoŝliwiający osiąganie zamierzonych rezultatów w zakresie ochrony środowiska. Chodzi tu głównie o przeprowadzanie analiz typu what-if, które w oparciu o zgromadzoną informację w bazie danych odpowiadałyby na pytania dotyczące restrukturyzacji proekologicznej, zastosowania nowej technologii czy lokalizacji nowego wydziału produkcyjnego w perspektywie finansowej bądź rynkowej. Raportowanie emisji Funkcjonalność ta obejmuje: o Rejestrowanie i monitorowanie emisji do gleby, powietrza, zrzutów do wody a takŝe rejestrowanie emisji niezorganizowanych. WaŜną cechą jest tutaj częstość pozyskiwania danych dla systemu (tryb on-line, off-line, wprowadzanie ręczne danych). Monitorowanie powinno zawierać wykaz parametrów środowiska, równieŝ sposób przetwarzania i przekazywania danych do bazy danych systemu oraz sposób komunikowania o zaistniałych zakłóceniach, przekroczeniach bądź negatywnych trendach. o Zarządzanie danymi dotyczy sposobu organizacji danych (systemy zarządzania bazą danych), programów analizujących, moŝliwości migracji danych między systemami zarządzania (np. ERP, Hurtownie Danych), bądź eksportu danych do powszechnie stosowanych programów obliczeniowych jak np. arkusze kalkulacyjne. o Sposób prezentacji raportów uwzględniający indywidualne potrzeby uŝytkownika oraz stosowane standardy. Rachunkowość zarządcza Rachunkowość zarządcza jest procesem identyfikowania, mierzenia, analizy i przekazywania róŝnym szczeblom zarządzania wiarygodnej informacji o kosztach dla celów planowania, oceny sytuacji finansowej firmy oraz podejmowania

7 Ochrona środowiska w informatycznych systemach zarządzania 491 w razie potrzeby odpowiednich działań korygujących. W odniesieniu do ochrony środowiska, system informatyczny powinien: o wspomagać w identyfikowaniu i gromadzeniu kosztów wydatkowych na cele środowiskowe oraz zadania związane z bezpieczeństwem i higieną pracy a takŝe rozliczania kosztów na miejsca ich powstawania, o oceniać efektywność podejmowanych działań prośrodowiskowych poprzez wyliczanie wielkości ponoszonych kosztów w przeliczeniu np. na proces, wyposaŝenie, osobę czy produkt. Zarządzanie odpadami Zarządzanie odpadami obejmuje zespół działań dotyczących: o ewidencjonowania wielkości odpadów, ich ilości i jakości, o śledzenia procesu powstawania odpadów, ich ewidencjonowania, lokalizacji, wykorzystania, przetwarzania i innych parametrów związanych z ich składowaniem, o kalkulacji kosztów związanych z gospodarką odpadami, opracowywania okresowo raportów dla władz środowiskowych Bilansowanie masy i energii Funkcjonalność ta wspomaga kontrolę wielkości emisji do środowiska w wyniku prowadzonej działalności produkcyjnej. Wielkość ta jest obliczana na podstawie równań zachowania masy i energii. Bilans masy stanowi zestawienie ilościowe (wielkość masy) wejścia danego systemu produkcyjnego (na poziomie przedsiębiorstwa, wydziału bądź procesu) z jego wyjściem, którym z jednej strony są produkty finalne a z drugiej strony odpady bądź straty (rys. 1). W odniesieniu do modelu przedstawionego na rys. 1, równanie zachowania masy będzie miało postać następującą: K ip K jp C(im p-1 i,k) = C(im p k) + C(im p j, k ) i=1 j=1 gdzie im p k = op p,k (im p-1 1, im p-1 2,..., im p-1 Kip) i oznacza pozycję asortymentową na p-tym poziomie struktury wyrobu, C(im) jest funkcją określającą wielkość masy pozycji asortymentowej im, op p,k jest operacją na p-ym poziomie struktury wyrobu, im p j to odpady i straty.

8 492 Realizacja Systemów Wspomagania Organizacji i rozwiązania Uwagi końcowe Odpowiedzią na rosnącą w działalności gospodarczej tendencję do łączenia celów rynkowych z celami środowiskowymi jest potrzeba integrowania systemów informatycznych zarządzania produkcją z systemami wspomagającymi zarządzanie środowiskiem, na co zwrócono uwagę odwołując się do podstawowych funkcji ERP i potrzeb wynikających z zarządzania środowiskiem. Tam gdzie nie ma jeszcze integracji funkcjonalnej między róŝnymi systemami informatycznymi zarządzania, powinna istnieć moŝliwość wymiany danych na zasadzie importu/eksportu między odpowiednimi bazami danych. Literatura [LAND88] Landvater D.V., Gray Ch.D.: MRPII Standard System. Addison- Wesly Publishing Company, [NOWA01] Nowak Z i in. Zarządzanie Środowiskiem, Podręcznik akademicki, Wyd. Politechniki Śląskiej, Część I i II, Gliwice, 2001r. [PRIW01] PricewaterhouseCoopers, N.V.: Standard Software for Corporate Environmental, Health and Safety Management, [TEAM02] Teams 4.60 Reference Guide, EMISOFT. Podręcznik uŝytkownika systemu, Bergen ENVIRONMENTAL PROTECTION ISSUES IN IT MANAGEMENT SYSTEMS. The paper reviews basic functional features related to environmental management. The impact of manufacturing companies on environment has been indicated as well as functional features that should be included in ERP systems have been outlined Also functional features of modern environmental management systems have been presented.

Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Realizacja procedur ISO 9001

Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Realizacja procedur ISO 9001 iscala Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Realizacja procedur ISO 9001 Opracował: Grzegorz Kawaler SCALA Certified Consultant Realizacja procedur ISO 9001 1. Wstęp. Wzrastająca konkurencja

Bardziej szczegółowo

Prowadzący Andrzej Kurek

Prowadzący Andrzej Kurek Prowadzący Andrzej Kurek Centrala Rzeszów Oddziały Lublin, Katowice Zatrudnienie ponad 70 osób SprzedaŜ wdroŝenia oprogramowań firmy Comarch Dopasowania branŝowe Wiedza i doświadczenie Pełna obsługa: Analiza

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Informatyczny (ZSI)

Zintegrowany System Informatyczny (ZSI) Zintegrowany System Informatyczny (ZSI) ZSI MARKETING Modułowo zorganizowany system informatyczny, obsługujący wszystkie sfery działalności przedsiębiorstwa PLANOWANIE ZAOPATRZENIE TECHNICZNE PRZYGOTOWANIE

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE Seweryn SPAŁEK Streszczenie: Zarządzanie projektami staje się coraz bardziej powszechne w przedsiębiorstwach produkcyjnych, handlowych

Bardziej szczegółowo

bo od managera wymaga się perfekcji

bo od managera wymaga się perfekcji bo od managera wymaga się perfekcji MODELOWANIE PROCESÓW Charakterystyka modułu Modelowanie Procesów Biznesowych (BPM) Modelowanie procesów biznesowych stanowi fundament wdroŝenia systemu zarządzania jakością

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

...Gospodarka Materiałowa

...Gospodarka Materiałowa 1 Gospodarka Materiałowa 3 Obsługa dokumentów magazynowych 4 Ewidencja stanów magazynowych i ich wycena 4 Inwentaryzacja 4 Definiowanie indeksów i wyrobów 5 Zaopatrzenie magazynowe 5 Kontrola jakości 5

Bardziej szczegółowo

Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą

Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą Powiązania norm ISO z Krajowymi Ramami Interoperacyjności i kontrolą zarządczą Punkt widzenia audytora i kierownika jednostki Agnieszka Boboli Ministerstwo Finansów w 22.05.2013 r. 1 Agenda Rola kierownika

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZADCZEJ W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W GIśYCKU. Postanowienia ogólne

REGULAMIN FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZADCZEJ W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W GIśYCKU. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 29 z 01.07.2013r. REGULAMIN FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZADCZEJ W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W GIśYCKU Postanowienia ogólne 1 1. Kontrola zarządcza w Powiatowym Urzędzie

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych

Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych Program Wieloletni Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych Etap II Przegląd wytycznych i zalecanych rozwiązań pod kątem wykorzystania

Bardziej szczegółowo

PROCESOWE MODELE STEROWANIA PRZEPŁYWAMI MATRIAŁOWYMI W PRZEDSIĘBIORSTWACH

PROCESOWE MODELE STEROWANIA PRZEPŁYWAMI MATRIAŁOWYMI W PRZEDSIĘBIORSTWACH PROCESOWE MODELE STEROWANIA PRZEPŁYWAMI MATRIAŁOWYMI W PRZEDSIĘBIORSTWACH Streszczenie Stefan Senczyna Politechnika Śląska sencz@polsl.gliwice.pl Zastosowanie modeli procesowych systemu informacyjnego,

Bardziej szczegółowo

Od ERP do ERP czasu rzeczywistego

Od ERP do ERP czasu rzeczywistego Przemysław Polak Od ERP do ERP czasu rzeczywistego SYSTEMY INFORMATYCZNE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PRODUKCJĄ Wrocław, 19 listopada 2009 r. Kierunki rozwoju systemów informatycznych zarządzania rozszerzenie

Bardziej szczegółowo

technologii informacyjnych kształtowanie , procesów informacyjnych kreowanie metod dostosowania odpowiednich do tego celu środków technicznych.

technologii informacyjnych kształtowanie , procesów informacyjnych kreowanie metod dostosowania odpowiednich do tego celu środków technicznych. Informatyka Coraz częściej informatykę utoŝsamia się z pojęciem technologii informacyjnych. Za naukową podstawę informatyki uwaŝa się teorię informacji i jej związki z naukami technicznymi, np. elektroniką,

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju.

SZKOLENIE 2. Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. SZKOLENIE 2 Projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. FAMED Żywiec S.A. Dokumentacja Systemu Zarządzania zgodnego z PN-EN ISO

Bardziej szczegółowo

ZAKRES PROJEKTU DOT. ZARZĄDZANIA KOSZTAMI ŚRODOWISKOWYMI W FIRMIE

ZAKRES PROJEKTU DOT. ZARZĄDZANIA KOSZTAMI ŚRODOWISKOWYMI W FIRMIE ZAKRES PROJEKTU DOT. ZARZĄDZANIA KOSZTAMI ŚRODOWISKOWYMI W FIRMIE ANDRZEJ OCIEPA EKOEKSPERT Sp. z o.o. III Konferencja PF ISO 14000 Zarządzanie kosztami środowiskowymi Warszawa 24 25.04.2014 Zakres projektu

Bardziej szczegółowo

Katalog handlowy e-production

Katalog handlowy e-production 1 / 12 Potęga e-innowacji Katalog handlowy e-production 2 / 12 e-production to zaawansowany system informatyczny przeznaczony do opomiarowania pracy maszyn produkcyjnych w czasie rzeczywistym. Istotą systemu

Bardziej szczegółowo

Tabela efektów kształcenia. Kształcenie zawodowe teoretyczne

Tabela efektów kształcenia. Kształcenie zawodowe teoretyczne Tabela efektów kształcenia Tabela przyporządkowania poszczególnym przedmiotom efektów kształcenia dla zawodu: Nazwa zawodu Technik logistyk; symbol: 333107 Nazwa przedmiotu / pracowni Podstawy logistyki

Bardziej szczegółowo

SH-INFO SYSTEM SP. Z O.O.

SH-INFO SYSTEM SP. Z O.O. OFERTA FIRMY SH-INFO SYSTEM SP. Z O.O. UL. ARMII KRAJOWEJ 9A 41-506 CHORZÓW NA WDROśENIE NORMY JAKOŚCI ISO 9001:2000 CHORZÓW, 2008-06-20 1 :2000 SPIS TREŚCI: 1. KILKA SŁÓW O ISO... 3 2. DANE KONTAKTOWE

Bardziej szczegółowo

Opis podstawowych modułów

Opis podstawowych modułów Opis podstawowych modułów Ofertowanie: Moduł przeznaczony jest dla działów handlowych, pozwala na rejestrację historii wysłanych ofert i istotnych zdarzeń w kontaktach z kontrahentem. Moduł jest szczególnie

Bardziej szczegółowo

PRODUKCJA BY CTI. Opis programu

PRODUKCJA BY CTI. Opis programu PRODUKCJA BY CTI Opis programu 1. Opis produktu. Moduł Produkcja by CTI jest programem w pełni zintegrowanym z systemem Comarch ERP Optima. Program ten daje pełną kontrolę nad produkcją, co pozwala zmniejszyć

Bardziej szczegółowo

Dane Klienta: PUW Torpol Sp. z o.o. ul. Wały Piastowskie 1. 80-855 Gdańsk. www.torpol.eu

Dane Klienta: PUW Torpol Sp. z o.o. ul. Wały Piastowskie 1. 80-855 Gdańsk. www.torpol.eu Dane Klienta: PUW Torpol Sp. z o.o. ul. Wały Piastowskie 1 80-855 Gdańsk www.torpol.eu PUW Torpol Sp. z o.o. rozpoczęło działalność w 1987 roku. W branży tekstylnej obecni są od 1994 roku. Torpol jest

Bardziej szczegółowo

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik logistyk powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych:

Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik logistyk powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: Technik logistyk 333107 1. CELE KSZTAŁCENIA W ZAWODZIE Absolwent szkoły kształcącej w zawodzie technik logistyk powinien być przygotowany do wykonywania następujących zadań zawodowych: 1) planowania i

Bardziej szczegółowo

Firma ACEL J.M. Ciskowscy Sp. K. powstała w 1987 roku w Gdańsku. Obecnie. posiada oddziały w Rumi, Gdyni i Warszawie. Zajmuje się hurtową sprzedażą

Firma ACEL J.M. Ciskowscy Sp. K. powstała w 1987 roku w Gdańsku. Obecnie. posiada oddziały w Rumi, Gdyni i Warszawie. Zajmuje się hurtową sprzedażą Dane Klienta: ACEL J.M. Ciskowscy Sp. K. ul. Twarda 6C 80-871 Gdańsk www.acel.pl Firma ACEL J.M. Ciskowscy Sp. K. powstała w 1987 roku w Gdańsku. Obecnie posiada oddziały w Rumi, Gdyni i Warszawie. Zajmuje

Bardziej szczegółowo

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek

Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001. Mariola Witek Powody wdraŝania i korzyści z funkcjonowania Systemu Zarządzania Jakością wg ISO 9001 Mariola Witek Przedmiot wykładu 1.Rozwój systemów zarządzania jakością (SZJ) 2.Potrzeba posiadania formalnych SZJ 3.Korzyści

Bardziej szczegółowo

VII. REALIZACJA PLANU GOSPODARKI ODPADAMI

VII. REALIZACJA PLANU GOSPODARKI ODPADAMI 7.1. Zarządzanie Planem Gospodarki Odpadami Warunkiem realizacji zadań nakreślonych w Planie Gospodarki Odpadami jest ustalenie systemu zarządzania Planem. Zarządzanie Planem odbywa się z uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

2 3 4 5 Polityki bezpieczeństwa danych osobowych w UMCS

2 3 4 5 Polityki bezpieczeństwa danych osobowych w UMCS ZARZĄDZENIE Nr 6/2012 Rektora Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ochrony danych osobowych przetwarzanych w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EAR-2-106-IS-s Punkty ECTS: 4. Kierunek: Automatyka i Robotyka Specjalność: Informatyka w sterowaniu i zarządzaniu

Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EAR-2-106-IS-s Punkty ECTS: 4. Kierunek: Automatyka i Robotyka Specjalność: Informatyka w sterowaniu i zarządzaniu Nazwa modułu: Systemy informatyczne w produkcji Rok akademicki: 2014/2015 Kod: EAR-2-106-IS-s Punkty ECTS: 4 Wydział: Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Kierunek: Automatyka

Bardziej szczegółowo

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015

Szkolenie Stowarzyszenia Polskie Forum ISO 14000 Zmiany w normie ISO 14001 i ich konsekwencje dla organizacji Warszawa, 16.04.2015 Wykorzystanie elementów systemu EMAS w SZŚ według ISO 14001:2015 dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Agenda Elementy SZŚ według EMAS (Rozporządzenie UE 1221/2009) i odpowiadające im

Bardziej szczegółowo

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG

SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG Wykład 10. SYSTEMY ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ WEDŁUG NORM ISO 9000 1 1. Rodzina norm ISO 9000: Normy ISO 9000 są od 1987r., a trzecia rodzina norm ISO 9000 z 2000 r. (doskonalona w kolejnych latach) składa się

Bardziej szczegółowo

dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl

dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl dr Tomasz M. Zieliński ABC Akademia Sp. z o.o. tomasz.zielinski@abcakademia.com.pl Green Controlling and Finance - innowacyjny program studiów podyplomowych Projekt finansowany ze środków funduszy norweskich

Bardziej szczegółowo

Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji

Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji Główny Instytut Górnictwa Zakład Oszczędności Energii i Ochrony Powietrza Krajowe Centrum WdroŜeń Czystszej Produkcji Zarządzanie środowiskowe zgodne z wymaganiami normy ISO 14001 Wprowadzenie Coraz więcej

Bardziej szczegółowo

Analiza systemowa gospodarki energetycznej Polski

Analiza systemowa gospodarki energetycznej Polski Analiza systemowa gospodarki energetycznej Polski System (gr. σύστηµα systema rzecz złoŝona) - jakikolwiek obiekt fizyczny lub abstrakcyjny, w którym moŝna wyróŝnić jakieś wzajemnie powiązane dla obserwatora

Bardziej szczegółowo

Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Zarządzanie produkcją

Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Zarządzanie produkcją iscala Informacje o wybranych funkcjach systemu klasy ERP Zarządzanie produkcją Opracował: Grzegorz Kawaler SCALA Certified Consultant III. Zarządzanie produkcją 1. Umieszczanie w bazie informacji o dostawcach

Bardziej szczegółowo

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI

POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI Załącznik 1 POLITYKA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI W celu zabezpieczenia danych gromadzonych i przetwarzanych w Urzędzie Miejskim w Ząbkowicach Śląskich oraz jego systemie informatycznym, a w szczególności

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie. Tomasz Poskrobko

Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie. Tomasz Poskrobko Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie Tomasz Poskrobko Etapy rozwoju modelu ochrony środowiska w przedsiębiorstwie strategia czystszej produkcji strategia zarządzania obciążeniem strategia zarządzania

Bardziej szczegółowo

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie System zarządzania energią to uniwersalne narzędzie dające możliwość generowania oszczędności energii, podnoszenia jej efektywności

Bardziej szczegółowo

Kursy: 12 grup z zakresu:

Kursy: 12 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-TRENDY Kursy: 12 grup z zakresu: Szkolenia Instalator kolektorów słonecznych - 2 edycje szkoleń - 1 h/gr. 2. Szkolenia Nowoczesne trendy ekologiczne w budownictwie

Bardziej szczegółowo

11. INFORMATYCZNE WSPARCIE LOGISTYKI

11. INFORMATYCZNE WSPARCIE LOGISTYKI 11. INFORMATYCZNE WSPARCIE LOGISTYKI 56 11.1. Informacja i jej przetwarzanie Do zarządzania dowolną organizacją potrzebna jest określona informacja. Według Cz. Cempla: informacja to zawartość przekazu

Bardziej szczegółowo

Pytania z przedmiotu Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw

Pytania z przedmiotu Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw Pytania z przedmiotu Logistyka i zarządzanie łańcuchem dostaw 1. Wymienić etapy rozwoju logistyki. 2. Podaj definicje logistyki. 3. Jakie wnioski wypływają z definicji określającej, co to jest logistyka?

Bardziej szczegółowo

...Finanse Księgowość Koszty

...Finanse Księgowość Koszty 1 Środki Trwałe 3 Ewidencja obrotów 4 Kartoteka elementów majątku trwałego 4 Amortyzacja 4 Księgowanie 5 Przeszacowanie 5 Inwentaryzacja 5 Kartoteki pomocnicze 6 Raporty 6 2 Środki Trwałe Wysokie koszty

Bardziej szczegółowo

Co to jest SUR-FBD? 3

Co to jest SUR-FBD? 3 1 Utrzymanie Ruchu Często firmy funkcjonują w swoistym błędnym kole, polegającym na skupieniu uwagi na naprawach tego co się psuje, tym samym powielają wzorce biernego utrzymania ruchu Z powodu braku danych,

Bardziej szczegółowo

Szkoła wyŝsza i biblioteka - warunki integracji. Jolanta Stępniak Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej

Szkoła wyŝsza i biblioteka - warunki integracji. Jolanta Stępniak Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej Szkoła wyŝsza i biblioteka - warunki integracji Jolanta Stępniak Biblioteka Główna Politechniki Warszawskiej Zagadnienia Zarządzanie szkołą wyŝszą systemy klasy ERP stan obecny Komunikacja wewnątrz uczelni

Bardziej szczegółowo

Kluczowe aspekty komputerowego wspomagania zarządzania utrzymaniem ruchu

Kluczowe aspekty komputerowego wspomagania zarządzania utrzymaniem ruchu Politechnika Śląska Wydział Organizacji i Zarządzania Instytut Inżynierii Produkcji Kluczowe aspekty komputerowego wspomagania zarządzania utrzymaniem ruchu Dr inż. Andrzej LOSKA Utrzymanie Ruchu w Przemyśle

Bardziej szczegółowo

Raport Środowiskowy za rok 2010. Hydro Aluminium Chrzanów 28/03/2011

Raport Środowiskowy za rok 2010. Hydro Aluminium Chrzanów 28/03/2011 Raport Środowiskowy za rok 2010 Hydro Aluminium Chrzanów 28/03/2011 Wstęp Szanowni Państwo, Oddajemy w Państwa ręce Raport Środowiskowy przedstawiający osiągnięcia Hydro Aluminium Chrzanów w zakresie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie procesami w Twojej firmie Wygodne. Mobilne. Sprawdzone.

Zarządzanie procesami w Twojej firmie Wygodne. Mobilne. Sprawdzone. - monitorowanie zgłoszeń serwisowych - kontrola pracy serwisantów - planowanie przeglądów i odbiorów - mobilna obsługa zgłoszeń - historia serwisowania urządzeń - ewidencja przepływu części serwisowych

Bardziej szczegółowo

Podstawowe zagadnienia procesu produkcyjnego i jego przepływu Zarządzanie produkcją i usługami

Podstawowe zagadnienia procesu produkcyjnego i jego przepływu Zarządzanie produkcją i usługami Podstawowe zagadnienia procesu produkcyjnego i jego przepływu Zarządzanie produkcją i usługami Materiały szkoleniowe. Część 1 Zagadnienia Część 1. Produkty i systemy produkcyjne Część 2. produkcyjne i

Bardziej szczegółowo

Aurea BPM. Unikalna platforma dla zarządzania ryzykiem Warszawa, 25 lipca 2013

Aurea BPM. Unikalna platforma dla zarządzania ryzykiem Warszawa, 25 lipca 2013 Aurea BPM Unikalna platforma dla zarządzania ryzykiem Warszawa, 25 lipca 2013 Agenda 1. Podstawowe informacje o Aurea BPM 2. Przykłady projektów w obszarze minimalizacji skutków zagrożeń 3. Aurea BPM dla

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM

ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM Co jest istotą systemu zarządzania środowiskowego wg normy ISO 14001? System zarządzania środowiskowego stanowi część systemu zarządzania organizacji. Istota SZŚ wg normy ISO 14001

Bardziej szczegółowo

F.H. Nowalijka: efektywna integracja różnych źródeł informacji z SAP Business One

F.H. Nowalijka: efektywna integracja różnych źródeł informacji z SAP Business One F.H. Nowalijka: efektywna integracja różnych źródeł informacji z SAP Business One Partner wdrożeniowy Nazwa firmy F.H. Nowalijka Branża Handel Produkty i usługi Obrót owocami i warzywami Strona WWW www.nowalijka.pl

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne Rozwiązania IT

Nowoczesne Rozwiązania IT S t r o n a 1 Nowoczesne Rozwiązania IT 22 Lata doświadczenia w produkcji oprogramowania Produkcja.NET ZINTEGROWANE ROZWIĄZANIE MRP DLA FIRM PRODUKCYJNYCH Kiosk Warsztatowy Dlaczego nasz Tryb system rejestracji

Bardziej szczegółowo

Planowanie logistyczne

Planowanie logistyczne Planowanie logistyczne Opis Szkolenie porusza wszelkie aspekty planowania w sferze logistyki. Podział zagadnień dotyczących planowania logistycznego w głównej części szkolenia na obszary dystrybucji, produkcji

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie i Inżynieria Produkcji

Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Wydział Zarządzania Nazwa programu (kierunku) Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Poziom i forma studiów studia II stopnia stacjonarne Specjalność: Broker Technologii Ścieżka dyplomowania: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

Automatyzacja Procesów Biznesowych. Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw

Automatyzacja Procesów Biznesowych. Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw Automatyzacja Procesów Biznesowych Systemy Informacyjne Przedsiębiorstw Rodzaje przedsiębiorstw Produkcyjne największe zapotrzebowanie na kapitał, największe ryzyko Handlowe kapitał obrotowy, średnie ryzyko

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA ORAZ MACIERZE POKRYCIA KIERUNKU LOGISTYKA STUDIA LICENCJACKIE

EFEKTY KSZTAŁCENIA ORAZ MACIERZE POKRYCIA KIERUNKU LOGISTYKA STUDIA LICENCJACKIE EFEKTY KSZTAŁCENIA ORAZ MACIERZE POKRYCIA KIERUNKU LOGISTYKA STUDIA LICENCJACKIE ------------------------------------------------------------------------------------------------- WIEDZA W01 W02 W03 Ma

Bardziej szczegółowo

PolGuard Consulting Sp.z o.o. 1

PolGuard Consulting Sp.z o.o. 1 PRAKTYCZNE ASPEKTY PRZETWARZANIA DANYCH OSOBOWYCH po 1 stycznia 2015r. Prowadzący: Robert Gadzinowski Ekspert akredytowany przez PARP Phare 2002 Program: Dostęp do innowacyjnych usług doradczych Działanie:

Bardziej szczegółowo

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska

Techniki CAx. dr inż. Michał Michna. Politechnika Gdańska Techniki CAx dr inż. Michał Michna 1 Sterowanie CAP Planowanie PPC Sterowanie zleceniami Kosztorysowanie Projektowanie CAD/CAM CAD Klasyfikacja systemów Cax Y-CIM model Planowanie produkcji Konstruowanie

Bardziej szczegółowo

Dopasowanie IT/biznes

Dopasowanie IT/biznes Dopasowanie IT/biznes Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes HARVARD BUSINESS REVIEW, 2008-11-01 Dlaczego trzeba mówić o dopasowaniu IT-biznes http://ceo.cxo.pl/artykuly/51237_2/zarzadzanie.it.a.wzrost.wartosci.html

Bardziej szczegółowo

Standard określania klasy systemu informatycznego resortu finansów

Standard określania klasy systemu informatycznego resortu finansów Dane dokumentu Nazwa Projektu: Kontrakt Konsolidacja i Centralizacja Systemów Celnych i Podatkowych Studium Projektowe Konsolidacji i Centralizacji Systemów Celnych i Podatkowych (SPKiCSCP) Numer wersji

Bardziej szczegółowo

dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl

dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl Systemy klasy ERP wykłady: 16 godz. laboratorium: 16 godz. dr inż. Marek Mika ON PAN ul. Wieniawskiego 17/19 tel. 8528-503 wew. 262 e-mail: Marek.Mika@cs.put.poznan.pl Co to jest ERP? ERP = Enterprise

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 38 MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 27 lipca 2011 r.

ZARZĄDZENIE Nr 38 MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 27 lipca 2011 r. ZARZĄDZENIE Nr 38 MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 27 lipca 2011 r. w sprawie realizacji działania kontroli zarządczej w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych

Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych Katalog rozwiązań informatycznych dla firm produkcyjnych www.streamsoft.pl Obserwować, poszukiwać, zmieniać produkcję w celu uzyskania największej efektywności. Jednym słowem być jak Taiichi Ohno, dyrektor

Bardziej szczegółowo

Dane Klienta: ZLP Trokotex Sp. z o.o. ul. Wapienna 10. 87-100 Toruń. www.trokotex.pl

Dane Klienta: ZLP Trokotex Sp. z o.o. ul. Wapienna 10. 87-100 Toruń. www.trokotex.pl Dane Klienta: ZLP Trokotex Sp. z o.o. ul. Wapienna 10 87-100 Toruń www.trokotex.pl Zakłady Laminatów Poliestrowych Trokotex Sp. z o.o. są obecne na polskim rynku od 1987 roku, a ich produkty, głównie zbiorniki

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów. Dawid Doliński

Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów. Dawid Doliński Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów Dawid Doliński Dlaczego MonZa? Korzyści z wdrożenia» zmniejszenie wartości zapasów o 40 %*» podniesienie poziomu obsługi

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa

GOSPODARKA ODPADAMI. Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa GOSPODARKA ODPADAMI Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa WFOŚiGW we Wrocławiu Zasady gospodarowania odpadami Projektowane zmiany prawne w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Badanie poziomu

Bardziej szczegółowo

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API

Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów obróbkowych MS Access za pomocą interfejsu API Dr inż. Janusz Pobożniak, pobozniak@mech.pk.edu.pl Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji produkcji Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny Integracja systemu CAD/CAM Catia z bazą danych uchwytów

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Technikum - 4-letni okres nauczania /1/ Zawód: technik logistyk; symbol 333107 Podbudowa programowa: gimnazjum Kwalifikacje:

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie oprogramowania Proficy (ifix, Historian oraz Plant Applications) w laboratoryjnym stanowisku monitoringu systemów produkcyjnych in-line

Zastosowanie oprogramowania Proficy (ifix, Historian oraz Plant Applications) w laboratoryjnym stanowisku monitoringu systemów produkcyjnych in-line Zastosowanie oprogramowania Proficy (ifix, Historian oraz Plant Applications) w laboratoryjnym stanowisku monitoringu systemów produkcyjnych in-line Dr inż. Grzegorz Ćwikła Stanowisko do monitoringu systemów

Bardziej szczegółowo

Strategia Grupy Makarony Polskie na lata 2010-2012. 25 marca 2010 roku

Strategia Grupy Makarony Polskie na lata 2010-2012. 25 marca 2010 roku Strategia Grupy Makarony Polskie na lata 2010-2012 25 marca 2010 roku Misja Chcemy być najlepsi w dostarczaniu wysokiej jakości smacznych i zdrowych produktów 2 Strategiczne kierunki rozwoju w latach 2010-2012

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11 SPIS TREŚCI PRZEDMOWA... 11 Rozdział 1 EWOLUCJA TEORII ORGANIZACJI I ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKIEM... 15 1.1. Zasady naukowej organizacji szkoła klasycznej teorii organizacji... 15 1.1.1. Szkoła naukowej organizacji

Bardziej szczegółowo

PRINCE2. Metodyka zarządzania projektami. Na podstawie prezentacji R. Radzik, J. Binkiewicz, K. Kasprzak

PRINCE2. Metodyka zarządzania projektami. Na podstawie prezentacji R. Radzik, J. Binkiewicz, K. Kasprzak PRINCE2 Metodyka zarządzania projektami Na podstawie prezentacji R. Radzik, J. Binkiewicz, K. Kasprzak Metodyka PRINCE2 PRINCE2 Project IN Controlled Environments v.2 Określa: Co należy zrobić Dlaczego

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY PLAN DZIAŁAŃ DOTYCZĄCY CY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ (EEAP) 2007

KRAJOWY PLAN DZIAŁAŃ DOTYCZĄCY CY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ (EEAP) 2007 EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA KRAJOWY PLAN DZIAŁAŃ DOTYCZĄCY CY EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ przygotowany przez Ministerstwo Gospodarki URZĄD MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34)

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dla Państwa- Beneficjenta ws. Raportowania i Monitorowania

Wytyczne dla Państwa- Beneficjenta ws. Raportowania i Monitorowania Wytyczne dla Państwa- Beneficjenta ws. Raportowania i Monitorowania Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2004-2009 1. WSTĘP... 3 2. RAPORTOWANIE

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne systemy wspomagające pracę inżyniera

Nowoczesne systemy wspomagające pracę inżyniera Wojciech ŻYŁKA Uniwersytet Rzeszowski, Polska Marta ŻYŁKA Politechnika Rzeszowska, Polska Nowoczesne systemy wspomagające pracę inżyniera Wstęp W dzisiejszych czasach duże znaczenie w technologii kształtowania

Bardziej szczegółowo

A posteriori wsparcie w podejmowaniu decyzji biznesowych.

A posteriori wsparcie w podejmowaniu decyzji biznesowych. A posteriori wsparcie w podejmowaniu decyzji biznesowych. A posteriori jest programem umożliwiającym analizowanie danych gromadzonych w systemach wspomagających zarządzanie. Można go zintegrować z większością

Bardziej szczegółowo

DOKUMENT INFORMACYJNY COMARCH BUSINESS INTELLIGENCE:

DOKUMENT INFORMACYJNY COMARCH BUSINESS INTELLIGENCE: DOKUMENT INFORMACYJNY COMARCH BUSINESS INTELLIGENCE: JAKIE PROBLEMY ROZWIĄZUJE BI 1 S t r o n a WSTĘP Niniejszy dokument to zbiór podstawowych problemów, z jakimi musi zmagać się przedsiębiorca, analityk,

Bardziej szczegółowo

Controlling wspomagany komputerowo. Doswiadczenia z zastosowan w średnich przedsiebiorstwach

Controlling wspomagany komputerowo. Doswiadczenia z zastosowan w średnich przedsiebiorstwach P. D. Kluge Controlling wspomagany komputerowo. Doswiadczenia z zastosowan w średnich przedsiebiorstwach (PTE Zielona Góra; 24.09.05) Controlling naleŝy do młodych dziedzin związanych z organizacją i zarządzaniem.

Bardziej szczegółowo

Controlling operacyjny i strategiczny

Controlling operacyjny i strategiczny Controlling operacyjny i strategiczny dr Piotr Modzelewski Katedra Bankowości, Finansów i Rachunkowości Wydziału Nauk Ekonomicznych Uniwersytetu Warszawskiego Plan zajęć 1, 2. Wprowadzenie do zagadnień

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie... 3 Charakterystyka grupy docelowej... 4 Podział grupy docelowej... 4. Podział grupy docelowej wg stanowisk pracy respondentów...

Wprowadzenie... 3 Charakterystyka grupy docelowej... 4 Podział grupy docelowej... 4. Podział grupy docelowej wg stanowisk pracy respondentów... Spis treści Wprowadzenie... 3 Charakterystyka grupy docelowej... 4 Podział grupy docelowej.... 4 Podział grupy docelowej wg stanowisk pracy respondentów.... 4 Wyniki badania... 6 Rozliczanie produkcji

Bardziej szczegółowo

Systemy Monitorowania Produkcji EDOCS

Systemy Monitorowania Produkcji EDOCS Systemy Monitorowania Produkcji EDOCS Kim jesteśmy? 5 Letnie doświadczenie przy wdrażaniu oraz tworzeniu oprogramowania do monitorowania produkcji, W pełni autorskie oprogramowanie, Firma korzysta z profesjonalnego

Bardziej szczegółowo

Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008

Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008 FORUM WYMIANY DOŚWIADCZEŃ DLA KONSULTANTÓW 19-20 listopada 2007r. Zmiany i nowe wymagania w normie ISO 9001:2008 Grzegorz Grabka Dyrektor Działu Certyfikacji Systemów, Auditor Senior TÜV CERT 1 Zmiany

Bardziej szczegółowo

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Do najbardziej znanych systemów zarządzania środowiskiem należą: europejski EMAS światowy ISO 14000 Normy ISO serii 14000 1991 rok -Mędzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Raportów o Stanie Kultury

Raportów o Stanie Kultury Raport został opracowany na zlecenie Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako jeden z Raportów o Stanie Kultury, podsumowujących zmiany, jakie dokonały się w sektorze kultury w Polsce w ciągu

Bardziej szczegółowo

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE

EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE EKONOMIKA I ZARZĄDZANIE PRZEDSIĘBIORSTWEM W AGROBIZNESIE Anna Grontkowska, Bogdan Klepacki SPIS TREŚCI Wstęp Rozdział 1. Miejsce rolnictwa w systemie agrobiznesu Pojęcie i funkcje agrobiznesu Ogniwa agrobiznesu

Bardziej szczegółowo

Procedura Audity wewnętrzne Starostwa Powiatowego w Lublinie

Procedura Audity wewnętrzne Starostwa Powiatowego w Lublinie Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Starosty Lubelskiego Nr 123/2014 z dnia 18 grudnia 2014 r. Zintegrowane działania na rzecz poprawy jakości zarządzania w Starostwie Procedura Audity wewnętrzne Starostwa Powiatowego

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie energią. Norma ISO 50001:2011, korzyści wynikające z wdroŝenia systemu. Jacek Walski PREDA Szczecin,28.03.2014 r.

Zarządzanie energią. Norma ISO 50001:2011, korzyści wynikające z wdroŝenia systemu. Jacek Walski PREDA Szczecin,28.03.2014 r. Zarządzanie energią. Norma ISO 50001:2011, korzyści wynikające z wdroŝenia systemu Jacek Walski PREDA Szczecin,28.03.2014 r. Zarządzanie energią. Gospodarka energetyczna polegająca na niekontrolowanej

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE KALKULACJI: - tradycyjnej - ABC

PORÓWNANIE KALKULACJI: - tradycyjnej - ABC KOŁO NAUKOWE CONTROLLINGU UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI PORÓWNANIE KALKULACJI: - tradycyjnej - ABC Spis treści Wstęp... 3 Dane wejściowe... 4 Kalkulacja tradycyjna... 6 Kalkulacja ABC... 8 Porównanie wyników...

Bardziej szczegółowo

Krajowy System Informatyczny SIMIK 07-13. Tymczasowe procedury zgłaszania problemów/zmian/incydentów dot. naruszenia bezpieczeństwa informacyjnego.

Krajowy System Informatyczny SIMIK 07-13. Tymczasowe procedury zgłaszania problemów/zmian/incydentów dot. naruszenia bezpieczeństwa informacyjnego. Krajowy System Informatyczny SIMIK 07-13 Tymczasowe procedury zgłaszania problemów/zmian/incydentów dot. naruszenia bezpieczeństwa informacyjnego. Zatwierdzam: Wersja 1.1. Warszawa, dnia 25 lipca 2008

Bardziej szczegółowo

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA

RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA RACHUNKOWOŚĆ ZARZĄDCZA wykład XI dr Marek Masztalerz Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 2011 EKONOMICZNY CYKL śycia PRODUKTU 1 KOSZTY CYKLU śycia PRODUKTU OKRES PRZEDRYNKOWY OKRES RYNKOWY OKRES POSTRYNKOWY

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku ekonomia studia pierwszego stopnia

Efekty kształcenia dla kierunku ekonomia studia pierwszego stopnia Załącznik nr 1 do Uchwały nr 7/VI/2012 Senatu Wyższej Szkoły Handlowej im. Bolesława Markowskiego w Kielcach z dnia 13 czerwca 2012 roku. Efekty kształcenia dla kierunku ekonomia studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Hurtownie danych i business intelligence - wykład II. Zagadnienia do omówienia. Miejsce i rola HD w firmie

Hurtownie danych i business intelligence - wykład II. Zagadnienia do omówienia. Miejsce i rola HD w firmie Hurtownie danych i business intelligence - wykład II Paweł Skrobanek, C-3 pok. 321 pawel.skrobanek@pwr.wroc.pl oprac. Wrocław 2005-2008 Zagadnienia do omówienia 1. 2. Przegląd architektury HD 3. Warsztaty

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ INFORMATYKI. Warszawa, 2010.04.16. Do wszystkich Wykonawców

WYDZIAŁ INFORMATYKI. Warszawa, 2010.04.16. Do wszystkich Wykonawców WYDZIAŁ INFORMATYKI ul. Świętokrzyska 14 B, skr. poczt. 411, U.P. Warszawa 1, 00-950 Warszawa tel. (22)5567518, e-mail: anna.przylecka@pkn.pl Warszawa, 2010.04.16 Do wszystkich Wykonawców Dotyczy: postępowania

Bardziej szczegółowo

W ramach zarządzania jednostką można wyróżnić następujące rodzaje audytu:

W ramach zarządzania jednostką można wyróżnić następujące rodzaje audytu: Audytor powinien zalecić wprowadzenie istotnych informacji na temat efektów działań proekologicznych do systemu rachunkowości oraz do sprawozdawczości finansowej. Audyty ekologiczne stały się głównymi

Bardziej szczegółowo

KSIĘGA JAKOŚCI ZARZĄDZANIE ZASOBAMI

KSIĘGA JAKOŚCI ZARZĄDZANIE ZASOBAMI Wydanie: 4 z dnia 09.06.2009r zmiana: 0 Strona 1 z 6 6.1 Zapewnienie zasobów W Szpitalu Miejskim w Elblągu zostały określone i są dostarczane niezbędne zasoby do wdraŝania, utrzymywania i doskonalenia

Bardziej szczegółowo

Marek Masztalerz Katedra Rachunkowości Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu METODY ROZLICZANIA KOSZTÓW DZIAŁALNOŚCI POMOCNICZNEJ. 1.

Marek Masztalerz Katedra Rachunkowości Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu METODY ROZLICZANIA KOSZTÓW DZIAŁALNOŚCI POMOCNICZNEJ. 1. Marek Masztalerz Katedra Rachunkowości Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu METODY ROZLICZANIA KOSZTÓW DZIAŁALNOŚCI POMOCNICZNEJ 1. Wstęp Celem artykułu jest prezentacja i porównanie róŝnych metod rozliczania

Bardziej szczegółowo

ROZWIĄZANIA INFORMATYCZNE WSPOMAGAJĄCE RACHUNEK KOSZTÓW DZIAŁAŃ WYNIKI BADAŃ

ROZWIĄZANIA INFORMATYCZNE WSPOMAGAJĄCE RACHUNEK KOSZTÓW DZIAŁAŃ WYNIKI BADAŃ Arkadiusz Januszewski Katedra Informatyki w Zarządzaniu ATR Bydgoszcz e-mail: arekj@mail.atr.bydgoszcz.pl ROZWIĄZANIA INFORMATYCZNE WSPOMAGAJĄCE RACHUNEK KOSZTÓW DZIAŁAŃ WYNIKI BADAŃ Streszczenie: W artykule

Bardziej szczegółowo