Zarządzanie Środowiskiem i Ekologia wykłady

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zarządzanie Środowiskiem i Ekologia wykłady"

Transkrypt

1 Zarządzanie Środowiskiem i Ekologia wykłady Dr inż. Adam Mroziński Pokój: Bud. 3.2/p. 208 Tel.: , Sekretariat: WWW: Wydział Inżynierii Mechanicznej Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy

2 Warunki zaliczenia fi fi fi Referat z wybranego tematu lista tematów (podwyższenie oceny) Obecności Zaliczenie końcowe - pisemne - test

3 Literatura podstawowa 1) PoskrobkoB.: Zarządzanie środowiskiem. Wydanie II zmienione, PWE, Warszawa ) Śleszyński J.: Ekonomiczne problemy ochrony środowiska, ARIES, Warszawa ) NierzwińskiW.: Zarządzanie środowiskowe, PWE, Warszawa ) Lewandowski W.M.: Proekologiczne odnawialne źródła energii, WNT Warszawa ) Bartkiewicz B: Ścieki przemysłowe, Oficyna Wydawnicza PW, Warszawa ) AllowayB.C., Ayres D.C.: Chemiczne podstawy zanieczyszczania środowiska PWN, Wwa ) Dojlido J.R.: Ekologia i ochrona środowiska, Wyd. ZPPR - Radom ) Gawroński R.: Procesy oczyszczania cieczy, Oficyna Wydawnicza PW, Warszawa ) JohansonA.: Czysta technologia - środowisko, technika, przyszłość; WNT - Warszawa ) Maciak F.: Ochrona i rekultywacja środowiska; Wyd. SGGW, Warszawa ) KaraczunZ.M., Indeka L.G.: Ochrona środowiska, Warszawa 1999

4 Podstawowe definicje

5

6

7 SYSTEMY ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKIEM Środowisko otoczenie, w którym działa Organizacja, z uwzględnieniem powietrza, wody, ziemi, zasobów naturalnych, flory, fauny, ludzi i ich wzajemnych zależności (w tym kontekście pojęcie otoczenia rozciąga się od wnętrza Organizacji do systemu globalnego). [Definicja z ISO 14001:2004]. W Organizacjach, które deklarują i pragną wykazać, że podchodzą do ochrony środowiska poważnie i że są gotowe na zmniejszanie swojego oddziaływania na środowisko, oczywistym działaniem staje się wdrożenie Systemu Zarządzania Środowiskiem (inne stosowane nazwy to: System Zarządzania Środowiskowego, System Zarządzania Ekologicznego).

8 Ochrona środowiska -zachowanie, właściwe wykorzystanie oraz odnawianie zasobów i składników przyrody, w szczególności dziko występujących roślin i zwierząt oraz kompleksów przyrodniczychiekosystemów. Sposobyochrony środowiska: - tworzenie parków narodowych, rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych,itp., -obejmowanie ochroną prawną,gatunków roślin izwierząt, -ustanawianiepomników przyrody. Ochrona środowiska to również utrzymywanie otoczenia w czystości, minimalizacja zanieczyszczeń, czy zużywania mediów takich jak woda, energiacieplna itp. Obowiązek ochrony środowiska reguluje ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 rokuprawoochrony środowiska(dz.u.nr62 poz.627)

9 Ekologia (gr. oíkos + lógos -dom +słowo, wiedza, nauka) to nauka o strukturze i funkcjonowaniu przyrody, zajmująca się badaniem oddziaływań pomiędzy organizmami, a ich środowiskiem. Określenia ekologia, ekologiczny sączęsto używane wjęzyku potocznym, mając szeroki i czasem nieprecyzyjny sens znaczeniowy, nie zawsze związanyzekologią jako nauką. Termin ten wprowadził, od słowa oecologia, niemiecki biolog i ewolucjonista Ernst Haeckel w 1869 roku, by określić badania nad zwierzętami i ich relacjami z otaczającym światem nieorganicznym jak i organicznym, ze szczególnym uzwgędnieniem interakcji, przyjaznych lub wrogich z organizmami roślinnymi i zwierzęcym z którymi wchodzą w kontakt. Ważne dla niego było także w tym rozumieniu darwinowskie pojęciewalki obyt. We współczesnym znaczeniu słowo ekologia zostało użyte w1985 roku przez Stephena Forbesa.

10 Najpopularniejszymi standardami, które definiują wymagania odnośnie Systemów Zarządzania Środowiskiem są obecnie: q ISO 14001:2004 ErvironmentalManagement Systems (EMS), czyli System Zarządzania Środowiskowego (SZŚ). [więcej...] q EMAS (Eco Management and Audit Scheme, czyli System Ekozarządzania i Audytu) Dodatkowo elementy proekologiczne znajdują się również w innych standardach, jak: q SQAS (Safety and Quality Assessment System), czyli System Badania ioceny Bezpieczeństwa i Jakości opracowany przez Europejską Izbę Przemysłu Chemicznego w celu stworzenie warunków odpowiedzialnego i bezpiecznego obrotuproduktamibranży chemicznej q SQMS (Supplier Quality Management System standard dla dostawców McDonald s) q Standardy poszczególnych globalnych koncernów (charakteryzujące się zazwyczaj bardziej rygorystycznymi wymaganiami niż te przedstawione w popularnych standardach iwymaganiach prawa poszczególnych Krajów, wktórych funkcjonują zakłady koncernów (przykładami takich koncernów sąnp.toyota,toshiba itp.)

11

12

13

14 Przesłanki do wdrażania systemów zarządzania środowiskiem: q q wzrost świadomości ekologicznej całego społeczeństwa powodowana chęcią zachowania środowiskanaturalnego wjaknajlepszymstaniedla przyszłychpokoleń zaostrzające się przepisy prawne, dotyczące korzystania ze środowiska (wzrost wysokości kar za nieprzestrzeganie prawa środowiskowego oraz corazskuteczniejsze ichegzekwowanie) q poszukiwanie różnych możliwości dofinansowywania działalności Przedsiębiorstwa (np. tańsze kredyty na inwestycje ekologiczne, dotacje rządoweiunijne) q q q zainteresowanie naszych Klientów, dostawców, udziałowców wpływem naszejdziałalnościiwyrobów na środowisko tworzeniepozytywnegowizerunku Przedsiębiorstwa wotoczeniu przywilej wynikający z "pozycji lidera" zobowiązuje do promowania ochrony środowiska

15 Korzyści, jakie przedsiębiorstwo może osiągnąć z wdrożenia Systemu Zarządzania Środowiskiem: q zwiększenie konkurencyjności firmy -lepszy wizerunek firmy w oczach potencjalnych klientów i inwestorów q poprawa wizerunku Organizacji jako odpowiedzialnej społecznie (CSR Corporate Social Responsibility) q ułatwienie dostępu do różnego rodzaju programów mających na celu dofinansowywanie działalności Przedsiębiorstwa q uporządkowanie stanu formalnoprawnego - zgodność lub większe prawdopodobieństwo zgodności z wymaganiami prawnymi q łatwiejsze uzyskiwanie pozwoleń i zatwierdzeń, dzięki spełnieniu wymagań prawa q redukcję wytwarzania zanieczyszczeń i odpadów q redukcja kosztów usuwania odpadów i kosztów energii oraz opłat za korzystanie ze środowiska q lepsza współpraca i stosunki ze społeczeństwem, władzami oraz jednostkami kontrolującymi q nacisk położony na zapobieganie, a nie na działania korygujące powoduje obniżenie ryzyka środowiskowego, a przez to obniżenie mogących wystąpić kosztów kar i odszkodowań

16

17

18

19

20 Agenda 21- jak rozszyfrować to tajemnicze pojęcie? Agenda -to program, 21 - to XXI wiek, czyli Agenda 21 to program działań na rzecz ekorozwoju wperspektywie XXI wieku. Działania te tworzą uspołeczniony (partnerski), dynamiczny proces wprowadzania w życie idei ekorozwoju, w którymspołecznościuczestniczą wpodejmowaniukluczowychdecyzji. Agenda 21 została przyjęta na Szczycie Ziemi w Rio de Janeiro w1992 r. Jej sygnatariuszami są 172 kraje ONZ, w tym Polska. Działania na rzecz ekorozwoju powinny być podejmowane równocześnie w skali: globalnej krajowej regionalnej lokalnej globalnaimiędzynarodoweagendy21, narodoweagendy21, regionalneagendy21, lokalneagendy21. Agenda 21 wskazuje wjaki sposób rozwój może zostać praktycznie zrównoważony w kategoriach ekonomicznych, społecznych, ekologicznych, przestrzennychipolityczno-instytucjonalnych.

21 Agenda 21- jak rozszyfrować to tajemnicze pojęcie? Agenda 21 jest wszechstronnym planem działania dla Narodów Zjednoczonych, rządów i grup społecznych w każdym obszarze, w którym człowiek ma wpływ na środowisko. U jej podstaw leży refleksja, że ludzkość doszła do przełomowego momentu whistorii. Kontynuując dotychczasowa politykę, przyczyniamy się do pogłębienia przepaści gospodarczej w społeczeństwach imiędzy państwami, rozszerzenia się sfer ubóstwa, głodu, chorób i analfabetyzmu. Będziemy też powodować postępującą degradację środowiska naturalnego, od którego zależy życie na Ziemi. Możemy jednak zdecydować się na zmianę kursu -poprawić poziom życia potrzebujących, lepiej zarządzać ekosystemami, chronić je itym samym budować przyszłość dla siebie. Agenda 21 stwierdza, że żaden naród nie jest w stanie osiągnąć tego na własną rękę. Konieczne jest globalne porozumienie dla zrównoważonego rozwoju. Agenda 21 domaga się nowych sposobów inwestowania w przyszłość, aby w XXI wieku osiągnąć globalny zrównoważony rozwój. Zakres jej zaleceń rozciąga się od nowych metod nauczania po nowe metody wykorzystania surowców i uczestniczenia wtworzeniu zrównoważonej gospodarki. Ambicją Agendy 21 jest bezpieczny isprawiedliwy świat, w którym każda żywa istota będzie w stanie zachować swa godność.

22 Agenda 21- Jakie organizacje międzynarodowe wspierają realizację globalnej Agendy 21? fi Komisja Trwałego Rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNCSD), najważniejsze instytucjonalne ciało powołane wwyniku Szczytu Ziemi; jej zadaniem jest gromadzenie odpowiednich środków do wprowadzenia wżycie Agendy21, fi Program Rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNDP), który opracował swój własny projektrealizacji transferu wiedzy itechnologii wcelu promocjiekorozwojuwkrajach rozwijającychsię; fi Program Ochrony Środowiska Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNEP), organizuje monitorowanie zmian w środowisku, a także uczestniczy w tworzeniu prawa międzynarodowego adekwatnego do pojawiających się problemów środowiskowych; fi Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody IZasobów Przyrody (IUCN), twórca m.in. ŚwiatowejStrategii OchronyPrzyrody, fi Bank Światowy (World Bank) zaangażowany m.in. w formułowanie tak zwanych "zielonych warunków kredytowych" i budowy wskaźników ekorozwoju, fi Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), ma znaczące osiągnięciawbudowiesystemu monitorowaniaekorozwoju, fi EuropejskiBank OdbudowyiRozwoju (EBRD).

23 Ekorozwój Rozwój zrównoważony

24 Czy ekorozwój i rozwój zrównoważony to pojęcia tożsame? Wzasadzie zakresy obu pojęć uznaje się za tożsame lub bliskoznaczne, choć zdarzają się próby zawężenia pierwszego z nich do ochrony środowiska przyrodniczego. W praktyce, zwłaszcza w polskim ustawodawstwie dominuje tendencja zastępowania ekorozwoju pojęciem rozwoju zrównoważonego. Konstytucja Rzeczpospolitej Polskiej w art. 5. zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasada zrównoważonego rozwoju.

25 Paradygmaty ekorozwoju (wg Kistowski 2003) fi typ rozwoju społeczno-gospodarczego - realizowany przez człowieka, wtechnosferze, dla człowieka fi koncepcja międzypokoleniowa fi proces integrujący wszystkie działania człowieka -aby osiągnąc cel musibyć stosowany powszechnie iprzez wszystkich fi powinien prowadzić do maksymalnego wyrównania mozliwości zaspokojenia potrzeb wszystkich mieszkańców Ziemi Ekorozwój a ochrona i kształtowanie środowiska fi Ekorozwój to pojęcie szersze. Ochrona ikształtowanie środowiska rozumiane ogólnie jako działania prowadzące do powstrzymania degradacji i poprawy stanu środowiska przyrodniczego są elementami ekorozwoju

26 Cele ekorozwoju Ekorozwój na wysokim poziomie ogólności definiowany jest jako zbiór celów społecznie nadrzędnych, wśród których wymienia się najczęściej: dobrobyt (materialny ispołeczny), sprawiedliwość, bezpieczeństwo. Ich wspólnym mianownikiem jest lepsze zaspokojenie fizycznych i psychicznych potrzeb człowieka poprzez prawidłowe ułożenie jego stosunku do środowiska, a zwłaszcza poprzez utrzymanie funkcji ekologicznych środowiska przyrodniczego. Podstawowym, choć nadal trudnym do ostatecznego rozszyfrowania, nadrzędnym celem ekorozwoju jest wysoka jakość życia.

27 Jakie zasady wyjaśniają pojęcie ekorozwoju? 1.Zasada respektowania ekorozwoju, nazywana też zasadą ekologizacji gospodarki i jej rozwoju lub zasadą integralności systemu ekologicznego, gospodarczego i społecznego. 2.Zasada integralności środowiska (integralnościekosystemu); jejistotą jest zalecenie, aby Myśleć globalnie (całościowo, holistycznie), lecz działać lokalnie. 3.Zasada ekonomizacji, nazywana też zasadą efektywności ekonomicznej i ekologicznej ekorozwoju ( w tym ochrony środowiska); postuluje realizację takiej polityki, aby cele ekologiczne były osiągane minimalnym kosztem społecznym. Zasada ta, stanowiącą podstawę ochrony środowiska wkrajach OECD, łączy się zkilkoma zasadamipraktycznymi: zanieczyszczający płaci (odpowiedzialności finansowej producenta ikonsumenta - użytkownika jako sprawcy zanieczyszczenia), płacą poszkodowani (dobrowolne włączanie się poszkodowanych w realizację zadań ochronnych zanieczyszczającego środowisko), wspólnejodpowiedzialności, etapowania iwyboru priorytetów, uwzględniania wymogów ochrony środowiska wdziałalności planistycznej.

28 Zasady ekorozwoju cd. 4. Zasada prewencji (zapobiegania), -zasadą aktywnej polityki, lub w węższej interpretacji, zasadą likwidacji zanieczyszczeń u źródła. 5. Zasada reagowania na istniejące zagrożenia ekologiczne, (nazywana też -nie zawsze wsposób uzasadniony -zasadą biernejpolityki) 6. Zasada partnerstwa (współdziałania) i partycypacji publicznej (społecznej), zwana też zasadą udziału społeczności wrozwiązywaniu problemów ekologicznych lubzasadą uspołecznienia. 7. Zasada regionalizacji rozumiana jako postulat dostosowywania wymagań ochronnych do regionalnych ilokalnych warunków oraz umożliwienia regionalnej i lokalnejwładzy wyboru narzędzi realizacji ideiekorozwoju. 8. Zasada praworządności -w warunkach polskich oznacza konieczność takiej przebudowy systemu prawa ekologicznego i sposobu jego realizacji, aby każdy przepis był ściśle przestrzegany i niemożliwe było zastępowanie przepisów argumentacją o wyższej konieczności, interesie społecznym, lub jesteśmy za biedni na ochronę środowiska itp. 9. Zasada przestrzegania międzypokoleniowejsprawiedliwości ekologicznej, nazywana zasadą międzygeneracyjnego egalitaryzmu ekologicznego.

29 Która z zasad ekorozwoju jest szczególnie ważna? Zasada ekologicznej sprawiedliwości międzypokoleniowej. Np.: w definicji z 1987 roku Światowej Komisji ds. Środowiska i Rozwoju -ekorozwój to rozwój, który zaspokajając dzisiejsze potrzeby nie uniemożliwia zaspokojenia potrzeb przyszłych pokoleń. Np.: Konstytucja RP wpkt. 1art. 74 Władze Publiczne prowadzą politykę zapewniajacą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu iprzyszłym pokoleniom Np..: Definicja zrównoważonego rozwoju przyjęta wustawie oprawo ochrony środowiska :Rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych ispołecznych, zzachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, wcelu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak iprzyszłych pokoleń.

30 Jakie łady integruje ekorozwój, czyli jak powstaje ład zintegrowany? Czy wymienione cechy, cele i zasady ekorozwoju dostatecznie i pkraktycznie rozszyfrowują koncepcję ekorozwoju? Nie. Dalszy postęp i uporządkowanie koncepcji ekorozwoju można uzyskać, posługując się pojęciem ładu. Ekorozwój to w praktyce integracja pięciu ładów: ekologicznego -determinującego konieczność budowy polityki ekologicznej, społecznego i ekonomicznego -determinującego konieczność budowy strategii i polityk rozwoju społecznego i gospodarczego, przestrzennego -determinującego konieczność nowego podejścia do zagospodarowania przestrzennego i tworzenia polityki przestrzennej, instytucjonalno-politycznego - doceniającego w sensie politycznym i w sferze zarządzania kategorię ekorozwoju

31 Jakie łady integruje ekorozwój? fi Rzeczywista współzależność podstawowych stref rozwoju oznacza, że ład zintegrowany musi być kształtowany z równoczesnym uwzględnieniem praw rozwoju społecznego, ekonomicznego i przestrzennego zagospodarowania oraz naturalnych praw ładu ekologicznego. Wynika z tego, że należy tworzyć w sposób zintegrowany i przenikający się nawzajem 4 polityki, tzn. ekologiczną, ekonomiczną, społeczną i przestrzenną, które wspomagane są systemem zarządzania (sfera instytucjonalno-polityczna). Podstawę kształtowania ładu zintegrowanego tworzy więc system celów strategicznych odnoszacych się do wymienionych sfer. fi Wprowadzanie ekorozwoju powinno polegać na ocenie stopnia realizacji poszczególnych ładów i stopnia ich integralności (przenikania).

32 Dlaczego zrównoważony rozwój jest ważny? fi Współzależność zjawisk oraz procesów przyrodniczych, społecznych i gospodarczych w ujęciu przestrzennym; fi Od lokalnych do globalnych zagrożeń; fi Skończoność fizyczna zasobów na Ziemi; fi Nie ma coś takiego jak obiad za darmo (sprawiedliwość międzypokoleniowa); fi Trwałość podstawowych procesów przyrodniczych na Ziemi i zachowanie różnorodności biologicznej szansą przetrwania cywilizacji ludzkiej.

33 Ekorozwój w Polsce Art. 5 Konstytucji R.P. Rzeczpospolita Polska zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju. Definicja zrównoważonego rozwoju wg Prawa ochrony środowiska Rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Definicja wg Raportu Polskich ruchów ekologicznych "Ekorozwój w Polsce" 1992 Zrównoważony rozwój zwany ekorozwojem jest tam, gdzie ludzie przewidują ograniczenia, związane ze skończonością Planety i niezależnym od człowieka rytmem przyrody (...). Jest to strategia osiągania godnego życia w ramach tego, co jest fizycznie i biologicznie możliwe. Gwarantuje ona zaspokajanie podstawowych potrzeb obecnego i przyszłych pokoleń zachowując jednocześnie trwałość funkcjonowania środowiska przyrodniczego oraz naturalną różnorodność, zarówno gatunków jak i ekosystemów".

34 Ekorozwój w Polsce Dokumenty strategiczne i akty prawne: fi Strategia trwałego i zrównowazonego rozwoju Polski do 2025 roku (1999) fi II Polityka Ekologiczna Państwa (2001) fi Prawo ochrony Środowiska (2001) fi Ustawa o odpadach (2001) fi Prawo wodne (RDW) (2001)

35 Niezrównoważony, zrównoważony na przykładzie rozwoju transportu Niezrównoważony Zrównoważony fi Brak myślenia o fi Ograniczanie potrzeb w miarę kształtowaniu potrzeb możliwości fi Dominacja samochodu fi Dominacja transportu fi Ograniczanie roli kolei publicznego fi Niedostrzeganie pieszych i rowerzystów fi Wysoka ranga transportu kolejowego fi Promocja konsumpcji indywidualnej, duże zużycie fi Równoprawność dla pieszych i rowerzystów zasobów, groźne fi Promocja konsumpcji zbiorowej, zanieczyszczenia w tym mniejsze zużycie zasobów i globalne, fragmentacja mniejsza ilość zanieczyszczeń, przyrody, większe zagrożenie szansa na mniejsze życia i zdrowia ludzi, strata rozczłonkowanie cennych czasu w korkach, przyrodniczo terenów, przenoszenie kosztów na zdrowsze warunki do życia ludzi, innych, w tym przyszłe mniej korków, ponoszenie pokolenia pełnych kosztów przez tych, którzy korzystają z transportu

36 G O S P O D A R K A SPOŁECZEŃSTWO ZRÓWNOWAŻONY INTEGRACJA RÓWNOŚĆ SZANS ROZWÓJ ŚRODOWISKO I N S T Y T U C J E

37 Wymiary ekorozwoju -wg Kistowski 2003

38 Narzędzia wdrażania ekorozwoju a sfery rozwoju

39 Narzędzia edukacyjne: Narzędzia wdrażania ekorozwoju Cele: podnoszenie poziomu wiedzy społeczeństwa o procesach zachodzących w środowisku i interakcjach człowiek-środowiska fi edukacja formalna fi szkolna fi pozaszkolna (np. Parki Narodowe, Parki Krajobrazowe, ogrody botaniczne, itp.) fi edukacja nieformalna (mass media, rodzina i środowisko lokalne, organizacje pozarządowe). Narzędzia ekonomiczne fi fi fi fi podatki za gospodarcze korzystanie ze środowiska (np.. eksploatacje kopalin) podatki lub opłaty od emisji określonych zanieczyszczeń kary za przekraczanie dopuszczalnych pozwoleniami poziomów emisji zanieczyszczeń subsydia publiczne dla podmiotów gospodarczych, służące finansowaniu kosztów instalacji urządzeń lub prowadzenia działań mających na celu ograniczenie zanieczyszczeń lub poprawę stanu środowiska Kształtowanie środowiska przyrodniczego fi fi szeroki zestaw działań realizowanych w odniesieniu do komponentów biotycznych i abiotycznych środowiska. Praktyki korzystnego ekologicznie krajobrazu powinny być stosowane we wszystkich przejawach działalności gospodarczej, a w szczególności w obrębie aktywności bezpośrednio oddziałujących na przyrodę: górnictwo, rolnictwo, gospodarka lesna, turystyka.

40 Narzędzia wdrażania ekorozwoju Narzędzia organizacyjne : Zarządzanie środowiskiem i ekorozwojem -nowa dziedzina, która wymaga: fi fi fi fi zdefiniowania przedmiotów podlegających zarządzaniu określenia zadań konkretnych wykonawców procesu zarządzania ustalenie kompetencji i uprawnień tych wykonawców określenie odpowiedzialności za realizację zadań. Narzędzia planistyczno-lokalizacyjne: fi Doskonalenie systemu planowania przestrzennego. Narzędzia prawne: (regulują sposób realizacji opisanych wcześniej narzędzi ekorozwoju (np. finansowych, planistycznych, organizacyjnych) fi fi fi zasady ochrony komponentów i elementów środowiska przyrodniczego normy prawne dotyczące korzystania ze środowiska zasady postępowania administracyjnego (np. wstrzymanie działalności, rekompensaty). Narzędzia techniczne (technologiczne) Ich rola polega na takim konstruowaniu urządzeń i tworzeniu produktów, które maksymalnie ograniczy presję na środowisko fi produkcja i produkty materiało-, energo -i transportooszczędne.

41 Bariery wdrażanie ekorozwoju

42 Geneza Systemów Zarządzania Środowiskiem

43 1. Konferencjaw Rio de Janeiro. W dniach od 3 do 14 czerwca 1992r. w wyniku niepokojących raportów dotyczących stanu środowiska naturalnego odbyła się w Rio de Janeiro Konferencja Narodów Zjednoczonych na temat "Środowisko i rozwój". Celem tej konferencji było: "...określenie nowego i sprawiedliwego partnerstwa globalnego poprzez stworzenie nowych poziomów współpracy między państwami, kluczowymi grupami stowarzyszeń i ludzi pracujących na rzecz uzgodnień międzynarodowych, które odzwierciedlają interesy wszystkich i chronią integralność globalnych systemów środowiskowych irozwojowych, uznając integralny i współzależny charakter Ziemi, naszego domu." Efektem tej konferencji było proklamowanie 27 zasad "Deklaracja z Rio" oraz zatwierdzenie przez 178 rządów tzw Agendy 21 (Globalny Program Działań)-dokumentu prezentującego uzgodnione stanowisko stron, zmierzające do zmiany istniejących polityk w kierunku ustroju, który będzie sprzyjał rozwiązywaniu światowych problemów socjalnych, ekonomicznych i środowiskowych. Można powiedzieć, że właśnie to zdarzenie zapoczątkowało tzw. "Erę ekologiczną".

44

45 2. Karta Biznesu Zrównoważonego Rozwoju. Na ciągle zwiększającą się ilość i natężeniem apeli społeczeństwa dotyczących ochrony środowiska przemysł odpowiedział w 1992r. Największe koncerny świata podpisały tzw. "Kartę Biznesu Zrównoważonego Rozwoju Międzynarodowej Izby Handlowej" (ICC Business Charter for Sustainable Development). Sygnatariusze Karty przyjęli 16pryncypiów zarządzania ekologicznego jako wytyczne do działalności przedsiębiorstw. To właśnie pierwsze z Pryncypiów stawia określone priorytety ekologiczne przed korporacjami: "...Zarządzanie środowiskiem powinno znajdować się wśród najwyższych priorytetów korporacji jako kluczowy czynnik do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju; stworzyć politykę, programy i praktyki prowadzenia działań w sposób korzystny dla środowiska...".

46 3. EMAS. Dnia 29 czerwca 1993 weszło w życie zarządzenie Rady Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej - Unii Europejskiej nr 1836/93 "o dobrowolnym uczestnictwie przedsiębiorstw produkcyjnych w Ekosystemie Zarządzania EWG-UE oraz Programie Auditów przemysłowej Ochrony Środowiska" tzw. EMAS Nr 1836/93. Podstawowym celem EMAS jest możliwość ciągłego zmniejszania szkodliwego oddziaływania na środowisko. System Zarządzania Środowiskiem zgodny z EMAS -jest w Polsce systemem mniej popularnym niż przedstawiony poniżej w pkt. 5 zgodny z normą ISO

47 4. System Zarządzania Środowiskiem w oparciu o BS 7750:1994. W 1994r. w Wielkiej Brytani została wydana norma: Environmental Management System BS 7750:1994 (System Zarządzania Środowiskiem BS7750:1994). Wymagania podane w tej normie umożliwiają wprowadzenie efektywnego zarządzania zarówno dla zarządzania środowiskiem, jak i sposobu przeprowadzania auditów. Zawierała ona między innymi wymóg zgodności z aktualnymi przepisami prawa oraz zobowiązanie do stałej poprawy skuteczności działania, a ponadto obowiązek podania do publicznej wiadomości zarówno polityki jak i celów organizacji wobec środowiska. Norma ta była oparta na ogólnych zasadach systemu zarządzania jakością ISO 9000 /EN 29000

48 5. System Zarządzania Środowiskowego ISO W 1996r. zostały opublikowana norma ISO (przyjęta przez PKN w 1998r. PN EN ISO 14001:1998). W normie tej podane zostały wymagania dotyczące tworzenia systemu zarządzania środowiskiem w różnego rodzaju organizacjach niezależnie od jej rodzaju, wielkości czy warunków geograficznych, kulturowych czy społecznych. Podstawowym zadaniem normy ISO jest wspomaganie działań związanych zochroną środowiska oraz ograniczeniem i zapobieganiem zanieczyszczeniom, akreowany w niej model systemu oscyluje w kierunku ciągłego doskonalenia. Norma ISO przyjmuje zasady systemu zarządzania wspólne z systemami jakości wg normy ISO listopada 2004r. MiędzynarodowaOrganizacja Normalizacyjna wydała II wydanie normy "środowiskowej" -ISO 14001:2004. Od tego momentu jest ona wersją obowiązującą. Jednocześnie wyznaczono 18-miesięczny okres przejściowy na uzyskanie zgodności z normą ISO 14001:2004. Wszystkie certyfikaty wydane na zgodność z normą ISO 14001:1996 straciły ważność z dniem 15 maja 2006 roku a rozbieżności z nowymi lub zmienionymi wymaganiami są traktowane jako niezgodności.

49 W zakładach które deklarują i pragną wykazać, że podchodzą do ochrony środowiska poważnie i że są gotowe na zmniejszanie swojego oddziaływania na środowisko oczywistym działaniem staje się wdrożenie systemu zarządzania środowiskiem. inne stosowane nazwy to: System Zarządzania Środowiskowego System Zarządzania Ekologicznego

50 Przesłanki do wdrażania systemów zarządzania środowiskiem: wzrost świadomości ekologicznej całego społeczeństwa powodowana chęcią zachowania środowiska naturalnego w jak najlepszym staniedla przyszych pokoleń zaostrzające się przepisy prawne, dotyczące korzystania ze środowiska (wzrost wysokości kar za nieprzestrzeganie prawa środowiskowego oraz coraz bardziej skuteczne ich egzekwowanie)) poszukiwanie różnych możliwości dofinansowywania działalności Przedsiębiorstwa (np. tańsze kredyty na inwestycje ekologiczne, dotacje rządowe i unijne) zainteresowanie naszych Klientów, dostawców, udziałowców wpływem naszej działalności i wyrobów na środowisko tworzenie pozytywnego wizerunku Przedsiębiorstwa w otoczeniu przywilej wynikający z "pozycji lidera" zobowiązuje do promowania ochrony środowiska

51 Wdrożenie systemu i jego certyfikacja przedstawia Przedsiębiorstwo jako organizację która : realizuje w sposób kontrolowany procesy związane z istotnymi aspektami środowiskowymi realizuje zadania zmierzające do osiągnięcia określonych celów środowiskowych zobowiązała się do: utrzymywania zgodności z prawem środowiskowym zapobiegać zanieczyszczeniom dążyć do ciągłej poprawy wyników na rzecz ochrony środowiska

52 Korzyści jakie przedsiębiorstwo może osiągnąć z wdrożenia Systemu zarządzania Środowiskiem zgodnego z wymaganiami ISO zwiększenie konkurencyjności firmy - lepszy wizerunek firmy w oczach potencjalnych klientów i inwestorów, ułatwienie dostępu do różnego rodzaju programów mających na celu dofinansowywanie działalności Przedsiębiorstwa, uporządkowanie stanu formalnoprawnego - zgodność lub większe prawdopodobieństwo zgodności z wymaganiami prawnymi, łatwiejsze uzyskiwanie pozwoleń i zatwierdzeń, dzięki spełnieniu wymagań prawa. redukcję wytwarzania zanieczyszczeń i odpadów, redukcja kosztów usuwania odpadów i kosztów energii oraz opłat za korzystanie ze środowiska, lepsza współpraca i stosunki ze społeczeństwem władzami oraz jednostkami kontrolującymi, nacisk położony na zapobieganie, a nie na działania korygujące powoduje obniżenie ryzyka środowiskowego a przez to obniżenie mogących wystąpić kosztów kar i odszkodowań.

53 Podstawa prawna działań: Ustawa Prawo ochrony środowiska (Dz.U ustawa z dnia 27kwietnia 2001r) Ustawa o odpadach (Dz.U Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r.) Ustawa o wprowadzeniu ustawy -Prawo ochrony środowiska, ustawy oodpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U Ustawa z dnia 27lipca 2001r.) Ustawa Prawo wodne (Dz.U Ustawa z dnia 18 lipca 2001r.) Ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz.U Ustawa z dnia 11 maja 2001r.) Ustawa o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (Dz.U ustawa z dnia 11 maja 2001r.)

54 Gospodarowanie odpadami Pod pojęciem gospodarki odpadami rozumie się całokształt działań zmierzających do jak najlepszego zabezpieczenia środowiska przed odpadami. Jest to więc magazynowanie, zbieranie, transport, odzysk i unieszkodliwianie odpadów oraz nadzór nad prowadzeniem tego typu działań oraz miejsc, w których odpady te są unieszkodliwiane lub odzyskiwane.;

55 Odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do pozbycia się jest zobowiązany. Wytwórcą odpadów jest każdy, kogo działalność lub bytowanie powoduje powstawanie odpadów, oraz każdego, kto przeprowadza wstępne przetwarzanie, mieszanie lub inne działania powodujące zmianę charakteru lub składu tych odpadów. Posiadaczem odpadów jest każdy, kto faktycznie włada odpadami (wytwórca odpadów, inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna jak również przedsiębiorcy zajmujący się zbieraniem, transportem, odzyskiemiunieszkodliwianiemodpadów).

56 Wyróżniamy dwapodstawowerodzaje odpadów: odpady przemysłowe i komunalne Odpady komunalne -to stałe iciekłe odpady powstające wgospodarstwach domowych, w obiektach użyteczności publicznej, to również odpady uliczne. Odpady przemysłowe -to takie, które powstały podczas produkcji, wśród nich wyróżniamy odpady: specjalne -charakterystyczne dla działalności przemysłowej, sąto odpady toksyczne lub niebezpieczne dla środowiska. Z uwagi na wysoką szkodliwość usuwanieichpodlega specjalnej kontroli; obojętne -tomiedzy innymi odpady mineralne zzakładów wydobywczych; zwykłe -swoimskładem zbliżone sądo odpadów zgospodarstw domowych. Odpady powinny być w pierwszej kolejności poddawane odzyskowi lub unieszkodliwianiu wmiejscu ich powstawania. Natomiast odpady, które nie mogą być poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu w miejscu ich powstawania, powinny zostać przekazane do najbliżej położonych miejsc, w których można będzie poddać jeodzyskowi lub unieszkodliwieniu.

Obowiązki przedsiębiorcy w ochronie środowiska

Obowiązki przedsiębiorcy w ochronie środowiska Obowiązki przedsiębiorcy w ochronie środowiska Regulacji ekologicznych jest nie mniej niż podatkowych, jednak niewielu przedsiębiorców zdaje sobie sprawę, że podlegają wymogom ochrony środowiska. Nawet

Bardziej szczegółowo

Rejestr wymagań prawnych i innych dot. Systemu Zarządzania Środowiskowego

Rejestr wymagań prawnych i innych dot. Systemu Zarządzania Środowiskowego ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA F/PSZ-2/1/2 1/6 Rejestr wymagań prawnych i innych dot. Systemu Zarządzania Środowiskowego 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. Ustawy Ustawa

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. Dz. U. Nr 115, poz. 1229; 3. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

SYSTEMOWE ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM

SYSTEMOWE ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM Wykład 11. SYSTEMOWE ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM 1 1. Istota i funkcje zarządzania środowiskowego: Racjonalne zagospodarowanie środowiska wymaga, aby rozwój działalności rozpatrywać w kontekście trzech sfer:

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ŚRODOWISKA W POLSCE

OCHRONA ŚRODOWISKA W POLSCE Projekt jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz środków budżetu państwa przy wsparciu Euroregionu Nysa OCHRONA ŚRODOWISKA W POLSCE (aktualny

Bardziej szczegółowo

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński

Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą. dr Adam Jabłoński 2012 Normy środowiskowe w zarządzaniu firmą dr Adam Jabłoński GENEZA POWSTANIA SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKOWEGO Konferencja w Rio de Janeiro 1992 r. 27 Zasad Zrównoważonego Rozwoju Karta Biznesu Zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM

ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM ZARZĄDZANIE ŚRODOWISKIEM Co jest istotą systemu zarządzania środowiskowego wg normy ISO 14001? System zarządzania środowiskowego stanowi część systemu zarządzania organizacji. Istota SZŚ wg normy ISO 14001

Bardziej szczegółowo

Spis aktów prawnych funkcjonujących w Wydziale Ochrony Środowiska

Spis aktów prawnych funkcjonujących w Wydziale Ochrony Środowiska ZAŁĄCZNIK NR 1 Spis aktów prawnych funkcjonujących w Wydziale Ochrony Środowiska Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska. (tekst jednolity z dnia 23 stycznia 2008r., Dz. U. z 2008r. Nr

Bardziej szczegółowo

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501. POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016 uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.) Proces transformacji ustrojowej Polski nie uwzględniał w swoim planie

Bardziej szczegółowo

Art. 19 Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U Nr 62 poz. 627)

Art. 19 Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U Nr 62 poz. 627) Art. 19 Ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. 2001 Nr 62 poz. 627) 1.33) Organy administracji są obowiązane udostępniać kaŝdemu informacje o środowisku i jego ochronie znajdujące

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. O ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Co decyduje o możliwości uznania opłat za korzystanie ze środowiska naturalnego za koszty uzyskania przychodów?

Co decyduje o możliwości uznania opłat za korzystanie ze środowiska naturalnego za koszty uzyskania przychodów? Co decyduje o możliwości uznania opłat za korzystanie ze środowiska naturalnego za koszty uzyskania przychodów? Rozwój technologiczny i cywilizacyjny postępuje niejednokrotnie kosztem otaczającej nas przyrody.

Bardziej szczegółowo

POZWOLENIE ZINTEGROWANE

POZWOLENIE ZINTEGROWANE POZWOLENIE ZINTEGROWANE : art. 184 ust.2, art. 208 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm.); art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1, art. 27 ust.

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI W FIRMIE I SPOSOBY JEJ REALIZACJI

GOSPODARKA ODPADAMI W FIRMIE I SPOSOBY JEJ REALIZACJI GOSPODARKA ODPADAMI W FIRMIE I SPOSOBY JEJ REALIZACJI Z Prawa ochrony środowiska, z Ustawy o odpadach, z Ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych oraz Ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI W FIRMIE I SPOSOBY JEJ REALIZACJI

GOSPODARKA ODPADAMI W FIRMIE I SPOSOBY JEJ REALIZACJI GOSPODARKA ODPADAMI W FIRMIE I SPOSOBY JEJ REALIZACJI Z Prawa ochrony środowiska, z Ustawy o odpadach, z Ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych oraz Ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu

ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska Powiatu Program ochrony środowiska Powiat Strzelce Opolskie Spis treści str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania... 4 1.3. Informacje

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy.

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 2: Charakterystyka i ocena aktualnego stanu środowiska gminy. Program ochrony środowiska Gmina Izbicko str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka

Bardziej szczegółowo

VIII. Zarządzanie Programem ochrony środowiska

VIII. Zarządzanie Programem ochrony środowiska VIII. Zarządzanie Programem ochrony środowiska Ustawa Prawo ochrony środowiska wymaga określenia w programie środków niezbędnych do osiągnięcia celów, w tym mechanizmów prawno-ekonomicznych i środków finansowania.

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne. Program Ochrony Środowiska dla Gminy Aleksandrów Kujawski. ABRYS Technika Sp. z o.o.

Bibliografia. Akty prawne. Program Ochrony Środowiska dla Gminy Aleksandrów Kujawski. ABRYS Technika Sp. z o.o. Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowych wymagań,

Bardziej szczegółowo

Edukacja na rzecz ZRÓWNOWA WNOWAŻONEGO ONEGO ROZWOJU. Szymon Szewrański

Edukacja na rzecz ZRÓWNOWA WNOWAŻONEGO ONEGO ROZWOJU. Szymon Szewrański Szymon Szewrański Edukacja na rzecz ZRÓWNOWA WNOWAŻONEGO ONEGO ROZWOJU 1968 Raporty Klubu Rzymskiego 1969 Człowiek i jego środowisko raport U Thanta brak relacji technika a ochrona środowiska wyniszczenie

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1. Wykaz najważniejszych aktów prawnych. Prawodawstwo polskie

Załącznik Nr 1. Wykaz najważniejszych aktów prawnych. Prawodawstwo polskie Załącznik Nr 1 Wykaz najważniejszych aktów prawnych Prawodawstwo polskie Ustawy i Rozporządzenia o charakterze ogólnym Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627,

Bardziej szczegółowo

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU TO koncepcja, wedle której

Bardziej szczegółowo

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska.

Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. Program ochrony środowiska Gmina Ujazd str. 1 SPIS TREŚCI ROZDZIAŁ 1: Wstęp. Informacje ogólne. Strategia i wizja rozwoju Gminy a ochrona środowiska. 1.1. Cel opracowania programu.... 3 1.2. Metodyka opracowania...

Bardziej szczegółowo

Anna Gudowska dr Dominika Sułkowska

Anna Gudowska dr Dominika Sułkowska Podstawowe obowiązki sprawozdawczo ewidencyjne w ochronie środowiska. Anna Gudowska dr Dominika Sułkowska Każdy prowadzący działalność gospodarczą korzysta ze środowiska przyrodniczego. Wymagania prawne,

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

Przedstawiciel branży OZE. Podstawy prawne OZE

Przedstawiciel branży OZE. Podstawy prawne OZE Przedstawiciel branży OZE Podstawy prawne OZE Co to jest energia odnawialna? odnawialne źródło energii - źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania słonecznego, geotermalną,

Bardziej szczegółowo

POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI NOT

POLSKI RUCH CZYSTSZEJ PRODUKCJI NOT Seminarium Informacyjno-promocyjne projektu: Propagowanie wzorców produkcji i konsumpcji sprzyjających promocji zasad trwałego i zrównoważonego rozwoju. Zmiany wzorców produkcji i konsumpcji w świetle

Bardziej szczegółowo

Powiązanie z ustawodawstwem krajowym

Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Strona 2 z 8 Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Opracowano w Instytucie Nafty i Gazu System KZR INiG-PIB/3 2 Powiązanie z ustawodawstwem krajowym Strona 3 z 8 Spis

Bardziej szczegółowo

Wstęp. 1 Założenia i cele EMAS 2 EMAS w Polsce 3 Wdrażanie i rejestracja w EMAS

Wstęp. 1 Założenia i cele EMAS 2 EMAS w Polsce 3 Wdrażanie i rejestracja w EMAS Wstęp 1 Założenia i cele EMAS 2 EMAS w Polsce 3 Wdrażanie i rejestracja w EMAS Założenia 1 i cele EMAS Geneza zarządzania środowiskowego EMAS / ISO 14001 Zarządzanie środowiskowe 1995 Zarządzanie jakością

Bardziej szczegółowo

Wyzwania dla polskich przedsiębiorców w świetle Strategii Zielonego Wzrostu (Green Growth Strategy) Prof. Andrzej Mizgajski

Wyzwania dla polskich przedsiębiorców w świetle Strategii Zielonego Wzrostu (Green Growth Strategy) Prof. Andrzej Mizgajski Wyzwania dla polskich przedsiębiorców w świetle Strategii Zielonego Wzrostu (Green Growth Strategy) Prof. Andrzej Mizgajski 1 SZCZYT ZIEMI - Rio+20 20 22. czerwca 2012 Około 50,000 osób z polityki, organizacji

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21)

GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21) GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21) Władysława Wilusz Kierownik Zespołu Gospodarki Odpadami PRZEPISY PRAWNE USTAWA O ODPADACH

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska (j.t.:dz.u.z 2008.25.150)

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska (j.t.:dz.u.z 2008.25.150) OPŁATY ZA KORZYSTANIE ZE ŚRODOWISKA są wprowadzone przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska i w praktyce są objęte takimi samymi, a w niektórych przypadkach nawet tymi samymi aktami prawnymi, co podatki

Bardziej szczegółowo

Konferencja dla przedsiębiorców i instytucji publicznych dotycząca wytwarzania i gospodarowania odpadami

Konferencja dla przedsiębiorców i instytucji publicznych dotycząca wytwarzania i gospodarowania odpadami Konferencja dla przedsiębiorców i instytucji publicznych dotycząca wytwarzania i gospodarowania odpadami Tadeusz Styn, Ewelina Faszczewska Gdańsk, Filharmonia Bałtycka, 4 marca 2011 r. Pojęcia podstawowe

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 4260/2014 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 20 stycznia 2014 roku

Uchwała Nr 4260/2014 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 20 stycznia 2014 roku Uchwała Nr 4260/2014 Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia 20 stycznia 2014 roku zmieniająca uchwałę w sprawie ustalenia Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego

Bardziej szczegółowo

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut

Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk. Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Fundacja Naukowo Techniczna Gdańsk Dr inż. Bogdan Sedler Mgr Henryk Herbut Gdańsk, 2012 Zarządzanie planem gospodarki odpadami Warunkiem realizacji planu gospodarki odpadami jest ustalenie systemu zarządzania

Bardziej szczegółowo

Polityka ochrony środowiska. Tomasz Poskrobko

Polityka ochrony środowiska. Tomasz Poskrobko Polityka ochrony środowiska Tomasz Poskrobko Polityka ochrony środowiska klasycznej teorii polityki Arystotelesa polityka to sztuka rządzenia państwem w celu osiągnięcia dobra wspólnego. Można więc przyjąć,

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów Wstęp. CZĘŚĆ PIERWSZA Zagadnienia ogólne prawa ochrony środowiska

Spis treści. Wykaz skrótów Wstęp. CZĘŚĆ PIERWSZA Zagadnienia ogólne prawa ochrony środowiska Spis treści Wykaz skrótów Wstęp CZĘŚĆ PIERWSZA Zagadnienia ogólne prawa ochrony środowiska ROZDZIAŁ I. Ogólna charakterystyka podstaw prawnych ochrony środowiska w Polsce ROZDZIAŁ II. Zasady ogólne prawa

Bardziej szczegółowo

RAPORT ŚRODOWISKOWY ZA 2013ROK TERESA PĄCHALSKA 22.03.2014 SAPA EXTRUSION CHRZANÓW SAPA GROUP

RAPORT ŚRODOWISKOWY ZA 2013ROK TERESA PĄCHALSKA 22.03.2014 SAPA EXTRUSION CHRZANÓW SAPA GROUP 1 RAPORT ŚRODOWISKOWY ZA 2013ROK TERESA PĄCHALSKA 22.03.2014 SAPA EXTRUSION CHRZANÓW SAPA GROUP 2 Szanowni Państwo, Przekazujemy w Państwa ręce Raport Środowiskowy przedstawiający osiągnięcia Sapa Extrusion

Bardziej szczegółowo

Proces certyfikacji ISO 14001:2015

Proces certyfikacji ISO 14001:2015 ISO 14001:2015 Informacje o systemie W chwili obecnej szeroko pojęta ochrona środowiska stanowi istotny czynnik rozwoju gospodarczego krajów europejskich. Coraz większa liczba przedsiębiorców obniża koszty

Bardziej szczegółowo

Sprawozdania z zakresu ochrony środowiska

Sprawozdania z zakresu ochrony środowiska OCHRONA ŚRODOWISKA Sprawozdania z zakresu ochrony środowiska Opłaty za korzystanie ze środowiska Sprawozdanie o wysokości należnej opłaty produktowej Część 2. Autorzy: Bartłomiej Matysiak specjalista ds.

Bardziej szczegółowo

OFERTA. Szanowni Państwo! chciałbym zaoferować Państwu następujące usługi naszej firmy w zakresie ochrony

OFERTA. Szanowni Państwo! chciałbym zaoferować Państwu następujące usługi naszej firmy w zakresie ochrony Biuro Konsultingu Środowiskowego PIL-EKO Lewicki Paweł ul. Kasztanowa 7 55-230 Jelcz-Laskowice NIP 912-167-15-77 REGON 020333387 e-mail: biuro@pileko.pl strona www: www.pileko.pl tel. (71) 723-41-06 fax.

Bardziej szczegółowo

Planowane zmiany prawne w gospodarce odpadami

Planowane zmiany prawne w gospodarce odpadami Planowane zmiany prawne w gospodarce odpadami Odpady ogólnie Odpady komunalne Odpady opakowaniowe Zużyty sprzęt Baterie i akumulatory Pojazdy wycofane z eksploatacji Odpady wydobywcze Spalarnie odpadów

Bardziej szczegółowo

Program ochrony środowiska dla Powiatu Poznańskiego na lata

Program ochrony środowiska dla Powiatu Poznańskiego na lata 10. Dane źródłowe - Informacja o stanie środowiska w roku 2014 i działalności kontrolnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w powiecie poznańskim ziemskim w roku 2014, WIOŚ, Poznań,

Bardziej szczegółowo

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K ĆWICZENIA 2 Charakterystyka wybranej działalności gospodarczej: 1. Stosowane surowce, materiały, półprodukty, wyroby ze szczególnym

Bardziej szczegółowo

Polityka innowacyjna Województwa Mazowieckiego

Polityka innowacyjna Województwa Mazowieckiego Polityka innowacyjna Województwa Mazowieckiego Konferencja Innowacje w przemyśle a zmiany klimatu Warszawa, dn. 28 maja 2009 r. 1 Warszawa, dn.28 maja 2009 r. Plan prezentacji: Regionalna Strategia Innowacji

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA. Dotycząca zmian w gospodarowaniu odpadami

KONFERENCJA. Dotycząca zmian w gospodarowaniu odpadami KONFERENCJA Dotycząca zmian w gospodarowaniu odpadami Małgorzata Szymańska - główny specjalista Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Gdańsku Przepisy prawne Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku

Bardziej szczegółowo

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem

Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Omówienie podstawowych systemów zarządzania środowiskiem Do najbardziej znanych systemów zarządzania środowiskiem należą: europejski EMAS światowy ISO 14000 Normy ISO serii 14000 1991 rok -Mędzynarodowa

Bardziej szczegółowo

Zrównoważone planowanie gospodarka, bezpieczeństwo, środowisko

Zrównoważone planowanie gospodarka, bezpieczeństwo, środowisko Zrównoważone planowanie gospodarka, bezpieczeństwo, środowisko Jadwiga Ronikier - kierownik projektu SOOŚ PZRP FORUM WODNE Warszawa, 9-10 czerwca 2015 r. Zrównoważony rozwój, czyli (?) Pojęcie zdefiniowane

Bardziej szczegółowo

Obowiązki przedsiębiorców w zakresie ochrony środowiska. Krzysztof Hornicki INTERSEROH Organizacja Odzysku Opakowań S.A.

Obowiązki przedsiębiorców w zakresie ochrony środowiska. Krzysztof Hornicki INTERSEROH Organizacja Odzysku Opakowań S.A. Obowiązki przedsiębiorców w zakresie ochrony środowiska Krzysztof Hornicki INTERSEROH Organizacja Odzysku Opakowań S.A. 1 Zakres szkolenia 1. Gospodarka odpadami 2. Emisja zanieczyszczeń do atmosfery 3.

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE. Czerwiec 2013 r.

ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE. Czerwiec 2013 r. ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE Czerwiec 2013 r. I. Kluczowe regulacje prawne. 1. Frakcje odpadów, 2. Zasady gospodarki odpadami, 3. Hierarchia postępowania z odpadami,

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Powiatowego Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Zgierskiego. Wykaz waŝniejszych aktów prawnych stan na r.

Załącznik nr 1 do Powiatowego Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Zgierskiego. Wykaz waŝniejszych aktów prawnych stan na r. Załącznik nr 1 do Powiatowego Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Zgierskiego Wykaz waŝniejszych aktów prawnych stan na 11.10.2003 r. Regulacje ogólne dotyczące ochrony środowiska - Konstytucja Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

OPŁATY ŚRODOWISKOWE. Do ponoszenia w/w opłat zobowiązane są podmioty korzystające ze środowiska:

OPŁATY ŚRODOWISKOWE. Do ponoszenia w/w opłat zobowiązane są podmioty korzystające ze środowiska: OPŁATY ŚRODOWISKOWE Szczegółowe zasady naliczania i wnoszenia opłat za korzystanie ze środowiska reguluje ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 z późn.

Bardziej szczegółowo

ZAKRES KONTROLI SKŁADOWISK ODPADÓW

ZAKRES KONTROLI SKŁADOWISK ODPADÓW ZAKRES KONTROLI SKŁADOWISK ODPADÓW 1. Informacje ogólne o władającym i zarządzającym składowiskiem odpadów: Imię i nazwisko oraz adres zamieszkania lub nazwa i adres siedziby właściciela, władającego (tytuł

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ŚRODOWISKA: AKTUALNE PRZEPISY PRAWNE I PROJEKTOWANE ZMIANY

OCHRONA ŚRODOWISKA: AKTUALNE PRZEPISY PRAWNE I PROJEKTOWANE ZMIANY LUBELSKIE CENTRUM DORADZTWA I SZKOLEŃ OCHRONA ŚRODOWISKA: AKTUALNE PRZEPISY PRAWNE I PROJEKTOWANE ZMIANY Kod szkolenia: 2K147 Miejsce: Zakopane Data: 03-07 kwietnia 2017 Liczne zmiany w prawie ochrony

Bardziej szczegółowo

Pokłady możliwości. Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020

Pokłady możliwości. Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020 Pokłady możliwości Strategia Społecznej Odpowiedzialności Biznesu (CSR) KGHM na lata 2015 2020 O Strategii Społecznej Odpowiedzialności Biznesu KGHM Niniejszy dokument stanowi Strategię KGHM w obszarze

Bardziej szczegółowo

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r.

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r. Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie Warszawa 8 maja 2013 r. Efektywne zarządzanie energią jest jednym z warunków krytycznych do osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI Ogólne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 185 poz z późn. zm.); 2.

GOSPODARKA ODPADAMI Ogólne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 185 poz z późn. zm.); 2. GOSPODARKA ODPADAMI Ogólne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 185 poz. 1243 z późn. zm.); 2. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001

Bardziej szczegółowo

Podstawowe cele EU Kielce, 27 luty 2013

Podstawowe cele EU Kielce, 27 luty 2013 1 Nowe aspekty systemu zbierania i zagospodarowywania pokonsumpcyjnych odpadów opakowaniowych w świetle polskich zmian legislacyjnych -rola i odpowiedzialnośćproducenta w organizacji zbierania i przetwarzania

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V KADENCJA. Warszawa, dnia 6 grudnia 2002 r. SPRAWOZDANIE KOMISJI OCHRONY ŚRODOWISKA

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V KADENCJA. Warszawa, dnia 6 grudnia 2002 r. SPRAWOZDANIE KOMISJI OCHRONY ŚRODOWISKA SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V KADENCJA Warszawa, dnia 6 grudnia 2002 r. Druk nr 289 A SPRAWOZDANIE KOMISJI OCHRONY ŚRODOWISKA o uchwalonej przez Sejm w dniu 23 listopada 2002 r. ustawie o zmianie ustawy

Bardziej szczegółowo

Fermowy chów w zwierząt futerkowych w świetle przepisów ochrony środowiska KONFERENCJA SZKOLENIOWA BOGUCHWAŁA 2007

Fermowy chów w zwierząt futerkowych w świetle przepisów ochrony środowiska KONFERENCJA SZKOLENIOWA BOGUCHWAŁA 2007 Fermowy chów w zwierząt futerkowych w świetle przepisów ochrony środowiska KONFERENCJA SZKOLENIOWA BOGUCHWAŁA 2007 Fermowy chów w zwierząt t futerkowych : Wymogi inwestycyjne Kiedy obowiązek opracowania

Bardziej szczegółowo

Nowa ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz sposoby optymalizacji kosztów

Nowa ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz sposoby optymalizacji kosztów Nowa ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz sposoby optymalizacji kosztów Opis Obecnie projekt ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz zmiany ustawy o obowiązkach

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr l. Ewidencja i sprawozdawczość

Załącznik nr l. Ewidencja i sprawozdawczość Załącznik nr l. Ewidencja i sprawozdawczość odpadowa. Zgodnie z art. 66 ust. 1 ww. ustawy, posiadacz odpadów zobowiązany jest do prowadzenia na bieżąco ich ilościowej i jakościowej ewidencji. Przez termin

Bardziej szczegółowo

Zasady przestrzegania przepisów ochrony środowiska w zakresie gospodarki odpadami

Zasady przestrzegania przepisów ochrony środowiska w zakresie gospodarki odpadami Zasady przestrzegania przepisów ochrony środowiska w zakresie gospodarki odpadami Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach ( tekst jednolity Dz. U. z 2010 roku, nr 185, poz. 1243 z późn.zm. ) 1.Obowiązki

Bardziej szczegółowo

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Kraków 27 stycznia 2010 r. Źródła prawa Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (2003); Ustawa o ochronie przyrody

Bardziej szczegółowo

12. Zarządzanie ochroną środowiska w gminie

12. Zarządzanie ochroną środowiska w gminie 12. Zarządzanie ochroną środowiska w gminie 12. Zarządzanie ochroną środowiska w gminie... 185 12.1. Instrumenty do realizacji programu ochrony środowiska... 185 12.2. System oceny realizacji Programu...

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ochroną środowiska

Zarządzanie ochroną środowiska Zarządzanie ochroną Tomasz Poskrobko Zakres wykładów Teoretyczne aspekty nauki o zarządzaniu środowiskiem. Organy i urzędy oraz środki środowiskiem. Polityka ekologiczna. Programowanie i planowanie ochrony.

Bardziej szczegółowo

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem

Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem Ekoinnowacje w zarządzaniu przedsiębiorstwem dr hab. inż. Alina Matuszak-Flejszman, prof. nadzw. UEP Poznań, 17 listopada 2014 r. AGENDA Innowacyjne podejście do zarządzania przedsiębiorstwem Warunki i

Bardziej szczegółowo

Prawo gospodarki odpadami w inwestycjach liniowych

Prawo gospodarki odpadami w inwestycjach liniowych INVEST EXPO Ochrona środowiska jako wyzwanie Prawo gospodarki odpadami w inwestycjach liniowych dr inż. Jurand BIEŃ Katowice, 8 grudnia 204 r. Ustawa o odpadach - regulacje w zakresie gospodarowania odpadami

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ OCHRONY ŚRODOWISKA i ROLNICTWA

WYDZIAŁ OCHRONY ŚRODOWISKA i ROLNICTWA WYDZIAŁ OCHRONY ŚRODOWISKA i ROLNICTWA I. Wydział Środowiska i Rolnictwa realizuje swoje zadania w oparciu o następujące ustawy: 1. Ustawa z 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska tekst jednolity

Bardziej szczegółowo

WYBRANE AKTY PRAWNE DOTYCZĄCE OCHRONY ŚRODOWISKA ogłoszone do 31.10.2011r.

WYBRANE AKTY PRAWNE DOTYCZĄCE OCHRONY ŚRODOWISKA ogłoszone do 31.10.2011r. WYBRANE AKTY PRAWNE DOTYCZĄCE OCHRONY ŚRODOWISKA ogłoszone do 31.10.2011r. 1. ustawa Prawo ochrony środowiska oraz przepisy wykonawcze 2. ustawa o odpadach oraz przepisy wykonawcze 3. ustawa o opakowaniach

Bardziej szczegółowo

RÓŻNORODNOŚĆ BIOLOGICZNA

RÓŻNORODNOŚĆ BIOLOGICZNA Strategia Ochrony Przyrody y Województwa Śląskiego g na lata 2011 2030 RÓŻNORODNOŚĆ BIOLOGICZNA Sesja warsztatowa Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Adam Rostański adam.rostanski@us.edu.pl Rezultat

Bardziej szczegółowo

KODEKS POSTĘPOWANIA DLA DOSTAWCÓW GRUPY KAPITAŁOWEJ ORLEN

KODEKS POSTĘPOWANIA DLA DOSTAWCÓW GRUPY KAPITAŁOWEJ ORLEN KODEKS POSTĘPOWANIA DLA DOSTAWCÓW GRUPY KAPITAŁOWEJ ORLEN WPROWADZENIE Grupa Kapitałowa ORLEN jest czołową firmą w branży paliwowo-energetycznej w Europie Centralnej i Wschodniej. Ze względu na znaczącą

Bardziej szczegółowo

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska

7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU. 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska 7. ZARZĄDZANIE I MONITORING REALIZACJI PROGRAMU 7.1. Zarządzanie programem ochrony środowiska Podstawową zasadą realizacji Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Pińczowskiego powinna być zasada wykonywania

Bardziej szczegółowo

Zmiana ustawy o odpadach oraz zmiana niektórych ustaw

Zmiana ustawy o odpadach oraz zmiana niektórych ustaw Zmiana ustawy o odpadach oraz zmiana niektórych ustaw USTAWA z dnia 3 marca 2000 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw. (Dz. U.2000.22.272 z dnia 31 marca 2000 r.) Art. 1. W ustawie

Bardziej szczegółowo

Przeprowadzenie dla studentów kierunku ETI kursu z ochrony środowiska naturalnego i rozwiązań proekologicznych w procesie produkcji

Przeprowadzenie dla studentów kierunku ETI kursu z ochrony środowiska naturalnego i rozwiązań proekologicznych w procesie produkcji Przeprowadzenie dla studentów kierunku ETI kursu z ochrony środowiska naturalnego i rozwiązań proekologicznych w procesie produkcji Eugeniusz Gronostaj Tomasz Winnicki Ochrona środowiska naturalnego i

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESACH INWESTYCYJNYCH

WYMAGANIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESACH INWESTYCYJNYCH WYMAGANIA PRAWNE W ZAKRESIE OCHRONY ŚRODOWISKA W PROCESACH INWESTYCYJNYCH Joanna Borówka Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach Katowice 8 grudnia 2014r 1 Zagospodarowanie przestrzenne a ochrona

Bardziej szczegółowo

Analiza wdrażania funduszy UE w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Warmińsko-Mazurskiego pod kątem realizacji zasady zrównoważonego rozwoju

Analiza wdrażania funduszy UE w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Warmińsko-Mazurskiego pod kątem realizacji zasady zrównoważonego rozwoju Analiza wdrażania funduszy UE w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Warmińsko-Mazurskiego pod kątem realizacji zasady zrównoważonego rozwoju Olsztyn 2013-09-23 Regionalny Program Operacyjny Warmia

Bardziej szczegółowo

6. Realizacja programu

6. Realizacja programu 6. Realizacja programu Program Ochrony Środowiska jest dokumentem o charakterze strategicznym. Pełni szczególną rolę w zarządzaniu środowiskiem Z jednej strony stanowi instrument realizacji polityki ekologicznej

Bardziej szczegółowo

OPAKOWANIA I ODPADY OPAKOWANIOWE ZASADY OD 2014 ROKU

OPAKOWANIA I ODPADY OPAKOWANIOWE ZASADY OD 2014 ROKU OPAKOWANIA I ODPADY OPAKOWANIOWE ZASADY OD 2014 ROKU Ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. 2013 poz. 888) obowiązuje od 1 stycznia 2014 roku, przy

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Ekologiczna ścieżka edukacyjna

Ekologiczna ścieżka edukacyjna Ekologiczna ścieżka edukacyjna Lp. Treści ogólne Treści szczegółowe Osiągnięcia przedmiot klasa 1. Ekonomiczne i społeczne aspekty Uczeń potrafi: związków między człowiekiem i jego działalnością a środowiskiem.wartość

Bardziej szczegółowo

Korzystanie ze środowiska wynikające z eksploatacji inwestycji przedsięwzięć mogących znacząco oddziałowywać na środowisko

Korzystanie ze środowiska wynikające z eksploatacji inwestycji przedsięwzięć mogących znacząco oddziałowywać na środowisko URZĄD MARSZAŁKOWSKI WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO WYDZIAŁ OCHRONY ŚRODOWISKA Katowice, dnia 8 grudnia 2014 r. Korzystanie ze środowiska wynikające z eksploatacji inwestycji przedsięwzięć mogących znacząco oddziałowywać

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ

ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Janusz Bronisław Berdowski EUROPEJSKA UCZELNIA INFORMATYCZNO-EKONOMICZNA W WARSZAWIE ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Od jakości nie ma odwrotu, gdyż na rynku globalnym nie walczy się tylko ceną

Bardziej szczegółowo

SYSTEM EWIDENCYJNO-OPŁATOWY JAKO ŹRÓDŁO DANYCH ŚRODOWISKOWYCH

SYSTEM EWIDENCYJNO-OPŁATOWY JAKO ŹRÓDŁO DANYCH ŚRODOWISKOWYCH SYSTEM EWIDENCYJNO-OPŁATOWY JAKO ŹRÓDŁO DANYCH ŚRODOWISKOWYCH Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Szczyrk, 6 grudnia 2013 r. 1 Dane pochodzące z: Systemu opłat za korzystanie

Bardziej szczegółowo

ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001

ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 ISO 9001 ISO 14001 OHSAS 18001 ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA W TRAKCJA PRKiI S.A. Warszawa, maj 2015 SYSTEM ZARZĄDZANIA JAKOŚCIĄ Od 1999 roku Trakcja PRKiI S.A. mając na uwadze satysfakcję Klienta i

Bardziej szczegółowo

Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w systemie finansowania zadań proekologicznych w Polsce. Kołobrzeg, 9 grudnia 2013 roku

Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w systemie finansowania zadań proekologicznych w Polsce. Kołobrzeg, 9 grudnia 2013 roku Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w systemie finansowania zadań proekologicznych w Polsce Kołobrzeg, 9 grudnia 2013 roku Narzędzia polityki ekologicznej państwa: instrumenty prawne

Bardziej szczegółowo

Strategia w gospodarce odpadami nieorganicznymi przemysłu chemicznego

Strategia w gospodarce odpadami nieorganicznymi przemysłu chemicznego Strategia w gospodarce odpadami nieorganicznymi przemysłu chemicznego Autorzy: Krzysztof Czarnomski Renata Osiecka http://foto.ojej.pl/ojej/6/0/1/0/27_chemia_nic_trudnego1.jpg Projekt współfinansowany

Bardziej szczegółowo

INWESTYCJE, OCHRONA ŚRODOWISKA ORZESZE MIASTEM ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU

INWESTYCJE, OCHRONA ŚRODOWISKA ORZESZE MIASTEM ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU INWESTYCJE, OCHRONA ŚRODOWISKA ORZESZE MIASTEM ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU rozwój zrównoważony ochrona środowiska miasto Orzesze KONFERENCJA, 22 maja 2013 r. DEFINICJA POJĘCIA ROZWÓJ ZRÓWNOWAŻONY: rozwój społeczno-gospodarczy,

Bardziej szczegółowo

Opłaty za korzystanie ze środowiska

Opłaty za korzystanie ze środowiska Opłaty za korzystanie ze środowiska Opłaty za korzystanie ze środowiska, obok administracyjnych kar pieniężnych, stanowią środki finansowo-prawne ochrony środowiska. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. -

Bardziej szczegółowo

Informacja dla podmiotów o obowiązku sprawozdawczym względem Marszałka Województwa Małopolskiego

Informacja dla podmiotów o obowiązku sprawozdawczym względem Marszałka Województwa Małopolskiego Informacja dla podmiotów o obowiązku sprawozdawczym względem Marszałka Województwa Małopolskiego Departament Środowiska Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego informuje podmioty o konieczności

Bardziej szczegółowo

KODEKS POSTĘPOWANIA DLA DOSTAWCÓW PKN ORLEN

KODEKS POSTĘPOWANIA DLA DOSTAWCÓW PKN ORLEN KODEKS POSTĘPOWANIA DLA DOSTAWCÓW PKN ORLEN WPROWADZENIE PKN ORLEN jest czołową firmą w branży paliwowo-energetycznej, należącą do grona największych spółek w Polsce i najcenniejszych polskich marek. Od

Bardziej szczegółowo

Katowice, 24 luty 2015 r. dr Jerzy Kopyczok Zastępca Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska

Katowice, 24 luty 2015 r. dr Jerzy Kopyczok Zastępca Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Katowice, 24 luty 2015 r. dr Jerzy Kopyczok Zastępca Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Inspekcja Ochrony Środowiska powołana jest do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska

Bardziej szczegółowo

PRAWO OCHRONY ŚRODOWISKA - NOWE PRZEPISY, ICH INTERPRETACJA I STOSOWANIE W PRAKTYCE

PRAWO OCHRONY ŚRODOWISKA - NOWE PRZEPISY, ICH INTERPRETACJA I STOSOWANIE W PRAKTYCE LUBELSKIE CENTRUM DORADZTWA I SZKOLEŃ PRAWO OCHRONY ŚRODOWISKA - NOWE PRZEPISY, ICH INTERPRETACJA I STOSOWANIE W PRAKTYCE Kod szkolenia: 1LC246 Miejsce: Jurata Data: 27 czerwca 2016-01 lipca 2016 Szkolenie

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu

Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW w Poznaniu Poznań, 28 maja 2013 r. Możliwości dofinansowania przedsięwzięć z zakresu OZE przez WFOŚiGW 1 Marek Zieliński Zastępca Prezesa Zarządu Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Wojewódzki

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP SKLEP STACJONARNY I SPRZEDAŻ ONLINE Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży /

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 18 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych

USTAWA z dnia 18 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych Kancelaria Sejmu s. 1/5 USTAWA z dnia 18 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych Opracowano na podstawie Dz.U. z 2004 r. Nr 11, poz. 97. Art. 1. W ustawie z dnia 11 maja

Bardziej szczegółowo