Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione. Publikacja przeznaczona jedynie dla

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione. Publikacja przeznaczona jedynie dla"

Transkrypt

1

2

3

4

5 RECENZENT Prof. dr hab. Janusz Józef Węc PROJEKT OKŁADKI Jadwiga Burek Fotografia na okładce: Š Vladvitek Dreamstime.com Książka dofinansowana przez Uniwersytet Jagielloński ze środków Instytutu Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Copyright by Tomasz Młynarski & Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2013 All rights reserved Niniejszy utwór ani żaden jego fragment nie może być reprodukowany, przetwarzany i rozpowszechniany w jakikolwiek sposób za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych oraz nie może być przechowywany w żadnym systemie informatycznym bez uprzedniej pisemnej zgody Wydawcy. ISBN Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Redakcja: ul. Michałowskiego 9/2, Kraków tel. (12) , tel./fax (12) Dystrybucja: tel. (12) , tel./fax (12) tel. kom , Konto: Bank PKO SA, nr

6 Pamięci Taty

7

8 Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów i terminów Wstęp Część I. Polityka energetyczna Francji 1. Kształtowanie narodowych preferencji w świetle teorii integracji europejskiej Teorie integracji europejskiej wybór koncepcji Interes narodowy w świetle teorii integracji regionalnej neofunkcjonalizmu Kształtowanie i realizacja preferencji narodowych w koncepcji liberalizmu międzyrządowego Interes narodowy w świetle koncepcji nowego instytucjonalizmu Wnioski Bilans energetyczny i uwarunkowania surowcowe Francji Problem zależności energetycznej (import dependency) Francuskie zasoby strategicznych paliw kopalnych Węgiel Ropa naftowa Gaz ziemny Energetyka jądrowa i rynek energii elektrycznej Odnawialne źródła energii Wnioski Założenia, ramy instytucjonalne i główni aktorzy polityki energetycznej Francji Założenia i koncepcje polityki energetycznej Francji Fazy kształtowania założeń francuskiej polityki energetycznej Kształtowanie założeń polityki energetycznej w debacie publicznej Grenelle de l environnement Francuski model na tle trzech filarów polityki energetycznej UE Ramy instytucjonalne i główni aktorzy sektora energetycznego Funkcja kontrolno-nadzorcza Ministerstwo Ekologii, Zrównoważonego Rozwoju i Energii (Ministère de l Écologie, du Développement durable et de l Énergie MEDDE) Komisja Regulacji Energii (Commission de régulation de l énergie CRE)... 79

9 8 Spis treści Urząd Bezpieczeństwa Nuklearnego (Autorité de sûreté nucléaire ASN) Instytut Ochrony Radiologicznej i Bezpieczeństwa Jądrowego (L Institut de Radioprotection et de Sûreté Nucléaire IRSN) Funkcja badawczo-rozwojowa i doradcza Komisariat Energii Atomowej (Commissariat à l énergie atomique CEA) Agencja ds. Środowiska i Efektywności Energetycznej (Agence de l environnement et de la Maîtrise de l Énergie ADEME) Rada Polityki Jądrowej (Conseil de politique nucléaire CPN) Funkcja eksploatacyjno-przemysłowa AREVA Krajowa Agencja Zarządzania Odpadami Promieniotwórczymi (Agence Nationale pour la Gestion des Déchets Radioactifs ANDRA) EDF (Électricité de France) GDF-Suez Wnioski Energetyka jądrowa we Francji Geneza i rozwój energetyki jądrowej we Francji Powojenne początki programu jądrowego Plan Messmera tout électrique tout nucléaire Energetyka jądrowa na krajowej scenie politycznej w latach 80. i 90. XX wieku Znaczenie energetyki jądrowej dla Francji Polityczno-wojskowe atrybuty energetyki jądrowej Gospodarcze atrybuty energetyki jądrowej Problem społecznej akceptacji elektrowni jądrowych Wahania nastrojów opinii społecznej Perspektywy energetyki jądrowej we Francji Spór o przyszłość energetyki jądrowej w kampanii prezydenckiej Wizja Nicolasa Sarkozy ego energetyka jądrowa gwarancją niezależności Wizja François Hollande a energia jądrowa w zrównoważonym bilansie energetycznym Implikacje ograniczenia programu energetyki jądrowej Wnioski Część II. W kierunku wspólnej polityki energetycznej UE 5. Ewolucja i rozwój polityki energetycznej WE/UE Bilans energetyczny UE i kierunki importu surowców strategicznych

10 Spis treści Od EWWS i EWEA do wspólnego rynku energetycznego (internal energy market) Podstawy prawno-traktatowe polityki energetycznej WE/UE Ramy instytucjonalne UE odpowiedzialne za bezpieczeństwo energetyczne Instytucje unijne Dyrekcja Generalna ds. Energii (DG ENER) Rada UE Rola Parlamentu Europejskiego Unijne agencje wspierające Agencja Dostaw Euratom Agencja Wykonawcza ds. Konkurencyjności i Innowacji Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki Organizacje zintegrowane i podmioty współpracujące Europejska Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych Rada Europejskich Regulatorów Energii Łańcuch jest tak mocny jak jego najsłabsze ogniwo, czyli bezpieczeństwo dostaw i infrastruktury Rozwój transeuropejskiej infrastruktury przesyłu surowców Regulacje na rzecz bezpieczeństwa dostaw i w sytuacjach kryzysowych Budowa wspólnego rynku energetycznego wewnątrz UE Uwarunkowania liberalizacji sektora energetycznego w WE/UE Pakiety energetyczne jako instrumenty liberalizacji sektora energetycznego I pakiet II pakiet III pakiet Dokończenie Wewnętrznego Rynku Energii i organizacja rynków Wnioski Francja wobec polityki energetycznej UE i budowy Wewnętrznego Rynku Energii Liberalizacja sektora energetycznego we Francji: między solidaryzmem a indywidualizmem Bariery liberalizacji sektora energetycznego we Francji Tradycje interwencjonizmu państwa i konsekwencje fali nacjonalizacji Implikacje usług użyteczności publicznej i taryf regulowanych a prawa wolnego rynku Kształtowanie i ewolucja postaw wobec procesu liberalizacji sektora energetycznego we Francji Francja w początkowej fazie procesu liberalizacji sektora energetycznego Stanowisko Francji wobec liberalizacji sektora energetycznego po 2000 roku

11 10 Spis treści Minimum europeizacji Od protekcjonizmu do patriotyzmu gospodarczego Adaptacja francuskiego sektora energetycznego do wymogów kolejnych pakietów energetycznych Demonopolizacja i liberalizacja rynku energii elektrycznej we Francji w świetle wymogów kolejnych pakietów energetycznych Filozofia wspólnotowa a interes narodowy. Nowa organizacja rynku energii elektrycznej la loi NOME Raport Champsaur Akceptacja Komisji, protest konkurentów Liberalizacja francuskiego rynku gazu Francja a unbundling, czyli trzeci etap liberalizacji Spór Komisji z Francją o praktyki monopolistyczne w sektorze energetycznym Problem umów długoterminowych Blokowanie rynku gazu Blokowanie rynku energii elektrycznej Zmowy kartelowe i podział rynku Wnioski W kierunku zewnętrznej polityki energetycznej UE Podstawy prawno-traktatowe i instytucjonalizacja zewnętrznego wymiaru polityki energetycznej UE Znaczenie art. 308 TWE dla rozwoju współpracy w sektorze energii TEWWS TEWG i TEWEA Traktaty z Maastricht, Amsterdamu i Nicei Traktat lizboński Pogłębienie zewnętrznego wymiaru współpracy energetycznej w UE w świetle inicjatyw Komisji Europejskiej w pierwszej dekadzie XXI wieku Instrumenty zewnętrznej polityki energetycznej UE Dialog energetyczny UE Rosja Problem zróżnicowanych strategii energetycznych państw członkowskich UE Wnioski Francja wobec architektury zewnętrznej polityki energetycznej UE Francuska wizja zewnętrznego wymiaru polityki energetycznej UE Strategiczne kierunki i praktyka polityki energetycznej Francji Znaczenie Zasobów Dalekiej Północy dla bezpieczeństwa energetycznego Francji Koncepcje i współpraca energetyczna w basenie Morza Śródziemnego Unia dla Śródziemnomorza wizja i realizacja Mediterranean Solar Plan Śródziemnomorski Plan Słoneczny Współpraca Francji w sektorze energetyki jądrowej z krajami Afryki Północnej

12 Spis treści Polityka zagraniczna Francji wobec Rosji w sektorze energetycznym Historyczne tło relacji francusko-rosyjskich Francusko-rosyjska współpraca gospodarcza Współpraca narodowych czempionów a jedność polityki energetycznej UE Energetyka jako element strategicznej współpracy Wnioski Część III. Klimatyczne implikacje dla polityki energetycznej UE 9. Polityka klimatyczna UE Globalne wysiłki UE na rzecz ochrony klimatu Rozwój polityki klimatycznej UE i implikacje dla państw członkowskich Płaszczyzny rozwoju polityki klimatycznej WE/UE Prawno-traktatowe podstawy polityki klimatycznej Rozwój polityki klimatycznej w WE/UE Pakiet energetyczno-klimatyczny UE Logika i założenia systemu EU ETS Wizja gospodarki zeroemisyjnej Implikacje polityki klimatycznej dla bezpieczeństwa energetycznego państw członkowskich Problem zróżnicowanej struktury produkcji energii państw członkowskich Wyzwania EU ETS dla Polski Wnioski Francja wobec rozwoju polityki klimatycznej UE i międzynarodowych inicjatyw przeciwdziałania globalnemu ociepleniu Atuty niskoemisyjnego sektora energii elektrycznej Francji wobec EU ETS Emisja CO 2 we Francji Dążenia Francji do uznania energii jądrowej za czyste źródło energii Międzynarodowe aspiracje i niepowodzenia Francji w objęciu przywództwa w dziedzinie klimatu Próba odrobienia zaległości Plan sprawiedliwości klimatycznej, czyli ambicji przywódczych ciąg dalszy Dyplomacja atomowa w świetle aspiracji Francji do przywództwa klimatycznego Reaktory jądrowe w służbie walki z globalnym ociepleniem? Energetyka jądrowa w polityce zagranicznej Nicolasa Sarkozy ego Francja jako promotor celów klimatycznych na poziomie UE Postulat wprowadzenia podatku węglowego Upowszechnić politykę klimatyczną dążenia francuskiej prezydencji w Radzie UE w 2008 roku

13 12 Spis treści Realizacja unijnych i międzynarodowych zobowiązań walki z globalnym ociepleniem na poziomie krajowym Rozwój i trudności w implementacji polityki klimatycznej w kraju Rewolucja ekologiczna o nazwie Grenelle de l environnement Wnioski Zakończenie Załączniki Spis rysunków i tabel Bibliografia Résumé Indeks osób

14 Wykaz ważniejszych skrótów i terminów AAU Assigned Amount Unit (jednostka przyznanej emisji, umowna jednostka przyznanych praw do emisji gazów cieplarnianych; 1 AAU = 1 tona ekwiwalentu CO 2 ) ACER Agency for the Cooperation of Energy Regulators (Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki) AREVA grupa przemysłu jądrowego CCS Carbon Capture and Storage (wychwytywanie i geologiczne składowanie dwutlenku węgla) CDM Clean Development Mechanism (Mechanizm Czystego Rozwoju) CEA Commissariat à l énergie atomique (Komisariat Energii Atomowej) COP Conference of Parties (Konferencja Stron) CPN Conseil de politique nucléaire (Rada Polityki Jądrowej) CRE Commission de régulation de l énergie (Komisja ds. Regulacji Energetyki) ECT Energy Community Treaty (Traktat o Wspólnocie Energetycznej) EDF Électricité de France ENP European Neighbourhood Policy (Europejska Polityka Sąsiedztwa) ENTSO European Network of Transmission System Operators (Europejska Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych Energii) EPCIP European Programme for Critical Infrastructure Protection (Europejski Program dla Ochrony Infrastruktury Krytycznej) EPR European Pressurized Reactor (Europejski Reaktor Ciśnieniowy) ETS Emission Trading Schemes (system handlu uprawnieniami do emisji) EU ETS European Union Emissions Trading System (Europejski System Handlu Uprawnieniami do Emisji) EWEA Europejska Wspólnota Energii Atomowej (European Atomic Energy Community) EWG Europejska Wspólnota Gospodarcza (European Economic Community) EWWS Europejska Wspólnota Węgla i Stali (European Coal and Steel Community) GDF-Suez Gaz de France-Suez GHG Greenhouse Gas Emission (gazy cieplarniane) GJ gigadżul (jednostka energii, również ciepła; 1 gigadżul = 1 mld dżuli) GWh gigawatogodzina (jednostka zużycia energii elektrycznej) HHI Indeks Herfindahla-Hirschmana (wskazuje poziom koncentracji rynku, który definiuje się jako sumę kwadratów udziałów rynkowych, i określa szacunkowy poziom zagęszczenia w danym sektorze oraz poziom konkurencji) IEM Internal Energy Market (Wewnętrzny Rynek Energii) INSEE Institut National de la Statistique et des Études Économiques (francuski urząd statystyczny)

15 14 Wykaz ważniejszych skrótów i terminów IPCC Intergovernmental Panel on Climate Change (Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu) ISO Independent Systems Operator (niezależny operator systemu) ITO Independent Transmission Operator (niezależny operator przesyłu) JAE Jednolity Akt Europejski KE Komisja Europejska kwh kilowatogodzina LNG Liquefied Natural Gas (gaz ziemny skroplony, przechowywany i transportowany w postaci ciekłej) MAEA Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (International Atomic Energy Agency IAEA) Mtoe (million tonnes of oil equivalent) milion ton ekwiwalentu ropy MW megawat MWh megawatogodzina Narodowi czempioni duże korporacje w strategicznych sektorach, od których oczekuje się, że będą nie tylko dążyć do zysku, lecz również służyć interesom narodu NOME (Nouvelle Organisation du Marché de l Électricité) nowe prawo organizacji rynku energii elektrycznej OECD Organization for Economic Co-operation and Development (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) OEEC Organization for European Economic Co-operation (Organizacja Europejskiej Współpracy Gospodarczej) OSD Operator Systemu Dystrybucyjnego OSP Operator Systemu Przesyłowego Ownership unbundling rozdział własnościowy OZE odnawialne źródła energii (Renewable Energy Sources, RES) Przedsiębiorstwo publiczne przedsiębiorstwo, na które władze publiczne wywierają, bezpośrednio lub pośrednio, dominujący wpływ przez: (a) posiadanie większości kapitału przedsiębiorstwa, (b) posiadanie większości głosów udziałów, lub (c) zdolność do mianowania ponad połowy członków zarządu lub organu nadzorczego RTE Réseau de Transport d Électricité (operator sieci przesyłowych) TEN-E Trans-European Networks for Energy (transeuropejskie sieci energetyczne) TEWEA Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej TEWG Traktat o Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej TEWWS Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Węgla i Stali TFUE Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej TL Traktat lizboński TPA (Third Party Access) zasada dostępu stron trzecich TUE Traktat o Unii Europejskiej TWE Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską UE Unia Europejska US Energy Information Administration (EIA) Amerykańska Agencja Informacji ds. Energii UPM l Union pour la Méditerranée (Unia dla Śródziemnomorza) Usługi publiczne (usługi interesu publicznego lub użyteczności publicznej) działalność gospodarcza użyteczności publicznej inicjowana przez władze publiczne i prowadzona przez nie lub zlecana odrębnym podmiotom (publicznym lub prywatnym)

16 Wykaz ważniejszych skrótów i terminów 15 Usługi użyteczności publicznej usługi świadczone przez władze publiczne w interesie ogółu i podlegające szczególnym obowiązkom (np. obowiązkowi świadczenia danej usługi na terytorium całego kraju, w przystępnych cenach, na porównywalnym poziomie jakości, niezależnie od opłacalności poszczególnych operacji), zapewniające solidarność oraz równość, m.in. usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym (np. usługi w zakresie dostaw energii elektrycznej, telekomunikacyjne, pocztowe, transportowe); określenie typu usług, które należą do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, zasadniczo pozostawia się państwom członkowskim

17

18 Wstęp Na początku budowy Unii wszystko było strategiczne. Teraz możemy powiedzieć, że energia jest strategiczna. Powstaje zatem pytanie, czy strategiczny ośrodek musi być na poziomie krajowym, czy na poziomie europejskim. (...) Europa musi odrzucić wszelkie formy nacjonalizmu w sektorze energetycznym (...) jedność (...) państw UE jest jedynym sposobem, by sprostać wyzwaniom energetycznym XXI wieku. José Manuel Barroso, kwiecień 2006 r. Cel badawczy Bezpieczeństwo energetyczne stało się jednym z podstawowych problemów determinujących współczesne stosunki międzynarodowe. Unia Europejska, będąc jednym z największych konsumentów energii na świecie, jest szczególnie uzależniona od importu źródeł energii. Rodzi to poważne wyzwanie dla bezpieczeństwa energetycznego Unii w XXI wieku. Zamierzeniem badawczym tej publikacji jest ukazanie roli Francji, głównego aktora w formułowaniu współpracy w sektorze energetycznym we Wspólnotach Europejskich/Unii Europejskiej. Podmiotem analizy, obejmującej kształtowanie się i artykułowanie preferencji narodowych, jest Francja w procesie uwspólnotowienia sektora energetycznego, rozumianego jako dynamiczny transfer obszaru integracyjnego podporządkowanego dotąd reżimowi metody międzyrządowej do sfery objętej już zasadami metody wspólnotowej 1. Wyjątkowość Francji wynika nie tylko z rangi tego kraju jako konsumenta energii w UE, ale przede wszystkim z wysoko rozwiniętego programu energetyki jądrowej, unikatowego w skali europejskiej i światowej. W niniejszym opracowaniu ukazano rolę szczególnego aktora silnie ukierunkowującego przebieg procesu uwspólnotowienia założeń polityki energetycznej UE. 1 J.J. Węc, Spór o kształt instytucjonalny Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej , Księgarnia Akademicka, Kraków 2006, s. 10.

19 18 Wstęp Autor podejmuje próbę oceny stanowiska i wpływu Francji na proces rozwoju integracji w sektorze energetycznym jako elementu szerszego procesu integracji europejskiej. Przesłanką takiego ujęcia jest to, że wspólna polityka energetyczna UE jest wciąż w fazie dynamicznego rozwoju, dlatego tak ważne jest rozpoznanie rzeczywistych dążeń, zamierzeń i interesów Francji wyznaczającej ostateczny kształt owej polityki. Współpraca energetyczna stanowiła fundament integracji europejskiej od Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Węgla i Stali (z 18 kwietnia 1951 r.) i traktatów rzymskich ustanawiających: Europejską Wspólnotę Gospodarczą i Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (z 25 marca 1957 r.). W ramach Wspólnot Europejskich rozwijała się ona jednak w sposób specyficzny w konsekwencji pogłębiania integracji w innych sektorach. Podstawy traktatowe polityki energetycznej UE stworzył dopiero Traktat z Lizbony podpisany 13 grudnia 2007 roku w osobnym Tytule XXI Energetyka. Wprawdzie traktat ten nie zrodził wspólnej polityki energetycznej, na wzór wspólnej polityki rolnej, wspólnej polityki rybołówstwa, wspólnej polityki handlowej, wspólnej polityki transportowej czy wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (TFUE wymienia wprost polityki, którym nadaje nazwy wspólne ), lecz już samo wprowadzenie odrębnego tytułu obejmującego politykę Unii w dziedzinie energetyki w ramach kompetencji dzielonych stanowiło ważny krok w procesie uwspólnotowienia sektora energetycznego i zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego całej Wspólnoty. Przepisy TFUE stwarzają zatem podstawę prawną dla rozwoju polityki energetycznej UE. Unia dąży bowiem do pełnego uwspólnotowienia polityki energetycznej, które polega na transferze na szczebel unijny kompetencji państw członkowskich w tej dziedzinie i podporządkowaniu ich metodzie wspólnotowej (symbolicznym wyrazem tych dążeń jest m.in. wprowadzenie przez TL do TFUE nowego tytułu). Wspólna polityka energetyczna UE jest zatem w ciągłej fazie tworzenia (in the making), na potrzeby niniejszego opracowania autor posługuje się jednak terminem wspólna polityka energetyczna (w jej wymiarze wewnętrznym i zewnętrznym), uznając podstawę traktatową TFUE za fundament rozwoju wspólnego podejścia. Francja jest jednym z adresatów procesu europeizacji sektora energetycznego, ale także aktywnym architektem modelującym treść tego skomplikowanego procesu. Dlatego autor stara się wyjaśnić interakcję pomiędzy czynnikiem narodowym i wspólnotowym, prezentując wnioski wynikające z przeprowadzonej analizy badawczej. Książka jest próbą przedstawienia wpływów interesów narodowych Francji na proces kształtowania unijnej polityki energetycznej na tle jej ewolucji i rozwoju, zarówno w wymiarze wewnętrznym, jak i zewnętrznym. Skoncentrowano się tutaj na problemie uwspólnotowienia sektora energetycznego z wyłączeniem sektora naftowego, który od wielu lat podlega regułom wol-

20 Wstęp 19 nej konkurencji na poziomie globalnym i nie był objęty procesami liberalizacji realizowanymi przez Komisję Europejską 2. Problem ujmuje implikacje regionalne i globalne polityki Francji, a jego podjęcie wydaje się uzasadnione ze względów poznawczych oraz praktycznych, uwzględniających potrzebę analizy oddziaływania tego państwa na inne narodowe i ponadnarodowe ośrodki polityczne w czasie tworzenia się wspólnotowych mechanizmów bezpieczeństwa energetycznego UE. Analiza problemu badawczego została przeprowadzona na trzech płaszczyznach, co znalazło odzwierciedlenie w trzyczęściowej strukturze tekstu: 1) krajowej odnoszącej się do uwarunkowań i celów polityki energetycznej Francji; 2) regionalnej (UE) obejmującej dwa obszary badawcze: a) wewnętrzny: proces tworzenia wspólnego rynku energii, b) zewnętrzny: rozwój i ewolucja wspólnej polityki energetycznej UE w wymiarze zewnętrznym; 3) globalnej związanej z powstaniem polityki klimatycznej UE i dyfuzji aspektów energetycznych i klimatycznych. Ten wielopłaszczyznowy układ analizy pokrywa się z trzema filarami, na których została oparta unijna koncepcja bezpieczeństwa energetycznego: konkurencyjności, w ramach wspólnego rynku energetycznego, bezpieczeństwie dostaw, obejmującym dywersyfikację korytarzy importowych, celach polityki klimatycznej, integrowanej z polityką energetyczną. Takie ujęcie pozwala na ukazanie problematyki z dwóch perspektyw: ekonomicznej (liberalizacja i budowa wewnętrznego rynku energii) i geopolitycznej (zewnętrzny wymiar polityki energetycznej). Jednocześnie problem badawczy oparto na kilku założeniach: 1) Francja jest jednym z najważniejszych aktorów i aktywnym uczestnikiem współpracy w sektorze energetycznym UE. 2) Rynek energetyczny Francji jest jednym z największych pod względem wielkości i skali konsumpcji energii, stanowiąc podstawowy element rynku energetycznego Europy. 3) Francja jest aktorem o specyficznej strukturze energetycznej ze szczególną rolą energetyki jądrowej, co bezpośrednio przekłada się na odmienne interesy wyrażane w procesie tworzenia wspólnego rynku energetycznego oraz założeń polityki klimatycznej UE. 2 Różnice na rynku ropy i gazu wynikają ze specyfiki surowca i sposobu jego transportu. O ile handel ropą i jej produktami odbywa się na rynku globalnym, o tyle obrót gazem (wyłączając LNG) w dużej mierze ma wciąż wymiar regionalny, dostawy odbywają się przede wszystkim na podstawie długoterminowych kontraktów przez system gazociągów. W rezultacie rynek gazu ziemnego jest mało elastyczny i podatny na polityczne wpływy.

21

22

23 Bibliografia I. Źródła A. Prawodawstwo wspólnotowe Council Decision 2002/358/ECof 25 April 2002 concerning the approval, on behalf of the European Community, of the Kyoto Protocol to the United Nations Framework Convention on Climate Change and the joint fulfilment of commitments thereunder, Official Journal, L 130, Commission Decision 91/50/EEC of 16 January 1991 relating to a proceeding under Article 85 of the EEC Treaty (IV/ IJsselcentrale and others), Official Journal, L 028, Commission Decision of 12 June 2012 on State aid SA (C 17/07) (ex NN 17/07) implemented by France Regulated electricity tariffs in France, Official Journal, C 398/10, Commission Decision of 23 December 2003 setting up an executive agency, the Intelligent Energy Executive Agency, to manage Community action in the field of energy in application of Council Regulation (EC) No. 58/2003, Official Journal, L 5/85, Council Decision of 29 May 2006 on the conclusion by the European Community of the Energy Community Treaty, Official Journal, L 198/15, Council Directive 2004/67/EC of 26 April 2004 concerning measures to safeguard security of natural gas supply, Official Journal, L 127/92, Council Directive 2008/114/EC of 8 December 2008 on the identification and designation of European critical infrastructures and the assessment of the need to improve their protection, Official Journal, L 345, Council Directive 2008/114/EC of 8 December 2008 on the identification and designation of European critical infrastructures and the assessment of the need to improve their protection, Official Journal, L 345, Council Directive 90/377/EEC of 29 June 1990 concerning a Community procedure to improve the transparency of gas and electricity prices charged to industrial end-users, Official Journal, L 185, Council Directive 90/547/EEC of 29 October 1990 on the transit of electricity through transmission grids, Official Journal, L 313, Council Directive 91/296/EEC of 31 May 1991 on the transit of natural gas through grids, Official Journal, L 147, Council Regulation (EC) No. 2236/95 of 18 September 1995 laying down general rules for the granting of Community financial aid in the field of trans-european networks, Official Journal, L 228, Decision No. 1047/97/EC of the European Parliament and of the Council of 29 May 1997 amending Decision No. 1254/96/EC laying down a series of guidelines for trans-european energy networks, Official Journal, L 152, Decision No. 1364/2006/EC of the European Parliament and of the Council of 6 September 2006 laying down guidelines for trans-european energy networks and repealing Decision 96/391/EC and Decision No. 1229/2003/EC, Official Journal, L 262, Brussels,

24 318 Bibliografia Decision No. 406/2009/EC of the European Parliament and of the Council of 23 April 2009 on the effort of Member States to reduce their greenhouse gas emissions to meet the Community s greenhouse gas emission reduction commitments up to 2020, Official Journal L 140/136, Decyzja Komisji z dnia 11 sierpnia 2011 r. określająca skład i zasady działania Grupy Koordynacyjnej ds. Gazu i uchylająca decyzję Komisji 2006/791/W z dnia 7 listopada 2006 r., Dziennik Urzędowy, C 236, Decyzja Komisji z dnia 24 grudnia 2009 r. ustalająca, zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, wykaz sektorów i podsektorów uważanych za narażone na znaczące ryzyko ucieczki emisji (notyfikowana jako dokument nr C(2009) 10251), Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L 1/10, Decyzja Rady w sprawie sieci ostrzegania o zagrożeniach dla infrastruktury krytycznej (CIWIN), 2008/0200 (CNS), Bruksela, COM (2008), 676 final, Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 994/2012/U z dnia 25 października 2012 r. w sprawie ustanowienia mechanizmu wymiany informacji w odniesieniu do umów międzyrządowych w dziedzinie energii między państwami członkowskimi a państwami trzecimi, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L 299/13, Directive 2003/54/EC of the European Parliament and of the Council of 26 June 2003 concerning common rules for the internal market in electricity, Official Journal, L 176, Directive 2003/55/EC of the European Parliament and of the Council of 26 June 2003 concerning common rules for the internal market in natural gas, Official Journal, L 176, Directive 2003/87/EE of the European Parliament and of the Council of 13 October 2003 Establishin a Scheme for Greenhouse Gas Emission Allowance Trading within the Community and Amending Council Directive 96/61/E, Official Journal, L 275/32, Directive 2005/89/EC of the European Parliament and of the Council of 18 January 2006 concerning measures to safeguard security of electricity supply and infrastructure investment, Official Journal, L 33/22, Directive 2009/28/EE of the European Parliament and of the Council of 23 April 2009 on the promotion of the use of energy from renewable sources and amending and subsequently repealing Directives 2001/77/EC and 2003/30/EC, Official Journal, L 140/16, Directive 2009/29/EC of the European Parliament and of the Council of 23 April 2009 amending Directive 2003/87/EC so as to improve and extend the greenhouse gas emission allowance trading scheme of the Community, Official Journal, L 140/63, Directive 2009/72/EC of the European Parliament and of the Council of 13 July 2009 concerning common rules for the internal market in electricity and repealing Directive 2003/54/EC, Official Journal, L 211/5, Directive 2009/73/EC of the European Parliament and of the Council of 13 July 2009 concerning common rules for the internal market in natural gas and repealing Directive 2003/55/EC, Official Journal L 211/94, Directive 68/414/CEE du Conseil, du 20 décembre 1968 faisant obligation aux États membres de la C.E.E. de maintenir un niveau minimum de stocks de pétrole brut et/ou de produits pétroliers, Official Journal, L 308, Directive 90/377/CEE du Conseil, du 29 juin 1990 instaurant une procédure communautaire assurant la transparence des prix au consommateur final industriel de gaz et d électricité, Official Journal, L 185, Directive 96/92/EC of the European Parliament and of the Council of 19 December 1996 concerning common rules for the internal market in electricity, Official Journal, L 027, Directive 98/30/EC of the European Parliament and of the Council of 22 June 1998 concerning common rules for the internal market in natural gas, Official Journal, L 204, Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/W z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniająca i w następstwie uchylają-

KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH

KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH Dr inż. LEON KURCZABINSKI Katowice, czerwiec, 2013 POZYCJA WĘGLA NA KRAJOWYM RYNKU ENERGII WĘGIEL = NIEZALEŻNO NOŚC ENERGETYCZNA ZALEŻNO

Bardziej szczegółowo

DŁUGOFALOWA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO UE. Jarosław Pietras

DŁUGOFALOWA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO UE. Jarosław Pietras DŁUGOFALOWA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO UE Jarosław Pietras Projekcje przewidywanych zmian w kierunkach importu EU do2050 2011 reference scenario (= current policies) Treść decarbonisation

Bardziej szczegółowo

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD)

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION Brussels, 29 August 2013 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) ENV 782 MAR 119 MI 708 ONU 86 CODEC 1921 INST 459 PARLNAT 214 COVER NOTE from: Polish Senate date

Bardziej szczegółowo

Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej:

Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej: Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej: uwarunkowania prawne Efektywność energetyczna w budownictwie i przemyśle Wrocław, 14-15 listopada 2012 Zagadnienia Prawo

Bardziej szczegółowo

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 25 March 2014. 8148/14 Interinstitutional File: 2014/0011 (COD)

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 25 March 2014. 8148/14 Interinstitutional File: 2014/0011 (COD) COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION Brussels, 25 March 2014 8148/14 Interinstitutional File: 2014/0011 (COD) CLIMA 30 ENV 318 MI 307 IND 117 ENER 142 ECOFIN 305 TRANS 175 COMPET 191 CODEC 893 INST 173 PARLNAT

Bardziej szczegółowo

BARIERY INTEGRACJI UNII EUROPEJSKIEJ

BARIERY INTEGRACJI UNII EUROPEJSKIEJ POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE BARIERY INTEGRACJI UNII EUROPEJSKIEJ pod redakcją Heleny Tendery-Właszczuk Kraków 2009 4 Autorzy Wojciech Bąba rozdz. 4 Czesław Kłak rozdz. 1 Helena Tendera-Właszczuk rozdz.

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku 2020 dla wytwórców energii elektrycznej i ciepła

System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku 2020 dla wytwórców energii elektrycznej i ciepła Konferencja Przyszłość systemu handlu uprawnieniami CO 2 a poziom kosztów osieroconych Warszawa, 18 października 2011 System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku

Bardziej szczegółowo

Polityka rozwoju OZE w nowej polityce energetycznej i klimatycznej UE. 27 października 2008 Izabela Kielichowska, MBA Ecofys Poland Sp. z o.o.

Polityka rozwoju OZE w nowej polityce energetycznej i klimatycznej UE. 27 października 2008 Izabela Kielichowska, MBA Ecofys Poland Sp. z o.o. Polityka rozwoju OZE w nowej polityce energetycznej i klimatycznej UE 27 października 2008 Izabela Kielichowska, MBA Ecofys Poland Sp. z o.o. Zawartość wykładu Kilka słów o Ecofys Rys historyczny Zakres

Bardziej szczegółowo

Rynki energii elektrycznej

Rynki energii elektrycznej Rynki energii elektrycznej Profesor Władysław Mielczarski www.i15.p.lodz.pl/~w.mielczarski Naukowe Koło Prawa Energetycznego Uniwersytet Łódzki 24 kwietnia 2013 Połączone systemy energetyczne NORDEL RAO

Bardziej szczegółowo

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie 30/03/2011 Natalia Matyba PLAN PREZENTACJI I. Strategia Europa 2020 nowe kierunki działao Unii

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Adam Kozierkiewicz JASPERS

Adam Kozierkiewicz JASPERS Adam Kozierkiewicz JASPERS Europa 2020 Flagship initiatives Priorities Targets Digital agenda for Europe Innovation Union Youth on the move Resource efficient Europe An industrial policy for the globalisation

Bardziej szczegółowo

CO 2 w transporcie. Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery

CO 2 w transporcie. Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery CO 2 w transporcie Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery 1 Ochrona klimatu Ochrona klimatu jest od co najmniej 15 lat jednym z najwaŝniejszych globalnych zagadnień obejmujących

Bardziej szczegółowo

ZARYS EWOLUCJI WSPÓLNEGO RYNKU ENERGII W UNII EUROPEJSKIEJ

ZARYS EWOLUCJI WSPÓLNEGO RYNKU ENERGII W UNII EUROPEJSKIEJ Anna Czech Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach ZARYS EWOLUCJI WSPÓLNEGO RYNKU ENERGII W UNII EUROPEJSKIEJ Wprowadzenie Tworzenie Wspólnego Rynku Energii jest dla Unii Europejskiej wielkim wyzwaniem, którego

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA PORADNIKA SPOTKANIE Z KE 18 MAJA 2015R.

PREZENTACJA PORADNIKA SPOTKANIE Z KE 18 MAJA 2015R. PORADNIK PRZYGOTOWANIA INWESTYCJI Z UWZGLĘDNIENIEM ZMIAN KLIMATU, ICH ŁAGODZENIA I PRZYSTOSOWANIA DO TYCH ZMIAN ORAZ ODPORNOŚCI NA KLĘSKI ŻYWIOŁOWE MINISTERSTWO ŚRODOWISKA DEPARTAMENT ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych Pakiet "Czysta Energia dla u" Europejska strategia dotycząca paliw alternatywnych i towarzyszącej im infrastruktury Warszawa, 15 kwietnia 2013 Katarzyna Drabicka, Policy Officer, European Commission, DG

Bardziej szczegółowo

Kryminologiczna i prawna problematyka środków odurzających. Temat XIV Narkotyki i narkomania w prawie europejskim

Kryminologiczna i prawna problematyka środków odurzających. Temat XIV Narkotyki i narkomania w prawie europejskim Kryminologiczna i prawna problematyka środków odurzających Temat XIV Narkotyki i narkomania w prawie europejskim Czy istnieje europejska polityka narkotykowa? Podstawy prawne dla ewentualnego kształtowania

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RZĄDU. Tytuł

STANOWISKO RZĄDU. Tytuł STANOWISKO RZĄDU I. METRYKA DOKUMENTU Tytuł Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions IMPROVING

Bardziej szczegółowo

Konferencja klimatyczna ONZ w Doha

Konferencja klimatyczna ONZ w Doha Konferencja klimatyczna ONZ w Doha Wprowadzenie Konferencja Stron (ang. Conference of the Parties - COP) jest najwaŝniejszym organem Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (ang.

Bardziej szczegółowo

INTEGRACJA EUROPEJSKA

INTEGRACJA EUROPEJSKA A 388687 INTEGRACJA EUROPEJSKA Podręcznik,akademicki redakcja naukowa Antoni Marszałek Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 17 Część pierwsza PODSTAWOWE ZASADY INTEGRACJI 23

Bardziej szczegółowo

Inteligentna Energia Program dla Europy

Inteligentna Energia Program dla Europy Inteligentna Energia Program dla Europy informacje ogólne, priorytety. Antonina Kaniszewska Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji (2007-2013) Competitiveness and Innovation framework Programme

Bardziej szczegółowo

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland INSTITUTE OF TECHNOLOGY AND LIVE SCIENCES POZNAŃ BRANCH Department of Environmental Management in Livestock Buildings and

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

CO2 w transporcie. Kierunki działań podejmowanych przez UE

CO2 w transporcie. Kierunki działań podejmowanych przez UE CO2 w transporcie. Kierunki działań podejmowanych przez UE Warszawa, 23 lutego 2010 Marzena Chodor DG Środowisko, Komisja Europejska Transport wyzwanie na najbliŝsze lata Emisje GC z transportu wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia 16 grudnia 2011 r. Sprawozdanie nr 111/2011 Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia

Bardziej szczegółowo

W stronę energii niskowęglowej. dr Derek M. Taylor Doradca ds. Energetyki Komisja Europejska

W stronę energii niskowęglowej. dr Derek M. Taylor Doradca ds. Energetyki Komisja Europejska W stronę energii niskowęglowej dr Derek M. Taylor Doradca ds. Energetyki Komisja Europejska Spis treści Energia w UE w roku 2006 Pierwszy Pakiet Energetyczno- Klimatyczny Zakończenie budowy Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Konferencja Transfer wiedzy w dziedzinie zrównoważonego wykorzystania energii Poznań, 22.05.2012. Tomasz Pawelec

Konferencja Transfer wiedzy w dziedzinie zrównoważonego wykorzystania energii Poznań, 22.05.2012. Tomasz Pawelec DZIAŁANIA LOKALNE I REGIONALNE W ZAKRESIE ZRÓWNOWAŻONEJ ENERGII I OGRANICZANIA EMISJI GAZÓW CIEPLARNIANYCH PRZYKŁADY POLSKICH DOŚWIADCZEŃ REGIONALNYCH I LOKALNYCH Konferencja Transfer wiedzy w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Strategia EUROPA 2020 / Adamus, Łukasz.- Journal of Ecology and Health.- 2011, R.15, nr 1, s. 2

Strategia EUROPA 2020 / Adamus, Łukasz.- Journal of Ecology and Health.- 2011, R.15, nr 1, s. 2 Publikacje pracowników w 2011 roku Strategia EUROPA 2020 / Adamus, Łukasz.- Journal of Ecology and Health.- 2011, R.15, nr 1, s. 2 Perspektywy rozwoju zrównoważonego budownictwa w świetle wybranych międzynarodowych

Bardziej szczegółowo

Program operacyjny Bezpieczeństwo Energetyczne, Infrastruktura, Środowisko Cel tematyczny 4 i 7.5

Program operacyjny Bezpieczeństwo Energetyczne, Infrastruktura, Środowisko Cel tematyczny 4 i 7.5 Program operacyjny Bezpieczeństwo Energetyczne, Infrastruktura, Środowisko Cel tematyczny 4 i 7.5 2 Koncentracja tematyczna: 1) cele tematyczne (CT): - określają ogólne obszary tematyczne, w których interwencje

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

Pakiet Klimatyczno- Energetyczny i 7. Program Badań i Technologii UE

Pakiet Klimatyczno- Energetyczny i 7. Program Badań i Technologii UE Dywersyfikacja dostaw ciepła dla Miasta Rybnik Pakiet Klimatyczno- Energetyczny i 7. Program Badań i Technologii UE Prof. Jerzy Buzek Poseł do Parlamentu Europejskiego Członek Komisji Przemysłu, Badań

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Rozdział I. Rozdział II. Rozdział III

SPIS TREŚCI. Rozdział I. Rozdział II. Rozdział III SPIS TREŚCI Wykaz skrótów i akronimów... 12 Foreword... 15 Wprowadzenie... 17 Rozdział I WEWNĘTRZNE UWARUNKOWANIA SZWAJCARSKIEJ POLITYKI INTEGRACYJNEJ... 23 1.1. Demokracja bezpośrednia... 24 1.2. Federalizm...

Bardziej szczegółowo

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r.

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Unijny rynek gazu model a rzeczywistość Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Analiza trendów Wydobycie gazu w UE w 2010 r. Holandia Wielka

Bardziej szczegółowo

PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE

PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE FORUM BRANŻOWYCH ORGANIZACJI GOSPODARCZYCH PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE SZANSA DLA INNOWACJI CZY ZAGROŻENIE DLA GOSPODARKI? STANOWISKO PRZEMYSŁU ANDRZEJ WERKOWSKI PRZEWODNICZĄCY FORUM CO2 WARSZAWA,

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Białystok Poznań 2009 3 copyright by: Fundacja Ekonomistów Środowiska i Zasobów

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

http://ec.europa.eu/dgs/clima/mission/index_en.htm

http://ec.europa.eu/dgs/clima/mission/index_en.htm Nazwa Komisja Europejska European Commission strona pl European Commission Directorate-General for Energy European Commission Directorate-General for the Environment European Commission Directorate-General

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r.

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej Ministry of Transport, Construction and Maritime Economy Efektywność energetyczna oraz racjonalne wykorzystanie zasobów energetycznych w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Opis: Spis treści: Wprowadzenie 9

Opis: Spis treści: Wprowadzenie 9 Tytuł: Handel emisjami w teorii i praktyce Autorzy: Jolanta Baran, Agnieszka Janik, Adam Ryszko Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2011 Opis: Książka przedstawia handel emisjami jako jeden z kluczowych

Bardziej szczegółowo

Z ENEREGETYKĄ JESZCZE NIKT NIE WYGRAŁ PRAWDA CZY FAŁSZ?

Z ENEREGETYKĄ JESZCZE NIKT NIE WYGRAŁ PRAWDA CZY FAŁSZ? Z ENEREGETYKĄ JESZCZE NIKT NIE WYGRAŁ PRAWDA CZY FAŁSZ? Dr Leszek Juchniewicz Prezes URE w latach 1997-2007 X TARGI ENERGII 19-20 września 2013 roku, JACHRANKA POLSKA ENERGETYKA WALCZY: z kim? o co? HIPOTETYCZNE

Bardziej szczegółowo

Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje. Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce

Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje. Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce Katowice 2006 Spis treści Wstęp 9 Rozdział I Rola i pozycja kobiet na rynku

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPOŁECZNA KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ PO WSCHODNIM ROZSZERZENIU

POLITYKA SPOŁECZNA KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ PO WSCHODNIM ROZSZERZENIU POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE POLITYKA SPOŁECZNA KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ PO WSCHODNIM ROZSZERZENIU pod redakcją Heleny Tendery-Właszczuk Kraków 2010 4 Autorzy Wojciech Bąba Jerzy Hoyer Piotr Malec Helena

Bardziej szczegółowo

Rola URE w kontrolowaniu realizacji obowiązku sprzedaży energii w trybie publicznym

Rola URE w kontrolowaniu realizacji obowiązku sprzedaży energii w trybie publicznym Rola URE w kontrolowaniu realizacji obowiązku sprzedaży energii w trybie publicznym Forum Obrotu 2010 Halina Bownik-Trymucha Dyrektor Departamentu Promowania Konkurencji Strzelinko, 31 maja -2 czerwca

Bardziej szczegółowo

Współczesna Gospodarka

Współczesna Gospodarka Współczesna Gospodarka Contemporary Economy Vol. 6 Issue 2 (2015) 21-32 Electronic Scientific Journal ISSN 2082-677X www.wspolczesnagospodarka.pl BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE UNII EUROPEJSKIEJ A POLITYKA

Bardziej szczegółowo

2014-2020. Program. Infrastruktura i Środowisko. Wsparcie projektów z zakresu efektywności energetycznej w perspektywie programowej 2014-2020

2014-2020. Program. Infrastruktura i Środowisko. Wsparcie projektów z zakresu efektywności energetycznej w perspektywie programowej 2014-2020 Program 2014-2020 Infrastruktura i Środowisko Wsparcie projektów z zakresu efektywności energetycznej w perspektywie programowej 2014-2020 Warszawa, 23 kwietnia 2014 r. CELE TEMATYCZNE CELE TEMATYCZNE

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych Wyciąg z raportu Uwarunkowania gospodarcze i geopolityczne Polski sprawiają, że konieczne jest zaproponowanie modelu rynku gazu, który odpowiadał będzie na wyzwania stojące przed tym rynkiem w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

I FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH - dobre praktyki na rzecz zrównoważonego rozwoju

I FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH - dobre praktyki na rzecz zrównoważonego rozwoju Konferencja współfinansowana ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna I FORUM INNOWACJI TRANSPORTOWYCH - dobre praktyki na rzecz zrównoważonego rozwoju Badania i innowacje

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-24 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

Zasady programu Potencjał badawczy w 7.PR

Zasady programu Potencjał badawczy w 7.PR Zasady programu Potencjał badawczy w 7.PR Work Programme 2012-13 Call identifier: FP7-REGPOT-2012-2013-1 Call title: Unlocking and developing the research potential of research entitis in the EU s Convergence

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

Marek Kulesa dyrektor biura TOE

Marek Kulesa dyrektor biura TOE Wpływ nowych strategii produktowych sprzedawców na rozwój rynku energii elektrycznej w Polsce oraz zachowania odbiorców końcowych Marek Kulesa dyrektor biura TOE Jachranka, 21.10.2010 r. 1. Wybrane uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Reporting on dissemination activities carried out within the frame of the DESIRE project (WP8)

Reporting on dissemination activities carried out within the frame of the DESIRE project (WP8) Reporting on dissemination activities carried out within the frame of the DESIRE project (WP8) Name, Affiliation Krzysztof Wojdyga, Marcin Lec, Rafal Laskowski Warsaw University of technology E-mail krzysztof.wojdyga@is.pw.edu.pl

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

Keep on Track! - nasze działania dla monitorowania realizacji celów wspólnotowych w różnych krajach

Keep on Track! - nasze działania dla monitorowania realizacji celów wspólnotowych w różnych krajach Keep on Track! - nasze działania dla monitorowania realizacji celów wspólnotowych w różnych krajach Anna Pobłocka-Dirakis eclareon Consulting Warszawa, 24 Wrzesień 2014 Strategy Consulting Policy Consulting

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

COUNCIL OF 22 2012 THE EUROPEAN UNION

COUNCIL OF 22 2012 THE EUROPEAN UNION 082344/EU XXIV. GP Eingelangt am 24/05/12 COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION Brussels, 22 May 2012 10162/12 Interinstitutional File: 2012/0042(COD) ENV 377 ONU 64 FORETS 37 AGRI 332 CODEC 1373 INST 357 PARLNAT

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia brytyjskie w zakresie efektywności energetycznej

Doświadczenia brytyjskie w zakresie efektywności energetycznej Doświadczenia brytyjskie w zakresie efektywności energetycznej POPRAWA EFEKTYWNOŚCI WYKORZYSTANIA ENERGII - WZORCOWA ROLA SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO 15 maja 2008, Tomaszowice Wyzwania i Rozwiązania Redukcja

Bardziej szczegółowo

Wymogi prawa unijnego w zakresie liberalizacji rynku gazu ziemnego

Wymogi prawa unijnego w zakresie liberalizacji rynku gazu ziemnego Wymogi prawa unijnego w zakresie liberalizacji rynku gazu ziemnego Przemysław Grabowski Instytut Studiów Energetycznych 1 Dlaczego dyrektywy gazowe? 2 Jednolity rynek gazu wizja Unii Europejskiej Jednym

Bardziej szczegółowo

Zmiany, przed którymi stoją Operatorzy Systemów. dalszej liberalizacji rynku

Zmiany, przed którymi stoją Operatorzy Systemów. dalszej liberalizacji rynku Zmiany, przed którymi stoją Operatorzy Systemów Przesyłowych w świetle dalszej liberalizacji rynku Wojciech Jarosz Polityka Energetyczna dla Europy (EPE) Cele Wzrost bezpieczeństwa dostaw Zapewnienie konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

ZIELONA ENERGIA W POLSCE

ZIELONA ENERGIA W POLSCE ZIELONA ENERGIA W POLSCE Współczesny świat wymaga zmiany struktury wykorzystywanych źródeł energii pierwotnej. Wzrost popytu na surowce energetyczne, przy jednoczesnej rosnącej niestabilności warunków

Bardziej szczegółowo

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej

Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Rola gazu w gospodarce niskoemisyjnej Andrzej Modzelewski RWE Polska SA 18 listopada 2010 r. RWE Polska 2010-11-17 STRONA 1 W odniesieniu do innych krajów UE w Polsce opłaca się najbardziej inwestować

Bardziej szczegółowo

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011

Rynek gazu w Polsce. Warszawa. 30 czerwca 2011 Rynek gazu w Polsce Warszawa 30 czerwca 2011 Agenda 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce 2. Perspektywy rozwoju rynku gazu w Polsce Page 2 1. Otoczenie regulacyjne w Polsce ramy regulacyjne Rynek gazu ziemnego

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo elektroenergetyczne Polski w kontekście budowy elektrowni jądrowych.

Bezpieczeństwo elektroenergetyczne Polski w kontekście budowy elektrowni jądrowych. Bezpieczeństwo elektroenergetyczne Polski w kontekście budowy elektrowni jądrowych. Autorzy: Bartosz Marcinkowski 1, dr Bartłomiej Nowak 2 Palinka sp.k. - Domański Zakrzewski Wielowymiarowy charakter pojęcia

Bardziej szczegółowo

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011 Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku Zespół ds. opracowania ramowego zintegrowanego programu regionalnego, 7 listopada, 2011 Cele bieżącej i przyszłej polityki: Nowa Polityka

Bardziej szczegółowo

Procedure 2(b) (obvious errors in a number of language versions)

Procedure 2(b) (obvious errors in a number of language versions) 099469/EU XXIV. GP Eingelangt am 28/11/12 COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION Brussels, 28 November 2012 Interinstitutional File: 2007/0098 (COD) 13038/1/12 REV 1 JUR 442 TRANS 264 CODEC 2005 LEGISLATIVE ACTS

Bardziej szczegółowo

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Każde pytanie zawiera postawienie problemu/pytanie i cztery warianty odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. 1. Zaznacz państwa członkowskie starej Unii Europejskiej, które nie wprowadziły dotąd

Bardziej szczegółowo

WIELOPOZIOMOWEZARZĄDZANIEWUNIEUROPEJSKIEJ-ROLASAMORZĄDÓW

WIELOPOZIOMOWEZARZĄDZANIEWUNIEUROPEJSKIEJ-ROLASAMORZĄDÓW WIELOPOZIOMOWEZARZĄDZANIEWUNIEUROPEJSKIEJ-ROLASAMORZĄDÓW Konferencja skierowana do członków i ich zastępców polskiej delegacji w Komitecie Regionów WARSZAWA, 27-28 WRZEŚNIA 2012 Kompleksowa współzależność

Bardziej szczegółowo

Energia w Horyzoncie 2020

Energia w Horyzoncie 2020 Energia w Horyzoncie 2020 Katarzyna Sobótka-Demianowska Krajowy Punkt Kontaktowy Programów Badawczych UE w Instytucie Podstawowych Problemów Techniki Polskiej Akademii Nauk W niniejszej prezentacji wykorzystano

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. III.2.2. Definicja i cele... 92

SPIS TREŚCI. III.2.2. Definicja i cele... 92 SPIS TREŚCI Uwagi wstępne... 13 Rozdział I. Pod znakiem idei ponadnarodowości... 29 I. Motywy i przesłanki integracji państw Europy Zachodniej... 29 II. Projekty federalistów... 35 II.1. Plan Schumana...

Bardziej szczegółowo

Działania w dziedzinie klimatu, środowisko, efektywna gospodarka zasobami i surowce

Działania w dziedzinie klimatu, środowisko, efektywna gospodarka zasobami i surowce HORIZON 2020 - THE FRAMEWORK PROGRAMME FOR RESEARCH AND INNOVATION (2014-2020) 2020) Challenge 5 Climate action, environment, resource efficiency and raw materials INFORMAL DRAFT 1 Copyright KPK PB UE

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo ruchu drogowego i ITS - przegląd decyzji i projektów UE

Bezpieczeństwo ruchu drogowego i ITS - przegląd decyzji i projektów UE Bezpieczeństwo ruchu drogowego i ITS - przegląd decyzji i projektów UE Prof. Wojciech Suchorzewski Politechnika Warszawska i ITS Polska Międzynarodowy Kongres Zwiększanie potencjału na rzecz bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Podatki energetyczne w UE wpływ na zmiany strukturalne w energetyce

Podatki energetyczne w UE wpływ na zmiany strukturalne w energetyce Podatki energetyczne w UE wpływ na zmiany strukturalne w energetyce Autor: Katarzyna Janiszewska, pracownik Departamentu Promowania Konkurencji URE (Biuletyn URE 6/2003 ) Ceny energii, wpływając na wielkość

Bardziej szczegółowo

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r.

Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu. Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Zwiększenie konkurencyjności regionu poprzez społeczną odpowiedzialność biznesu Magdalena Woźniak - Miszewska Szczecin, 23-24 listopada 2011 r. Plan wystąpienia: 1. Cel główny 2. Centrum Obsługi Inwestorów

Bardziej szczegółowo

problemy polityczne współczesnego świata

problemy polityczne współczesnego świata Zbigniew Cesarz, Elżbieta Stadtmuller problemy polityczne współczesnego świata Wrocław 1998 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Spis treści Od autorów 5 Wstęp 7 I. Problemy globalne współczesności -

Bardziej szczegółowo

Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1)

Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1) Wsparcie obszarów wiejskich i rolnictwa w nowej perspektywie finansowej w ramach WPR (materiał pomocniczy dla doradców prezentacja 1) Kraków, grudzień 2014 r.. Centrum Doradztwa Rolniczego Oddział w Krakowie

Bardziej szczegółowo

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020

Komfort Int. Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Rynek energii odnawialnej w Polsce i jego prespektywy w latach 2015-2020 Konferencja FORUM WYKONAWCY Janusz Starościk - KOMFORT INTERNATIONAL/SPIUG, Wrocław, 21 kwiecień 2015 13/04/2015 Internal Komfort

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii a bezpieczeństwo Europy - Polski - Regionu - Gminy

Odnawialne źródła energii a bezpieczeństwo Europy - Polski - Regionu - Gminy Konwent Burmistrzów i Wójtów Śląskiego Związku Gmin i Powiatów Odnawialne źródła energii a bezpieczeństwo Europy - Polski - Regionu - Gminy Prof. Jerzy Buzek, Parlament Europejski Członek Komisji Przemysłu,

Bardziej szczegółowo

PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 18.11.2015 r. COM(2015) 496 final ANNEXES 1 to 2 ZAŁĄCZNIKI Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie europejskiej statystyki dotyczącej cen gazu

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania instrumentami finansowymi ochrony środowiska w energetyce

Strategia zarządzania instrumentami finansowymi ochrony środowiska w energetyce Strategia zarządzania instrumentami finansowymi ochrony środowiska w energetyce Kliknij, Maciej aby Wiśniewski edytować styl wzorca podtytułu Consus S.A. ul. Dominikańska 9 87-100 Toruń www.consus.eu Polityka

Bardziej szczegółowo

Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze

Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze Konferencja Finansowanie kosztów osieroconych oraz finansowanie inwestycji w sektorze Rozwiązanie KDT a rozwój konkurencji na rynku energii elektrycznej Halina Bownik - Trymucha Departament Promowania

Bardziej szczegółowo

Numer 3 (67) 2013 Warszawa 2013

Numer 3 (67) 2013 Warszawa 2013 Numer 3 (67) 2013 Warszawa 2013 Sto dwudziesta dziewiàta publikacja Programu Wydawniczego Centrum Europejskiego Uniwersytetu Warszawskiego Redaktor naczelny: prof. dr hab. Dariusz Milczarek Zast pca redaktora

Bardziej szczegółowo

Konkurencja wewnątrz OZE - perspektywa inwestora branżowego. Krzysztof Müller RWE Polska NEUF 2010

Konkurencja wewnątrz OZE - perspektywa inwestora branżowego. Krzysztof Müller RWE Polska NEUF 2010 Konkurencja wewnątrz OZE - perspektywa inwestora branżowego Krzysztof Müller RWE Polska NEUF 2010 1 Wymiary optymalizacji w układzie trójkąta energetycznego perspektywa makro Minimalizacja kosztów dostarczanej

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Krajowy Operator Systemu Zielonych Inwestycji. GIS System Zielonych Inwestycji

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Krajowy Operator Systemu Zielonych Inwestycji. GIS System Zielonych Inwestycji Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Krajowy Operator Systemu Zielonych Inwestycji GIS System Zielonych Inwestycji Warszawa 2011 ystem ziel Rachunek Klimatyczny oferta dla beneficjentów

Bardziej szczegółowo

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA

KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA KONWERGENCJA ELEKTROENERGETYKI I GAZOWNICTWA vs INTELIGENTNE SIECI ENERGETYCZNE WALDEMAR KAMRAT POLITECHNIKA GDAŃSKA SYMPOZJUM NAUKOWO-TECHNICZNE Sulechów 2012 Kluczowe wyzwania rozwoju elektroenergetyki

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do wybranych narzędzi i modeli do zrównoważonego planowania energetycznego na poziomie lokalnym: REAM i SEC-BENCH

Wprowadzenie do wybranych narzędzi i modeli do zrównoważonego planowania energetycznego na poziomie lokalnym: REAM i SEC-BENCH Wprowadzenie do wybranych narzędzi i modeli do zrównoważonego planowania energetycznego na poziomie lokalnym: REAM i SEC-BENCH Endre Ottosen, NEPAS Doskonalenie poziomu edukacji w samorządach terytorialnych

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

KIC-InnoEnergy integracja badań, edukacji i innowacji w energetyce. Tomasz Szmuc tsz@agh.edu.pl

KIC-InnoEnergy integracja badań, edukacji i innowacji w energetyce. Tomasz Szmuc tsz@agh.edu.pl KIC-InnoEnergy integracja badań, edukacji i innowacji w energetyce Tomasz Szmuc tsz@agh.edu.pl Plan prezentacji 1. EIT i ogólne zasady Wspólnoty Wiedzy i Innowacji (Knowledge and Innovation Community).

Bardziej szczegółowo

Stanowisko. pozarządowych organizacji ekologicznych z Polski

Stanowisko. pozarządowych organizacji ekologicznych z Polski Stanowisko pozarządowych organizacji ekologicznych z Polski do Wniosków z piątego sprawozdania w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej: przyszłość polityki spójności zawartych w Komunikacie

Bardziej szczegółowo