Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione. Publikacja przeznaczona jedynie dla

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Publikacja objęta jest prawem autorskim. Wszelkie prawa zastrzeżone. Kopiowanie i rozpowszechnianie zabronione. Publikacja przeznaczona jedynie dla"

Transkrypt

1

2

3

4

5 RECENZENT Prof. dr hab. Janusz Józef Węc PROJEKT OKŁADKI Jadwiga Burek Fotografia na okładce: Š Vladvitek Dreamstime.com Książka dofinansowana przez Uniwersytet Jagielloński ze środków Instytutu Nauk Politycznych i Studiów Międzynarodowych Copyright by Tomasz Młynarski & Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Wydanie I, Kraków 2013 All rights reserved Niniejszy utwór ani żaden jego fragment nie może być reprodukowany, przetwarzany i rozpowszechniany w jakikolwiek sposób za pomocą urządzeń elektronicznych, mechanicznych, kopiujących, nagrywających i innych oraz nie może być przechowywany w żadnym systemie informatycznym bez uprzedniej pisemnej zgody Wydawcy. ISBN Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego Redakcja: ul. Michałowskiego 9/2, Kraków tel. (12) , tel./fax (12) Dystrybucja: tel. (12) , tel./fax (12) tel. kom , Konto: Bank PKO SA, nr

6 Pamięci Taty

7

8 Spis treści Wykaz ważniejszych skrótów i terminów Wstęp Część I. Polityka energetyczna Francji 1. Kształtowanie narodowych preferencji w świetle teorii integracji europejskiej Teorie integracji europejskiej wybór koncepcji Interes narodowy w świetle teorii integracji regionalnej neofunkcjonalizmu Kształtowanie i realizacja preferencji narodowych w koncepcji liberalizmu międzyrządowego Interes narodowy w świetle koncepcji nowego instytucjonalizmu Wnioski Bilans energetyczny i uwarunkowania surowcowe Francji Problem zależności energetycznej (import dependency) Francuskie zasoby strategicznych paliw kopalnych Węgiel Ropa naftowa Gaz ziemny Energetyka jądrowa i rynek energii elektrycznej Odnawialne źródła energii Wnioski Założenia, ramy instytucjonalne i główni aktorzy polityki energetycznej Francji Założenia i koncepcje polityki energetycznej Francji Fazy kształtowania założeń francuskiej polityki energetycznej Kształtowanie założeń polityki energetycznej w debacie publicznej Grenelle de l environnement Francuski model na tle trzech filarów polityki energetycznej UE Ramy instytucjonalne i główni aktorzy sektora energetycznego Funkcja kontrolno-nadzorcza Ministerstwo Ekologii, Zrównoważonego Rozwoju i Energii (Ministère de l Écologie, du Développement durable et de l Énergie MEDDE) Komisja Regulacji Energii (Commission de régulation de l énergie CRE)... 79

9 8 Spis treści Urząd Bezpieczeństwa Nuklearnego (Autorité de sûreté nucléaire ASN) Instytut Ochrony Radiologicznej i Bezpieczeństwa Jądrowego (L Institut de Radioprotection et de Sûreté Nucléaire IRSN) Funkcja badawczo-rozwojowa i doradcza Komisariat Energii Atomowej (Commissariat à l énergie atomique CEA) Agencja ds. Środowiska i Efektywności Energetycznej (Agence de l environnement et de la Maîtrise de l Énergie ADEME) Rada Polityki Jądrowej (Conseil de politique nucléaire CPN) Funkcja eksploatacyjno-przemysłowa AREVA Krajowa Agencja Zarządzania Odpadami Promieniotwórczymi (Agence Nationale pour la Gestion des Déchets Radioactifs ANDRA) EDF (Électricité de France) GDF-Suez Wnioski Energetyka jądrowa we Francji Geneza i rozwój energetyki jądrowej we Francji Powojenne początki programu jądrowego Plan Messmera tout électrique tout nucléaire Energetyka jądrowa na krajowej scenie politycznej w latach 80. i 90. XX wieku Znaczenie energetyki jądrowej dla Francji Polityczno-wojskowe atrybuty energetyki jądrowej Gospodarcze atrybuty energetyki jądrowej Problem społecznej akceptacji elektrowni jądrowych Wahania nastrojów opinii społecznej Perspektywy energetyki jądrowej we Francji Spór o przyszłość energetyki jądrowej w kampanii prezydenckiej Wizja Nicolasa Sarkozy ego energetyka jądrowa gwarancją niezależności Wizja François Hollande a energia jądrowa w zrównoważonym bilansie energetycznym Implikacje ograniczenia programu energetyki jądrowej Wnioski Część II. W kierunku wspólnej polityki energetycznej UE 5. Ewolucja i rozwój polityki energetycznej WE/UE Bilans energetyczny UE i kierunki importu surowców strategicznych

10 Spis treści Od EWWS i EWEA do wspólnego rynku energetycznego (internal energy market) Podstawy prawno-traktatowe polityki energetycznej WE/UE Ramy instytucjonalne UE odpowiedzialne za bezpieczeństwo energetyczne Instytucje unijne Dyrekcja Generalna ds. Energii (DG ENER) Rada UE Rola Parlamentu Europejskiego Unijne agencje wspierające Agencja Dostaw Euratom Agencja Wykonawcza ds. Konkurencyjności i Innowacji Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki Organizacje zintegrowane i podmioty współpracujące Europejska Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych Rada Europejskich Regulatorów Energii Łańcuch jest tak mocny jak jego najsłabsze ogniwo, czyli bezpieczeństwo dostaw i infrastruktury Rozwój transeuropejskiej infrastruktury przesyłu surowców Regulacje na rzecz bezpieczeństwa dostaw i w sytuacjach kryzysowych Budowa wspólnego rynku energetycznego wewnątrz UE Uwarunkowania liberalizacji sektora energetycznego w WE/UE Pakiety energetyczne jako instrumenty liberalizacji sektora energetycznego I pakiet II pakiet III pakiet Dokończenie Wewnętrznego Rynku Energii i organizacja rynków Wnioski Francja wobec polityki energetycznej UE i budowy Wewnętrznego Rynku Energii Liberalizacja sektora energetycznego we Francji: między solidaryzmem a indywidualizmem Bariery liberalizacji sektora energetycznego we Francji Tradycje interwencjonizmu państwa i konsekwencje fali nacjonalizacji Implikacje usług użyteczności publicznej i taryf regulowanych a prawa wolnego rynku Kształtowanie i ewolucja postaw wobec procesu liberalizacji sektora energetycznego we Francji Francja w początkowej fazie procesu liberalizacji sektora energetycznego Stanowisko Francji wobec liberalizacji sektora energetycznego po 2000 roku

11 10 Spis treści Minimum europeizacji Od protekcjonizmu do patriotyzmu gospodarczego Adaptacja francuskiego sektora energetycznego do wymogów kolejnych pakietów energetycznych Demonopolizacja i liberalizacja rynku energii elektrycznej we Francji w świetle wymogów kolejnych pakietów energetycznych Filozofia wspólnotowa a interes narodowy. Nowa organizacja rynku energii elektrycznej la loi NOME Raport Champsaur Akceptacja Komisji, protest konkurentów Liberalizacja francuskiego rynku gazu Francja a unbundling, czyli trzeci etap liberalizacji Spór Komisji z Francją o praktyki monopolistyczne w sektorze energetycznym Problem umów długoterminowych Blokowanie rynku gazu Blokowanie rynku energii elektrycznej Zmowy kartelowe i podział rynku Wnioski W kierunku zewnętrznej polityki energetycznej UE Podstawy prawno-traktatowe i instytucjonalizacja zewnętrznego wymiaru polityki energetycznej UE Znaczenie art. 308 TWE dla rozwoju współpracy w sektorze energii TEWWS TEWG i TEWEA Traktaty z Maastricht, Amsterdamu i Nicei Traktat lizboński Pogłębienie zewnętrznego wymiaru współpracy energetycznej w UE w świetle inicjatyw Komisji Europejskiej w pierwszej dekadzie XXI wieku Instrumenty zewnętrznej polityki energetycznej UE Dialog energetyczny UE Rosja Problem zróżnicowanych strategii energetycznych państw członkowskich UE Wnioski Francja wobec architektury zewnętrznej polityki energetycznej UE Francuska wizja zewnętrznego wymiaru polityki energetycznej UE Strategiczne kierunki i praktyka polityki energetycznej Francji Znaczenie Zasobów Dalekiej Północy dla bezpieczeństwa energetycznego Francji Koncepcje i współpraca energetyczna w basenie Morza Śródziemnego Unia dla Śródziemnomorza wizja i realizacja Mediterranean Solar Plan Śródziemnomorski Plan Słoneczny Współpraca Francji w sektorze energetyki jądrowej z krajami Afryki Północnej

12 Spis treści Polityka zagraniczna Francji wobec Rosji w sektorze energetycznym Historyczne tło relacji francusko-rosyjskich Francusko-rosyjska współpraca gospodarcza Współpraca narodowych czempionów a jedność polityki energetycznej UE Energetyka jako element strategicznej współpracy Wnioski Część III. Klimatyczne implikacje dla polityki energetycznej UE 9. Polityka klimatyczna UE Globalne wysiłki UE na rzecz ochrony klimatu Rozwój polityki klimatycznej UE i implikacje dla państw członkowskich Płaszczyzny rozwoju polityki klimatycznej WE/UE Prawno-traktatowe podstawy polityki klimatycznej Rozwój polityki klimatycznej w WE/UE Pakiet energetyczno-klimatyczny UE Logika i założenia systemu EU ETS Wizja gospodarki zeroemisyjnej Implikacje polityki klimatycznej dla bezpieczeństwa energetycznego państw członkowskich Problem zróżnicowanej struktury produkcji energii państw członkowskich Wyzwania EU ETS dla Polski Wnioski Francja wobec rozwoju polityki klimatycznej UE i międzynarodowych inicjatyw przeciwdziałania globalnemu ociepleniu Atuty niskoemisyjnego sektora energii elektrycznej Francji wobec EU ETS Emisja CO 2 we Francji Dążenia Francji do uznania energii jądrowej za czyste źródło energii Międzynarodowe aspiracje i niepowodzenia Francji w objęciu przywództwa w dziedzinie klimatu Próba odrobienia zaległości Plan sprawiedliwości klimatycznej, czyli ambicji przywódczych ciąg dalszy Dyplomacja atomowa w świetle aspiracji Francji do przywództwa klimatycznego Reaktory jądrowe w służbie walki z globalnym ociepleniem? Energetyka jądrowa w polityce zagranicznej Nicolasa Sarkozy ego Francja jako promotor celów klimatycznych na poziomie UE Postulat wprowadzenia podatku węglowego Upowszechnić politykę klimatyczną dążenia francuskiej prezydencji w Radzie UE w 2008 roku

13 12 Spis treści Realizacja unijnych i międzynarodowych zobowiązań walki z globalnym ociepleniem na poziomie krajowym Rozwój i trudności w implementacji polityki klimatycznej w kraju Rewolucja ekologiczna o nazwie Grenelle de l environnement Wnioski Zakończenie Załączniki Spis rysunków i tabel Bibliografia Résumé Indeks osób

14 Wykaz ważniejszych skrótów i terminów AAU Assigned Amount Unit (jednostka przyznanej emisji, umowna jednostka przyznanych praw do emisji gazów cieplarnianych; 1 AAU = 1 tona ekwiwalentu CO 2 ) ACER Agency for the Cooperation of Energy Regulators (Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki) AREVA grupa przemysłu jądrowego CCS Carbon Capture and Storage (wychwytywanie i geologiczne składowanie dwutlenku węgla) CDM Clean Development Mechanism (Mechanizm Czystego Rozwoju) CEA Commissariat à l énergie atomique (Komisariat Energii Atomowej) COP Conference of Parties (Konferencja Stron) CPN Conseil de politique nucléaire (Rada Polityki Jądrowej) CRE Commission de régulation de l énergie (Komisja ds. Regulacji Energetyki) ECT Energy Community Treaty (Traktat o Wspólnocie Energetycznej) EDF Électricité de France ENP European Neighbourhood Policy (Europejska Polityka Sąsiedztwa) ENTSO European Network of Transmission System Operators (Europejska Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych Energii) EPCIP European Programme for Critical Infrastructure Protection (Europejski Program dla Ochrony Infrastruktury Krytycznej) EPR European Pressurized Reactor (Europejski Reaktor Ciśnieniowy) ETS Emission Trading Schemes (system handlu uprawnieniami do emisji) EU ETS European Union Emissions Trading System (Europejski System Handlu Uprawnieniami do Emisji) EWEA Europejska Wspólnota Energii Atomowej (European Atomic Energy Community) EWG Europejska Wspólnota Gospodarcza (European Economic Community) EWWS Europejska Wspólnota Węgla i Stali (European Coal and Steel Community) GDF-Suez Gaz de France-Suez GHG Greenhouse Gas Emission (gazy cieplarniane) GJ gigadżul (jednostka energii, również ciepła; 1 gigadżul = 1 mld dżuli) GWh gigawatogodzina (jednostka zużycia energii elektrycznej) HHI Indeks Herfindahla-Hirschmana (wskazuje poziom koncentracji rynku, który definiuje się jako sumę kwadratów udziałów rynkowych, i określa szacunkowy poziom zagęszczenia w danym sektorze oraz poziom konkurencji) IEM Internal Energy Market (Wewnętrzny Rynek Energii) INSEE Institut National de la Statistique et des Études Économiques (francuski urząd statystyczny)

15 14 Wykaz ważniejszych skrótów i terminów IPCC Intergovernmental Panel on Climate Change (Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu) ISO Independent Systems Operator (niezależny operator systemu) ITO Independent Transmission Operator (niezależny operator przesyłu) JAE Jednolity Akt Europejski KE Komisja Europejska kwh kilowatogodzina LNG Liquefied Natural Gas (gaz ziemny skroplony, przechowywany i transportowany w postaci ciekłej) MAEA Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (International Atomic Energy Agency IAEA) Mtoe (million tonnes of oil equivalent) milion ton ekwiwalentu ropy MW megawat MWh megawatogodzina Narodowi czempioni duże korporacje w strategicznych sektorach, od których oczekuje się, że będą nie tylko dążyć do zysku, lecz również służyć interesom narodu NOME (Nouvelle Organisation du Marché de l Électricité) nowe prawo organizacji rynku energii elektrycznej OECD Organization for Economic Co-operation and Development (Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju) OEEC Organization for European Economic Co-operation (Organizacja Europejskiej Współpracy Gospodarczej) OSD Operator Systemu Dystrybucyjnego OSP Operator Systemu Przesyłowego Ownership unbundling rozdział własnościowy OZE odnawialne źródła energii (Renewable Energy Sources, RES) Przedsiębiorstwo publiczne przedsiębiorstwo, na które władze publiczne wywierają, bezpośrednio lub pośrednio, dominujący wpływ przez: (a) posiadanie większości kapitału przedsiębiorstwa, (b) posiadanie większości głosów udziałów, lub (c) zdolność do mianowania ponad połowy członków zarządu lub organu nadzorczego RTE Réseau de Transport d Électricité (operator sieci przesyłowych) TEN-E Trans-European Networks for Energy (transeuropejskie sieci energetyczne) TEWEA Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej TEWG Traktat o Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej TEWWS Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Węgla i Stali TFUE Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej TL Traktat lizboński TPA (Third Party Access) zasada dostępu stron trzecich TUE Traktat o Unii Europejskiej TWE Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską UE Unia Europejska US Energy Information Administration (EIA) Amerykańska Agencja Informacji ds. Energii UPM l Union pour la Méditerranée (Unia dla Śródziemnomorza) Usługi publiczne (usługi interesu publicznego lub użyteczności publicznej) działalność gospodarcza użyteczności publicznej inicjowana przez władze publiczne i prowadzona przez nie lub zlecana odrębnym podmiotom (publicznym lub prywatnym)

16 Wykaz ważniejszych skrótów i terminów 15 Usługi użyteczności publicznej usługi świadczone przez władze publiczne w interesie ogółu i podlegające szczególnym obowiązkom (np. obowiązkowi świadczenia danej usługi na terytorium całego kraju, w przystępnych cenach, na porównywalnym poziomie jakości, niezależnie od opłacalności poszczególnych operacji), zapewniające solidarność oraz równość, m.in. usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym (np. usługi w zakresie dostaw energii elektrycznej, telekomunikacyjne, pocztowe, transportowe); określenie typu usług, które należą do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, zasadniczo pozostawia się państwom członkowskim

17

18 Wstęp Na początku budowy Unii wszystko było strategiczne. Teraz możemy powiedzieć, że energia jest strategiczna. Powstaje zatem pytanie, czy strategiczny ośrodek musi być na poziomie krajowym, czy na poziomie europejskim. (...) Europa musi odrzucić wszelkie formy nacjonalizmu w sektorze energetycznym (...) jedność (...) państw UE jest jedynym sposobem, by sprostać wyzwaniom energetycznym XXI wieku. José Manuel Barroso, kwiecień 2006 r. Cel badawczy Bezpieczeństwo energetyczne stało się jednym z podstawowych problemów determinujących współczesne stosunki międzynarodowe. Unia Europejska, będąc jednym z największych konsumentów energii na świecie, jest szczególnie uzależniona od importu źródeł energii. Rodzi to poważne wyzwanie dla bezpieczeństwa energetycznego Unii w XXI wieku. Zamierzeniem badawczym tej publikacji jest ukazanie roli Francji, głównego aktora w formułowaniu współpracy w sektorze energetycznym we Wspólnotach Europejskich/Unii Europejskiej. Podmiotem analizy, obejmującej kształtowanie się i artykułowanie preferencji narodowych, jest Francja w procesie uwspólnotowienia sektora energetycznego, rozumianego jako dynamiczny transfer obszaru integracyjnego podporządkowanego dotąd reżimowi metody międzyrządowej do sfery objętej już zasadami metody wspólnotowej 1. Wyjątkowość Francji wynika nie tylko z rangi tego kraju jako konsumenta energii w UE, ale przede wszystkim z wysoko rozwiniętego programu energetyki jądrowej, unikatowego w skali europejskiej i światowej. W niniejszym opracowaniu ukazano rolę szczególnego aktora silnie ukierunkowującego przebieg procesu uwspólnotowienia założeń polityki energetycznej UE. 1 J.J. Węc, Spór o kształt instytucjonalny Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej , Księgarnia Akademicka, Kraków 2006, s. 10.

19 18 Wstęp Autor podejmuje próbę oceny stanowiska i wpływu Francji na proces rozwoju integracji w sektorze energetycznym jako elementu szerszego procesu integracji europejskiej. Przesłanką takiego ujęcia jest to, że wspólna polityka energetyczna UE jest wciąż w fazie dynamicznego rozwoju, dlatego tak ważne jest rozpoznanie rzeczywistych dążeń, zamierzeń i interesów Francji wyznaczającej ostateczny kształt owej polityki. Współpraca energetyczna stanowiła fundament integracji europejskiej od Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Węgla i Stali (z 18 kwietnia 1951 r.) i traktatów rzymskich ustanawiających: Europejską Wspólnotę Gospodarczą i Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (z 25 marca 1957 r.). W ramach Wspólnot Europejskich rozwijała się ona jednak w sposób specyficzny w konsekwencji pogłębiania integracji w innych sektorach. Podstawy traktatowe polityki energetycznej UE stworzył dopiero Traktat z Lizbony podpisany 13 grudnia 2007 roku w osobnym Tytule XXI Energetyka. Wprawdzie traktat ten nie zrodził wspólnej polityki energetycznej, na wzór wspólnej polityki rolnej, wspólnej polityki rybołówstwa, wspólnej polityki handlowej, wspólnej polityki transportowej czy wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (TFUE wymienia wprost polityki, którym nadaje nazwy wspólne ), lecz już samo wprowadzenie odrębnego tytułu obejmującego politykę Unii w dziedzinie energetyki w ramach kompetencji dzielonych stanowiło ważny krok w procesie uwspólnotowienia sektora energetycznego i zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego całej Wspólnoty. Przepisy TFUE stwarzają zatem podstawę prawną dla rozwoju polityki energetycznej UE. Unia dąży bowiem do pełnego uwspólnotowienia polityki energetycznej, które polega na transferze na szczebel unijny kompetencji państw członkowskich w tej dziedzinie i podporządkowaniu ich metodzie wspólnotowej (symbolicznym wyrazem tych dążeń jest m.in. wprowadzenie przez TL do TFUE nowego tytułu). Wspólna polityka energetyczna UE jest zatem w ciągłej fazie tworzenia (in the making), na potrzeby niniejszego opracowania autor posługuje się jednak terminem wspólna polityka energetyczna (w jej wymiarze wewnętrznym i zewnętrznym), uznając podstawę traktatową TFUE za fundament rozwoju wspólnego podejścia. Francja jest jednym z adresatów procesu europeizacji sektora energetycznego, ale także aktywnym architektem modelującym treść tego skomplikowanego procesu. Dlatego autor stara się wyjaśnić interakcję pomiędzy czynnikiem narodowym i wspólnotowym, prezentując wnioski wynikające z przeprowadzonej analizy badawczej. Książka jest próbą przedstawienia wpływów interesów narodowych Francji na proces kształtowania unijnej polityki energetycznej na tle jej ewolucji i rozwoju, zarówno w wymiarze wewnętrznym, jak i zewnętrznym. Skoncentrowano się tutaj na problemie uwspólnotowienia sektora energetycznego z wyłączeniem sektora naftowego, który od wielu lat podlega regułom wol-

20 Wstęp 19 nej konkurencji na poziomie globalnym i nie był objęty procesami liberalizacji realizowanymi przez Komisję Europejską 2. Problem ujmuje implikacje regionalne i globalne polityki Francji, a jego podjęcie wydaje się uzasadnione ze względów poznawczych oraz praktycznych, uwzględniających potrzebę analizy oddziaływania tego państwa na inne narodowe i ponadnarodowe ośrodki polityczne w czasie tworzenia się wspólnotowych mechanizmów bezpieczeństwa energetycznego UE. Analiza problemu badawczego została przeprowadzona na trzech płaszczyznach, co znalazło odzwierciedlenie w trzyczęściowej strukturze tekstu: 1) krajowej odnoszącej się do uwarunkowań i celów polityki energetycznej Francji; 2) regionalnej (UE) obejmującej dwa obszary badawcze: a) wewnętrzny: proces tworzenia wspólnego rynku energii, b) zewnętrzny: rozwój i ewolucja wspólnej polityki energetycznej UE w wymiarze zewnętrznym; 3) globalnej związanej z powstaniem polityki klimatycznej UE i dyfuzji aspektów energetycznych i klimatycznych. Ten wielopłaszczyznowy układ analizy pokrywa się z trzema filarami, na których została oparta unijna koncepcja bezpieczeństwa energetycznego: konkurencyjności, w ramach wspólnego rynku energetycznego, bezpieczeństwie dostaw, obejmującym dywersyfikację korytarzy importowych, celach polityki klimatycznej, integrowanej z polityką energetyczną. Takie ujęcie pozwala na ukazanie problematyki z dwóch perspektyw: ekonomicznej (liberalizacja i budowa wewnętrznego rynku energii) i geopolitycznej (zewnętrzny wymiar polityki energetycznej). Jednocześnie problem badawczy oparto na kilku założeniach: 1) Francja jest jednym z najważniejszych aktorów i aktywnym uczestnikiem współpracy w sektorze energetycznym UE. 2) Rynek energetyczny Francji jest jednym z największych pod względem wielkości i skali konsumpcji energii, stanowiąc podstawowy element rynku energetycznego Europy. 3) Francja jest aktorem o specyficznej strukturze energetycznej ze szczególną rolą energetyki jądrowej, co bezpośrednio przekłada się na odmienne interesy wyrażane w procesie tworzenia wspólnego rynku energetycznego oraz założeń polityki klimatycznej UE. 2 Różnice na rynku ropy i gazu wynikają ze specyfiki surowca i sposobu jego transportu. O ile handel ropą i jej produktami odbywa się na rynku globalnym, o tyle obrót gazem (wyłączając LNG) w dużej mierze ma wciąż wymiar regionalny, dostawy odbywają się przede wszystkim na podstawie długoterminowych kontraktów przez system gazociągów. W rezultacie rynek gazu ziemnego jest mało elastyczny i podatny na polityczne wpływy.

21

22

23 Bibliografia I. Źródła A. Prawodawstwo wspólnotowe Council Decision 2002/358/ECof 25 April 2002 concerning the approval, on behalf of the European Community, of the Kyoto Protocol to the United Nations Framework Convention on Climate Change and the joint fulfilment of commitments thereunder, Official Journal, L 130, Commission Decision 91/50/EEC of 16 January 1991 relating to a proceeding under Article 85 of the EEC Treaty (IV/ IJsselcentrale and others), Official Journal, L 028, Commission Decision of 12 June 2012 on State aid SA (C 17/07) (ex NN 17/07) implemented by France Regulated electricity tariffs in France, Official Journal, C 398/10, Commission Decision of 23 December 2003 setting up an executive agency, the Intelligent Energy Executive Agency, to manage Community action in the field of energy in application of Council Regulation (EC) No. 58/2003, Official Journal, L 5/85, Council Decision of 29 May 2006 on the conclusion by the European Community of the Energy Community Treaty, Official Journal, L 198/15, Council Directive 2004/67/EC of 26 April 2004 concerning measures to safeguard security of natural gas supply, Official Journal, L 127/92, Council Directive 2008/114/EC of 8 December 2008 on the identification and designation of European critical infrastructures and the assessment of the need to improve their protection, Official Journal, L 345, Council Directive 2008/114/EC of 8 December 2008 on the identification and designation of European critical infrastructures and the assessment of the need to improve their protection, Official Journal, L 345, Council Directive 90/377/EEC of 29 June 1990 concerning a Community procedure to improve the transparency of gas and electricity prices charged to industrial end-users, Official Journal, L 185, Council Directive 90/547/EEC of 29 October 1990 on the transit of electricity through transmission grids, Official Journal, L 313, Council Directive 91/296/EEC of 31 May 1991 on the transit of natural gas through grids, Official Journal, L 147, Council Regulation (EC) No. 2236/95 of 18 September 1995 laying down general rules for the granting of Community financial aid in the field of trans-european networks, Official Journal, L 228, Decision No. 1047/97/EC of the European Parliament and of the Council of 29 May 1997 amending Decision No. 1254/96/EC laying down a series of guidelines for trans-european energy networks, Official Journal, L 152, Decision No. 1364/2006/EC of the European Parliament and of the Council of 6 September 2006 laying down guidelines for trans-european energy networks and repealing Decision 96/391/EC and Decision No. 1229/2003/EC, Official Journal, L 262, Brussels,

24 318 Bibliografia Decision No. 406/2009/EC of the European Parliament and of the Council of 23 April 2009 on the effort of Member States to reduce their greenhouse gas emissions to meet the Community s greenhouse gas emission reduction commitments up to 2020, Official Journal L 140/136, Decyzja Komisji z dnia 11 sierpnia 2011 r. określająca skład i zasady działania Grupy Koordynacyjnej ds. Gazu i uchylająca decyzję Komisji 2006/791/W z dnia 7 listopada 2006 r., Dziennik Urzędowy, C 236, Decyzja Komisji z dnia 24 grudnia 2009 r. ustalająca, zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, wykaz sektorów i podsektorów uważanych za narażone na znaczące ryzyko ucieczki emisji (notyfikowana jako dokument nr C(2009) 10251), Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L 1/10, Decyzja Rady w sprawie sieci ostrzegania o zagrożeniach dla infrastruktury krytycznej (CIWIN), 2008/0200 (CNS), Bruksela, COM (2008), 676 final, Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 994/2012/U z dnia 25 października 2012 r. w sprawie ustanowienia mechanizmu wymiany informacji w odniesieniu do umów międzyrządowych w dziedzinie energii między państwami członkowskimi a państwami trzecimi, Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, L 299/13, Directive 2003/54/EC of the European Parliament and of the Council of 26 June 2003 concerning common rules for the internal market in electricity, Official Journal, L 176, Directive 2003/55/EC of the European Parliament and of the Council of 26 June 2003 concerning common rules for the internal market in natural gas, Official Journal, L 176, Directive 2003/87/EE of the European Parliament and of the Council of 13 October 2003 Establishin a Scheme for Greenhouse Gas Emission Allowance Trading within the Community and Amending Council Directive 96/61/E, Official Journal, L 275/32, Directive 2005/89/EC of the European Parliament and of the Council of 18 January 2006 concerning measures to safeguard security of electricity supply and infrastructure investment, Official Journal, L 33/22, Directive 2009/28/EE of the European Parliament and of the Council of 23 April 2009 on the promotion of the use of energy from renewable sources and amending and subsequently repealing Directives 2001/77/EC and 2003/30/EC, Official Journal, L 140/16, Directive 2009/29/EC of the European Parliament and of the Council of 23 April 2009 amending Directive 2003/87/EC so as to improve and extend the greenhouse gas emission allowance trading scheme of the Community, Official Journal, L 140/63, Directive 2009/72/EC of the European Parliament and of the Council of 13 July 2009 concerning common rules for the internal market in electricity and repealing Directive 2003/54/EC, Official Journal, L 211/5, Directive 2009/73/EC of the European Parliament and of the Council of 13 July 2009 concerning common rules for the internal market in natural gas and repealing Directive 2003/55/EC, Official Journal L 211/94, Directive 68/414/CEE du Conseil, du 20 décembre 1968 faisant obligation aux États membres de la C.E.E. de maintenir un niveau minimum de stocks de pétrole brut et/ou de produits pétroliers, Official Journal, L 308, Directive 90/377/CEE du Conseil, du 29 juin 1990 instaurant une procédure communautaire assurant la transparence des prix au consommateur final industriel de gaz et d électricité, Official Journal, L 185, Directive 96/92/EC of the European Parliament and of the Council of 19 December 1996 concerning common rules for the internal market in electricity, Official Journal, L 027, Directive 98/30/EC of the European Parliament and of the Council of 22 June 1998 concerning common rules for the internal market in natural gas, Official Journal, L 204, Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/W z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniająca i w następstwie uchylają-

Zadania Komisji Europejskiej w kontekście realizacji założeń pakietu klimatycznoenergetycznego

Zadania Komisji Europejskiej w kontekście realizacji założeń pakietu klimatycznoenergetycznego Zadania Komisji Europejskiej w kontekście realizacji założeń pakietu klimatycznoenergetycznego Marzena Chodor Dyrekcja Środowisko Komisja Europejska Slide 1 Podstawowe cele polityki klimatycznoenergetycznej

Bardziej szczegółowo

KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH

KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH Dr inż. LEON KURCZABINSKI Katowice, czerwiec, 2013 POZYCJA WĘGLA NA KRAJOWYM RYNKU ENERGII WĘGIEL = NIEZALEŻNO NOŚC ENERGETYCZNA ZALEŻNO

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO I POLITYKI KLIMATYCZNEJ

BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO I POLITYKI KLIMATYCZNEJ TOMASZ MŁYNARSKI FRANCJA W PROCESIE UWSPÓLNOTOWIENIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO I POLITYKI KLIMATYCZNEJ UNII EUROPEJSKIEJ WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU JAGIELLOŃSKIEGO WYDANIE I, KRAKÓW 2013, SS. 353 Francja

Bardziej szczegółowo

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD)

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 29 August 2013. 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION Brussels, 29 August 2013 13174/13 Interinstitutional File: 2013/0224 (COD) ENV 782 MAR 119 MI 708 ONU 86 CODEC 1921 INST 459 PARLNAT 214 COVER NOTE from: Polish Senate date

Bardziej szczegółowo

DŁUGOFALOWA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO UE. Jarosław Pietras

DŁUGOFALOWA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO UE. Jarosław Pietras DŁUGOFALOWA STRATEGIA BEZPIECZEŃSTWA ENERGETYCZNEGO UE Jarosław Pietras Projekcje przewidywanych zmian w kierunkach importu EU do2050 2011 reference scenario (= current policies) Treść decarbonisation

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w Unii Europejskiej Zobowiązania ekologiczne UE Zobowiązania ekologiczne UE na rok 2020 redukcja emisji gazów

Bardziej szczegółowo

Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej:

Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej: Jerzy Jendrośka Polityka energetyczna i ochrona środowiska w Unii Europejskiej: uwarunkowania prawne Efektywność energetyczna w budownictwie i przemyśle Wrocław, 14-15 listopada 2012 Zagadnienia Prawo

Bardziej szczegółowo

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 25 March 2014. 8148/14 Interinstitutional File: 2014/0011 (COD)

EN/PL COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION. Brussels, 25 March 2014. 8148/14 Interinstitutional File: 2014/0011 (COD) COUNCIL OF THE EUROPEAN UNION Brussels, 25 March 2014 8148/14 Interinstitutional File: 2014/0011 (COD) CLIMA 30 ENV 318 MI 307 IND 117 ENER 142 ECOFIN 305 TRANS 175 COMPET 191 CODEC 893 INST 173 PARLNAT

Bardziej szczegółowo

BARIERY INTEGRACJI UNII EUROPEJSKIEJ

BARIERY INTEGRACJI UNII EUROPEJSKIEJ POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE BARIERY INTEGRACJI UNII EUROPEJSKIEJ pod redakcją Heleny Tendery-Właszczuk Kraków 2009 4 Autorzy Wojciech Bąba rozdz. 4 Czesław Kłak rozdz. 1 Helena Tendera-Właszczuk rozdz.

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania historyczne, polityczne i ekonomiczne stosunków UE-Rosja. 1.Rosyjskie zasoby surowców energetycznych oraz zarys historyczny odkryć

Uwarunkowania historyczne, polityczne i ekonomiczne stosunków UE-Rosja. 1.Rosyjskie zasoby surowców energetycznych oraz zarys historyczny odkryć Spis treści: Wstęp Rozdział I Znaczenie problemów energetycznych dla bezpieczeństwa państw 1.Energia, gospodarka, bezpieczeństwo 1.1.Energia, jej źródła i ich znaczenie dla człowieka i gospodarki 1.2.Energia

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

Polityka rozwoju OZE w nowej polityce energetycznej i klimatycznej UE. 27 października 2008 Izabela Kielichowska, MBA Ecofys Poland Sp. z o.o.

Polityka rozwoju OZE w nowej polityce energetycznej i klimatycznej UE. 27 października 2008 Izabela Kielichowska, MBA Ecofys Poland Sp. z o.o. Polityka rozwoju OZE w nowej polityce energetycznej i klimatycznej UE 27 października 2008 Izabela Kielichowska, MBA Ecofys Poland Sp. z o.o. Zawartość wykładu Kilka słów o Ecofys Rys historyczny Zakres

Bardziej szczegółowo

System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku 2020 dla wytwórców energii elektrycznej i ciepła

System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku 2020 dla wytwórców energii elektrycznej i ciepła Konferencja Przyszłość systemu handlu uprawnieniami CO 2 a poziom kosztów osieroconych Warszawa, 18 października 2011 System handlu uprawnieniami CO 2 oraz system rozliczania emisji SO 2 i NO x do roku

Bardziej szczegółowo

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej?

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Miasto 2010 efektywność energetyczna w miastach Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE SEKTORA ENERGETYKI ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH NOWEGO OKRESU PROGRAMOWANIA PROPOZYCJE KE

WSPARCIE SEKTORA ENERGETYKI ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH NOWEGO OKRESU PROGRAMOWANIA PROPOZYCJE KE WSPARCIE SEKTORA ENERGETYKI ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ W RAMACH NOWEGO OKRESU PROGRAMOWANIA 2014-2020 PROPOZYCJE KE DEPARTAMENT KOORDYNACJI PROGRAMÓW INFRASTRUKTURALNYCH NA JAKIM ETAPIE JESTEŚMY? 6 październik

Bardziej szczegółowo

ZIELONA KSIĘGA W SPRAWIE EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ CZYLI OSIĄGAĆ WIĘCEJ ZUŻYWAJĄC MNIEJ

ZIELONA KSIĘGA W SPRAWIE EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ CZYLI OSIĄGAĆ WIĘCEJ ZUŻYWAJĄC MNIEJ ZIELONA KSIĘGA W SPRAWIE EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ CZYLI OSIĄGAĆ WIĘCEJ ZUŻYWAJĄC MNIEJ Autor: Małgorzata Kozak, pracownik Departamentu Integracji Europejskiej i Studiów Porównawczych URE (Biuletyn Urzędu

Bardziej szczegółowo

Recenzja: dr hab. prof. Uniwersytetu Warszawskiego Tomasz Grzegorz Grosse. Redaktor prowadząca: Anna Raciborska. Redakcja: Dorota Kassjanowicz

Recenzja: dr hab. prof. Uniwersytetu Warszawskiego Tomasz Grzegorz Grosse. Redaktor prowadząca: Anna Raciborska. Redakcja: Dorota Kassjanowicz Recenzja: dr hab. prof. Uniwersytetu Warszawskiego Tomasz Grzegorz Grosse Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja: Dorota Kassjanowicz Korekta: Dorota Kassjanowicz, Joanna Barska, Monika Tacikowska

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej

Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej Akademia Finansów Polskie Towarzystwo Współpracy z Klubem Rzymskim Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej dr Konrad Prandecki kprand@interia.pl Plan wystąpienia Znaczenie energii we

Bardziej szczegółowo

Rynki energii elektrycznej

Rynki energii elektrycznej Rynki energii elektrycznej Profesor Władysław Mielczarski www.i15.p.lodz.pl/~w.mielczarski Naukowe Koło Prawa Energetycznego Uniwersytet Łódzki 24 kwietnia 2013 Połączone systemy energetyczne NORDEL RAO

Bardziej szczegółowo

System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Polski, Czech i Niemiec

System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Polski, Czech i Niemiec System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Porównanie strategii i doświadczeń Polski, Czech i Niemiec mgr Łukasz Nadolny Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie 30/03/2011 Natalia Matyba PLAN PREZENTACJI I. Strategia Europa 2020 nowe kierunki działao Unii

Bardziej szczegółowo

Ograniczanie rozproszonej emisji CO2 w prawodawstwie międzynarodowym, unijnym oraz polskim

Ograniczanie rozproszonej emisji CO2 w prawodawstwie międzynarodowym, unijnym oraz polskim Ograniczanie rozproszonej emisji CO w prawodawstwie międzynarodowym, unijnym oraz polskim Dr hab. Zbigniew Bukowski, prof. UKW, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, Kierownik Katedry Prawa Administracyjnego

Bardziej szczegółowo

Spór o kształt ustrojowy Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej

Spór o kształt ustrojowy Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej Janusz Józef Węc Spór o kształt ustrojowy Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej 1950-2010 Między ideą ponadnarodowości a współpracą międzyrządową. Analiza politologiczna Kraków 2012 Spis treści Uwagi

Bardziej szczegółowo

Adam Kozierkiewicz JASPERS

Adam Kozierkiewicz JASPERS Adam Kozierkiewicz JASPERS Europa 2020 Flagship initiatives Priorities Targets Digital agenda for Europe Innovation Union Youth on the move Resource efficient Europe An industrial policy for the globalisation

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz literatury... XVII Przedmowa... XIX

Spis treści. Wykaz literatury... XVII Przedmowa... XIX Wykaz skrótów... XIII Wykaz literatury... XVII Przedmowa... XIX Rozdział I. Zagadnienia wprowadzające... 1 1. Prawo Unii Europejskiej jako akademicka dyscyplina prawa... 3 I. Rozwój autonomicznej dyscypliny

Bardziej szczegółowo

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych Pakiet "Czysta Energia dla u" Europejska strategia dotycząca paliw alternatywnych i towarzyszącej im infrastruktury Warszawa, 15 kwietnia 2013 Katarzyna Drabicka, Policy Officer, European Commission, DG

Bardziej szczegółowo

Renty strukturalne. jako instrument prawny wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej. Dorota Milanowska. Wydanie 1

Renty strukturalne. jako instrument prawny wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej. Dorota Milanowska. Wydanie 1 Renty strukturalne jako instrument prawny wspólnej polityki rolnej Unii Europejskiej Dorota Milanowska Wydanie 1 Warszawa 2012 Redaktor prowadzący: Katarzyna Bojarska Opracowanie redakcyjne: Hanna Czerniewska

Bardziej szczegółowo

Inteligentna Energia Program dla Europy

Inteligentna Energia Program dla Europy Inteligentna Energia Program dla Europy informacje ogólne, priorytety. Antonina Kaniszewska Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji (2007-2013) Competitiveness and Innovation framework Programme

Bardziej szczegółowo

CO 2 w transporcie. Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery

CO 2 w transporcie. Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery CO 2 w transporcie Tomasz Chruszczow Dyrektor Departamentu Zmian Klimatu i Ochrony Atmosfery 1 Ochrona klimatu Ochrona klimatu jest od co najmniej 15 lat jednym z najwaŝniejszych globalnych zagadnień obejmujących

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Polska w Onii Europejskiej

Polska w Onii Europejskiej A/452928 Polska w Onii Europejskiej - wybrane polityki sektorowe Wydawnictwo SGGW Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 9 1. CHARAKTERYSTYKA PORÓWNAWCZA GOSPODAREK POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ 11 1.1. Dynamika

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA PORADNIKA SPOTKANIE Z KE 18 MAJA 2015R.

PREZENTACJA PORADNIKA SPOTKANIE Z KE 18 MAJA 2015R. PORADNIK PRZYGOTOWANIA INWESTYCJI Z UWZGLĘDNIENIEM ZMIAN KLIMATU, ICH ŁAGODZENIA I PRZYSTOSOWANIA DO TYCH ZMIAN ORAZ ODPORNOŚCI NA KLĘSKI ŻYWIOŁOWE MINISTERSTWO ŚRODOWISKA DEPARTAMENT ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU

Bardziej szczegółowo

Kryminologiczna i prawna problematyka środków odurzających. Temat XIV Narkotyki i narkomania w prawie europejskim

Kryminologiczna i prawna problematyka środków odurzających. Temat XIV Narkotyki i narkomania w prawie europejskim Kryminologiczna i prawna problematyka środków odurzających Temat XIV Narkotyki i narkomania w prawie europejskim Czy istnieje europejska polityka narkotykowa? Podstawy prawne dla ewentualnego kształtowania

Bardziej szczegółowo

Pakiet komunikatów Komisji Europejskiej Wewnętrzny rynek energii elektrycznej: najlepsze wykorzystanie pomocy publicznej

Pakiet komunikatów Komisji Europejskiej Wewnętrzny rynek energii elektrycznej: najlepsze wykorzystanie pomocy publicznej Pakiet komunikatów Komisji Europejskiej Wewnętrzny rynek energii elektrycznej: najlepsze wykorzystanie pomocy publicznej Kontekst rynku wewnętrznego energii i wystarczalności generacji energii elektrycznej/

Bardziej szczegółowo

ZARYS EWOLUCJI WSPÓLNEGO RYNKU ENERGII W UNII EUROPEJSKIEJ

ZARYS EWOLUCJI WSPÓLNEGO RYNKU ENERGII W UNII EUROPEJSKIEJ Anna Czech Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach ZARYS EWOLUCJI WSPÓLNEGO RYNKU ENERGII W UNII EUROPEJSKIEJ Wprowadzenie Tworzenie Wspólnego Rynku Energii jest dla Unii Europejskiej wielkim wyzwaniem, którego

Bardziej szczegółowo

Konferencja klimatyczna ONZ w Doha

Konferencja klimatyczna ONZ w Doha Konferencja klimatyczna ONZ w Doha Wprowadzenie Konferencja Stron (ang. Conference of the Parties - COP) jest najwaŝniejszym organem Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (ang.

Bardziej szczegółowo

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland

GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland GLOBAL METHANE INITIATIVE PARTNERSHIP-WIDE MEETING 12-14.10.2011 Kraków, Poland INSTITUTE OF TECHNOLOGY AND LIVE SCIENCES POZNAŃ BRANCH Department of Environmental Management in Livestock Buildings and

Bardziej szczegółowo

STANOWISKO RZĄDU. Tytuł

STANOWISKO RZĄDU. Tytuł STANOWISKO RZĄDU I. METRYKA DOKUMENTU Tytuł Communication from the Commission to the European Parliament, the Council, the European Economic and Social Committee and the Committee of the Regions IMPROVING

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek dotyczący ROZPORZĄDZENIA RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek dotyczący ROZPORZĄDZENIA RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 25.10.2004 COM(2004) 710 końcowy 2004/0253 (CNS) Wniosek dotyczący ROZPORZĄDZENIA RADY zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 ustanawiające wspólne

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty transportu zrównoważonego

Wybrane aspekty transportu zrównoważonego [1 000 toe] Logistyka - nauka Urszula Motowidlak Uniwersytet Łódzki Wybrane aspekty transportu zrównoważonego Transport, obok rolnictwa i przemysłu, stał się jednym z podstawowych działów europejskiej

Bardziej szczegółowo

CO2 w transporcie. Kierunki działań podejmowanych przez UE

CO2 w transporcie. Kierunki działań podejmowanych przez UE CO2 w transporcie. Kierunki działań podejmowanych przez UE Warszawa, 23 lutego 2010 Marzena Chodor DG Środowisko, Komisja Europejska Transport wyzwanie na najbliŝsze lata Emisje GC z transportu wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Polityka klimatyczno-energetyczna UE

Polityka klimatyczno-energetyczna UE Załącznik nr 1 do Zielonej Księgi Narodowego Programu Redukcji Emisji Gazów Cieplarnianych Polityka klimatyczno-energetyczna UE OPRACOWANIE Grupa Robocza ds. Czystych Technologii Węglowych Społeczna Rada

Bardziej szczegółowo

Strategia EUROPA 2020 / Adamus, Łukasz.- Journal of Ecology and Health.- 2011, R.15, nr 1, s. 2

Strategia EUROPA 2020 / Adamus, Łukasz.- Journal of Ecology and Health.- 2011, R.15, nr 1, s. 2 Publikacje pracowników w 2011 roku Strategia EUROPA 2020 / Adamus, Łukasz.- Journal of Ecology and Health.- 2011, R.15, nr 1, s. 2 Perspektywy rozwoju zrównoważonego budownictwa w świetle wybranych międzynarodowych

Bardziej szczegółowo

PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 292/19

PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 292/19 1.11.2013 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 292/19 KOMISJA EUROPEJSKA, DECYZJA WYKONAWCZA KOMISJI z dnia 31 października 2013 r. dotycząca dostosowania rocznych limitów emisji państw członkowskich

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia 16 grudnia 2011 r. Sprawozdanie nr 111/2011 Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

INTEGRACJA EUROPEJSKA

INTEGRACJA EUROPEJSKA A 388687 INTEGRACJA EUROPEJSKA Podręcznik,akademicki redakcja naukowa Antoni Marszałek Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne Warszawa 2004 Spis treści Wstęp 17 Część pierwsza PODSTAWOWE ZASADY INTEGRACJI 23

Bardziej szczegółowo

W stronę energii niskowęglowej. dr Derek M. Taylor Doradca ds. Energetyki Komisja Europejska

W stronę energii niskowęglowej. dr Derek M. Taylor Doradca ds. Energetyki Komisja Europejska W stronę energii niskowęglowej dr Derek M. Taylor Doradca ds. Energetyki Komisja Europejska Spis treści Energia w UE w roku 2006 Pierwszy Pakiet Energetyczno- Klimatyczny Zakończenie budowy Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Konferencja Transfer wiedzy w dziedzinie zrównoważonego wykorzystania energii Poznań, 22.05.2012. Tomasz Pawelec

Konferencja Transfer wiedzy w dziedzinie zrównoważonego wykorzystania energii Poznań, 22.05.2012. Tomasz Pawelec DZIAŁANIA LOKALNE I REGIONALNE W ZAKRESIE ZRÓWNOWAŻONEJ ENERGII I OGRANICZANIA EMISJI GAZÓW CIEPLARNIANYCH PRZYKŁADY POLSKICH DOŚWIADCZEŃ REGIONALNYCH I LOKALNYCH Konferencja Transfer wiedzy w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

Program operacyjny Bezpieczeństwo Energetyczne, Infrastruktura, Środowisko Cel tematyczny 4 i 7.5

Program operacyjny Bezpieczeństwo Energetyczne, Infrastruktura, Środowisko Cel tematyczny 4 i 7.5 Program operacyjny Bezpieczeństwo Energetyczne, Infrastruktura, Środowisko Cel tematyczny 4 i 7.5 2 Koncentracja tematyczna: 1) cele tematyczne (CT): - określają ogólne obszary tematyczne, w których interwencje

Bardziej szczegółowo

VIII FORUM ENERGETYCZNE

VIII FORUM ENERGETYCZNE VIII Forum Energetyczne 1 VIII FORUM ENERGETYCZNE Sopot, 16 18 Grudnia 2013 r. Europa znalazła się w sytuacji paradoksu energetycznego. Spowolnienie gospodarcze, wzrost efektywności energetycznej i udziału

Bardziej szczegółowo

Rozwój infrastruktury elektroenergetycznej w aspekcie bezpieczeństwa ekologicznego w świetle unijnych regulacji prawnych

Rozwój infrastruktury elektroenergetycznej w aspekcie bezpieczeństwa ekologicznego w świetle unijnych regulacji prawnych Rozwój infrastruktury elektroenergetycznej w aspekcie bezpieczeństwa ekologicznego w świetle unijnych regulacji prawnych Autor: Waldemar Dołęga - Instytut Energoelektryki, 50 370 Wrocław, ul. Wybrzeże

Bardziej szczegółowo

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU

UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU UWARUNKOWANIA PRAWNE ROZWOJU BIOGAZU Według przepisów prawa UE i Polski inż. Bartłomiej Asztemborski basztemborski@kape.gov.pl dr inż. Ryszard Wnuk Zmień odpady na zysk - Biogazownia w Twojej gminie Rozwój

Bardziej szczegółowo

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r.

Unijny rynek gazu model a rzeczywistość. Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Unijny rynek gazu model a rzeczywistość Zmiany na europejskich rynkach gazu i strategie największych eksporterów Lidia Puka PISM, 21.06.2012 r. Analiza trendów Wydobycie gazu w UE w 2010 r. Holandia Wielka

Bardziej szczegółowo

STUDIA I ANALIZY EUROPEJSKIE NR 6/2010

STUDIA I ANALIZY EUROPEJSKIE NR 6/2010 STUDIA I ANALIZY EUROPEJSKIE NR 6/2010 PRZYGOTOWANY PRZY WSPÓŁPRACY PUNKTU INFORMACYJNEGO KOMISJI EUROPEJSKIEJ EUROPE DIRECT BYDGOSZCZ ORAZ WYŻSZEJ SZKOŁY GOSPODARKI POŚWIĘCONYCH ZAGADNIENIOM ROCZNEJ STRATEGII

Bardziej szczegółowo

PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE

PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE FORUM BRANŻOWYCH ORGANIZACJI GOSPODARCZYCH PAKIET KLIMATYCZNO ENERGETYCZNY UE SZANSA DLA INNOWACJI CZY ZAGROŻENIE DLA GOSPODARKI? STANOWISKO PRZEMYSŁU ANDRZEJ WERKOWSKI PRZEWODNICZĄCY FORUM CO2 WARSZAWA,

Bardziej szczegółowo

Pakiet Klimatyczno- Energetyczny i 7. Program Badań i Technologii UE

Pakiet Klimatyczno- Energetyczny i 7. Program Badań i Technologii UE Dywersyfikacja dostaw ciepła dla Miasta Rybnik Pakiet Klimatyczno- Energetyczny i 7. Program Badań i Technologii UE Prof. Jerzy Buzek Poseł do Parlamentu Europejskiego Członek Komisji Przemysłu, Badań

Bardziej szczegółowo

Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko

Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Joanna Kopczyńska Departament Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 1 22 grudnia 2014 Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego 2010-2020: Regiony, Miasta, Obszary Wiejskie, przyjęta przez Radę

Bardziej szczegółowo

Pierwsza polska prezydencja w Unii Europejskiej

Pierwsza polska prezydencja w Unii Europejskiej PIERWSZA POLSKA PREZYDENCJA W UNII EUROPEJSKIEJ UWARUNKOWANIA PROCESY DECYZYJNE OSIĄGNIĘCIA I NIEPOWODZENIA Janusz Józef Węc Pierwsza polska prezydencja w Unii Europejskiej Uwarunkowania Procesy decyzyjne

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 15 września 2016 r.

Warszawa, 15 września 2016 r. Warszawa, 15 września 2016 r. Stanowisko Polskiego Komitetu Energii Elektrycznej dotyczące komunikatu Komisji Europejskiej COM(2016) 501 final: Europejska strategia na rzecz mobilności niskoemisyjnej W

Bardziej szczegółowo

IZBA GOSPODARCZA GAZOWNICTWA

IZBA GOSPODARCZA GAZOWNICTWA IZBA GOSPODARCZA GAZOWNICTWA Pozyskiwanie środków UE na inwestycje firm gazowniczych w perspektywie budżetowej 2014-2020 Warszawa, 2 grudnia 2011 r. KIM JESTEŚMY Izba Gospodarcza Gazownictwa została utworzona

Bardziej szczegółowo

REMIT Kto ma obowiązek publikować informacje wewnętrzne?

REMIT Kto ma obowiązek publikować informacje wewnętrzne? REMIT Kto ma obowiązek publikować informacje wewnętrzne? Autorzy: Łukasz Jankowski, radca prawny, szef Departamentu Prawa Energetycznego i Jakub Kasnowski, aplikant radcowski, Chałas i Wspólnicy Kancelaria

Bardziej szczegółowo

1 Zmiany emisji gazów cieplarnianych w Polsce w latach na tle zmian emisji w krajach UE

1 Zmiany emisji gazów cieplarnianych w Polsce w latach na tle zmian emisji w krajach UE 1 Zmiany emisji gazów cieplarnianych w Polsce w latach 1990-2005 na tle zmian emisji w krajach UE Skali emisji gazów cieplarnianych i zmian, jakie dokonały się na przestrzeni ostatnich lat w mieście Poznaniu

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Rozdział I. Rozdział II. Rozdział III

SPIS TREŚCI. Rozdział I. Rozdział II. Rozdział III SPIS TREŚCI Wykaz skrótów i akronimów... 12 Foreword... 15 Wprowadzenie... 17 Rozdział I WEWNĘTRZNE UWARUNKOWANIA SZWAJCARSKIEJ POLITYKI INTEGRACYJNEJ... 23 1.1. Demokracja bezpośrednia... 24 1.2. Federalizm...

Bardziej szczegółowo

http://ec.europa.eu/dgs/clima/mission/index_en.htm

http://ec.europa.eu/dgs/clima/mission/index_en.htm Nazwa Komisja Europejska European Commission strona pl European Commission Directorate-General for Energy European Commission Directorate-General for the Environment European Commission Directorate-General

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Pułapki dyrektywy EU-ETS czyżby pyrrusowe zwycięstwo?

Pułapki dyrektywy EU-ETS czyżby pyrrusowe zwycięstwo? Pułapki dyrektywy EU-ETS czyżby pyrrusowe zwycięstwo? Maciej M. Sokołowski Dyrektor Wykonawczy Rady Debata Szanse realizacji Pakietu Klimatyczno-Energetycznego 13 lipca 2010 r. Warszawa Dyrektywa EU-ETS

Bardziej szczegółowo

Nowe uwarunkowania na rynku energii elektrycznej w 2012 roku szanse i zagrożenia dla uczestników rynku

Nowe uwarunkowania na rynku energii elektrycznej w 2012 roku szanse i zagrożenia dla uczestników rynku Nowe uwarunkowania na rynku energii elektrycznej w 2012 roku szanse i zagrożenia dla uczestników rynku SESJA PLENARNA II, 9 maja 2012 r XVIII Konferencja Naukowo-Techniczna RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ:

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Białystok Poznań 2009 3 copyright by: Fundacja Ekonomistów Środowiska i Zasobów

Bardziej szczegółowo

Polityka klimatyczna Unii Europejskiej

Polityka klimatyczna Unii Europejskiej Polityka klimatyczna Unii Europejskiej Wprowadzenie Jesteśmy niemal w przededniu niezwykle waŝnego wydarzenia, jakim jest Szczyt Klimatyczny, który juŝ po raz drugi odbędzie się w Polsce. W dniach 11-22

Bardziej szczegółowo

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011 Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku Zespół ds. opracowania ramowego zintegrowanego programu regionalnego, 7 listopada, 2011 Cele bieżącej i przyszłej polityki: Nowa Polityka

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych

Wyciąg z raportu. Problematyka formuł cenowych Wyciąg z raportu Uwarunkowania gospodarcze i geopolityczne Polski sprawiają, że konieczne jest zaproponowanie modelu rynku gazu, który odpowiadał będzie na wyzwania stojące przed tym rynkiem w aspekcie

Bardziej szczegółowo

STUDIA EUROPEJSKIE. Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego. Numer 4 (76) 2015

STUDIA EUROPEJSKIE. Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego. Numer 4 (76) 2015 STUDIA EUROPEJSKIE Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego Numer 4 (76) 2015 Warszawa 2015 Recenzowany kwartalnik Studia Europejskie wydawany przez: Centrum Europejskie Uniwersytetu Warszawskiego

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

Elwira Skibicka-Sokołowska, dr Uniwersytet w Białymstoku

Elwira Skibicka-Sokołowska, dr Uniwersytet w Białymstoku Ekonomia i Środowisko 2 (49) 2014 Elwira Skibicka-Sokołowska REALIZACJA PRIORYTETÓW STRATEGII EUROPA 2020 POPRZEZ DZIAŁANIA PROGRAMU OPERACYJNEGO INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO W OBECNEJ I PRZYSZŁEJ PERSPEKTYWIE

Bardziej szczegółowo

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2011

Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa 2011 Recenzenci: prof. dr hab. Władysław Czapliński prof. dr hab. Piotr Hofmański Redakcja i korekta: Grażyna Polkowska-Nowak Projekt okładki: Marta Kurczewska Copyright by Wydawnictwo Naukowe Scholar, Warszawa

Bardziej szczegółowo

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej

Skierniewice, 18.02.2015 r. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej Skierniewice, 18.02.2015 r. 1 Plan Gospodarki Niskoemisyjnej 2 Agenda spotkania 1. Czym jest Plan Gospodarki Niskoemisyjnej i w jakim celu się go tworzy? 2. Uwarunkowania krajowe i międzynarodowe 3. Szczególne

Bardziej szczegółowo

HISTORIA INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ

HISTORIA INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ 93V7 Kazimierz Łastawski HISTORIA INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ Spis treści WSTĘP 9 I. ROZWÓJ IDEI ZJEDNOCZENIOWYCH W DZIEJACH EUROPY 15 1. Prapoczątki idei jednoczenia Europy (Grecja, Rzym) 15 2. Średniowieczna

Bardziej szczegółowo

Polityka klimatyczna UE praktyczne aspekty jej realizacji w krajach członkowskich poprzez ograniczenie zuŝycia energii

Polityka klimatyczna UE praktyczne aspekty jej realizacji w krajach członkowskich poprzez ograniczenie zuŝycia energii Polityka klimatyczna UE praktyczne aspekty jej realizacji w krajach członkowskich poprzez ograniczenie zuŝycia energii Seminarium WWF Warszawa, 14 czerwca 2010 Marzena Chodor DG Climate Action European

Bardziej szczegółowo

Opis: Spis treści: Wprowadzenie 9

Opis: Spis treści: Wprowadzenie 9 Tytuł: Handel emisjami w teorii i praktyce Autorzy: Jolanta Baran, Agnieszka Janik, Adam Ryszko Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2011 Opis: Książka przedstawia handel emisjami jako jeden z kluczowych

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ GOSPODARKI NISKOWĘGLOWEJ W POLSCE TEORIA I PRAKTYKA

ROZWÓJ GOSPODARKI NISKOWĘGLOWEJ W POLSCE TEORIA I PRAKTYKA Studia Ekonomiczne. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach ISSN 2083-8611 Nr 270 2016 Elżbieta Lorek Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach Wydział Ekonomii Katedra Zarządzania Ochroną Środowiska

Bardziej szczegółowo

Z ENEREGETYKĄ JESZCZE NIKT NIE WYGRAŁ PRAWDA CZY FAŁSZ?

Z ENEREGETYKĄ JESZCZE NIKT NIE WYGRAŁ PRAWDA CZY FAŁSZ? Z ENEREGETYKĄ JESZCZE NIKT NIE WYGRAŁ PRAWDA CZY FAŁSZ? Dr Leszek Juchniewicz Prezes URE w latach 1997-2007 X TARGI ENERGII 19-20 września 2013 roku, JACHRANKA POLSKA ENERGETYKA WALCZY: z kim? o co? HIPOTETYCZNE

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH FUNDUSZE STRUKTURALNE NA LATA 2007-2013 ŹRÓDŁEM DOFINANSOWANIA SAMORZĄDÓW I ICH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH

Bardziej szczegółowo

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Wprowadzenie do zagadnień ochrony. klimatu i gospodarki niskoemisyjnej Planu Gospodarki Niskoemisyjnej dla miasta Józefowa Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Zmiany klimatu W ostatnich latach termin

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPOŁECZNA KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ PO WSCHODNIM ROZSZERZENIU

POLITYKA SPOŁECZNA KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ PO WSCHODNIM ROZSZERZENIU POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE POLITYKA SPOŁECZNA KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ PO WSCHODNIM ROZSZERZENIU pod redakcją Heleny Tendery-Właszczuk Kraków 2010 4 Autorzy Wojciech Bąba Jerzy Hoyer Piotr Malec Helena

Bardziej szczegółowo

WIELOPOZIOMOWEZARZĄDZANIEWUNIEUROPEJSKIEJ-ROLASAMORZĄDÓW

WIELOPOZIOMOWEZARZĄDZANIEWUNIEUROPEJSKIEJ-ROLASAMORZĄDÓW WIELOPOZIOMOWEZARZĄDZANIEWUNIEUROPEJSKIEJ-ROLASAMORZĄDÓW Konferencja skierowana do członków i ich zastępców polskiej delegacji w Komitecie Regionów WARSZAWA, 27-28 WRZEŚNIA 2012 Kompleksowa współzależność

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII

EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII EUROPEJSKIE PRIORYTETY W ZAKRESIE ENERGII Prezentacja J.M. Barroso, przewodniczącego Komisji Europejskiej, na szczyt Rady Europejskiej w dniu 4 lutego 2011 r. Spis treści 1 I. Dlaczego polityka energetyczna

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna

Gospodarka niskoemisyjna Pracownia Badań Strategicznych, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Gospodarka niskoemisyjna dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH, mgr Marcin Cholewa Kraków, 02.06.2015

Bardziej szczegółowo

Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje. Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce

Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje. Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce Anna Zachorowska-Mazurkiewicz Kobiety i instytucje Kobiety na rynku pracy w Stanach Zjednoczonych, Unii Europejskiej i w Polsce Katowice 2006 Spis treści Wstęp 9 Rozdział I Rola i pozycja kobiet na rynku

Bardziej szczegółowo

ő 4. Zasada subsydiarności i podział kompetencji pomiędzy państwami członkowsk.mi a Wspólnotą Europejską w zakresie ochrony środowiska

ő 4. Zasada subsydiarności i podział kompetencji pomiędzy państwami członkowsk.mi a Wspólnotą Europejską w zakresie ochrony środowiska PRAWO OCHRONY ŚRODOWISKA UNII EUROPEJSKIEJ Autor: ZBIGNIEW BUKOWSKI Rozdział I. Zagadnienia ogólne ői. Geneza prawa ochrony środowiska Unii Europejskiej ő2. Źródła prawa ő3. Prawo pierwotne w zakresie

Bardziej szczegółowo

Zmiany Klimatu i COP21. Szkolenie Sprawiedliwość globalna naszą codziennością IX-X.2015

Zmiany Klimatu i COP21. Szkolenie Sprawiedliwość globalna naszą codziennością IX-X.2015 Zmiany Klimatu i COP21 Szkolenie Sprawiedliwość globalna naszą codziennością IX-X.2015 Program spotkania Zmiany klimatu: mity a nauka Zmiany klimatu: skutki Wysiłki w celu ograniczenia emisji Polska i

Bardziej szczegółowo

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r.

Dyrektywa weszła w życie 8 lipca 2010 r. ( 20 dni po opublikowaniu). Warunkowość ex ante - Dyrektywa 2010/31/UE. Kraków, 5-6 lipca 2012 r. Ministerstwo Transportu, Budownictwa I Gospodarki Morskiej Ministry of Transport, Construction and Maritime Economy Efektywność energetyczna oraz racjonalne wykorzystanie zasobów energetycznych w aspekcie

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Polityka energetyczna Polski do 2030 roku IV MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA MIASTO 2010 EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA W MIASTACH Joanna Strzelec- Łobodzińska Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Gospodarki Struktura

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA WOJ. POMORSKIEGO BEZPIECZEŃSTWO I EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA

STRATEGIA WOJ. POMORSKIEGO BEZPIECZEŃSTWO I EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA STRATEGIA WOJ. POMORSKIEGO BEZPIECZEŃSTWO I EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA podstawowe założenia Gdańsk, 24.10.2013 2013-10-24 1 Dokumenty strategiczne Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (Uchwała

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

1.Pojęcie i charakter prawa podatkowego UE

1.Pojęcie i charakter prawa podatkowego UE 1.Pojęcie i charakter prawa podatkowego UE Prawo podatkowe UE próba definicji Prawo podatkowe UE jest przede wszystkim zbiorem przepisów będących instrumentem realizacji celów Traktatu o funkcjonowaniu

Bardziej szczegółowo

POLITYKA EKOINNOWACYJNA UNII EUROPEJSKIEJ

POLITYKA EKOINNOWACYJNA UNII EUROPEJSKIEJ POLITYKA EKOINNOWACYJNA UNII EUROPEJSKIEJ Katowice, dnia 17 maja 2012 rok Wyzwaniem w zakresie innowacji w obecnym stuleciu będzie wydłużenie okresu wykorzystywania zasobów osiąganie więcej mniejszym kosztem

Bardziej szczegółowo

Współczesna Gospodarka

Współczesna Gospodarka Współczesna Gospodarka Contemporary Economy Vol. 6 Issue 2 (2015) 21-32 Electronic Scientific Journal ISSN 2082-677X www.wspolczesnagospodarka.pl BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE UNII EUROPEJSKIEJ A POLITYKA

Bardziej szczegółowo