WYKŁADY ZOOLOGII dla 1. roku

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WYKŁADY ZOOLOGII dla 1. roku"

Transkrypt

1 WYKŁADY ZOOLOGII dla 1. roku Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW Warszawa 2006

2 Copyright statement This presentation has been prepared for a university lecture, thus for a non-profit activity. Pictures included, modified to various degree, have been copied from the internet and literature without indicating the original source, which is frequently difficult to trace. Whoever finds her/his rights violated, is kindly requested to notify the author ; the questioned picture will be immediately withdrawn. Unlimited use of the slides in teaching is welcomed provided that the user takes full responsibility for it.

3 EGZAMIN z zoologii egzamin pisemny 2 lutego 2007 roku, g Miecznikowa, sala 9B zakres na stronie internetowej Zakładu Zoologii pytania typu: Dlaczego [coś] jest [takie a nie inne]? czy Skąd wiadomo, że [jakaś interpretacja] jest prawdziwa? konsultacje w poniedziałki w Zakładzie: Banacha 2, 2. piętro

4 JAK SIĘ UCZYĆ zoologii do egzaminu? wielkość czcionki prezentacji wyznacza hierarchię ważności informacje w ramce są do zrozumienia (i zapamiętania) uczyć się najłatwiej konfrontując notatki z międzynarodowymi źródłami wiedzy polskie nazewnictwo zwyczajowe do tego nie wystarcza

5 Wykład 1. KRÓLESTWA ORGANIZMÓW Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW Warszawa 2006

6 ZOOLOGIA to nauka o zwierzętach nie każda wiedza o zwierzętach jest nauką nauka jest sposobem opisu świata, który wymaga oszczędności metodologicznej (brzytwa Ockhama) oraz testowalności (falsyfikowalności) twierdzeń

7 ZWIERZĘ ujęcie tradycyjne popularne pojmowanie zwierząt: organizmy cudzożywne zdolne do ruchu tradycyjnie w kursie zoologii umieszcza się więc niektóre pierwotniaki ale jest wiele niezależnie powstałych grup takich organizmów nie wszystkie zwierzęta są zdolne do ruchu, niektóre są samożywne

8 ZWIERZĘ ujęcie ścisłe tradycyjne królestwo zwierzęt polifiletyczne możliwa naukowa koncepcja świata zwierząt: organizmy wielokomórkowe wytwarzające kolagenową substancję międzykomórkową wywodzą się z przodka o takich cechach niektóre mogły zatracić część dawnych cech są grupą monofiletyczną ( parafiletyczną )

9 EWOLUCJA fundamentem biologii naukowe objaśnienie złożoności i różnorodności zwierząt wymaga odwołania do dwu aspektów ewolucji: inżynierskiego jako skutek adaptacji funkcji do środowiska historycznego jako skutek przypadkowych zaszłości

10 TEORIA DARWINA mechanizm zjawiska ewolucji Charles R. Darwin ( ) jeśli na populację obiektów cechujących się losowo generowaną i ściśle dziedziczoną zmiennością działa selekcja, to w kolejnych pokoleniach odpowiednio zmienia się rozkład zmienności istotą życia jest zdolność do ewolucji

11 WNIOSKOWANIE o przebiegu ewolucji jest związek między odmiennością a czasem rozbieżnej ewolucji fenetyka: podobieństwo organizmów (liczba wspólnych cech) jest wyrazem ewolucyjnej bliskości kladystyka: rozprzestrzenienie cech jest przejawem ich ewolucyjnej dawności problem ziarnistości, obiektywności i równowartościowości cech

12 TESTOWANIE HIPOTEZ o przebiegu ewolucji różne źródła wiedzy powinny dawać taki sam obraz ewolucji (kongruencja) skoro jest związek między czasem a odmiennością to anatomia organizmów kopalnych jest bliższa przodkom stosownie do wieku geologicznego

13 WSPÓLNOTA POCHODZENIA dzisiejszych organizmów procesy życiowe odbywają się dziś wyłącznie wewnątrz lipidowej błony (komórki) katalizują je enzymy ich struktura odczytywana jest z mrna dziedziczną informację przechowuje DNA wszystkie organizmy posługują się takim samym (prawie) kodem genetycznym

14 OSTATNI WSPÓLNY PRZODEK dzisiejszych organizmów 0,8 mld lat był złożoną komórką translacja nie była oddzielona przestrzennie od transkrypcji być może miał podwójną błonę komórkową (gramujemny) i peptydoglikanową ściankę być może był zdolny do fotolizy wody i wiązania azotu sinice mogą być najbliższymi jego potomkami 2 mld lat Cyanobacteria

15 BAKTERIE cechy pierwotne tylakoidy Nitrosococcus DNA Bacillus Planctomyces komórki bakterii mogą mieć oddziały translacja nieoddzielona od trankrypcji nie ma więc intronów ani odmienności chromosomów nukleoid

16 BACTERIA BAKTERIE cechy swoiste Escherichia rzęski flagellinowe rzęski z rotorem wyłączne nierozciągliwa peptydoglikanowa ścianka wymusza kształt pałeczki brak zewnętrznej błony wtórny przystosowania do skrajnych warunków (np. archeobakterie) Posibacteria Negibacteria rotor rzęski Salmonella

17 DRZEWO RODOWE organizmów Prokaryota pierwotnie podwójna błona i peptydoglikanowa ścianka Eukaryota cytoszkielet, zróżnicowanie chromosomów, rozdzielenie translacji (reticulum( reticulum) od transkrypcji (jądro introny)

18 CYTOSZKIELET eukariotów FtsZ mikrotubule z tubuliny homologicznej bakteryjnemu białku FtsZ ale nie flagellinie zginane dzięki dyneinie filamenty pośrednie o homologicznej centralnej części (keratyna, wimentyna, lamina etc.) włókna kurczliwe (miozyna i aktyna) wić włókna cytoszkieletu mikrotubula tubulina dyneina

19 GENEZA EUKARYOTA a mitoza mitoza identyczne chromosomy bakterii mogą być rozdzielane przypadkowo cytoszkielet zapewnia rozdział wzdłuż mikrotubul wrzeciona podziałowego dzięki mitozie chromosomy mogą się różnić precyzyjny rozdział ustalonych zestawów chromosomów umożliwia ich rozbieżną ewolucję

20 SYMBIOTYCZNE pochodzenie organelli autonomia genetyczna chloroplastów i mitochondriów może być oznaką symbiotycznego pochodzenia ale możliwa też rozbieżna ewolucja odcinków genomu wewnątrz jednej komórki liczne geny mitochondriów i chloroplastów w jądrze chloroplasty są monofiletyczne jeśli symbioza, to tylko raz

21 RHODOPHYTA KRASNOROSTY Bangiomorpha 1,2 mld lat najstarsze rozpoznawalne eukarioty chloroplasty mają tylko chlorofil a i fikobilisomy na tylakoidach (jak sinice) nawet komórki płciowe bez wici celulozowa ściana komórkowa są najdawniejszymi organizmami jądrowymi organizacja plechowa powstała niezależnie od innych glonów

22 EUKARYOTA wczesna ewolucja przodek wszystkich dzisiejszych eukariotów miał mitochondria i płeć być może powstanie wici późniejsze od krasnorostów może chloroplasty są symbiontami sinice są przodkami chloroplastów a może i samych eukariotów

23 kompleks synaptonemalny GENEZA PŁCI i mejozy płeć nie daje doraźnych korzyści i nie służy rozmnażaniu! zwiększa jedynie różnorodność genetyczną (crossing over) ) wzmagając ewolucję wymaga rozpoznawania chemicznych sygnałów komórek obcych ale nie do zjadania konieczna okresowa redukcja liczby chromosomów mejoza

24 GATUNEK biologiczny zespół populacji zdolnych do krzyżowania ale oddzielonych barierą rozrodczą jedyna jednostka obiektywna taksonomii możliwy test krzyżowania podgatunek oddzielony barierą geograficzną bariery inicjują rozbieżną ewolucję ę anatomii gatunki bezpłciowe są arbitralne

25 łuski WICIOWCE pochodzenie 0,7 mld lat wspólny przodek miał łuski również na wici (homologiczne mastigonemom; z aparatu Golgiego) dzisiejsze wiciowce są w rozmaity sposób wyspecjalizowane duplikacja genów i rozbieżna ewolucja chlorofilu wewnątrz chloroplastu a także między gatunkami obok chlorofilu a chlorofil c (bruzdnice i złotowiciowce) lub b (eugleny i zielenice)

26 PRASINOPHYCEAE ZIELONE wiciowce chlorofil b obok a (jak eugleny), podwójna błona chloroplastów łuski Mesostigma dwie wici z łuskami na powierzchni tubularne cristae mitochondriów budowa mitochondriów ważną cechą mitochodrium zielonego wiciowca Pteromonas dyskowate cristae Euglena lamellarne choanoflagellata Stephanoeca

27 CHLOROPHYTA ZIELENICE funkcjonowanie wici rozbieżna ewolucja działania aparatu lokomotorycznego przednia i tylna wić mogą mieć różne funkcje

28 CHAROPHYCEAE RAMIENICE a pochodzenie roślin lądowych Klebsormidium wątrobowiec Notothylas widliczka Selaginella fragmoplast nowa ściana od centrum komórki plemniki z osiowym szkieletem mikrotubularnym wyłączne dla paprotników, wątrobowców i ramienic podobny szkielet u euglen ramienica Nitella

Pomijana bo niewidoczna - anatomia i fizjologia kory wyspy

Pomijana bo niewidoczna - anatomia i fizjologia kory wyspy Wydział Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego Pomijana bo niewidoczna - anatomia i fizjologia kory wyspy Katarzyna Paluch Copyright statement 2 This presentation has been prepared for the meeting of the

Bardziej szczegółowo

FIZJOLOGIA ORGANELLI (jak działa komórka?)

FIZJOLOGIA ORGANELLI (jak działa komórka?) Wstęp do biologii 3. FIZJOLOGIA ORGANELLI (jak działa komórka?) Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW 2015 KOMÓRKA elementarnym osobnikiem wyodrębnienie błoną od środowiska przestrzenne

Bardziej szczegółowo

FIZJOLOGIA ORGANELLI (jak działa komórka?)

FIZJOLOGIA ORGANELLI (jak działa komórka?) Wstęp do biologii 3. FIZJOLOGIA ORGANELLI (jak działa komórka?) Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW 2016 KOMÓRKA elementarnym osobnikiem wyodrębnienie błoną od środowiska przestrzenne

Bardziej szczegółowo

Sztuczna inteligencja,

Sztuczna inteligencja, Sztuczna inteligencja, czy sztucznie inteligentne? Dawid Laszuk 23.05.2009r. Copyright statement This presentation has been prepared for the meeting of the Students' Society of Neurobiology at the Warsaw

Bardziej szczegółowo

LSD-25: bezwzględny zabójca czy. lekarstwo?

LSD-25: bezwzględny zabójca czy. lekarstwo? LSD-25: bezwzględny zabójca czy uniwersalne lekarstwo? Copyright statement This presentation has been prepared for the meeting of the Students' Neurobiology Club at the Warsaw University, thus for a non-profit

Bardziej szczegółowo

I. Biologia- nauka o życiu. Budowa komórki.

I. Biologia- nauka o życiu. Budowa komórki. I. Biologia- nauka o życiu. Budowa komórki. Zaznacz prawidłową definicję komórki. A. jednostka budulcowa tylko bakterii i pierwotniaków B. podstawowa jednostka budulcowa i funkcjonalna wszystkich organizmów

Bardziej szczegółowo

SPRAWDZIAN klasa II ORGANELLA KOMÓRKOWE, MITOZA, MEJOZA

SPRAWDZIAN klasa II ORGANELLA KOMÓRKOWE, MITOZA, MEJOZA SPRAWDZIAN klasa II ORGANELLA KOMÓRKOWE, MITOZA, MEJOZA 1. Najwięcej Aparatów Golgiego będzie w komórkach: Mięśnia Trzustki Serca Mózgu 2. Podaj 3 cechy transportu aktywnego... 3. Czym się różni dyfuzja

Bardziej szczegółowo

SKUTKI POWSTANIA JĄDRA (jak działa genom?)

SKUTKI POWSTANIA JĄDRA (jak działa genom?) Wstęp do biologii 4. SKUTKI POWSTANIA JĄDRA (jak działa genom?) Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW 2015 KONSEKWENCJE eukariotyczności cytoszkielet zapewnił precyzyjny rozdział chromosomów

Bardziej szczegółowo

Mowa. a ewolucja inteligencji. Dorota Badowska I rok MISMaP: biotech + psych

Mowa. a ewolucja inteligencji. Dorota Badowska I rok MISMaP: biotech + psych Mowa a ewolucja inteligencji Dorota Badowska I rok MISMaP: biotech + psych Copyright statement This presentation has been prepared for the meeting of the Students Neurobiology Club at the Warsaw University,

Bardziej szczegółowo

KONSEKWENCJE PŁCIOWOŚCI (dlaczego osobniki są podobne?)

KONSEKWENCJE PŁCIOWOŚCI (dlaczego osobniki są podobne?) Wstęp do biologii 6. KONSEKWENCJE PŁCIOWOŚCI (dlaczego osobniki są podobne?) Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW 2016 PŁEĆ OGRANICZA bioróżnorodność horyzontalny przepływ i rekombinacja

Bardziej szczegółowo

Temat: systematyczny podział organizmów. Ile gatunków organizmów żyje na Ziemi? W 1995r., z polecenia ONZ oszacowano, że na Ziemi żyje około 14

Temat: systematyczny podział organizmów. Ile gatunków organizmów żyje na Ziemi? W 1995r., z polecenia ONZ oszacowano, że na Ziemi żyje około 14 Temat: systematyczny podział organizmów. Ile gatunków organizmów żyje na Ziemi? W 1995r., z polecenia ONZ oszacowano, że na Ziemi żyje około 14 milionów gatunków organizmów żywych. Inne źródła podają,

Bardziej szczegółowo

TEORIA KOMÓRKI (dlaczego istnieją osobniki?)

TEORIA KOMÓRKI (dlaczego istnieją osobniki?) Wstęp do biologii 2. TEORIA KOMÓRKI (dlaczego istnieją osobniki?) Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW 2015 WSPÓLNE WŁAŚCIWOŚCI dzisiejszych organizmów procesy życiowe katalizowane

Bardziej szczegółowo

Studenckie Koło Naukowe Neurobiologii

Studenckie Koło Naukowe Neurobiologii ILE CZŁOWIEKA JEST W CZŁOWIEKU? Sylwia Purchla Studenckie Koło Naukowe Neurobiologii COPYRIGHT STATEMENT This presentation has been prepared for the meeting of the Students' Neurobiology Club at the Warsaw

Bardziej szczegółowo

Komórka roślinna c.d. - plastydy

Komórka roślinna c.d. - plastydy Komórka roślinna c.d. - plastydy http://grzeg.com ó ó Bakteria przodek plastydów (sinica) Bakteria przodek mitochondriów Przodek mitochondriów zostaje wchłonięty drogą fagocytozy Przodek plastydów zostaje

Bardziej szczegółowo

[IMIĘ I NAZWISKO: KLASA.NR..]

[IMIĘ I NAZWISKO: KLASA.NR..] Zadanie 1 (1 pkt). Uzasadnij, za pomocą jednego argumentu, że: lizosomy są grabarzami obumarłych składników cytoplazmy lub całych komórek. Zadanie 2 (2 pkt.). Schemat przedstawia budowę komórki eukariotycznej.

Bardziej szczegółowo

Komórka - budowa i funkcje

Komórka - budowa i funkcje Komórka - budowa i funkcje Komórka - definicja Komórka to najmniejsza strukturalna i funkcjonalna jednostka organizmów żywych zdolna do przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych (takich

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA ROŚLINY (co różni rośliny od zwierząt?)

ORGANIZACJA ROŚLINY (co różni rośliny od zwierząt?) Wstęp do biologii 8. ORGANIZACJA ROŚLINY (co różni rośliny od zwierząt?) Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW 2015 produkcja pierwotna oceanu OGRANICZENIA środowiskowe strategia sinic

Bardziej szczegółowo

Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2

Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2 Tematy- Biologia zakres rozszerzony, klasa 2TA,2TŻ-1, 2TŻ-2 Nr lekcji Temat Zakres treści 1 Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i podstawą programową PSO, wymagania edukacyjne i podstawa programowa

Bardziej szczegółowo

Historia życia na ziemi. Powstanie komórek eukariotycznych

Historia życia na ziemi. Powstanie komórek eukariotycznych Historia życia na ziemi Powstanie komórek eukariotycznych Powstanie komórek eukariotycznych Podobieństwa i różnice ilościowe Możliwe do wytłumaczenia przez zachodzenie stopniowych zmian Różnice jakościowe

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYW INFORMACJI GENETYCZNEJ

PRZEPŁYW INFORMACJI GENETYCZNEJ Ewolucja 5. PRZEPŁYW INFORMACJI GENETYCZNEJ Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW 2016 CENTRALNY DOGMAT biologii molekularnej DNA białko Francis Crick (1916-2004) 1958 central dogma

Bardziej szczegółowo

Ewolucjonizm NEODARWINIZM. Dr Jacek Francikowski Uniwersyteckie Towarzystwo Naukowe Uniwersytet Śląski w Katowicach

Ewolucjonizm NEODARWINIZM. Dr Jacek Francikowski Uniwersyteckie Towarzystwo Naukowe Uniwersytet Śląski w Katowicach Ewolucjonizm NEODARWINIZM Dr Jacek Francikowski Uniwersyteckie Towarzystwo Naukowe Uniwersytet Śląski w Katowicach Główne paradygmaty biologii Wspólne początki życia Komórka jako podstawowo jednostka funkcjonalna

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy harmonogram ćwiczeń - Biologia z genetyką w Zakładzie Biologii Analityka Medyczna II rok. Przedmiot Wykłady Ćwiczenia. Czwartek 8.00 9.

Szczegółowy harmonogram ćwiczeń - Biologia z genetyką w Zakładzie Biologii Analityka Medyczna II rok. Przedmiot Wykłady Ćwiczenia. Czwartek 8.00 9. Szczegółowy harmonogram ćwiczeń - Biologia z genetyką w Zakładzie Biologii Analityka Medyczna II rok Przedmiot Wykłady Ćwiczenia Semestr I Biologia z genetyką 15W/45Ćw. Egzamin Czwartek 8.00 9.30 Sala

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy harmonogram ćwiczeń - Biologia z genetyką w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2015/2016 Analityka Medyczna II rok

Szczegółowy harmonogram ćwiczeń - Biologia z genetyką w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2015/2016 Analityka Medyczna II rok Szczegółowy harmonogram ćwiczeń - Biologia z genetyką w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2015/2016 Analityka Medyczna II rok Przedmiot Wykłady Ćwiczenia Semestr I Biologia z genetyką 15W/45Ćw. Egzamin

Bardziej szczegółowo

Spis treści CYKL KOMÓRKOWY

Spis treści CYKL KOMÓRKOWY Spis treści 1 CYKL KOMÓRKOWY 1.1 Faza M 1.2 Faza G1 (część interfazy) 1.3 Faza S (część interfazy) 1.4 Faza G2 (część interfazy) 1.5 Faza G0 2 MITOZA (podział pośredni) 2.1 Profaza 2.2 Metafaza 2.3 Anafaza

Bardziej szczegółowo

Zadania dla I klasy gimnazjum BIOLOGIA

Zadania dla I klasy gimnazjum BIOLOGIA Część I zadania zamknięte (0-1) Zadania dla I klasy gimnazjum BIOLOGIA 1. Najmniejszą jednostką budującą organizm, która może samodzielnie żyć jest a. narząd b. tkanka c. organella d. komórka 2. Zaznacz

Bardziej szczegółowo

Temat: Glony przedstawiciele trzech królestw.

Temat: Glony przedstawiciele trzech królestw. Temat: Glony przedstawiciele trzech królestw. Glony to grupa ekologiczna, do której należą niespokrewnieni ze sobą przedstawiciele trzech królestw: bakterii, protistów i roślin. Łączy je środowisko życia,

Bardziej szczegółowo

Historia życia na ziemi. Powstanie komórek eukariotycznych

Historia życia na ziemi. Powstanie komórek eukariotycznych Historia życia na ziemi Powstanie komórek eukariotycznych Powstanie komórek eukariotycznych Podobieństwa i różnice ilościowe Różny stopień skomplikowania Możliwe do wytłumaczenia przez zachodzenie stopniowych

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy harmonogram ćwiczeń Biologia i genetyka w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2015/2016 - I rok Kosmetologia

Szczegółowy harmonogram ćwiczeń Biologia i genetyka w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2015/2016 - I rok Kosmetologia Szczegółowy harmonogram ćwiczeń Biologia i genetyka w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2015/2016 - I rok Kosmetologia Przedmiot Wykłady Ćwiczenia Semestr I Biologia i genetyka 10W/15Ćw./20Sem. Egzamin

Bardziej szczegółowo

I. Genetyka. Dział programu Lp. Temat konieczny podstawowy rozszerzający

I. Genetyka. Dział programu Lp. Temat konieczny podstawowy rozszerzający I. Genetyka 1. Czym jest genetyka? wymienia cechy gatunkowe i indywidualne podanych organizmów wyjaśnia, że jego podobieństwo do rodziców jest wynikiem dziedziczenia cech definiuje pojęcia genetyka oraz

Bardziej szczegółowo

Historia informacji genetycznej. Jak ewolucja tworzy nową informację (z ma ą dygresją).

Historia informacji genetycznej. Jak ewolucja tworzy nową informację (z ma ą dygresją). Historia informacji genetycznej. Jak ewolucja tworzy nową informację (z ma ą dygresją). Czym jest życie? metabolizm + informacja (replikacja) 2 Cząsteczki organiczne mog y powstać w atmosferze pierwotnej

Bardziej szczegółowo

4. Ekspresja informacji genetycznej Transkrypcja Translacja Kod genetyczny Geny i regulacja ich ekspresji...

4. Ekspresja informacji genetycznej Transkrypcja Translacja Kod genetyczny Geny i regulacja ich ekspresji... Spis treści 1. Skład chemiczny organizmów... 11 1.1. Woda... 11 4 1.2. Cukry... 13 1.3. Tłuszczowce... 16 1.4. Białka... 19 1.5. Kwasy nukleinowe... 23 1.6. Trifosforany nukleozydów... 27 1.7. Dinukleotydy...

Bardziej szczegółowo

Teoria ewolucji. Podstawowe pojęcia. Wspólne pochodzenie.

Teoria ewolucji. Podstawowe pojęcia. Wspólne pochodzenie. Teoria ewolucji Podstawowe pojęcia. Wspólne pochodzenie. Ewolucja Znaczenie ogólne: zmiany zachodzące stopniowo w czasie W biologii ewolucja biologiczna W astronomii i kosmologii ewolucja gwiazd i wszechświata

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii do klasy III.

Rozkład materiału z biologii do klasy III. Rozkład materiału z biologii do klasy III. L.p. Temat lekcji Treści programowe Uwagi 1. Nauka o funkcjonowaniu przyrody. 2. Genetyka nauka o dziedziczności i zmienności. -poziomy różnorodności biologicznej:

Bardziej szczegółowo

Komórka organizmy beztkankowe

Komórka organizmy beztkankowe Grupa a Komórka organizmy beztkankowe Poniższy test składa się z 12 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź. Za rozwiązanie całego testu możesz otrzymać

Bardziej szczegółowo

WSTĘP DO BIOLOGII. Jerzy Dzik. Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW

WSTĘP DO BIOLOGII. Jerzy Dzik. Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW WSTĘP DO BIOLOGII Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW 2015 CEL wykładu zebranie minimum wiedzy niezbędnej do zrozumienia związku między działami dzisiejszej biologii wiedzy częściowo

Bardziej szczegółowo

KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI:

KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI: KONKURS BIOLOGICZNY GIMNAZJUM ETAP I JEDNOŚĆ I RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW. WIADOMOŚCI: 1. Szczeble organizacji materii żywej (komórki, tkanki roślinne i zwierzęce, narządy i układy narządów). 2. Budowa chemiczna

Bardziej szczegółowo

POCHODZENIE KOMÓRKI ZWIERZĘCEJ

POCHODZENIE KOMÓRKI ZWIERZĘCEJ Wykład 2. POCHODZENIE KOMÓRKI ZWIERZĘCEJ Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW Warszawa 2006 ZWIERZĘTA tradycyjne ujęcie popularne pojmowanie zwierząt: organizmy cudzożywne zdolne

Bardziej szczegółowo

Jak powstają nowe gatunki. Katarzyna Gontek

Jak powstają nowe gatunki. Katarzyna Gontek Jak powstają nowe gatunki Katarzyna Gontek Powstawanie gatunków (specjacja) to proces biologiczny, w wyniku którego powstają nowe gatunki organizmów. Zachodzi na skutek wytworzenia się bariery rozrodczej

Bardziej szczegółowo

BIOLOGIA KOMÓRKI - KARIOKINEZY

BIOLOGIA KOMÓRKI - KARIOKINEZY BIOLOGIA KOMÓRKI - KARIOKINEZY M A Ł G O R Z A T A Ś L I W I Ń S K A 60 µm 1. KOMÓRKI SĄ ZBYT MAŁE, BY OBSERWOWAĆ JE BEZ POWIĘKSZENIA Wymiary komórek podaje się w mikrometrach (µm): 1 µm = 10-6 m; 1000

Bardziej szczegółowo

Zagrożenia i ochrona przyrody

Zagrożenia i ochrona przyrody Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: Zagrożenia i ochrona przyrody wskazuje zagrożenia atmosfery powstałe w wyniku działalności człowieka, omawia wpływ zanieczyszczeń atmosfery

Bardziej szczegółowo

TEST Z CYTOLOGII GRUPA II

TEST Z CYTOLOGII GRUPA II TEST Z CYTOLOGII GRUPA II Zad. 1 (4p.) Rysunek przedstawia schemat budowy pewnej struktury komórkowej. a/ podaj jej nazwę i określ funkcję w komórce, b/ nazwij elementy oznaczone cyframi 2 i 5 oraz określ

Bardziej szczegółowo

Podziały komórkowe cz. I

Podziały komórkowe cz. I Podziały komórkowe cz. I Tam gdzie powstaje komórka, musi istnieć komórka poprzednia, tak samo jak zwierzęta mogą powstawać tylko ze zwierząt, a rośliny z roślin. Ta doktryna niesie głębokie przesłanie

Bardziej szczegółowo

Acknowledgement. Drzewa filogenetyczne

Acknowledgement. Drzewa filogenetyczne Wykład 8 Drzewa Filogenetyczne Lokalizacja genów Some figures from: Acknowledgement M. Zvelebil, J.O. Baum, Introduction to Bioinformatics, Garland Science 2008 Tradycyjne drzewa pokrewieństwa Drzewa oparte

Bardziej szczegółowo

Ewolucja genomu organellowego na przykładzie chloroplastów. Hipotetyczne etapy transferu genów organellowych do jądra

Ewolucja genomu organellowego na przykładzie chloroplastów. Hipotetyczne etapy transferu genów organellowych do jądra 1 Hipotezy tłumaczące pochodzenie organelli. A. Monofiletyczne A. Polifiletyczne Monofiletyczne pochodzenie organelli. Polifiletyczne pochodzenie organelli. Pierwotna endosymbioza pomiędzy jednym typem

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy harmonogram ćwiczeń - Biologia i genetyka w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2017/2018 I rok Farmacja. Przedmiot Wykłady Ćwiczenia

Szczegółowy harmonogram ćwiczeń - Biologia i genetyka w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2017/2018 I rok Farmacja. Przedmiot Wykłady Ćwiczenia Szczegółowy harmonogram ćwiczeń - Biologia i genetyka w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2017/2018 I rok Farmacja Przedmiot Wykłady Ćwiczenia Poniedziałek 10.30 12.45 grupa III 13.00 15.15 grupa VI

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji z biologii w szkole ponadgimnazjalnej

Scenariusz lekcji z biologii w szkole ponadgimnazjalnej Scenariusz lekcji z biologii w szkole ponadgimnazjalnej Temat lekcji: Wymiana gazowa u zwierząt dlaczego niektóre zwierzęta nie mają narządów wymiany gazowej? Cele kształcenia IV etap edukacyjny: 1. Wymagania

Bardziej szczegółowo

Materiały dydaktyczne do kursów wyrównawczych z przedmiotu biologia

Materiały dydaktyczne do kursów wyrównawczych z przedmiotu biologia Człowiek najlepsza inwestycja Materiały dydaktyczne do kursów wyrównawczych z przedmiotu biologia Autor: dr inż. Anna Kostka Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

This presentation has been prepared for the meeting of the

This presentation has been prepared for the meeting of the Moralność Wytwór natury czy kultury? Kacper Łukasiewicz Copyright statement This presentation has been prepared for the meeting of the Students' Society of Neurobiology at the Warsaw University, thus for

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Biologia Poziom rozszerzony

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Biologia Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Biologia Poziom rozszerzony Listopad 2013 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi. W tego

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do biologii molekularnej.

Wprowadzenie do biologii molekularnej. Wprowadzenie do biologii molekularnej. Materiały dydaktyczne współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. Biologia molekularna zajmuje się badaniem biologicznych

Bardziej szczegółowo

Uczeń potrafi. Dział Rozdział Temat lekcji

Uczeń potrafi. Dział Rozdział Temat lekcji Plan wynikowy z biologii- zakres podstawowy, dla klasy III LO i III i IV Technikum LO im.ks. Jerzego Popiełuszki oraz Technikum w Suchowoli Nauczyciel: Katarzyna Kotiuk Nr programu: DKOS-4015-5/02 Dział

Bardziej szczegółowo

Plan wykładów z genetyki ogólnej

Plan wykładów z genetyki ogólnej Plan wykładów z genetyki ogólnej 01 Metody genetyki klasycznej 02 Metody analizy DNA 03 Metody analizy genomu 04 Genomy prokariontów 05 Genomy eukariontów 06 Zmienność genomów w populacjach 07 Genomy a

Bardziej szczegółowo

Geny i działania na nich

Geny i działania na nich Metody bioinformatyki Geny i działania na nich prof. dr hab. Jan Mulawka Trzy królestwa w biologii Prokaryota organizmy, których komórki nie zawierają jądra, np. bakterie Eukaryota - organizmy, których

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy harmonogram ćwiczeń - Biologia i genetyka w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2015/2016 I rok Farmacja. Przedmiot Wykłady Ćwiczenia

Szczegółowy harmonogram ćwiczeń - Biologia i genetyka w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2015/2016 I rok Farmacja. Przedmiot Wykłady Ćwiczenia Szczegółowy harmonogram ćwiczeń - Biologia i genetyka w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2015/2016 I rok Farmacja Przedmiot Wykłady Ćwiczenia Poniedziałek 10.30 12.45 grupa III 13.00 15.15 grupa VI

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Jerzy Dzik dr Małgorzata Gołembiewska-Skoczylas dr Mauryla Kiersnowska dr Ewa Joachimiak. Ćwiczenie 2

Prof. dr hab. Jerzy Dzik dr Małgorzata Gołembiewska-Skoczylas dr Mauryla Kiersnowska dr Ewa Joachimiak. Ćwiczenie 2 Prof. dr hab. Jerzy Dzik dr Małgorzata Gołembiewska-Skoczylas dr Mauryla Kiersnowska dr Ewa Joachimiak Ćwiczenie 2 Pierwotniaki Królestwo PROTISTA (pierwotniaki) Cechy wyróŝniające Protista to jednokomórkowe

Bardziej szczegółowo

Różnorodność życia na Ziemi

Różnorodność życia na Ziemi Różnorodność życia na Ziemi dr Joanna Piątkowska-Małecka Cechy istoty żywej Autoreplikacja zdolność do reprodukcji (samoodtwarzania) Autoregulacja zdolność do podtrzymywania wewnętrznych reakcji chemicznych

Bardziej szczegółowo

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data

POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data POWTÓRZENIE TREŚCI NAUCZANIA Z BIOLOGII KLASY III ROZPISKA POWTÓRZEŃ ROK 2007/2008 Klasa I Treści programowe Dział powtórzeniowy Przewidziana data 1. Struktura organizmu i funkcje, jakim ona służy ( komórki,

Bardziej szczegółowo

CYKL KOMÓRKOWY I PODZIAŁY KOMÓRKOWE

CYKL KOMÓRKOWY I PODZIAŁY KOMÓRKOWE CYKL KOMÓRKOWY I PODZIAŁY KOMÓRKOWE 1. Cykl komórkowy. Każda komórka powstaje z już istniejącej komórki. Nowe komórki powstają więc z podziału innych, tzw. komórek macierzystych. Po powstaniu komórki rosną,

Bardziej szczegółowo

Podstawy biologii. Informacja genetyczna. Co to jest ewolucja.

Podstawy biologii. Informacja genetyczna. Co to jest ewolucja. Podstawy biologii Informacja genetyczna. Co to jest ewolucja. Zarys biologii molekularnej genu Podstawowe procesy genetyczne Replikacja powielanie informacji Ekspresja wyrażanie (realizowanie funkcji)

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII

SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII TEMAT LEKCJI: Cytologia powtórzenie wiadomości KLASA:. NAUCZYCIEL PROWADZĄCY... DATA:... GODZ.... HASŁO PROGRAMOWE: Prawidłowe funkcjonowanie organizmu człowieka jako zintegrowanej

Bardziej szczegółowo

Interfaza to niemal 90% cyklu komórkowego. Dzieli się na 3 fazy: G1, S i G2.

Interfaza to niemal 90% cyklu komórkowego. Dzieli się na 3 fazy: G1, S i G2. W wyniku podziału komórki powstaje komórka potomna, która ma o połowę mniej DNA od komórki macierzystej i jest o połowę mniejsza. Aby komórka potomna była zdolna do kolejnego podziału musi osiągnąć rozmiary

Bardziej szczegółowo

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU

ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU Dział VII. EKOLOGIA NAUKA O ŚRODOWISKU wyróżnia elementy żywe i nieożywione w obserwowanym ekosystemie oblicza zagęszczenie wybranej rośliny na badanym terenie określa znaczenie wiedzy ekologicznej w życiu

Bardziej szczegółowo

I BIOLOGIA JAKO NAUKA

I BIOLOGIA JAKO NAUKA I BIOLOGIA JAKO NAUKA Zadanie 1. Przeczytaj opisy zakresu badań (I-IV) i przyporządkuj je odpowiednim dziedzinom biologii z zestawu A-E. Zakres badań: I Nazywa, opisuje i klasyfikuje organizmy. II Bada

Bardziej szczegółowo

Profaza I wykształcenie się wrzeciona podziałowego, kondensacja chromatyny do chromosomów jest długa i składa się z 5 stadiów:

Profaza I wykształcenie się wrzeciona podziałowego, kondensacja chromatyny do chromosomów jest długa i składa się z 5 stadiów: Cykl komórkowy Podział komórki - proces zachodzący u wszystkich żywych organizmów, w którym komórka macierzysta dzieli się na dwie lub więcej komórek potomnych. Najpierw następuje podział jądra komórkowego

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko...kl...

Imię i nazwisko...kl... Gimnazjum nr 4 im. Ojca Świętego Jana Pawła II we Wrocławiu SPRAWDZIAN GENETYKA GR. A Imię i nazwisko...kl.... 1. Nauka o regułach i mechanizmach dziedziczenia to: (0-1pkt) a) cytologia b) biochemia c)

Bardziej szczegółowo

Autor: Arkadiusz Kamiński Przedmiot: Produkcja zwierzęca Zagadnienie. KOMÓRKA

Autor: Arkadiusz Kamiński Przedmiot: Produkcja zwierzęca Zagadnienie. KOMÓRKA Autor: Arkadiusz Kamiński Przedmiot: Produkcja zwierzęca Zagadnienie. KOMÓRKA 1. Pojęcie komórki i jej rodzaje. POJĘCIE KOMÓRKI. KOMÓRKA, najmniejsza zorganizowana jednostka żywej materii; może stanowić

Bardziej szczegółowo

Ekologia wyk. 1. wiedza z zakresu zarówno matematyki, biologii, fizyki, chemii, rozumienia modeli matematycznych

Ekologia wyk. 1. wiedza z zakresu zarówno matematyki, biologii, fizyki, chemii, rozumienia modeli matematycznych Ekologia wyk. 1 wiedza z zakresu zarówno matematyki, biologii, fizyki, chemii, rozumienia modeli matematycznych Ochrona środowiska Ekologia jako dziedzina nauki jest nauką o zależnościach decydujących

Bardziej szczegółowo

Cudzy umysł we własnym mózgu Neurobiologia Teorii Umysłu

Cudzy umysł we własnym mózgu Neurobiologia Teorii Umysłu Cudzy umysł we własnym mózgu Neurobiologia Teorii Umysłu Michał Denkiewicz MISMaP UW 14 grudnia 2009 M. Denkiewicz (MISMaP UW) Neurobiologia Teorii Umysłu 14 grudnia 2009 1 / 27 Copyright statement This

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne oceny do cyklu Ciekawa biologia

Wymagania na poszczególne oceny do cyklu Ciekawa biologia Wymagania na poszczególne oceny do cyklu Ciekawa biologia Klasa III Nr i temat lekcji Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena

Bardziej szczegółowo

Zadania maturalne z biologii - 3

Zadania maturalne z biologii - 3 Koło Biologiczne Liceum Ogólnokształcące nr II w Gliwicach 2015-2016 Zadania maturalne z biologii - 3 Zadania: Zad. 1(Wiktoria Wnuk, Weronika Żak, Tomasz Gojowy 2D) Na podstawie wykresu odpowiedz na pytania.

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE POPULACJAMI ZWIERZĄT

ZARZĄDZANIE POPULACJAMI ZWIERZĄT ZARZĄDZANIE POPULACJAMI ZWIERZĄT Ćwiczenia 1 mgr Magda Kaczmarek-Okrój magda_kaczmarek_okroj@sggw.pl 1 ZAGADNIENIA struktura genetyczna populacji obliczanie frekwencji genotypów obliczanie frekwencji alleli

Bardziej szczegółowo

błona zewnętrzna błona wewnętrzna (tworzy grzebienie lamelarne lub tubularne) przestrzeń międzybłonowa macierz Błona wewnętrzna: Macierz:

błona zewnętrzna błona wewnętrzna (tworzy grzebienie lamelarne lub tubularne) przestrzeń międzybłonowa macierz Błona wewnętrzna: Macierz: Mitochondria KOMÓRKA Cz. III błona zewnętrzna błona wewnętrzna (tworzy grzebienie lamelarne lub tubularne) przestrzeń międzybłonowa macierz Błona wewnętrzna: Błona zewnętrzna: białka/lipidy 1:1 poryny

Bardziej szczegółowo

Konkurs Biologiczny etap szkolny

Konkurs Biologiczny etap szkolny Konkurs Biologiczny etap szkolny KARTA ODPOWIEDZI Nr Max Prawidłowe odpowiedzi Punktacja Uwagi zad. punktów 1. 3 pkt. 2. są pasożytami; 3. można je zniszczyć wysoką temperaturą; 4. rozmnażają się; 7. ulegają

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Biologii dla uczniów gimnazjum woj. śląskiego w roku szkolnym 2013/2014. Rozwiązania zadań i schemat punktowania

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Biologii dla uczniów gimnazjum woj. śląskiego w roku szkolnym 2013/2014. Rozwiązania zadań i schemat punktowania Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Biologii dla uczniów gimnazjum woj. śląskiego w roku szkolnym 2013/2014 Rozwiązania zadań i schemat punktowania Zadanie 1. D Zadanie 2. Opis Królestwo Przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

Komórka stuktura i funkcje. Bogusław Nedoszytko. WSZPIZU Wydział w Gdyni

Komórka stuktura i funkcje. Bogusław Nedoszytko. WSZPIZU Wydział w Gdyni Komórka stuktura i funkcje Bogusław Nedoszytko WSZPIZU Wydział w Gdyni Jądro komórkowe Struktura i funkcje Podziały komórkowe Jądro komórkowe 46 chromosomów 2,6 metra DNA 3 miliardy par nukleotydów (A,T,G,C)

Bardziej szczegółowo

Konspekt z przedmiotu biologia realizowany w klasie II gimnazjum przez nauczyciela Sabinę Gądek

Konspekt z przedmiotu biologia realizowany w klasie II gimnazjum przez nauczyciela Sabinę Gądek Konspekt z przedmiotu biologia realizowany w klasie II gimnazjum przez nauczyciela Sabinę Gądek TEMAT : Komórka najmniejsza funkcjonalna część organizmu. Cele: zdobycie wiadomości na temat najmniejszej

Bardziej szczegółowo

GAMETOGENEZA. Spermatogeneza

GAMETOGENEZA. Spermatogeneza GAMETOGENEZA Gametogenezą (z grec. gamete żona; gametes mąż) nazywamy proces powstawania oraz rozwoju specjalnej populacji komórek, które określamy gametami lub komórkami rozrodczymi. Spermatogeneza Pierwotne

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA BIOLOGIA POZIOM ROZSZERZONY Opracowany w oparciu o program DKOS /02 KLASA III

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA BIOLOGIA POZIOM ROZSZERZONY Opracowany w oparciu o program DKOS /02 KLASA III PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA BIOLOGIA POZIOM ROZSZERZONY Opracowany w oparciu o program DKOS 4015 5/02 ZAKRES WYMAGAŃ NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE KLASA III DZIAŁ PROGRAMOWY I. Informacja genetyczna II. Przekazywanie

Bardziej szczegółowo

G C C A T C A T C C T T A C C

G C C A T C A T C C T T A C C Praca kontrolna z biologii LO dla dorosłych semestr III Poniższa praca składa się z 25 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź. Za rozwiązanie zadań

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z biologii

Tematyka zajęć z biologii Tematyka zajęć z biologii klasy: I Lp. Temat zajęć Zakres treści 1 Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania, wymaganiami edukacyjnymi i podstawą programową Podstawowe zagadnienia materiału nauczania

Bardziej szczegółowo

FAKULTETY I TURA BIOLOGIA. Wykaz treści, które musisz znać na zakończenie Gimnazjum. Wszystkie były omawiane na lekcjach.

FAKULTETY I TURA BIOLOGIA. Wykaz treści, które musisz znać na zakończenie Gimnazjum. Wszystkie były omawiane na lekcjach. Nauczyciel prowadzący: Małgorzata Marzec (biologia MM) sala 28 FAKULTETY I TURA BIOLOGIA Wykaz treści, które musisz znać na zakończenie Gimnazjum. Wszystkie były omawiane na lekcjach. II. Budowa i funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z biologii dla klasy II gimnazjum

Kryteria ocen z biologii dla klasy II gimnazjum Kryteria ocen z biologii dla klasy II gimnazjum Uczeń, który otrzymuje ocenę dopuszczającą : Dział: III. RÓŻNORODNOŚĆ ORGANIZMÓW III.1 Klasyfikacja organizmów 1. Przedstawia kryteria klasyfikacji organizmów.

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii klasa I gimnazjum

Wymagania edukacyjne z biologii klasa I gimnazjum Wymagania edukacyjne z biologii klasa I gimnazjum rozróżnia elementy przyrody żywej i nieożywionej wymienia czynniki niezbędne do życia wskazuje źródła wiedzy biologicznej określa, jakiego sprzętu można

Bardziej szczegółowo

Opracował Arkadiusz Podgórski

Opracował Arkadiusz Podgórski Ewolucja jako źródło róŝnorodności biologicznej Opracował Arkadiusz Podgórski Ewolucja Ewolucja (łac. evilutio rozwinięcie) ciągły proces, polegający na stopniowych zmianach cech gatunkowych kolejnych

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne biologia klasa 3

Wymagania edukacyjne biologia klasa 3 Wymagania edukacyjne biologia klasa 3 Dział programu Numer i temat lekcji ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra ocena celująca 1 2 3 4 5 6 7 XI. Rozmnażanie, wzrost i rozwój

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA do cyklu Ciekawa biologia

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA do cyklu Ciekawa biologia PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA do cyklu Ciekawa biologia PAKIET I Nr i temat lekcji Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo

Bardziej szczegółowo

Botanika systematyczna - opis przedmiotu

Botanika systematyczna - opis przedmiotu Botanika systematyczna - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Botanika systematyczna Kod przedmiotu 13.9-WB-BiolP-BotSys-L-S14_pNadGenEPGI6 Wydział Kierunek Wydział Nauk Biologicznych Biologia

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie. DNA i białka. W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej.

Wprowadzenie. DNA i białka. W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej. Wprowadzenie DNA i białka W uproszczeniu: program działania żywego organizmu zapisany jest w nici DNA i wykonuje się na maszynie białkowej. Białka: łańcuchy złożone z aminokwasów (kilkadziesiąt kilkadziesiąt

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału z biologii dla klasy III AD. 7 godz / tyg rok szkolny 2016/17

Rozkład materiału z biologii dla klasy III AD. 7 godz / tyg rok szkolny 2016/17 Rozkład materiału z biologii dla klasy III AD zakres rozszerzony LO 7 godz / tyg rok szkolny 2016/17 Biologia na czasie 2 zakres rozszerzony nr dopuszczenia 564/2/2012 Biologia na czasie 3 zakres rozszerzony

Bardziej szczegółowo

Temat: Komórka jako podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna organizmu utrwalenie wiadomości.

Temat: Komórka jako podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna organizmu utrwalenie wiadomości. SCENARIUSZ LEKCJI BIOLOGII DLA KLASY I GIMNAZJUM Temat: Komórka jako podstawowa jednostka strukturalna i funkcjonalna organizmu utrwalenie wiadomości. Cele: Utrwalenie pojęć związanych z budową komórki;

Bardziej szczegółowo

Algorytmy ewolucyjne NAZEWNICTWO

Algorytmy ewolucyjne NAZEWNICTWO Algorytmy ewolucyjne http://zajecia.jakubw.pl/nai NAZEWNICTWO Algorytmy ewolucyjne nazwa ogólna, obejmująca metody szczegółowe, jak np.: algorytmy genetyczne programowanie genetyczne strategie ewolucyjne

Bardziej szczegółowo

Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 18.12.2009

Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 18.12.2009 Uchwała nr 19 Rady Wydziału Hodowli i Biologii Zwierząt Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu z dnia 18.12.2009 w sprawie: zakresu egzaminu licencjackiego na studiach pierwszego stopnia na kierunku Biologia.

Bardziej szczegółowo

GENEZA EUKARYOTA. Opowiada o nieprawdopodobnej prawdopodobnej historii SCRIBSIT ANNO DOMINI MMXX OYDEIS NEMO. Θ Ουδεις ΜΜX

GENEZA EUKARYOTA. Opowiada o nieprawdopodobnej prawdopodobnej historii SCRIBSIT ANNO DOMINI MMXX OYDEIS NEMO. Θ Ουδεις ΜΜX GENEZA EUKARYOTA Opowiada o nieprawdopodobnej prawdopodobnej historii SCRIBSIT ANNO DOMINI MMXX OYDEIS NEMO Θ Ουδεις ΜΜX WSTĘP (HISTORYCZNIE) Aby zrozumieć powstanie i ewolucję Eukaryota trzeba sobie zadać

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne biologia klasa 1

Wymagania edukacyjne biologia klasa 1 Wymagania edukacyjne biologia klasa 1 Dział programu Numer i temat lekcji ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra ocena celująca 1 2 3 4 5 6 7 I. Podstawy biologii 1. Biologia

Bardziej szczegółowo

REGULACJA ROZWOJU (jak z genów odczytywana jest anatomia?)

REGULACJA ROZWOJU (jak z genów odczytywana jest anatomia?) Wstęp do biologii 7. REGULACJA ROZWOJU (jak z genów odczytywana jest anatomia?) Jerzy Dzik Instytut Paleobiologii PAN Instytut Zoologii UW 2015 WIELOKOMÓRKOWOŚĆ daje korzyści krasnorost sprzed 600 mln

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum. Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który:

Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum. Ocenę dostateczną otrzymuje uczeń, który: Wymagania edukacyjne z biologii dla klasy III gimnazjum Dział progra mu I. Genetyka Lp. Temat Ocenę dopuszczającą otrzymuje 1. Czym jest genetyka? wymienia cechy gatunkowe i indywidualne podanych organizmów

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy harmonogram ćwiczeń - Biologia z genetyką w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2016/2017 Analityka Medyczna II rok

Szczegółowy harmonogram ćwiczeń - Biologia z genetyką w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2016/2017 Analityka Medyczna II rok Szczegółowy harmonogram ćwiczeń - Biologia z genetyką w Zakładzie Biologii w roku akademickim 2016/2017 Analityka Medyczna II rok Przedmiot Wykłady Ćwiczenia Semestr I Biologia z genetyką 15W/45Ćw. Egzamin

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z biologii klasa III

Wymagania edukacyjne z biologii klasa III Wymagania edukacyjne z biologii klasa III Wymagania podstawowe Uczeń: Wymagania ponadpodstawowe Uczeń: ocena dopuszczająca ocena dostateczna ocena dobra ocena bardzo dobra DZIAŁ I. EKOLOGIA podaje przykłady

Bardziej szczegółowo

Zespoły klik neuronalnych urzeczywistnienie mitycznego engramu.

Zespoły klik neuronalnych urzeczywistnienie mitycznego engramu. Zespoły klik neuronalnych urzeczywistnienie mitycznego engramu. Zasady rządzące organizacją bieżącej konsolidacji wspomnień: zespoły klik neuronalnych (neural clique assemblies), uniwersalne kody neuronalne.

Bardziej szczegółowo

6. Z pięciowęglowego cukru prostego, zasady azotowej i reszty kwasu fosforowego, jest zbudowany A. nukleotyd. B. aminokwas. C. enzym. D. wielocukier.

6. Z pięciowęglowego cukru prostego, zasady azotowej i reszty kwasu fosforowego, jest zbudowany A. nukleotyd. B. aminokwas. C. enzym. D. wielocukier. ID Testu: F5679R8 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Na indywidualne cechy danego osobnika ma (maja) wpływ A. wyłacznie czynniki środowiskowe. B. czynniki środowiskowe i materiał genetyczny. C. wyłacznie

Bardziej szczegółowo