Jak uzdrowić służbę zdrowia? O blaskach i cieniach prywatyzacji w opiece zdrowotnej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Jak uzdrowić służbę zdrowia? O blaskach i cieniach prywatyzacji w opiece zdrowotnej"

Transkrypt

1 Biznes, czyli gra w nieznane Janusz Pribulka o początkach wolnego rynku i firmie, w której nikt się nie nudzi Cudne Pomorze Zachodnie Wojciech Olejniczak o szczecińskim paszteciku i nie tylko Viva Verdi! Włoska uczta, czyli smakowanie Verdiego w Operze na Zamku magazyn gospodarczy Pomorza Zachodniego kwiecień-maj 2015 nr ISSN nr ind Jak uzdrowić służbę zdrowia? O blaskach i cieniach prywatyzacji w opiece zdrowotnej Jak uzdrowić służbę zdrowia? O blaskach i cieniach prywatyzacji w opiece zdrowotnej 1

2 22 lata uczymy biznesu wspiera sprzedaż na każdym etapie. studia I stopnia licencjackie, inżynierskie Ekonomia Informatyka Zarządzanie studia II stopnia Ekonomia studia podyplomowe studia e-learningowe studia MBA kursy i szkolenia szkoły policealne SPRAWDŹ AKTUALNE PROMOCJE NA Zastanawiasz się nad wyborem studiów? Masz pytania? Chętnie na nie odpowiemy facebook.com/zpsbszczecin Informacje o zamówieniu w czasie rzeczywistym Pełna integracja z dystrybutorami Analiza i wizualizacja danych kup gazetę daj ogłoszenie e RSS newsletter napisz do nas zaloguj Blogi Forum Multimedia Ogłoszenia Biuro Reklamy Zamów ogłoszenie przez Internet Region Kraj Świat Sport Kultura Pieniądze Wybory 2015 Cennik reklam Aktualne stany magazynowe Raporty niezgodności lokalizacji Sprawdzone i aktualne bazy danych Łatwo, prosto i przyjemnie Same korzyści! Informacji udziela Biuro Reklamy Kuriera Szczecińskiego tel.: fax: prowadź biznes inteligentnie dowiedz się więcej: 2 3 kwiecień maj 2015

3 W numerze Biznes, czyli gra w nieznane Janusz Pribulka, założyciel i prezes firmy informatycznej Sagra Technology, o początkach wolności gospodarczej w Polsce, przyjaznym systemie Emigo i firmie, w której nie ma miejsca na nudę. Jak uzdrowić rynek zdrowia? Tym razem nasze forum redakcyjne poświęciliśmy sprawom prywatnej służby zdrowia. Czy prywatyzacja w ochronie zdrowia wpłynęła na jakość świadczonych usług medycznych? A jeśli narzekamy na służbę zdrowia, to gdzie tkwi źródło takich ocen? Udział w dyskusji redakcyjnej wzięli: dr Wiesława Fabian, prezes zachodniopomorskiego oddziału Kolegium Lekarzy Rodzinnych, właściciel przychodni NZOZ Przychodnia Medycyny Rodzinnej, dr Adam Roślewski prezes firmy doradczej Zakład Usług Konsultingowych Know How Sp. z o.o., oraz prof. Iga Rudawska, kierownik Zakładu Ekonomiki Ochrony Zdrowia Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego. Krecha Jacha Apetyt na ryzyko O aspektach restrukturyzacji i prognozach dyrektorów finansowych na 2015 rok rozmawiano podczas drugiego na Pomorzu Zachodnim spotkania Stowarzyszenia Dyrektorów Finansowych Finexa. Koktajl biznesowy, w którym mieszają się: otwarcie Technoparku Pomerania, Starej Rzeźni - siedziby firmy CSL i centrum kulturalno-społeczno-gastronomicznego oraz sklepu, a zarazem składu budowlanego Bricoman. Na liście składników są również: nowe rozdanie kasy unijnej z RPO, Targi Nieruchomości organizowane po raz pierwszy w Azoty Arenie i jubileusz 20-lecia działania szczecińskiego przewoźnika promowego. Do tego zapowiedzi zielonej imprezy - Targów Roślin i Architektury Krajobrazu Miasto Ogród Zielony design. Ignorantia oeconomia nocet Felieton Anety Zelek. Pomorze Zachodnie - jakie cudne, skok w bok trochę Felieton Wojciecha Olejniczaka. Gdzie jesteśmy, dokąd zmierzamy? Felieton Stanisława Flejterskiego. Nadchodzi gazowa rewolucja Felieton Dariusza Zarzeckiego. Karuzela kadrowa Włoska uczta, czyli smakowanie Verdiego Z operą tak jak z pizzą każdy ma swoją ulubioną. Dlatego warto pójść na galę Viva Verdi! i posłuchać największych szlagierów z różnych oper w wykonaniu pełnej orkiestry symfonicznej, chóru i solistów Opery na Zamku. Poprowadzi ich maestro Vladimir Kiradjiev, który na co dzień mieszka i pracuje w Wiedniu. Twarze biznesu Na pytania z naszego kwestionariusza odpowiadają: Joanna Gaj-Lebdowicz, właścicielka klubu dla kobiet Bloom i centrum rozwoju dzieci The Little Gym, i dr Zbigniew Miklewicz, prezes Spółki Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście SA. Wydawca ABKOWICZ PRESS ul. Cukrowa 45-5, Szczecin tel , fax Adres redakcji Świat Biznesu pl. Hołdu Pruskiego 8, Szczecin tel , fax Redaktor naczelny Włodzimierz Abkowicz, tel Zespół redakcyjny Michał Abkowicz Alicja Paulina Kowalska Mieczysław Manik Paweł Stężała Magdalena Szczepkowska Stali felietoniści Stanisław Flejterski Wojciech Olejniczak Dariusz Zarzecki Aneta Zelek Współpraca Krzysztof Jach Skład kolumn Monika Gerlicka, tel Druk i naświetlanie Rex-Druk, ul. Dębogórska 34, Szczecin tel Redakcja nie zwraca materiałów niezamówionych oraz zastrzega sobie prawo opracowania redakcyjnego tekstów przyjętych do druku. Redakcja nie odpowiada za merytoryczną treść reklam, ogłoszeń i tekstów sponsorowanych. PREZENTACJE tak oznaczamy teksty promocyjne Świat Biznesu w Internecie: Na okładce: Tym razem nasze forum redakcyjne poświęciliśmy sprawom prywatnej służby zdrowia. Na zdjęciu: zabieg w jednej ze szczecińskich prywatnych klinik przeprowadza dr Tomasz Hamera. fot. juliankrakowiak.com 4 5 kwiecień maj 2015 DLA WSZYSTKICH, KTÓRZY WYKORZYSTUJĄ KAŻDĄ MINUTĘ DNIA. Z MAKRO prosto do Twojej kuchni lub sklepu. Produkty, których potrzebujesz z dostawą i zawsze na czas

4 Biznes, czyli gra w nieznane Janusz Pribulka, założyciel i prezes firmy informatycznej Sagra Technology, o początkach wolności gospodarczej w Polsce, przyjaznym systemie Emigo i firmie, w której nie ma miejsca na nudę Janusz Pribulka: Potwierdza się moje zdanie, że programowanie jest w pewnym sensie wtórną rzeczą. Nie wystarczy umieć mówić po angielsku, ale trzeba mieć co powiedzieć. A programista to często ktoś, kto tylko potrafi mówić po angielsku. Czym zajmuje się Sagra Technology i jakie były jej początki? Od 1998 roku rozwijamy Emigo - rozwiązanie mobilne dla farmacji, branży kosmetycznej i FMCG. Ale firma powstała w roku 1988, gdy pracowałem w Instytucie Okrętowym Politechniki Szczecińskiej u prof. Jerzego Sołdka, który doprowadził do założenia Instytutu, a następnie Wydziału Informatyki. Było to możliwe dzięki temu, że z techniką cyfrową zetknąłem się na studiach i nagle poczułem, że to jest coś, w czym się swobodnie czuję. Obroniłem pracę dyplomową na temat sterowania ploterem, czyli elektronicznym kreślarzem. A pamiętajmy, że to był rok 1978! Czym zajmowała się Sagra na początku? Zaczęliśmy, gdy w życie weszła ustawa ministra Wilczka, która wprowadzała wolność gospodarczą. To było coś! Parę lat wcześniej mieliśmy przecież stan wojenny. Wróciłem z wyjazdu naukowego do Japonii, gdzie zauważyłem ruchome diodowe wyświetlacze, które stały się u nas powszechne znacznie później np. w kantorach, i wpadłem na pomysł, żeby takie wyświetlacze produkować i sprzedawać w Polsce. Z kolegami z uczelni założyliśmy spółkę i z paskami diodowymi poszliśmy do nieistniejącego już Pomorskiego Banku Kredytowego. Ale ze strony banku pojawiło się oczekiwanie, że będziemy dostarczać nie paski, a całe prostokątne tablice o wymiarach od metr na metr do dwa metry na trzy. Bank miał wyświetlać na nich informacje dla klientów. Dostarczyliśmy tablice i w ten sposób w Szczecinie wyświetliliśmy pierwsze reklamy wielkoformatowe w Polsce. Podzespoły importowaliśmy z Tajwanu. W końcu było ich tyle, że na berlińskim lotnisku Tempelhof mieliśmy skład celny. Kiedy zaczynaliśmy, dostępne były tylko czerwone diody. Potem pojawiły się zielone, a później niebieskie, co umożliwiło wyświetlanie pełnej palety kolorów. Jednak wtedy wycofywaliśmy się już z tej branży. W roku 1993 pojawiły się nowe technologie diodowe, rzutniki i inne drogie rozwiązania. Zaistnieć na rynku można było tylko działając na ogromną skalę. A na to nie mieliśmy pieniędzy. W latach 90. przy Bramie Portowej w Szczecinie zawisła wielka tablica wyświetlająca w czasie rzeczywistym informacje o zanieczyszczeniu powietrza. To też było wasze dzieło. Tak, ale była to jednak marginalna część naszej działalności. Jak powstał wasz obecny sztandarowy produkt? Było to możliwe dzięki temu, że od początku działalności produkowaliśmy zarówno hardware, czyli komputery, które sterowały wyświetlaczami, jak i software, czyli oprogramowanie, które pozwalało wyświetlać treści i zarządzać tym urządzeniem. Te umiejętności pozwoliły nam na stworzenie Emigo rozwiązania przeznaczonego wtedy głównie dla przedstawicieli handlowych do pracy poza siedzibą firmy. W 1998 roku potrafiliśmy pisać programy, które działały na palmtopach, czyli małych przenośnych komputerach, na których pracowali właśnie przedstawiciele handlowi. Potem weszła rewolucja telefonii komórkowej, następnie smartfony i tablety. Jak działa Emigo? To system, dzięki któremu firmy mogą planować i analizować swoją strategię sprzedaży, a przedstawiciele handlowi nie tylko zbierają zamówienia, ale także badają rynek i gromadzą dane umożliwiające w bardzo szybki sposób dostosować się do wszelkich zmian. Dam prosty przykład - przebieg wizyty u klienta. Szef przy komputerze określa szablon wizyty - najpierw zinwentaryzować towar, przedstawić ofertę, potem przyjąć zamówienie itd. Przedstawiciele otrzymują te informacje bezprzewodowo na swoje smartfony lub tablety i realizują je zgodnie z planem. Na początku główna korzyść dla klientów wiązała się z tym, że handlowcy mogli potwierdzać przyjmowanie pieniędzy elektronicznie i nie musieli zaczynać i kończyć dnia pracy w siedzibie firmy. Dzisiaj system Emigo pozwala firmie analizować rynek i zarządzać sprzedażą, a menedżerowie mają do niego dostęp poprzez portal, który otwierają w przeglądarce internetowej. Stosujemy outsourcing. Nasi klienci nie muszą mieć własnej infrastruktury informatycznej. To ważne, bo ilość informacji o sprzedaży gromadzona przez naszych klientów, jaka przechodzi przez nasz system, wymaga bezpieczeństwa. Dlatego bardzo wcześnie wprowadziliśmy rozwiązanie, które dziś nazywa się chmurą. Dzierżawiliśmy serwery w doskonale chronionym centrum danych w Piasecznie. Musimy też stale nadążać za zmianami technologicznymi. Kilka lat temu na urządzeniach przenośnych królował system Windows Mobile i to na nim działało Emigo. W 2009 roku Microsoft wstrzymał licencję na jego stosowanie w smartfonach. Musieliśmy przepisać nasze rozwiązanie na Androida i na ios. Był to duży wysiłek, ale poradziliśmy sobie i finałowy efekt był taki, że wzmocniło to naszą pozycję na rynku. Kto korzysta z tego systemu? Pierwsze sięgnęły po system ogólnopolskie hurtownie z obszaru chemii domowej i gospodarczej oraz kosmetyków. 90 proc. z nich korzystało z naszego rozwiązania. Kolejną grupą byli producenci: m.in. Johnson & Johnson, Reckitt- -Benckiser, L Oreal, a później wiele firm polskich, np. Polpharma dr Irena Eris, Prymat. Ich przedstawiciele zajmują się merchandisingiem, prezentacją produktów na półkach itd., więc liczba funkcji systemu wzrosła. Potem zrobiliśmy ruch w stronę farmacji. Naszym pierwszym dużym klientem była Polpharma, a teraz obsługujemy pierwszą dwudziestkę firm farmaceutycznych działających w Polsce i pracujących dla nich przedstawicieli aptecznych. Kolejna grupa, która korzysta z Emigo, to przedstawiciele medyczni, którzy propagują wiedzę o produktach wśród lekarzy. Czyli podbiliście rynek? W 2014 roku na naszym rozwiązaniu pracowało 4 tys. przedstawicieli handlowych w całej Polsce. Przez nasz system przeszły zamówienia na 6 mld zł. Mam dużą satysfakcję, że nasz system stał się na tyle popularny, że handlowcy jego nazwą określają też inne pokrewne produkty. Nazwa Emigo stała się więc pewnego rodzaju pojęciem. Jesteśmy w naszej branży drugą firmą po spółce należącej do grupy Asseco. Dlaczego przenosicie się do Technoparku? Złożyło się na to kilka czynników. Sagra jest firmą rodzinną - moja żona Urszula zajmuje się kwestiami ekonomicznymi, a córka Agata jest dyrektorem operacyjnym. Jesteśmy wszyscy związani ze Szczecinem i chciałem, żeby firma była właśnie tu. Po drugie cały czas poszukujemy nowych rąk do pracy, a zaangażowanie w projekt Technoparku może sprawić, że wartościowi pracownicy znajdą nas. Po trzecie: zatrudniamy ponad 70 osób i nasza obecna siedziba zaczyna nas już ograniczać. Uznaliśmy, że nadszedł najwyższy czas, by otworzyć się na - Szczecin, między innymi dlatego też dołączyliśmy się do Klastra IT oraz wsparliśmy Fundację Netcamp. Co wniesiecie do Technoparku, jako partner strategiczny? Kooperację. Jesteśmy otwarci na współpracę z innymi firmami. Będziemy korzystać z outsourcingu - programiści czy grupy programistów będą wykonywać dla nas zlecenia. Przystosowaliśmy już system pracy i architekturę systemu, żeby bezpiecznie zlecać takie prace. Kluczowe jest to, że pracujemy w absolutnie najnowszych technologiach i technikach programowania. Oznacza to, że ludzie, z którymi będziemy współpracowali, będą pracować na równie wysokim poziomie. Nie wykluczamy też, że produkty innych firm z Technoparku będą działać w synergii z naszymi rozwiązaniami. Prowadzicie rekrutację? Szukacie programistów? Cały czas, ale nie szukamy koniecznie ludzi o wykształceniu informatycznym. Programistą może zostać każdy, kto jest zorganizowany i posiada wystarczający intelekt. Rdzeń firmy stanowią ludzie, którzy nie mają wykształcenia informatycznego, ale posiadają ogromne zasoby wiedzy powstałej zarówno z teorii, jak i z praktyki. Nieskromnie to zabrzmi, ale potwierdza się moje zdanie, że programowanie jest w pewnym sensie wtórną rzeczą. Nie wystarczy umieć mówić po angielsku, ale trzeba mieć co powiedzieć. A programista to często ktoś, kto tylko potrafi mówić po angielsku. Osoby, które zajmują się programowaniem w Sagry Technology, są więcej niż programistami. To autorzy i zaklinacze rozwiązań. Są źródłem wiedzy, potrafią myśleć samodzielnie i analizować. Każdy z nich może wnieść wartość dodaną do naszych projektów. Szukamy ludzi, którzy nas zainteresują na spotkaniu. Później weryfikujemy ich podczas trzymiesięcznego okresu próbnego. Ludzie pracują u nas po kilkanaście lat. U nas nie ma miejsca na nudę i jeśli dla kogoś to ma znaczenie, to będzie zadowolony pracując z nami. Najbardziej znane firmy z branży IT kojarzone ze Szczecinem, to podobnie jak Sagra weterani Home.pl, Unizeto Technologies czy Tieto. Dlaczego nie mamy młodych gwiazd na skalę ogólnopolską czy światową? I to mimo funduszy unijnych, Klastra ITC czy właśnie Technoparku. To może niepolitycznie zabrzmi, ale to nie jest tak, że zrobię start-up i zmienię się w miliardera. Liczby pokazują, jak niewiele firm jest w stanie przetrwać pierwszy rok czy kilka lat, a zupełnie znikoma liczba, na poziomie wygranej w totolotka, odnosi wielki sukces. Pewnie wymienimy razem ze sto znanych firm, ale na początku ich drogi było ich sto tysięcy. Ale czy to oznacza, że nie należy próbować? Nie. Próbować trzeba. Z mojego punktu widzenia sukces osiągnie firma, która pracuje i trwa. Jestem dumny z tego, że mamy stabilną pozycję na rynku, ale nie hamuje to naszych ambicji, naszej pasji i pomysłowości. Nie tylko nadążamy za zmianami, ale też sami poszukujemy nowych rozwiązań. Czy ma pan jakiś sposób oceny potencjału biznesowego start-upów? Słyszymy co chwila o nowych projektach, ale często ciężko stwierdzić, czy będą z nich pieniądze. Nie ma takiej miary. Nawet jeżeli ja uważam, że coś ma wielki potencjał, to wcale nie musi się to przełożyć na wynik finansowy. W start-upach en bloc myśli się o rynku konsumenckim, czyli o miliardowej populacji w skali świata i to ona będzie głosować na dany projekt. A nie ma mechanizmów oddziaływania na taką populację - zarówno w biznesie, jak i w polityce. To rynek głosuje. Jest to w sumie fajne - to swego rodzaju przygoda i gra w nieznane. Często okazuje się, że sukces jest z zupełnie innej strony. Przykładem jest Google, które powstawało z woli dostarczenia wyszukiwarki, a zarabia na reklamie. Przy pana biurku stoją kije golfowe. Wolny czas spędza pan na polu golfowym? Teraz rzadziej, ale moja przygoda z golfem trwa ponad 20 lat. Zaczynałem na nieistniejącym już polu w Łukęcinie. Bardzo lubię natomiast filmy akcji i książki. Właśnie czytam Bez litości Lee Childa. Spędzam też wolny czas bawiąc się z 10-letnim wnukiem Filipem. Dziękujemy za rozmowę. W dwa ognie zagrali Włodzimierz i Michał Abkowiczowie fot. M. SZCZEPKOWSKA 6 kwiecień maj

5 Jak uzdrowić rynek zdrowia? Tym razem nasze forum redakcyjne poświęciliśmy sprawom prywatnej służby zdrowia. Czy prywatyzacja w ochronie zdrowia wpłynęła na jakość świadczonych usług medycznych? A jeśli narzekamy na służbę zdrowia, to gdzie tkwi źródło takich ocen? Udział w dyskusji redakcyjnej wzięli: dr Wiesława Fabian, prezes zachodniopomorskiego oddziału Kolegium Lekarzy Rodzinnych, właścicielka przychodni NZOZ Przychodnia Medycyny Rodzinnej, dr Adam Roślewski, prezes firmy doradczej Zakład Usług Konsultingowych Know How Sp. z o.o., oraz prof. Iga Rudawska, kierownik Zakładu Ekonomiki Ochrony Zdrowia Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego. Redakcję reprezentowali Włodzimierz Abkowicz i Magdalena Szczepkowska. Jak wyglądają w Polsce relacje opieki zdrowotnej prywatnej do publicznej? Iga Rudawska: Na początek wyjaśnijmy, czym jest prywatna opieka zdrowotna. Może być ona rozumiana bardzo szeroko jako finansowanie prywatne, prywatna własność, prywatne zarządzanie lub prywatne świadczenie. Przywołam na początek fakty mówiące o relacjach finansowania sektora publicznego do prywatnego. Wydatki prywatne w finansowaniu służby zdrowia wynoszą w Polsce około proc. (w zależności od źródła danych). Pozostałą część stanowi finansowanie publiczne. Pod względem udziału finansowania prywatnego Polska jest na czwartym miejscu od końca wśród 28 państw Unii Europejskiej. Dodam, że rynek prywatnej opieki zdrowotnej w Polsce rośnie rocznie średnio o 5 procent. Dlaczego w polskiej służbie zdrowia, szczególnie tej publicznej, wciąż jest nie najlepiej? Czy to wynika ze złej organizacji, z braku finansów, czy jeszcze z czegoś innego? Iga Rudawska: Uważam, że nie to czy mamy do czynienia z właścicielem prywatnym, czy też publicznym ma znaczenie, a to, jakich bodźców dostarczają kontrakty z NFZ. Wiesława Fabian: Publiczna służba zdrowia jest pojęciem dosyć niejasnym, ponieważ pieniądze są publiczne, ich dysponentem jest NFZ, zaś jako realizatorzy świadczeń często występują podmioty prywatne. Na Pomorzu Zachodnim ponad 80 proc. pacjentów Podstawowej Opieki Zdrowotnej jest obsługiwanych przez podmioty prywatne. Prywatny POZ opiera się zazwyczaj na działalności zawiązanej w formie spółki lub indywidualnej praktyki lekarskiej. Ma on umowę z NFZ i bardzo często pracuje na publicznym mieniu, co oznacza, że spółka wynajmuje pomieszczenia, ale jest właścicielem wyposażenia. Wówczas mamy do czynienia z prywatnym udzielaniem świadczeń i prywatną organizacją, ale nie na własności prywatnej. POZ zaczęły się prywatyzować w 1995 roku. Jedną z pierwszych tego typu przychodni w naszym województwie była założona przeze mnie Przychodnia Medycyny Rodzinnej przy ul. Miodowej w Szczecinie. Adam Roślewski: Potrzebne jest w Polsce odbudowanie kapitału społecznego zaufania w obszarze ochrony zdrowia pacjentów do lekarzy, lekarzy do płatników, wszystkich do polityków decydentów. Aktualnie wśród prywatnych POZ część jest takich, które powstały z przekształcenia z podmiotów publicznych. Muszę przyznać, że niekiedy ich zachowanie jest mało biznesowe. Część podmiotów z kolei dobrze czuje się w działalności prywatnej. Wydaje się jednak, że nadal pacjenci spotykają się w przychodniach rodzinnych ze starymi zwyczajami i wciąż narzekają, że trudno im się do lekarza dostać. Iga Rudawska: Z badania Diagnoza społeczna 2013 wynika, że 70 proc. Polaków uważa, iż w opiece zdrowotnej od 2011 roku nic się nie zmieniło, z czego większa część ludzi jest zdania, że nadal nie jest dobrze. 28 proc. Polaków twierdzi, że się pogorszyło, a tylko dwa proc. mówi, że się poprawiło. Najprawdopodobniej kryterium oceny przez respondentów była dostępność do opieki zdrowotnej, ale trzeba też dodać, że współcześni pacjenci chcą, by usługi medyczne, były wzorem McDonald sa - szybkie i tanie. A wiadomo, że nie da się tego zrealizować przy dzisiejszych ograniczeniach budżetowych. Ale jeśli mierzyć skuteczność reform w służbie zdrowia oczekiwaną długością życia, to bardzo dużo się zmieniło. Polacy żyją prawie dziesięć lat dłużej, chociaż to nie jest wyłącznie zasługą medycyny. Adam Roślewski: Dam przykład badań, które przeprowadziłem w Gdańsku. Dotyczyły one m.in. oceny funkcjonowania opieki zdrowotnej. Opinie ankietowanych były na poziomie średnio od 4 do 4 plus. A więc może być lepiej. Uważam też, że w pewnym sensie opinia o publicznej służbie zdrowia jest zakładnikiem opinii, która jest obecna w mediach, choć nie ukrywam, że w znacznej części zasłużonej. Wracając zaś do prywatyzacji usług medycznych. W pewnym momencie kończy się wydolność publicznego systemu opieki zdrowotnej i lukę tą zaczyna wypełniać obszar prywatnych usług medycznych, które zaspokajają potrzeby niespełnione w tym pierwszym systemie. Jest to nowe zjawisko, które będzie coraz częstsze, ponieważ społeczeństwo się starzeje i będzie konsumować coraz więcej usług medycznych. Wiesława Fabian: Kolejna kwestia, którą musimy mieć na uwadze, to fakt, że w Polsce na jednego lekarza rodzinnego przypada bardzo dużo pacjentów przeciętnie W Holandii liczba tę sięga maksymalnie 1800, w Skandynawii około Lekarz w Polsce jest ogromnie obciążony pracą administracyjną. Do tego dochodzą wizyty nieuzasadnione, których liczbę szacuje się aż na 30 proc. Dla lekarza jest to dodatkowa praca, która ogranicza jego dostępność dla pacjentów zgłaszających się do przychodni w uzasadnionych przypadkach. Adam Roślewski: 20 lat temu statystyczny Polak konsumował średnio pięć porad ambulatoryjnych w roku. Trzy i pół porady było realizowanych u lekarzy rodzinnych. Teraz, głównie z powodu zmiany natury funkcjonowania systemu, na jednego Polaka przypadają średnio cztery porady w POZ. Konsumujemy więc więcej niż przed laty świadczeń na poziomie podstawowym. Iga Rudawska: Tak czy inaczej, jeżeli mierzyć skuteczność reform oczekiwaną długością życia przy urodzeniu, to bardzo dużo się zmieniło. Dziś statystyczna Polka ma przed sobą blisko 82 lata życia, a Polak 73 lata. Zmieniają się nasze oczekiwania i potrzeby. A jak to wygląda w porównaniu z innymi państwami? Iga Rudawska: Aktualnie w Polsce na jednego pacjenta przypada sześć porad ambulatoryjnych w ciągu roku, w Europie siedem, ale tam jest większe nasycenie kadrą lekarską. Statystycznie mamy w Polsce 2,2 lekarza na 1000 mieszkańców, a w Europie 3,4. Czy to, że podmioty prywatne w zdecydowanej mierze zajmują się podstawową opieką zdrowotną, zmieniło jakość tej opieki? Adam Roślewski: 15 lat temu gabinety lekarzy rodzinnych były modne i lekarze chętnie otwierali przychodnie. Dzisiaj, gdy relatywnie obniżył się poziom wynagrodzeń lekarzy rodzinnych i wzrósł poziom wynagrodzeń lekarzy specjalistycznych w szpitalach, nie jest łatwo znaleźć lekarza do Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Problemem jest więc błąd strukturalny. System powinien działać inaczej. POZ powinien być finansowany na poziomie 20 proc. wszystkich nakładów w systemie publicznej służby zdrowia, bo dobry POZ zatrzymuje na swoim poziomie 80 proc. wszystkich problemów zdrowotnych. Iga Rudawska: W naszym województwie udział wydatków NFZ na POZ wynosi około 13 proc. całego budżetu zachodniopomorskiego NFZ. Wiele problemów zdrowotnych jest rozwiązywanych na poziomie specjalistycznej opieki ambulatoryjnej. Dzieje się tak m.in. ze względów kulturowych: Polak lubi być pod opieką specjalisty. Błędem systemowym jest w moim przekonaniu niska zdolność do współpracy pomiędzy opieką zdrowotną a opieką społeczną. Powoduje to, że szereg problemów paramedyczych czy też społecznych jest rozwiązywanych przez lekarza pierwszego kontaktu, podczas gdy mógłby je z powodzeniem rozwiązać pracownik opieki społecznej. Wiesława Fabian: Badanie CBOS z 2013 roku pokazuje, że w całym systemie służby zdrowia jedynie POZ jest dobrze oceniany. Zwrócę też uwagę na kolejny problem: brakuje współpracy na linii POZ specjaliści. Sposób finansowania przez NFZ wymusza na ambulatoryjnej opiece specjalistycznej zatrzymanie u siebie pacjenta. Iga Rudawska: Uważam, że nie to czy mamy do czynienia z właścicielem prywatnym, czy też publicznym ma znaczenie, a to, jakich bodźców dostarczają kontrakty z NFZ. Lekarz w ramach publicznych kontraktów wykonuje te badania, które narzucają mu standardy. Natomiast prywatnie nie wszystko opłaca się robić. Przejdźmy więc do leczenia prywatnego, w znaczeniu usług, które są poza finansowaniem NFZ. Czy to się opłaca? Iga Rudawska: Tych podmiotów, które są finansowane tylko i wyłącznie z kieszeni pacjentów, abonamentów i prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych, jest bardzo niewiele. Wiesława Fabian: Dobrze finansuje się jedynie stomatologia i medycyna estetyczna. Ale mamy przecież dużo gabinetów prywatnych. Wiesława Fabian: Najczęściej gabinet prywatny, w którym pacjent płaci z własnej kieszeni jest dodatkowym miejscem pracy danego lekarza. Iga Rudawska: Są to gabinety świadczące usługi ambulatoryjne, które są relatywnie łatwo dostępne dla pacjenta, bo jest to wydatek zł. Wspomniane już porady ambulatoryjne to wydatek około 600 zł rocznie na jedno gospodarstwo domowe według Diagnozy społecznej Nie jest więc to wydatek kolosalny. Całkowicie prywatna opieka zdrowotna, w moim odczuciu, nie funkcjonuje i nie będzie jej, dopóki koszty opieki specjalistycznej, szczególnie tej zamkniętej, będą coraz wyższe w związku z rozwojem technologii medycznych. Podmioty prywatne będą tworzone po to, by sięgać po publiczne pieniądze z NFZ. Czy prywatyzacja usług wpłynęła na jakość usług medycznych? Adam Roślewski: Jak najbardziej. Dzięki niej przypada mniej podopiecznych na jednego lekarza POZ. Wiesława Fabian: Kolejnym argumentem jest o wiele większy i szybszy dostęp do diagnostyki. Znamy przykład pacjenta onkologicznego, który na termin pilnego badania musi czekać trzy miesiące. Adam Roślewski: Dzieje się tak dlatego, gdyż NFZ limituje świadczenia. A robi tak dlatego, że ma ograniczone środki. NFZ nie jest też odporny na pokusę wykorzystywania swojej pozycji monopolisty, bo nie ma konkurencji. Osobiście wolę zapłacić 50 zł miesięcznie za pakiet medyczny i mieć możliwość skorzystania z dodatkowych świadczeń poza NFZ. Ale i tu zdarzają się duże kolejki w dużych aglomeracjach, gdyż konsumpcja tych usług jest coraz większa. Iga Rudawska: Rynek abonamentów to jednak wciąż margines z abonamentów korzysta 5-6 proc. społeczeństwa. Prywatne ubezpieczenia zdrowotne stanowią zaś tylko 1 proc. rynku. Być może skłonność do zakupu tego typu polis byłaby większa, gdybyśmy mieli określone to, co nam się należy w ramach NFZ. Dziś mamy jedynie katalog usług finansowanych w ramach NFZ, co nie jest żadnym koszykiem gwarantowanym. 8 9 kwiecień maj 2015

6 Wiesława Fabian: Publiczna służba zdrowia jest pojęciem dosyć niejasnym, ponieważ pieniądze są publiczne, ich dysponentem jest NFZ, zaś jako realizatorzy świadczeń często występują podmioty prywatne. Adam Roślewski: Politycy boją się bowiem określić, co nam się należy, a dokładnie na co nas nie stać. Politycy i ministrowie się zmieniają, a sytuacja w służbie zdrowia jest wciąż nie najlepsza. Adam Roślewski: Występuje deficyt dostępu. Jest za mało pieniędzy w funduszu. A społeczeństwo się starzeje. Nie możemy czekać ze zmianami, już dziś musimy coś robić. Wiesława Fabian: Infrastrukturę medyczną mamy bardzo dobrą, ale brakuje nam pieniędzy na jej wykorzystanie. Co więc należy zrobić, aby było lepiej? Wiesława Fabian: W ciągu 25 lat podstawowa opieka zdrowotna bardzo się poprawiła. Natomiast za mało jest lekarzy, by była większa do nich dostępność. Do POZ lekarze idą niechętnie, bo jest to trudna praca, słabiej finansowana i ze stosunkowo dużym obciążeniem. Dlaczego w Polsce jest za mało lekarzy? Czy dlatego, że kształci się ich za mało, czy ze względu na to, że wyjeżdżają za granicę? Wiesława Fabian: I jedno, i drugie. Adam Roślewski: Lekarze chętnie wyjeżdżają za granicę, bo za granicą możliwe jest uzyskanie dobrych zarobków przy nieporównywalnie mniejszym wysiłku. A co państwo zrobiliby na miejscu ministra zdrowia? Adam Roślewski: Po pierwsze, politycy powinni jasno określić, na co nas stać. Po drugie, powinniśmy stworzyć takie mechanizmy finansowe, żeby wydając mniejsze pieniądze z punktu widzenia kraju, przyciągnąć pieniądze do systemu w inny sposób, chociażby poprzez stosowanie ulg podatkowych za ubezpieczenia zdrowotne. Po trzecie, po starannym opracowaniu map potrzeb zdrowotnych należy równo traktować podmioty publiczne i prywatne. Jeżeli nie będzie konkurencyjności wśród usługodawców, to ucierpi na tym jakość usług medycznych i efektywność wykorzystywania środków publicznych. Po czwarte, starałbym się dofinansowywać usługi, a nie zakup sprzętu medycznego, który powinien być finansowany przez podmioty medyczne z własnych środków. Wreszcie po piąte, potrzebne jest w Polsce odbudowanie kapitału społecznego zaufania wszystkich aktywnych w obszarze ochrony zdrowia pacjentów do lekarzy, lekarzy do płatników, wszystkich do polityków - decydentów. A to się nie pojawia z dnia na dzień. Iga Rudawska: Zgadzam się z tymi postulatami. Powiem jeszcze słów kilka o samym pacjencie. Służba zdrowia ma wpływ na zdrowie pacjenta i długość jego życia tylko w około proc. Istotne jest więc, by pacjent był świadomy odpowiedzialności za własne zdrowie. To jaki styl życia będzie prowadził, określi w dużej mierze długość jego życia. Zatem uważam, że jest potrzeba edukacji pacjenta i odchodzenie przez niego od postawy roszczeniowej. Konieczna jest też konkurencja pomiędzy podmiotami medycznymi, ale przede wszystkim współpraca. Dziś istnieją różne szczeble systemu, które ze sobą nie współpracują. Każdy wypycha pacjenta i przerzuca koszty na inny szczebel. Jeśli zaś chodzi o finansowanie publiczne, to uważam, że należy zmierzać do finansowania potrzeb, a nie infrastruktury. Dziękujemy za rozmowę. Współpraca Alicja Kowalska fot. M. ABKOWICZ Program Regionalny dobry kurs dla Pomorza Zachodniego W okresie regiony, w tym Pomorze Zachodnie, będą odgrywały jeszcze większą rolę w dystrybucji środków unijnych. Z łącznej sumy 85,5 miliarda euro ponad 31 miliardów euro będzie zarządzane właśnie przez regiony. Województwo Zachodniopomorskie także zwiększa swój udział w podziale funduszy europejskich. 26 marca w Szczecińskim Technoparku Pomerania Marszałek Województwa Olgierd Geblewicz zainaugurował Regionalny Program Operacyjny Województwa Zachodniopomorskiego (RPO WZ). Blisko 6,7 miliarda złotych dystrybuowane w postaci konkursów przez Urząd Marszałkowski oznacza dalsze podniesienie jakości życia na Pomorzu Zachodnim, rozwój regionu oraz nowe możliwości dla wszystkich mieszkańców. Program regionalny stawia na gospodarkę. Na podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstw i stworzenie warunków ich funkcjonowania przeznaczamy 36% środków. Znaczna pula pieniędzy z programu dofinansuje rozwój transportu, zaś ponad 23% budżetu zainwestujemy bezpośrednio w kapitał społeczny regionu. Z rezultatów programu korzystamy bowiem wszyscy mieszkający, uczący się i pracujący w województwie zachodniopomorskim. Podział pieniędzy w RPO WZ M. Omelańczuk/Smartlink Wspiera gospodarkę niskoemisyjną przez promocję ograniczenia emisji szkodliwych substancji do atmosfery, efektywny transport publiczny, energooszczędne budynki i wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Chroni środowisko naturalne. Projekty RPO WZ ograniczą ryzyko wystąpienia powodzi, wyposażą służby ratownicze, poprawią jakość wód i czystość gruntów, a także zmniejszą ilość odpadów trafiających na składowiska. Zapewnią też zachowanie różnorodności biologicznej i walorów krajobrazowych Pomorza Zachodniego. Ożywia przestrzeń, stawiając na turystykę aktywną i tworząc szlaki łączące w sieć atrakcyjne miejsca i obiekty w regionie. Co więcej, przeobraża obszary zdegradowane i nadaje im nowe funkcje, by służyły mieszkańcom regionu i przyciągały turystów. Alokacja w mln euro w podziale na osie priorytetowe Inwestuje w rynek pracy. Umożliwia rozwój kwalifikacji pracowników, oferując przedsiębiorstwom usługi szkoleniowe i doradcze. Wspiera kobiety w powrocie na rynek pracy, zwiększając dostęp do opieki nad dziećmi do 3 lat. Jakie korzyści dla Pomorza Zachodniego niesie Program Regionalny? Program Regionalny, czyli RPO WZ: Wspiera rozwój konkurencyjnych i nowoczesnych przedsiębiorstw w regionie i stwarza im warunki do rozwoju. Na przykład poprzez ułatwianie funkcjonowania instytucji otoczenia biznesu i polepszanie stref inwestycyjnych. Jest otwarty na nowatorskie rozwiązania. Dlatego dofinansowuje badania naukowe, rozwój technologiczny i innowacje, a rezultaty badań będą służyć przedsiębiorcom w praktyce. Inwestuje w sieć transportową Pomorza Zachodniego, która ma duże znaczenie dla firm prowadzących tu działalność i jest istotna dla rozwoju ruchu turystycznego. Umożliwia w ten sposób szybką i bezpieczną podróż po regionie. Pomaga w pełni uczestniczyć w życiu społecznym przez działania integrujące. Zachęca do zakładania przedsiębiorstw społecznych i tworzenia w nich miejsc pracy. Umożliwia zdobywanie kwalifikacji przez całe życie i podnosi poziom kształcenia, m.in. poprzez staże i praktyki u pracodawców, doposażanie szkół i zmiany w programach szkół zawodowych, po to by lepiej odpowiadały na potrzeby rynku pracy. Tworzy nowe miejsca przedszkolne. Ułatwia mieszkańcom Pomorza Zachodniego dostęp do usług publicznych, np. zdrowotnych, mieszkalnictwa chronionego, infrastruktury wspierającej osoby bezdomne i zakłady aktywności zawodowej. Więcej informacji na temat kluczowych dziedzin, w których możliwe jest dofinansowanie, a także najważniejsze założenia programu, dokumenty i wszystko, co należy wiedzieć, aby ubiegać się o dofinansowanie ze środków RPO WZ pod adresem Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego Główny Punkt Informacyjny Szczecin, ul. Kuśnierska 12 Infolinia: Lokalny Punkt Informacyjny w Koszalinie aleja Monte Cassino 2, Koszalin tel. (+48) Rys. KRZYSZTOF JACH 10 Projekt finansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego 11 kwiecień maj 2015 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata

7 Czy chemicy mają nosa? Prof. Jacek Adam Soroka, dziekan Wydziału Technologii i Inżynierii Chemicznej Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, o pożytkach z fabryki w Policach, absolwentach z Radexu i sztucznym nosie Zakłady Chemiczne Police S.A., wchodzące w skład Grupy Azoty, przewidują wybudowanie do 2019 roku nowej fabryki propylenu, w której znajdzie zatrudnienie 200 osób. Otwiera się więc szansa dla waszych absolwentów. Nie ukrywam, że liczymy na to, że nasi technolodzy organiczni znajdą pracę w Policach. Postaramy się, by jak najwięcej naszych absolwentów tam trafiło. Przy okazji wyjaśnijmy naszym Czytelnikom, jak powstaje i do czego służy propylen. Propen albo propylen jest gazem, który powstaje z przeróbki propanu obecnego głównie z butanem w LPG, czyli skroplonym gazie naftowym. Propylen jest półproduktem do wytwarzania m.in. polipropylenu, który z kolei stosowany jest jako popularne tworzywo sztuczne. Wróćmy jednak do waszej roli w przygotowaniu kadr dla fabryki w Policach. Wiemy, że zamierzacie kształcić chemików również na poziomie szkoły średniej. Grupa Azoty, m.in. w związku z programem budowy fabryki propylenu, poszukuje kadry od najniższego do najwyższego szczebla z możliwością awansu zawodowego: od aparatowych zaczynając, na technologach i kierownikach kończąc. Z tego też względu Grupa Azoty podpisała umowę z Zespołem Szkół im. Ignacego Łukasiewicza w Policach o utworzeniu klasy kształcącej w zawodzie technologa chemika. Część zajęć odbywać się będzie w laboratoriach naszego wydziału, część zaś w nowych laboratoriach Zespołu Szkół w Policach. Nasi wykładowcy Wydział Technologii i Inżynierii Chemicznej Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie al. Piastów Szczecin tel.: , fax: będą też prowadzić zajęcia w Policach. Od roku szkolnego 2016/2017 ruszy 32- osobowa klasa, podzielona na dwie grupy laboratoryjne. A jak jest z zainteresowaniem studiami na Wydziale Technologii i Inżynierii Chemicznej ZUT? Mamy dziś na wszystkich latach trzech stopni studiów (inżynierskie, magisterskie i doktoranckie) prawie 600 studentów. Ok. 370 osób uczęszcza na studia stacjonarne, w tym co cieszy, 67 osób na kierunku nanotechnologii, choć to dopiero dwa pierwsze roczniki. Tradycyjnie sporym powodzeniem cieszą się takie kierunki jak technologia chemiczna oraz inżynieria chemiczna i procesowa. Mamy też 36 osób, które kontynuują naukę na najnowszym naszym kierunku chemia, umiejscowionym w grupie nauk ścisłych, po raz pierwszy w całej historii szczecińskiej nauki. Powoli wycofujemy się z kierunku ochrona środowiska, gdyż zapełniliśmy już naszymi absolwentami laboratoria i urzędy związane z dbałością o czyste środowisko. Na studiach stacjonarnych II stopnia kształci się ok. 120 studentów, zaś na studiach doktoranckich 100 osób. Dodam w tym miejscu, że każdy doktorant ma przeliczeniową wartość pięciokrotnie większą w stosunku do klasycznego studenta, czyli można powiedzieć, że na uczelni studiuje 1000 studentów i od tej liczby uzależniona jest dotacja ministerialna. Wydział posiada uprawnienia do nadawania stopni doktorskich na dwóch kierunkach. Aktualnie staramy się uzyskać uprawnienia do doktoryzowania na kierunku chemia. Mamy bowiem na wydziale przygotowaną do tego kadrę. Gdzie dziś wasi absolwenci znajdują pracę? Choć nie mamy formalnie możliwości przeprowadzania dokładnych badań, mogę z całą pewnością odpowiedzieć, że na całym świecie. Zbudowana przed laty licencyjna wytwórnia bieli tytanowej w Policach spowodowała, że nasi absolwenci wywędrowali nawet na inne kontynenty, takie jak np. Australia czy też Ameryka Północna. Tam pracowali i pracują do dziś. Naszych absolwentów znajdziemy w Wielkiej Brytanii, Irlandii, Francji, Niemczech, krajach skandynawskich, gdzie pracują zgodnie ze zdobytym wykształceniem. Mamy np. takiego absolwenta, jak dr inż. Bartosz Wyszyński, który od wielu lat pracuje na uczelniach w Japonii. U nas zrobił doktorat, który dotyczył pomiarów intensywności zapachów. Dziś prowadzi badania nad biosensorami, które prowadzą do skonstruowania sztucznego nosa. Liczymy na to, że dr Wyszyński wróci do nas i wzmocni Pracownię Zapachowej Jakości Powietrza, utworzoną przez prof. Joannę Kośmider. Naszych absolwentów można spotkać również w Zjednoczonym Instytucie Badań Jądrowych w Dubnej w Rosji, którego Polska pozostaje jednym z właścicieli. W Polsce sporo naszych absolwentów znajdziemy w fabrykach chemicznych, ale są i tacy, którzy prowadzą własne prywatne firmy, jak np. Zbigniew Nagay, współwłaściciel i prezes grupy firm Radex S.A. w Kamieńcu k. Kołbaskowa. Spółki Grupy Radex produkują środki czystości oraz aparaturę czyszczącą dla przemysłu spożywczego i eksportują je na cały świat. Firmy Grupy zatrudniają kilkuset pracowników, w tym wielu absolwentów naszego Wydziału. Kilka firm założonych przez naszych absolwentów produkuje specjalistyczne nawozy ogrodnicze dla upraw określonych roślin. Dodam jeszcze do tego, że przy naszym wydziale działa Rada Dydaktyczno-Przemysłowa, oparta o Klaster Chemiczny, która zajmuje się m.in. wskazywaniem potrzeb przemysłu w zakresie merytorycznego przygotowania kadr. Wielu waszych młodych absolwentów zbiera laury w konkursach i wyróżnieniach na najlepsze prace dyplomowe i doktoranckie. Czy stwarzacie szansę najlepszym absolwentom pracy na uczelni? W zasadzie na wydziale mamy stabilizację kadrową, choć ze względu na prawa biologii następuje naturalny ruch kadrowy. Wtedy sięgamy po młodych zdolnych. Dziękujemy za rozmowę. Największa inwestycja w historii Grupy Azoty Do 2019 roku w Policach wybudowana zostanie najnowocześniejsza i największa w Europie instalacja do produkcji propylenu metodą PDH. W ramach projektu powstanie też blok energetyczny oraz rozbudowany zostanie terminal chemikaliów we własnym porcie w Policach. Skala inwestycji porównywalna jest z wybudowaniem kolejnych zakładów chemicznych w województwie Zachodniopomorskim. Po zakończonym sukcesem procesie konsolidacji polskiej chemii, polegającym na połączeniu czterech największych zakładów, Grupa Azoty rokrocznie zwiększa swoje przychody, równocześnie poszerzając własną bazę surowcową oraz produkcyjną. Od 2010 roku do zakończenia procesu konsolidacji przychody wzrosły z 1,9 do 9,8 mld złotych. Zakładamy, że nowa inwestycja zwiększy docelowo przychody Grupy Azoty o ok. 2 mld zł rocznie. Projekt o wartości 1,7 mld zł zakłada budowę instalacji do produkcji propylenu, bloku energetycznego oraz rozbudowę polickiego portu o terminal chemikaliów płynnych. Docelowo terminal obsługiwać będzie największe w Polsce statki z LPG, zwiększając dwukrotnie swoje zdolności operacyjne. Inwestycja zostanie zrealizowana w ciągu czterech najbliższych lat, a jej wpływ na wyniki finansowe będzie widoczny już w 2019 roku. Przychody Grupy Azoty Police wzrosną o ok. 2 mld zł, a zyski o setki mln zł. Przy budowie instalacji pracować będzie około 1000 osób. Po uruchomieniu produkcji na stałe zatrudnionych zostanie ok. 200 osób. Bezpieczeństwo finansowania zapewni specjalnie powołana spółka celowa. Możemy być dumni, że nasz narodowy czempion realizuje tak ważne dla przyszłości polskiego Grupa Azoty Zakłady Chemiczne Police S.A. przemysłu innowacyjne inwestycje. Nowa instalacja wpisuje się też w proces reindustrializacji Europy, czyli zatrzymania tu przemysłu. Produkcja tego ważnego półproduktu chemicznego w Polsce otwiera drogę do budowania kolejnych instalacji, dzięki którym Polska będzie ważnym producentem jeszcze bardziej zaawansowanych technologicznie tworzyw sztucznych powiedział Minister Skarbu Państwa, Włodzimierz Karpiński. Po zapoznaniu się z inwestycją w Policach mam pewność, że strategia rozwoju Grupy Azoty jest skutecznie realizowana. W ubiegłym roku mówiłem o zwiększeniu znaczenia polickiego portu na mapie Europy. Ten proces stale postępuje, a w jego efekcie zwiększają się zdolności operacyjne portu. Dziś jest to pomost pomiędzy Polską, a Afryką. W 2019 roku, po uruchomieniu nowego terminalu, do przeładunku surowców stałych dołączą chemikalia płynne i paliwa. Maksymalizacja jego wykorzystania oraz położenie geograficzne Polic pozwoli rozszerzyć handel z naszymi sąsiadami dodaje Minister Skarbu Państwa. Istniejące zakłady zaczęliśmy tworzyć pół wieku temu, dziś przed nami stoją wyzwanie generacyjne, w efekcie których planowane i realizowane są innowacyjne projekty. Ich beneficjentami będą także kolejne pokolenia - powiedział Prezes Zarządu Grupy Azoty Paweł Jarczewski. - Dzięki takim inwestycjom w kluczowe półprodukty chemiczne budujemy innowacyjną polską chemię, konkurencyjną na całym świecie. Jednocześnie Grupa Azoty skutecznie realizuje strategię ogłoszoną w ub. roku stale budując wartość spółki poprzez jej organiczny rozwój. Dywersyfikacji ulegnie struktura przychodów, która poprawi bezpieczeństwo biznesowe i pozwoli spółce wkroczyć w nowy segment rynku, który charakteryzuje się innymi cyklami koniunktury. W efekcie Grupa Azoty poszerzy swój asortyment produktowy oraz pozyska nowe rynki zbytu dodaje Prezes Jarczewski. Przy budowie instalacji pracować będzie około 1000 osób. Po uruchomieniu produkcji na stałe zatrudnionych zostanie ok. 200 osób. Grupa Azoty stanie się ważnym europejskim eksporterem propylenu i ugruntuje swoją pozycję na zagranicznych rynkach. Zakładamy wielkość produkcji na poziomie ok. 400 tys. ton. Według naszych szacunków ok. 60% produkcji przeznaczone będzie na eksport lub będzie wykorzystane w kolejnych instalacjach. Pozostały wolumen będzie sprzedawany wewnątrz Grupy Azoty m.in. do zakładów w Kędzierzynie, pokrywając ich całkowite zapotrzebowania na propylen powiedział Prezes Zarządu Grupy Azoty Police, Krzysztof Jałosiński. Nie bez powodu inwestycję nazwaliśmy Grupa Azoty Police 2. Zakłada ona de facto wybudowanie drugiego, równie wydajnego zakładu. To historyczny moment w dziejach Grupy Azoty, największej spółki chemicznej w Polsce i czołowej w Europie dodaje Prezes Jałosiński. Otoczenie rynkowe Zamykanie istniejących instalacji opartych na starych technologiach oraz rosnące zapotrzebowanie na propylen w Europie sprawi, że w ciągu najbliższych kilku lat Europa stanie się importerem netto propylenu. Roczny deficyt samych Niemiec wynosi ok. 850 tys. Dlatego uruchomienie produkcji na poziomie 400 tys., z których 150 tys. będzie wykorzystane na potrzeby własne Grupy Azoty, spozycjonuje Polskę jako ważnego producenta tego kluczowego półproduktu chemicznego. Propylen jest jedną z dwóch, obok etylenu, najważniejszych surowców dla przemysłu chemicznego. Jest niezbędny do produkcji między innymi tworzyw sztucznych. Propylen jest bazą dla dalszych kluczowych półproduktów wykorzystywanych m.in. przez spółki tworzące Grupę Azoty. 12 kwiecień maj

8 Międzynarodowy wydział Coraz więcej zagranicznych studentów i pracowników naukowych studiuje i pracuje na Wydziale Elektrycznym ZUT w Szczecinie. O rozwój wymiany międzynarodowej dba Justyna Jończyk, pełnomocnik dziekana ds. współpracy dydaktycznej z zagranicą. Ile osób z zagranicy studiuje na Wydziale Elektrycznym? W tym semestrze gościmy kilkunastu studentów z zagranicy. Pochodzą oni głównie z Turcji, Hiszpanii i Włoch. To kilkukrotny wzrost w stosunku do lat ubiegłych. Skąd wzrost tej liczby? Władze Wydziału Elektrycznego konsekwentnie realizują postanowienia Strategii rozwoju wydziału oraz Strategii internacjonalizacji kształcenia ZUT. Współpraca międzynarodowa na Wydziale Elektrycznym prowadzona jest głównie w ramach programów współpracy, umów międzyuczelnianych oraz umów będących efektem kontaktów jednostek organizacyjnych i pracowników Wydziału z partnerami zagranicznymi. Głównym mechanizmem dedykowanym mobilności zagranicznej studentów jest program Erasmus+, umożliwiający wyjazdy na część studiów i praktyki realizowane w ośrodkach spoza kraju. W ubiegłym roku akademickim prof. dr hab. inż. Stefan Domek, dziekan, zmodyfikował wydziałowy system wspierania programu. Opracowano m.in. bardziej atrakcyjną ofertę kursów w języku angielskim oraz wprowadzono dedykowaną zakładkę w języku angielskim na stronie internetowej Wydziału. Od półtora roku pełni pani funkcję pełnomocnika dziekana ds. współpracy dydaktycznej z zagranicą. Na czym polega pani praca? Do moich obowiązków należy szeroko pojęta organizacja wymiany zagranicznej studentów w ramach umów międzyuczelnianych i innych porozumień. Jako pełnomocnik dziekana ds. współpracy dydaktycznej z zagranicą, pełnię również funkcję wydziałowego koordynatora międzynarodowej wymiany studenckiej w programie Erasmus+. W ramach tej funkcji zajmuję się rozwijaniem kontaktów z uczelniami zagranicznymi, jestem punktem kontaktowym zarówno dla naszych studentów chcących wyjechać na część studiów lub praktykę, jak i studentów spoza Polski zainteresowanych studiowaniem na Wydziale Elektrycznym. Jestem też odpowiedzialna za koordynację wszystkich działań związanych z pobytem studentów zagranicznych na naszym Wydziale. Jak przekonuje pani zagranicznych studentów do przyjazdu do Szczecina? Staram się odwiedzać jedną-dwie uczelnie partnerskie w roku. Spotykam się ze studentami oraz pracownikami zajmującymi się mobilnością, prezentuję ofertę Wydziału, bazę dydaktyczno-naukową, opowiadam o życiu w Szczecinie. Najlepszą reklamą są jednak studenci, którzy wracają do swoich uczelni zadowoleni z pobytu na naszym Wydziale. A co z pracownikami wydziału? Czy oni też wyjeżdżają? Program Erasmus+ to również mobilność pracowników. Nauczyciele akademiccy Wydziału mają możliwość podnoszenia swoich międzynarodowych kompetencji dydaktycznych poprzez udział w zagranicznych wyjazdach dydaktycznych, szkoleniach tematycznych i kursach doszkalających. I korzystają z tego w ostatnich latach obserwujemy wzrost zainteresowania pobytami w uczelniach partnerskich. Mobilność pracowników to także wymiana naukowa. Prowadzona jest ona głównie w ramach realizowanych projektów naukowo-badawczych. Nasi naukowcy odbywają kilkumiesięczne staże naukowe m.in. w Anglii, Chinach, Korei Płd., Indiach, Niemczech i Szwecji. Jako że jest to najczęściej wymiana dwukierunkowa, na naszym Wydziale goszczą pracownicy instytucji partnerskich, takich jak TWI Ltd., Nanjing University of Aeronautics and Astronautics China, Indian Institute of Technology Madras, Cargotec Sweden czy Institut fur Niedertemperatur- -Plasmaphysik. Jakie są korzyści z wymiany międzynarodowej dla studentów, pracowników i dla samego wydziału? Studenci mają pełne możliwości studiowania według standardów aktualnie obowiązujących w europejskim szkolnictwie wyższym i tylko od nich zależy, na ile wykorzystają szansę, jaką im dajemy. Współpraca z instytucjami spoza kraju umożliwia pracownikom Wydziału prowadzenie badań na najwyższym poziomie, wymianę doświadczeń oraz doskonalenie swoich umiejętności. Dzięki stałym kontaktom z partnerami zagranicznymi, pracownicy mają dostęp do aktualnego stanu wiedzy w obszarze swojej działalności, co bezpośrednio przekłada się na proces dydaktyczny. Treści programowe modyfikowane są tak, aby możliwie najlepiej odzwierciedlać postęp techniki. Dzięki temu kształcenie jest bardziej efektywne, a absolwenci lepiej radzą sobie na rynku pracy. Aktywna działalność w obszarze współpracy międzynarodowej sprawia, że Wydział jest rozpoznawalny poza granicami kraju i postrzegany jako nowoczesna, rozwijająca się jednostka. Wydział Elektryczny ZUT otwarty jest nie tylko na zagranicę, ale też na lokalny biznes. Tak, bardzo zależy nam na rozwijaniu współpracy z podmiotami krajowymi, zwłaszcza tymi ze Szczecina i okolic, zarówno w aspekcie badawczym, jak i dydaktycznym. Dlatego istotnym punktem większości podpisanych porozumień są praktyki studenckie. Staramy się zagwarantować studentom jak najlepsze miejsca praktyk, tak aby mieli oni pewność, że czas spędzony w firmie będzie cennym doświadczeniem, które uzupełni zdobytą podczas studiów wiedzę. Wydział Elektryczny Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie ul. Sikorskiego 37, Szczecin, telefon: , fax: Siła napędowa rozwoju miast i regionów Porty morskie w Szczecinie i Świnoujściu tworzą uniwersalny i dobrze skomunikowany kompleks portowy. Z uwagi na swoje usytuowanie geograficzne leżą na najkrótszej trasie przebiegającej ze Skandynawii do Europy Środkowej i Południowej. Porty stanowią ważne ogniwo w rozwoju sieci bazowej TEN-T (ang. Trans-European Network), czego wyrazem było włączenie w październiku 2013 r. tzw. Korytarza Szczecińskiego (oś Szczecin/Świnoujście-Poznań-Wrocław-Ostrawa) do europejskiej sieci transportowej TEN-T jako odgałęzienia korytarza Bałtyk-Adriatyk. Fundamentalne znaczenie dla dalszego rozwoju portów ma pogłębienie toru wodnego Świnoujście-Szczecin do 12,5m. Przedsiębiorcy branży morskiej operujący na terenie obu portów oferują obsługę praktycznie każdego ładunku występującego w międzynarodowym obrocie morsko-lądowym i lądowomorskim. Obejmuje to wszystkie najważniejsze środki transportu, w tym morskiego, drogowego, kolejowego oraz śródlądowego. Oba porty jako jedyne na polskim wybrzeżu posiadają możliwość skomunikowania transportem barkowym z rejonem Berlina i dalej z całym zachodnioeuropejskim systemem dróg wodnych. Już od wielu lat w zespole portowym Szczecin-Świnoujście przeładowuje się drobnicę kontenerową, promową i konwencjonalną, a także ładunki masowe takie jak węgiel, ruda, zboża oraz ładunki z grupy inne masowe, tj. kruszywo, zrębki, nawozy i smoła. Roczny bilans dokonywanych przeładunków przekracza 23 mln ton towarów. W kolejnych latach oba porty planują utrzymanie swojego uniwersalnego charakteru, jak również zwiększenie ilości przeładowywanych ładunków. Sprzyjać temu mają liczne inwestycje, zarówno te już zrealizowane, jak i zaplanowane w kolejnych latach. W sumie na przestrzeni lat w obu portach inwestycje pochłoną sumę blisko 2 mld złotych. Zespół portowy Szczecin-Świnoujście otacza atrakcyjne gospodarczo sąsiedztwo. Obecność licznych specjalnych stref ekonomicznych umożliwia przedsiębiorcom lokowanie tam swojego biznesu. Obydwa porty stanowią też ważne Na przestrzeni lat w obu portach inwestycje pochłoną blisko 2 mld złotych. centrum logistyczne. W obsłudze drogowej obu portów kluczowe znaczenie mają droga ekspresowa S3 Świnoujście Lubawka oraz autostrada A6 Szczecin-Berlin. Przedsiębiorcy z Czech mogą korzystać z drogi ekspresowej S3 łączącej północ z południem Europy (ze Szwecji przez Polskę, południe Europy aż do miejscowości Chania na Krecie). Dalej za pośrednictwem linii promowych najkrótsze bezpośrednie połączenie południowej Skanii z północnymi Czechami oraz Pragą. Kolejnym ważnym elementem efektywnego systemu transportu zaplecza portów morskich jest sieć dróg wodnych śródlądowych. Z punktu widzenia portów w Szczecinie i Świnoujściu nadrzędne znaczenie ma droga wodna E30, która na terytorium Republiki Federalnej Niemiec włącza się w system zachodnioeuropejskich dróg wodnych. W tym układzie realizowane są też największe przewozy międzynarodowe pomiędzy portami w Szczecinie i Świnoujściu a niemieckimi portami śródlądowymi. Z kolei w obsłudze kolejowej zespołu portów morskich w Szczecinie i Świnoujściu kluczowe znaczenie mają przede wszystkim magistrale kolejowe przebiegające w układzie północ-południe wchodzące w skład międzynarodowych ciągów komunikacyjnych Transeuropejskiej Sieci Transportowej (TEN-T) i objętych europejskimi umowami AGC i AGTC, tj. magistrala kolejowa E59 i CE 59. By porty mogły podnosić jakość swoich usług obok licznych inwestycji realizowanych przez Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście oraz operatorów portowych, konieczne są analogiczne działania w infrastrukturę dostępową, tj. ukończenie budowy trasy S3 na odcinku Szczecin-Świnoujście oraz modernizacja tras kolejowych E59 i CE59. Fundamentalne znaczenie ma także pogłębienie toru wodnego Świnoujście-Szczecin do 12,5m. Likwidacja tych wąskich gardeł, blokujących dziś rozwój portów, przyczyni się do wzrostu ich konkurencyjności na rynku krajowym i międzynarodowym. Znajdzie także swoje bezpośrednie przełożenie na tworzenie nowych miejsc pracy, albowiem aktywne gospodarczo porty to nie tylko ważne centra logistyczne, ale też siły napędowe rozwoju miast i regionów. Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście S.A. ul. Bytomska Szczecin tel fax kwiecień maj

9 Sprawdzone wsparcie Polskiej Fundacji Przedsiębiorczości W naszym województwie nie ma powiatu, w którym choćby jedna nowa działalność gospodarcza nie została sfinansowana mikropożyczką z naszego Funduszu Mikropożyczkowego KLON. Rozmowa z prezesem Fundacji, Barbarą Bartkowiak. W województwie zachodniopomorskim co miesiąc blisko 2 tys. osób zakłada działalność gospodarczą. Pomimo dostępności dotacji, finansowania zwrotnego oraz programów szkoleniowo-doradczych statystycznie połowa z nich nie przetrwa pierwszych 12 miesięcy działalności. Czy można znaleźć sposób, aby skutecznie i stale poprawić te statystyki? Oczywiście że można i Polska Fundacja Przedsiębiorczości (PFP) znajduje go od blisko 20 lat. Ale dopiero od trzech lat dostępne są w tak dużej skali zwrotne środki finansowe (unijne i krajowe) w postaci mikropożyczek, które są przeznaczone specjalnie dla osób, które chcą otworzyć własny biznes. Obecnie Fundacja oferuje pożyczki w ramach Funduszu Mikropożyczkowego KLON w maksymalnej kwocie do 50 tys. zł. Integralną częścią wsparcia finansowego jest bezpłatne doradztwo oraz szkolenia. Z jakimi pomysłami zgłaszają się do Fundacji osoby planujące rozpocząć działalność gospodarczą? Jakie branże przeważają? W bardzo ogólnym podziale dominują usługi, handel, budownictwo, produkcja i transport. W szczegółach pomysły są bardzo różne, np. mobilne punkty gastronomiczne, tzw. foodtrucki, gabinety kosmetyczne, kancelarie prawne i notarialne, usługi geodezyjne, bawialnie dla dzieci, usługi fotograficzne, tzw. fotobudki, szkółki piłkarskie dla dzieci, taksówki. Oczywiście zdarzają się również nietuzinkowe pomysły biznesowe, takie jak teatr, sala prób muzycznych, montaż wind domowych dla osób starszych czy mobilna wymiana opon. Jak w województwie objawia się zainteresowanie ofertą mikropożyczkową FM KLON? W których powiatach sfinansowaliście najwięcej pomysłów? Najwięcej nowych działalności powstało w Szczecinie, w powiecie polickim, szczecineckim, goleniowskim, gryfińskim, stargardzkim, wałeckim, kołobrzeskim i Koszalinie. Co cieszy to fakt, że nie ma powiatu w naszym województwie, w którym nie została sfinansowana chociażby jedna nowa działalność gospodarcza mikropożyczką naszego Funduszu Mikropożyczkowego KLON. Czy wszystkie pomysły otrzymują finansowanie? Założenia w tym zakresie mamy niezmienne: finansujemy pomysły, które mają realne szanse rynkowe, tzn. na usługi i produkty nowej firmy jest faktyczne zapotrzebowanie. Drugą, fundamentalną kwestią jest nasza weryfikacja, tj. ocena przyszłego przedsiębiorcy pod kątem kompetencji, predyspozycji osobowych oraz determinacji w działaniu. Wiele się słyszy o szkoleniach i doradztwie dla przedsiębiorców, ale cały czas mam wrażenie, że jest to kwestia nie do końca właściwie wykorzystywana i doceniana Od początku działalności Fundacji integralną częścią wsparcia finansowego są szkolenia i doradztwo. Dla start-upów szkolenia i doradztwo to maksymalne ograniczenie ryzyka niepowodzenia planowanego biznesu, to dodatkowa, realna ochrona dla początkujących przedsiębiorców. Bardzo często jest to jedyny sposób, aby zweryfikować założenia biznesowe, uwzględnić elementy, o których potencjalny przedsiębiorca nie miał wiedzy lub też stwierdzić, że biznes nie jest opłacalny albo dana osoba nie ma predyspozycji do prowadzenia własnej firmy. W przypadku funkcjonujących firm udział w szkoleniach Fundacji jest wykorzystywany na ul. Monte Cassino Szczecin, tel potrzeby bardziej efektywnego prowadzenia działalności gospodarczej. Na co mogą liczyć przedsiębiorcy w zakresie szkoleń w najbliższym czasie? Poza szkoleniami tradycyjnymi stacjonarnymi, wprowadzamy do oferty szkolenia e-learningowe, tzn. szkolenia na odległość z wykorzystaniem internetu, składające się z wykładów wideo oraz interaktywnych prezentacji z możliwością weryfikacji wiedzy. Na całość składa się pięć bloków tematycznych po pięć szkoleń w każdym w zakresie: finansów, prawa, zarządzania, marketingu oraz e- -biznesu. Szkolenia zostały opracowane specjalnie dla początkujących przedsiębiorców z wykorzystaniem wiedzy praktyków oraz doświadczeń Fundacji. W tym roku po raz pierwszy w trakcie Gali Konkursu Gospodarczego Perły Biznesu, którego Fundacja jest partnerem głównym, zostały przyznane wyróżnienia pn. Inspirujący Start dla początkujących przedsiębiorców. Co legło u podstaw tego wyróżnienia? Uważamy, że trzeba docenić odwagę, determinację i konsekwencję osób, które tworzą od podstaw własne firmy. Trzeba też docenić realne szanse rynkowe takiej działalności. Trzeba w końcu wskazywać przykłady, aby były inspiracją dla innych. Stąd zrodził się pomysł wyróżnienia takich osób pn. Inspirujący Start. A tych, którzy dopiero zastanawiają się nad założeniem własnej firmy serdecznie zachęcam do kontaktu z Polską Fundacją Przedsiębiorczości. Podpowiemy, przeszkolimy, doradzimy, zweryfikujemy i jeżeli jest szansa na sukces, pożyczymy pieniądze na rozpoczęcie własnego biznesu. Tańsze ciepło dla Szczecina Mariusz Majkut, prezes zarządu, dyrektor generalny Szczecińskiej Energetyki Cieplnej, o transgranicznej współpracy, inwestycjach w tańsze ciepło i nowej siedzibie Szczecińska Energetyka Cieplna Sp. z o.o. ul. Zbożowa 4, Szczecin tel płowniczego lewobrzeżnej części Szczecina. To ogromna inwestycja, której wartość wynosi 95 mln. Otrzymaliśmy nań dotację z programu unijnego w kwocie 36 mln zł, 59 mln zł pochodzi ze środków własnych. W ramach projektu rozpoczęliśmy właśnie wymianę magistrali ciepłowniczej w al. Niepodległości w Szczecinie. Prace zakończymy po około dwóch miesiącach. Drugą inwestycją jest połączenie systemów ciepłowniczych lewo- i prawobrzeżnej części Szczecina. W jej ramach powstanie 5 km sieci i dwie przepompownie ciepła. Korzyścią dla mieszkańców będzie brak sezonowej przerwy w dostawie ciepłej wody na prawobrzeżu. Ze względu na to, że należąca do nas Dąbska jest ciepłownią produkującą tańsze ciepło, wpłynie to także na obniżenie cen na lewobrzeżu. Prowadzimy też trzecią inwestycję podłączamy budowany w Szczecinie Zakład Termicznego Unieszkodliwiania Odpadów. A jaki jest udział SEC w rynku cieplnym i energii elektrycznej? W Szczecinie jesteśmy odpowiedzialni za dostawę ciepła do 70 procent mieszkań i firm. Naszą nową usługą jest także dostarczanie energii elektrycznej. Korzysta z niej już kilka tysięcy klientów. Ciepło w Szczecinie nie należy do najtańszych. Wiemy, że macie pomysły na obniżenie cen energii cieplnej. W lewobrzeżnej części Szczecina za cenę ciepła odpowiada głównie PGE. Ich elektrociepłownie są najdroższymi w Polsce, dlatego też cena ciepła u klienta wynosi już ponad 60 zł za 1 GJ (gigadżul). Staramy się obniżyć tę cenę przyłączając do systemu także innych wytwórców ciepła: przyszłą spalarnię odpadów i naszą ciepłownię Dąbska, która już dziś oferuje dużo niższą cenę za ciepło na prawobrzeżu Szczecina. Konieczność modernizacji należącej do PGE Elektrociepłowni Pomorzany wynikająca z przepisów ochrony środowiska niesie ze sobą szansę Zacznijmy od przypomnienia, co się składa na grupę Szczecińskiej Energetyki Cieplnej? Głównymi udziałowcami Grupy SEC są niemiecki koncern E.DIS (66 proc.) i Gmina Miasto Szczecin (33 proc.). SEC jest grupą firm, która zaopatruje w ciepło mieszkańców Szczecina i siedmiu innych miast województwa zachodniopomorskiego i lubuskiego takich jak Łobez, Barlinek, Myślibórz, Strzelce Krajeńskie, Dębno, Połczyn Zdrój oraz Słubice. Największą wagę oczywiście ma Szczecin, jako największe miasto w regionie. Z 270 mln zł obrotu ponad 230 mln zł jest generowane w Szczecinie. W stolicy województwa zatrudniamy 320 spośród 430 pracowników. W każdym z mniejszych miast jesteśmy zarówno dystrybutorem, jak i wytwórcą ciepła, natomiast w Szczecinie jesteśmy jedynym dostawcą ciepła i jednym z jego wytwórców. Sami wytwarzamy ciepło w ciepłowni Dąbska i ogrzewamy prawobrzeże Szczecina. Na lewobrzeżu dystrybuujemy ciepło, które produkuje PGE Dolna Odra. Kilka tygodni temu rozpoczęliście współpracę z ciepłownią we Frankfurcie nad Odrą. Na czym ona polega? Połączyliśmy systemy ciepłownicze pomiędzy Słubicami a Frankfurtem nad Odrą, modernizując uprzednio ciepłownię w Słubicach. W ramach nowego systemu w okresie zimowym ciepło z Niemiec dogrzeje słubiczan, latem zaś ciepłownia w Słubicach zaopatrzy sąsiadów zza Odry w ciepłą wodę. To pierwszy w Polsce, a trzeci w Europie projekt transgranicznego połączenia systemów ciepłowniczych sąsiadujących państw. Inwestycja zapewnia mieszkańcom obu miast bezpieczną dostawę ciepła i ciepłej wody oraz gwarancję konkurencyjnej ceny. Jakie jeszcze inwestycje aktualnie prowadzicie? Rozpoczęliśmy trzy inwestycje, po zakończeniu których w roku 2017 mieszkańcy odczują z pewnością pozytywną zmianę w postaci obniżenia cen ciepła. Pierwsza to modernizacja systemu ciewspólnego rozwiązania problemu ogrzewania miasta po roku Naszym zdaniem najlepszym scenariuszem jest utworzenie spółki SEC z PGE z siedzibą w Szczecinie, co pozwoliłoby na połączenie siły finansowej i kompetencji obu firm w jednym podmiocie odpowiedzialnym za wytwarzanie ciepła w Szczecinie. Takie rozwiązanie byłoby bardzo korzystne dla miasta i jego mieszkańców. Pozwoliłoby na obniżenie nakładów inwestycyjnych poprzez efekt synergii i uniknięcie w ten sposób podwójnych inwestycji, a w konsekwencji wpłynęłoby korzystnie na ceny ciepła. Taka spółka z siedzibą w Szczecinie zwiększyłaby również dochody podatkowe miasta. Korzyść będzie więc podwójna: zapewnienie bezpieczeństwa dostaw ciepła i korzystne ceny. Liczę, że wraz z PGE znajdziemy wspólnie rozwiązanie najkorzystniejsze dla mieszkańców Szczecina. Kilka tygodni temu SEC przeprowadził się do nowej siedziby w biurowcu Lastadia Office z pięknym widokiem na panoramę Szczecina. Dotychczas w Szczecinie mieliśmy trzy biura: na ul. Dembowskiego, Podgórnej i na Wielkopolskiej, w każdym pracowało po kilkudziesięciu pracowników. Wiązało się to z utrudnionym zarządzaniem. Teraz komunikacja wewnątrz firmy jest dużo lepsza. Mamy bardzo nowoczesne biuro, w którym komfortowo się pracuje. Zdecydowaliśmy się wynająć biura, zamiast inwestować w budowę nowego obiektu, ponieważ priorytetem są dla nas inwestycje energetyczne. Znaleźliśmy nabywcę na obiekt przy ul. Dembowskiego i jest szansa, że w najbliższym czasie sprzedamy także biuro przy ul. Podgórnej. Umowę najmu podpisaliśmy na 10 lat. Nie oznacza to wzrostu kosztów wręcz przeciwnie, oszczędności rzędu 100 tys. zł rocznie wynikające z faktu, że nie będziemy właścicielami biur na ul. Dembowskiego i Podgórnej. Dziękujemy za rozmowę. 16 kwiecień maj

10 WFOŚiGW w Szczecinie Instytucją Pośredniczącą w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego Kupuj świadomie i nie rezygnuj z priorytetów - do tego zachęca Jolanta Drąszkowska, prezes i właścicielka firmy Neptun Developer W IV kwartale tego roku można się spodziewać konkursów ogłoszonych przez WFOŚiGW w Szczecinie, a więc związanych z poprawą stanu środowiska miejskiego czy zwiększających potencjał sieci energetycznej do odbioru energii z odnawialnych źródeł. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Szczecinie będzie pośredniczyć w wydatkowaniu funduszy europejskich zapisanych w RPO w latach Fundusz będzie odpowiadać za inwestycje w obszarze ochrony środowiska. Prezes WFO- ŚiGW w Szczecinie Jacek Chrzanowski i Marszałek Województwa Olgierd Geblewicz podpisali porozumienie w tej sprawie. - Dzięki pozyskanym funduszom europejskim będziemy dalej zmieniać i rozwijać Pomorze Zachodnie mówił podczas inauguracji Regionalnego Programu Operacyjnego marszałek Olgierd Geblewicz. To największe finansowe wsparcie w historii województwa zachodniopomorskiego. Nowy Regionalny Program Operacyjnego oparty jest na trzech filarach gospodarczym, infrastrukturalnym i społecznym. Średnio do jednego mieszkańca województwa zachodniopomorskiego trafi 931 euro. Zdajemy sobie sprawę, że do dyspozycji województwa zachodniopomorskiego są duże pieniądze, dzięki którym musimy sprostać wyzwaniom. Do naszych zadań należy zbudowanie silnej gospodarki, która będzie konkurować na globalnych rynkach, oraz która zapewni dobrą przyszłość naszym mieszkańcom - mówił marszałek. Z unijnych środków skorzystają: środowisko, gospodarka odpadami, systemy wodno- -kanalizacyjne i zabezpieczenia przeciwpowodziowe. Wsparcie otrzyma również otoczenie przedsiębiorstw: tereny inwestycyjne, rozwój uczelni i odnawialne źródła energii. Spodziewać się można inwestycji w nowoczesną gospodarkę niskoemisyjną. Wykorzystany zostanie potencjał województwa w produkcji energii odnawialnej. Budżet Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Zachodniopomorskiego to 1,6 mld euro, czyli prawie 6,7 mld zł. Na tę kwotę składają się środki z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (1150 milionów euro) oraz z Europejskiego Funduszu Społecznego (450 milionów euro). Uroczystość inauguracji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego odbyła się w czwartek, 26 marca, w Technoparku Pomerania. PRIORYTETY INWESTYCYJNE, DLA KTÓRYCH WFOŚIGW W SZCZECINIE BĘDZIE IP II OŚ PRIORYTETOWA - GOSPODARKA NISKOEMISYJNA ALOKACJA: ,00 EURO PRIORYTET INWESTYCYJNY 4c: Wspieranie efektywności energetycznej, inteligentnego zarządzania energią i wykorzystywania odnawialnych źródeł energii w budynkach publicznych i sektorze mieszkaniowym; PRIORYTET INWESTYCYJNY 4a: Wspieranie wytwarzania i dystrybucji energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych; PRIORYTET INWESTYCYJNY 4g: Promowanie wykorzystywania wysokosprawnej kogeneracji ciepła i energii elektrycznej w oparciu o zapotrzebowanie na ciepło użytkowe. PRIORYTETY INWESTYCYJNE, DLA KTÓRYCH WFOŚIGW W SZCZECINIE BĘDZIE IP III OŚ PRIORYTETOWA - OCHRONA ŚRODOWISKA I ZAPOBIEGANIE ZAGROŻENIOM ALOKACJA: ,00 EURO PRIORYTET INWESTYCYJNY 5b: Wspieranie inwestycji ukierunkowanych na konkretne rodzaje zagrożeń przy jednoczesnym zwiększeniu odporności na klęski żywiołowe i katastrofy i rozwijaniu systemów zarządzania klęskami żywiołowymi i katastrofami; PRIORYTET INWESTYCYJNY 6b: Inwestowanie w sektor gospodarki wodnej celem wypełnienia zobowiązań określonych w dorobku prawnym Unii w zakresie środowiska oraz zaspokojenia wykraczających poza te zobowiązania potrzeb inwestycyjnych, określonych przez państwa członkowskie; PRIORYTET INWESTYCYJNY 6a: Inwestowanie w sektor gospodarki odpadami celem wypełnienia zobowiązań określonych w dorobku prawnym Unii w zakresie środowiska oraz zaspokojenia wykraczających poza te zobowiązania potrzeb inwestycyjnych określonych przez państwa członkowskie. To nasza piąta już rozmowa. Do tej pory była mowa o priorytetach, o aspektach, które należy brać pod uwagę przy zakupie mieszkania, o istotnych parametrach technicznych mieszkań oraz o najważniejszych przepisach prawa wynikających z tzw. ustawy deweloperskiej, gwarantującej wszystkim Kupującym bezpieczeństwo transakcji. Co jeszcze powinniśmy wiedzieć, aby kupować świadomie? Kupując mieszkanie od dewelopera, zwykle stajemy przed decyzją chcemy mieszkanie już wykończone czy w standardzie deweloperskim? Dziś słów kilka właśnie o tym. Zakup mieszkania w standardzie deweloperskim rekomenduję małej grupie osób. Przede wszystkim tym, którzy mają już na nie swój pomysł, marzą, żeby wykończyć je samemu, mają dużo czasu i umiejętności, by wiele albo wszystko zrobić we własnym zakresie. Jeżeli wszystkie prace wykończeniowe faktycznie zrealizujemy sami, rzeczywiście wydamy mniej gotówki. Jeżeli mamy zmysł do aranżacji mieszkań i czerpiemy z tego prawdziwe zadowolenie, rzeczywiście będziemy bardziej szczęśliwi. W mojej ocenie tacy ludzie stanowią jednak grupę nie więcej niż 20% Kupujących. Ja jestem zdecydowanym zwolennikiem kupowania mieszkania całkowicie wykończonego. Dlaczego warto zdecydować się na mieszkanie wykończone? Są trzy fundamentalne zalety kupowania mieszkania wykończonego: 1. Duża oszczędność czasu i nerwów związanych z całym procesem wykańczania mieszkania, 2. Oszczędność kosztów związanych z samodzielnym wykańczaniem mieszkania, 3. Jedna książka gwarancyjna na całe mieszkanie. Każdego zachęcam do kupowania mieszkań wykończonych, ale tylko w oparciu o indywidualne dla każdego mieszkania projekty aranżacji. Aby kupić świadomie, zapoznaj się z projektem aranżacji, z umieszczonym w nim standardzie wykorzystywanych materiałów, urządzeń i wyposażenia. Zawsze musisz wiedzieć, co kupujesz! Jeżeli mieszkanie, na które się zdecydowałeś, nie ma jeszcze projektu, w fazie projektowania staraj się przekazać wszystkie swoje preferencje na czym zależy Tobie bardziej, a na czym mniej. Jak zatem przedstawiają się ceny mieszkań wykończonych? Jak w przypadku wszystkich innych produktów są zależne od standardu użytych materiałów, urządzeń, mebli oraz wyposażenia kuchni i łazienki. Korzystając z doświadczenia mogę powiedzieć, że wykończenie 70-metrowego mieszkania kosztuje, w zależności od standardu, tys. złotych. Jestem pewna, że samodzielne wykończenie mieszkania w tym samym standardzie kosztuje ok. 30 procent więcej. Ponadto, wykańczając mieszkanie samodzielnie, dorobimy się pliku gwarancji, na płytki, gwoździe, panele, meble kuchenne i wiele innych, nie mówiąc już o robociźnie. Skorzystanie z nich w razie konieczności jest dyskusyjne. Kupując mieszkanie wykończone mamy jedną książkę gwarancyjną na całość wykończenia mieszkania. To najistotniejsze argumenty, dla których z przekonaniem zachęcam do kupowania mieszkań już wykończonych. W kolejnym numerze Świata Biznesu ostatnia, szósta części naszego cyklu jej tematem będą finansowanie zakupu mieszkania, dobór doradcy kredytowego, inwestowanie w nieruchomości. Wszystkim nieustannie życzę zakupu szczęśliwych mieszkań! Budujemy dwurodzinne wille przy ul. Nowowiejskiej i kamienicę z małymi mieszkaniami przy ul. Krzywoustego fot. Jarosław Gaszyński / Magazyn Szczeciński Prestiż Neptun Developer Sp. z o. o. ul. Ogińskiego Szczecin , nd.com.pl 18 kwiecień maj

11 Urząd Miejski w Stargardzie Szczecińskim ul. Czarnieckiego Stargard Szczeciński tel , fax BWG Ebit rozpędza się w branży budowlanej Znana od 15 lat firma z doświadczeniem w zakresie sprzedaży i montażu różnego rodzaju nawierzchni podłogowych od 2014 roku działa również na rynku budowlanym. Stargard nie tylko dla wielkich Stargard jest miastem wielkich inwestorów. Są tu m.in. fabryki firm Bridgestone, Cargotec, Backer OBR. Miasto nie zapomina również o mniejszych przedsiębiorcach. Utworzono wiele narzędzi, które mają pomóc rozkręcić własny biznes. Jedną z takich trampolin jest Fundusz Poręczeń Kredytowych Spółka z o.o. FPK został utworzony w 2005 r. z inicjatywy władz lokalnych przez wszystkie gminy powiatu stargardzkiego. Jednym z głównych obszarów działalności Funduszu jest wspieranie inicjatyw mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw z terenu powiatu stargardzkiego poprzez ułatwianie im dostępu do finansowania dłużnego, tym samym zwiększenia dostępności do kapitału kredytowego w drodze udzielania poręczeń. Poręczenia dotyczą wyłącznie kredytów lub pożyczek udzielonych na cele bezpośrednio związane z podejmowaniem nowej, jak i prowadzeniem bieżącej działalności gospodarczej. Zaliczyć do nich można: wydatki inwestycyjne (remonty, koszty budowy, modernizacji, ulepszenia), finansowanie zakupu środków obrotowych koniecznych do wykonywania danej działalności (środki trwałe, surowce, materiały, towary, wyposażenie). Poręczenia dotyczą kredytów lub pożyczek udzielanych przez instytucje finansowe, z którymi Fundusz podpisał umowę o współpracy. Drugim, równie znaczącym obszarem działalności Funduszu, jest wprowadzona w 2012 roku działalność w zakresie udzielania pożyczek, jako wsparcia finansowego dla przedsiębiorców rozpoczynających lub prowadzących działalność. Pożyczki udzielane są na cele związane z finansowaniem inwestycji, tworzeniem nowych miejsc pracy, wdrażaniem nowych rozwiązań technicznych lub technologicznych, a także finansowaniem zakupu środków obrotowych koniecznych do wykonywania danej działalności oraz finansowaniem innych celów gospodarczych przyczyniających się do rozwoju MŚP. Pożyczki udzielane są zgodnie z zasadami udzielania pomocy de minimis, co oznacza, że oprocentowanie jest znacznie korzystniej- sze niż rynkowe i wynosi 1% w skali roku. Od początku działalności do 31 marca 2015 r. Fundusz udzielił 602 poręczenia na kwotę ,78 zł. Wartość kredytów i pożyczek uzyskanych przez przedsiębiorców, które zostały objęte poręczeniem Funduszu wyniosła ,70 zł. W okresie od 2013 do r. Fundusz udzielił 64 pożyczek dla przedsiębiorców prowadzących, jak również rozpoczynających działalność (tzw. start-up) na łączną kwotę ,89 zł. Fundusz na działalność poręczeniową i pożyczkową pozyskuje środki w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego na lata pn. Inicjatywa JEREMIE. To nowa inicjatywa poza dotacyjnego wsparcia powołana w 2007 r. przez Komisję Europejską i Europejski Bank Inwestycyjny. W ramach Inicjatywy JEREMIE Fundusz realizuje projekty polegające na: - udzielaniu poręczeń kwota udzielonych poręczeń wynosi zł. - udzielaniu pożyczek kwota wypłaconego wsparcia finansowego wynosi ,06 zł. Fundusz zajmuje się również przyznawaniem wsparcia finansowego w formie dotacji na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Środki na ten cel pozyskiwane są w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, dla którego instytucją pośredniczącą jest Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie. Fundusz w latach zrealizował projekt pn. Moja Firma. Powstało dzięki niemu 18 nowych podmiotów gospodarczych, które otrzymały bezzwrotną dotację na rozpoczęcie działalności gospodarczej w kwocie do zł. Obecnie realizowany jest podobny projekt pn. Moja firma mój sukces. Bierze w nim udział 25 osób. Z nich wybranych zostanie 12 najlepszych pomysłów na działalność gospodarczą. Otrzymają bezzwrotną dotację w wysokości do zł. Fundusz zrealizował kilka projektów w ramach priorytetu VIII, tj. rozwój pracowników i przedsiębiorstw w regionie. Wsparto rozwój kwalifikacji zawodowych i doradztwo dla przedsiębiorstw i osób, które z własnej inicjatywy chciały podwyższyć lub nabyć nowe umiejętności. Środki na ten cel pozyskiwane są w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, dla którego instytucją pośredniczącą jest Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie. W ramach kursów przygotowano cztery moduły tematyczne. Odbyły się kursy językowe (certyfikowane TELC; j. angielski i j. niemiecki), kurs usługowego prowadzenie ksiąg rachunkowych, kurs Europejski Certyfikat Kompetencji Biznesowych (EBC*L) oraz szkolenia komputerowe na trzech stopniach zaawansowania ECDL. W sumie wzięło w nich udział 265 osób. Fundusz Poręczeń Kredytowych w Stargardzie ma swoją siedzibę w wieżowcu należącym do innej spółki zajmującej się małymi i średnimi przedsiębiorcami. Chodzi o Stargardzką Agencję Rozwoju Lokalnego. Zajmuje się ona wydzierżawianiem pomieszczeń dla przedsiębiorców i sprzedażą terenów inwestycyjnych na północnych obszarach miasta oraz terenach byłego ZNTK. Ostatnio SARL rozpoczął realizację projektu coworking. W tym celu otwarta została w wieżowcu przy Pierwszej Brygady 35 w Stargardzie nowoczesna sala konferencyjna. Jest ona doskonałym miejscem dla przedsiębiorców do organizacji spotkań biznesowych, szkoleń, konferencji i warsztatów. Sala wyposażona jest w internet bezprzewodowy, projektor multimedialny, tablicę oraz zaplecze kuchenne. Już teraz korzystają z niej uczestnicy projektu Moja Firma Mój Sukces, realizowanego przez Fundusz Poręczeń Kredytowych. Więcej na temat prowadzonych w Stargardzie działań dla MŚP można dowiedzieć się ze stron: oraz - Jesteśmy mocno związani ze Szczecinem. Przy każdej inwestycji, którą realizujemy, sadzimy krzewy magnolii - jeden z symboli naszego miasta - mówi Beata Styś, prezes zarządu BWG Ebit. BWG EBiT Sp. z o.o. - wykładziny plac Rodła 8 (budynek Pazim, p. 711) Szczecin tel , tel./fax (91) Specjaliści od wykładzin... Wytrzymała, estetycznie wyglądająca podłoga sprawdzająca się przez długie lata to wizytówka każdej firmy. Jest jednym z najważniejszych elementów, który bierzemy pod uwagę, gdy urządzamy lub remontujemy wnętrza. Podłoga ma mieć nie tylko walor ozdobny, ale także pełnić funkcję izolacyjną. Dobrze wykonana, z odpowiednio dobranych materiałów stwarza komfortowe warunki pracy i jest wizytówką w sytuacji przyjmowania klientów. W ofercie BWG Ebit są wykładziny polskich i zagranicznych producentów, z różnorodnych materiałów, w szerokiej gamie wzorów, kolorystyki i gramatur. Firma realizuje także specjalne projekty zindywidualizowane do danego klienta z logo lub firmowym wzorem. Na wszystkie wykładziny udziela pełnych gwarancji oraz dostarcza niezbędne atesty i certyfikaty. Co ważne, firma zajmuje się też profesjonalnym montażem, a jej solidność i wiarygodność jako wykonawcy potwierdzają dotychczasowe realizacje w najbardziej prestiżowych i wymagających obiektach na terenie województwa zachodniopomorskiego i w innych częściach kraju. Wśród nich wymienić warto budynek Pazimu, Muzeum Techniki i Komunikacji, Teatr Lalek Pleciuga, Trafosta- BWG Ebit Sp. z o.o. Oddział Szczecin ul. Herbowa 27/ Szczecin tel , fax (91) cję Sztuki, Budynek Nanotechnologii ZUT to przykłady z samego Szczecina. Oprócz tego firma wykonała też podłogi na Uniwersytecie Wrocławskim czy w Wyższej Szkole Nauk Humanistycznych i Dziennikarstwa w Poznaniu. W sumie, od rozpoczęcia działalności BWG EBiT położyła już kilkanaście tys. km kwadratowych podłóg. i od budowania Dział budowlany BWG Ebit to nowy niezależny profil działalności spółki, za który odpowiada Grzegorz Krzywicki, wiceprezes zarządu, a wcześniej wieloletni szef oddziału dużej firmy budowlanej. Mimo iż w tej branży BWG Ebit działa od roku, to ma już za sobą pięć zrealizowanych inwestycji. Jej pierwszym dużym zleceniem była budowa Ekoportu przy ul. Leszczynowej w Szczecinie. Potem były kolejne: Hala Sportowa w Koszalinie, Dom Orkiestry w Szczecinie, Powiatowa Komenda Policji w Gryfinie. - Wygraliśmy pięć z sześciu kontraktów w ciągu roku, wszystkie zakończyliśmy zauważa Beata Styś, prezes zarządu BWG Ebit. Nasza wartość to doświadczony zespół 200 pracowników, którzy wykonują swój zawód z pasją i są bardzo związani z naszą firmą. To ludzie z 15-letnim doświadczeniem pracy zawodowej - dodaje i podkreśla: - Potrafimy być konkurencyjni cenowo w stosunku do dużych korporacji dzięki mniejszym strukturom i elastyczności w działaniu. Obronność i magnolie BWG Ebit nie ogranicza się do realizacji zleceń samorządowych i prywatnych. Firma zrealizowała już dwa zlecenia dla wojska, do czego wcześniej się przygotowała - aby ubiegać się o kontrakty prowadzone przez Ministerstwo Obrony Narodowej oraz NATO, utworzyła kancelarię tajną. Geograficznie działalność firmy wykracza poza Polskę. W grupie kapitałowej BWG EBiT znajduje się oddział w Niemczech spółka budowlana BWG Bau. W planach jest z kolei utworzenie bliźniaczej spółki na Białorusi mającej obsługiwać rynki wschodnie. Mimo rozwoju za granicą, właściciele BWG Ebit są mocno związani ze Szczecinem. - Przy każdej inwestycji, którą realizujemy sadzimy krzewy magnolii - jeden z symboli Szczecina - mówi Beata Styś. 20 kwiecień maj

12 Nie jesteśmy SKOK-ami! podkreślają bank spółdzielcze w kampanii prowadzonej poprzez Krajowy Związek Banków Spółdzielczych Apetyt na ryzyko O aspektach restrukturyzacji i prognozach dyrektorów finansowych na 2015 rok rozmawiano podczas drugiego na Pomorzu Zachodnim spotkania Stowarzyszenia Dyrektorów Finansowych Finexa. Informacja na ten temat pojawiła się m.in. na stronie GBS Banku, który ma centralę w Barlinku, a oddziały m.in. w Szczecinie i Stargardzie. W związku z trwającymi dyskusjami i ujawnianymi przez media faktami na temat sytuacji w SKOK, a w szczególności informacjami na temat ich kłopotów finansowych skutkujących upadłością niektórych kas, Krajowy Związek Banków Spółdzielczych uprzejmie informuje wszystkich zainteresowanych, w tym obecnych i przyszłych Klientów banków spółdzielczych, że sektor banków spółdzielczych bezpiecznie kontynuuje swoją działalność - czytamy w komunikacie na stronie GBS Banku. Jak podkreśla Związek, banki spółdzielcze to nie kasy. Banki spółdzielcze, jako integralna i istotna część sektora bankowego, od lat spełniają wszelkie wymagania stawiane bankom w zakresie nadzorczych norm ostrożnościowych. Jedynym podobieństwem, jakie cechuje sektor banków spółdzielczych i SKOK, to spółdzielcza forma gospodarowania. Polskie banki spółdzielcze, podobnie jak banki spółdzielcze w pozostałych krajach Unii Europejskiej, działają w oparciu o jednolite przepisy nadzorcze dla całego sektora bankowego UE, podlegają systemowym ocenom nadzorczym, zarówno pod względem organi- zacji, jak i stosowanych mechanizmów bezpieczeństwa. Podlegają także obowiązkowemu systemowi gwarantowania środków pieniężnych, uczestnicząc równocześnie w budowaniu funduszy gwarancyjnych i pomocowych w ramach Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, od chwili jego powstania. Podstawą prawną funkcjonowania banków spółdzielczych jest ustawa Prawo bankowe, ustawa o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających oraz Prawo spółdzielcze, a także krajowe i wspólnotowe przepisy nadzorcze. Przedstawiciele GBS Banku, podobnie jak innych banków spółdzielczych, podkreślają, że pomimo spółdzielczej formy prawnej obu sektorów, niewiele mają wspólnego ze SKOK-ami. Banki spółdzielcze to nowoczesne i bezpieczne instytucje finansowe o stabilnej pozycji w lokalnych środowiskach, z których wywodzą się ich Członkowie i Klienci. Od wielu pokoleń cieszą się zaufaniem milionów Polaków, na które pracują każdego dnia - przekonuje Krajowy Związek Banków Spółdzielczych. Podczas spotkania zorganizowanego w hotelu Park Piotr Charytonowicz i Krzysztof Wojtowicz z Deloitte przedstawili wyniki najnowszego badania opinii dyrektorów finansowych największych firm w Europie Środkowej (CE CFO Survey). - Dominuje poczucie stabilizacji gospodarczej, które pociąga za sobą nadal wysoki apetyt na ryzyko (47 proc. osób uważa obecny moment za dobry na jego podejmowanie). Istotne znaczenie mają inwestycje, na które wskazuje 44 proc. badanych przywoływał jeden z wniosków raportu Piotr Charytonowicz. - Przy tym najbardziej atrakcyjnym i coraz bardziej dostępnym źródłem finansowania jest kredyt. Koszty finansowania raczej pozostaną na obecnym poziomie, a głównymi czynnikami ryzyka w tym roku będą spadek popytu i presja cenowa. Spotkanie, w którym udział wzięli szefowie działów finansowych i członkowie zarządów ok. 20 zachodniopomorskich firm, było też okazją do poznania aspektów rachunkowych i podat- kowych restrukturyzacji, które omówili Mikołaj Trzeciak i Maciej Guzek z Deloitte. Z kolei Agata Janiak z agencji zatrudnienia KS Service przekonywała o korzyściach wynikających z outsourcingu procesu rekrutacji. - Finexa w Szczecinie rozwija się. Kolejne spotkanie już niedługo, a na nim poruszymy istotne tematy na najbliższą przyszłość, czyli outsourcing i emisja obligacji zapowiada Sebastian Goschorski, przedstawiciel Stowarzyszenia w Szczecinie i organizator spotkania, którego partnerami były firmy Deloitte i KS Service oraz Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów Urzędu Marszałkowskiego. Krzysztof Wojtowicz z Deloitte przedstawił wyniki badania opinii dyrektorów finansowych największych firm w Europie Środkowej. fot. M. ABKOWICZ Stowarzyszenie Dyrektorów Finansowych Finexa powstało w Warszawie w 2011 roku. Aktualnie należy do niego ponad 400 osób, w tym menedżerowie takich firm, jak: PZU SA, Dell Polska, BZ WBK, Siemens, Cyfrowy Polsat, PKN Orlen, Pandora i Play, ale także specjaliści z zakresu zarządzania finansami, którzy prowadzą własną działalność gospodarczą. AK GBS Bank Centrala ul. Strzelecka Barlinek tel GBS Bank Oddział I w Szczecinie ul. Bohaterów Warszawy 31 tel./fax GBS Bank Oddział II w Szczecinie ul. Partyzantów 3/3 tel./fax GBS Bank Oddział w Stargardzie Szcz. ul. Czarnieckiego 2 f tel./fax kwiecień maj

13 Udany debiut w Arenie Biznes w chmurze W jubileuszowych Targach Nieruchomości, które po raz pierwszy odbyły się w hali Azoty Arena, uczestniczyło blisko 70 wystawców i 8000 zwiedzających. Podczas 25. Targów Nieruchomości, w dniach 21 i 22 marca, zaprezentowało się 45 wystawców z ofertą mieszkań, domów, gruntów budowlanych i komercyjnych. Nowością na targach były meble i akcesoria wyposażenia wnętrz. Nowego organizatora (Expo Arena) pozytywnie zaskoczyła liczba odwiedzających i Zabytkowy budynek na szczecińskiej Łasztowni odżył po latach. fot. M.ABKOWICZ duża liczba wystawców. Zdaniem Marka Zajdla, właściciela Expo Arena, jest to zasługa miejsca: - Lokalizacja targów w hali Azoty Arena została pozytywnie odebrana przez wystawców i zwiedzających. Przyczyniły się do tego dogodne położenie i wspaniała infrastruktura hali. Jakie tendencje dało się zauważyć na rynku nieruchomości wśród deweloperów? Zauważalny jest wzrost sprzedaży w ramach programu Mieszkanie dla Młodych. Drugą tendencją jest większy popyt na mieszkania o średniej powierzchni (ok m kw., dwu- i trzypokojowe, w cenie zł/mkw.), niż duże i małe. Kolejne Targi Nieruchomości odbędą się 3-4 października. - Chcemy by te targi rozwijały Nowe życie Starej Rzeźni Zabytkowy budynek na szczecińskiej Łasztowni po latach przerwy odżył. Kupiona trzy lata temu przez spółkę CSL Internationale Spedition XIX-wieczna obora została odrestaurowana. Uroczyste otwarcie obiektu nazwanego Starą Rzeźnią odbyło się 20 marca. Prace modernizacyjne trwały dwa lata. Prowadzono je pod nadzorem konserwatora zabytków. Koszt inwestycji to ponad 12 mln zł, przy czym ok. 7,8 mln stanowiła pożyczka z funduszu Jessica. Górną kondygnację budynku zajmują biura spółki CSL. Parter przeznaczony jest na działalność kulturalną i gastronomiczną, a odpowia- Lokalizacja targów w hali Azoty Arena została pozytywnie odebrana przez wystawców i zwiedzających. fot. M.ABKOWICZ się w kierunku branżowym. Planujemy przeznaczyć jeden dzień na spotkania w ramach branży, tak by był to czas na nawiązywanie kontaktów, rozmowy, wymianę opinii - zapowiada Marek Zajdel. AK da za nią Centrum Kultury Euroregionu Stara Rzeźnia (nowy oddział CSL) i fundacja Moja Łasztownia. Podczas oficjalnego otwarcia Laura Hołowacz, dyrektor CSL, dziękowała wszystkim, którzy pomogli w odrestaurowaniu budynku. Niech to miejsce tętni życiem gospodarczym i kulturalnym życzył marszałek województwa Olgierd Geblewicz, chwaląc Laurę Hołowacz za wizję i determinację. Wiceprezydent Szczecina Krzysztof Soska przypomniał, że wkrótce tuż obok zostanie oddany do użytku port jachtowy. Podczas dni otwartych (21 i 22 marca) Starą Rzeźnię odwiedziły tłumy szczecinian. Z podziwem oglądali efekty renowacji. Oblegana była restauracja, sala kinowa, księgarnia oraz pomieszczenie, w której występowali artyści. ek 40 firm zatrudniających blisko 400 pracowników, 10 tys. mkw. powierzchni, wartość inwestycji ok. 100 mln zł. To najważniejsze liczby dotyczące otwartego oficjalnie 23 marca Technoparku Pomerania. Budowę centrum wspierania innowacji, które w późniejszym okresie otrzymało nazwę Technopark Pomerania, rozpoczęto w czerwcu 2011 roku. Projekt zakładał budowę i wyposażenie trzech nowych obiektów przy ul. Cyfrowej w Szczecinie, przeznaczonych dla rozwoju i wsparcia działalności biznesu ICT i nowych technologii. Oprócz biur duże powierzchnie Technoparku zajmują sale konferencyjne, sale do spotkań biznesowych i projektowania usług, otwarte strefy przystosowane do pracy indywidualnej i zbiorowej. Do dyspozycji użytkowników jest Centrum Inkubacji Biznesu, Centrum Innowacji oraz Centrum Komputerowe, które tworzy największa w regionie serwerownia. Lokatorami są głównie młode spółki z branży nowoczesnych technologii, a także większe i doświadczone firmy, w tym Sagra Technology, której rolą w tym miejscu jest m.in. wspieranie start-upów. Wszystkim najemcom Technopark oferuje pomoc w prowadzeniu biznesu, m.in. szkolenia IT i szkolenia menedżerskie, doradztwo prawne i księgowe, wsparcie w zakresie zarządzania i pozyskiwania finansowania zewnętrznego. - Za skutecznością w biznesie zawsze stoją ludzie. Pracownicy Technoparku potrafią rozmawiać z biznesem mówi Wojciech Kozicki, właściciel firmy inprojects - spółki, która pierwsze kroki stawiała w zlokalizowanym w pobliżu starym budynku Technoparku. Otwarciu Technoparku towarzyszyło szereg wydarzeń pod wspólnym hasłem kreatywności: m.in. wernisaż prac artystycznych wykonanych w nowych przestrzeniach i pokaz nowinek technologicznych. Otwarcie Technoparku. Od lewej: Andrzej Feterowski, prezes Technoparku Pomerania, Wojciech Kozicki, właściciel inprojects, Olgierd Geblewicz, marszałek zachodniopomorski, Piotr Krzystek, prezydent Szczecina i Roman Młodkowski, dziennikarz ekonomiczny. fot. M. ABKOWICZ Najbliższa przyszłość Technoparku wyznaczona jest przez dwa zadania. Pierwszym z nich jest wspieranie firm w pozyskiwaniu kapitału od inwestorów, ze środków publicznych i funduszy unijnych. Drugie zadanie to uruchomienie centrum danych, które pozwoli na rozwój usług komercyjnych (bezpieczne przechowywanie i przetwarzanie danych w tzw. chmurze). AK Unity Line zdmuchnie 20 świeczek W tym roku przewoźnik promowy Unity Line należący do Polskiej Żeglugi Morskiej świętuje okrągły jubileusz. W jego obchodach wezmą udział szczecinianie, którzy odwiedzą 30 maja cumujący przy Wałach Chrobrego prom Wolin. Założona w 1994 firma promowa zaczęła świadczyć usługi dla pasażerów w roku czerwca w dziewiczy rejs w barwach Unity Line wypłynął ze Świnoujścia do Ystad prom pasażerski Polonia. Na początku Unity Line miała trzy statki. Dziś siedem promów kursuje na dwóch liniach ze Świnoujścia: do Ystad i Trelleborga. - Możemy codziennie przewieźć 1150 samochodów ciężarowych i 3200 pasażerów - wylicza Jarosław Kotarski, prezes Unity Line. Kierowana przez niego spółka ma 65-proc. udział w rynku przewozów ładunków towarowych i 29 proc. w przewozie pasażerów ze Świnoujścia do Szwecji. - Na linii Świnoujście-Ystad notujemy co roku wzrost przewozów o 5-10 proc. Przewozy rosną wraz z poprawa infrastruktury drogowej - wyjaśnia Jarosław Kotarski. Obecnie przewoźnik czeka na rozstrzygnięcie procesu prywatyzacji Polskiej Żeglugi Bałtyckiej. Od tego, kto kupi kołobrzeskiego armatora, zależeć będzie m.in. decyzja dotycząca budowy nowych jednostek dla Unity Line. Latem tego roku jeden z promów szczecińskiego przewoźnika obsłuży pięciomilionowego pasażera firmy. mab Scania w drodze do Świnoujścia fot. M. ABKOWICZ kwiecień maj 2015

14 U progu nowego rozdania Pamiętajmy o ogrodach Bricoman: Sklep i skład dla fachowców Pierwszy sklep-skład budowlano- -remontowy rozpoczął w marcu działalność w Szczecinie. Należy do francuskiej sieci Bricoman, a powstał na terenach kupionych od Polmozbytu przy ul. Białowieskiej. Sklep jest podzielony na dwie części. Hala sprzedażowa to 4 tys. mkw., a prawie drugie tyle (3,5 tys. mkw.) zajmuje skład budowlany. Na klientów czeka ok. 18 tys. produktów. - Oferta Bricomana przygotowana jest dla fachowców - podkreślał w dniu otwarcia Arnaud W marcu rozpoczął działalność sklep i skład francuskiej sieci Bricoman. fot. M. ABKOWICZ Boule, dyrektor generalny Bricoman Polska - firm budowlanych, niewielkich przedsiębiorców i specjalistów, tzw. złotych rączek. Oferowane towary to materiały budowlane, stolarka, podłogi, elektryka, narzędzia, płytki, artykuły sanitarne, metalowe, hydraulika oraz farby. W planach jest również wypożyczalnia narzędzi i maszyn budowlanych. Ułatwieniem zakupów jest usługa drive- -in, czyli po dokonaniu zamówienia via Internet, wjazd samochodem na plac materiałów budowlanych, załadowanie tam towarów i dokonanie płatności, bez wchodzenia do hali. To siódmy w Polsce sklep budowlany tej sieci. Szczeciński Bricoman zatrudnia 65 osób. TT Pierwsze pieniądze z nowego budżetu Unii Europejskiej już niedługo trafią na nasz rynek. Portfel, którym zarządza marszałek Pomorza Zachodniego, wypchany jest 6,7 mld zł. - Musimy zbudować konkurencyjną gospodarkę zapowiedział pod koniec marca marszałek Olgierd Geblewicz. A Wolfgang Munch, przedstawiciel Komisji Europejskiej, wyraził nadzieję, że Pomorze Zachodnie stanie się regionem z innowacyjną gospodarką. Słowa te usłyszeliśmy podczas gali inaugurującej Regionalny Program Operacyjny na lata Impreza została zorganizowana w marcu w szczecińskim Technoparku Pomerania. Aż 930 mln zł z nowego RPO trafi do firm w postaci dotacji i pożyczek. Jak nigdy dotąd będzie rozwijana współpraca nauki z biznesem. Podczas marcowej gali podpisane zostały umowa między marszałkiem a Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzkim Urzędem Pracy. WFOŚiGW oraz WUP będą pośredniczyć w przekazywaniu pieniędzy unijnych do beneficjentów. Pierwsze konkursy będą ogłaszane przez zarząd województwa już w drugim kwartale br. masz Hale Międzynarodowych Targów Szczecińskich zazielenią się po raz siedemnasty. Przed nami Targi Roślin i Architektury Krajobrazu MIASTO OGRÓD Zielony design. Impreza odbędzie się kwietnia. W ostatni weekend kwietnia hale MTS przyciągną osoby zainteresowane aranżacją ogrodów. Adresatami targów przy ul. Struga w Szczecinie są amatorzy, projektanci i wykonawcy zieleni. Branża ogrodnicza w jednym miejscu - to okazja do poznania szerokiej oferty produktów i usług. Targi te stwarzają możliwość nawiązania kontaktów z producentami i dystrybutorami sprzętu, narzędzi, wyposażenia i materiałów ogrodniczych. Przy stoiskach wystawienniczych spotkamy ekspertów, których będzie można podpytać o porady z zakresu uprawy i pielęgnacji roślin. Zdradzą nam zasady projektowania ogrodów, upiększania tarasów i balkonów. Powiedzą, jak aranżuje się zielone wnętrza. Na targi MIASTO OGRÓD - Zielony design oprócz prezentacji firm, składają się kilka wydarzeń. Stanie się nim zapewne konferencja branżowa z cyklu Woda i zieleń w mieście, której tematem przewodnim są w tym roku parki, skwery i zieleńce, a także pokazowy ogród zaprojektowany przez studentów Katedry Architektury Krajobrazu Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego - Natalię Kaliszak, Lidię Szadkowską i Łukasza Łakomego. Ponadto targom towarzyszyć będzie Strefa Młodego Architekta Krajobrazu, liczne warsztaty, pokazy i darmowe porady. W tym roku targi MIASTO OGRÓD - Zielony design jeszcze bardziej zmienią się w kierunku biznesowym. Organizatorzy stawiają na poszerzenie oferty wystawienniczej. Będzie więc okazja, by zaprezentować całą ofertę firmy oraz nowości produktowe szerokiemu gronu odbiorców biznesowych i indywidualnych. W ostatni weekend kwietnia hale MTS przyciągną osoby zainteresowane aranżacją ogrodów. fot. MTS Wśród wystawców pojawią się m.in. producenci i dystrybutorzy sprzętu, narzędzi, wyposażenia i materiałów do ogrodów, środków do uprawy i pielęgnacji roślin. Obecni będą również wykonawcy oraz projektanci zieleni. Jak zwykle będzie można dokonać zakupu roślin: kwiatów, krzewów, drzewek itp. Targi otwarte będą w piątek i sobotę od g. 10 do 18, a w niedzielę od g. 10 do 17. Wstęp jest wolny. Miejsce parkingowe kosztuje 5 zł. Organizatorem imprezy są Międzynarodowe Targi Szczecińskie. stm 26 kwiecień maj

15 Majówka nad Odrą Co roku imprezę tę odwiedza 50 tys. ludzi. Co przyciąga takie tłumy? Piknik nad Odrą! Ważną częścią imprezy będą Targi Turystyczne MARKET TOUR. Na nadodrzański piknik wybierzemy się w tym roku 9 i 10 maja. Weekend ten będzie obfitował w liczne atrakcje. W ramach Pikniku nad Odrą i Targów Turystycznych MARKET TOUR zaplanowane są takie wydarzenia jak: Strefa Globtrotera, Kraina Relaksu Wellness & Spa, 11. Targi Żywności i Produktów Ekologicznych ORGANIC, prezentacje Listy Produktów Tradycyjnych, akcja Pokaż Szczecin swoim Gościom, Strefa Wędkarza, Wielkie Gotowanie (przygotowywanie potrawy dla 10 tys. osób!) oraz po raz pierwszy Wielkie Wędzenie. Piknik nad Odrą ma charakter wiosennego rodzinnego festynu z jarmarkiem, wesołymi miasteczkami, występami artystycznymi, konkursami i rozmaitymi pokazami. Uczestnicy pikniku mogą zapoznać się z ofertą turystyczną z regionu i z kraju. Poznają też dziedzictwo kulturowe różnych części Polski i mogą posmakować lokalnych specjałów. Na stoiskach wystawienniczych targów MARKET TOUR zaprezentują się regiony, gminy i miasta Polski, a 9 i 10 maja trzeba być na Wałach Chrobrego, by zaplanować urlop, poznać ciekawe zakątki i miło spędzić czas. fot. MTS także Węgier i Niemiec. Biura podróży, hotele, ośrodki wypoczynkowe i przewoźnicy przedstawią swoją najnowszą ofertę turystyczną. Celem Pikniku nad Odrą jest promowanie turystyki, rekreacji i sportu. W tym roku odbędzie się druga edycja Strefy Globtrotera - miejsca stworzonego z myślą o pasjonatach podróżowania, inspirującego do dalekich i bliskich wyjazdów. W strefie można będzie spotkać ciekawych podróżników i posłuchać ich opowieści. Zadebiutuje na tegorocznym Pikniku Strefa Wędkarza, nad którą patronat objął Polski Związek Wędkarski. W tej części prezentowany będzie sprzęt i akcesoria wędkarskie, turystyka wędkarska oraz łowiska. Po raz kolejny organizowana jest akcja Pokaż Szczecin Swoim Gościom, dzięki której mieszkańcy mogą lepiej poznać swoje miasto, jego popularne jak i mniej znane szlaki wycieczkowe. Organizatorem imprezy są Międzynarodowe Targi Szczecińskie i Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Turystyki. Więcej informacji na stronie stm Restauracja Stara Rzeźnia podczas uroczystego otwarcia odremontowanego budynku Restauracja Stara Rzeźnia Stara Rzeźnia na szczecińskiej Łasztowni to miejsce z dobrym klimatem i z dobrą kuchnią. To pierwsze jest zasługą Laury Hołowacz, prezes CSL Spedition, drugie - znanego restauratora Dariusza Kunikowskiego. Drugą młodość budowli położonej na szczecińskiej wyspie Łasztownia, vis-à-vis Wałów Chrobrego, dała Laura Hołowacz. Od kilku tygodni w budynku mieszczą się biura firmy CSL Spedition i sale stworzone z myślą o spotkaniach kulturalnych. Ale jedną czwartą odremontowanego budynku zajmuje restauracja Stara Rzeźnia (nazwa jest taka sama jak nazwa całego budynku). Lokal prowadzi Dariusz Kunikowski, szczeciński gastronom, który razem z ojcem, Zenonem Kunikowskim, prowadzi znaną i cenioną w Szczecinie restaurację Zamkową. Teraz rozwija biznes. Na około 500 mkw., które zajmuje restauracja Stara Rzeźnia, znajdują się dwie sale większa na 200 osób i mniejsza, około 30-osobowa Mesa kapitańska. Nad całością góruje ceglany sufit. W zachodniej części głównej sali zbudowany został drewniany podest. Wybierając tu stolik, będziemy mogli zachwycać się jednym z najpiękniejszych widoków w Polsce: panoramą Wałów Chrobrego. Widok ten jest wręcz bajeczny po zmroku, gdy Odra mieni się tysiącem świateł. Mesa kapitańska jest mniejsza i ma bardziej klubowy charakter z marynistycznymi dodatkami. Stoją w niej sofy, w których można zanurzyć się z filiżanką aromatycznej kawy lub wypłynąć na szerokie wody, zamawiając szklaneczkę mocniejszego trunku. Restauracja otwarta jest codziennie od g. 12 do 22. Jeśli ktoś chce zorganizować imprezę zamkniętą, to może od firmy CSL wynająć dostępne w budynku sale, np. Iluzjon (miejsce idealne na koncerty czy pokazy filmowe), a w restauracji Dariusza Kunikowskiego zamówić catering. A jak żywi Stara Rzeźnia? - Nasze nenu jest adekwatne do miejsca mówi Dariusz Kunikowski. Nie brakuje więc mięs, choć, jak zastrzega restaurator - w tym budynku żadne zwierzę nigdy życia nie straciło. Trzeba wiedzieć, że w XIX wieku znajdowała się tu obora na 220 sztuk bydła, a w sąsiednim budynku cielętnik. Prawdą jest jednak to, że obiekty te z pozostałymi budynkami tworzyły kompleks rzeźni miejskiej. W karcie dań, która będzie zmieniać się w zależności od pory roku i dnia tygodnia, znajdziemy m.in. policzki wołowe i golonkę. - Stawiamy na sezonowość mówi właściciel restauracji. Dwa razy w miesiącu w piątki będziemy urządzać Babę śledziową. A to oznacza, że na stołach będzie królować śledź w różnych postaciach. - W soboty i niedziele będziemy serwować gicz cielęcą - dodaje Dariusz Kunikowski. W menu jest też paprykarz szczeciński, przygotowany według własnej receptury. W maju otwarty zostanie ogródek letni na kilkanaście stolików. Widok z niego będzie się rozciągał na sąsiednią Wyspę Grodzką, którą łączy z Łasztownią nowo wybudowany mostek. Lada chwila w przystani zaczną cumować pierwsze jachty, co uczyni ogródek Starej Rzeźni jeszcze bardziej atrakcyjnym. Najmłodszych klientów restauracji będzie witać ogródek jordanowski. Możemy tu dojechać samochodem (jest duży parking) lub dojść pieszo z centrum Szczecina przechodzimy Mostem Długim lub Trasą Zamkową i kierujemy się na północ, wzdłuż Odry. Mesa kapitańska 28 kwiecień maj

16 Ignorantia oeconomia nocet Dr hab. Aneta Zelek, profesor ZPSB, rektor Zachodniopomorskiej Szkoły Biznesu Gdzie jesteśmy, dokąd zmierzamy? Prof. zw. dr hab. Stanisław Flejterski, wykładowca Uniwersytetu Szczecińskiego. Specjalizuje się w problematyce finansów i bankowości. Członek Komitetu Nauk o Finansach PAN ( ). Jeszcze nigdy ekonomia i jej rozumienie nie miało tak wielkiego znaczenia jak dzisiaj. Rację ma mój szacowny kolega z kolumny obok, profesor Flejterski, pisząc: Ekonomia jest najtrudniejsza, najciekawsza, najważniejsza. Tak, współczesna ekonomia jest coraz trudniejsza, coraz ciekawsza i staje się coraz ważniejsza w naszym życiu. Trudno dzisiaj pojąć złożoność zjawisk ekonomicznych. Przestaliśmy rozumieć, dlaczego zdarzył się kryzys, dlaczego nadal się tli, dlaczego tanieje ropa, dlaczego banki centralne drukują kasę bez pokrycia, dlaczego świat się zadłuża, a całe narody okazują się bankrutami. Nie do pojęcia jest też dzisiaj istnienie dwóch równoległych gospodarek - gospodarki realnej, gdzie się pracuje, produkuje i sprzedaje, i tej drugiej gospodarki finansów wirtualnych, gdzie obraca się nieistniejącym pieniądzem. Te dwa światy mają ze sobą coraz mniej wspólnego, a ekonomia jako nauka nie radzi sobie z wyjaśnieniem ich działania. Prawdziwą staje się anegdota o tym, że ekonomista to taki gość, który wyjaśnia dlaczego nie zdarzyło się to, czego nie umiał przewidzieć rok temu. W istocie, w ostatnim ćwierćwieczu ekonomia i ekonomiści ponieśli porażkę. Po pierwsze, nie potrafili kryzysu przewidzieć, a po drugie, do dzisiaj nie są w stanie zaoferować skutecznych środków zaradczych. Nie od rzeczy są więc postulaty spalenia wszystkich podręczników do ekonomii. Spalmy je! Dzisiaj nie potrzebujemy podręczników, w których toczy się spór między liberałami a keynesistami. Potrzebujemy nowej ekonomii stosowanej, takiej, która uczy racjonalnych zachowań i prostych zasad, które pomogą funkcjonować w skomplikowanym ekonomicznym świecie. Bez nich gubimy się w gąszczu profesjonalnych określeń ekonomicznych i podejmujemy błędne decyzje. Nie rozumiemy biznesowej nowomowy. Nie wiemy, co to spread, opcje czy LIBOR. Podpisujemy umowy kredytowe nie czytając ich treści - i co gorsze - nie kalkulując wszystkich opłat związanych z kredytem (tzw. rzeczywista realna stopa oprocentowania, czyli RRSO). Dajemy się łatwo zwabić na hasła kredytu prostoliczonego (według reklamy 10 zł za każdy pożyczony tysiąc miesięcznie), nie zauważając, że pod tym szyldem bank wciska nam oprocentowanie na poziomie 12 proc., podczas gdy aktualna stopa dyskontowa to mniej niż 3 proc. Bez refleksji i bez rozumienia pojęcia ryzyko kursowe zaciągamy kredyty w walutach obcych, a w przypadku wahań kursu czujemy się oszukani i żądamy pomocy. Bezmyślnie, ale bardzo chętnie lokujemy ciężko zarobione pieniądze w piramidach finansowych typu złoty bursztyn. Nie możemy się oprzeć pokusie szybkiego zysku i tracimy dorobek życia. Mniej pazerni zadowalają się lokatą terminową, choć nie rozumieją, że po odtrąceniu podatku Belki otrzymują odsetki niewystarczające na pokrycie kosztów inflacji. Cóż, bez ekonomii tracimy każdego dnia. W naszym życiu pojawiła się (obok Ignorantia iuris nocet) nowa zasada Ignorantia oeconomia nocet, czyli: nieznajomość ekonomii szkodzi. Aneta Zelek Mój poprzedni felieton nosił tytuł Meksyk - kraj wibrujący. Miło było otrzymać sporo (niespodziewanie wiele!!!) interesujących również krytycznych - komentarzy Dziękuję!!! Termin wibrujący zawdzięczam prof. Andrzejowi Koźmińskiemu, który kiedyś podczas wykładu w Szczecinie mówił o wibrujących/ pulsujących miastach (vibrant cities). Wibrujący kraj, wibrujący region, wibrujące miasto, wibrująca gmina Tylko tyle i aż tyle Wibrującym miastem jest bez wątpienia wspomniane poprzednio Mexico City, również Nowy Jork, Londyn, Paryż, Rzym, pobliski Berlin a w Polsce - Warszawa, Kraków, Wrocław, Poznań, Gdańsk (Trójmiasto) i inne. Czy wibrującym miastem jest nasz Szczecin, czy wibrującym regionem jest Pomorze Zachodnie? Poważnych debat na temat rozwoju naszego regionu nigdy za wiele. Niedawną - ani pierwszą, ani zapewne nie ostatnią - zainicjowała na początku marca prof. Aneta Zelek, moja felietonowa sąsiadka, przyznając (za DGP), że niemało jest argumentów za zaliczeniem nas do Polski C. W odpowiedzi 13 marca ukazał się polemiczny artykuł dr Magdaleny Kotnis, prezes ZARR, pt. Nie jesteśmy Polską C. Autorka, na podstawie analizy liczb i faktów, uznała że nasz region - atrakcyjny inwestycyjnie - zasługuje na ocenę A-,w wersji dla malkontentów B+. C, A-, B+??? a może - to moja ocena - B-??? Ciekawe, co o tym myślą wymieniam tytułem przykładu w kolejności alfabetycznej - dr Barbara Bartkowiak, prof. Leon Dorozik, prof. Teresa Lubińska, prof. Wojciech Olejniczak, prof. Leonard Rozenberg, dr inż. Marek Tałasiewicz, prof. Dariusz Zarzecki i inni znani analitycy rozwoju gospodarki w naszym regionie. Gdzie jesteśmy, dokąd zmierzamy? Czy Pomorze Zachodnie jest peryferyjne, zmarginalizowane, półkolonialne? Świat jest jeden, ale patrzymy nań przez różne okna Do którego świata można nas zaliczyć? Pierwszy świat, Drugi świat, Trzeci świat Czy te dwudziestowieczne pojęcia, powstałe w innych warunkach, kiedyś modne, stosowane m. in. przez Ryszarda Kapuścińskiego, mają jeszcze współcześnie sens? PS Tzw. trzecim światem interesuję się od kilkudziesięciu lat. Po pierwsze - tego dotyczyła moja praca doktorska z początku lat 70., po drugie - mam za sobą ponad dwuletni epizod z drugiej połowy lat 80., kiedy to byłem dyrektorem uniwersyteckiego Ośrodka Badań Krajów Południa (autorem tej koncepcji był wybitny, mający globalne spojrzenie i wyobraźnię prof. Piotr Zaremba). Niektórzy ówcześni profesorowie (dodajmy, że byli to ekonomiści) nie mogli się z tym pogodzić, doprowadzili do likwidacji OBKP. Szkoda po latach tym bardziej widać bezsens prowincjonalnego podejścia. Stanisław Flejterski Pomorze Zachodnie - jakie cudne, skok w bok trochę Rzecz będzie o szczecińskim paszteciku. Rozmnożyło się nam na cudownym Pomorzu Zachodnim, zmierzającym do klasy C, firm opowiadających o innowacjach. Jest ich więcej niż samych innowacji. Fajnie jest opowiadać bajki o innowacjach za unijną kasę. Unia lubi innowacje do granic absurdu. Podobnie zresztą jest z różnymi krzemowymi dolinami - choć na świecie jest tylko jedna - niepowtarzalna. Ale nie u nas - co nam szkodzi inwestować w mury zamiast głowy. Chcecie o tym porozmawiać - zapraszam na leżankę. Tymczasem wracamy do szczecińskiego pasztecika, który ma rodowód ukraiński. Dalej będzie o innowacjach w szczecińskim paszteciku - zupełnie za darmo, co może nie jest z mojej strony etyczne, bo odbieram kasę tym firmom co to opowiadają... itd. Szczeciński pasztecik, jak pamiętam, poczynił istotne postępy - jest miło, czysto i trzy smaki. Jest rozpoznawalny, także w Polsce. Ale czy nazwa została zarejestrowana? Dalej można go popijać tylko barszczykiem czerwonym, który także kojarzy się z sokiem z buraka - a to już skojarzenie pejoratywne. Trzeba innowacyjnie coś z tym zrobić - tylko z nową nazwą, np. nasz barszczyk? Standardowego zestawu nie daje się konsumować na stojąco lub na idąco. Wystarczy zmienić kubek i żałosną serwetkę na paszteciku... i w drogę. Mamy już mobilny zestaw pieszo-rowerowy. Zastanówmy się co innego obok barszczu, może bulion lub rosół lub coś innego (?), ale na Boga nie z torebek! Słabą stroną obecnych Dr hab. Wojciech Olejniczak, profesor ZPSB, informatyk, rektor senior Zachodniopomorskiej Szkoły Biznesu pasztecików jest to, że są tylko wytrawne - to znaczy, że nie słodkie. I tu duże pole do popisu od marmolady do jakiegoś ajerkoniaczku? (jak się to pisze?) Co teraz ma zrobić właściciel marki? Jaki ma plan ekspansji? Czym wzbogacić ofertę - np. ten słodki pasztecik popijamy tylko polskim winem z Barlinka? I co dalej - zatrudnić firmę opowiadającą o innowacjach, wystąpić o kasę do UE... i wierzyć że się uda wprowadzić paszteciki dla ludu pracującego Pomorza Zachodniego. Mógłbym pisać jeszcze dalej, ale za dużo dobrych pomysłów szkodzi. A to co napisałem, to jest satyra na firmy gadające o innowacjach. Chętnie pogadam natomiast z właścicielem firmy o przyszłości tego wspaniałego produktu! Wojciech Olejniczak Nadchodzi gazowa rewolucja W amerykańskim Departamencie Energii znajdują się aktualnie 53 wnioski o wydanie zgody na eksport wytwarzanego w USA gazu LNG. Dzienne kwoty eksportowe, o jakie ubiegają się amerykańskie firmy wynosi 86 miliardów stóp sześciennych dziennie, co jest ekwiwalentem 683,27 mln ton LNG rocznie. Tyle amerykańskie firmy starające się o zgodę na eksport skroplonego gazu mogłyby maksymalnie wyeksportować, gdyby wysyłały za granicę pełną przyznaną pulę. Gdyby docelowo wszystkie północnoamerykańskie terminale eksportowe wysyłały w świat tylko połowę dopuszczalnych kwot, to ich wpływ na światowy rynek gazu i cały rynek energii byłby ogromny. Mówi się o radykalnej zmianie cen gazu na całym świecie nawet po doliczeniu kosztów skroplenia gazu, transportu, regazyfikacji i uwzględnieniu innych opłat i podatków. W czerwcu 2008 roku na rynku amerykańskim za jednostkę mmbtu (Million British Termal Unit jednostka przeliczeniowa gazu naturalnego) trzeba było zapłacić ponad 13 USD, natomiast 8 kwietnia 2015 już tylko 2,64 USD. Aktualna cena stanowi więc zaledwie 20% ceny z czerwca 2008 roku, spadek jest więc ogromny. W USA trwa intensywna i gorąca debata nt. zasadności eksportu gazu skroplonego poza Amerykę. Większość ekspertów, polityków i przedstawicieli biznesu jest za, podkreślając szanse na duże dochody z eksportu, nowe miejsca pracy w firmach wydobywających i eksportujących gaz, wzmocnienie roli USA na globalnym rynku energii. Wskazuje się także na korzyści ekologiczne, bowiem tańszy i mniej szkodliwy dla środowiska gaz będzie w coraz większym zakresie wypierał droższy i potępiany przez zielonych węgiel, a także krytycznie ocenianą z tych samych powodów ropę. Jaki będzie długofalowy efekt decyzji podejmowanych obecnie w USA dla świata? Europa, Azja i Afryka skorzystają z niższych cen gazu i energii, co da impuls rozwojowy ich gospodarkom. Zmniejszy się uzależnienie od dotychczasowych monopolistów. Najbardziej stratną będzie zapewne Rosja, gdyż zasadniczo cała jej gospodarka jest Prof. dr hab Dariusz Zarzecki, kierownik Katedry Inwestycji i Wyceny Przedsiębiorstw, szef Programu MBA US, prezes zarządu spółki doradczej Zarzecki, Lasota i Wspólnicy Sp. z o.o. oparta na eksporcie surowców, przede wszystkim ropy i gazu. A Polska? Z jednej strony skorzystamy na niższych cenach gazu, którego zużycie wynosi obecnie około 15 mld m3 (dla porównania USA konsumują rocznie 760 mld m3). Wzrośnie konkurencyjność polskich firm zużywających gaz w procesach produkcyjnych. Tani gaz z Ameryki może też być bardzo korzystny dla naszego gazoportu w Świnoujściu, który ma mieć w pierwszym etapie zdolność do importu aż 5 mld m3 gazu rocznie. Z drugiej strony, obecny kryzys polskiego górnictwa może okazać się zaledwie początkiem prawdziwego upadku tej branży. I nie chodzi tu o dobrą czy złą wolę rządzących, tylko czystą ekonomię, która uczyni wydobycie węgla nieopłacalnym. Ciekawe czy nasi politycy dostrzegają ten problem i czy mają plan co zrobić z górnictwem i górnikami? Rewolucja gazowa jest faktem i warto zastanowić się nad tym, jaka strategia dostosowawcza będzie najlepsza dla Polski. Dariusz Zarzecki 30 kwiecień maj

17 Krzysztof Soska (50 lat) został nowym prezesem zarządu Stowarzyszenia Gmin Polskich Euroregionu Pomerania. Zamienił na tym stanowisku Zygmunta Siarkiewicza, byłego burmistrza Barlinka. Soska wcześniej był dziennikarzem radiowym i telewizyjnym, a w latach kierował Radiem Szczecin. Od 2010 r. jest zastępcą prezydenta Szczecina, wiceprezesem zarządu został Władysław Kiraga, burmistrz Nowego Warpna, zaś skarbnikiem Tomasz Czuczak, sekretarz Miasta Koszalin. Prezydentem polskiej części Euroregionu Pomerania został Piotr Jedliński, prezydent Koszalina. Zastąpił on na tej funkcji Piotra Krzystka, prezydenta Szczecina. Wyboru nowych władz Euroregionu dokonano podczas Walnego Zebrania Delegatów, które odbyło się w końcu marca br. Paweł Bartoszewski (38 lat) w marcu objął stanowisko doradcy burmistrza Goleniowa. Jest odpowiedzialny za sprawy związane z rozwojem funkcjonującego od 2002 roku Goleniowskiego Parku Przemysłowego, zarządzanego przez gminę. Pochodzi z Goleniowa, jest absolwentem Wydziału Zarządzania i Ekonomiki Usług na Uniwersytecie Szczecińskim, ukończył też studia podyplomowe. Niespełna rok (od 1 kwietnia 2014) pracował w Szczecińskim Parku Przemysłowym - spółce-córce Towarzystwa Finansowego Silesia, powołanej do zarządzania terenem dawnej stoczni. Był tam członkiem zarządu i pełnił funkcję dyrektora operacyjnego. Wcześniej, przez prawie 6 lat, kierował Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów. Obecnie jako doradca burmistrza Goleniowa zajmuje się m.in. obsługą inwestorów zainteresowanych działalnością w GPP. Jest też odpowiedzialny za jego promocję, zacieśnianie współpracy z Kostrzyńsko-Słubicką Strefą Ekonomiczną oraz z wojewódzkim Centrum Obsługi Inwestorów i Eksporterów, PAIiIZ itp. instytucjami. Marek Zajdel (49 lat) od sierpnia 2014 jest właścicielem firmy Expo Arena operatora imprez targowych na terenie Azoty Arena. Ma wieloletnie doświadczenie w organizacji imprez (koncerty, festyny, rajdy i wyścigi motoryzacyjne, tj. Wyścig Mistrzów, Magnolia, Baja Poland). Organizował także szkolenia z techniki jazdy jako instruktor, szkolenia dla kierowców (w ramach współpracy z Polskim Stowarzyszeniem Czterokołowców) oraz szkolenia rzeczoznawców i biegłych sądowych w zakresie ruchu drogowego (członek Stowarzyszenia Inicjatyw Motoryzacyjno-Technicznych Sim-Tech). Działania te kontynuuje. Zajmuje się także doradztwem w kancelariach prawnych w zakresie ruchu drogowego, wykonuje projekty organizacji ruchu i budowy dróg. Ma wykształcenie wyższe pedagogiczne (Uniwersytet Łódzki). Krzysztof Gilewski (37 lat) został pierwszym dyrektorem otwartego w marcu sklepu Bricoman w Szczecinie. Pochodzi z Sandomierza, ukończył Wyższą Szkołę Menadżerską w Warszawie. Pracował m.in. w Warszawie i Trójmieście. Z marką Bricoman związany jest od 4 lat, wcześniej był związany z OBI. W Szczecinie przebywa od pół roku i miasto zrobiło na nim dobre wrażenie. Podoba mu się m.in. koncepcja Pływających Ogrodów Jan Dębski (68 lat) został prezesem Fundacji Moja Łasztownia, ktorej zadaniem jest m.in. pozyskiwanie funduszy na działalność kulturalną prowadzoną w Starej Rzeźni - odrestaurowanym zabytku na szczecińskiej Łasztowni. Studiował na Politechnice Szczecińskiej (wydział budowy maszyn) i Uniwersytecie Szczecińskim (ekonomia). Pracował w Zarządzie Portu Szczecin na różnych stanowiskach, m.in. jako ekspedytor i dysponent. W latach 70. przeszedł do przedsiębiorstwa Żegluga na Odrze, gdzie był dyspozytorem, a potem kierownikiem przewozów. Później pracował m.in. w Żegludze Szczecińskiej. W latach był w zarządzie szczecińskiej firmy pogłębiarskiej Dragmor. Współpracował także ze spółką Moebius Bau Polska. Jest znanym kolekcjonerem, interesuje się historią portu i miasta, zbiera pamiątki związane ze Szczecinem. kakt Włoska uczta, czyli smakowanie Verdiego Co łączy placki jedzone przez biedne rodziny robotnicze, architektoniczny błąd pewnego XII-wiecznego majstra i chłopaka ze wsi Le Roncole? To trzy najbardziej rozpoznawalne symbole Italii. Kiedy mówisz Włochy - czujesz smak i zapach pizzy, widzisz Krzywą Wieżę w Pizie i słyszysz muzykę Verdiego. O ile Krzywa Wieża siłą rzeczy stoi cały czas na swoim miejscu (choć podobno przechyla się co roku o milimetr), o tyle pizza i Verdi trafili do miast i miasteczek na całym świecie. Trudno stwierdzić, który z towarów eksportowych kraju w kształcie buta zrobił większą karierę. Jedno jest pewne jeżeli posmakowałeś pizzy, a Verdiego jeszcze nie, to musisz koniecznie spróbować. Świetna okazja ku temu nadejdzie niebawem w Operze na Zamku w Szczecinie. 16 i 17 maja odbędzie się tam prawdziwa uczta. Z operą tak jak z pizzą każdy ma swoją ulubioną. Dlatego warto pójść na galę Viva Verdi! i posłuchać największych szlagierów z różnych oper w wykonaniu pełnej orkiestry symfonicznej, chóru i soli- stów Opery na Zamku. Poprowadzi ich maestro Vladimir Kiradjiev, który na co dzień mieszka i pracuje w Wiedniu. Co zaserwuje w Szczecinie? W menu same specjały włoskiego mistrza. Tak jak do Margherity, rdzennym Włochom najbliżej jest do Nabucco i słynnego Va, pensiero chóru, który długo funkcjonował jako nieoficjalny hymn kraju z Półwyspu Apenińskiego, dlatego taki wieczór nie mógłby się bez niego odbyć. Ponadto na uczcie będzie można spróbować m.in. Rigoletto, które jak w Quattro Formaggi łączy wyraziste charaktery tak różnych, a tak podobnych składników - postaci podlanych sosem z żywiołowej Muzyki ( La donna è mobile mówi coś państwu?). Ponadto w karcie dań: Don Carlos Warto pójść na galę Viva Verdi! i posłuchać największych szlagierów z oper w wykonaniu pełnej orkiestry symfonicznej, chóru i solistów. łączący sprzeczności i doskonale skomponowany jak Hawana podlany naprawdę pikantnym sosem z rodzinnych konfliktów oraz intryg, ale ze słodkim akcentem; pikantna jak Diavola La traviata czy też bogata w składniki, popularna na całym świecie i zaskakująca jak Frutti di Mare Aida. Warto zwrócić uwagę, że na deser zaproszeni zostaną państwo do degustacji Balu maskowego. Pełna wersja tego dania ma zostać podana na nowe otwarcie Opery w Zamku. Smacznego! TO 32 kwiecień maj

18 Twarze biznesu Joanna Gaj-Lebdowicz, właścicielka klubu dla kobiet Bloom i centrum rozwoju dzieci The Little Gym fot. ALICJA KOWALSKA Mój znak zodiaku Moje uniwersytety Moja ulubiona postać Co cenię u mężczyzny Co cenię u kobiety Moja największa wada Czego najbardziej nie lubię Ulubione zajęcie po pracy Czym zachwyciłam się ostatnio O czym marzę Koziorożec Uniwersytet Szczeciński Anna Wintour (redaktor naczelna Vouge) Szarmanckość i wysoką kulturę osobistą Lojalność Nuta kobiecej chaotyczności Kłamstwa i ludzkiej głupoty Choć 5 min. z dobrą książką zaraz po tym, jak dzieci pójdą spać Od 6 lat jestem zachwycona i zapatrzona w dwójkę swoich urwisów, są dla mnie całym światem O dłuższych wakacjach gdzieś daleko dr Zbigniew Miklewicz, prezes Spółki Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście SA Mój znak zodiaku Wodnik Moje uniwersytety Studia na Uniwersytecie w Lipsku i Monachium. Ale najwięcej nauczyłem się dzięki obserwacji praktyki i pracy własnej. Moja ulubiona postać Eugeniusz Kwiatkowski za to, że nie dał się uwieść finansom i tworzył prawdziwą gospodarkę Co cenię u mężczyzny Konkret, odwagę, decyzje Co cenię u kobiety Kobietę, czyli widzenie wszystkiego inaczej niż mężczyzna Moja największa wada Niecierpliwość i jej pochodne Czego najbardziej nie lubię Kłamstw, intryg, pozorów Ulubione zajęcie po pracy Spacer, rower, newsy na TV Bloomberg Czym zachwyciłem się ostatnio Kaplicą templariuszy w Chwarszczanach O czym marzę Zawodowo o porcie kontenerowym, a prywatnie, żeby pomieszkać kilka miesięcy w Nowym Jorku fot. ARCHIWUM Wysłuchali: AK, wab kwiecień - maj 2015

19 36 kwiecień maj 2015

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Obsługa inwestorów w zakresie Odnawialnych Źródeł Energii w Szczecinie

Obsługa inwestorów w zakresie Odnawialnych Źródeł Energii w Szczecinie Obsługa inwestorów w zakresie Odnawialnych Źródeł Energii w Szczecinie Marek Kubik p.o. Dyrektor Wydziału Obsługi Inwestorów i Biznesu Urząd Miasta Szczecin Szczecin, dnia 09.10.2014 r. Stolica Euroregionu

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe Szkolnictwo wyższe Mobilność edukacyjna (KA 1) Mobilność edukacyjna (KA 1) Akcja 1 Wyjazdy studentów na zagraniczne studia i praktyki Akcja 1 Wyjazdy pracowników uczelni i specjalistów z przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Raport WSB 2014 www.wsb.pl

Raport WSB 2014 www.wsb.pl Studenci, Absolwenci, Pracodawcy. Raport WSB 2014 www.wsb.pl WPROWADZENIE prof. dr hab. Marian Noga Dyrektor Instytutu Współpracy z Biznesem WSB we Wrocławiu Z przyjemnością oddaję w Państwa ręce pierwszy

Bardziej szczegółowo

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej jeden z 13 wydziałów Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od kilkunastu lat główną siedzibą Wydziału oraz Instytutu

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 1 w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 2 Fundusze zewnętrzne 2014 2020, (projekty programów operacyjnych) 1. REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Badanie strategicznych strategicznych branż bran w M a Małopolsce branże IT i B&R Krakó ków, 1 8 gru n a 2008 r.

Badanie strategicznych strategicznych branż bran w M a Małopolsce branże IT i B&R Krakó ków, 1 8 gru n a 2008 r. wmałopolsce branże IT i B&R Kraków, 18 grudnia 2008 r. CEL BADANIA: uzyskanie informacji na temat sytuacji przedsiębiorstw oraz na temat zapotrzebowania na kadry wśród podmiotów gospodarczych działających

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ PORTOWY SZCZECIN - ŚWINOUJŚCIE -ATRAKCYJNYM MIEJSCEM DLA CHIŃSKICH INWESTYCJI

ZESPÓŁ PORTOWY SZCZECIN - ŚWINOUJŚCIE -ATRAKCYJNYM MIEJSCEM DLA CHIŃSKICH INWESTYCJI ZESPÓŁ PORTOWY SZCZECIN - ŚWINOUJŚCIE -ATRAKCYJNYM MIEJSCEM DLA CHIŃSKICH INWESTYCJI Pekin 25.07.2012 Zarząd Morskich Portów Szczecin i Świnoujście SA Szczecin i Świnoujście (PL) Porty dla Chin Porty Szczecin-Świnoujście

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013 Szkolnictwo wyższe Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Erasmus 2007-2013 Erasmus+ Szkolnictwo

Bardziej szczegółowo

Prowadzący Andrzej Kurek

Prowadzący Andrzej Kurek Prowadzący Andrzej Kurek Centrala Rzeszów Oddziały Lublin, Katowice Zatrudnienie ponad 70 osób SprzedaŜ wdroŝenia oprogramowań firmy Comarch Dopasowania branŝowe Wiedza i doświadczenie Pełna obsługa: Analiza

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYBORCZY. Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka

PROGRAM WYBORCZY. Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka PROGRAM WYBORCZY Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka MIJAJĄCA KADENCJA 2008-2012 2/38 MIJAJĄCA KADENCJA LICZBA STUDENTÓW I DOKTORANTÓW [tys.] STUDENCI RAZEM: 46,8 RAZEM: 48,4 DOKTORANCI

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie INFORMATYKA

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie INFORMATYKA Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie INFORMATYKA Zapotrzebowanie na informatyków rośnie szybciej niż liczba absolwentów IT jest jedną z najszybciej rozwijających się branż w Polsce. Perspektywy

Bardziej szczegółowo

POŚREDNICTWO W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM

POŚREDNICTWO W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM POŚREDNICTWO W HANDLU MIĘDZYNARODOWYM SEKRETEM BIZNESU JEST WIEDZIEĆ TO, CZEGO NIE WIEDZĄ INNI Arystoteles Onassis SZANOWNI PAŃSTWO, Lubelskie Centrum Consultingu sp. z o. o. powstało w 2009 roku w Lublinie

Bardziej szczegółowo

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Ewelina Kaatz-Drzeżdżon Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku marzec 2015 Nowy

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020

Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020 Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020 Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych O MJWPU RPO WM PO KL

Bardziej szczegółowo

GOTOWI DO KARIERY. na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej

GOTOWI DO KARIERY. na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej GOTOWI DO KARIERY na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej 1. KANDYDACI Masz otwarty umysł? Rynek Polski to dla Ciebie za mało i chcesz swobodnie poruszać się po gospodarce zglobalizowanego świata, odnosząc

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r.

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Innowacje i Inteligentny Rozwój Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 W perspektywie 2014-2020 wsparcie

Bardziej szczegółowo

Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty.

Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty. Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty. Kapitał ludzki to jeden z najważniejszych czynników budowania przewagi konkurencyjnej na

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Profil jednostki, specjalizacja, obszary badawcze Niepubliczna szkoła wyższa o szerokim profilu biznesowym, posiadającą pełne uprawnienia akademickie. Założona w 1993

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Mój region w Europie

Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Mój region w Europie Regionalny Program Operacyjny Województwa Kujawsko-Pomorskiego Harmonogram konkursów 2013 Działanie 4.3 Rozwój komercyjnych e-usług. Nabór wniosków 27.05.2013 7.06.2013 Celem działania jest zwiększenie

Bardziej szczegółowo

Monitoring Karier Zawodowych Absolwentów Politechniki Warszawskiej 2012. podsumowanie badania pilotażowego

Monitoring Karier Zawodowych Absolwentów Politechniki Warszawskiej 2012. podsumowanie badania pilotażowego Monitoring Karier Zawodowych Absolwentów Politechniki Warszawskiej 2012 podsumowanie badania pilotażowego Pilotażowe badanie Monitoring Karier Zawodowych Informacje Ogólne Celem badania było poznanie opinii

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Szczecin, 16 kwietnia 2015

Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców. Szczecin, 16 kwietnia 2015 Raport o sytuacji mikro i małych firm poprawa nastrojów polskich przedsiębiorców Szczecin, 16 kwietnia 2015 Piąty raport Banku Pekao SA o sytuacji mikro i małych firm innowacje tematem specjalnym 6 910

Bardziej szczegółowo

Wykształcenie na zamówienie

Wykształcenie na zamówienie Wykształcenie na zamówienie Wyniki tegorocznej edycji konkursu na kierunki zamawiane Według szacunków ministerstwa, w roku 2013 w polskim przemyśle zabraknie ponad 46 tys. inżynierów, a w usługach ponad

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013. Olsztyn, 24 marca 2014 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Olsztyn, 24 marca 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Kiedy pytają nas o Szczecin..

Kiedy pytają nas o Szczecin.. Kiedy pytają nas o Szczecin.. W pierwszej kolejności mówimy o niezwykłych walorach naturalnych i położeniu miasta. Piotr Krzystek Prezydent Miasta Szczecin grudzień 2013 Co z tego wynika? Tworząc Nasze

Bardziej szczegółowo

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013

Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Raport o sytuacji mikro i małych firm w roku 2013 Warszawa, 11 kwiecień 2014 Już po raz czwarty Bank Pekao przedstawia raport o sytuacji mikro i małych firm 7 tysięcy wywiadów z właścicielami firm, Badania

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes

Przedsiębiorcza Łomża otwarci na Biznes PROGRAM ROZWOJU MIASTA ŁOMŻA DO ROKU 2020 PLUS CEL HORYZONTALNY I: KULTURA, EDUKACJA I SPORT JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO GOSPODARCZEGO CEL HORYZONTALNY II: INFRASTRUKTURA JAKO BAZA ROZWOJU SPOŁECZNO -

Bardziej szczegółowo

Raport. Badanie Losów Absolwentów INFORMATYKA

Raport. Badanie Losów Absolwentów INFORMATYKA RPk-0332/06/10 Raport Badanie Losów Absolwentów INFORMATYKA 2010 Przygotowały: Emilia Kuczewska Marlena Włodkowska 1. Cel badań Badania ankietowe przeprowadzone wśród absolwentów kierunku Informatyka,

Bardziej szczegółowo

1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców]

1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców] 1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców] Obligatoryjny udział pracodawców na etapie przygotowania programów studiów

Bardziej szczegółowo

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW?

PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? PRAKTYKI STUDENCKIE JAK ZNALEŹĆ DOBRYCH KANDYDATÓW? www.nauka.gov.pl/praktyki SPIS TREŚCI 1. CZYM SĄ STUDENCKIE PRAKTYKI ZAWODOWE 2. CO ZYSKUJE PRACODAWCA 3. GDZIE SZUKAĆ STUDENTÓW NA PRAKTYKI 3.1 Portal

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW Marita Koszarek BSR Expertise, Politechnika Gdańska INTERIZON NAJWAŻNIEJSZE FAKTY Branża ICT: informatyka, elektronika, telekomunikacja Interizon dawniej Pomorski

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU

STUDIA Z GWARANCJĄ SUKCESU Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku Wyższa Szkoła Administracji Publicznej im. Stanisława Staszica w Białymstoku ul. Ks.Stanisława Suchowolca 6, 15-567 Białystok

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013 Szkolnictwo wyższe Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Erasmus 2007-2013 Erasmus+ Szkolnictwo

Bardziej szczegółowo

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 2 Polska w 2014 r. była, po raz kolejny, liderem wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej pod względem pozyskania inwestycji zagranicznych - wynika

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ROZWOJU KOMPETENCJI

PROGRAM ROZWOJU KOMPETENCJI PROGRAM ROZWOJU KOMPETENCJI KIERUNKI ZAMAWIANE 2008-2013 1,2 mld zł z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL) na: zmianę struktury kształcenia (wzrost liczby studentów kierunków technicznych i ścisłych);

Bardziej szczegółowo

O ERA R C A Y C J Y NE N

O ERA R C A Y C J Y NE N NOWE PROGRAMY OPERACYJNE 2014-2020 WYSOKOŚĆ ALOKACJI DLA POLSKI PROGRAMY KRAJOWE PROGRAMY REGIONALE CO NOWEGO? Większa decentralizacja zarządzania funduszami: 60% środków EFRR I 75% EFS będzie zarządzana

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji. Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ

WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji. Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ WYDZIAŁ MECHANICZNY Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Wydatki strukturalne EWIDENCJONOWANIE I SPRAWOZDAWCZOŚĆ 13 maja 2011 Wydatki strukturalne akty prawne Ustawa o finansach publicznych z dn.

Bardziej szczegółowo

Rynek zintegrowanych usług telekomunikacyjnych w Polsce 2015. Analiza pakietów i usług wiązanych

Rynek zintegrowanych usług telekomunikacyjnych w Polsce 2015. Analiza pakietów i usług wiązanych Rynek zintegrowanych usług telekomunikacyjnych w Polsce 2015 Rynek zintegrowanych usług telekomunikacyjnych w Polsce 2015 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Grudzień 2015 Format: pdf Cena od:

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Cel główny WRPO 2014+ POPRAWA KONKURENCYJNOŚCI I SPÓJNOŚCI WOJEWÓDZTWA Alokacja

Bardziej szczegółowo

List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA. a Politechniką Białostocką

List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA. a Politechniką Białostocką Informacja prasowa Białystok, 1 grudnia 2012 List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA a Politechniką Białostocką W dniu 30.11.2012 r. w siedzibie Politechniki Białostockiej doszło do podpisania

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE CZŁOWIEK NAJLEPSZA INWESTYCJA PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE realizuje projekt WZMOCNIENIE POTENCJAŁU PWSZ W KONINIE DROGĄ DO WZROSTU LICZBY ABSOLWENTÓW KIERUNKU O KLUCZOWYM ZNACZENIU DLA GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Analiza potrzeb rynku pracy dla kierunku KIERUNEK LEKARSKO - DENTYSTYCZNY

Analiza potrzeb rynku pracy dla kierunku KIERUNEK LEKARSKO - DENTYSTYCZNY Analiza potrzeb rynku pracy dla kierunku KIERUNEK LEKARSKO - DENTYSTYCZNY Opracowanie: Zespół ds. Rekrutacji, Oceny Jakości Kształcenia i Absolwentów Marzec 2013 1. Wprowadzenie 1 czerwca 2004r. weszła

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju

Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Przedsiębiorczość na wsi współczesne wyzwania i koncepcja rozwoju Regionalny Program Operacyjny Województwa Pomorskiego na lata 2014-2020 Marcin Twardokus Departament Programów Regionalnych Główny Punkt

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja!

Człowiek najlepsza inwestycja! Załącznik 1 Człowiek najlepsza inwestycja! SYLWETKA ABSOLWENTA STUDIÓW PIERWSZEGO STOPNIA SPECJALNOŚCI TRANSPORT SPEDYCJA LOGISTYKA NA KIERUNKU EKONOMIA PROJEKT ROZWÓJ POTENCJAŁU WYŻSZEJ SZKOŁY GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Menedżer Fitness & Wellness

Menedżer Fitness & Wellness Menedżer Fitness & Wellness Studia Podyplomowe Zostań pierwszym w Polsce Dyplomowanym Menedżerem Fitness & Wellness. Kreowanie standardów zarządzania sportem poprzez edukowanie i podnoszenie kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Katowice, 22.11.2013 r. Główne obszary działalności DOTACJE

Bardziej szczegółowo

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro

Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Kwiecień 2013 Katarzyna Bednarz Potencjał inwestycyjny w polskim sektorze budownictwa energetycznego sięga 30 mld euro Jedną z najważniejszych cech polskiego sektora energetycznego jest struktura produkcji

Bardziej szczegółowo

Badanie aktywności zawodowej studentów Warszawskiej Wyższej Szkoły Informatyki

Badanie aktywności zawodowej studentów Warszawskiej Wyższej Szkoły Informatyki Badanie aktywności zawodowej studentów Warszawskiej Wyższej Szkoły Informatyki Grudzień 2014 Wstęp Warszawska Wyższa Szkoła Informatyki prowadzi cykliczne badania, których celem są: ocena pozycji uczelni

Bardziej szczegółowo

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego DOFINANSOWANIE NA DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNĄ JEDNOSTEK NAUKI Priorytety MNiSW w Programie Operacyjnym Wiedza Edukacja Rozwój stanowią: Podniesienie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ROZWOJU WYDZIAŁU MEDYCYNY WETERYNARYJNEJ UNIWERSYTETU WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO w OLSZTYNIE. na lata 2014-2020

PROGRAM ROZWOJU WYDZIAŁU MEDYCYNY WETERYNARYJNEJ UNIWERSYTETU WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO w OLSZTYNIE. na lata 2014-2020 PROGRAM ROZWOJU WYDZIAŁU MEDYCYNY WETERYNARYJNEJ UNIWERSYTETU WARMIŃSKO-MAZURSKIEGO w OLSZTYNIE na lata 2014-2020 Zatwierdzony przez Radę Wydziału Medycyny Weterynaryjnej UWM w Olsztynie na posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

Usługi dystrybucyjne FMCG

Usługi dystrybucyjne FMCG Usługi dystrybucyjne FMCG 1990 powstaje firma handlowa Mister w Tychach 1992 rozpoczynamy współpracę z firmą Procter&Gamble jako jedna z 650 polskich hurtowni 1993 25 firm zostaje regionalnymi dystrybutorami

Bardziej szczegółowo

NSS. Programy pomocowe (operacyjne)

NSS. Programy pomocowe (operacyjne) Możliwości wsparcia Startup-ów z funduszy Unii Europejskiej Anna Widelska Maciej Wiśniewski Branżowy Punkt Kontaktowy dla IT NSS Narodowa Strategia Spójności Programy pomocowe (operacyjne) Program Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

Współczesna szkoła wyższa czyli jaka?

Współczesna szkoła wyższa czyli jaka? 1 Współczesna szkoła wyższa czyli jaka? - autonomiczna - urynkowiona - posiadająca misję, strategię rozwoju, procesy, plany działania. - otwarta na świat Czyli przedsiębiorstwo konkurencyjnego biznesu?

Bardziej szczegółowo

Organizatorzy spotkania informacyjnego dla przedsiębiorców z woj. opolskiego. Środki na rozwój eksportu dla Twojego przedsiębiorstwa

Organizatorzy spotkania informacyjnego dla przedsiębiorców z woj. opolskiego. Środki na rozwój eksportu dla Twojego przedsiębiorstwa Organizatorzy spotkania informacyjnego dla przedsiębiorców z woj. opolskiego Środki na rozwój eksportu dla Twojego przedsiębiorstwa Fundacja została założona w 2010r. we Wrocławiu w celu: promocji przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020 Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Lata 2012-2020 1 Spis treści 1. Misja WNP. 3 2. Cele strategiczne.. 4 3. Operacjonalizacja celów strategicznych..5 4. Cel

Bardziej szczegółowo

Wykształcenie na zamówienie

Wykształcenie na zamówienie Wykształcenie na zamówienie Wyniki kolejnej edycji konkursu na kierunki zamawiane Według szacunków ministerstwa, w roku 2013 w polskim przemyśle zabraknie ponad 46 tys. inżynierów, a w usługach ponad 22

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Energia elektryczna w Polsce Raport: Energia elektryczna co wiemy o zielonej energii? grudzień 2012

Energia elektryczna w Polsce Raport: Energia elektryczna co wiemy o zielonej energii? grudzień 2012 Energia elektryczna w Polsce Raport: Energia elektryczna co wiemy o zielonej energii? Raport: partner Co merytoryczny: wiemy o możliwości zmiany patroni sprzedawcy medialni energii elektrycznej? grudzień

Bardziej szczegółowo

Comarch: Profil firmy 2008

Comarch: Profil firmy 2008 I www.comarch.com Krakowska Konferencja Giełdowa Comarch: Profil firmy 2008 Konrad Tarański Dyrektor Finansowy Comarch październik 2008, Kraków Comarch: Historia Misja Sfera działań Rozwój W ujęciu globalnym

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Jeśli pragniesz zrealizować marzenia w zakresie finansów, polecamy Ci kierunek technik ekonomista.

Jeśli pragniesz zrealizować marzenia w zakresie finansów, polecamy Ci kierunek technik ekonomista. Jeśli pragniesz zrealizować marzenia w zakresie finansów, polecamy Ci kierunek technik ekonomista. Jeżeli jesteś osobą mającą wszechstronne zainteresowania, interesujesz się tym, co dzieje się wokół Ciebie

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Jak zdobywać rynki zagraniczne

Jak zdobywać rynki zagraniczne Jak zdobywać rynki zagraniczne Nagroda Emerging Market Champions 2014 *Cytowanie bez ograniczeń za podaniem źródła: Jak zdobywać rynki zagraniczne. Badanie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy zrealizowane

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU

RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU Ewelina Ciaputa RAPORT Z BADAŃ EWALUACYJNYCH EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ PRZEDSIĘBIORSTW/ORGANIZACJI/INSTYTUCJI W RAMACH PROJEKTU ZIELONA INICJATYWA GOSPODARCZA. PARTNERSTWO NA RZECZ EFEKTYWNOŚCI EKOLOGICZNEJ

Bardziej szczegółowo

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58

Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 Co kupić, a co sprzedać 2015-06-15 15:22:58 2 Najważniejszym partnerem eksportowym Litwy w 2014 r. była Rosja, ale najwięcej produktów pochodzenia litewskiego wyeksportowano do Niemiec. Według wstępnych

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4. Katowice, 28 marca 2014 r.

Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4. Katowice, 28 marca 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorców w ramach RPO WSL 2014-2020 wersja 4 Katowice, 28 marca 2014 r. Alokacja na działania skierowane dla Przedsiębiorców w okresie 2007-2013 Alokacja na poddziałania skierowane

Bardziej szczegółowo

Specjalistyczna platforma informacyjno-biznesowa Twój zaufany partner w biznesie

Specjalistyczna platforma informacyjno-biznesowa Twój zaufany partner w biznesie www.biotechnologia.pl Specjalistyczna platforma informacyjno-biznesowa Twój zaufany partner w biznesie O portalu portal rozwija się od 13 lat lider mediów o tematyce innowacyjnego biobiznesu zespół portalu

Bardziej szczegółowo

Inteligentne instalacje BMS

Inteligentne instalacje BMS Inteligentne instalacje BMS Inteligentne jako przykład rozwiązań instalacje energooszczędnych BMS Inteligentne jako przykład rozwiązań instalacje energooszczędnych BMS 5 powodów dla których warto być w

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie potencjału internetu

Wykorzystanie potencjału internetu Wykorzystanie potencjału internetu Blok 11 Internet a przedsiębiorczość podejście holistyczne Internet właściwie ICT information and telecommunication technologies połączenie technologii informacyjnych

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

liwości finansowania branży y IT z funduszy UE

liwości finansowania branży y IT z funduszy UE Możliwo liwości finansowania branży y IT z funduszy UE CO TO JEST DOTACJA? Dotacja jest bezzwrotną pomocą finansową W wielu przypadkach jest to refundacja kosztów, które przedsiębiorca poniósł. Dlatego

Bardziej szczegółowo

Poradnik dla rodziców

Poradnik dla rodziców Poradnik dla rodziców Podjęcie decyzji o wysłaniu dziecka na studia za granicę to poważna decyzja. Rodzice pragną mieć pewność, że dziecko otrzyma dobre wykształcenie, że będzie studiować na uczelni o

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY

Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY Politechnika Poznańska - Wydział Inżynierii Zarządzania RAPORT EWALUACYJNY projektu Wiedza dla gospodarki (POKL.04.01.01-00-250/09) (współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

RODZINA JEST NAJWAŻNIEJSZA

RODZINA JEST NAJWAŻNIEJSZA JESTEŚMY RODZINNĄ FIRMĄ Z WIELOMA TRADYCJAMI RODZINA JEST NAJWAŻNIEJSZA 15 lat działalności na polskim rynku. Wieloletnie doświadczenie i wiedza to nasza przewaga konkurencyjna. Otwartość na nowe rynki

Bardziej szczegółowo

Rozkład przychodów w latach 2015-2018

Rozkład przychodów w latach 2015-2018 Strategia na lata 2015-2018 Strategicznym celem spółki PIK S.A. jest dalszy, dynamiczny wzrost przychodów i zysków oraz dywersyfikacja dotychczasowych źródeł przychodów, przy jednoczesnym wzroście kapitalizacji

Bardziej szczegółowo

Transport Morski w gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05. dr Adam Salomon

Transport Morski w gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05. dr Adam Salomon gospodarce globalnej i Unii Europejskiej wykład 05 dr Adam Salomon : TENDENCJE NA RYNKU ŁADUNKÓW MASOWYCH CIEKŁYCH dr Adam Salomon, Katedra Transportu i Logistyki AM w Gdyni 2 Wolumen ładunków masowych

Bardziej szczegółowo

Rynek szpitali publicznych w Polsce 2015. Plany inwestycyjne i analiza porównawcza województw

Rynek szpitali publicznych w Polsce 2015. Plany inwestycyjne i analiza porównawcza województw 2 Język: polski, angielski Data publikacji: Grudzień 2015 Format: pdf Cena od: 1900 Sprawdź w raporcie Które podmioty uruchomią szpitale publiczne w Polsce? Jakie są przewidywania odnośnie kolejnych przekształceń

Bardziej szczegółowo

Przyszłość to technologia

Przyszłość to technologia Przyszłość to technologia - twórz ją z nami Innowacyjne projekty dla prestiżowych klientów Wdrażamy jedne z największych w kraju projekty z dziedziny informatyki i nowoczesnych technologii. Realizujemy

Bardziej szczegółowo