Polska w Europie przyszłość demograficzna SESJA INAUGURACYJNA Poland in Europe The Demographic Future INAUGURAL SESSION

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Polska w Europie przyszłość demograficzna SESJA INAUGURACYJNA Poland in Europe The Demographic Future INAUGURAL SESSION"

Transkrypt

1

2 Polska w Europie przyszłość demograficzna SESJA INAUGURACYJNA Poland in Europe The Demographic Future INAUGURAL SESSION Edited by Zbigniew Strzelecki, Alina Potrykowska RZĄDOWA RADA LUDNOŚCIOWA Warszawa 2012 Copyright by Rządowa Rada Ludnościowa Warszawa 2012 Projekt okładki i stron tytułowych Lidia Motrenko-Makuch ISBN Redakcja Władysława Czech-Matuszewska Alina Potrykowska Zdjęcia Jacek Karczmarski (DI GUS) Michał Kowalczyk (DI GUS) Stenogramy: Eugeniusz Kowalczyk Ewa Orzełek Alina Potrykowska Lidia Zawadzka Rządowa Rada Ludnościowa Warszawa, Al. Niepodległości 208 tel. (48) , (48) , (48) fax Druk i oprawa Zakład Wydawnictw Statystycznych

3 SPIS TREŚCI Nota... 6 Wprowadzenie... 9 I. Wystąpienia inaugurujące II Kongres Demograficzny II. 1. Wystąpienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego Wystąpienie Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Ewy Kopacz Wystąpienie Ministra Administracji i Cyfryzacji Michała Boniego w imieniu Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska Sytuacja demograficzna Polski w świetle wyników Narodowego Spisu Ludności i Mieszkań 2011 wystąpienie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego Janusza Witkowskiego Czy w świetle badań naukowych możliwa jest odnowa demograficzna Polski? wystąpienie Dyrektora Instytutu Statystyki i Demografii SGH Janiny Jóźwiak Ekonomiczne konsekwencje przemian demograficznych w kontekście przełomu cywilizacyjnego wystąpienie Prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego Elżbiety Mączyńskiej Założenia polityki ludnościowej Polski prezentacja podstawowych tez wystąpienie Przewodniczącego Rządowej Rady Ludnościowej Zbigniewa Strzeleckiego Przesłanie Arcybiskupa Józefa Kowalczyka, Metropolity Gnieźnieńskiego, Prymasa Polski Doświadczenia krajów Unii Europejskiej w kształtowaniu polityki ludnościowej... j 121 Czy istnieje efektywna polityka ludnościowa? Dr Maciej Duszczyk, Wicedyrektor Instytutu Polityki Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego Polityka demograficzna w Wielkiej Brytanii niewiele nowego Prof. David Coleman, Oxford University, Wielka Brytania Wyzwania dla polityki krajów OECD spowodowane starzeniem się ludności Dr Anna D Addio, OECD, Paryż, Francja

4 III. IV. Polityka demograficzna w Republice Czeskiej bardziej adaptacja niż łagodzenie: polityka w sprawie zmian demograficznych Prof. Jiřina Kocourková, Uniwersytet Karola, Praha, Czechy Polityka demograficzna w krajach Unii Europejskiej Dr Ettore Marchetti, European Commission, Bruksela, Belgia Problem starzenia się społeczeństwa i solidarności międzypokoleniowej w Finlandii Prof. Jeje-Pekka Roos, University of Helsinki, Finlandia Polityka prorodzinna na Węgrzech: wartości i fakty Dr. Marietta Pongrácz-Tiborné, Demographic Research Institute Budapeszt, Wegry Dyskusja Migracje konieczność, szansa, czy zagrożenie dla gospodarki krajów Unii Europejskiej Wystąpienia panelistów Dyskusja Stan zdrowia społeczeństwa jego wpływ na długość życia i przyszłą kondycję demograficzną kraju Wystąpienia panelistów Dyskusja V. Czy starzenie się ludności krajów UE może być szansą, czy musi być hamulcem VI. VII. Wystąpienia panelistów Dyskusja Polityka społeczna, w tym rodzinna, wobec współczesnych wyzwań demograficznych Wystąpienia panelistów Dyskusja Rola edukacji i badań z zakresu demografii w kształtowaniu polityk na rzecz rozwoju Wystąpienia panelistów Dyskusja

5 VIII. IX. Sytuacja i perspektywy rynku pracy nowe wyzwania w warunkach przewidywanych zmian demograficznych w miastach i na wsi Wystąpienia panelistów Dyskusja Relacje międzypokoleniowe; co je określa, jak można i należy je poprawiać? Różnice miasto-wieś Wystąpienia panelistów Dyskusja X. Media w kształtowaniu klimatu rozwoju demograficznego oddziaływanie na decydentów, oddziaływanie na społeczeństwo Wystąpienia panelistów Dyskusja XI. Podsumowanie dyskusji panelowych Wystąpienia panelistów Dyskusja

6 NOTA II KONGRES DEMOGRAFICZNY 2012 Polska w Europie Przyszłość demograficzna KOMITET HONOROWY Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Bogdan Borusewicz Marszałek Senatu Rzeczypospolitej Polskiej Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej Ks. Arcybiskup Józef Kowalczyk, Metropolita Gnieźnieński Prymas Polski KOMITET II KONGRESU DEMOGRAFICZNEGO Prof. dr hab. Zbigniew Strzelecki Przewodniczący Komitetu, Przewodniczący Rządowej Rady Ludnościowej Prof. dr hab. Janusz Witkowski Zastępca przewodniczącego, Prezes Głównego Urzędu Statystycznego 6

7 Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Dr Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji Irena Wóycicka Podsekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP Ks. Kard. dr Kazimierz Nycz Arcybiskup Metropolita Warszawski Prof. dr hab. Michał Kleiber Prezes Polskiej Akademii Nauk Prof. dr hab. Irena E. Kotowska Przewodnicząca Komitetu Nauk Demograficznych PAN Prof. dr hab. Józef Orczyk Przewodniczący Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN Prof. dr hab. Marek Okólski Przewodniczący Komitetu Badań nad Migracjami PAN Prof. dr hab. Adam Budnikowski Rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie Prof. dr hab. Janina Jóźwiak European Association for Population Studies Prof. dr hab. Bożena Balcerzak-Paradowska Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Adam Struzik Marszałek Województwa Mazowieckiego Juliusz Braun Prezes Zarządu Spółki Telewizja Polska S.A. Andrzej Siezieniewski Prezes Zarządu Polskiego Radia S.A. Henryka Bochniarz Prezydent Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan Dr Andrzej Malinowski Prezydent Pracodawców Rzeczypospolitej Polskiej Jerzy Bartnik Prezes Związku Rzemiosła Polskiego Piotr Duda Przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ Solidarność Jan Guz Przewodniczący OPZZ Tadeusz Chwałka Przewodniczący Forum Związków Zawodowych Piotr Frączak Prezes Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych KOMITET ORGANIZACYJNY Dr Alina Potrykowska Przewodnicząca Komitetu, Sekretarz Generalny Rządowej Rady Ludnościowej Agnieszka Komar-Morawska Dyrektor Gabinetu Prezesa GUS Lucyna Nowak Przedstawiciel Polskiego Towarzystwa Demograficznego Dr hab. Wiktoria Wróblewska Przedstawiciel Komitetu Nauk Demograficznych PAN Ewa Orzełek Sekretariat Rządowej Rady Ludnościowej 7

8 ORGANIZATORZY Rządowa Rada Ludnościowa Główny Urząd Statystyczny WSPÓŁORGANIZATORZY Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Komitet Nauk Demograficznych PAN Polskie Towarzystwo Demograficzne PATRONI MEDIALNI Telewizja Polska Polskie Radio SPONSORZY Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Krajowa Izba Gospodarcza Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego BIURO KONGRESU Sekretariat Rządowej Rady Ludnościowej 8

9 WPROWADZENIE Oddajemy do rąk Czytelników publikację zawierającą opracowania wielu wybitnych autorów, przygotowane na podstawie Sesji Inaugurującej II Kongres Demograficzny w Polsce, która odbyła się w dniach marca 2012 roku. II Kongres Demograficzny, nad którym honorowy patronat objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Pan Bronisław Komorowski odbywał się w okresie 22 marca 22 listopada 2012 r. pod tytułem Polska w Europie Przyszłość demograficzna. Postulat zorganizowania II Kongresu został wysunięty podczas obrad I Kongresu Demograficznego, który odbywał się w latach , jak również został zgłoszony w przesłaniu końcowym I Kongresu. Na pilną potrzebę interdyscyplinarnego podejścia do procesów demograficznych zachodzących w naszym kraju zwracała uwagę Rządowa Rada Ludnościowa w swoich corocznych raportach O sytuacji demograficznej Polski. Postulat ten znalazł również akceptację Komitetu Stałego Rady Ministrów. Rządowa Rada Ludnościowa była inicjatorką przygotowań do II Kongresu Demograficznego, którego współorganizatorem jest Główny Urząd Statystyczny. Przewodniczący Rządowej Rady Ludnościowej zwrócił się do przedstawicieli Kancelarii Prezydenta, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Prezesa Polskiej Akademii Nauk, Prezesa GUS oraz przedstawicieli związków zawodowych, pracodawców, organizacji samorządowych i pozarządowych o udział w Komitecie Kongresu. Wszyscy zaproszeni zaakceptowali swoje uczestnictwo w przygotowaniu Kongresu. II Kongres Demograficzny ma stanowić podstawę do zainteresowania problematyką rozwoju demograficznego Polski gremiów naukowych, rządowych, samorządowych, organizacji pozarządowych, Kościołów i możliwie wszystkich Polaków. Temu służy przyjęta formuła Kongresu. W styczniu 2011 r. powołano Zespół do spraw aktualizacji założeń programu działań w zakresie polityki ludnościowej, w skład którego weszli członkowie Rady przedstawiciele nauki oraz ministerstw. Zespół przygotował projekt Założeń polityki ludnościowej Polski, który był przedmiotem obrad i oceny Rządowej Rady Ludnościowej, a następnie (po uwzględnieniu uwag i propozycji uzupełnień) został przedłożony pod obrady Kongresu. Tekst Założeń jest zamieszczony na stronie w zakładce II Kongres Demograficzny Podczas oficjalnego otwarcia Kongresu (22 23 marca 2012 r. w Warszawie) został zaprezentowany projekt Założeń polityki ludnościowej Polski, nad którym toczyła się dyskusja. Odbyła się ona w formie wymiany doświadczeń międzynarodowych oraz dyskusji panelowych poświęconych ośmiu obszernym zagadnieniom, szczególnie ważnym dla właściwego kształtowania polityki ludnościowej kraju. 9

10 Niniejsza publikacja zawiera opracowania zaprezentowane na Sesji Inauguracyjnej II Kongresu Demograficznego w Polsce, które pogrupowano w następujących częściach: I Sesja Inauguracyjna, która odbyła się w Pałacu Prezydenckim 22 marca 2012 r. z udziałem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przedstawicieli najwyższych władz państwowych i kościelnych. II Debata panelowa pt. Doświadczenia krajów Unii Europejskiej w kształtowaniu polityki ludnościowej z udziałem siedmiu przedstawicieli krajów UE i instytucji Unii Europejskiej. III X Debaty panelowe (panele równoległe), które odbyły się w dniu 23 marca 2012 r., a mianowicie: Migracje konieczność, szansa czy zagrożenie dla gospodarki krajów Unii Europejskiej. Stan zdrowia społeczeństwa jego wpływ na długość życia i przyszłą kondycję demograficzną kraju. Czy starzenie się ludności krajów UE może być szansą, czy musi być hamulcem rozwoju? Polityka społeczna, w tym rodzinna, wobec współczesnych wyzwań demograficznych. Rola edukacji i badań z zakresu demografii w kształtowaniu polityk na rzecz rozwoju. Sytuacja i perspektywy rynku pracy nowe wyzwania w warunkach przewidywanych zmian demograficznych w miastach i na wsi. Relacje międzypokoleniowe; co je określa, jak można i należy je poprawiać? Różnice miasto-wieś. Media w kształtowaniu klimatu rozwoju demograficznego; oddziaływanie na decydentów, oddziaływanie na społeczeństwo. XI Podsumowanie dyskusji panelowych. Nota uzupełnia dokumentację tego doniosłego wydarzenia W kolejnych miesiącach 2012 r. miała miejsce szczególna aktywność środowisk zainteresowanych problematyką rozwoju ludnościowego Polski, zostały bowiem zorganizowane konferencje, sympozja, seminaria i spotkania tematycznie zbieżne z zagadnieniami dyskutowanymi w trakcie inauguracji Kongresu. Ich uczestnikami i organizatorami byli m.in. członkowie Komitetu Kongresu oraz członkowie Rządowej Rady Ludnościowej. Uczelnie wyższe, instytuty i inne placówki naukowo-badawcze zajmujące się zagadnieniami rozwoju ludnościowego wzięły aktywny udział w Kongresie w ciągu całego 2012 roku. Zaangażowanie to przejawiało się w różny sposób, a przede wszystkim w organizowaniu konferencji, sympozjów, seminariów i innych spotkań ogólnopolskich lub regionalnych o tematyce demograficznej. Wydarzenia te odbywały się pod auspicjami Kongresu i z wykorzystaniem logo Kongresu. Organizatorzy będą też korzystali z możliwości publikacji wyników debat w szacie gra- 10

11 ficznej przewidzianej dla wydawnictw kongresowych. Komitet Kongresu oczekiwał jednocześnie od organizatorów debat uwzględnienia w ich programie prezentacji projektu Założeń polityki ludnościowej Polski oraz dyskusji nad Założeniami. Umożliwiło to bowiem szerokim gremiom osób zainteresowanych problematyką demograficzną Polski nie tylko zapoznanie się z projektem Założeń, ale zgłoszenie uwag ich autorom w celu weryfikacji dokumentu oraz możliwości zaprezentowania uwag na sesji końcowej Kongresu, która odbędzie się w dniach listopada 2012 roku. Składamy serdeczne podziękowania Wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tej publikacji. Wyrażamy także nasze podziękowania Pani Minister Rozwoju Regionalnego za dofinansowanie wydania publikacji kongresowych. Dr hab. prof. SGH Zbigniew Strzelecki Przewodniczący II Kongresu Demograficznego w Polsce Dr Alina Potrykowska Przewodnicząca Komitetu Organizacyjnego II Kongresu Demograficznego 11

12

13 I. SESJA INAUGURACYJNA II KONGRESU DEMOGRAFICZNEGO (Pałac Prezydencki) 13

14 Wystąpienia inaugurujące II Kongres Demograficzny Wystąpienia inaugurujące II Kongres Demograficzny 1. Wystąpienie Pana Bronisława Komorowskiego, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 2. Wystąpienie Pani Ewy Kopacz, Marszałek Sejmu RP 3. Wystąpienie Pana dr Michała Boniego Ministra Administracji i Cyfryzacji w imieniu Prezesa Rady Ministrów, Pana Donalda Tuska 4. Prof. dr hab. Janusz Witkowski, Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, Sytuacja demograficzna Polski w świetle wyników Narodowego Spisu ludności i Mieszkań Prof. dr hab. Janina Jóźwiak, Dyrektor Instytutu Statystyki i Demografii SGH, Czy w świetle badań naukowych możliwa jest odnowa demograficzna Polski? 6. Prof. dr hab. Elżbieta Mączyńska, Prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, Ekonomiczne konsekwencje przemian demograficznych w kontekście przełomu cywilizacyjnego 7. Prof. dr hab. Zbigniew Strzelecki, Przewodniczący Rządowej Rady Ludnościowej, Założenia polityki ludnościowej Polski 8. Przesłanie Arcybiskupa Józefa Kowalczyka, Metropolity Gnieźnieńskiego, Prymasa Polski 14

15 Wystąpienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego Szanowni Państwo! Wszyscy odczuwamy wyraźnie, że jest to dobry czas na Kongres poświęcony problemom demograficznym Polski. Mamy świadomość, że Kongres ten rozpoczyna się na tle poważnych problemów, poważnych decyzji, które są do podjęcia, a które mają być odpowiedzią na procesy demograficzne zachodzące w Polsce i wielu innych krajach europejskich oraz w wielu krajach świata. To dobry czas na kongres poświęcony tym problemom, bo obecne procesy demograficzne w Polsce stawiają przed nami wyzwania i dylematy do rozwiązania, na które musimy odpowiedzieć zarówno w wymiarze życia każdego z nas, jak i wymiarze ogólnospołecznym. Starzenie się ludności oznacza, że ludzie żyją dłużej. Trzeba na to patrzeć jak na wielki sukces cywilizacyjny, który ma miejsce także w naszym kraju. W Polsce od początku lat 90. odnotowuje się stały proces wydłużania się życia. Według prognozy 15

16 Wystąpienia inaugurujące II Kongres Demograficzny Głównego Urzędu Statystycznego liczba osób po 80. roku życia zwiększy się do 2035 roku prawie dwukrotnie, co jest zarówno miarą postępu cywilizacyjnego, jak i niewątpliwie sygnałem, że jest konieczne podjęcie dyskusji o towarzyszących temu zjawisku uwarunkowaniach. Często proces starzenia się ludności postrzegany jest jedynie jako zagrożenie dla stabilności systemów zabezpieczenia społecznego, finansów publicznych czy rynku pracy. Tymczasem musimy uzmysłowić sobie i innym, że starzenie się ludności samo w sobie nie jest zagrożeniem. Zagrożeniem jest raczej brak zrozumienia, na czym polega ten proces i jakie ma znaczenie dla rodzin, gospodarki narodowej i społeczeństwa. Zagrożeniem jest też brak wyobrażenia, jak powinny przebiegać procesy dostosowania się do tej zmiany demograficznej, która ma charakter globalny i jest trudna do odwrócenia. W czasie pobytu w Chinach zdumiało mnie, że Chińczycy, planując dzisiaj modernizację kraju, istotną barierę grożącą zahamowaniem rozwoju dostrzegają właśnie w procesach demograficznych, w procesie utracenia równowagi międzypokoleniowej. Dyskusyjne jest, czy zmiany demograficzne są zmianami nieodwracalnymi, gdyż mamy przykłady skutecznych polityk państwowych we Francji czy Szwecji, tyle że są to kraje zamożne, a wprowadzone tam rozwiązania są w ograniczonym stopniu możliwe do zastosowania w Polsce. Niesłychanie ważne jest pytanie, czy w Polsce są to zmiany nieodwracalne, czy też dadzą się one przynajmniej zahamować. W czasie Kongresu te problemy będą dyskutowane. Istotną wartością, którą powinniśmy zachować i rozwijać, jest zasada solidarności międzypokoleniowej. Odnosi się ona zarówno do wymiaru ogólnospołecznego, jak i do funkcjonowania każdej poszczególnej rodziny. Chodzi o to, by sprawiedliwie rozkładać między pokolenia obowiązki i koszty wynikające z niezbędnych dostosowań. Chodzi też o to, aby umacniać poczucie międzygeneracyjnej odpowiedzialności za ludzi starszych zarówno wśród członków rodziny, jak i poza nią. Niepokojem napawa utrzymująca się niska dzietność, która nie tylko przyspiesza proces starzenia się ludności w Polsce, ale również jest wyznacznikiem kondycji polskich rodzin. Konieczna jest odnowa demograficzna wzrost liczby dzieci i ludzi młodych. Nie tylko z powodów ekonomicznych, co trzeba powtarzać, bo powstało wrażenie, że głównym źródłem troski o stan rodziny, o procesy demograficzne, są obawy tylko i wyłącznie ekonomiczne. Ekonomia jest podstawą funkcjonowania społeczeństwa, ale nie tylko o nią tu chodzi. Odnowa demograficzna jest konieczna także (a może właśnie przede wszystkim) z powodów społecznych, z powodu postępującego zachwiania relacji pomiędzy kolejnymi pokoleniami zarówno na poziomie całego społeczeństwa, jak i w rodzinie. Musimy o tych sprawach rozmawiać. Trzeba sobie powiedzieć wprost, że tu żadne demonstracje nie pomogą. Tu niczego nie rozwiążą referenda. Żadne protesty nic tu do tej pory nie pomogły. Procesy demograficzne zachodzą, są czymś absolutnie naturalnym i to my jako państwo, społeczeństwo, rodziny musimy się do nich dostosowywać. Istnieje potrzeba wzmocnienia skuteczności polityki rodzinnej i stworzenia dobrego klimatu dla rodziny. W naszej polityce społecznej przez wiele lat brakowało myślenia w kategoriach 16

17 Prezydent RP Bronisław Komorowski równowagi międzypokoleniowej. Musimy ją odbudować, dbając z jednej strony w większym stopniu o rodziny i rodzicielstwo, a z drugiej dbając o godne życie starszego pokolenia. Kiedy mówimy o warunkach odpowiedzialnego rodzicielstwa, mamy na myśli nie tylko sytuację ekonomiczną rodzin, choć ma to z pewnością ogromne znaczenie. Niemniej ważne są szeroko pojmowane warunki i klimat, w jakim one żyją, tworzony przez otoczenie, państwo, w którym jest dostęp do żłobka, przedszkola, szkoły, do lekarza, do placówek pozwalających na organizację czasu wolnego dzieci i młodzieży, jak również wspólnie dla całej rodziny. Istotny jest dostęp do wszystkich instytucji, które umożliwiają opiekę, naukę, rozwijanie zainteresowań i wypoczynek. Zadaniem polityki rodzinnej, którą chcemy tworzyć, jest więc budowanie takiego właśnie przyjaznego, rodzinnego otoczenia klimatu sprzyjającego rodzinie. Dyskutując o sposobach dostosowania się do procesów demograficznych, jak również o poważnym długofalowym zadaniu, jakie stoi przed nami o odnowie demograficznej warto pamiętać, że to nie jest tylko sprawa rządu, ale również jest to zadanie dla społeczności lokalnych, dla pracodawców, organizacji społecznych, dla związków zawodowych oraz dla samych obywateli dla nas samych. Patrząc w przyszłość, musimy szanować wybory, aspiracje i potrzeby młodych ludzi. Musimy pamiętać o tym, że urządzamy świat, Polskę dla przyszłych pokoleń, a nie tylko dla siebie. Mam nadzieję, że II Kongres Demograficzny, który mam zaszczyt otworzyć, włączy w debatę jak najszersze środowiska i zainteresuje młodych ludzi, że będzie inspiracją do myślenia i do działania dla wielu różnych i zróżnicowanych środowisk. Tylko wspólnym wysiłkiem możemy i musimy zbudować dobry klimat dla rodziny w Polsce. 17

18 Wystąpienie Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Ewy Kopacz Panie Prezydencie, Panie Premierze, Panie i Panowie Ministrowie, Szanowni Państwo, Demografia jest jednym z najczęściej poruszanych w ostatnim czasie tematów. O demografii mówimy w gronie znajomych, w mediach i oczywiście w Sejmie. Wszystko po to, by znaleźć odpowiedź na pytanie, jak będzie wyglądała Polska za 10, 20, 30 czy 40 lat i czy taka Polska spełnia nasze oczekiwania. Dlatego dzisiaj, podczas II Kongresu Demograficznego, szczególnie my, politycy, musimy bardzo uważnie wsłuchać się w głos naukowców i ekspertów, ponieważ decyzje, które trzeba będzie podjąć, powinny być oparte na wiedzy czerpanej także z głębokiej analizy zachodzących procesów. Niektóre z nich już teraz stanowią wyraźne silne ostrzeżenie. Z jednej strony, współczynnik dzietności w Polsce wynosi 1,36, a więc daleko odbiega od wskaźnika zastępowalności pokoleń, z drugiej zaś żyjemy coraz dłużej. 18

19 Marszałek Sejmu RP Ewa Kopacz Średnia długość życia w naszym kraju to ponad 80 lat w przypadku kobiet i ponad 72 lata, jeśli chodzi o mężczyzn. Walczymy o to, by żyć jak najdłużej, ale przecież borykamy się z wieloma niewiadomymi, dotyczącymi przede wszystkim jakości naszego życia. Ta zaś zależy głównie od tego, jaką będziemy mieli pracę i jak długo będziemy pracować, ponieważ te dwa czynniki określają wysokość emerytury. Obywatele mają pełne prawo żądać od polityków rzetelnej wiedzy na ten temat. Informacje mogą być i dobre, i złe. Wszystko zależy od tego, którą drogę wybierzemy: czy tę, która oznacza brak reakcji na alarmujące wskaźniki, czy tę, która nakazuje traktować wskaźniki jak wyzwania, z którymi trzeba się zmierzyć, w tym także wyzwania dla polityków. Wskaźniki, nawet te niepokojące, to zawsze obraz trendu, który ma to do siebie, że można go zmienić. Wszystko zależy od nas. Jeśli dziś mówimy o tym, że rodzi się za mało dzieci, to mówmy również o metodzie in vitro, niezależnie od tego, jak bardzo jest kontrowersyjna; mówmy o tym, że żłobki i przedszkola są dostępne głównie dla rodziców zamożniejszych; mówmy o tym, że wiele kobiet nie podejmuje pracy zawodowej nie ze względu na to, że ma dwójkę czy trójkę dzieci, ale dlatego, że musi opiekować się chorą bliską osobą, bo brakuje domów opieki społecznej. Jeśli więc nie chcemy przegrać z trudnościami, problemami stawmy im czoła. Działajmy rozsądnie i z przekonaniem, nie tylko dla siebie, ale przede wszystkim dla naszych dzieci i dla naszych wnuków. Pracując jako lekarz, często stykałam się z ludźmi starszymi. Ich doświadczenia skłaniają mnie do refleksji, że starość to nie pomyłka Pana Boga, lecz piękny okres życia wypełniony miłością wnucząt i szacunkiem młodego pokolenia. Dziś rząd stoi przed zadaniem wytłumaczenia obecnym emerytom tym, którzy przepracowali kilkadziesiąt lat że zmiany związane z podniesieniem wieku emerytalnego ich nie dotyczą, przyszłym emerytom że ich świadczenia mogą być tylko większe, i ludziom młodym że oferta będzie wielopłaszczyznowa, skierowana zarówno do aktywnych zawodowo, jak i bezrobotnych. Propozycja będzie oparta także na wnioskach ekspertów, które zostaną przedstawione podczas Kongresu. To ważny głos w poważnej debacie politycznej, jaka dzisiaj ma miejsce, bo również tutaj zaczyna się nasze jutro. 19

20 Dr Michał Boni, Minister Administracji i Cyfryzacji Wystąpienie w imieniu Prezesa Rady Ministrów Pana Donalda Tuska Szanowni Państwo, W imieniu Premiera Rzeczypospolitej Polskiej Pana Donalda Tuska chciałem Państwu przekazać wyrazy uznania za wszystkie prace przygotowawcze do Kongresu, za wkład merytoryczny i opracowania. Rekomendacje z Kongresu, wnioski z prac różnych grup i rekomendacje RRL przekażę osobiście Panu Premierowi. Kongres jest dobrą okazją do tego, żeby o wyzwaniach demograficznych rozmawiać w dłuższym horyzoncie czasu, ale głównie o kontekście tych wyzwań, dlatego że to jest dziś jedna z kluczowych kwestii. Dlatego pozwalam sobie przypomnieć dzisiaj główne tezy Raportu Polska

21 Michał Boni Wystąpienie w imieniu Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska Tabela 1. Dziesięć wyzwań i dylematów Raportu Polska 2030 Wyzwanie Dylemat 1. Wzrost konkurencyjności Wykorzystanie szans rozwojowych vs Dryf rozwojowy 2. Sytuacja demograficzna Wykorzystanie potencjału ze zwiększania się długości trwania życia vs Kosztowne społeczno-ekonomiczne skutki zmian w sferze struktury wieku 3. Wysoka aktywność pracy oraz adaptacyjność zasobów pracy Adaptacyjna mobilność vs Niepewna stabilność 4. Odpowiedni potencjał infrastruktury Przyspieszenie wymiany, rozwoju i poprawy relacji społecznych vs Infrastrukturalne bariery wymiany gospodarczej i więzi społecznych 5. Bezpieczeństwo energetyczno- -klimatyczne 6. Gospodarka oparta na wiedzy i rozwój kapitału intelektualnego Harmonizacja wyzwań klimatycznych i energetycznych czynnikiem rozwoju vs Poza bezpieczeństwem energetycznym i bez jasnych celów w ochronie środowiska Kapitał intelektualny jako główne źródło konkurencyjności Polski w globalnej gospodarce vs Powiększający się dystans Polski wobec rozwiniętych gospodarek świata w obszarze kapitału intelektualnego 7. Solidarność i spójność regionalna Efektywne wykorzystanie szans rozwojowych wszystkich regionów vs Trwała polaryzacja rozwoju 8. Poprawa spójności społecznej Spójność społeczna odpowiadająca na nowe wyzwania vs Spójność społeczna czasu transformacji 9. Sprawne państwo Kompleksowy i aktywnie wdrażany program reform na rzecz państwa, który daje obywatelowi poczucie bezpieczeństwa oraz możliwość realizacji swoich praw i indywidualnych aspiracji vs Niesprawne państwo jako bariera rozwoju oraz niewłaściwa relacja państwo-obywatel 10. Wzrost kapitału społecznego Polski Szanse kapitału rozwojowego 2030 vs Pułapka kapitału przetrwania i adaptacji W Raporcie Polska 2030 (2009 r.) jedno z głównych wyzwań dotyczyło właśnie sytuacji demograficznej. Dylemat, jaki wtedy został sformułowany, brzmiał: wykorzystanie potencjału wynikającego ze zwiększenia się długości trwania życia versus kosztowne społeczno-ekonomiczne skutki zmian w sferze struktury wieku. Jesteśmy w toku gorącej dyskusji na temat wieku emerytalnego. Problematyka demograficzna zmieniającego się świata jest bardzo ważna również w tym kontekście. W gospodarce światowej ujawniają się bowiem nowe potęgi; następuje przesunięcie władzy gospodarczej, kto wie czy nie politycznej. Rośnie rola Azji, rola takich krajów jak BRIC (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny), ale także innych, np. Meksyku, Indonezji czy 21

22 Wystąpienia inaugurujące II Kongres Demograficzny Turcji. Pojawiają się nowi gracze, nowe podmioty. Widać również, jak wielkie znaczenie może mieć właśnie kwestia demografii. Ujawnia się to najbardziej w swoistej rywalizacji między Chinami a Indiami. Rysunek 1. Globalne scenariusze rozwoju Ujawnianie się nowych sił, Możliwości dekoncentracji władzy: Rola Azji (szczególnie południowo-wschodniej), Rola BRIC, czy BRICS oraz E7, Rola podmiotów niepaństwowych (korporacje nowe typy społeczności: Facebook i ich nowe wykorzystanie patrz arabska wiosna ludów ), Problemy w obszarze łuku niestabilności (rejon andyjski Ameryki Płd., Afryka Subsaharyjska i Płn., Bliski Wschód, Kaukaz, centralna i wschodnia Azja), Zmieniająca się rola Afryki. Źródło: Economist Intelligence Unit Postawmy pytanie dotyczące Chin (z ich dawną polityką ograniczania przyrostu ludności) i Indii jako bardzo młodego kraju, który jak twierdzą eksperci za chwilę w zakresie tempa wzrostu gospodarczego może wyprzedzić Chiny: czy czynnik demograficzny odgrywa tam istotną rolę? Odpowiedź jest oczywista, a o tym że odgrywa istotną rolę, przekonaliśmy się w ubiegłym roku podczas wiosny arabskiej. Kolejna tabela przedstawia udział populacji poniżej 30. roku życia w krajach arabskich, tj. powyżej 50 60%, zaś w Jemenie 73% całej populacji stanowią osoby do 30. roku życia. 22

23 Michał Boni Wystąpienie w imieniu Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska Tabela 2. Młodzież w krajach arabskich Kraj Udział populacji poniżej 30 roku życia Udział osób w wieku w zatrudnieniu (2008) PKB per capita wg parytetu siły nabywczej w tys. dol., 2010 Algieria 56% 31% 7,1 Arabia Saudyjska 61% 25% 23,7 Bahrajn 48% 30% 26,8 Egipt 61% 23% 6,4 Jemen 73% 22% 2,6 Jordan 65% 20% 5,7 Libia 61% 27% 14,9 Maroko 56% 35% 4,8 Oman 64% 29% 26,2 Syria 67% 32% 5,1 Tunezja 51% 22% 9,5 Źródło: Financial Times 2 3 kwietnia 2011 r. za: US Census Bureau, Bank Światowy i MFW. Takie warunki istniały na obszarze Europy Środkowej i Wschodniej przed I wojną światową, na początku XX wieku. Być może jest jakaś koincydencja rozwojowa, że jeśli kraj jest w określonej fazie rozwoju, to i ten przyrost naturalny jest większy i bezpieczeństwo demograficzne większe, ale nie zmienia to faktu, że w tej konkurencji międzynarodowej demografia jest (obok nowych technologii, konkurencji o zasoby energetyczne i dystrybucji energii oraz warunków środowiskowych) istotnym czynnikiem decydującym o zmianach, a wyzwania i napięcia demograficzne są jedną z kluczowych spraw (widać, jak stary świat Zachodu kurczy się ludnościowo, a inne obszary świata rosną). Zwrócenie więc uwagi na komponent demograficzny w czynnikach wzrostu jest istotne. Kiedy patrzymy na nasz rozwój w dłuższej perspektywie czasu, z myślą o rozwoju konstruujemy w dokumentach strategicznych 3 główne filary: 1 Filar innowacyjności. 2 Filar równoważenia rozwoju. 3 Filar efektywności, związany ze sprawnym państwem. 23

24 Wystąpienia inaugurujące II Kongres Demograficzny Rysunek 2. Polska 2030 Filary rozwoju Aby można było jakiekolwiek strategie realizować, trzeba jednak rozumieć, co się dzieje w społeczeństwie, jak wyglądają relacje między pokoleniami oraz jakie zmiany kulturowe nastąpiły. Jako społeczeństwo jesteśmy coraz lepiej wykształceni. Średniorocznie przybywa nam znaczny odsetek osób z wyższym wykształceniem w stosunku do udziału osób z wyższym wykształceniem w ogólnej populacji i w porównaniu do innych krajów jesteśmy na 3. miejscu za Turcją i Portugalią, wśród tych krajów, które te straty edukacyjne odrabiają najszybciej. Zobaczmy również, jakie mamy orientacje życiowe młodych ludzi. To na nich przecież opierają się strategie dotyczące współczynnika dzietności. W raporcie Młodzi 2011, w którym badano m.in. orientacje życiowe młodych ludzi, przedstawiliśmy następujące obserwacje: duża część młodych jest zorientowana na wzór mieszczański i przeciętny status oraz grupa osób nieprzeciętnych, ambitnych, tzn. takich, których wzorce konsumpcyjne łączą się z chęcią realizowania pasji życiowych. Zaskakujące jest radykalne obniżenie poziomu liczby młodych, definiowanych jako nieprzeciętnie ambitnych i ambitnych między 19. a 30. rokiem życia w konfrontacji: z doświadczeniem życiowym, z wejściem na rynek pracy i z dojrzałością jest to problem, nad którym trzeba się zastanawiać. 24

PROGRAM. 22 23 listopada 2012 r. II KONGRESU DEMOGRAFICZNEGO 2012. Polska w Europie przyszłość demograficzna

PROGRAM. 22 23 listopada 2012 r. II KONGRESU DEMOGRAFICZNEGO 2012. Polska w Europie przyszłość demograficzna Honorowy Patronat Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Pana Bronisława KOMOROWSKIEGO PROGRAM II KONGRESU DEMOGRAFICZNEGO 2012 Polska w Europie przyszłość demograficzna 22 23 listopada 2012 r. II Kongres

Bardziej szczegółowo

Polska 2030. Wyzwania rozwojowe. Polska 2030. Solidarność pokoleń. Strategiczne rozwiązania wobec zmiany demograficznej.

Polska 2030. Wyzwania rozwojowe. Polska 2030. Solidarność pokoleń. Strategiczne rozwiązania wobec zmiany demograficznej. 1 Wyzwania rozwojowe Solidarność pokoleń Strategiczne rozwiązania wobec zmiany demograficznej Paweł Kaczmarczyk 2009 2030 od transformacji do modernizacji 3 Trzeba zapytać: 1. Jakie są nasze aspiracje

Bardziej szczegółowo

To dla mnie zaszczyt, a zarazem wyjątkowa okazja wysłuchania Państwa opinii, diagnoz, ocen, propozycji i spostrzeżeń.

To dla mnie zaszczyt, a zarazem wyjątkowa okazja wysłuchania Państwa opinii, diagnoz, ocen, propozycji i spostrzeżeń. Szanowny Panie Przewodniczący, Pani Marszałek, Panie Marszałku, Panie Komisarzu, Panie Posłanki, Panowie Posłowie, Szanowni Państwo Z upoważnienia Prezesa Rady Ministrów, Pana Donalda Tuska, dziękuję za

Bardziej szczegółowo

Warunki życia ludności Polski po akcesji do Unii Europejskiej

Warunki życia ludności Polski po akcesji do Unii Europejskiej Warunki życia ludności Polski po akcesji do Unii Europejskiej dr Marta Pachocka Katedra Administracji Publicznej Kolegium Ekonomiczno-Społeczne Szkoła Główna Handlowa w Warszawie (KES SGH) Polskie Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy

Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Wyzwania polityki ludnościowej wobec prognoz demograficznych dla Polski i Europy Grażyna Marciniak Główny Urząd Statystyczny IV. Posiedzenie Regionalnego Forum Terytorialnego, Wrocław 8 grudnia 215 r.

Bardziej szczegółowo

Pani Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego

Pani Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Radom, 25 marca 2013 r. Pani Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego STANOWISKO POWIATÓW, MIAST, GMIN, PARLAMENTARZYSTÓW I RADNYCH REGIONU RADOMSKIEGO Szanowna Pani Minister, Jako przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

Ewolucja rozwoju ludności Polski: przeszłość i perspektywy

Ewolucja rozwoju ludności Polski: przeszłość i perspektywy Rządowa Rada Ludnościowa Ewolucja rozwoju ludności Polski: przeszłość i perspektywy Zbigniew Strzelecki Janusz Witkowski Warszawa 1. 10. 2009 r. Od przyspieszonego rozwoju do ubytku liczby ludności spowolnienie

Bardziej szczegółowo

SIGMA KWADRAT. Prognozy demograficzne. Statystyka i demografia CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY POLSKIE TOWARZYSTWO STATYSTYCZNE

SIGMA KWADRAT. Prognozy demograficzne. Statystyka i demografia CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY POLSKIE TOWARZYSTWO STATYSTYCZNE SIGMA KWADRAT CZWARTY LUBELSKI KONKURS STATYSTYCZNO-DEMOGRAFICZNY Prognozy demograficzne Statystyka i demografia PROJEKT DOFINANSOWANY ZE ŚRODKÓW NARODOWEGO BANKU POLSKIEGO URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE

Bardziej szczegółowo

Finanse ubezpieczeń społecznych

Finanse ubezpieczeń społecznych Finanse ubezpieczeń społecznych Wykład 4. Procesy demograficzne a polityka społeczna Averting... rozdz. 1, Clark et al. (2004) Społeczeństwo się starzeje. Coraz więcej osób dożywa starości, ale również

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD. w województwie łódzkim

Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD. w województwie łódzkim Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD w województwie łódzkim Zbigniew Gwadera Departament ds. PO Kapitał Ludzki Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego Instytucja Pośrednicząca PO KL Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Kongres Rozwoju Edukacji

Kongres Rozwoju Edukacji Irena E.Kotowska Agnieszka Chłoń-Domińczak Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa O roli wykształcenia wyższego w warunkach nowej demografii Europy Kongres Rozwoju Edukacji 18-19 listopada

Bardziej szczegółowo

PRZYSZŁOŚĆ DEMOGRAFICZNA POLSKI A MIGRACJE. DEBATA Fundacji Ośrodek Badań nad Migracjami 19 marca 2012

PRZYSZŁOŚĆ DEMOGRAFICZNA POLSKI A MIGRACJE. DEBATA Fundacji Ośrodek Badań nad Migracjami 19 marca 2012 PRZYSZŁOŚĆ DEMOGRAFICZNA POLSKI A MIGRACJE DEBATA Fundacji Ośrodek Badań nad Migracjami 19 marca 2012 Przyszłość demograficzna Polski a migracje GŁÓWNE TEZY W świetle prognoz ONZ i Komisji Europejskiej,

Bardziej szczegółowo

Osoby powyżej 50 roku życia na rynku pracy Sytuacja w województwie zachodniopomorskim. Zachodniopomorskie Regionalne Obserwatorium Terytorialne

Osoby powyżej 50 roku życia na rynku pracy Sytuacja w województwie zachodniopomorskim. Zachodniopomorskie Regionalne Obserwatorium Terytorialne Zachodniopomorskie Regionalne Obserwatorium Terytorialne Analizy i informacje Osoby powyżej 50 roku życia na rynku pracy Sytuacja w województwie zachodniopomorskim Biuro Programowania Rozwoju Wydział Zarządzania

Bardziej szczegółowo

Polska polityka senioralna. Jakie rozwiązania warto promować na forum Unii Europejskiej?

Polska polityka senioralna. Jakie rozwiązania warto promować na forum Unii Europejskiej? Polska polityka senioralna. Jakie rozwiązania warto promować na forum Unii Europejskiej? Debata w Brzesku Patronat honorowy: Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Europa się starzeje Komisja Europejska:

Bardziej szczegółowo

Wykres 1. Liczba ludności w wieku 60 lat i więcej w latach

Wykres 1. Liczba ludności w wieku 60 lat i więcej w latach PROJEKT z dnia 3 lutego 2015 r. UZASADNIENIE Celem strategicznym Programu jest wsparcie seniorów poprzez dofinansowanie działań jednostek samorządu w rozwoju na ich terenie sieci Dziennych Domów Senior-WIGOR

Bardziej szczegółowo

Wspieranie rodzicielstwa w Polsce: polityka łączenia rodziny z pracą

Wspieranie rodzicielstwa w Polsce: polityka łączenia rodziny z pracą Irena Elżbieta Kotowska Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Wspieranie rodzicielstwa w Polsce: polityka łączenia rodziny z pracą Debata: Jak wspierad rodzicielstwo w Polsce?

Bardziej szczegółowo

Zabezpieczenie emerytalne wyzwania i perspektywy

Zabezpieczenie emerytalne wyzwania i perspektywy Zabezpieczenie emerytalne wyzwania i perspektywy Maciej Żukowski Konferencja O ubezpieczeniu w polityce społecznej z okazji Jubileuszu Profesora Tadeusza Szumlicza SGH, Warszawa, 22.01.2015 r. Plan Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Start rekrutacji w ramach projektu Aktywny emeryt

Start rekrutacji w ramach projektu Aktywny emeryt Informacja prasowa Warszawa, 31.05.2012 r. Start rekrutacji w ramach projektu Aktywny emeryt Rozpoczął się proces rekrutacji do udziału w projekcie Aktywny emeryt. Usługa szkoleniowo-doradcza realizowana

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC

Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC A A A Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC dr Agnieszka Chłoń-Domińczak oraz Zespół badawczy PIAAC, Instytut Badań Edukacyjnych Warszawa, 20 listopada

Bardziej szczegółowo

Rada do Spraw Koordynacji działań międzyresortowych w zakresie polityki ludnościowej

Rada do Spraw Koordynacji działań międzyresortowych w zakresie polityki ludnościowej Rada do Spraw Koordynacji działań międzyresortowych w zakresie polityki ludnościowej Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 40 z dnia 14 maja 2012 r. zmieniające zarządzenie w sprawie Rady do Spraw Koordynacji działań

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z REALIZACJI. Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata za okres

RAPORT Z REALIZACJI. Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata za okres RAPORT Z REALIZACJI Strategii Rozwoju Województwa Małopolskiego na lata 2011 2020 za okres 2011 2013 SPIS TREŚCI CEL GŁÓWNY...9 Wskaźniki osiągnięć... 9 OBSZAR 1. GOSPODARKA WIEDZY I AKTYWNOŚCI... 11 Wskaźniki

Bardziej szczegółowo

Podaż pracy w długim okresie a stabilność systemu ubezpieczenia społecznego

Podaż pracy w długim okresie a stabilność systemu ubezpieczenia społecznego Podaż pracy w długim okresie a stabilność systemu ubezpieczenia społecznego Paweł (Andrzej) Strzelecki Narodowy Bank Polski Instytut Statystyki i Demografii, SGH Seminarium Zakładu Ubezpieczeń Społecznych:

Bardziej szczegółowo

Ocena wpływu podniesienia wieku emerytalnego zgodnie z projektem rządowym i propozycją PKPP Lewiatan na rynek pracy i wzrost gospodarczy 1

Ocena wpływu podniesienia wieku emerytalnego zgodnie z projektem rządowym i propozycją PKPP Lewiatan na rynek pracy i wzrost gospodarczy 1 Ocena wpływu podniesienia wieku emerytalnego zgodnie z projektem rządowym i propozycją PKPP Lewiatan na rynek pracy i wzrost gospodarczy 1 Piotr Lewandowski (red.), Kamil Wierus Warszawa, marzec 2012 1

Bardziej szczegółowo

Informacje o przedmiocie

Informacje o przedmiocie Informacje o przedmiocie Wykładowca i prowadzący laboratoria komputerowe: dr Marek Sobolewski Strona internetowa: www.msobolew.sd.prz.edu.pl Wykład 15 godz., Laboratorium 15 godz. Forma zaliczenia: pisemna

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

obniżenie wieku emerytalnego

obniżenie wieku emerytalnego obniżenie wieku emerytalnego Foto: Shutterstock Model przedstawiający możliwe skutki obniżenia wieku emerytalnego zaprezentowali ekonomiści z Uniwersytetu Warszawskiego i Szkoły Głównej Handlowej, związani

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA LIZBOŃSKA A POLITYKA ZATRUDNIENIA W POLSCE

STRATEGIA LIZBOŃSKA A POLITYKA ZATRUDNIENIA W POLSCE STRATEGIA LIZBOŃSKA A POLITYKA ZATRUDNIENIA W POLSCE Wpływ funduszy unijnych na tworzenie nowych miejsc pracy dr Jerzy Kwieciński Podsekretarz Stanu Warszawa, 17 maja 2007 r. 1 Odnowiona Strategia Lizbońska

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie strategiczne województwem

Zarządzanie strategiczne województwem IV Warsztaty Strategiczne Zespołu ds. aktualizacji SRWM do 2020 Zarządzanie strategiczne województwem Zadania na lata 2010-2012 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM 4 września

Bardziej szczegółowo

Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2013 r., GUS, Warszawa 2014 r.

Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2013 r., GUS, Warszawa 2014 r. UZASADNIENIE Celem strategicznym Programu jest wsparcie seniorów poprzez dofinansowanie działań jednostek samorządu w rozwoju na ich terenie sieci Dziennych Domów Senior-WIGOR, ze szczególnym uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

Aktywizacja osób w podeszłym wieku na rynku pracy.

Aktywizacja osób w podeszłym wieku na rynku pracy. Aktywizacja osób w podeszłym wieku na rynku pracy. Aneta Maciąg Warszawa, 10.12.2015 r. Plan 1. Struktura demograficzna społeczeństwa. 2. Poziom zatrudnienia wśród osób powyżej 50 roku życia. 3. Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Liderzy innowacyjności w gospodarce światowej. Czy Polska może ich dogonić?

Liderzy innowacyjności w gospodarce światowej. Czy Polska może ich dogonić? Liderzy innowacyjności w gospodarce światowej. Czy Polska może ich dogonić? Szkolenie Urzędu Patentowego. Zarządzanie innowacją Warszawa, 12.10.2015 Marzenna Anna Weresa Instytut Gospodarki Światowej Kolegium

Bardziej szczegółowo

1. Nie przewiduje się przedłużenia okresu funkcjonowania przepisów art. 88 Karty Nauczyciela

1. Nie przewiduje się przedłużenia okresu funkcjonowania przepisów art. 88 Karty Nauczyciela Warszawa, 10 czerwca 2008 r. Stanowisko strony rządowej w odpowiedzi na pytania zadane w czasie spotkania przedstawicieli oświatowych związków zawodowych z przedstawicielami rządu w Ministerstwie Edukacji

Bardziej szczegółowo

Roman Ciepiela i Wicemarszałek Województwa. Kraków, 17 czerwca 2011 r.

Roman Ciepiela i Wicemarszałek Województwa. Kraków, 17 czerwca 2011 r. Roman Ciepiela i Wicemarszałek Województwa Małopolskiegoł lk Kraków, 17 czerwca 2011 r. Sieć Małopolskich Obserwatoriów Rozwoju Regionalnego polityka rozwoju Małopolskie Obserwatorium Polityki Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Wyzwania przed polityką rynku pracy w spowalniającej gospodarce

Wyzwania przed polityką rynku pracy w spowalniającej gospodarce Wyzwania przed polityką rynku pracy w spowalniającej gospodarce Piotr Lewandowski Instytut Badań Strukturalnych Pytania Czy aktywna polityka rynku pracy w Polsce jest gotowa by odpowiedzieć na wyzwania

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Patrycja Zwiech ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 1. Wstęp Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, stoi przed rozwiązaniem wielu problemów.

Bardziej szczegółowo

Elastyczny rynek pracy gdzie zmierzamy?

Elastyczny rynek pracy gdzie zmierzamy? Elastyczny rynek pracy gdzie zmierzamy? dr Agnieszka Chłoń-Domińczak Konferencja Przemysłu Materiałów Budowlanych 20 maja 2010 r., Rawa Mazowiecka Rynek pracy wyzwania na przyszłość Starzenie się ludności

Bardziej szczegółowo

Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych

Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych dr Paweł Modrzyński Prezentacja przygotowana w ramach projektu pn: Ludzie starsi na rynku pracy w województwie kujawsko-pomorskim. Tendencje

Bardziej szczegółowo

Jakość życia w koncepcji rozwoju regionalnego. prof. WSB, dr hab. Krzysztof Safin

Jakość życia w koncepcji rozwoju regionalnego. prof. WSB, dr hab. Krzysztof Safin Jakość życia w koncepcji rozwoju regionalnego prof. WSB, dr hab. Krzysztof Safin Jakość życia w koncepcji rozwoju Wytyczne polityki gospodarczej wymagają definiowania jej głównych celów (i środków realizacji).

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK 07.06.206 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 56 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 207 ROK Jak wynika z prognoz Komisji Europejskiej na 207 rok, dynamika realnego

Bardziej szczegółowo

Dlaczego nie czeka nas nowy Baby Boom? Instytut Spraw Publicznych

Dlaczego nie czeka nas nowy Baby Boom? Instytut Spraw Publicznych Irena E. Kotowska Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Komitet Nauk Demograficznych PAN Dlaczego nie czeka nas nowy Baby Boom? Instytut Spraw Publicznych Rodzina 500+ Czy

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Bruksela, 27 września 2016 r. (OR. en)

Bruksela, 27 września 2016 r. (OR. en) Rada Unii Europejskiej Bruksela, 27 września 2016 r. (OR. en) 12606/16 SOC 565 EM 375 ECOFIN 837 EDUC 302 PISMO PRZEWODNIE Od: Komitet Ochrony Socjalnej Do: Komitet Stałych Przedstawicieli (część I) /

Bardziej szczegółowo

W JAKIM NASTROJU POLACY ROZPOCZĘLI NOWY ROK? WSKAŹNIK ZADOWOLENIA CORAZ NIŻSZY Q1 2013

W JAKIM NASTROJU POLACY ROZPOCZĘLI NOWY ROK? WSKAŹNIK ZADOWOLENIA CORAZ NIŻSZY Q1 2013 W JAKIM NASTROJU POLACY ROZPOCZĘLI NOWY ROK? WSKAŹNIK ZADOWOLENIA CORAZ NIŻSZY Q1 2013 NAJNIŻSZY WYNIK W HISTORII BADANIA CCI W POLSCE W pierwszym kwartale 2013 roku wskaźnik optymizmu Polaków spadł do

Bardziej szczegółowo

Rynek finansowy wobec starzejącego się społeczeństwa

Rynek finansowy wobec starzejącego się społeczeństwa Rynek finansowy wobec starzejącego się społeczeństwa Dr Michał Buszko, Dr Dorota Krupa, Dr Damian Walczak Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Katedra Zarządzania

Bardziej szczegółowo

Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r.

Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r. Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r. W latach 2009-2014 w funkcjonowało Obserwatorium Integracji Społecznej: projekt ogólnopolski w ramach

Bardziej szczegółowo

Pakt na rzecz Seniorów. Rok 2012 Rokiem UTW

Pakt na rzecz Seniorów. Rok 2012 Rokiem UTW Pakt na rzecz Seniorów Rok 2012 Rokiem UTW Liczba UTW z podziałem na województwa 20 21 20 21 9 20 38 71 24 41 11 44 40 6 17 21 UTW w województwie małopolskim Liczba UTW w latach 1975-2012 424 248 187 125

Bardziej szczegółowo

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q2 2013

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q2 2013 CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q2 2013 PLUS JEDEN! CZY TO POCZĄTEK POZYTYWNEGO TRENDU? W drugim kwartale 2013 roku wskaźnik zadowolenia Polaków wzrósł o jeden punkt w stosunku

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Edyta Kuracińska

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Edyta Kuracińska Program Operacyjny Kapitał Ludzki Edyta Kuracińska Cel prezentacji Istotą niniejszej prezentacji jest przedstawienie założeń oraz ich realizacji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w aspekcie zwalczania

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Anna Ruzik CASE Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych Instytut Pracy i Spraw Społecznych Plan prezentacji Wyzwania demograficzne

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH Kobiecy styl zarządzania dr Ewa Lisowska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Konferencja Czas na nas Plan prezentacji 1. Szklany sufit

Bardziej szczegółowo

Zadania Rządowej Rady Ludnościowej

Zadania Rządowej Rady Ludnościowej Biuletyn Informacji Publicznej GUS Zadania Rządowej Rady Ludnościowej Do zadań Rządowej Rady Ludnościowej należy przede wszystkim: Przedkładanie każdego roku Radzie Ministrów RP raportów o sytuacji demograficznej

Bardziej szczegółowo

W związku z przypadającym w dniu 8 marca Dniem Kobiet postanowiliśmy przyjrzed się zawodowej sytuacji pao w Polsce.

W związku z przypadającym w dniu 8 marca Dniem Kobiet postanowiliśmy przyjrzed się zawodowej sytuacji pao w Polsce. W związku z przypadającym w dniu 8 marca Dniem Kobiet postanowiliśmy przyjrzed się zawodowej sytuacji pao w Polsce. Mimo, że pozycja kobiet na rynku pracy w Polsce stale się poprawia, to wciąż widoczne

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

płodność, umieralność

płodność, umieralność Konferencja naukowa Społeczno-ekonomiczne następstwa rozwoju procesów demograficznych do 2035 roku Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Założenia prognozy ludności płodność, umieralność Warszawa, 25 czerwca

Bardziej szczegółowo

Polityka rodzinna perspektywa polska. Dr Łukasz Hardt Uniwersytet Warszawski. Wyzwania dla rodziny XXI w. Warszawa, 3/4/2013

Polityka rodzinna perspektywa polska. Dr Łukasz Hardt Uniwersytet Warszawski. Wyzwania dla rodziny XXI w. Warszawa, 3/4/2013 Polityka rodzinna perspektywa polska Dr Łukasz Hardt Uniwersytet Warszawski Wyzwania dla rodziny XXI w. Warszawa, 3/4/2013 Plan prezentacji Dlaczego ekonomiści interesują się rodziną? Zmiany demograficzne

Bardziej szczegółowo

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a w perspektywie roku 2020 Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Wrocław 2010 Spis treści Wprowadzenie...7 1. Szanse i zagrożenia dla rozwoju Polski

Bardziej szczegółowo

KONKURENCYJNOŚĆ FIRM REGIONU ŁÓDZKIEGO NA RYNKACH MIĘDZYNARODOWYCH.

KONKURENCYJNOŚĆ FIRM REGIONU ŁÓDZKIEGO NA RYNKACH MIĘDZYNARODOWYCH. Konferencja naukowa Oddziału Łódzkiego PTE Franciszek Sitkiewicz KONKURENCYJNOŚĆ FIRM REGIONU ŁÓDZKIEGO NA RYNKACH MIĘDZYNARODOWYCH. W dniach 9 i 10 czerwca 2006r. w hotelu MOŚCICKI w Spale odbyła się

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Przeciętna długość życia w wybranych krajach UE w 2011 roku

Tabela 1. Przeciętna długość życia w wybranych krajach UE w 2011 roku Starzenie się społeczeństw materiały ZAŁĄCZNIK NR 1 Zadania Zadanie nr 1 Tabela 1. Przeciętna długość życia w wybranych krajach UE w 2011 roku Kraj Mężczyźni Kobiety Średnia długość życia Bułgaria 70,7

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne wykorzystanie coachingu do wspierania równowagi praca-rodzina. Kraków, 14 marca 2012 rok

Innowacyjne wykorzystanie coachingu do wspierania równowagi praca-rodzina. Kraków, 14 marca 2012 rok Innowacyjne wykorzystanie coachingu do wspierania równowagi praca-rodzina Kraków, 14 marca 2012 rok PLAN PREZENTACJI Godzenie życia rodzinnego i zawodowego co to za problem? Jak powstał nasz projekt? Na

Bardziej szczegółowo

Zakres badań demograficznych

Zakres badań demograficznych Zakres badań demograficznych wskaźnik rodności wskaźnik dzietności RUCH NATURALNY STAN I STRUKTURA LUDNOŚCI wskaźniki umieralności wskaźniki zgonów przeciętny dalszy czas trwania życia wskaźnik małżeństw

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

Położenie społeczno-ekonomiczne niepełnosprawnych w Polsce na tle sytuacji osób niepełnosprawnych w krajach UE i EOG

Położenie społeczno-ekonomiczne niepełnosprawnych w Polsce na tle sytuacji osób niepełnosprawnych w krajach UE i EOG Jerzy Bartkowski Uniwersytet Warszawski Położenie społeczno-ekonomiczne niepełnosprawnych w Polsce na tle sytuacji osób niepełnosprawnych w krajach UE i EOG Niepełnosprawni wśród osób w wieku powyżej 16

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

Warunki poprawy pozycji innowacyjnej kraju Globalizacja działalności badawczej i rozwojowej: próba oceny miejsca Polski

Warunki poprawy pozycji innowacyjnej kraju Globalizacja działalności badawczej i rozwojowej: próba oceny miejsca Polski Warunki poprawy pozycji innowacyjnej kraju Globalizacja działalności badawczej i rozwojowej: próba oceny miejsca Polski Wojciech Burzyński Instytut Badań Rynku, Konsumpcji i Koniunktur Warszawa, 8 kwietnia

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja ZAPIS STENOGRAFICZNY Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie wniosków zgłoszonych na 38. posiedzeniu Senatu do

Bardziej szczegółowo

BIULETYN 11/2015. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015

BIULETYN 11/2015. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015 Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015 W 2000 roku społeczność międzynarodowa przyjęła Milenijne Cele Rozwoju na rzecz eliminowania ubóstwa oraz zapewnienia globalnej równowagi gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

W Poznaniu odbędzie się konferencja władz lokalnych

W Poznaniu odbędzie się konferencja władz lokalnych W Poznaniu odbędzie się konferencja władz lokalnych 04.03.2011 Poznań zorganizuje 8 września inauguracyjne posiedzenie Stałej Konferencji Władz Lokalnych i Regionalnych Komitetu Regionów na rzecz Partnerstwa

Bardziej szczegółowo

podsumowanie konferencji pierwsze tak duże wydarzenie poświęcone morskiej energetyce wiatrowej na polskich obszarach morskich

podsumowanie konferencji pierwsze tak duże wydarzenie poświęcone morskiej energetyce wiatrowej na polskich obszarach morskich podsumowanie konferencji pierwsze tak duże wydarzenie poświęcone morskiej energetyce wiatrowej na polskich obszarach morskich organizatorzy zaangażowanie lokalnych instytucji konferencja została zorganizowana

Bardziej szczegółowo

Rozwój instytucjonalny polskich partnerstw lokalnych wzmacniających obszary funkcjonalne na tle doświadczeń zagranicznych

Rozwój instytucjonalny polskich partnerstw lokalnych wzmacniających obszary funkcjonalne na tle doświadczeń zagranicznych Rozwój instytucjonalny polskich partnerstw lokalnych wzmacniających obszary funkcjonalne na tle doświadczeń zagranicznych Jacek F. Nowak Katedra Ekonomiki Przestrzennej i Środowiskowej UEP Związek Miast

Bardziej szczegółowo

Edukacja a rynek pracy. dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Edukacja a rynek pracy. dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Edukacja a rynek pracy dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Rynek pracy co to? Zatrudnianie nie jest koniecznością Rynek pracy jako całość to byt

Bardziej szczegółowo

Ekonomia rozwoju wykład 11 Wzrost ludnościowy i jego powiązanie z rozwojem. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I

Ekonomia rozwoju wykład 11 Wzrost ludnościowy i jego powiązanie z rozwojem. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Ekonomia rozwoju wykład 11 Wzrost ludnościowy i jego powiązanie z rozwojem gospodarczym. dr Piotr Białowolski Katedra Ekonomii I Plan wykładu Powiązanie rozwoju gospodarczego i zmian w poziomie ludności

Bardziej szczegółowo

Kształt populacji osób w wieku 60 lat i więcej w latach

Kształt populacji osób w wieku 60 lat i więcej w latach Miliony osób Załącznik 1. Prognoza ludności oraz kosztów opieki wykorzystana do opracowania Programu Senior-WIGOR Kształt populacji osób w wieku 60 lat i więcej w latach 2014 2024 Tabela 1. Liczba ludności

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Materiał na konferencję prasową w dniu 23 października 2007 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH

DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH dr Anna Wawrzonek Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Wydział Studiów Edukacyjnych Szkoły zawodowe Zasadnicze szkoły zawodowe Technika

Bardziej szczegółowo

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Prezentacja wyników badań Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Uniwersytet Warszawski PERSPEKTYWA PREZESÓW Badanie zrealizowane w okresie marzec-kwiecień 2014. Skierowane do prezesów 500 największych firm

Bardziej szczegółowo

Psychospołeczne uwarunkowania aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych. nosprawnych. w Warszawie. Konferencja nt.

Psychospołeczne uwarunkowania aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych. nosprawnych. w Warszawie. Konferencja nt. Konferencja nt.: Niepełnosprawni szanse i perspektywy włąw łączenia społecznego koncepcja rozwiąza zań systemowych. Warszawa: 10.10.2006 roku, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Psychospołeczne uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 1 ZBIÓR ZMIENNYCH CHARAKTERYZUJĄCYCH KAPITAŁ INTELEKTUALNY KAPITAŁ INTELEKTUALNY MAZOWSZA BADANIE POTENCJAŁU REGIONU

ZAŁĄCZNIK NR 1 ZBIÓR ZMIENNYCH CHARAKTERYZUJĄCYCH KAPITAŁ INTELEKTUALNY KAPITAŁ INTELEKTUALNY MAZOWSZA BADANIE POTENCJAŁU REGIONU ZAŁĄCZNIK NR 1 ZBIÓR ZMIENNYCH CHARAKTERYZUJĄCYCH KAPITAŁ INTELEKTUALNY DO RAPORTU Z BADAŃ PN. KAPITAŁ INTELEKTUALNY MAZOWSZA BADANIE POTENCJAŁU REGIONU Badanie na zlecenie Województwa Mazowieckiego zrealizował

Bardziej szczegółowo

4. Analiza porównawcza potencjału Ciechanowa

4. Analiza porównawcza potencjału Ciechanowa 4. Analiza porównawcza potencjału Ciechanowa Analiza potencjału rozwojowego powinna się odnosić między innymi do porównywalnych danych z miast o zbliżonych parametrach. Dlatego też do tej części opracowania

Bardziej szczegółowo

Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa. Irena E.Kotowska. Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego?

Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa. Irena E.Kotowska. Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego? Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa Irena E.Kotowska Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego? Ekonomia w Muzeum Warszawa, 2.04.2012 Przemiany struktur wieku ludności w Polsce

Bardziej szczegółowo

Miejsce osób w wieku 50+ na rynku pracy

Miejsce osób w wieku 50+ na rynku pracy Miejsce osób w wieku 50+ na rynku pracy Dr hab. Ryszard Szarfenberg Uniwersytet Warszawski Instytut Polityki Społecznej Pracownia Pomocy i Integracji Społecznej Konferencja pt. Innowacyjne rozwiązania

Bardziej szczegółowo

VII Konferencja Naukowa: Bezpieczeństwo a rozwój gospodarczy i jakość życia w świetle zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych

VII Konferencja Naukowa: Bezpieczeństwo a rozwój gospodarczy i jakość życia w świetle zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych VII Konferencja Naukowa: Bezpieczeństwo a rozwój gospodarczy i jakość życia w świetle zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych Wzorem lat ubiegłych Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide de Gasperi

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej

Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej Akademia Finansów Polskie Towarzystwo Współpracy z Klubem Rzymskim Bezpieczeństwo energetyczne Europy w perspektywie globalnej dr Konrad Prandecki kprand@interia.pl Plan wystąpienia Znaczenie energii we

Bardziej szczegółowo

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji A 399316 POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji pod redakcją Krzysztofa Zagórskiego i Michała Strzeszewskiego Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Warszawa 2005 Spis treści WSTĘP. OPINIA

Bardziej szczegółowo

Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk

Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk Społeczna Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk SPOŁECZNA PODKARPACKA AKADEMIA NAJLEPSZYCH PRAKTYK (SPANP) Szanowni Państwo, w imieniu wszystkich partnerów pragniemy zaprosić Was do współpracy w ramach

Bardziej szczegółowo

Warunki i jakość życia w świetle badań naukowych Prognozy na nadchodzące lata

Warunki i jakość życia w świetle badań naukowych Prognozy na nadchodzące lata DIAGNOZA SPOŁECZNA 2015 Warunki i jakość życia w świetle badań naukowych Prognozy na nadchodzące lata Sytuacja materialna gospodarstw domowych a percepcja barier decyzji o dziecku Warszawa, 8 grudnia 2015

Bardziej szczegółowo

Forum Myśli Strategicznej

Forum Myśli Strategicznej Forum Myśli Strategicznej Strategie rozwoju obszarów kluczowych dla polskiego społeczeństwa i gospodarki - wyzwania dla przyszłości, 27.04.2015 prof. dr hab. Julian Auleytner Zrealizowane tematy 1. Czy

Bardziej szczegółowo

DEKLARACJA PROGRAMOWA II SESJI OBYWATELSKIEGO PARLAMENTU SENIORÓW SENIORZY I PRZYSZŁOŚĆ POLSKI

DEKLARACJA PROGRAMOWA II SESJI OBYWATELSKIEGO PARLAMENTU SENIORÓW SENIORZY I PRZYSZŁOŚĆ POLSKI DEKLARACJA PROGRAMOWA II SESJI OBYWATELSKIEGO PARLAMENTU SENIORÓW SENIORZY I PRZYSZŁOŚĆ POLSKI Konsolidacja środowiska. Aktywność obywatelska. Zdrowie i usługi społeczne. Sytuacja demograficzna Polski

Bardziej szczegółowo

Problematyka demograficzna krajów Unii Europejskiej na tle kontynentu.

Problematyka demograficzna krajów Unii Europejskiej na tle kontynentu. Zbigniew Długosz 92 Problematyka demograficzna krajów Unii Europejskiej na tle kontynentu. Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej oraz samo rozszerzenie tej organizacji o nowych 10 członków budziło

Bardziej szczegółowo

Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju

Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju Oszczędności długoterminowe z perspektywy rynku kapitałowego a wzrost gospodarczy kraju Paweł Borys Polski Fundusz Rozwoju Forum Funduszy Inwestycyjnych, Warszawa, 16.06.2016 Model wzrostu Polski oparty

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI. Zwiększone zaangażowanie na rzecz równości między kobietami i mężczyznami Karta Kobiet

KOMUNIKAT KOMISJI. Zwiększone zaangażowanie na rzecz równości między kobietami i mężczyznami Karta Kobiet KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 5.3.2010 KOM(2010)78 wersja ostateczna KOMUNIKAT KOMISJI Zwiększone zaangażowanie na rzecz równości między kobietami i mężczyznami Karta Kobiet Deklaracja Komisji Europejskiej

Bardziej szczegółowo

dr Wiesław Bury Prezes Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, maj 2013 r.

dr Wiesław Bury Prezes Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, maj 2013 r. dr Wiesław Bury Prezes Małopolskiej Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, maj 2013 r. INNOWACYJNOŚĆ Innowacje=tworzenie i wdrażanie Innowacje wg Schumpetera (1912): 1. wprowadzenie do produkcji nowych

Bardziej szczegółowo

dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Grudzień 2010

dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Grudzień 2010 ROZWÓJ KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH PRACOWNIKÓW JAKO CEL POLITYKI PERSONALNEJ POLSKICH FIRM POKONYWANIE BARIER WYNIKAJĄCYCH ZE SCHEMATÓW MYŚLENIA I OGRANICZEŃ BUDŻETOWYCH dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT 69--69; 68-7-0 UL. ŻURAWIA A, SKR. PT. INTERNET http://www.cbos.pl OŚRODEK INFORMACJI 69-6-9, 6-76- 00-0 W A R S Z A W A E-mail: sekretariat@cbos.pl TELEFAX

Bardziej szczegółowo