Polska w Europie przyszłość demograficzna SESJA INAUGURACYJNA Poland in Europe The Demographic Future INAUGURAL SESSION

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Polska w Europie przyszłość demograficzna SESJA INAUGURACYJNA Poland in Europe The Demographic Future INAUGURAL SESSION"

Transkrypt

1

2 Polska w Europie przyszłość demograficzna SESJA INAUGURACYJNA Poland in Europe The Demographic Future INAUGURAL SESSION Edited by Zbigniew Strzelecki, Alina Potrykowska RZĄDOWA RADA LUDNOŚCIOWA Warszawa 2012 Copyright by Rządowa Rada Ludnościowa Warszawa 2012 Projekt okładki i stron tytułowych Lidia Motrenko-Makuch ISBN Redakcja Władysława Czech-Matuszewska Alina Potrykowska Zdjęcia Jacek Karczmarski (DI GUS) Michał Kowalczyk (DI GUS) Stenogramy: Eugeniusz Kowalczyk Ewa Orzełek Alina Potrykowska Lidia Zawadzka Rządowa Rada Ludnościowa Warszawa, Al. Niepodległości 208 tel. (48) , (48) , (48) fax Druk i oprawa Zakład Wydawnictw Statystycznych

3 SPIS TREŚCI Nota... 6 Wprowadzenie... 9 I. Wystąpienia inaugurujące II Kongres Demograficzny II. 1. Wystąpienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego Wystąpienie Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Ewy Kopacz Wystąpienie Ministra Administracji i Cyfryzacji Michała Boniego w imieniu Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska Sytuacja demograficzna Polski w świetle wyników Narodowego Spisu Ludności i Mieszkań 2011 wystąpienie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego Janusza Witkowskiego Czy w świetle badań naukowych możliwa jest odnowa demograficzna Polski? wystąpienie Dyrektora Instytutu Statystyki i Demografii SGH Janiny Jóźwiak Ekonomiczne konsekwencje przemian demograficznych w kontekście przełomu cywilizacyjnego wystąpienie Prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego Elżbiety Mączyńskiej Założenia polityki ludnościowej Polski prezentacja podstawowych tez wystąpienie Przewodniczącego Rządowej Rady Ludnościowej Zbigniewa Strzeleckiego Przesłanie Arcybiskupa Józefa Kowalczyka, Metropolity Gnieźnieńskiego, Prymasa Polski Doświadczenia krajów Unii Europejskiej w kształtowaniu polityki ludnościowej... j 121 Czy istnieje efektywna polityka ludnościowa? Dr Maciej Duszczyk, Wicedyrektor Instytutu Polityki Społecznej Uniwersytetu Warszawskiego Polityka demograficzna w Wielkiej Brytanii niewiele nowego Prof. David Coleman, Oxford University, Wielka Brytania Wyzwania dla polityki krajów OECD spowodowane starzeniem się ludności Dr Anna D Addio, OECD, Paryż, Francja

4 III. IV. Polityka demograficzna w Republice Czeskiej bardziej adaptacja niż łagodzenie: polityka w sprawie zmian demograficznych Prof. Jiřina Kocourková, Uniwersytet Karola, Praha, Czechy Polityka demograficzna w krajach Unii Europejskiej Dr Ettore Marchetti, European Commission, Bruksela, Belgia Problem starzenia się społeczeństwa i solidarności międzypokoleniowej w Finlandii Prof. Jeje-Pekka Roos, University of Helsinki, Finlandia Polityka prorodzinna na Węgrzech: wartości i fakty Dr. Marietta Pongrácz-Tiborné, Demographic Research Institute Budapeszt, Wegry Dyskusja Migracje konieczność, szansa, czy zagrożenie dla gospodarki krajów Unii Europejskiej Wystąpienia panelistów Dyskusja Stan zdrowia społeczeństwa jego wpływ na długość życia i przyszłą kondycję demograficzną kraju Wystąpienia panelistów Dyskusja V. Czy starzenie się ludności krajów UE może być szansą, czy musi być hamulcem VI. VII. Wystąpienia panelistów Dyskusja Polityka społeczna, w tym rodzinna, wobec współczesnych wyzwań demograficznych Wystąpienia panelistów Dyskusja Rola edukacji i badań z zakresu demografii w kształtowaniu polityk na rzecz rozwoju Wystąpienia panelistów Dyskusja

5 VIII. IX. Sytuacja i perspektywy rynku pracy nowe wyzwania w warunkach przewidywanych zmian demograficznych w miastach i na wsi Wystąpienia panelistów Dyskusja Relacje międzypokoleniowe; co je określa, jak można i należy je poprawiać? Różnice miasto-wieś Wystąpienia panelistów Dyskusja X. Media w kształtowaniu klimatu rozwoju demograficznego oddziaływanie na decydentów, oddziaływanie na społeczeństwo Wystąpienia panelistów Dyskusja XI. Podsumowanie dyskusji panelowych Wystąpienia panelistów Dyskusja

6 NOTA II KONGRES DEMOGRAFICZNY 2012 Polska w Europie Przyszłość demograficzna KOMITET HONOROWY Ewa Kopacz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Bogdan Borusewicz Marszałek Senatu Rzeczypospolitej Polskiej Donald Tusk Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej Ks. Arcybiskup Józef Kowalczyk, Metropolita Gnieźnieński Prymas Polski KOMITET II KONGRESU DEMOGRAFICZNEGO Prof. dr hab. Zbigniew Strzelecki Przewodniczący Komitetu, Przewodniczący Rządowej Rady Ludnościowej Prof. dr hab. Janusz Witkowski Zastępca przewodniczącego, Prezes Głównego Urzędu Statystycznego 6

7 Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Dr Michał Boni Minister Administracji i Cyfryzacji Irena Wóycicka Podsekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP Ks. Kard. dr Kazimierz Nycz Arcybiskup Metropolita Warszawski Prof. dr hab. Michał Kleiber Prezes Polskiej Akademii Nauk Prof. dr hab. Irena E. Kotowska Przewodnicząca Komitetu Nauk Demograficznych PAN Prof. dr hab. Józef Orczyk Przewodniczący Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN Prof. dr hab. Marek Okólski Przewodniczący Komitetu Badań nad Migracjami PAN Prof. dr hab. Adam Budnikowski Rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie Prof. dr hab. Janina Jóźwiak European Association for Population Studies Prof. dr hab. Bożena Balcerzak-Paradowska Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Adam Struzik Marszałek Województwa Mazowieckiego Juliusz Braun Prezes Zarządu Spółki Telewizja Polska S.A. Andrzej Siezieniewski Prezes Zarządu Polskiego Radia S.A. Henryka Bochniarz Prezydent Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan Dr Andrzej Malinowski Prezydent Pracodawców Rzeczypospolitej Polskiej Jerzy Bartnik Prezes Związku Rzemiosła Polskiego Piotr Duda Przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ Solidarność Jan Guz Przewodniczący OPZZ Tadeusz Chwałka Przewodniczący Forum Związków Zawodowych Piotr Frączak Prezes Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych KOMITET ORGANIZACYJNY Dr Alina Potrykowska Przewodnicząca Komitetu, Sekretarz Generalny Rządowej Rady Ludnościowej Agnieszka Komar-Morawska Dyrektor Gabinetu Prezesa GUS Lucyna Nowak Przedstawiciel Polskiego Towarzystwa Demograficznego Dr hab. Wiktoria Wróblewska Przedstawiciel Komitetu Nauk Demograficznych PAN Ewa Orzełek Sekretariat Rządowej Rady Ludnościowej 7

8 ORGANIZATORZY Rządowa Rada Ludnościowa Główny Urząd Statystyczny WSPÓŁORGANIZATORZY Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Komitet Nauk Demograficznych PAN Polskie Towarzystwo Demograficzne PATRONI MEDIALNI Telewizja Polska Polskie Radio SPONSORZY Ministerstwo Rozwoju Regionalnego Krajowa Izba Gospodarcza Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego BIURO KONGRESU Sekretariat Rządowej Rady Ludnościowej 8

9 WPROWADZENIE Oddajemy do rąk Czytelników publikację zawierającą opracowania wielu wybitnych autorów, przygotowane na podstawie Sesji Inaugurującej II Kongres Demograficzny w Polsce, która odbyła się w dniach marca 2012 roku. II Kongres Demograficzny, nad którym honorowy patronat objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Pan Bronisław Komorowski odbywał się w okresie 22 marca 22 listopada 2012 r. pod tytułem Polska w Europie Przyszłość demograficzna. Postulat zorganizowania II Kongresu został wysunięty podczas obrad I Kongresu Demograficznego, który odbywał się w latach , jak również został zgłoszony w przesłaniu końcowym I Kongresu. Na pilną potrzebę interdyscyplinarnego podejścia do procesów demograficznych zachodzących w naszym kraju zwracała uwagę Rządowa Rada Ludnościowa w swoich corocznych raportach O sytuacji demograficznej Polski. Postulat ten znalazł również akceptację Komitetu Stałego Rady Ministrów. Rządowa Rada Ludnościowa była inicjatorką przygotowań do II Kongresu Demograficznego, którego współorganizatorem jest Główny Urząd Statystyczny. Przewodniczący Rządowej Rady Ludnościowej zwrócił się do przedstawicieli Kancelarii Prezydenta, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Prezesa Polskiej Akademii Nauk, Prezesa GUS oraz przedstawicieli związków zawodowych, pracodawców, organizacji samorządowych i pozarządowych o udział w Komitecie Kongresu. Wszyscy zaproszeni zaakceptowali swoje uczestnictwo w przygotowaniu Kongresu. II Kongres Demograficzny ma stanowić podstawę do zainteresowania problematyką rozwoju demograficznego Polski gremiów naukowych, rządowych, samorządowych, organizacji pozarządowych, Kościołów i możliwie wszystkich Polaków. Temu służy przyjęta formuła Kongresu. W styczniu 2011 r. powołano Zespół do spraw aktualizacji założeń programu działań w zakresie polityki ludnościowej, w skład którego weszli członkowie Rady przedstawiciele nauki oraz ministerstw. Zespół przygotował projekt Założeń polityki ludnościowej Polski, który był przedmiotem obrad i oceny Rządowej Rady Ludnościowej, a następnie (po uwzględnieniu uwag i propozycji uzupełnień) został przedłożony pod obrady Kongresu. Tekst Założeń jest zamieszczony na stronie w zakładce II Kongres Demograficzny Podczas oficjalnego otwarcia Kongresu (22 23 marca 2012 r. w Warszawie) został zaprezentowany projekt Założeń polityki ludnościowej Polski, nad którym toczyła się dyskusja. Odbyła się ona w formie wymiany doświadczeń międzynarodowych oraz dyskusji panelowych poświęconych ośmiu obszernym zagadnieniom, szczególnie ważnym dla właściwego kształtowania polityki ludnościowej kraju. 9

10 Niniejsza publikacja zawiera opracowania zaprezentowane na Sesji Inauguracyjnej II Kongresu Demograficznego w Polsce, które pogrupowano w następujących częściach: I Sesja Inauguracyjna, która odbyła się w Pałacu Prezydenckim 22 marca 2012 r. z udziałem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przedstawicieli najwyższych władz państwowych i kościelnych. II Debata panelowa pt. Doświadczenia krajów Unii Europejskiej w kształtowaniu polityki ludnościowej z udziałem siedmiu przedstawicieli krajów UE i instytucji Unii Europejskiej. III X Debaty panelowe (panele równoległe), które odbyły się w dniu 23 marca 2012 r., a mianowicie: Migracje konieczność, szansa czy zagrożenie dla gospodarki krajów Unii Europejskiej. Stan zdrowia społeczeństwa jego wpływ na długość życia i przyszłą kondycję demograficzną kraju. Czy starzenie się ludności krajów UE może być szansą, czy musi być hamulcem rozwoju? Polityka społeczna, w tym rodzinna, wobec współczesnych wyzwań demograficznych. Rola edukacji i badań z zakresu demografii w kształtowaniu polityk na rzecz rozwoju. Sytuacja i perspektywy rynku pracy nowe wyzwania w warunkach przewidywanych zmian demograficznych w miastach i na wsi. Relacje międzypokoleniowe; co je określa, jak można i należy je poprawiać? Różnice miasto-wieś. Media w kształtowaniu klimatu rozwoju demograficznego; oddziaływanie na decydentów, oddziaływanie na społeczeństwo. XI Podsumowanie dyskusji panelowych. Nota uzupełnia dokumentację tego doniosłego wydarzenia W kolejnych miesiącach 2012 r. miała miejsce szczególna aktywność środowisk zainteresowanych problematyką rozwoju ludnościowego Polski, zostały bowiem zorganizowane konferencje, sympozja, seminaria i spotkania tematycznie zbieżne z zagadnieniami dyskutowanymi w trakcie inauguracji Kongresu. Ich uczestnikami i organizatorami byli m.in. członkowie Komitetu Kongresu oraz członkowie Rządowej Rady Ludnościowej. Uczelnie wyższe, instytuty i inne placówki naukowo-badawcze zajmujące się zagadnieniami rozwoju ludnościowego wzięły aktywny udział w Kongresie w ciągu całego 2012 roku. Zaangażowanie to przejawiało się w różny sposób, a przede wszystkim w organizowaniu konferencji, sympozjów, seminariów i innych spotkań ogólnopolskich lub regionalnych o tematyce demograficznej. Wydarzenia te odbywały się pod auspicjami Kongresu i z wykorzystaniem logo Kongresu. Organizatorzy będą też korzystali z możliwości publikacji wyników debat w szacie gra- 10

11 ficznej przewidzianej dla wydawnictw kongresowych. Komitet Kongresu oczekiwał jednocześnie od organizatorów debat uwzględnienia w ich programie prezentacji projektu Założeń polityki ludnościowej Polski oraz dyskusji nad Założeniami. Umożliwiło to bowiem szerokim gremiom osób zainteresowanych problematyką demograficzną Polski nie tylko zapoznanie się z projektem Założeń, ale zgłoszenie uwag ich autorom w celu weryfikacji dokumentu oraz możliwości zaprezentowania uwag na sesji końcowej Kongresu, która odbędzie się w dniach listopada 2012 roku. Składamy serdeczne podziękowania Wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tej publikacji. Wyrażamy także nasze podziękowania Pani Minister Rozwoju Regionalnego za dofinansowanie wydania publikacji kongresowych. Dr hab. prof. SGH Zbigniew Strzelecki Przewodniczący II Kongresu Demograficznego w Polsce Dr Alina Potrykowska Przewodnicząca Komitetu Organizacyjnego II Kongresu Demograficznego 11

12

13 I. SESJA INAUGURACYJNA II KONGRESU DEMOGRAFICZNEGO (Pałac Prezydencki) 13

14 Wystąpienia inaugurujące II Kongres Demograficzny Wystąpienia inaugurujące II Kongres Demograficzny 1. Wystąpienie Pana Bronisława Komorowskiego, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej 2. Wystąpienie Pani Ewy Kopacz, Marszałek Sejmu RP 3. Wystąpienie Pana dr Michała Boniego Ministra Administracji i Cyfryzacji w imieniu Prezesa Rady Ministrów, Pana Donalda Tuska 4. Prof. dr hab. Janusz Witkowski, Prezes Głównego Urzędu Statystycznego, Sytuacja demograficzna Polski w świetle wyników Narodowego Spisu ludności i Mieszkań Prof. dr hab. Janina Jóźwiak, Dyrektor Instytutu Statystyki i Demografii SGH, Czy w świetle badań naukowych możliwa jest odnowa demograficzna Polski? 6. Prof. dr hab. Elżbieta Mączyńska, Prezes Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego, Ekonomiczne konsekwencje przemian demograficznych w kontekście przełomu cywilizacyjnego 7. Prof. dr hab. Zbigniew Strzelecki, Przewodniczący Rządowej Rady Ludnościowej, Założenia polityki ludnościowej Polski 8. Przesłanie Arcybiskupa Józefa Kowalczyka, Metropolity Gnieźnieńskiego, Prymasa Polski 14

15 Wystąpienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego Szanowni Państwo! Wszyscy odczuwamy wyraźnie, że jest to dobry czas na Kongres poświęcony problemom demograficznym Polski. Mamy świadomość, że Kongres ten rozpoczyna się na tle poważnych problemów, poważnych decyzji, które są do podjęcia, a które mają być odpowiedzią na procesy demograficzne zachodzące w Polsce i wielu innych krajach europejskich oraz w wielu krajach świata. To dobry czas na kongres poświęcony tym problemom, bo obecne procesy demograficzne w Polsce stawiają przed nami wyzwania i dylematy do rozwiązania, na które musimy odpowiedzieć zarówno w wymiarze życia każdego z nas, jak i wymiarze ogólnospołecznym. Starzenie się ludności oznacza, że ludzie żyją dłużej. Trzeba na to patrzeć jak na wielki sukces cywilizacyjny, który ma miejsce także w naszym kraju. W Polsce od początku lat 90. odnotowuje się stały proces wydłużania się życia. Według prognozy 15

16 Wystąpienia inaugurujące II Kongres Demograficzny Głównego Urzędu Statystycznego liczba osób po 80. roku życia zwiększy się do 2035 roku prawie dwukrotnie, co jest zarówno miarą postępu cywilizacyjnego, jak i niewątpliwie sygnałem, że jest konieczne podjęcie dyskusji o towarzyszących temu zjawisku uwarunkowaniach. Często proces starzenia się ludności postrzegany jest jedynie jako zagrożenie dla stabilności systemów zabezpieczenia społecznego, finansów publicznych czy rynku pracy. Tymczasem musimy uzmysłowić sobie i innym, że starzenie się ludności samo w sobie nie jest zagrożeniem. Zagrożeniem jest raczej brak zrozumienia, na czym polega ten proces i jakie ma znaczenie dla rodzin, gospodarki narodowej i społeczeństwa. Zagrożeniem jest też brak wyobrażenia, jak powinny przebiegać procesy dostosowania się do tej zmiany demograficznej, która ma charakter globalny i jest trudna do odwrócenia. W czasie pobytu w Chinach zdumiało mnie, że Chińczycy, planując dzisiaj modernizację kraju, istotną barierę grożącą zahamowaniem rozwoju dostrzegają właśnie w procesach demograficznych, w procesie utracenia równowagi międzypokoleniowej. Dyskusyjne jest, czy zmiany demograficzne są zmianami nieodwracalnymi, gdyż mamy przykłady skutecznych polityk państwowych we Francji czy Szwecji, tyle że są to kraje zamożne, a wprowadzone tam rozwiązania są w ograniczonym stopniu możliwe do zastosowania w Polsce. Niesłychanie ważne jest pytanie, czy w Polsce są to zmiany nieodwracalne, czy też dadzą się one przynajmniej zahamować. W czasie Kongresu te problemy będą dyskutowane. Istotną wartością, którą powinniśmy zachować i rozwijać, jest zasada solidarności międzypokoleniowej. Odnosi się ona zarówno do wymiaru ogólnospołecznego, jak i do funkcjonowania każdej poszczególnej rodziny. Chodzi o to, by sprawiedliwie rozkładać między pokolenia obowiązki i koszty wynikające z niezbędnych dostosowań. Chodzi też o to, aby umacniać poczucie międzygeneracyjnej odpowiedzialności za ludzi starszych zarówno wśród członków rodziny, jak i poza nią. Niepokojem napawa utrzymująca się niska dzietność, która nie tylko przyspiesza proces starzenia się ludności w Polsce, ale również jest wyznacznikiem kondycji polskich rodzin. Konieczna jest odnowa demograficzna wzrost liczby dzieci i ludzi młodych. Nie tylko z powodów ekonomicznych, co trzeba powtarzać, bo powstało wrażenie, że głównym źródłem troski o stan rodziny, o procesy demograficzne, są obawy tylko i wyłącznie ekonomiczne. Ekonomia jest podstawą funkcjonowania społeczeństwa, ale nie tylko o nią tu chodzi. Odnowa demograficzna jest konieczna także (a może właśnie przede wszystkim) z powodów społecznych, z powodu postępującego zachwiania relacji pomiędzy kolejnymi pokoleniami zarówno na poziomie całego społeczeństwa, jak i w rodzinie. Musimy o tych sprawach rozmawiać. Trzeba sobie powiedzieć wprost, że tu żadne demonstracje nie pomogą. Tu niczego nie rozwiążą referenda. Żadne protesty nic tu do tej pory nie pomogły. Procesy demograficzne zachodzą, są czymś absolutnie naturalnym i to my jako państwo, społeczeństwo, rodziny musimy się do nich dostosowywać. Istnieje potrzeba wzmocnienia skuteczności polityki rodzinnej i stworzenia dobrego klimatu dla rodziny. W naszej polityce społecznej przez wiele lat brakowało myślenia w kategoriach 16

17 Prezydent RP Bronisław Komorowski równowagi międzypokoleniowej. Musimy ją odbudować, dbając z jednej strony w większym stopniu o rodziny i rodzicielstwo, a z drugiej dbając o godne życie starszego pokolenia. Kiedy mówimy o warunkach odpowiedzialnego rodzicielstwa, mamy na myśli nie tylko sytuację ekonomiczną rodzin, choć ma to z pewnością ogromne znaczenie. Niemniej ważne są szeroko pojmowane warunki i klimat, w jakim one żyją, tworzony przez otoczenie, państwo, w którym jest dostęp do żłobka, przedszkola, szkoły, do lekarza, do placówek pozwalających na organizację czasu wolnego dzieci i młodzieży, jak również wspólnie dla całej rodziny. Istotny jest dostęp do wszystkich instytucji, które umożliwiają opiekę, naukę, rozwijanie zainteresowań i wypoczynek. Zadaniem polityki rodzinnej, którą chcemy tworzyć, jest więc budowanie takiego właśnie przyjaznego, rodzinnego otoczenia klimatu sprzyjającego rodzinie. Dyskutując o sposobach dostosowania się do procesów demograficznych, jak również o poważnym długofalowym zadaniu, jakie stoi przed nami o odnowie demograficznej warto pamiętać, że to nie jest tylko sprawa rządu, ale również jest to zadanie dla społeczności lokalnych, dla pracodawców, organizacji społecznych, dla związków zawodowych oraz dla samych obywateli dla nas samych. Patrząc w przyszłość, musimy szanować wybory, aspiracje i potrzeby młodych ludzi. Musimy pamiętać o tym, że urządzamy świat, Polskę dla przyszłych pokoleń, a nie tylko dla siebie. Mam nadzieję, że II Kongres Demograficzny, który mam zaszczyt otworzyć, włączy w debatę jak najszersze środowiska i zainteresuje młodych ludzi, że będzie inspiracją do myślenia i do działania dla wielu różnych i zróżnicowanych środowisk. Tylko wspólnym wysiłkiem możemy i musimy zbudować dobry klimat dla rodziny w Polsce. 17

18 Wystąpienie Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Ewy Kopacz Panie Prezydencie, Panie Premierze, Panie i Panowie Ministrowie, Szanowni Państwo, Demografia jest jednym z najczęściej poruszanych w ostatnim czasie tematów. O demografii mówimy w gronie znajomych, w mediach i oczywiście w Sejmie. Wszystko po to, by znaleźć odpowiedź na pytanie, jak będzie wyglądała Polska za 10, 20, 30 czy 40 lat i czy taka Polska spełnia nasze oczekiwania. Dlatego dzisiaj, podczas II Kongresu Demograficznego, szczególnie my, politycy, musimy bardzo uważnie wsłuchać się w głos naukowców i ekspertów, ponieważ decyzje, które trzeba będzie podjąć, powinny być oparte na wiedzy czerpanej także z głębokiej analizy zachodzących procesów. Niektóre z nich już teraz stanowią wyraźne silne ostrzeżenie. Z jednej strony, współczynnik dzietności w Polsce wynosi 1,36, a więc daleko odbiega od wskaźnika zastępowalności pokoleń, z drugiej zaś żyjemy coraz dłużej. 18

19 Marszałek Sejmu RP Ewa Kopacz Średnia długość życia w naszym kraju to ponad 80 lat w przypadku kobiet i ponad 72 lata, jeśli chodzi o mężczyzn. Walczymy o to, by żyć jak najdłużej, ale przecież borykamy się z wieloma niewiadomymi, dotyczącymi przede wszystkim jakości naszego życia. Ta zaś zależy głównie od tego, jaką będziemy mieli pracę i jak długo będziemy pracować, ponieważ te dwa czynniki określają wysokość emerytury. Obywatele mają pełne prawo żądać od polityków rzetelnej wiedzy na ten temat. Informacje mogą być i dobre, i złe. Wszystko zależy od tego, którą drogę wybierzemy: czy tę, która oznacza brak reakcji na alarmujące wskaźniki, czy tę, która nakazuje traktować wskaźniki jak wyzwania, z którymi trzeba się zmierzyć, w tym także wyzwania dla polityków. Wskaźniki, nawet te niepokojące, to zawsze obraz trendu, który ma to do siebie, że można go zmienić. Wszystko zależy od nas. Jeśli dziś mówimy o tym, że rodzi się za mało dzieci, to mówmy również o metodzie in vitro, niezależnie od tego, jak bardzo jest kontrowersyjna; mówmy o tym, że żłobki i przedszkola są dostępne głównie dla rodziców zamożniejszych; mówmy o tym, że wiele kobiet nie podejmuje pracy zawodowej nie ze względu na to, że ma dwójkę czy trójkę dzieci, ale dlatego, że musi opiekować się chorą bliską osobą, bo brakuje domów opieki społecznej. Jeśli więc nie chcemy przegrać z trudnościami, problemami stawmy im czoła. Działajmy rozsądnie i z przekonaniem, nie tylko dla siebie, ale przede wszystkim dla naszych dzieci i dla naszych wnuków. Pracując jako lekarz, często stykałam się z ludźmi starszymi. Ich doświadczenia skłaniają mnie do refleksji, że starość to nie pomyłka Pana Boga, lecz piękny okres życia wypełniony miłością wnucząt i szacunkiem młodego pokolenia. Dziś rząd stoi przed zadaniem wytłumaczenia obecnym emerytom tym, którzy przepracowali kilkadziesiąt lat że zmiany związane z podniesieniem wieku emerytalnego ich nie dotyczą, przyszłym emerytom że ich świadczenia mogą być tylko większe, i ludziom młodym że oferta będzie wielopłaszczyznowa, skierowana zarówno do aktywnych zawodowo, jak i bezrobotnych. Propozycja będzie oparta także na wnioskach ekspertów, które zostaną przedstawione podczas Kongresu. To ważny głos w poważnej debacie politycznej, jaka dzisiaj ma miejsce, bo również tutaj zaczyna się nasze jutro. 19

20 Dr Michał Boni, Minister Administracji i Cyfryzacji Wystąpienie w imieniu Prezesa Rady Ministrów Pana Donalda Tuska Szanowni Państwo, W imieniu Premiera Rzeczypospolitej Polskiej Pana Donalda Tuska chciałem Państwu przekazać wyrazy uznania za wszystkie prace przygotowawcze do Kongresu, za wkład merytoryczny i opracowania. Rekomendacje z Kongresu, wnioski z prac różnych grup i rekomendacje RRL przekażę osobiście Panu Premierowi. Kongres jest dobrą okazją do tego, żeby o wyzwaniach demograficznych rozmawiać w dłuższym horyzoncie czasu, ale głównie o kontekście tych wyzwań, dlatego że to jest dziś jedna z kluczowych kwestii. Dlatego pozwalam sobie przypomnieć dzisiaj główne tezy Raportu Polska

21 Michał Boni Wystąpienie w imieniu Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska Tabela 1. Dziesięć wyzwań i dylematów Raportu Polska 2030 Wyzwanie Dylemat 1. Wzrost konkurencyjności Wykorzystanie szans rozwojowych vs Dryf rozwojowy 2. Sytuacja demograficzna Wykorzystanie potencjału ze zwiększania się długości trwania życia vs Kosztowne społeczno-ekonomiczne skutki zmian w sferze struktury wieku 3. Wysoka aktywność pracy oraz adaptacyjność zasobów pracy Adaptacyjna mobilność vs Niepewna stabilność 4. Odpowiedni potencjał infrastruktury Przyspieszenie wymiany, rozwoju i poprawy relacji społecznych vs Infrastrukturalne bariery wymiany gospodarczej i więzi społecznych 5. Bezpieczeństwo energetyczno- -klimatyczne 6. Gospodarka oparta na wiedzy i rozwój kapitału intelektualnego Harmonizacja wyzwań klimatycznych i energetycznych czynnikiem rozwoju vs Poza bezpieczeństwem energetycznym i bez jasnych celów w ochronie środowiska Kapitał intelektualny jako główne źródło konkurencyjności Polski w globalnej gospodarce vs Powiększający się dystans Polski wobec rozwiniętych gospodarek świata w obszarze kapitału intelektualnego 7. Solidarność i spójność regionalna Efektywne wykorzystanie szans rozwojowych wszystkich regionów vs Trwała polaryzacja rozwoju 8. Poprawa spójności społecznej Spójność społeczna odpowiadająca na nowe wyzwania vs Spójność społeczna czasu transformacji 9. Sprawne państwo Kompleksowy i aktywnie wdrażany program reform na rzecz państwa, który daje obywatelowi poczucie bezpieczeństwa oraz możliwość realizacji swoich praw i indywidualnych aspiracji vs Niesprawne państwo jako bariera rozwoju oraz niewłaściwa relacja państwo-obywatel 10. Wzrost kapitału społecznego Polski Szanse kapitału rozwojowego 2030 vs Pułapka kapitału przetrwania i adaptacji W Raporcie Polska 2030 (2009 r.) jedno z głównych wyzwań dotyczyło właśnie sytuacji demograficznej. Dylemat, jaki wtedy został sformułowany, brzmiał: wykorzystanie potencjału wynikającego ze zwiększenia się długości trwania życia versus kosztowne społeczno-ekonomiczne skutki zmian w sferze struktury wieku. Jesteśmy w toku gorącej dyskusji na temat wieku emerytalnego. Problematyka demograficzna zmieniającego się świata jest bardzo ważna również w tym kontekście. W gospodarce światowej ujawniają się bowiem nowe potęgi; następuje przesunięcie władzy gospodarczej, kto wie czy nie politycznej. Rośnie rola Azji, rola takich krajów jak BRIC (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny), ale także innych, np. Meksyku, Indonezji czy 21

22 Wystąpienia inaugurujące II Kongres Demograficzny Turcji. Pojawiają się nowi gracze, nowe podmioty. Widać również, jak wielkie znaczenie może mieć właśnie kwestia demografii. Ujawnia się to najbardziej w swoistej rywalizacji między Chinami a Indiami. Rysunek 1. Globalne scenariusze rozwoju Ujawnianie się nowych sił, Możliwości dekoncentracji władzy: Rola Azji (szczególnie południowo-wschodniej), Rola BRIC, czy BRICS oraz E7, Rola podmiotów niepaństwowych (korporacje nowe typy społeczności: Facebook i ich nowe wykorzystanie patrz arabska wiosna ludów ), Problemy w obszarze łuku niestabilności (rejon andyjski Ameryki Płd., Afryka Subsaharyjska i Płn., Bliski Wschód, Kaukaz, centralna i wschodnia Azja), Zmieniająca się rola Afryki. Źródło: Economist Intelligence Unit Postawmy pytanie dotyczące Chin (z ich dawną polityką ograniczania przyrostu ludności) i Indii jako bardzo młodego kraju, który jak twierdzą eksperci za chwilę w zakresie tempa wzrostu gospodarczego może wyprzedzić Chiny: czy czynnik demograficzny odgrywa tam istotną rolę? Odpowiedź jest oczywista, a o tym że odgrywa istotną rolę, przekonaliśmy się w ubiegłym roku podczas wiosny arabskiej. Kolejna tabela przedstawia udział populacji poniżej 30. roku życia w krajach arabskich, tj. powyżej 50 60%, zaś w Jemenie 73% całej populacji stanowią osoby do 30. roku życia. 22

23 Michał Boni Wystąpienie w imieniu Prezesa Rady Ministrów Donalda Tuska Tabela 2. Młodzież w krajach arabskich Kraj Udział populacji poniżej 30 roku życia Udział osób w wieku w zatrudnieniu (2008) PKB per capita wg parytetu siły nabywczej w tys. dol., 2010 Algieria 56% 31% 7,1 Arabia Saudyjska 61% 25% 23,7 Bahrajn 48% 30% 26,8 Egipt 61% 23% 6,4 Jemen 73% 22% 2,6 Jordan 65% 20% 5,7 Libia 61% 27% 14,9 Maroko 56% 35% 4,8 Oman 64% 29% 26,2 Syria 67% 32% 5,1 Tunezja 51% 22% 9,5 Źródło: Financial Times 2 3 kwietnia 2011 r. za: US Census Bureau, Bank Światowy i MFW. Takie warunki istniały na obszarze Europy Środkowej i Wschodniej przed I wojną światową, na początku XX wieku. Być może jest jakaś koincydencja rozwojowa, że jeśli kraj jest w określonej fazie rozwoju, to i ten przyrost naturalny jest większy i bezpieczeństwo demograficzne większe, ale nie zmienia to faktu, że w tej konkurencji międzynarodowej demografia jest (obok nowych technologii, konkurencji o zasoby energetyczne i dystrybucji energii oraz warunków środowiskowych) istotnym czynnikiem decydującym o zmianach, a wyzwania i napięcia demograficzne są jedną z kluczowych spraw (widać, jak stary świat Zachodu kurczy się ludnościowo, a inne obszary świata rosną). Zwrócenie więc uwagi na komponent demograficzny w czynnikach wzrostu jest istotne. Kiedy patrzymy na nasz rozwój w dłuższej perspektywie czasu, z myślą o rozwoju konstruujemy w dokumentach strategicznych 3 główne filary: 1 Filar innowacyjności. 2 Filar równoważenia rozwoju. 3 Filar efektywności, związany ze sprawnym państwem. 23

24 Wystąpienia inaugurujące II Kongres Demograficzny Rysunek 2. Polska 2030 Filary rozwoju Aby można było jakiekolwiek strategie realizować, trzeba jednak rozumieć, co się dzieje w społeczeństwie, jak wyglądają relacje między pokoleniami oraz jakie zmiany kulturowe nastąpiły. Jako społeczeństwo jesteśmy coraz lepiej wykształceni. Średniorocznie przybywa nam znaczny odsetek osób z wyższym wykształceniem w stosunku do udziału osób z wyższym wykształceniem w ogólnej populacji i w porównaniu do innych krajów jesteśmy na 3. miejscu za Turcją i Portugalią, wśród tych krajów, które te straty edukacyjne odrabiają najszybciej. Zobaczmy również, jakie mamy orientacje życiowe młodych ludzi. To na nich przecież opierają się strategie dotyczące współczynnika dzietności. W raporcie Młodzi 2011, w którym badano m.in. orientacje życiowe młodych ludzi, przedstawiliśmy następujące obserwacje: duża część młodych jest zorientowana na wzór mieszczański i przeciętny status oraz grupa osób nieprzeciętnych, ambitnych, tzn. takich, których wzorce konsumpcyjne łączą się z chęcią realizowania pasji życiowych. Zaskakujące jest radykalne obniżenie poziomu liczby młodych, definiowanych jako nieprzeciętnie ambitnych i ambitnych między 19. a 30. rokiem życia w konfrontacji: z doświadczeniem życiowym, z wejściem na rynek pracy i z dojrzałością jest to problem, nad którym trzeba się zastanawiać. 24

PROGRAM. 22 23 listopada 2012 r. II KONGRESU DEMOGRAFICZNEGO 2012. Polska w Europie przyszłość demograficzna

PROGRAM. 22 23 listopada 2012 r. II KONGRESU DEMOGRAFICZNEGO 2012. Polska w Europie przyszłość demograficzna Honorowy Patronat Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Pana Bronisława KOMOROWSKIEGO PROGRAM II KONGRESU DEMOGRAFICZNEGO 2012 Polska w Europie przyszłość demograficzna 22 23 listopada 2012 r. II Kongres

Bardziej szczegółowo

Polska 2030. Wyzwania rozwojowe. Polska 2030. Solidarność pokoleń. Strategiczne rozwiązania wobec zmiany demograficznej.

Polska 2030. Wyzwania rozwojowe. Polska 2030. Solidarność pokoleń. Strategiczne rozwiązania wobec zmiany demograficznej. 1 Wyzwania rozwojowe Solidarność pokoleń Strategiczne rozwiązania wobec zmiany demograficznej Paweł Kaczmarczyk 2009 2030 od transformacji do modernizacji 3 Trzeba zapytać: 1. Jakie są nasze aspiracje

Bardziej szczegółowo

Ewolucja rozwoju ludności Polski: przeszłość i perspektywy

Ewolucja rozwoju ludności Polski: przeszłość i perspektywy Rządowa Rada Ludnościowa Ewolucja rozwoju ludności Polski: przeszłość i perspektywy Zbigniew Strzelecki Janusz Witkowski Warszawa 1. 10. 2009 r. Od przyspieszonego rozwoju do ubytku liczby ludności spowolnienie

Bardziej szczegółowo

Pani Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego

Pani Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Radom, 25 marca 2013 r. Pani Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego STANOWISKO POWIATÓW, MIAST, GMIN, PARLAMENTARZYSTÓW I RADNYCH REGIONU RADOMSKIEGO Szanowna Pani Minister, Jako przedstawiciele

Bardziej szczegółowo

Finanse ubezpieczeń społecznych

Finanse ubezpieczeń społecznych Finanse ubezpieczeń społecznych Wykład 4. Procesy demograficzne a polityka społeczna Averting... rozdz. 1, Clark et al. (2004) Społeczeństwo się starzeje. Coraz więcej osób dożywa starości, ale również

Bardziej szczegółowo

PRZYSZŁOŚĆ DEMOGRAFICZNA POLSKI A MIGRACJE. DEBATA Fundacji Ośrodek Badań nad Migracjami 19 marca 2012

PRZYSZŁOŚĆ DEMOGRAFICZNA POLSKI A MIGRACJE. DEBATA Fundacji Ośrodek Badań nad Migracjami 19 marca 2012 PRZYSZŁOŚĆ DEMOGRAFICZNA POLSKI A MIGRACJE DEBATA Fundacji Ośrodek Badań nad Migracjami 19 marca 2012 Przyszłość demograficzna Polski a migracje GŁÓWNE TEZY W świetle prognoz ONZ i Komisji Europejskiej,

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD. w województwie łódzkim

Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD. w województwie łódzkim Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD w województwie łódzkim Zbigniew Gwadera Departament ds. PO Kapitał Ludzki Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego Instytucja Pośrednicząca PO KL Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Polska polityka senioralna. Jakie rozwiązania warto promować na forum Unii Europejskiej?

Polska polityka senioralna. Jakie rozwiązania warto promować na forum Unii Europejskiej? Polska polityka senioralna. Jakie rozwiązania warto promować na forum Unii Europejskiej? Debata w Brzesku Patronat honorowy: Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego Europa się starzeje Komisja Europejska:

Bardziej szczegółowo

Rada do Spraw Koordynacji działań międzyresortowych w zakresie polityki ludnościowej

Rada do Spraw Koordynacji działań międzyresortowych w zakresie polityki ludnościowej Rada do Spraw Koordynacji działań międzyresortowych w zakresie polityki ludnościowej Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 40 z dnia 14 maja 2012 r. zmieniające zarządzenie w sprawie Rady do Spraw Koordynacji działań

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE

Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Strategia rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce do roku 2013 STRESZCZENIE październik 2008 Rząd Rzeczypospolitej Polskiej, mając na uwadze dobro

Bardziej szczegółowo

Start rekrutacji w ramach projektu Aktywny emeryt

Start rekrutacji w ramach projektu Aktywny emeryt Informacja prasowa Warszawa, 31.05.2012 r. Start rekrutacji w ramach projektu Aktywny emeryt Rozpoczął się proces rekrutacji do udziału w projekcie Aktywny emeryt. Usługa szkoleniowo-doradcza realizowana

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC

Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC A A A Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC dr Agnieszka Chłoń-Domińczak oraz Zespół badawczy PIAAC, Instytut Badań Edukacyjnych Warszawa, 20 listopada

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Patrycja Zwiech ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 1. Wstęp Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, stoi przed rozwiązaniem wielu problemów.

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw

Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce. Zespół do spraw Społecznej Odpowiedzialności Przedsiębiorstw Działania Rządu na rzecz CSR w Polsce 2 Trendy yglobalne Globalizacja Zmiany demograficzne Zmiany klimatu WYZWANIE: Konieczność budowania trwałych podstaw wzrostu umożliwiających realizację aspiracji rozwojowych

Bardziej szczegółowo

1. Nie przewiduje się przedłużenia okresu funkcjonowania przepisów art. 88 Karty Nauczyciela

1. Nie przewiduje się przedłużenia okresu funkcjonowania przepisów art. 88 Karty Nauczyciela Warszawa, 10 czerwca 2008 r. Stanowisko strony rządowej w odpowiedzi na pytania zadane w czasie spotkania przedstawicieli oświatowych związków zawodowych z przedstawicielami rządu w Ministerstwie Edukacji

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2013 r., GUS, Warszawa 2014 r.

Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2013 r., GUS, Warszawa 2014 r. UZASADNIENIE Celem strategicznym Programu jest wsparcie seniorów poprzez dofinansowanie działań jednostek samorządu w rozwoju na ich terenie sieci Dziennych Domów Senior-WIGOR, ze szczególnym uwzględnieniem

Bardziej szczegółowo

KONKURENCYJNOŚĆ FIRM REGIONU ŁÓDZKIEGO NA RYNKACH MIĘDZYNARODOWYCH.

KONKURENCYJNOŚĆ FIRM REGIONU ŁÓDZKIEGO NA RYNKACH MIĘDZYNARODOWYCH. Konferencja naukowa Oddziału Łódzkiego PTE Franciszek Sitkiewicz KONKURENCYJNOŚĆ FIRM REGIONU ŁÓDZKIEGO NA RYNKACH MIĘDZYNARODOWYCH. W dniach 9 i 10 czerwca 2006r. w hotelu MOŚCICKI w Spale odbyła się

Bardziej szczegółowo

Elastyczny rynek pracy gdzie zmierzamy?

Elastyczny rynek pracy gdzie zmierzamy? Elastyczny rynek pracy gdzie zmierzamy? dr Agnieszka Chłoń-Domińczak Konferencja Przemysłu Materiałów Budowlanych 20 maja 2010 r., Rawa Mazowiecka Rynek pracy wyzwania na przyszłość Starzenie się ludności

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce

Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Strategia Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego w Polsce Dokumenty List od Premiera Czasy, w których żyjemy, to czasy komputerów, telefonów komórkowych, SMSów, czatów, Internetu i serwisów społecznościowych.

Bardziej szczegółowo

Aktywizacja osób w podeszłym wieku na rynku pracy.

Aktywizacja osób w podeszłym wieku na rynku pracy. Aktywizacja osób w podeszłym wieku na rynku pracy. Aneta Maciąg Warszawa, 10.12.2015 r. Plan 1. Struktura demograficzna społeczeństwa. 2. Poziom zatrudnienia wśród osób powyżej 50 roku życia. 3. Przyczyny

Bardziej szczegółowo

Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r.

Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r. Diagnoza podstawą działania. Funkcjonowanie Obserwatorium Polityki Społecznej w perspektywie 2020 r. W latach 2009-2014 w funkcjonowało Obserwatorium Integracji Społecznej: projekt ogólnopolski w ramach

Bardziej szczegółowo

Roman Ciepiela i Wicemarszałek Województwa. Kraków, 17 czerwca 2011 r.

Roman Ciepiela i Wicemarszałek Województwa. Kraków, 17 czerwca 2011 r. Roman Ciepiela i Wicemarszałek Województwa Małopolskiegoł lk Kraków, 17 czerwca 2011 r. Sieć Małopolskich Obserwatoriów Rozwoju Regionalnego polityka rozwoju Małopolskie Obserwatorium Polityki Rozwoju

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH

STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH STOWARZYSZENIE KOBIET LASU i CENTRUM INFORMACYJNE LASÓW PAŃSTWOWYCH Kobiecy styl zarządzania dr Ewa Lisowska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Konferencja Czas na nas Plan prezentacji 1. Szklany sufit

Bardziej szczegółowo

Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych

Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych dr Paweł Modrzyński Prezentacja przygotowana w ramach projektu pn: Ludzie starsi na rynku pracy w województwie kujawsko-pomorskim. Tendencje

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH

DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH DIAGNOSTYKA W TECHNIKACH I ZASADNICZYCH SZKOŁACH ZAWODOWYCH dr Anna Wawrzonek Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Wydział Studiów Edukacyjnych Szkoły zawodowe Zasadnicze szkoły zawodowe Technika

Bardziej szczegółowo

W związku z przypadającym w dniu 8 marca Dniem Kobiet postanowiliśmy przyjrzed się zawodowej sytuacji pao w Polsce.

W związku z przypadającym w dniu 8 marca Dniem Kobiet postanowiliśmy przyjrzed się zawodowej sytuacji pao w Polsce. W związku z przypadającym w dniu 8 marca Dniem Kobiet postanowiliśmy przyjrzed się zawodowej sytuacji pao w Polsce. Mimo, że pozycja kobiet na rynku pracy w Polsce stale się poprawia, to wciąż widoczne

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie strategiczne województwem

Zarządzanie strategiczne województwem IV Warsztaty Strategiczne Zespołu ds. aktualizacji SRWM do 2020 Zarządzanie strategiczne województwem Zadania na lata 2010-2012 Jacek Woźniak Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM 4 września

Bardziej szczegółowo

Pakt na rzecz Seniorów. Rok 2012 Rokiem UTW

Pakt na rzecz Seniorów. Rok 2012 Rokiem UTW Pakt na rzecz Seniorów Rok 2012 Rokiem UTW Liczba UTW z podziałem na województwa 20 21 20 21 9 20 38 71 24 41 11 44 40 6 17 21 UTW w województwie małopolskim Liczba UTW w latach 1975-2012 424 248 187 125

Bardziej szczegółowo

Tabela 1. Przeciętna długość życia w wybranych krajach UE w 2011 roku

Tabela 1. Przeciętna długość życia w wybranych krajach UE w 2011 roku Starzenie się społeczeństw materiały ZAŁĄCZNIK NR 1 Zadania Zadanie nr 1 Tabela 1. Przeciętna długość życia w wybranych krajach UE w 2011 roku Kraj Mężczyźni Kobiety Średnia długość życia Bułgaria 70,7

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja ZAPIS STENOGRAFICZNY Posiedzenie Komisji Budżetu i Finansów Publicznych (103.) w dniu 8 sierpnia 2013 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie wniosków zgłoszonych na 38. posiedzeniu Senatu do

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Polityka rodzinna perspektywa polska. Dr Łukasz Hardt Uniwersytet Warszawski. Wyzwania dla rodziny XXI w. Warszawa, 3/4/2013

Polityka rodzinna perspektywa polska. Dr Łukasz Hardt Uniwersytet Warszawski. Wyzwania dla rodziny XXI w. Warszawa, 3/4/2013 Polityka rodzinna perspektywa polska Dr Łukasz Hardt Uniwersytet Warszawski Wyzwania dla rodziny XXI w. Warszawa, 3/4/2013 Plan prezentacji Dlaczego ekonomiści interesują się rodziną? Zmiany demograficzne

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Edyta Kuracińska

Program Operacyjny Kapitał Ludzki. Edyta Kuracińska Program Operacyjny Kapitał Ludzki Edyta Kuracińska Cel prezentacji Istotą niniejszej prezentacji jest przedstawienie założeń oraz ich realizacji Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki w aspekcie zwalczania

Bardziej szczegółowo

Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa. Irena E.Kotowska. Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego?

Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa. Irena E.Kotowska. Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego? Instytut Statystyki i Demografii Szkoła Główna Handlowa Irena E.Kotowska Czy Polska doświadcza kryzysu demograficznego? Ekonomia w Muzeum Warszawa, 2.04.2012 Przemiany struktur wieku ludności w Polsce

Bardziej szczegółowo

Położenie społeczno-ekonomiczne niepełnosprawnych w Polsce na tle sytuacji osób niepełnosprawnych w krajach UE i EOG

Położenie społeczno-ekonomiczne niepełnosprawnych w Polsce na tle sytuacji osób niepełnosprawnych w krajach UE i EOG Jerzy Bartkowski Uniwersytet Warszawski Położenie społeczno-ekonomiczne niepełnosprawnych w Polsce na tle sytuacji osób niepełnosprawnych w krajach UE i EOG Niepełnosprawni wśród osób w wieku powyżej 16

Bardziej szczegółowo

Problematyka demograficzna krajów Unii Europejskiej na tle kontynentu.

Problematyka demograficzna krajów Unii Europejskiej na tle kontynentu. Zbigniew Długosz 92 Problematyka demograficzna krajów Unii Europejskiej na tle kontynentu. Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej oraz samo rozszerzenie tej organizacji o nowych 10 członków budziło

Bardziej szczegółowo

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a w perspektywie roku 2020 Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Wrocław 2010 Spis treści Wprowadzenie...7 1. Szanse i zagrożenia dla rozwoju Polski

Bardziej szczegółowo

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Prezentacja wyników badań Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Uniwersytet Warszawski PERSPEKTYWA PREZESÓW Badanie zrealizowane w okresie marzec-kwiecień 2014. Skierowane do prezesów 500 największych firm

Bardziej szczegółowo

W Poznaniu odbędzie się konferencja władz lokalnych

W Poznaniu odbędzie się konferencja władz lokalnych W Poznaniu odbędzie się konferencja władz lokalnych 04.03.2011 Poznań zorganizuje 8 września inauguracyjne posiedzenie Stałej Konferencji Władz Lokalnych i Regionalnych Komitetu Regionów na rzecz Partnerstwa

Bardziej szczegółowo

50+ NA MAŁOPOLSKIM RYNKU PRACY

50+ NA MAŁOPOLSKIM RYNKU PRACY 50+ NA MAŁOPOLSKIM RYNKU PRACY Alina Paluchowska Wicedyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie Kraków, 22 luty 2012 r. Przemiany demograficzne w Małopolsce Starzenie się społeczeństwa w Małopolsce

Bardziej szczegółowo

V LUBUSKI KONGRES KOBIET

V LUBUSKI KONGRES KOBIET V LUBUSKI KONGRES KOBIET Zielona Góra, 12 października 2013r. POLITYKA PRORODZINNA Pierwsze mieszkanie Ciąża Narodziny dziecka Opieka nad dzieckiem Pierwsze kroki w edukacji Wyzwania demograficzne Do 2030r.

Bardziej szczegółowo

podsumowanie konferencji pierwsze tak duże wydarzenie poświęcone morskiej energetyce wiatrowej na polskich obszarach morskich

podsumowanie konferencji pierwsze tak duże wydarzenie poświęcone morskiej energetyce wiatrowej na polskich obszarach morskich podsumowanie konferencji pierwsze tak duże wydarzenie poświęcone morskiej energetyce wiatrowej na polskich obszarach morskich organizatorzy zaangażowanie lokalnych instytucji konferencja została zorganizowana

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych)

Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) 015 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Opracowanie sygnalne Warszawa, 9.06.2015 r. Ubóstwo ekonomiczne w Polsce w 2014 r. (na podstawie badania budżetów gospodarstw domowych) Jaki był zasięg ubóstwa ekonomicznego

Bardziej szczegółowo

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk

System monitorowania realizacji strategii rozwoju. Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Andrzej Sobczyk System monitorowania realizacji strategii rozwoju Proces systematycznego zbierania, analizowania publikowania wiarygodnych informacji,

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY. Warszawa, dnia 6 marca 2015 r. Poz. 20. ZARZĄDZENIE Nr 14 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r.

DZIENNIK URZĘDOWY. Warszawa, dnia 6 marca 2015 r. Poz. 20. ZARZĄDZENIE Nr 14 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY Ministra Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, dnia 6 marca 2015 r. Poz. 20 ZARZĄDZENIE Nr 14 MINISTRA INFRASTRUKTURY I ROZWOJU 1) z dnia 4 marca 2015 r. w sprawie powołania Komitetu Monitorującego

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK NR 1 ZBIÓR ZMIENNYCH CHARAKTERYZUJĄCYCH KAPITAŁ INTELEKTUALNY KAPITAŁ INTELEKTUALNY MAZOWSZA BADANIE POTENCJAŁU REGIONU

ZAŁĄCZNIK NR 1 ZBIÓR ZMIENNYCH CHARAKTERYZUJĄCYCH KAPITAŁ INTELEKTUALNY KAPITAŁ INTELEKTUALNY MAZOWSZA BADANIE POTENCJAŁU REGIONU ZAŁĄCZNIK NR 1 ZBIÓR ZMIENNYCH CHARAKTERYZUJĄCYCH KAPITAŁ INTELEKTUALNY DO RAPORTU Z BADAŃ PN. KAPITAŁ INTELEKTUALNY MAZOWSZA BADANIE POTENCJAŁU REGIONU Badanie na zlecenie Województwa Mazowieckiego zrealizował

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska

Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Sytuacja społeczno-ekonomiczna Unii Europejskiej i Strategia Lizbońska Anna Ruzik CASE Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych Instytut Pracy i Spraw Społecznych Plan prezentacji Wyzwania demograficzne

Bardziej szczegółowo

Forum Myśli Strategicznej

Forum Myśli Strategicznej Forum Myśli Strategicznej Strategie rozwoju obszarów kluczowych dla polskiego społeczeństwa i gospodarki - wyzwania dla przyszłości, 27.04.2015 prof. dr hab. Julian Auleytner Zrealizowane tematy 1. Czy

Bardziej szczegółowo

Edukacja a rynek pracy. dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Edukacja a rynek pracy. dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Edukacja a rynek pracy dr Dariusz Danilewicz Katedra Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Rynek pracy co to? Zatrudnianie nie jest koniecznością Rynek pracy jako całość to byt

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Grudzień 2010

dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy i Spraw Socjalnych Grudzień 2010 ROZWÓJ KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH PRACOWNIKÓW JAKO CEL POLITYKI PERSONALNEJ POLSKICH FIRM POKONYWANIE BARIER WYNIKAJĄCYCH ZE SCHEMATÓW MYŚLENIA I OGRANICZEŃ BUDŻETOWYCH dr Andrzej Woźniakowski Instytut Pracy

Bardziej szczegółowo

Postawy Polaków wobec emerytury

Postawy Polaków wobec emerytury Postawy Polaków wobec emerytury Wyniki z badania ilościowego przeprowadzonego przez Prof. Dominikę Maison oraz propozycja zmiany systemu emerytalnego Centrum im. Adama Smitha Nie można wyświetlić obrazu.

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT 69--69; 68-7-0 UL. ŻURAWIA A, SKR. PT. INTERNET http://www.cbos.pl OŚRODEK INFORMACJI 69-6-9, 6-76- 00-0 W A R S Z A W A E-mail: sekretariat@cbos.pl TELEFAX

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne wykorzystanie coachingu do wspierania równowagi praca-rodzina. Kraków, 14 marca 2012 rok

Innowacyjne wykorzystanie coachingu do wspierania równowagi praca-rodzina. Kraków, 14 marca 2012 rok Innowacyjne wykorzystanie coachingu do wspierania równowagi praca-rodzina Kraków, 14 marca 2012 rok PLAN PREZENTACJI Godzenie życia rodzinnego i zawodowego co to za problem? Jak powstał nasz projekt? Na

Bardziej szczegółowo

Promocja zdrowego środowiska. z chorobami przewlekłymi Zdrowie publiczne i praca (PH Work)

Promocja zdrowego środowiska. z chorobami przewlekłymi Zdrowie publiczne i praca (PH Work) Promocja zdrowego środowiska pracy dla pracowników z chorobami przewlekłymi Zdrowie publiczne i praca (PH Work) Dane techniczne o projekcie Realizacja w latach 2011-2013 Finansowanie z Programu Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Konsument czy w centrum uwagi? Konsument w zintegrowanych strategiach rządowych

Konsument czy w centrum uwagi? Konsument w zintegrowanych strategiach rządowych Konsument czy w centrum uwagi? Konsument w zintegrowanych strategiach rządowych 1 Konsument jako podmiot strategii: Strategia Innowacyjności i Efektywności Gospodarki Sprawne Państwo Strategia Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Samorząd i mieszkańcy dla inwestycji w OZE

Samorząd i mieszkańcy dla inwestycji w OZE Panel dyskusyjny: Samorząd i mieszkańcy dla inwestycji w OZE Współpraca mieszkańców i awans gospodarczy gminy PREMIERA PORADNIKA: Jak mieszkańcy i ich gminy mogą skorzystać na OZE Dlaczego warto wziąć

Bardziej szczegółowo

Psychospołeczne uwarunkowania aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych. nosprawnych. w Warszawie. Konferencja nt.

Psychospołeczne uwarunkowania aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych. nosprawnych. w Warszawie. Konferencja nt. Konferencja nt.: Niepełnosprawni szanse i perspektywy włąw łączenia społecznego koncepcja rozwiąza zań systemowych. Warszawa: 10.10.2006 roku, Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Psychospołeczne uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Materiał na konferencję prasową w dniu 23 października 2007 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji

Bardziej szczegółowo

BIULETYN 11/2015. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015

BIULETYN 11/2015. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015 Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015 W 2000 roku społeczność międzynarodowa przyjęła Milenijne Cele Rozwoju na rzecz eliminowania ubóstwa oraz zapewnienia globalnej równowagi gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013

EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 EUROPEJSKIE FORUM NOWYCH IDEI 2013 26 września 2013, godz. 15:30 17:00 Centrum Konferencyjne Sheraton Panel dyskusyjny Bezpieczeństwo energetyczne. Jaki model dla kogo? Ile solidarności, ile państwa, ile

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę 8 maja 2014 Łukasz Zalicki 85+ 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

Bardziej szczegółowo

z dnia... 2011 r. w sprawie szkoleń dla kandydatów do sprawowania pieczy zastępczej

z dnia... 2011 r. w sprawie szkoleń dla kandydatów do sprawowania pieczy zastępczej Projekt z dnia 11 sierpnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2011 r. w sprawie szkoleń dla kandydatów do sprawowania pieczy zastępczej Na podstawie art. 52 ustawy

Bardziej szczegółowo

E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym

E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym E-WYKLUCZENIE w wieku dojrzałym o czym warto pamiętać pracując z seniorami w bibliotece Poradnik powstał w ramach projektu Informacja dla obywateli cybernawigatorzy w bibliotekach, zainicjowanego przez

Bardziej szczegółowo

Wiek a aktywność społeczna: osoby 50+ w Polsce

Wiek a aktywność społeczna: osoby 50+ w Polsce Wiek a aktywność społeczna: osoby 50+ w Polsce Anna Nicińska Karol Osłowski Uniwersytet Warszawski Wyrównywanie szans na rynku pracy dla osób 50+ Solidarność pokoleń Lublin, 8 listopada 2012 Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

PRZYSZŁOŚĆ RYNKU PRACY

PRZYSZŁOŚĆ RYNKU PRACY PRZYSZŁOŚĆ RYNKU PRACY KONFERENCJA W GÓRNOŚLĄSKIEJ WYŻSZEJ SZKOLE HANDLOWEJ W KATOWICACH Przygotowała: Agnieszka Kolanowska Data: 29 maja 2014r. 2 Do tanga trzeba dwóch rynków: kandydata i pracodawcy Monitor

Bardziej szczegółowo

Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk

Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk Społeczna Podkarpacka Akademia Najlepszych Praktyk SPOŁECZNA PODKARPACKA AKADEMIA NAJLEPSZYCH PRAKTYK (SPANP) Szanowni Państwo, w imieniu wszystkich partnerów pragniemy zaprosić Was do współpracy w ramach

Bardziej szczegółowo

1. POLITYKA SENIORALNA

1. POLITYKA SENIORALNA 1. POLITYKA SENIORALNA 1.1. REALIZACJA REGIONALNEJ POLITYKI PUBLICZNEJ Działania dotyczące polityki senioralnej zostały ujęte w Strategii Wojewódzkiej w zakresie Polityki Społecznej dla Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne

Konsultacje społeczne Konsultacje społeczne Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego 2011-2020 10 maja 2011 r. Strategia Rozwoju Kapitału Społecznego Prezentacja drugiego celu operacyjnego: zwiększenie partycypacji społecznej

Bardziej szczegółowo

VII Konferencja Naukowa: Bezpieczeństwo a rozwój gospodarczy i jakość życia w świetle zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych

VII Konferencja Naukowa: Bezpieczeństwo a rozwój gospodarczy i jakość życia w świetle zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych VII Konferencja Naukowa: Bezpieczeństwo a rozwój gospodarczy i jakość życia w świetle zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych Wzorem lat ubiegłych Wyższa Szkoła Gospodarki Euroregionalnej im. Alcide de Gasperi

Bardziej szczegółowo

Mariola Banach UNIWERSYTET RZESZOWSKI. STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15

Mariola Banach UNIWERSYTET RZESZOWSKI. STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15 UNIWERSYTET RZESZOWSKI Promotor: dr Magdalena Cyrek Mariola Banach STUDIA PODYPLOMOWE Mechanizmy funkcjonowania strefy euro VI edycja, rok akademicki 2014/15 przedstawienie istoty ubóstwa i wykluczenia

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 12.3.2013 COM(2013) 144 final KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Inicjatywa na rzecz

Bardziej szczegółowo

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji A 399316 POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji pod redakcją Krzysztofa Zagórskiego i Michała Strzeszewskiego Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Warszawa 2005 Spis treści WSTĘP. OPINIA

Bardziej szczegółowo

z dnia... 2011 r. w sprawie szkoleń dla kandydatów do sprawowania pieczy zastępczej

z dnia... 2011 r. w sprawie szkoleń dla kandydatów do sprawowania pieczy zastępczej Projekt z dnia 2 grudnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia... 2011 r. w sprawie szkoleń dla kandydatów do sprawowania pieczy zastępczej Na podstawie art. 52 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Konsolidacja uczelni: konieczność czy szansa? Jerzy Lis, AGH

Konsolidacja uczelni: konieczność czy szansa? Jerzy Lis, AGH Konsolidacja uczelni: konieczność czy szansa? Jerzy Lis, AGH Seminarium Konsolidacja uczelni wyższych, Warszawa, grudzień 2012 Zamiast wstępu: USTAWA podstawy prawne konsolidacji uczelni USTAWA z dnia

Bardziej szczegółowo

Copyright 2013 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o.

Copyright 2013 by Wydawnictwo Naukowe Scholar Spółka z o.o. Recenzent: dr hab. profesor UB Małgorzata Halicka Redaktor prowadząca: Anna Raciborska Redakcja i korekta: Magdalena Pluta Projekt okładki: Agata Wajer-Gądecka Copyright 2013 by Wydawnictwo Naukowe Scholar

Bardziej szczegółowo

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej Spain Hiszpania Greece Grecja Italy Włochy Portugalia Slovak Republic Słowacja Ireland Irlandia Polska Poland France

Bardziej szczegółowo

człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych

człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych człowiek najlepsza inwestycja Ocena ex-ante instrumentów finansowych w zakresie wsparcia podmiotów ekonomii społecznej i osób młodych OCENA EX-ANTE INSTRUMENTÓW FINANSOWYCH W ZAKRESIE WSPARCIA PODMIOTÓW

Bardziej szczegółowo

LEGISLACJA A DOSTĘP DO NOWOCZESNYCH TERAPII

LEGISLACJA A DOSTĘP DO NOWOCZESNYCH TERAPII LEGISLACJA A DOSTĘP DO NOWOCZESNYCH TERAPII INFARMA, Katarzyna Połujan Prawo i finanse 2015 Warszawa 08.12.2014 PLANOWANE KIERUNKI DZIAŁAŃ RESORTU ZDROWIA W ZAKRESIE BEZPIECZEŃSTWA ZDROWOTNEGO OBYWATELI

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

OCENA SKUTKÓW REGULACJI Nazwa projektu : Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków, jakie muszą spełniać organizatorzy wypoczynku dla dzieci i młodzieży, a także zasad jego organizowania

Bardziej szczegółowo

dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy.

dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy. dr Piotr Żuber Środki UE jako koło zamachowe rozwoju regionalnego czy hamulec zmian? Dylematy u progu nowej perspektywy. VI konferencja Krakowska, Kraków 17-18.06.2013 r. Dlaczego trzeba szukać nowej nazwy

Bardziej szczegółowo

DROGA DO SIEBIE. Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów.

DROGA DO SIEBIE. Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów. DROGA DO SIEBIE Program edukacyjny dla osób chorych na schizofrenię i chorobę afektywną dwubiegunową, ich bliskich i terapeutów. CSR w branży farmaceutycznej CSR to dobrowolna strategia biznesowa uwzględniająca

Bardziej szczegółowo

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny Wyniki Narodowego Spisu Ludności i Mieszkań 2002, 2011. Wskaźnik NEET w Polsce na tle innych krajów Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI 2012-04-24 Jacek Woźniak Pełnomocnik Zarządu WM ds. planowania strategicznego WYZWANIA ORAZ SILNE STRONY MIAST KRAKÓW KATOWICE Źródło: Raport

Bardziej szczegółowo

Marketing międzynarodowy. Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl

Marketing międzynarodowy. Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl Marketing międzynarodowy Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl Agenda Analiza szans na rynkach międzynarodowych 3 sposoby wchodzenia na rynek międzynarodowy Marketing mix standaryzacja czy adaptacja 3 sposoby

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla Polski i polskiego sektora rolnego w perspektywie 2014-2020

Fundusze unijne dla Polski i polskiego sektora rolnego w perspektywie 2014-2020 Prof. dr hab. Andrzej Czyżewski, dr Sebastian Stępień Katedra Makroekonomii i Gospodarki Żywnościowej Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Fundusze unijne dla Polski i polskiego sektora rolnego w perspektywie

Bardziej szczegółowo

Komisja Polityki Senioralnej. Deklaracja Końcowa

Komisja Polityki Senioralnej. Deklaracja Końcowa Deklaracja Końcowa Projekt nr 2. III Ogólnopolskiej Konferencji Uniwersytetów Trzeciego Wieku inaugurującej obchody 40. lat Ruchu Uniwersytetów Trzeciego Wieku w Polsce pod patronatem Marszałka Sejmu RP,

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Ocena realizacji celów RPO WP w roku 2008 za pomocą modelu HERMIN

Ocena realizacji celów RPO WP w roku 2008 za pomocą modelu HERMIN Ocena realizacji celów RPO WP w roku 2008 za pomocą modelu HERMIN dr Instytut Wiedzy i Innowacji 2 września 2009 r. Projekt finansowany ze środków Unii Europejskiej z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE W GOSPODARCE POSTINDUSTRIALNEJ. Red. nauk. Kazimierz Piotrkowski, Marek Świątkowski

ZARZĄDZANIE W GOSPODARCE POSTINDUSTRIALNEJ. Red. nauk. Kazimierz Piotrkowski, Marek Świątkowski ZARZĄDZANIE W GOSPODARCE POSTINDUSTRIALNEJ Red. nauk. Kazimierz Piotrkowski, Marek Świątkowski Warszawa 2009 Recenzenci prof. dr hab. Tomasz Ambroziak prof. dr hab. Henryk Pałaszewski REDAKCJA I korekta

Bardziej szczegółowo