CZASOPISMO POŚWIĘCONE NAUCE I POTRZEBOM ŻYCIA ZAŁOŻONE W ROKU W numerze. Ewolucja pozycji gospodarki polskiej w gospodarce światowej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "CZASOPISMO POŚWIĘCONE NAUCE I POTRZEBOM ŻYCIA ZAŁOŻONE W ROKU 1900. W numerze. Ewolucja pozycji gospodarki polskiej w gospodarce światowej"

Transkrypt

1 EKONOMISTA CZASOPISMO POŚWIĘCONE NAUCE I POTRZEBOM ŻYCIA ZAŁOŻONE W ROKU Indeks ISSN W numerze Marian GORYNIA Ewolucja pozycji gospodarki polskiej w gospodarce światowej Katarzyna ŚLEDZIEWSKA Bartosz WITKOWSKI Światowy kryzys gospodarczy a handel międzynarodowy Andrzej SOPOĆKO Gra finansowa stagnacja czy wzrost bogatego świata? PolskA AkademiA Nauk Komitet Nauk Ekonomicznych Polskie Towarzystwo Ekonomiczne Wydawnictwo Key Text

2 Wydawnictwo Key Text WSKAZÓWKI DLA AUTORÓW 1. Redakcja przyjmuje do oceny i publikacji niepublikowane wcześniej teksty o charakterze naukowym, poświęcone problematyce ekonomicznej. 2. Redakcja prosi o składanie tekstów w formie elektronicznej (dokument MS Word na CD, dyskietce lub em) oraz 2 egzemplarzy wydruku komputerowego. Wydruk powinien być wykonany na papierze A4 z podwójnym odstępem między wierszami, zawierającymi nie więcej niż 60 znaków w wierszu oraz 30 wierszy na stronie, w objętości (łącznie z tabelami statystycznymi, rysunkami i literaturą) do 30 stron. Opracowania podzielone na części powinny zawierać śródtytuły. 3. Wraz z tekstem należy dostarczyć do Redakcji Oświadczenie Autora. Wzór oświadczenia dostępny jest na stronie 4. Do tekstu należy dołączyć streszczenie (200 słów) składające się z uzasadnienia podjętego tematu, opisu metody oraz uzyskanych wyników. Streszczenie powinno zawierać słowa kluczowe (w języku polskim, rosyjskim i angielskim). 5. Przypisy wyjaśniające tekst należy zamieszczać na dole strony, a dane bibliograficzne w tekście przez podawanie nazwisk autorów i roku wydania dzieła, na końcu zdania w nawiasie. W bibliografii zamieszczonej na końcu tekstu (ułożonej w porządku alfabetycznym) należy podawać: w odniesieniu do pozycji książkowych nazwisko, imię (lub inicjały imion) autora, tytuł dzieła, wydawcę, miejsce i rok wydania; w przypadku prac zbiorowych nazwisko redaktora naukowego podaje się po tytule dzieła; w odniesieniu do artykułów z czasopism nazwisko, imię (lub inicjały imion) autora, tytuł artykułu, nazwę czasopisma ujętą w cudzysłów, rok wydania i kolejny numer czasopisma; w przypadku korzystania z internetu należy podać adres i datę dostępu; powołując dane liczbowe należy podawać ich źrodło pochodzenia (łącznie z numerem strony). 6. W przypadku gdy artykuł jest oparty na wynikach badań finansowanych w ramach programów badawczych, autorzy są proszeni o podanie źródła środków. 7. Warunkiem przyjęcia tekstu do oceny i dalszej pracy jest podanie przez autora pełnych danych adresowych wraz z numerem telefonicznym i adresem . Autorzy artykułów są również proszeni o podanie danych do notatki afiliacyjnej: tytuł naukowy oraz nazwa uczelni albo innej jednostki (tylko jedna jednostka). Dane afiliacyjne są zamieszczane w opublikowanych tekstach. 8. Opracowanie zakwalifikowane przez Komitet Redakcyjny do opublikowania na łamach EKONOMISTY, lecz przygotowane przez autora w sposób niezgodny z powyższymi wskazówkami, będzie odesłane z prośbą o dostosowanie jego formy do wymagań Redakcji. 9. Materiały zamieszczone w EKONOMIŚCIE są chronione prawem autorskim. Przedruk tekstu może nastąpić tylko za zgodą Redakcji. 10. Redakcja nie zwraca tekstów i nie wypłaca honorariów autorskich. N O W O Ś Ć Tomasz Sobczak Ekonomiści czytani, ale nie słuchani Książka o roli ekonomicznego doradztwa instytucjonalnego. Przedstawia dorobek i ocenę pracy czterech ciał doradczych powoływanych przez Prezesa Rady Ministrów: Rady Ekonomicznej przy Prezesie Rady Ministrów powołanej na początku 1957 r. Konsultacyjnej Rady Gospodarczej powołanej 1 kwietnia 1982 r. Rady Ekonomicznej przy Radzie Ministrów powołanej w grudniu 1989 r. Rady Strategii Społeczno-Gospodarczej powołanej 28 czerwca 1994 r. cena: 31,50 zł (z VAT) objętość: 162 strony Autor prezentując działalność organów doradczych przy Prezesie Rady Ministrów, dzięki świetnie dobranym wypowiedziom zarówno członków tych organów, jak i obserwatorów zewnętrznych, stworzył kronikarski rys obecnego środowiska polskich ekonomistów. Podstawowym źródłem licznych cytatów są artykuły i wywiady z czasopism i prasy społeczno-politycznej. Książka pod patronatem naukowym Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego. P O L E C A M Y Aleksander Łukaszewicz Dylematy ekonomiczne przełomu stuleci Praca naukowa adresowana do osób zajmujących się ekonomią, które chcą dojrzeć w niej coś więcej niż tylko umiejętność posługiwania się bieżącym rachunkiem efektywnościowym. Można nawet rzec, że jest ona prowokacją wobec szablonowych, jednowymiarowych koncepcji i mechanicznego pojmowania zjawisk ekonomicznych i gospodarczych. cena: 19,95 zł (z VAT) objętość: 284 strony Autor prowadzi w niej dociekania na temat dylematów własności, racjonalności gospodarczej oraz wzrostu i rozwoju gospodarczego, szeroko wykorzystując światową literaturę odnoszącą się do poruszanych i rozważanych problemów. Przywołuje poglądy wielu autorów, wzajemnie przeciwstawne i często otwarcie polemiczne. Włączając się w nurt tych rozważań i polemik, autor nadał książce w wielu fragmentach formę dialogu, w którym zajmuje swoje stanowisko. Przedstawione poglądy i opinie wybitnych ekonomistów tworzą często spójne paradygmaty, będące wykładnią teoretyczną istniejących zjawisk i kontekstów praktycznych. Wydawnictwo Key Text, ul. Wolska 64A, Warszawa tel , 22, , faks wew. 212, kom

3 EKONOMISTA CZASOPISMO POŚWIĘCONE NAUCE I POTRZEBOM ŻYCIA ZAŁOŻONE W ROKU PolskA AkademiA Nauk Komitet Nauk Ekonomicznych Polskie Towarzystwo Ekonomiczne Wydawnictwo Key Text WARSZAWA

4 WydawcY Copyright by POLSKA AKADEMIA NAUK KOMITET NAUK EKONOMICZNYCH Copyright by Polskie Towarzystwo Ekonomiczne Copyright by WYDAWNICTWO KEY TEXT Rada Programowa Marek Belka, Adam Budnikowski, Krzysztof Jajuga, Wacław Jarmołowicz, Mieczysław Kabaj, Eugeniusz Kwiatkowski, Jan Lipiński, Aleksander Łukaszewicz, Wojciech Maciejewski, Jerzy Osiatyński, Stanisław Owsiak, Emil Panek, Krzysztof Porwit, Antoni Rajkiewicz, Andrzej Sławiński, Andrzej Wernik, Jerzy Wilkin (przewodniczący Rady) Michał G. Woźniak Komitet Redakcyjny Marek Bednarski, Bogusław Fiedor, Marian Gorynia, Brunon Górecki, Joanna Kotowicz-Jawor, Barbara Liberska, Adam Lipowski (zastępca redaktora naczelnego), Zbigniew Matkowski (sekretarz redakcji), Elżbieta Mączyńska, Adam Noga, Marek Ratajczak, Eugeniusz Rychlewski, Zdzisław Sadowski (redaktor naczelny), Tadeusz Smuga, Jan Solarz, Andrzej Wojtyna Wydanie publikacji dofinansowane przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Adres Redakcji: Warszawa, Nowy Świat 49, tel oraz 417 Polecamy wersję elektroniczną czasopisma na stronie internetowej zixo.pl Realizacja wydawnicza Wydawnictwo Key Text sp. z o.o. ul. Wolska 64 A, Warszawa tel , , fax wew Nakład 430 egz., ark. wyd. 12,5

5 Spis treści Artykuły Marian GORYNIA: Ewolucja pozycji gospodarki polskiej w gospodarce światowej... Katarzyna ŚLEDZIEWSKA, Bartosz WITKOWSKI: Światowy kryzys gospodarczy a handel międzynarodowy... Andrzej SOPOĆKO: Gra finansowa stagnacja czy wzrost bogatego świata?.. Mi scel la nea Marcin MUCHA: Mechanizm dywergencji gospodarczej w strefie euro... Joanna PRYSTROM: Narodowy system innowacji jako czynnik rozwoju gospodarczego na przykładzie Szwecji... Andrzej B U S Z K O, Mykola VA S H C H E N K O: Bezpośrednie inwestycje zagraniczne na Ukrainie: rola czynników instytucjonalnych... Recenzje i omówienia Michał BRZOZA-BRZEZINA, Polska polityka pieniężna. Badania teoretyczne i empiryczne (rec. Wiesława Przybylska-Kapuścińska)... Liberalne przesłanki polskiej transformacji gospodarczej, red. Wacław Jarmołowicz, Katarzyna Szarzec (rec. Maciej Bałtowski)... Sławomir I. BUKOWSKI, Międzynarodowa integracja rynków finansowych (rec. Małgorzata Janicka) Każ dy ar ty kuł za wie ra stresz cze nie w ję zy ku an giel skim i ro syj skim. * An giel sko ję zycz ne stresz cze nia ar ty ku łów za miesz cza nych w Eko no mi ście są re je strowane w serwisie: International Bibliography of the Social Sciences (IBSS): oraz The Central European Journal of Social Sciences and Humanities : (LISTA FILADELFIJSKA)

6

7 Con tents Ar tic les Marian G O RY N I A: The Evolution of Poland s Position in the World Economy Katarzyna ŚLEDZIEWSKA, Bartosz WITKOWSKI: Global Economic Crisis and International Trade... Andrzej SOPOĆKO: Financial Game: Stagnation or Growth of the Rich World? Mi scel la nea Marcin MUCHA: The Mechanism of Economic Divergence in the Euro Area. Joanna PRYSTROM: National Innovation System as the Factor of Economic Development: the Case of Sweden... Andrzej BUSZKO, Mykola VASHCHENKO: Foreign Direct Investment in Ukraine: the Role of Institutional Factors.... Book Reviews Michał BRZOZA-BRZEZINA, Polska polityka pieniężna. Badania teoretyczne i empiryczne (Poland s Monetary Policy: Theoretical and Empirical Research) (rev. Wiesława Przybylska-Kapuścińska)... Liberalne przesłanki polskiej transformacji gospodarczej (Liberal Premises of Economic Transformation in Poland), eds. Wacław Jarmołowicz, Katarzyna Szarzec (rev. Maciej Bałtowski)... Sławomir I. B U KO W S K I, Międzynarodowa integracja rynków finansowych (International Integration of Financial Markets) (rev. Małgorzata Janicka) Each ar tic le is fol lo wed by a sum ma ry in En glish and Rus sian. * Abstracts of Ekonomista are reproduced in the International Bibliography of the Social Sciences (IBSS): and The Central European Journal of Social Sciences and Humanities : cejsh.icm.edu.pl

8

9 Содержание Статьи Мариан ГОРЫНЯ: Эволюция позиции Польши в мировой экономике... Катажина СЛЕДЗЕВСКА, Бартош ВИТКОВСКИ: Экономический кризис и международная торговля.... Анджей СОПОЦЬКО: Финансовая игра стагнация или рост богатого мира?. Разное Марцин МУХА: Механизм экономической дивергенции в зоне евро... Иоанна ПРЫСТР ОМ: Национальная система инноваций как фактор экономического развития на примере Швеции... Анджей БУШКО, Миколай ВАЩЕНКО: Прямые иностранные инвестиции в Украине: роль институциональных факторов... Рецензии и обсуждения Михал БЖОЗА-БЖЕЗИНА, Польская денежная политика. Теоретические и эмпирические исследования (рец. Веслава Пшибыльска-Капусциньска)... Либеральные предпосылки польской экономической трансформации, ред. Вацлав Ярмолович, Катажина Шажец (рец. Мачей Балтовски)... Славомир И. БУКОВСКИ: Международная интеграция финансовых рынков (рец. Малгожата Яницка) Каждая статья сопровождается резюме на английском и руском языках. * Содержание и резюме статей, помещаемых в Экономисте, регистрируютсяв библиографическом сервисе International Bibliography of the Social Sciences (IBSS): a также в The Central European Journal of Social Sciences and Humanities :

10

11 A R T Y K U Ł Y Marian Gorynia * Ewolucja pozycji gospodarki polskiej w gospodarce światowej Wstęp Celem artykułu jest identyfikacja i ocena najważniejszych zmian i prawidłowości, jakie wystąpiły w sferze znaczenia gospodarki polskiej w gospodarce światowej w latach W szczególności chodzi o dokonanie przybliżonego pomiaru zmian roli Polski w międzynarodowej współpracy gospodarczej. W artykule nie podejmuje się próby określenia i szczegółowego wyjaśnienia przyczyn zidentyfikowanych tendencji. Zaobserwowane prawidłowości są wypadkową oddziaływania skomplikowanego splotu czynników, takich jak internacjonalizacja i globalizacja, transformacja gospodarek posocjalistycznych, wyłanianie się gospodarek wschodzących itp. Ustalenie precyzyjnych zależności przyczynowo-skutkowych pomiędzy tymi czynnikami a zauważonymi tendencjami, określenie kierunku tych zależności, a także pomiar ich siły stanowiłyby zadanie wykraczające poza ramy niniejszego artykułu. W prowadzonym rozumowaniu przyjęto następujące założenia upraszczające: 1. Uwagę ograniczono do rozważań o charakterze makroekonomicznym, co implikuje m.in. rezygnację z analizy uwzględnionych zmiennych w przekroju branżowym, geograficznym itp., a tym bardziej powoduje konieczność abstrahowania od wymiaru mikroekonomicznego omawianych procesów. 2. Analizie podlegają podstawowe dane opisujące międzynarodową pozycję gospodarki polskiej na tle gospodarki światowej oraz, w wybranych przypadkach, na tle gospodarek innych krajów. Zmienne uwzględnione w analizie to: produkt krajowy brutto, eksport, import, zagraniczne inwestycje bezpośrednie wychodzące i zagraniczne inwestycje bezpośrednie przychodzące. Taki dobór * Prof. dr hab. Marian Gorynia Katedra Strategii i Polityki Konkurencyjności Międzynarodowej, Wydział Gospodarki Międzynarodowej, Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu;

12 404 Marian Gorynia zmiennych wynika z dwóch okoliczności: po pierwsze, wybrane szeregi czasowe opisują syntetycznie jeden z najważniejszych aspektów współczesnej gospodarki światowej, a mianowicie procesy internacjonalizacji i globalizacji; po drugie, chodziło o ograniczenie objętości artykułu. Przedstawiony dobór zmiennych jest równoznaczny z poczynieniem znacznych uproszczeń. W takim ujęciu możliwe jest uzyskanie wyłącznie ogólnego obrazu w wybranym obszarze badań. 3. Okres analizy obejmuje lata Początek rozpatrywanego okresu stanowi rok rozpoczęcia transformacji gospodarki polskiej z centralnie administrowanej gospodarki socjalistycznej w gospodarkę rynkową. Koniec badanego okresu to ostatni rok, za który dostępne są dane uwzględnione w analizie. 4. Dane dotyczące produktu krajowego brutto, eksportu i importu oraz zagranicznych inwestycji bezpośrednich są wyrażone w cenach bieżących. Wykorzystanie takich danych wynika z ich dostępności w statystykach międzynarodowych. Wadą takiego podejścia jest abstrahowanie od procesów inflacyjnych i zmian relacji kursów walutowych. Wydaje się jednak, że wynikające z tego uproszczenia nie zniekształcają w istotny sposób zarysowanych tendencji. Do podjęcia refleksji nad zasygnalizowanym w tytule zagadnieniem skłaniają zmiany zachodzące w układzie sił w gospodarce światowej. Sporządzane w tym zakresie analizy najczęściej ogniskują uwagę na głównych graczach światowej sceny gospodarczej (Stany Zjednoczone, Chiny, Japonia, Niemcy itd.); mniej uwagi poświęca się natomiast państwom o średnim znaczeniu, takim jak Polska. Prowadzona w tym artykule analiza wpisuje się w dwie szersze tendencje charakteryzujące procesy gospodarcze w skali świata w rozpatrywanym dwudziestoleciu , a mianowicie globalizację i transformację gospodarek postsocjalistycznych. Globalizacja jest procesem pojmowanym w zróżnicowany sposób przez różnych autorów (por. np. [Brown 1992, Dicken 1992, Ohmae 1995, Parker 1998, Streeten 2001, Gorynia 2002, Stiglitz 2002, Milward 2003, Making Globalization 2003, Bhagwati 2004]). Nie wnikając szerzej w spory definicyjne, w tym artykule przyjmuje się, iż najważniejszymi przejawami procesów internacjonalizacji i globalizacji jest rozwój handlu międzynarodowego i zagranicznych inwestycji bezpośrednich. W tym miejscu należy podkreślić, że wpływ internacjonalizacji i globalizacji na kraje transformujące gospodarki był szczególny ze względu na fakt, iż kraje te po trwaniu przez kilka dziesięcioleci w systemie ekonomicznej autarkii zaczęły w 1990 r. przyspieszoną integrację z gospodarką światową i w ten sposób transformacja systemu ekonomicznego zbiegła się z intensyfikacją ich udziału w procesach globalizacji [Gorynia, Wolniak 2002]. Wzrastająca rola kapitału zagranicznego i wymiany z zagranicą w rozwoju gospodarczym stanowiła cechę charakterystyczną nie tylko w krajach transformacji postocjalistycznej, ale także w tzw. gospodarkach wyłaniających się (emerging economies) [Economic Transformation 1998].

13 Katarzyna Śledziewska * Bartosz Witkowski ** Światowy kryzys gospodarczy a handel międzynarodowy Wprowadzenie Celem artykułu jest analiza znaczenia i wpływu kryzysu gospodarczego w 2009 r. na makroekonomiczne czynniki determinujące rozwój wymiany handlowej na świecie. Okres przed i po 2009 r. był pod tym względem dość niezwykły. W roku 2008 gospodarka światowa zanotowała najwyższe w historii obroty handlowe były one ponad 2,5-krotnie wyższe od obrotów z początku XXI w. Natomiast w 2009 r. nastąpił gwałtowny spadek obrotów handlowych o 23%, po którym nastąpił ich ponowny wzrost o 21% (rys. 1). Kryzys miał charakter globalny, jednak poszczególne kraje odczuły go w różnym stopniu, przy czym różnice wydają się związane z poziomem rozwoju gospodarczego poszczególnych państw. W roku 2009 handel krajów rozwiniętych zmniejszył się średnio o 24%, krajów rozwijających się o 20%, a krajów będących w fazie transformacji aż o 34%. W roku 2010 handel krajów rozwiniętych wzrósł o 21%, krajów rozwijających się o 28%, krajów będących w fazie transformacji o 25%. Opisywane zmiany doprowadziły do wzmocnienia pozycji gospodarek krajów rozwijających weksporcie światowym (rys. 2). W historii powojennej nie odnotowano do tej pory tak gwałtownych spadków, a następnie wzrostów wymiany handlowej w dwóch następujących po sobie latach: nie zaobserwowano wcześniej, aby w okresie trudnej sytuacji na rynku handel światowy wykazał tak wysoką wrażliwość na załamanie gospodarcze, a jednocześnie, aby w kolejnym roku zaistniała możliwość porównywalnie wysokiego wzrostu obrotów handlowych. Świadczy to niewątpliwie o zmieniającym się charakterze i uwarunkowaniach handlu światowego w XXI w.: następuje in- * Dr Katarzyna Śledziewska Wydział Nauk Ekonomicznych, Uniwersytet Warszawski; ** Dr Bartosz Witkowski Kolegium Analiz Ekonomicznych, Szkoła Główna Handlowa;

14 428 Katarzyna Śledziewska, Bartosz Witkowski tegracja gospodarki światowej, przede wszystkim ze względu na procesy globalizacji i postęp technologiczny. W efekcie spowolnieniu wzrostu gospodarczego towarzyszy spadek popytu na import we wszystkich praktycznie regionach świata, co wzmacnia jeszcze efekty w całej gospodarce światowej. Podobnie sam proces wychodzenia z kryzysu jest bardziej dynamiczny i dotyczy całej gospodarki światowej. 18,0 16,0 14,0 12,0 10,0 8,0 6,0 4,0 2,0 0 Rysunek 1 Eksport 18,0 światowy w latach (w bln USD) 16,0 14,0 12,0 10,0 8,0 6,0 4,0 2,0 0 Źródło: (data wejścia ). Rysunek Zmiany udziału w eksporcie światowym analizowanych grup krajów (w punktach procentowych) Kraje rozwinięte Kraje rozwinięte raje transformacji Kraje transformacji 2010/ / / /2008 Kraje rozwijające się aje rozwijające się 3,0% 2,0% 1,0% 0,0% 1,0% 2,0% 3,0% 3,0% 2,0% 1,0% 0,0% 1,0% 2,0% 3,0% Źródło: (data wejścia ). W wieku XXI nastąpił ponadto wzrost znaczenia łańcuchów dostaw w handlu ogółem. Spadek handlu lub jego wzrost nie jest już tylko kwestią zmiany w obrotach handlowych pomiędzy krajem produkcji i krajem konsumpcji. Obecnie w procesie produkcyjnym jednego produktu może uczestniczyć wiele krajów,

15 Andrzej SopoĆko * Gra finansowa stagnacja czy wzrost bogatego świata? Wstęp W czasach, gdy rynek finansowy był odwzorowaniem procesów realnych, łatwo sprawdzały się równania bilansowe typu PC = MV. Rynek nie kreował bowiem bytów wirtualnych, takich jak instrumenty pochodne, a pieniądz w ograniczonym stopniu grzęzł w przymusowych poczekalniach, takich jak rezerwy bankowe, depozyty zabezpieczające itp. Z chwilą, gdy rynek finansowy stawał się bytem coraz bardziej niezależnym, czyli oderwanym od procesów realnych (materialnych), wspomniana zależność traciła coraz bardziej na znaczeniu. Ściślej rzecz biorąc prawa jej strona stawała się coraz bardziej niestabilna (zmiany V). Tymczasem lewa strona równania, odpowiadająca za procesy realne, pozostawała względnie stabilna. Procesy materialne mają bowiem naturalną inercję, nie daje się ich przyspieszać czy hamować naciśnięciem klawisza komputerowego, nawet jeśli jest to komputer banku centralnego. O wiele wolniej od zjawisk finansowych wpadają we fluktuacje. Poza grupą masowych dóbr giełdowych ich ceny mają też mniejsze skoki wartości. W globalnym systemie finansowym zaszła jednak tak głęboka rewolucja techniczna, że prawie w jednej chwili zasoby finansowe rzędu 1% światowego PKB lub więcej mogą być przerzucane między różnymi rynkami terytorialnymi, towarowymi (np. z ropy naftowej na pszenicę) czy walutami (np. z dolara na franka szwajcarskiego). Co więcej mogą nieoczekiwanie uwolnić się z zasobów, przekształcając się w strumień popytu, lub odwrotnie. Niniejszy artykuł stara się wykazać istnienie dwu ważnych zjawisk w gospodarce krajów wysoko rozwiniętych. Pierwszym jest niestabilność przepływów finansowych, wynikających z rozszerzającego się zakresu gry na instrumentach rynku kapitałowego i pieniężnego. Drugim zjawiskiem jest naturalny, nieunikniony proces rozejścia się quasi-liniowego trendu określającego możliwości wzrostu wydaj- * Prof. dr hab. Andrzej Sopoćko Instytut Nauk Ekonomicznych Pan; wz.uw.edu.pl

16 450 Andrzej Sopoćko ności pracy z trendem słabnącego przyrostu konsumpcji prywatnej. Wynikają z tego nowe oczekiwania w stosunku do konsumpcji publicznej. 1. Rosnąca niestabilność strumieni pieniężnych; rola instrumentów pochodnych w globalnym systemie finansowym W XIX w. świat wkroczył w drugi, po siedemnastowiecznej erze podbojów i cenowych rewolucji, okres niestabilności. Tym razem był on wywołany wielkimi zmianami techniki, które powodowały dynamiczne i często niespójne wahania popytu i podaży. Trwało to praktycznie do Wielkiego Kryzysu, kiedy J.M. Keynes odkrył, że falowaniu popytu i podaży można przeciwdziałać stabilizującym ssaniem popytu przez odpowiednie zasilenia w pieniądz systemu bankowego. System finansowy był wówczas stabilny, a dla realizacji wzrostu wystarczyło, aby niewielka presja inflacyjna zabezpieczała przed niedostatkami popytu. Rzeczywistość pokazała, że nie jest to rozwiązanie dobre na trudne czasy, czyli na okresy szoków podażowych i rewolucji cenowych. Lata 70. wykazały, że w momentach niezbędnej restrukturalizacji, dostosowującej gospodarkę do nowych warunków (droga ropa naftowa), kuracja poprzez dodatkowy popyt powoduje przede wszystkim dodatkową inflację. Względny dostatek pieniądza rozleniwia, a w takich warunkach niezbędne są ogromne wysiłki, prowadzące do przewartościowania strategii gospodarczych i przestrojenia systemu wytwarzania. Bez twardego finansowania, polegającego na ograniczonym i niezbyt dynamicznym zasilaniu w pieniądz, wewnętrzne zmiany systemu wytwarzania będą za słabe jak na istniejące potrzeby. Tę tezę niewątpliwie potwierdzały fakty. Generowany w rozwiniętych krajach pieniądz nie wpływał w widoczny sposób na wzrost gospodarczy, poprowadził za to do wysokiej inflacji. To, co się działo w latach 70., dawało mocne podstawy monetaryzmowi M. Friedmana, nieuznającego kreatywnej dla gospodarki właściwości dodatkowych strumieni pieniężnych. Obie teorie są obecnie niezwykle wartościowe, ponieważ pozwalają rozumieć działanie sytemu finansowego gospodarki i, jak się wydaje, dawały mądre rekomendacje dla polityki gospodarczej. Gospodarka jednak od tego czasu bardzo się zmieniła i to od strony, która była przed trzydziestoma laty raczej nie do przewidzenia. Niezwykłą ewolucję przeszedł sam system finansowy i to w sposób, którego raczej nikt się nie spodziewał. Narzędzia monetarne i reakcja na nie gospodarki mają swoja inercję. System wytwarzania i konsumpcji reaguje na nie dość wolno. Natomiast wydarzenia w sferze stricte finansowej zachodzą coraz szybciej. Powstaje problem, jak postępować w sytuacjach, gdy system finansowy generuje wahania na tyle szybkie, że nie jest w stanie przeciwstawić się im bank centralny. Teoretycznie działać można bardzo prędko (dokonywać operacji REPO, sprzedawać i kupować waluty). Każda taka operacja musi być poprzedzona ana-

17 M I S C E L L A N E A MARCIN MUCHA * Mechanizm dywergencji gospodarczej w strefie euro Wstęp Niniejszy artykuł koncentruje się na podstawowym problemie wspólnego obszaru walutowego, w tym przypadku Unii Gospodarczej i Walutowej (UGiW), potocznie zwanej strefą euro. Celem analizy jest próba odpowiedzi na pytanie: czy wspólna waluta sprzyja konwergencji, czy też może prowadzić do dywergencji gospodarczej wewnątrz unii monetarnej? Przedstawiony niżej mechanizm oraz przytoczone dane sugerują, że dla części członków strefy euro uczestnictwo we wspólnym obszarze walutowym może być źródłem problemów gospodarczych i postępującej dywergencji wewnątrz unii walutowej. Analizę przeprowadzono na podstawie danych dla wybranych państw strefy euro. 1. Założenia teorii wspólnych obszarów walutowych Za twórcę teorii optymalnych obszarów walutowych uznaje się R.A. Mundella [1961]. W ostatnim półwieczu zagadnienie optymalnych obszarów walutowych było podejmowane w literaturze wielokrotnie. Strefa euro była tworzona na podstawie fundamentalnych założeń tej teorii. Do podstawowego zbioru założeń, warunkujących długookresowe powodzenie integracji walutowej, należą m.in.: doskonała mobilność siły roboczej i kapitału, pełna synchronizacja cykli koniunkturalnych oraz zbieżne tempo wzrostu gospodarczego i inflacji. Spełnienie tych założeń ma prowadzić do konwergencji gospodarczej państw wchodzących w skład wspólnego obszaru walutowego i stanowi warunek konieczny dla niezakłóconego podążania poszczególnych krajów po własnej ścieżce zrównoważonego rozwoju. Aby odpowiedzieć na zadane we wstępie pytanie, należy dokonać weryfikacji powyższych założeń, które zgodnie z przyjętą teorią determinują konwergencję wewnątrz unii monetarnej. Jeżeli nie są one spełnione, oznaczać to może brak konwergencji lub dywergencję. Zjawiska te powinny znajdować potwierdzenie w rzeczywistości, tj. w danych statystycznych. Takie podejście metodologiczne przyjęto w niniejszej analizie. W celu wykazania możliwości dywergencji w istniejącym wspólnym obszarze walutowym został przedstawiony * Marcin Mucha doktor nauk ekonomicznych Szkoła Główna Handlowa w Warszawie,

18 488 Miscellanea mechanizm, który może mieć negatywny skutek w rozwoju gospodarczym wewnątrz strefy euro. Przedstawiane zależności próbuję potwierdzić danymi empirycznymi. 2. Mechanizm potencjalnej dywergencji w Unii Gospodarczej i Walutowej Rzeczą raczej niebudzącą kontrowersji jest fakt, że poszczególne państwa strefy euro charakteryzują się zróżnicowaną dynamiką PKB. To, że poszczególne gospodarki rozwijają się w różnym tempie, wynika zarówno z początkowego, jak i bieżącego poziomu potencjalnej produkcji na 1 mieszkańca. Jest to uwarunkowane niejednakowymi zasobami kapitału oraz siły roboczej, które z kolei są uzależnione m.in. od sytuacji demograficznej i poziomu skumulowanych oszczędności w danej gospodarce. Na wzrost gospodarczy, w szerszym sensie, wpływają również czynniki socjologiczne i kulturowe 1. Oczywiście, są one niemierzalne, ale wpływają na tempo wzrostu i poziom produkcji na mieszkańca. Ogół powyższych uwarunkowań skutkuje zróżnicowaniem tempa wzrostu PKB w poszczególnych krajach strefy euro, co zostało pokazane na rysunku 1 oraz w tabeli 1. Austria Francja Holandia Niemcy Grecja Irlandia Włochy Portugalia Hiszpania Strefa euro Rysunek 1 Średnie roczne tempo wzrostu PKB w wybranych krajach strefy euro w latach , i (w %) 2,0 0,0 2,0 4,0 6,0 8,0 10,0 Średnia stopa wzrostu PKB Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych z Eurostatu. 1 Np. w krajach takich jak Niemcy i Holandia, gdzie znaczna część społeczeństwa jest protestantami, istnieje przeświadczenie, że praca człowieka uszlachetnia, a kumulacja oszczędności i bogacenie się nie jest grzechem. Wydaje się, że podejście do tych zagadnień w społeczeństwach południowej Europy jest nieco odmienne.

19 M I S C E L L A N E A Joanna Prystrom * Narodowy system innowacji jako czynnik rozwoju gospodarczego na przykładzie Szwecji Wstęp W ostatnich dekadach można zaobserwować ogromny wzrost znaczenia innowacji w procesach gospodarczych. Co istotne, proces ten odnosi się do wielu sfer życia, wpływając nie tylko na dynamikę rozwoju, ale również na postrzeganie przyszłych tendencji gospodarczych i społecznych. Przedsiębiorstwo, aby się rozwijać, potrzebuje innowacji. Firmom, które tego nie zauważają, grozi stagnacja i w konsekwencji eliminacja z rynku. Dzięki innowacyjności podmiot gospodarczy staje się bardziej konkurencyjny. W rezultacie skłania to jego konkurentów do podejmowania podobnych działań, czyli poszukiwania i wdrażania innowacji oraz dążenia do podniesienia konkurencyjności. Tego typu rywalizacja z kolei przekłada się na wzrost pozycji i zdolności konkurencyjnej całej gospodarki. Sprawnie funkcjonujący system innowacji (jako jeden z wielu czynników) warunkuje innowacyjność podmiotów gospodarczych. To z kolei daje szansę ich rozwoju, możliwość tworzenia nowych miejsc pracy, a tym samym podnosi kondycję całej gospodarki. Celem artykułu jest przedstawienie systemu innowacji w Szwecji, która jest postrzegana obecnie za jedną z najbardziej innowacyjnych i konkurencyjnych gospodarek na świecie. Ponadto autorka pragnie podkreślić istotę determinant sukcesu szwedzkiego systemu innowacji, który warunkując innowacyjność szwedzkiej gospodarki, podnosi jej pozycję gospodarczą na arenie międzynarodowej. 1. Istota systemu innowacji Krajowy (zwany również narodowym) system innowacji obejmuje instytucje sfery nauki, przedsiębiorstwa i organizacje sfery przemysłu i usług oraz szereg powiązań organizacyjnych, prawnych, finansowych i informacyjnych. Polityka innowacyjna państwa powinna być czynnikiem usprawniającym przebieg innowacji [Ciborowski 2004]. Poprzez system innowacji rozumie się sieć organizacji, osób i instytucji, które opracowują i wdrażają nowe technologie, co skutkuje innowacyjnością gospodarki i wzrostem * Dr Joanna Prystrom Katedra Ekonomii i Nauk Społecznych, Wydział Zarządzania, Politechnika Białostocka,

20 500 Miscellanea gospodarczym. System innowacji jest traktowany jako narzędzie wspomagające realizację programów wchodzących w skład polityki innowacyjnej. Podkreśla się przy tym znaczenie współpracy pomiędzy naukowcami, sferą biznesu a polityką, gdzie innowacyjność jest postrzegana jako jeden z ważniejszych czynników warunkujących dobrą kondycję gospodarki [Marklund i in. 2004]. Inne ujęcie narodowego systemu innowacji sprowadza się do całokształtu powiązanych ze sobą instytucjonalnych i strukturalnych czynników w gospodarce narodowej i społeczeństwie, które generują, selekcjonują i wchłaniają innowacje [Jasiński 2006]. Poszczególne elementy składowe krajowego systemu innowacji są determinowane przez wiele czynników, do których można zaliczyć [Kukliński 1995]: 11 czynniki społeczne i kulturowe doświadczenia historyczne, systemy wartości, edukacja, kultura; decydują one o jakości kapitału ludzkiego, stanowiącego główny motor rozwoju gospodarczego; 11 czynniki ekonomiczne perspektywy ekonomiczne i techniczne, konkurencyjność; 11 czynniki technologiczne trendy w technice i technologii, formy powiązań kooperacyjnych, dostęp do nowości technologicznych; 11 czynniki polityczne i prawne określają ogólne warunki działania poszczególnych składników systemu, głównie instytucji rządowych prowadzących politykę innowacyjną; 11 czynniki międzynarodowe kształtują relacje systemu innowacyjnego z innymi systemami, współpraca międzynarodowa dotycząca sfery B+R. Celem systemu innowacyjnego jest generowanie, dyfuzja oraz wykorzystanie technologii. Oddziaływanie tego systemu obejmuje poziom krajowy, regionalny i lokalny, wszędzie tam, gdzie pojawia się aktywność innowacyjna [Carlsson i in. 1999]. W związku z tym narodowy system innowacji może być definiowany jako zbiór instytucji i podmiotów, których jednym z kluczowych celów jest dążenie do rozwoju oraz dyfuzji nowych technologii i innowacji. Jednostki te, kształtujące innowacyjność gospodarki, zakładają wsparcie tych działań przez rządy i ich politykę. Istotny nacisk kładzie się również na współpracę pomiędzy podmiotami i instytucjami w celu kreowania, przechowywania i transferu wiedzy, umiejętności oraz odkryć naukowych, które ściśle wiążą się z kwestią nowych technologii i innowacjami [Metcalfe 1995]. System innowacyjny składa się z kilku części (planowanie, infrastruktura i zasoby) oraz czynników determinujących jego funkcjonowanie (dostawcy technologii, zapotrzebowanie na daną technologię i tzw. mechanizmy wiążące) (zob. tab. 1). Struktura Narodowego Systemu Innowacji opiera się na trzech czynnikach. Wśród nich wyróżnia się zapotrzebowanie na określoną technologię, dostawców poszukiwanych technologii oraz tzw. mechanizmy łączące. Istotną funkcję odgrywają także kluczowe komponenty systemu, do których zalicza się planowanie, infrastrukturę i źródła innowacji technologicznych. Planowanie odnosi się do każdego rodzaju planowania strategicznego, które porusza trzy wspomniane siły napędzające system. Infrastruktura dotyczy zarówno jednostek realizujących działalność B+R, jej odbiorców, jak również mechanizmów łączących. Trzeci komponent systemu to zasoby, który obejmuje programy finansujące i wspierające aktywność innowacyjną [Kayal 2008]. Systemy innowacji są otwartymi i dynamicznymi mechanizmami, gdzie poszczególne elementy powinny funkcjonować swobodnie, lecz również ściśle ze sobą współgrać i na siebie oddziaływać. Sukces systemu innowacji zależy w znacznej mierze od integracji i współpracy pomiędzy komponentami i mechanizmami napędzającymi, z których jedne odpowiadają za tworzenie wiedzy i innowacji, drugie za dyfuzję, a jeszcze inne za wykorzystanie efektów opracowanych innowacji [Kayal 2008].

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA. CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: EKONOMIA STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Ekonomia pytania podstawowe 1. Cele i przydatność ujęcia modelowego w ekonomii 2.

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne...

SPIS TREŚCI. 1.5. Funkcje funduszy inwestycyjnych w gospodarce... 32 1.6. Szanse i zagrożenia inwestowania w fundusze inwestycyjne... SPIS TREŚCI Wstęp......................................................... 9 Rozdział 1. Pojęcie i istota funduszu inwestycyjnego.................. 13 1.1. Definicja funduszu inwestycyjnego...............................

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty piąty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (IV kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY

PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY UNIWERSYTET EKONOMICZNY w POZNANIU Paweł Śliwiński PRZEPŁYWY KAPITAŁU MIĘDZYNARODOWEGO A WZROST GOSPODARCZY w krajach Europy Srodkowo-Wschodniej w latach 1994-2008 B 380901 WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej

Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej Plan wykładu 8 Równowaga ogólna w małej gospodarce otwartej 1. Model Mundella Fleminga 2. Dylemat polityki gospodarczej małej gospodarki otwartej 3. Skuteczność polityki monetarnej i fiskalnej w warunkach

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski

Spis treści: Wstęp. ROZDZIAŁ 1. Istota i funkcje systemu finansowego Adam Dmowski Rynki finansowe., Książka stanowi kontynuację rozważań nad problematyką zawartą we wcześniejszych publikacjach autorów: Podstawy finansów i bankowości oraz Finanse i bankowość wydanych odpowiednio w 2005

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro

Spis treści. Wstęp Dariusz Rosati... 11. Część I. Funkcjonowanie strefy euro Spis treści Wstęp Dariusz Rosati.............................................. 11 Część I. Funkcjonowanie strefy euro Rozdział 1. dziesięć lat strefy euro: sukces czy niespełnione nadzieje? Dariusz Rosati........................................

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo

Wykaz skrótów. Słowo wstępne

Wykaz skrótów. Słowo wstępne Wykaz skrótów Słowo wstępne Rozdział pierwszy Pojęcia 1.Początki ekonomii (Marcin Smaga) 2.Definicja ekonomii (Tadeusz Włudyka, Marcin Smaga) 3.Prawidłowości i prawa ekonomiczne (Tadeusz Włudyka, Marcin

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie... 9 SPIS TREŚCI Wprowadzenie... 9 ROZDZIAŁ I Teoretyczne ujęcie innowacji... 11 1. Innowacje-proces innowacyjny-konkurencyjność... 11 2. System innowacyjny na poziomie regionu... 15 3. System innowacyjny a

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski

Studia podyplomowe Mechanizmy funkcjonowania strefy euro finansowane przez Narodowy Bank Polski Załącznik do uchwały nr 548 Senatu Uniwersytetu Zielonogórskiego w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych prowadzonych na Wydziale Ekonomii i Zarządzania Studia podyplomowe Mechanizmy

Bardziej szczegółowo

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego

Janusz Biernat. Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Janusz Biernat Polityka pieniężna w Polsce w warunkach płynnego kursu walutowego Warszawa 2006 Recenzent prof. dr hab. Eugeniusz Mazurkiewicz skład i Łamanie GrafComp s.c. PROJEKT OKŁADKI GrafComp s.c.

Bardziej szczegółowo

CZASOPISMO POŚWIĘCONE NAUCE I POTRZEBOM ŻYCIA ZAŁOŻONE W ROKU 1900. W numerze

CZASOPISMO POŚWIĘCONE NAUCE I POTRZEBOM ŻYCIA ZAŁOŻONE W ROKU 1900. W numerze EKONOMISTA CZASOPISMO POŚWIĘCONE NAUCE I POTRZEBOM ŻYCIA ZAŁOŻONE W ROKU 1900 2013 2 Indeks 357030 ISSN 2299-6184 Cena 49,20 zł (w tym 23% VAT) W numerze Bogusław Fiedor Błędy rynku a błędy państwa regulacja

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty siódmy kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa

Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Monografie i Opracowania 563 Paweł Niedziółka Kredytowe instrumenty a stabilność finansowa Warszawa 2009 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie OFICYNA WYDAWNICZA Spis treści Indeks skrótów nazw własnych używanych

Bardziej szczegółowo

Opis: Z recenzji Prof. Wojciecha Bieńkowskiego

Opis: Z recenzji Prof. Wojciecha Bieńkowskiego Tytuł: Konkurencyjność przedsiębiorstw podsektora usług biznesowych w Polsce. Perspektywa mikro-, mezo- i makroekonomiczna Autorzy: Magdalena Majchrzak Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2012 Opis: Praca

Bardziej szczegółowo

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca

Bardzo dobra Dobra Dostateczna Dopuszczająca ELEMENTY EKONOMII PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Klasa: I TE Liczba godzin w tygodniu: 3 godziny Numer programu: 341[02]/L-S/MEN/Improve/1999 Prowadzący: T.Kożak- Siara I Ekonomia jako nauka o gospodarowaniu

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch

Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia David Begg, Stanley Fisher, Gianluigi Vernasca, Rudiger Dornbusch Makroekonomia jest najczęściej używanym podręcznikiem na pierwszych latach studiów ekonomicznych w większości polskich uczelni.

Bardziej szczegółowo

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna

A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego. I. Gospodarka regionalna TEMATY, KTÓRE STUDENCI WYDZIAŁU ZAMIEJSCOWEGO W ŻYRARDOWIE STAROPOLSKIEJ SZKOŁY WYŻSZEJ POWINNI UMIEĆ OMÓWIĆ W TRAKCIE OBRONY PRAC DYPLOMOWYCH (LICENCJACKICH) A. Z zakresu przedmiotów kształcenia ogólnego

Bardziej szczegółowo

WYRÓWNYWANIE POZIOMU ROZWOJU POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ

WYRÓWNYWANIE POZIOMU ROZWOJU POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ dr Barbara Ptaszyńska Wyższa Szkoła Bankowa w Poznaniu WYRÓWNYWANIE POZIOMU ROZWOJU POLSKI I UNII EUROPEJSKIEJ Wprowadzenie Podstawowym celem wspólnoty europejskiej jest wyrównanie poziomu rozwoju poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Porównanie obecnego kryzysu z roku 2007 z Wielkim Kryzysem z lat 1929-1933 str. 33

Porównanie obecnego kryzysu z roku 2007 z Wielkim Kryzysem z lat 1929-1933 str. 33 Spis treści: Wstęp str. 9 1.Przyczyny wahań cyklicznych Gabriela Wronowska str. 15 Pojęcie i fazy cyklu koniunkturalnego str. 15 Teorie wahań cyklicznych str. 19 Historia wahań cyklicznych str. 29 Porównanie

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Wahania koniunktury gospodarczej Ożywienie i recesja w gospodarce Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 16.04.2012 1. Co to jest koniunktura gospodarcza?

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty szósty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2015 r.) oraz prognozy na lata 2015 2016 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania

1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania Spis treści Wprowadzenie... 9 1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania jego zasobami... 13 1.1. Rola środowiska w procesach społeczno-gospodarczych... 13 1.2. Uwarunkowania zasobowe.

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM

Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM Krzysztof Osiński BIZNES MIĘDZYNARODOWY NA PROGU XXI WIEKU KOMPENDIUM Szczecin, 2010 Spis treści Wstęp... 11 CZĘŚĆ I OD WYMIANY MIĘDZYNARODOWEJ DO GOSPODARKI GLOBALNEJ Rozdział 1 HANDEL MIĘDZYNARODOWY....

Bardziej szczegółowo

ISBN (wersja drukowana) 978-83-7969-062-6 ISBN (wersja elektroniczna) 978-83-7969-090-9

ISBN (wersja drukowana) 978-83-7969-062-6 ISBN (wersja elektroniczna) 978-83-7969-090-9 Joanna Stawska Uniwersytet Łódzki, Wydział Ekonomiczno-Socjologiczny Instytut Finansów, Zakład Bankowości Centralnej i Pośrednictwa Finansowego 90-214 Łódź, ul. Rewolucji 1905 r. nr 39 RECENZENT Mirosław

Bardziej szczegółowo

1.4. Podmioty wspierające przedsiębiorczość w regionie i źródła jej finansowania 22

1.4. Podmioty wspierające przedsiębiorczość w regionie i źródła jej finansowania 22 Wprowadzenie 9 Część I Rozwój regionalny i lokalny w warunkach kryzysu 1. Klimat przedsiębiorczości w rozwoju społeczno-gospodarczym regionu - wyniki badania ankietowego mieszkańców Litwy, Łotwy i Polski

Bardziej szczegółowo

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr Pradeep Kumar pt. The Determinants of Foreign

Recenzja rozprawy doktorskiej mgr Pradeep Kumar pt. The Determinants of Foreign Prof. dr hab. Sławomir I. Bukowski, prof. zw. Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny Im. Kazimierza Pułaskiego w Radomiu Wydział Ekonomiczny Katedra Biznesu i Finansów Międzynarodowych Recenzja rozprawy

Bardziej szczegółowo

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione

SYSTEM FINANSOWY W POLSCE. Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak. Wydanie*drugie zmienione SYSTEM FINANSOWY W POLSCE Redaktorzy naukowi Bogusław Pietrzak Zbigniew Polański Barbara Woźniak Wydanie*drugie zmienione Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2008 Spis treści Przedmowa do drugiego wydania

Bardziej szczegółowo

Katedra Handlu Zagranicznego i Międzynarodowych Stosunków Ekonomicznych powstała w

Katedra Handlu Zagranicznego i Międzynarodowych Stosunków Ekonomicznych powstała w dr hab. prof. US Halina Nakonieczna-Kisiel, dr Jarosław Narękiewicz Katedra Handlu Zagranicznego i Międzynarodowych Stosunków Ekonomicznych Uniwersytet Szczeciński KIERUNKI BADAŃ I DZIAŁALNOŚCI DYDAKTYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty drugi kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce (I kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0

niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 30 0 0 0 0 Studia niestacjonarne 24 0 0 0 0 1. Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Kod kursu Ekonomia stacjonarne ID1106 niestacjonarne IZ2106 Liczba godzin Wykład Ćwiczenia Laboratorium Projekt Seminarium Studia stacjonarne 0 0 0 0 0 Studia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA

REFORMA 2012. Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska. Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA REFORMA 2012 Wprowadzenie do ekonomii Ewelina Nojszewska Podręcznik do nauki zawodu BRANŻA EKONOMICZNA Ilustrator: Jerzy Flisak Podręcznik do nauki zawodu technik ekonomista i innych zawodów z branży ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu magisterskiego na kierunku Ekonomia II stopień PYTANIA NA OBRONĘ

Bardziej szczegółowo

Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej

Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej Jacek Kocerka / Departament Statystyki Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze gospodarczej Łódź / 18 października 2013 Statystyka bilansu płatniczego źródło informacji o nierównowadze

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA REGIONALNA I LOKALNA W POLSCE Autor: red. Zbigniew Strzelecki, Wstęp

GOSPODARKA REGIONALNA I LOKALNA W POLSCE Autor: red. Zbigniew Strzelecki, Wstęp GOSPODARKA REGIONALNA I LOKALNA W POLSCE Autor: red. Zbigniew Strzelecki, Wstęp Podręcznik oddawany do rąk Czytelników jest rezultatem wyników badań Zespołu Katedry Samorządu Terytorialnego i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw

Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw Czynniki wzrostu innowacyjności regionu i przedsiębiorstw prof. dr hab. Krystyna Poznańska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Katedra Zarządzania Innowacjami Poziom innowacyjności Polski na tle UE W raporcie

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ Tytuł: Zarządzanie ryzykiem finansowym w polskich przedsiębiorstwach działających w otoczeniu międzynarodowym Ostatnie dziesięciolecia rozwoju

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna i fiskalna

Polityka pieniężna i fiskalna Polityka pieniężna i fiskalna Spis treści: 1. Ekspansywna i restrykcyjna polityka gospodarcza...2 2. Bank centralny i jego polityka: operacje otwartego rynku, zmiany stopy dyskontowej, zmiany stopy rezerw

Bardziej szczegółowo

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej

Stan i prognoza koniunktury gospodarczej 222 df Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową przedstawia osiemdziesiąty czwarty kwartalny raport oceniający stan koniunktury gospodarczej w Polsce ( kwartał 2014 r.) oraz prognozy na lata 2014 2015 KWARTALNE

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający

Wymagania edukacyjne przedmiot Podstawy ekonomii Dział I Gospodarka, pieniądz. dopuszczający Wymagania edukacyjne przedmiot "Podstawy ekonomii" Dział I Gospodarka, pieniądz. wyróżnić potrzeby ekonomiczne, wymienić podstawowe rodzaje środków zaspokajających potrzeby, rozróżnić podstawowe zasoby

Bardziej szczegółowo

Konsument. na rynku usług. Grażyna Rosa. Redakcja naukowa. Wydawnictwo C.H.Beck

Konsument. na rynku usług. Grażyna Rosa. Redakcja naukowa. Wydawnictwo C.H.Beck Konsument na rynku usług Redakcja naukowa Grażyna Rosa Wydawnictwo C.H.Beck KONSUMENT NA RYNKU USŁUG Autorzy Anna Bera Urszula Chrąchol-Barczyk Magdalena Małachowska Łukasz Marzantowicz Beata Meyer Izabela

Bardziej szczegółowo

Analiza zależności liniowych

Analiza zależności liniowych Narzędzie do ustalenia, które zmienne są ważne dla Inwestora Analiza zależności liniowych Identyfikuje siłę i kierunek powiązania pomiędzy zmiennymi Umożliwia wybór zmiennych wpływających na giełdę Ustala

Bardziej szczegółowo

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów,

- potrafi wymienić. - zna hierarchię podział. - zna pojęcie konsumpcji i konsumenta, - zna pojęcie i rodzaje zasobów, WYMAGANIA EDUKACYJNE PRZEDMIOT: Podstawy ekonomii KLASA: I TH NUMER PROGRAMU NAUCZANIA: 2305/T-5 T-3,SP/MEN/1997.07.16 L.p. Dział programu 1. Człowiek - konsument -potrafi omówić podstawy ekonomii, - zna

Bardziej szczegółowo

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy

Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Makrootoczenie firm w Polsce: stan obecny i perspektywy Prof. dr hab. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Makrootoczenie: Otoczenie polityczne Otoczenie ekonomiczne Otoczenie społeczne Otoczenie technologiczne

Bardziej szczegółowo

Konkurencja i współpraca międzynarodowa. Jan W. Bossak

Konkurencja i współpraca międzynarodowa. Jan W. Bossak Konkurencja i współpraca międzynarodowa. Jan W. Bossak Autor adresuje książkę do Czytelników pragnących lepiej zrozumieć procesy rozwoju gospodarczego we współczesnym świecie. Do studentów, ekonomistów

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej

Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Zarządzanie Zestaw pytań do egzaminu

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO

ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Samer Masri ROZDZIAŁ 7 WPŁYW SZOKÓW GOSPODARCZYCH NA RYNEK PRACY W STREFIE EURO Najbardziej rewolucyjnym aspektem ogólnej teorii Keynesa 1 było jego jasne i niedwuznaczne przesłanie, że w odniesieniu do

Bardziej szczegółowo

ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005

ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005 TOMASZ KUJACZYŃSKI ZMIANY KOSZTÓW PRACY W GOSPODARCE NARODOWEJ POLSKI W ŚWIETLE PRZEPŁYWÓW MIĘDZYGAŁĘZIOWYCH W LATACH 1995 2005 Streszczenie: W artykule omówiono zmiany kosztów pracy zachodzące w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 11

Spis treści. Wstęp... 11 Spis treści Wstęp... 11 Rozdział 1. Pojęcie i znaczenie handlu międzynarodowego... 13 1.1. Elementy handlu zagranicznego... 13 1.1.1. Pojęcie i funkcje handlu zagranicznego... 13 1.1.2. Formy handlu zagranicznego...

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. www.wsip.com.pl

Spis treêci. www.wsip.com.pl Spis treêci Jak by tu zacząć, czyli: dlaczego ekonomia?........................ 9 1. Podstawowe pojęcia ekonomiczne.............................. 10 1.1. To warto wiedzieć już na początku.............................

Bardziej szczegółowo

Finanse i Rachunkowość

Finanse i Rachunkowość Wydział Nauk Ekonomicznych i Technicznych Państwowej Szkoły Wyższej im. Papieża Jana Pawła II w Białej Podlaskiej Zestaw pytań do egzaminu licencjackiego na kierunku Finanse i Rachunkowość 1 Zestaw pytań

Bardziej szczegółowo

Romuald Poliński Janusz Biernat. Polityka. pieniężna Polski ORIENTACJE I UWARUNKOWANIA. ALMAMER wydawnictwo

Romuald Poliński Janusz Biernat. Polityka. pieniężna Polski ORIENTACJE I UWARUNKOWANIA. ALMAMER wydawnictwo Romuald Poliński Janusz Biernat Polityka pieniężna Polski ORIENTACJE I UWARUNKOWANIA ALMAMER wydawnictwo RECENZENCI NAUKOWI prof. zw. dr hab. Zdzisław Bombera prof. dr hab. Jerzy Telep REDAKCJA I KOREKTA

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Pod red. Romana Milewskiego - Elementarne zagadnienia ekonomii. Spis treści

Księgarnia PWN: Pod red. Romana Milewskiego - Elementarne zagadnienia ekonomii. Spis treści Księgarnia PWN: Pod red. Romana Milewskiego - Elementarne zagadnienia ekonomii Spis treści Od autorów....................................... 13 Rozdział I. Podstawowe pojęcia i przedmiot ekonomii..............

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Praca zbiorowa pod red. Romana Milewskiego Elementarne zagadnienia ekonomii

Księgarnia PWN: Praca zbiorowa pod red. Romana Milewskiego Elementarne zagadnienia ekonomii Księgarnia PWN: Praca zbiorowa pod red. Romana Milewskiego Elementarne zagadnienia ekonomii Od autorów Rozdział I. Podstawowe pojęcia i przedmiot ekonomii 1. Czym się zajmuje ekonomia? 2. Potrzeby ludzkie,

Bardziej szczegółowo

SIECI BIZNESOWE A PRZEWAGA KONKURENCYJNA PRZEDSIĘBIORSTW ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH

SIECI BIZNESOWE A PRZEWAGA KONKURENCYJNA PRZEDSIĘBIORSTW ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH Milena Ratajczak-Mrozek SIECI BIZNESOWE A PRZEWAGA KONKURENCYJNA PRZEDSIĘBIORSTW ZAAWANSOWANYCH TECHNOLOGII NA RYNKACH ZAGRANICZNYCH WYDAWNICTWO UNIWERSYTETU EKONOMICZNEGO W POZNANIU POZNAŃ 2010 SIECI

Bardziej szczegółowo

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu

Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Dynamiczna zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości wspólnej jako nowego podejścia do społecznej odpowiedzialności biznesu Rozprawa doktorska napisana pod kierunkiem naukowym prof. dr hab. Tomasz

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII

WYZWANIA NA RYNKU ENERGII BLOK TEMATYCZNY: Zrównoważone finansowanie infrastruktury WYZWANIA NA RYNKU ENERGII Nowe oferty dostawców i zmienione zachowania użytkowników dr Andrzej Cholewa dr Jana Pieriegud Sopot, 26 czerwca 2013

Bardziej szczegółowo

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035

Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Mirosław Gronicki MAKROEKONOMICZNE SKUTKI BUDOWY I EKSPLOATACJI ELEKTROWNI JĄDROWEJ W POLSCE W LATACH 2020-2035 Krynica - Warszawa - Gdynia 5 września 2013 r. Uwagi wstępne 1. W opracowaniu przeanalizowano

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Podstawy ekonomii Kierunek: Inżynieria Środowiska Rodzaj przedmiotu: treści ogólnych, moduł Rodzaj zajęć: wykład Profil kształcenia: ogólnoakademicki Poziom kształcenia: I stopnia Liczba

Bardziej szczegółowo

Zmiany na ekonomicznej mapie świata

Zmiany na ekonomicznej mapie świata Zmiany na ekonomicznej mapie świata Ryszard Petru Główny Ekonomista BRE Banku, Dyrektor Banku ds. Strategii i Nadzoru Właścicielskiego Starogard Gdański, 22.10.2010 1 Agenda Wschodząca Azja motorem światowego

Bardziej szczegółowo

Polska gospodarka - trendy i prognozy-

Polska gospodarka - trendy i prognozy- Polska gospodarka - trendy i prognozy- Mirosław Gronicki Jerzy Hausner Gdynia, 9 października 2009 r. Plan wystąpienia 1. Otoczenie makroekonomiczne. 2. Wewnętrzne przyczyny spowolnienia gospodarczego.

Bardziej szczegółowo

RAPORT SPECJALNY EUR/PLN w świetle bieżącej polityki EBC

RAPORT SPECJALNY EUR/PLN w świetle bieżącej polityki EBC EUR/PLN W ŚWIETLE BIEŻĄCEJ POLITYKI EBC Luzowanie ilościowe w strefie euro jak dotąd sprzyjało aprecjacji złotego wobec wspólnej waluty. Pomimo chwilowego rozczarowania rynków finansowych skromną skalą

Bardziej szczegółowo

Studia II stopnia (magisterskie) rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Międzynarodowe stosunki gospodarcze

Studia II stopnia (magisterskie) rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Międzynarodowe stosunki gospodarcze rok akademicki 2014/2015 Wybór promotorów prac dyplomowych na kierunku Międzynarodowe stosunki gospodarcze Katedry zasilające tzw. minimum kadrowe dla kierunku MSG (Wydział NE) Katedra Gospodarki Przestrzennej

Bardziej szczegółowo

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Makroekonomia II na kierunku Zarządzanie

OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Makroekonomia II na kierunku Zarządzanie OPISU MODUŁU KSZTAŁCENIA (SYLABUS) dla przedmiotu Makroekonomia II na kierunku Zarządzanie I. Informacje ogólne 1. Nazwa modułu : Makroekonomia II 2. Kod modułu : MEKOII (10-MEKOII-z2-s; 10-MEKOII-z2-ns)

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat.

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat. Bilans płatniczy zestawienie (dochody wpływy kontra wydatki płatności) wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami (gospodarką krajową) a nierezydentami (zagranicą) w danym okresie. Jest on sporządzany

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA PODATKOWA UNII EUROPEJSKIEJ

KONKURENCJA PODATKOWA UNII EUROPEJSKIEJ Leokadia Oręziak KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW w ramach UNII EUROPEJSKIEJ Implikacje dla Polski Warszawa 2007 SPIS TREŚCI Wstęp...........................................................

Bardziej szczegółowo

KONKURENCYJNOŚĆ FIRM REGIONU ŁÓDZKIEGO NA RYNKACH MIĘDZYNARODOWYCH.

KONKURENCYJNOŚĆ FIRM REGIONU ŁÓDZKIEGO NA RYNKACH MIĘDZYNARODOWYCH. Konferencja naukowa Oddziału Łódzkiego PTE Franciszek Sitkiewicz KONKURENCYJNOŚĆ FIRM REGIONU ŁÓDZKIEGO NA RYNKACH MIĘDZYNARODOWYCH. W dniach 9 i 10 czerwca 2006r. w hotelu MOŚCICKI w Spale odbyła się

Bardziej szczegółowo

WOJCIECH WYRZYKOWSKI PODATKOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W POLSCE

WOJCIECH WYRZYKOWSKI PODATKOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W POLSCE WOJCIECH WYRZYKOWSKI PODATKOWE UWARUNKOWANIA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W POLSCE GDAŃSK 2013 PRZEWODNICZĄCY KOMITETU REDAKCYJNEGO WYDAWNICTWA POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ Janusz T. Cieśliński REDAKTOR PUBLIKACJI

Bardziej szczegółowo

Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia

Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia Czynniki warunkujące napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Polsce w latach 1990-2011 Dr Wojciech Przychodzeń Katedra Finansów Akademia Leona Koźmińskiego Wprowadzenie (1) Celem artykułu jest

Bardziej szczegółowo

Czynniki determinujące wpływy z podatku dochodowego od osób prawnych w państwach Unii Europejskiej

Czynniki determinujące wpływy z podatku dochodowego od osób prawnych w państwach Unii Europejskiej Andrzej Karpowicz Doctoral Studies in Management and Economics Kolegium Gospodarki Światowej SGH Promotor: Prof. zw. dr hab. Jerzy Żyżyński Czynniki determinujące wpływy z podatku dochodowego od osób prawnych

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach 3 edycji Grantów Rektorskich Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach 3 edycji Grantów Rektorskich Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Recenzja: prof. dr hab. Jan W. Wiktor Redakcja: Leszek Plak Projekt okładki: Aleksandra Olszewska Rysunki na okładce i w rozdziałach Fabian Pietrzyk Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach

Bardziej szczegółowo

Prace Naukowe Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. Seria: Nr 6 e-monografie

Prace Naukowe Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. Seria: Nr 6 e-monografie Prace Naukowe Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego Seria: Nr 6 e-monografie Koło Naukowe Prawa Finansowego Bezpieczeństwo rynku finansowego pod redakcją Eugenii Fojcik-Mastalskiej

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE. Darmowy fragment www.bezkartek.pl

ZARZĄDZANIE. Darmowy fragment www.bezkartek.pl ZARZĄDZANIE PRACĄ WWW.placet.com.pl Autorzy: Barcewicz Mirosław rozdz. 4, rozdz. 6 Budka Jan pkt. 8.4.1, 8.4.2, pkt. 12.4, 12.5 Czyrek Eugeniusz pkt. 13.4 Hasińska Zofia pkt. 8.3 Janiak Iwona rozdz. 11

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl t en m l ragek.p f wy kart o rm.bez a D ww w Recenzenci Prof. zw. dr hab. Ewa Kucharska-Stasiak Prof. zw. dr hab. Halina Henzel Opracowanie graficzne i typograficzne Jacek Tarasiewicz Redaktor Jadwiga

Bardziej szczegółowo

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej

Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej Witold Grostal, Dyrektor Biura Strategii Polityki Pieniężnej w NBP Rozwój Polski w warunkach stagnacji gospodarczej Unii Europejskiej VII Konferencja dla Budownictwa / 14 kwietnia 2015 r. 2005Q1 2006Q1

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie łańcuchem dostaw

Zarządzanie łańcuchem dostaw Społeczna Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Zarządzania kierunek: Zarządzanie i Marketing Zarządzanie łańcuchem dostaw Wykład 1 Opracowanie: dr Joanna Krygier 1 Zagadnienia Wprowadzenie do tematyki zarządzania

Bardziej szczegółowo

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji

Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji 2010 Pozycja mikroprzedsiębiorstw w regionalnych systemach innowacji Paweł Czyż Warszawa, maj 2010 WPROWADZENIE Ewolucja teorii wzrostu gospodarczego i podejścia do innowacji Od podejścia neoklasycznego

Bardziej szczegółowo

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji

Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji AID Kapitał zagraniczny w Polsce w dobie globalizacji Pod redakcją Elizy Frejtag-Mika SPIS TREŚCI Wstęp 7 l t Przyczyny rozwoju bezpośrednich inwestycji zagranicznych w świetle teorii... 9 1.1. Wstęp.\

Bardziej szczegółowo

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011 Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku Zespół ds. opracowania ramowego zintegrowanego programu regionalnego, 7 listopada, 2011 Cele bieżącej i przyszłej polityki: Nowa Polityka

Bardziej szczegółowo

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW

dr Bartłomiej Rokicki Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego Wydział Nauk Ekonomicznych UW arytet siły nabywczej () arytet siły nabywczej jest wyprowadzany w oparciu o prawo jednej ceny. rawo jednej ceny zakładając,

Bardziej szczegółowo

Europejski rynek płatności detalicznych

Europejski rynek płatności detalicznych Europejski rynek płatności detalicznych Janina Harasim, Bożena Frączek, Grażyna Szustak, Monika Klimontowicz Streszczenie/ Abstract Książka prezentuje współczesny rynek płatności, które postrzegane są

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej

Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Systematyka ryzyka w działalności gospodarczej Najbardziej ogólna klasyfikacja kategorii ryzyka EFEKT Całkowite ryzyko dzieli się ze względu na kształtujące je czynniki na: Ryzyko systematyczne Ryzyko

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES

ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES Katedra Rynków Kapitałowych Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Jacek Tomaszewski ZASTOSOWANIE KONTRAKTÓW CIRS W MECHANIZMIE CURRENCY CARRYTRADES Rynek kapitałowy, a koniunktura gospodarcza Łódź, 3 4 grudnia

Bardziej szczegółowo

Koncepcja rozprawy doktorskiej. Dorota Czyżewska. Katedra Strategii i Polityki Konkurencyjności Międzynarodowej Poznań, 25.03.2010 r.

Koncepcja rozprawy doktorskiej. Dorota Czyżewska. Katedra Strategii i Polityki Konkurencyjności Międzynarodowej Poznań, 25.03.2010 r. Ośrodki wspierania innowacji a konkurencyjność regionalna w ujęciu koncepcji regionu uczącego się - przykład Francji Koncepcja rozprawy doktorskiej Dorota Czyżewska Opiekun naukowy: dr hab. Ewa Łaźniewska,

Bardziej szczegółowo

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków

T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków T7. Szoki makroekonomiczne. Polityka wobec szoków Szoki makroekonomiczne. to nieoczekiwane zdarzenia zakłócające przewidywalny przebieg zmian produktu, bezrobocia i stopy procentowej Szoki popytowe (oddziałujące

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Etapy modelowania ekonometrycznego

Etapy modelowania ekonometrycznego Etapy modelowania ekonometrycznego jest podstawowym narzędziem badawczym, jakim posługuje się ekonometria. Stanowi on matematyczno-statystyczną formę zapisu prawidłowości statystycznej w zakresie rozkładu,

Bardziej szczegółowo

5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH

5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH 5. WARUNKI REALIZACJI ZADAŃ LOGISTYCZNYCH Praktyka działania udowadnia, że funkcjonowanie organizacji w sektorze publicznym, jak i poza nim, oparte jest o jej zasoby. Logistyka organizacji wykorzystuje

Bardziej szczegółowo

POtSKA W STREFIE EURO

POtSKA W STREFIE EURO ^ o ję^ki 5 ^ 510 (o& Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Kolegium Zarządzania i Finansów Katedra Finansów POtSKA W STREFIE EURO SZANSĘ I ZAGROŻENIA redaktor naukowy Janusz Ostaszewski Opracowanie naukowe

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW. w ramach UNII EUROPEJSKIEJ. Implikacje dla Polski B 365094

KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW. w ramach UNII EUROPEJSKIEJ. Implikacje dla Polski B 365094 KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW w ramach UNII EUROPEJSKIEJ Implikacje dla Polski B 365094 SPIS TREŚCI Wstęp 9 ROZDZIAŁ I. PODATKI JAKO CZYNNIK WPŁYWAJĄCY NA MIĘDZY- NARODOWĄ POZYCJĘ GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Tytuł: Młodzież wobec wyboru profilu kształcenia i zawodu na przykładzie licealistów z Podkarpacia

Tytuł: Młodzież wobec wyboru profilu kształcenia i zawodu na przykładzie licealistów z Podkarpacia Tytuł: Młodzież wobec wyboru profilu kształcenia i zawodu na przykładzie licealistów z Podkarpacia Autor: Małgorzata Dubis ISBN: 978-83-7587-469-3 Dane techniczne: Wydanie I, Kraków 2011, Format B5, Objętość

Bardziej szczegółowo