Anna Demska Międzynarodowa Wystawa Sztuka i Technika w Życiu Współczesnym Paryż 1937

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Anna Demska Międzynarodowa Wystawa Sztuka i Technika w Życiu Współczesnym Paryż 1937"

Transkrypt

1 Anna Demska Międzynarodowa Wystawa Sztuka i Technika w Życiu Współczesnym Paryż 1937 Wystawa Sztuka i Technika w Życiu Współczesnym zorganizowana w Paryżu w 1937 roku była kolejną międzynarodową prezentacją dokonań w dziedzinie sztuki, techniki i przemysłu oraz przeglądem zasobów i potencjału uczestniczących w niej państw. Tym razem nie była to wystawa narodowa, jak Wystawa Paryska w 1925 roku, w której to o udział zabiegały oprócz wielkich mocarstw europejskich także, nowopowstające w wyniku I wojny światowej, wielonarodowe państwa. Francja wytypowała wówczas m. in.: Polskę, Czechosłowację, Jugosławię czyli Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców, a z państw nadbałtyckich Łotwę. Obecność tzw. Nowej Europy - powołanej do życia w Wersalu - była ważnym elementem wystawy, a Francja dokonując takiego wyboru uczestników sankcjonowała nowy układ sił, który mógł przeciwstawić się potędze Niemiec (celowo pominiętych w ekspozycji 1925 roku). Niemal wszystkie prezentacje, zwłaszcza wymienionych wyżej państw, odwoływały się do tradycji narodowych, sięgając tak jak Polska do korzeni ludowych a nawet prasłowiańskich, nie było natomiast w tych ekspozycjach kontekstów historycznych ani politycznych. Dwanaście lat później, w 1937 roku, wystawa paryska stała się prezentacją poszczególnych państw. Chciano powtórzyć z jednej strony formułę wystawy z 1925 roku, opierającą się na pokazie sztuk dekoracyjnych połączonym z osiągnięciami przemysłu, z drugiej strony była to okazja do politycznych deklaracji i propagowania programów społecznych. Tym razem ważnym i wybijającym się uczestnikiem było państwo niemieckie - silne, totalitarne i mimo kryzysu szybko rozwijające się gospodarczo. Lokalizacja, architektura i charakter ekspozycji pawilonów zawsze stanowiły nie tylko odzwierciedlenie kondycji politycznej, ekonomicznej i militarnej uczestników, ale także budowały wzajemne relacje pomiędzy wystawcami. Tak stało się w Paryżu w 1937 roku - tuż przed wybuchem II wojny światowej. Wyznaczenie przez francuskich organizatorów bliskiej lokalizacji pawilonów dwóch największych totalitarnych mocarstw Związku Radzieckiego i III Rzeszy było świadome i celowe. Otrzymały one miejsce w centrum terenów wystawowych, po obu stronach nowego Place de Varsovie, co miało przyciągnąć tłumy zwiedzających i powiększyć dochody wystawcy. Francja tym samym budowała własną politykę zagraniczną, licząc na pozyskanie sprzymierzeńca, szczególnie na wschodzie. Polski pawilon, co wydaje się dzisiaj prorocze, usytuowany tuż obok, zginął w cieniu wielkiej germańskiej budowli. 1

2 Wystawa 1937 roku mająca obrazować postęp, lepszą przyszłości i odrodzenie Europy, w rzeczywistości odegrała rolę odmienną od deklarowanej. Była miejscem ścierających się interesów politycznych, demonstracji wrogich ideologii, zapowiadała nowe militarne sojusze. Pawilony były reprezentacją tych zamierzeń i mówiły o statusie państw, np. Związek Radziecki i faszystowskie Włochy zamanifestowały potęgę państwa, technologii oraz przemysłu zbrojeniowego. Również pawilon III Rzeszy, współzawodnicząc z radzieckim, został w ostatniej chwili podwyższony o kilkanaście metrów i wyróżniał się surowym, dostojnym monumentalizmem. Udekorowany orłem ze swastyką oraz gigantycznymi rzeźbami przy wejściu budził grozę i podziw. Podobnie jak filmowy zapis wyreżyserowanego dokumentu Leni Riefenstahl Tryumf woli prezentowany także w ramach pokazów wystawowych i nagrodzony Grand Prix. Pawilon Związku Radzieckiego, równie pompatyczny, tym razem nie awangardowy jak budowla ze szkła Konstantego Mielnikowa z 1925 r., miał świadczyć o socrealistycznej, stalinowskiej potędze. Wieńczyła go 25 metrowa dynamiczna rzeźba Kołchoźnicy i Robotnika z sierpem i młotem autorstwa Wiery Muchiny. Przy schodach umieszczono figuralne reliefy przedstawicieli narodów Związku Radzieckiego, a wewnątrz, na podobieństwo wizerunków świątynnych, widniały portrety przywódców - głównie Stalina. Francja konsekwentnie budowała wizerunek państwa nowoczesnego, bazującego na różnorodności kulturowej swoich prowincji i kolonii. Zachowując równowagę między tradycją a nowoczesnością chciała być postrzegana jako naród jednolity, broniący dziedzictwa Oświecenia. W rzeczywistości borykała się z kryzysem gospodarczym zapoczątkowanym w 1931 r., ze zmianą rządu na lewicowy, odczuwała skutki bezrobocia, napływu emigrantów i podziałów społecznych. Autorami większości jej pawilonów byli najbardziej renomowani i działający w latach 30. architekci francuscy. Niektórzy z nich wprowadzili do architektury wystawienniczej nowe, proste konstrukcje lekkie i świetliste, jak stalowy szkielet obciągnięty płótnem Pavillon des Tempes Nouveau projektu Le Corbusiera. Hiszpania wystosowała przesłanie pacyfistyczno-lewicowe, pokazując imponującą kompozycję Picassa Guernica - przerażający obraz śmierci, zagłady i cierpienia mieszkańców zbombardowanej wioski. Jedynie Wielka Brytania zrezygnowała z imperialnego wizerunku odwołując się raczej do tradycji sportowych i idei fair play, sławiła brytyjskie home sweet home, czyli zalety życia na prowincji w zgodzie z naturą. Polska i kraje skandynawskie przyjęły założenia apolityczne, promowały turystykę, kulturę, niektóre gałęzie przemysłu, podkreślając jednak swoją specyfikę narodową. 2

3 Wystawa paryska 1937 roku była także ostatnią zorganizowaną w centrum wielkiej metropolii - następne budowano już na przedmieściach miast. Zajęła 100 ha w ciągu urbanistycznym od Trocadéro, aż po Pola Marsowe i École Militaire. Drugą krzyżującą się osią były pawilony biegnące wzdłuż bulwarów Sekwany, między mostami Almy i Passy. Zgromadziła 44 państwa, wybudowano kilkaset pawilonów, przebudowywano stare budowle ozdabiając je płaskorzeźbami - np. Fernand Léger wykonał malowidła ścienne w Palais de la Découverte. Ze stałych gmachów zbudowano nowe Trocadéro (Palais de Chaillot) i Muzeum d Art Moderne. Adaptowano także Grand Palais dla wystaw krajowych, wykorzystując solidną metalową konstrukcję z 1900 roku. Otwarcie nastąpiło w maju (niektórych pawilonów w czerwcu), zwiedziło ją ponad 31 milionów gości z całego świata. Położenie ekspozycji polskich w Paryżu w 1937 (opis pawilonów patrz w tekście A,B,C itd.: Reprezentacja Polski Na Komisarza Generalnego Działu Polskiego został powołany Lech Niemojewski architekt, naukowiec, publicysta, a jednocześnie wielki autorytet i posiadający wyczucie wrażliwy 3

4 obserwator. Jego zadanie polegało na zaplanowaniu pawilonu i wypełnieniu go eksponatami, a dzięki dobrym kontaktom z artystami (co nie było takie bagatelne) sprawne scalenie w całość poszczególnych wizji artystycznych. W komitecie wystawy zasiadali: przewodniczący odpowiadający za program ideowy - minister Wacław Jędrzejewicz, a także artyści Mieczysław Treter i Tadeusz Pruszkowski. Niemojewski ogłosił konkurs zamknięty na Polski Pawilon Narodowy, zapraszając architektów związanych z Politechniką Warszawską: Romualda Gutta, Stanisława Brukalskiego, Bohdana Pniewskiego, Bohdana Lacherta i Jerzego Hryniewieckiego. Ostatecznie wybrano projekt założenia przestrzennego i Rotundy Honorowej prof. arch. Bohdana Pniewskiego i arch. Stanisława Brukalskiego. Pawilon miał być usytuowany przy Place de Varsovie obok niemieckiego (przez co był z nim nieustannie konfrontowany), schowany w parkowych platanach, na terenie nierównym, obniżającym się ku strumieniowi. Projektantami położonego obok pawilonu wystawowego, nazywanego także pawilonem ekonomii narodowej, byli arch. Bohdan Lachert i arch. Józef Szanajca, natomiast ogród i dekoracje roślinne skomponowała w całość inż. Halina Scholtzówna. 4

5 A. Pawilon Narodowy Polski składał się z następujących realizacji (patrz mapka powyżej): Przed wejściem stała kapliczka ogrodowa murowana proj. arch. Janusza Alchimowicza z obrazkiem Matki Boskiej malowanym na szkle (sztuka ludowa z Podhala) [1 - znajdź na planie powyżej]. Krata metalowa, kuta projektu prof. Edmunda Bartłomiejczyka, o wzorze stylizowanym, nawiązującym do wycinanek ludowych, znajdowała się w portyku wejściowym, w kamiennym murze z napisem POLOGNE [2]. W strefie wejścia cztery monumentalne metalowe orły podtrzymywały kolebkowy plafon portyku proj. Adama Siemaszko z polichromią Obfitość (z postaciami z antycznymi lub ze słowiańskiej sielanki) Bolesława Cybisa. Wejście do rotundy prowadziło przez mostek nad basenem z kutymi balustradami proj. Henryka Grunwalda [3]. Rotunda Honorowa (Stanisława Brukalskiego i Bohdana Pniewskiego) była budowlą w kształcie 14 metrowego walca o średnicy 11 metrów, od strony wejścia otwarta na całej wysokości wertykalną szczeliną doświetlającą wnętrze i otoczona wodą. Rotundę wieńczyła rzeźba Franciszka Masiaka Polonia Restituta, która według słów Niemojewskiego wyglądała jako Wiktoria z białym orłem zrywająca się do lotu. Wnętrze rotundy nazywane Salą Tysiąclecia wypełniało siedem czterometrowych rzeźb wybitnych Polaków: Bolesława Chrobrego - budowniczego państwa polskiego Zofii Trzcińskiej-Kamińskiej; dwie rzeźby Józefa Belowa: Władysława Jagiellończyka - najwybitniejszego władcy, polityka i inicjatora unii polsko-litewskiej oraz Adama Mickiewicza - duchowego przywódcy Polski w czasach niewoli; Mikołaja Kopernika - Xawerego Dunikowskiego; Tadeusza Kościuszki - symbolu waleczności i wolności Franciszka Strynkiewicza; Fryderyka Chopina - romantyka i twórcy idealnej wizji polskości Alfonsa Karnego; Marszałka Józefa Piłsudskiego - wybitnego wodza, twórcy legionów i armii Tadeusza Breyera. Nad posągami wykuto sentencję - słowa przemówienia Marszałka nad trumną Słowackiego: Są ludzie i są prace ludzkie tak silne i tak potężne, że śmierć przezwyciężają, że żyją i obcują między nami. Malarstwo na plafonie rotundy było autorstwa Felicjana Szczęsnego Kowarskiego i Jana Sokołowskiego, a Mieczysław Szymański zaprojektował monumentalną makatę Jan III Sobieski wykonaną w technikach mieszanych (gobelin, kilim, żakard, aplikacja i haft), wpisującą się w ten historyczny dyskurs. Sławiła zwycięstwo króla pod Wiedniem oraz jego koncepcję Polski jako przedmurza chrześcijaństwa. Składała się z czterech części: Sobieski z Marysieńką w ogrodzie sielanka; Sobieski pod Wiedniem tuż po bitwie otoczony świtą; 5

6 nastanie pokoju z sylwetką anioła i biesiadującej szlachty oraz Alegoria Zwycięstwa - postać ukoronowanego anioła w locie z trąbką i gołębiami. Wykonała ją Maria Łomnicka-Bujakowa z tkaczkami i hafciarkami ze Spółdzielni Inicjatywa i Ład (zdobyła Grand Prix). Od strony ogrodu nad wejściem był rozpięty na kopiach skórzany baldachim, zdobiony orłem i herbami rodów królewskich proj. Tadeusza Głogowskiego oraz Mieczysława Jurgielewicza i Bolesława Hermana. Wnętrze to było odbierane przez zwiedzających raczej jako mauzoleum - surowe, o monumentalnej formie, nawiązujące do rycersko-królewskiej przeszłości, lecz wydawało się nieczytelne dla cudzoziemców. Sama wieża według słów Niemojewskiego miała być syntezą polskiej przeszłości i polskiej sztuki. Mówiąc o jej architekturze odwoływał się do zaczątków polskiego budownictwa opartego na łacińskim wzorcu np. antyczne polichromie Cybisa, czy powszechne użycie kamienia - lub porównywał ją do grobowca Cecylii Metelli [4]. W ogrodzie przy rotundzie stała rzeźba Kobieta siedząca Augusta Zamojskiego [5]. Ponad drzewami widniał 41 metrowy stalowy maszt proj. wybitnego konstruktora inż. Stanisława Hempla z odkrytą, nowatorską konstrukcją mocowania go stalowymi linami [6]. Koło rotundy znajdował się Pawilon Wystawowy (Bohdana Lacherta i Józefa Szanajcy) - lekki wsparty na słupach modernistyczny budynek. Zwiedzanie rozpoczynał przegląd kilku wnętrz mieszkalnych - wszystkie zaprojektowane w stylistyce rustykalnej, cechującej się wyjątkową elegancją i łączącej naturalne materiały: drewno, kamień, metal, skórę z niezwykle wyrafinowanymi formami. To łączenie skontrastowanych materiałów z awangardową formą oraz miękkie organiczne, opływowe kształty znamionowały rodzący się wówczas styl Wnętrze wypoczynkowe Barbary Brukalskiej nazwane hallem w willi konstruktora samolotów, to przestrzeń ograniczona dwiema wielkimi szybami: jedna z widokiem na patio z zimowym ogrodem i platanem we wnętrzu, druga, z wtopioną figurą pływaczki, odgradzała od wnętrza mały ogród z basenem. Na czarnej polerowanej granitowej podłodze leżał jasny dywan o abstrakcyjnym wzorze proj. Wandy Koseckiej i stał fotel kryty baranicą. Znajdowała się tam także masywna półkolista jesionowa ława, szezlong pokryty cielęcą skórą w kolorze poziomkowym i awangardowy stolik zig-zag z białego metalu i szkła. August Zamoyski wykonał rzeźbę Dwa torsy podtrzymującą blat kominka z piaskowca oraz rzeźbę na parapecie okna Głowa dziewczyny; a Edward Manteuffel dekorację na ścianie - abstrakcyjne panneau przedstawiające wyryty w białym linoleum wykres lotu samolotu. Tkaniny z lnu naturalnego pochodziły ze sklepu Len Wileński, a ceramika ze Spółdzielni Ład [7]. 6

7 Fragment wnętrza mieszkalnego Janusza Kieszkowskiego i Kazimierza Kalmera meblowały stół, dwa krzesła tapicerowane; na ścianie boazeria z projektem dekoracji Felicjana Kowarskiego i płaskorzeźbą Józefa Trenarowskiego oraz ceramika Henrietty Kerner [8]. We fragmencie salonu wypoczynkowego Stefana Listowskiego i Jerzego Hryniewieckiego stały: kanapa kryta białą wełnianą tkaniną, półki przyścienne i sekretera, taboret, mały stolik. Antoni Kenar wykonał płaskorzeźbę w lipowym drewnie sekretarzyka; Henrietta Kerner figurkę ceramiczną [9]. We wnętrzu domku letniskowego Jana Bogusławskiego i Konstantego Danko, Danko zaprojektował kanapę i ażurowy fotel, Tadeusz Knoth-Rolland stół z żelaza i kratę; Władysław Vilio-Vetesco lampę z białego metalu; sieć rybacką zwieszono jako dekorację [10]. Stoisko Polskiego Monopolu Państwowego, znajdujące się po przeciwległej stronie, było proj. Emila J. Czerniawskiego; Eugeniusz Szpakowski zaprojektował trzy monopole: tytoniowy, alkoholowy i solny, we wnętrzu których Stanisław Zamecznik wykonał techniką fotomontażu tablice poglądowe; Wincenty Kasprzycki wyrzeźbił w drewnie trzy słupy, a metalowe meble zaprojektował i wyplótł Władysław Wołkowski [11]. Obok znajdowało się stoisko Fabryki Czekolady E. Wedel S.A w Warszawie proj. Włodzimierza Padlewskiego, autorką panneau dekoracyjnego była Irena Wilczyńska [12]. Księgarnia Polska w Paryżu miała gablotę z wydawnictwami poświęconymi książce o Polsce [13]. Gabinet Komisarza Ekspozycji zaprojektował Czesław Knothe (z obrazami Michała Kali-Kalitowicza z Paryża) [14]. Swoje stoisko miało Biuro Podróży Orbis [15]. Wydawnictwa o sztuce to ekspozycja przygotowana przez TOSSPO (Towarzystwo Szerzenia Sztuki Polskiej wśród Obcych), Jan Kurzątkowski projektował wyposażenie wnętrza: boazerię z szarego platanu, 4 krzesła, 3 taborety z matowionego niklu, witrynę na książki [16]. Sekcja turystyczna Ministerstwa Komunikacji w Warszawie to projekt Aleksandra Kodelskiego, Wacława Hryniewicza, Mieczysława Różańskiego, Jerzego Skolimowskiego. Pokazano ekspozycję zachęcającą do zwiedzania Polski, zawierającą fotosy sześciu okręgów turystycznych z: Warszawą, Krakowem, górami, Huculszczyzną, Jeziorami Augustowskimi i Morzem Bałtyckim. W podłogę wmontowany był model plastyczny miasta Gdyni [17]. Firmowe stoisko posiadały też Polskie Linie Lotnicze LOT, z projektem malarskim globusa Tadeusza Piotrowskiego [18]. Na końcu znajdowały się witryny z wyrobami polskich firm: Laszczków prezentował wełny samodziałowe [19]; Centralna Stacja Jedwabnicza 7

8 Milanówek wyroby z jedwabiu [20]; Fabryka platerów Józef Fraget wyroby ze srebra i plateru proj. Julii Keilowej i Lecha Niemojewskiego [21]. Restauracja, gdzie odbywały się także koncerty muzyki polskiej posiadała wnętrze proj. Kazimierza Marczewskiego. Wanda Zawidzka wykonała tam panneau dekoracyjne, Julia Keilowa lampy metalowe, meble zaś pochodziły z firm J. Sroczyński i Thonet-Mundus. Len dostarczyła Fabryka Lnu w Żyrardowie, ceramikę Fabryka Porcelany w Ćmielowie [22]. Sztuka Ludowa w Polsce to ekspozycja zorganizowana przez Annę Pawlikowską we współpracy z Hanną Laudańską, zaprojektowana przez Czesława Knothe. Pokazano: figurki świętych, płaskorzeźby, drzeworyt, bukłaki z ornamentami huculskim, malarstwo na szkle, pisanki, wycinanki kurpiowskie, ceramikę; meble i elementy wyposażenia wnętrza np.: świeczniki, figurki, pojemniki, odzież, dewocjonalia i biżuterię metalową oraz lalki różnorodne typy i stroje ludowe z regionów: Śląsk, okolice Krakowa, Tatry i Podhale, Huculszczyzna, regiony wschodnie Polesie i Kurpie, okolice Łowicza [23]. Michał Kali-Kalitowicz zaprezentował tkaniny na damskie kostiumy [24]. Sklep oferujący wyroby regionalne był proj. Romana Stanisława Lewandowskiego z popiersiem Ignacego Mościckiego Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej [25]. Obok był punkt sprzedaży, gdzie Stefania Byszewska i Hedvig Prażmowska oferowały wyroby ze szkół: konfekcję, dziewiarstwo, wyroby biżuteryjne, kwiaty z bibuły, lalki, ceramikę, rzeźby z drewna, zabawki [26]. Swoje wyroby makaty buczackie prezentowała też Wytwórnia Gobelinów Księcia Artura Potockiego w Buchaczu [27]. Jeremi Kubicki wykonał panneau dekoracyjne Zdrojowiska polskie, dekorujące pergolę przejście do pawilonu bocznego. Malunki Kubickiego, parafrazujące postacie z obrazów Botticelliego i Tycjana, przedstawiały sceny idylliczne, motywy sielankowe np. spoczynek na łonie natury, wiejskie tańce, trud codzienny chłopów. Polska jawiła się jako kraj dobrobytu, gospodarny i dobrze zorganizowany (Kubicki otrzymał Grand Prix) [28]. Osiągnięciom gospodarczym była poświęcona ostatnia część pawilonu, gdzie prezentowały się na antresoli: Polskie Radio S.A [29]; Ministerstwo Poczt i Telegrafów z ekspozycją kart pocztowych i znaczków [30] oraz ekspozycja poglądowa Stanisława Malessy, Edwarda Manteuffl a i Antoniego Wajwóda pt.: Problemy Ekonomii Polskiej. Siedem plansz ilustrowało zagadnienia gospodarcze: zasoby mineralne i lasy, przemysł surowcowy, przemysł przetwórczy, udział kapitału francuskiego, produkcję roślin i ich przetwory, hodowlę i jej przetwory, ludność i jej rozwój [31]. Ekspozycję Muzeum Techniki i Przemysłu w Warszawie umieszczono w dolnej części tego pawilonu. Jej tematem była historia przemysłu hutniczego (regionu Śląska i COP-u, 8

9 regionu Częstochowy) oraz przemysłu azotowego, naftowego i węglowego [32]. Przemysł chemiczny reprezentowała fabryka R. Barcikowski S.A z Poznania [33]. Sala obrazująca wkład inż. Kazimierza Prószyńskiego w rozwój nowoczesnej kinematografii polskiej [34] oraz Związek Polskiego Przemysłu Lotniczego w Warszawie z ekspozycją dokonań w dziedzinie lotnictwa, lotów szybowcowych i balonowych [36] reprezentowały polską myśl techniczną. Unia-Ventzki S.A fabryka maszyn rolniczych w Grudziądzu eksponowały nowoczesny sprzęt rolniczy (np. pług) [35]. Natomiast Kiosk Polskiego Związku Eksporterów Bekonu i Artykułów Zwierzęcych, zawierający tablice i niewielki bar, usytuowany był w pobliżu pergoli. [37] Pozostałe budynki wystawowe na terenie Paryża, w których znajdowały się ekspozycje polskie to: B. Grand Palais (avenue Alexandre III) Odkrycia naukowe reprezentował Instytut Prehistorii Uniwersytetu Poznańskiego i były to wykopaliska w Biskupinie, pokazano grodzisko jako osobliwość naukową i turystyczną oraz jako przykład sztuki konserwacji. C. Palais du Trocadéro W gmachu przejawy myśli prezentowały się biblioteki - przedstawiono ich historię i współczesność. D. Pavillon de L Enseignement (Pawilon Nauki) To prezentacja osiągnięć uczelni artystycznych także szkół wszystkich poziomów: rękodzielniczych i artystycznych. E. Musées d Arts Modernes (Muzeum Sztuki Nowoczesnej) Prezentowano tam na planszach geograficznych i schematycznych mapach topografię terenu, historię regionów Polski np. okolic Warszawy, regionu subkarpackiego, a także miasta i dzielnice oraz osiągnięcia polskie w dziedzinie urbanistyki i architektury. Przedstawiono projekty regulacji miast: Warszawy, Gdyni, Krakowa, plany i fotografie osiedli robotniczych np. Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej i Rakowca, nowoczesne budowle użyteczności publicznej np. Bank Gospodarstwa Krajowego w Warszawie proj. Rudolfa Świerczyńskiego. F. Palais de Trocadéro / Le Nouveau Trocadéro (Nowe Trocadéro) Dział urbanistyki i architektury, a w niej prezentowano osiągnięcia w dziedzinie konserwacji zabytków np. plansze polichromii Ołtarza Mariackiego Wita Stwosza w Krakowie, konserwacje: Grodna, starego Zamościa, oraz mapę zasięgu architektury gotyckiej na 9

10 wschodzie Europy wskazującą na to, że wschodnie rubieże II Rzeczypospolitej pokrywają się z granicami kultury Zachodu. G. Pavillon des Baeaux-Arts (Pawilon Sztuki) Ekspozycja architektury, malarstwa, grafiki i rzeźby przygotowana przez TOSSPO. Bohdan Treter dokonał wyboru dzieł artystów różnych pokoleń i środowisk - głównie ugrupowania Rytm, Towarzystwa Artystów Sztuka, dawnych formistów, warszawskiej i krakowskiej ASP, a także paryskich malarzy: Olgi Boznańskiej i Tadeusza Makowskiego. Pominięto jednak awangardę. H. Palais des Chemins de Fer (Pałac Kolei Żelaznych na terenie dawnego Dworca Inwalidów) Ministerstwo Komunikacji przygotowało modele lokomotyw i wagonów (np. pociągu aerodynamicznego i wagonu motorowego lux-torpeda), makietę Dworca Głównego w Warszawie jako największą inwestycję tego okresu. Parowóz Pm36-1 (pokazany w naturze i noszący miano piękna Polka ), który znacząco wyróżniał się dzięki zastosowanej granatowej otulinie o opływowych kształtach (powstała w Instytucie Aerodynamiki Politechniki Warszawskiej). Inne pojazdy to wagony: trzy pociągu turystycznego; wagon-bar-dancing z urządzeniem kinowym oraz kąpielowy. I. Centre des Métiers d Arts (Pawilon Stowarzyszenia Artystów Dekoratorów) Osiągnięcia polskiej scenografii współczesnej zaprezentowało TOSSPO w dziale uroczystości, atrakcje, orszaki, sporty, w tym słynną scenografię do baletu Harnasie Karola Szymanowskiego proj. Ireny Lorentowicz-Karwowskiej. J. Pavillon de la Publicity (Pawilon Reklamy) Pawilon grafiki użytkowej i reklamy zwierał: reklamę graficzną, świetlną i plakaty; druki, obiekty wystawowe oraz wystawy sklepowe. Budynek pawilonu proj. Jean Carlu był awangardowy, w kategorii tzw. pudełek czystych, pozbawionych elementów dekoracyjnych. Polską ekspozycję zorganizowało TOSSPO wraz z założonym w 1933 roku Kołem Artystów Grafików Reklamowych. Pokazano: 31 plakatów i okładki projektu najlepszych polskich grafików na czele z Tadeuszem Gronowskim (nagrodzonym srebrnym medalem). Gronowski, który oprócz wystawowego zaprojektował także plakat z okazji występów Polskiego Baletu Reprezentacyjnego w Teatrze Mogador - dynamiczną kompozycję z postaciami tańczącej pary. Polska reprezentowała na wystawie raczej tradycję czysto graficznego projektowania, bez wchodzącej właśnie do reklamy fotografii i modnego fotomontażu. Grand Prix otrzymał m. in. Tadeusz Trepkowski za plakat z dziedziny bezpieczeństwa i higieny pracy: Ręka skaleczona nie może pracować. 10

11 K. Pavillon International (Pawilon Międzynarodowy) Był to zespół ekspozycji z różnych dziedzin sztuk plastycznych np. pokazywano: mosty i zapory wodne (Porąbka), osiągnięcia inżynierskie i konstrukcje budowlane, budownictwo prywatne (domy jednorodzinne proj. Architektów: Lacherta, Szanajcy, Goldberga, Pniewskiego, Brukalskich), także malarstwo, rzeźbę, grafikę, tkaniny, ceramikę, znaczki pocztowe, a nawet krawiectwo. Polska chwaliła się nowymi gmachami użyteczności publicznej np. w Warszawie: Ministerstwo Komunikacji, Szkoła Główna Handlowa, BGK, Prudential, a w Gdyni Dworzec Morski, hale targowe, ZUS. TOSSPO pod kier. Mieczysława Tretera przygotowało wystawę malarstwa m.in: akwarele Stanisława Noakowskiego; drzeworyty Władysława Skoczylasa i Leona Wyczółkowskiego, rzeźbę (akt) Augusta Zamoyskiego, medale proj. Tadeusza Breyera, Henryka Grunwalda, Wojciecha Jastrzębowskiego, Stanisława Ostrowskiego, Edwarda Wittiga. Grafikę wystawiał Ryt, tkaniny Ład, ceramikę warsztaty ASP; znaczki Ministerstwo Poczt i Telegrafów, mapy Wojskowy Instytut Geograficzny. M. Pavillon de L Aéronautique (Pawilon Aeronautyki) Była tu ekspozycja prototypów francuskich samolotów, przedstawiono historię lotnictwa, a sam budynek o konstrukcji metalowej i szklanej, od wewnątrz podświetlony, nawiązywał do hangaru lotniczego. Prezentowano m.in.: rzeźbę Sary Lipskiej już jako artystki francuskiej - Ptak i samolot oraz gipsową kopię Pomnika Lotnika Edwarda Wittiga [L.], także osiągnięcia Państwowego Instytutu Meteorologicznego w Warszawie. N. Pavillon de la Presse (Pawilon Prasy) Prezentacja historii i współczesności prasy polskiej. O. Pavillon des Archives Internationales da la Dance (Pawilon Międzynarodowych Archiwów Tańca) Pokaz tańców polskich zorganizowany przez TOSSPO przy współudziale Cezarii Baudouin de Courtenay-Jędrzejewiczowej i Instytutu Etnografii Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Były to: makiety z figurkami tańczących tańce ludowe, w strojach regionalnych (figurki wykonała Janina Wasiewicz); maski karnawałowe; mapy i tablice z opisem tańców (z półplastycznymi figurami par tanecznych) oraz rysunkami kinetogramów i zapisów melodii. P. Bibliothèque Polonaise a Paris (Biblioteka Polska w Paryżu) W gmachu Biblioteki Polskiej ekspozycja Fryderyk Szopen, George Sand i ich przyjaciele Village du Bois Tu ulokowano pawilonik myśliwski i ekspozycję osiągnięć przemysłu drzewnego. 11

12 Wydarzenia towarzyszące wystawie Polska przygotowała pokazy filmowe, występy polskich muzyków i Polskiego Baletu Reprezentacyjnego. W paryskim kinie Ciné 37 pokazano cieszący się powodzeniem film Halka w reżyserii Juliusza Gardana z 1937 r. oraz pochodzący z 1935 r. cykl poświęcony tańcom polskim. Krótkometrażowe filmy Kujawiak, Tańce Śląskie oraz Trzy etiudy filmowe reżyserował Eugeniusz Cękalski. Pierwsze realizowane były według jednego schematu sekwencji - mapa Polski z zaznaczonym regionem, droga na miejsce, krajobraz, tańce pokazywane w plenerze na przemian z krajobrazem i scenkami rodzajowymi - raczej pozbawione były większych wartości artystycznych. Natomiast Etiudy będące filmową ilustracją etiud Fryderyka Chopina: Des-dur, c-mol i Etiudy Rewolucyjnej były wizualizacją dźwięków. Cękalski zastosował rozmaite techniki obrazowania: plamy świetlne, perforowaną taśmę, pejzaż, taniec, a krytycy pisali, że nie spodziewali w Polsce tak wysokiego poziomu technicznego i artystycznego oraz tak awangardowej formy. Z koncertami wystąpili najwybitniejsi polscy muzycy i zespoły: Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia pod kierunkiem Grzegorza Fitelberga (grano muzykę symfoniczną Szymanowskiego, także Brahmsa i Ravela, towarzyszyli jej: Jan Kiepura, Henryk Sztompka, Ewa Bandrowska-Turska - zdobywcy złotych medali); poznański chłopięco-męski chór pod kierunkiem Wacława Gieburowskiego zdobył Grand Prix; a recital klawesynowy z muzyką polskiego baroku dała Wanda Landowska. Balety Polskie były nowopowstałym zespołem pod kierownictwem choreografki Bronisławy Niżyńskiej i reżysera Arnolda Szyfmana (Nagroda Grand Prix). Muzyka do trzech baletów została skomponowana na zamówienie organizatorów wystawy, a szczególne uznanie zdobył utwór do baletu Romana Palestra Pieśń o ziemi (tryptyk Sobótka, Wesele i Dożynki). Był syntezą polskiego folkloru, pełen wizji, subtelnego mglistego pejzażu w tle, z jasnymi stylizowanymi strojami Wacława Borowskiego. Podsumowanie W kraju, zarówno prasa lewicowa, jak i prawicowa atakowała komisarza i polską ekspozycję opisując ją jako jedną z najbrzydszych, kompromitującą państwo, zbyt mało reprezentacyjną, nieatrakcyjną dla widzów niepolskich, czyli o znikomej wartości propagandowej. Z punktu wartości artystycznych zarzuty te były oczywiście niesłuszne. Porównywano ją z Paryską ekspozycją z 1925 roku jako tą, która pokazywała nasze, oryginalne choć często transponowane ze sztuki ludowej dzieła. Zwłaszcza wątek niewspółmierności rozmiarów i charakteru pawilonu wobec naszych ambicji mocarstwowych powracał w licznych relacjach z 12

13 Paryża. Rotundę Honorową określano mianem rozłupanej rury z białego kamienia, porównywano do grobowca, ziejącej wilgocią krypty, z której chce się uciekać do światła, a posągi w rotundzie do widm z kaplicy cmentarnej 1, wreszcie do pisuaru. Wydawała się dziwnie melancholijna, nie licytująca z otoczeniem, z ogromem otaczających go budowli i to nie tylko niemieckiej, ale także pawilonów mniejszych państw np. Rumunii. Narzekano, że nasz pawilon wystawowy był zbyt niski, zbyt skromny, bryła nie była strzelista, nie robiła wrażenia na przechodniach. Wnętrze weekendowe określano jako ośmieszające Polskę i kojarzące się z epoką kamienia łupanego, krytykowano za wprowadzanie elementów archaicznych, prymitywnych, zbyt surowych. Nie została w pełni doceniona, oryginalność polskiego rozwiązania np. z drzewami przechodzącymi w kilku miejscach przez konstrukcje pawilonu i z trawą wewnątrz sali ekspozycyjnej. A przecież ten sam trend można było już odnaleźć pod koniec lat 30. w wielu wnętrzach rozwiniętych gospodarczo państw. Budowane i urządzane w stylu regionalnym, łączyły elementy nowoczesne z surowymi i oszczędnymi formami z drewna i kamienia. Mimo, że tak krytykowana, ekspozycja polska, jej eksponaty oraz architekci, artyści i muzycy otrzymali rekordową ilość nagród aż 469, co zapewniło nam 8 miejsce wśród państw biorących udział w wystawie. Merytorycznie oceniono ją wysoko, a Grand Prix przyznano także uczelniom i instytucjom państwowym: Ministerstwu Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego (Wydział Sztuki), Ministerstwu Komunikacji, Ministerstwu Poczt i Telegrafów, Monopolom Państwowym i Wojskowemu Instytutowi Geograficznemu. Natomiast Niemojewski określał nastrój panujący w pawilonie polskim jako liryczny. Bronił statycznej przestrzeni, która miała wywołać w oglądających nastrój skupienia, powagi, nasunąć myśli o potędze, stabilności i niezmienności państwa. Traktował uczestnictwo w wystawie jako możliwość wypowiedzenia psychiki i temperamentu narodu poprzez technikę i oraz sztukę i rękodzieło stojące na wysokim poziomie artystycznym. Aby zapewnić zwycięstwo odwołał się do wielkich kart z przeszłości i dopiero na tym tle pokazał nowe osiągnięcia. Ocena pawilonu polskiego przez środowisko architektoniczne była wysoka. Chwalono go za profesjonalną jakość i nowoczesność projektu, za kulturę i powściągliwość, za zerwanie z panującą powszechnie modą dworkową - historyzującą, a co gorsza ckliwą i sentymentalną. Docenili to także zagraniczni odwiedzający. W prasie odezwały się głosy broniące, wysokich walorów artystycznych eksponatów, w tym wypowiedź Antoniego Słonimskiego: Pawilon polski nie spełnia dość dobrze swojej roli propagandowej, to znaczy 1 Z. Lityński, Polska kompromitacja na Wystawie Międzynarodowej w Paryżu, Ilustrowany Kurier Codzienny 1937, nr 173, s.2 13

14 bądźmy szczerzy nie buja gościa, który przyjdzie na wystawę. Nie krzyczy fotomontażami o potędze imperium polskiego. Jest to raczej demonstracja artystyczna, ale nie ma w pawilonie polskim niemal ani jednego eksponatu, który by stał poniżej wymagań prawdziwej sztuki 2. Zwracano uwagę na europejskość Polski, jej przynależność do kultury Zachodu, przodującą rolę w regionie oraz to, że jesteśmy obszarem jednorodnej kultury na wschodnich rubieżach Europy. Nowoczesność reprezentowana była na wystawie głównie w urbanistyce i architekturze niepodległego państwa, w nowatorstwie technicznym i ideowym każącym projektować piękne gmachy publiczne oraz funkcjonalne osiedla dla robotników. Jaką wizję Polski i polskości prezentowano w 1937 roku w Paryżu? Była to: dawna potęga militarna, polityczna i duchowa, która dzięki tradycji mogła odrodzić się w 1918; Polska wolna, osadzona w przeszłości, szybko odbudowująca swój potencjał gospodarczy, zdolna do podjęcia współzawodnictwa np. w lotnictwie. Słabiej wykorzystano styl narodowy i motywy zaczerpnięte ze sztuki ludowej, raczej odwoływano się do kultury elit politycznych i społecznych oraz ich związków z kultura łacińską. Zauważono w naszej ekspozycji przewagę sztuki na techniką, świeżość koncepcji w działach gospodarczych, modernizm jeszcze pełen świeżości, także obecność sztuki ludowej. Ale najważniejsze było to, że przy postępującej europejskiej standaryzacji, o indywidualności i odrębności narodu najlepiej świadczyła sztuka, a tę mogliśmy pokazać w całej pełni. Źródła: 1) Katalog oficjalny sekcji polskiej na Międzynarodowej Wystawie Sztuka i Technika w Życiu Współczesnym. Paryż 1937 (wersja w j. francuskim Catalogue officiel de la section polonaise a l Exposition Internationale Arts et Techniques dans la Vie Moderne, Paris 1937). Z katalogu pochodzą obydwie mapki w tekście: terenu paryskiej wystawy z zaznaczeniem ekspozycji polskich (A P) oraz rozplanowania polskiej wystawy w Pawilonie Narodowym (1 37). 2) Wystawa paryska Materiały z sesji naukowej Instytutu Sztuki PAN. Warszawa, października 2007 roku, red. naukowa Joanna M. Sosnowska. Instytut Sztuki PAN Warszawa ) W. Telakowska, Pierwsze jaskółki paryskiej wystawy, Arkady 1937 maj, nr 5, s ) Wystawa Paryska 1937 Jury Międzynarodowe. Nagrody i dyplomy uzyskane przez Dział Polski, Warszawa A. Słonimski, Wystawa paryska. Pawilon Polski Niemcy, Rosja, Włochy i ognie sztuczne, Wiadomości Literackie 1937, nr 32, s.2 14

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze.

2. Zdefiniuj pojęcie mitu. Na wybranych przykładach omów jego znaczenie i funkcjonowanie w kulturze. ZWIĄZKI LITERATURY Z INNYMI DZIEDZINAMI SZTUKI 1. Dawne i współczesne wzorce rodziny. Omawiając zagadnienie, zinterpretuj sposoby przedstawienia tego tematu w dziełach literackich różnych epok oraz w wybranych

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA MUZEUM JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO

KONCEPCJA MUZEUM JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO KONCEPCJA MUZEUM JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO opis wystawy Otwarcie wystawy z udziałem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego. Belweder, 7 listopada 2012 r. Wystawa KONCEPCJA MUZEUM JÓZEFA

Bardziej szczegółowo

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY. Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY. Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie Kilka słów na temat Muzeum Narodowego w Krakowie Muzeum jest największą instytucją muzealną w Polsce

Bardziej szczegółowo

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma, urodzony 25 maja 1935 roku w Zbilutce (obecnie Zbelutka) na Kielecczyznie. W latach 1957-1962 studiował na Wydziale

Bardziej szczegółowo

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich.

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich. Historia Szkoły bogata, ciekawa, mało znana Odcinek 17. Czy wiesz, że uznanym artystą malarzem i równocześnie nauczycielem tej szkoły był Jan Kazimierz Olpiński, który uczył w niej rysunków, a jego twórczość

Bardziej szczegółowo

Franciszek Wójcik (1903-1984)

Franciszek Wójcik (1903-1984) Franciszek Wójcik (1903-1984) wystawa: Pejzaże z Rzymu i Zakopanego 04.03.2011 18.03.2011 Connaisseur Salon Dzieł Sztuki Kraków, Rynek Główny 11 Franciszek Wójcik (1903-1984) Urodzony 2 stycznia 1903 r.

Bardziej szczegółowo

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA

MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA MATURA 2010/2011 TEMATY DO EGZAMINU USTNEGO I. LITERATURA 1.Różne obrazy przyrody w literaturze. Omów sposoby ich kreowania w wybranych utworach 2.Metamorfoza bohatera literackiego i jej sens. Omów problem,

Bardziej szczegółowo

STANISŁAW WYSPIAŃSKI I JÓZEF MEHOFFER KOLEDZY I RYWALE ZE SZKOLNEJ ŁAWKI. Ewelina Sobczyk - Podleszańska

STANISŁAW WYSPIAŃSKI I JÓZEF MEHOFFER KOLEDZY I RYWALE ZE SZKOLNEJ ŁAWKI. Ewelina Sobczyk - Podleszańska STANISŁAW WYSPIAŃSKI I JÓZEF MEHOFFER KOLEDZY I RYWALE ZE SZKOLNEJ ŁAWKI Ewelina Sobczyk - Podleszańska Stanisław stan się sławny Mateusz dar Boga Ignacy ognisty Józef niech Bóg pomnoży Stanisław Wyspiański

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu PLASTYKA w dla klasy 5 szkoły podstawowej Rok szkolny 2015/2016

Wymagania edukacyjne z przedmiotu PLASTYKA w dla klasy 5 szkoły podstawowej Rok szkolny 2015/2016 Wymagania edukacyjne z przedmiotu PLASTYKA w dla klasy 5 szkoły podstawowej Rok szkolny 2015/2016 Temat KLASA 5 1. Kontrast w plastyce 2. Barwy kontrastowe na urodzinowym stole wykonanie pracy plastycznej

Bardziej szczegółowo

Apartament Królewski ZAMEK KRÓLEWSKI W WARSZAWIE - MUZEUM REZYDENCJA KRÓLÓW I RZECZYPOSPOLITEJ

Apartament Królewski ZAMEK KRÓLEWSKI W WARSZAWIE - MUZEUM REZYDENCJA KRÓLÓW I RZECZYPOSPOLITEJ Apartament Królewski ZAMEK KRÓLEWSKI W WARSZAWIE - MUZEUM REZYDENCJA KRÓLÓW I RZECZYPOSPOLITEJ Sala Gwardii Konnej Koronnej Za Schodami Wielkimi mieści się sala Gwardii Konnej Koronnej. Tutaj gwardia

Bardziej szczegółowo

II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014

II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014 M i ędzynarodo w e Targ i P oznańsk i e II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014 Honorowy Patronat Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego WWW.PEWUKA.PL

Bardziej szczegółowo

1-3 sierpień. Park Żywiecki. Żywiecki festiwal Roślin. przy starym Zamku. Organizator: honorowy patronat: burmistrz miasta żywca-

1-3 sierpień. Park Żywiecki. Żywiecki festiwal Roślin. przy starym Zamku. Organizator: honorowy patronat: burmistrz miasta żywca- Żywiecki festiwal Roślin Park Żywiecki przy starym Zamku 1-3 sierpień Organizator: Eko-europejskie stowarzyszenie miłośników regionu podbeskidzia Kultura Krajobrazu w czernichowie honorowy patronat: burmistrz

Bardziej szczegółowo

Nr. Prezentacji MDW-0xx/PWA. Rola i funkcjonowanie Kół Gospodyń Wiejskich Województwa Zachodniopomorskiego

Nr. Prezentacji MDW-0xx/PWA. Rola i funkcjonowanie Kół Gospodyń Wiejskich Województwa Zachodniopomorskiego Nr. Prezentacji MDW-0xx/PWA Rola i funkcjonowanie Kół Gospodyń Wiejskich Województwa Zachodniopomorskiego Barzkowice, 2015 Działania na rzecz zachowania dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego wsi, ekologicznego

Bardziej szczegółowo

STYL WIEJSKI PAŁACOWY

STYL WIEJSKI PAŁACOWY STYL WIEJSKI PAŁACOWY Ale nie tylko Francja kochała swoje wiejskie rezydencje, można stwierdzić, że w całej Europie zaczęto budować tę pałacową sielskość. Jednak głównymi architektami i dekoratorami tych

Bardziej szczegółowo

ZAMEK KRÓLEWSKI W WARSZAWIE - MUZEUM

ZAMEK KRÓLEWSKI W WARSZAWIE - MUZEUM ZAMEK KRÓLEWSKI W WARSZAWIE - MUZEUM REZYDENCJA KRÓLÓW I RZECZYPOSPOLITEJ Apartament Wielki Galeria Owalna Niegdyś sala przejściowa, przez którą prowadziła droga do loży królewskiej w kolegiacie św. Jana.

Bardziej szczegółowo

Miłosz Łuczyński. Miejsca Miłosza. instalacja immersive

Miłosz Łuczyński. Miejsca Miłosza. instalacja immersive Miłosz Łuczyński Miejsca Miłosza instalacja immersive Plac Szczepański Kraków, 9-25 maja 2011 Miejsca Miłosza to intermedialny projekt artystyczny łączący literaturę, sztuki wizualne, muzykę i nowe media.

Bardziej szczegółowo

swiat przestrzenny plastyka - zajęcia manualne piątek godz. 18.30-20.00 GRUPA WIEKOWA 7-12 CENA KURSU: 170,- Zajęcia manualne skupiają się na rozwijaniu percepcji wzrokowej i kontroli ręki a także na stymulowaniu

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 8 września 2014 r. Poz. 3711 UCHWAŁA NR LXXXIX/1156/14 RADY MIEJSKIEJ W BOGATYNI. z dnia 27 sierpnia 2014 r.

Wrocław, dnia 8 września 2014 r. Poz. 3711 UCHWAŁA NR LXXXIX/1156/14 RADY MIEJSKIEJ W BOGATYNI. z dnia 27 sierpnia 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO Wrocław, dnia 8 września 2014 r. Poz. 3711 UCHWAŁA NR LXXXIX/1156/14 RADY MIEJSKIEJ W BOGATYNI w sprawie ustalenia sieci szkół podstawowych, gimnazjów, zespołów

Bardziej szczegółowo

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne

Bardziej szczegółowo

Program zajęć artystycznych w gimnazjum

Program zajęć artystycznych w gimnazjum Program zajęć artystycznych w gimnazjum Klasy II Beata Pryśko Cele kształcenia wymagania ogólne I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji percepcja sztuki. II. Tworzenie wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

FASHION CULTURE POLAND-GREAT BRITAIN UNITED IN FASHION

FASHION CULTURE POLAND-GREAT BRITAIN UNITED IN FASHION www.fashionculture.pl OFERTA SPONSORSKA PRZY SZTUCE FASHION CULTURE W ROLI GŁÓWNEJ: Polsko-Brytyjska Kultura i Sztuka SCENA: MUZEUM PAŁAC w Wilanowie Organizator: Polska Wszechnica w Wielkiej Brytanii

Bardziej szczegółowo

CZESŁAW SŁANIA 22.10.1921 Czeladź Data i miejsce urodzin Czesława Słani. 1927 Przeprowadzka wraz z rodziną do wsi Osmolice koło Lublina 1945 Wstąpienie do Krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych. 1947-1949

Bardziej szczegółowo

JÓZEF PIŁSUDSKI (1867-1935)

JÓZEF PIŁSUDSKI (1867-1935) JÓZEF PIŁSUDSKI (1867-1935) 70 ROCZNICA ŚMIERCI (zbiory audiowizualne) Wideokasety 1. A JEDNAK Polska (1918-1921 ) / scen. Wincenty Ronisz. Warszawa : Studio Filmów Edukacyjnych Nauka, 1998. 1 kas. wiz.

Bardziej szczegółowo

GABRIELA CICHOWSKA ILUSTRACJA / MALARSTWO

GABRIELA CICHOWSKA ILUSTRACJA / MALARSTWO GABRIELA CICHOWSKA ILUSTRACJA / MALARSTWO WYBRANE WYSTAWY I NAGRODY 2012 Internationales Literaturfestival Berlin. Wykłady, seminaria, warsztaty ilustracja książki dziecięcej 7. Bałtyckie Spotkania Ilustratorów.

Bardziej szczegółowo

Kalendarz dla Vive Targi Kielce 2012

Kalendarz dla Vive Targi Kielce 2012 Kwartalnik Internetowy CKfoto.pl ISSN 2080-6353 Nr CK 10/2011 (X-XII 2011) ckfoto@ckfoto.pl 05 grudnia 2012r. Kalendarz dla Vive Targi Kielce 2012 Anna Benicewicz-Miazga Patryk Ptak Anna Góra-Klauzińska

Bardziej szczegółowo

Historisch-technisches Informationszentrum.

Historisch-technisches Informationszentrum. 1 Historisch-technisches Informationszentrum. Wojskowy Ośrodek Badawczy w Peenemünde był w latach 1936-1945 jednym z najbardziej nowoczesnych ośrodków technologii na świecie. W październiku 1942 roku udało

Bardziej szczegółowo

dla odmiany... zostań mecenasem kultury

dla odmiany... zostań mecenasem kultury zostań mecenasem kultury Twoja firma 02 mecenasem Muzeum Narodowe w Kielcach pragnie zaprosić Państwa fi rmy do współpracy i wsparcia przedsięwzięć, które mają na celu propagowanie kultury wysokiej. Jesteśmy

Bardziej szczegółowo

20/12/2005 "Kursk" wernisaż wystawy autorskiej prac Waldemara Szysza w ramach cyklu "Łzy świata"

20/12/2005 Kursk wernisaż wystawy autorskiej prac Waldemara Szysza w ramach cyklu Łzy świata 2005 20/12/2005 "Kursk" wernisaż wystawy autorskiej prac Waldemara Szysza w ramach cyklu "Łzy świata" Współorganizator: Muzeum Sportu i Turystyki oraz Galeria Ostrołęka. Wystawa czynna do 17 stycznia 2006.

Bardziej szczegółowo

2006 KULTURA I TURYSTYKA razem czy oddzielnie? 2008 KULTURA I TURYSTYKA razem ale jak? 2009 KULTURA I TURYSTYKA razem, ale jak na tym zarobić?

2006 KULTURA I TURYSTYKA razem czy oddzielnie? 2008 KULTURA I TURYSTYKA razem ale jak? 2009 KULTURA I TURYSTYKA razem, ale jak na tym zarobić? 2006 KULTURA I TURYSTYKA razem czy oddzielnie? 2008 KULTURA I TURYSTYKA razem ale jak? 2009 KULTURA I TURYSTYKA razem, ale jak na tym zarobić? 2010 KULTURA I TURYSTYKA razem, ku przyszłości 2011 KULTURA

Bardziej szczegółowo

BIURO WYSTAW ARTYSTYCZNYCH W KIELCACH. PORTRETY i SYTUACJE

BIURO WYSTAW ARTYSTYCZNYCH W KIELCACH. PORTRETY i SYTUACJE BIURO WYSTAW ARTYSTYCZNYCH W KIELCACH PORTRETY i SYTUACJE PAPIEROSY. ZMĘCZONE TWARZE akryl na płótnie, 150 x 120 cm WAŻNIEJSZE WYSTAWY INDYWIDUALNE: 2012 Figuracja malarstwo. Galeria Ether, Warszawa. 2010

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie wiadomości II. Klasa V

Powtórzenie wiadomości II. Klasa V Powtórzenie wiadomości II Klasa V Zadanie 1 Zaznacz poprawną odpowiedź. Sztuki wizualne to: a) dyscypliny sztuki, które poznajemy za pomocą wzroku b) dyscypliny sztuki, które poznajemy za pomocą słuchu

Bardziej szczegółowo

YATENGA - ARCHITEKTURA

YATENGA - ARCHITEKTURA Yatenga zakłada powstanie jednej z największych i może najciekawszych na świece realizacji stosujących techniki alternatywne (low-tech), czyli glinę, słomę i materiały naturalne oraz recyklingowane. YATENGA.

Bardziej szczegółowo

Ocena Celujący Bardzo dobry Dobry Dostateczny Dopuszczający Dział Aktywność twórcza - systematycznie rozwija własną

Ocena Celujący Bardzo dobry Dobry Dostateczny Dopuszczający Dział Aktywność twórcza - systematycznie rozwija własną ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE KLASA II GRUPA I I PÓŁROCZE Ocena Celujący Bardzo dobry Dobry Dostateczny Dopuszczający Dział Aktywność twórcza - systematycznie rozwija własną przedstawia - potrafi w praktyce zastosować

Bardziej szczegółowo

GINĄCY GŁOS LUDU CZYLI O POTRZEBIE OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO WSI

GINĄCY GŁOS LUDU CZYLI O POTRZEBIE OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO WSI GINĄCY GŁOS LUDU CZYLI O POTRZEBIE OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO WSI Zadaniem każdego pokolenia jest zabezpieczenie i najpełniejsze poznanie dziedzictwa kulturowego swego narodu oraz wiarygodne udostępnienie

Bardziej szczegółowo

Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru

Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru 1.Jakiego koloru szatę miał na sobie Stefan Batory w obrazie Marcina Kobera pt.,,portret Stefana Batorego? a)

Bardziej szczegółowo

1. Grzegorz Bolek Lato w Podkowie Leśnej Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie dyplom z wyróżnieniem. Uprawia malarstwo olejne, jest

1. Grzegorz Bolek Lato w Podkowie Leśnej Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie dyplom z wyróżnieniem. Uprawia malarstwo olejne, jest 1. Grzegorz Bolek Lato w Podkowie Leśnej Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie dyplom z wyróżnieniem. Uprawia malarstwo olejne, jest znakomitym pedagogiem związanym z podkowiańską szkołą, gdzie

Bardziej szczegółowo

AMAZING CITY ŁÓDŹ OSTATNIE NIEODKRYTE MIASTO RYS HISTORYCZNY, NAJWAŻNIEJSZE ELEMENTY STRUKTURY MIASTA

AMAZING CITY ŁÓDŹ OSTATNIE NIEODKRYTE MIASTO RYS HISTORYCZNY, NAJWAŻNIEJSZE ELEMENTY STRUKTURY MIASTA AMAZING CITY ŁÓDŹ OSTATNIE NIEODKRYTE MIASTO RYS HISTORYCZNY, NAJWAŻNIEJSZE ELEMENTY STRUKTURY Łódź posiada jedyny w swoim rodzaju, autentyczny zespół historyzujących, eklektycznych i secesyjnych kamienic

Bardziej szczegółowo

Wystawa fajek w Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie.

Wystawa fajek w Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie. Wystawa fajek w Muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie. W muzeum Azji i Pacyfiku w Warszawie, w Galerii Azjatyckiej (ul. Freta 5), 26 lutego 2013 r. odbyło się uroczyste otwarcie wystawy fajek z kolekcji muzeum

Bardziej szczegółowo

Projekt HerMan Seminarium Kraków, 15.12.2014. Akcja pilotażowa. Reklama w przestrzeni historycznej Lublina.

Projekt HerMan Seminarium Kraków, 15.12.2014. Akcja pilotażowa. Reklama w przestrzeni historycznej Lublina. Projekt HerMan Seminarium Kraków, 15.12.2014 Akcja pilotażowa Reklama w przestrzeni historycznej Lublina. I. Problematyka akcji pilotażowej. - akcja pilotażowa dotyczyła wspólnego z interesariuszami opracowania

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA:

LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: LISTA TEMATÓW DO CZĘŚCI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO JĘZYK POLSKI ROK SZKOLNY 2014/2015 LITERATURA: 1. Omów sposób funkcjonowania motywu wędrówki w literaturze, odwołując się do 2. Odwołując się do wybranych

Bardziej szczegółowo

Nowa siedziba Cricoteki

Nowa siedziba Cricoteki Nowa siedziba Cricoteki Cricoteka rozpoczęła swą działalność w 1980 roku w Krakowie jako Ośrodek Teatru Cricot 2. Przez następne dziesięć lat Ośrodek tworzył instytucjonalne podstawy funkcjonowania Teatru

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW W ROKU AKADEMICKIM 2013/2014

PROGRAM STUDIÓW W ROKU AKADEMICKIM 2013/2014 PROGRAM STUDIÓW W ROKU AKADEMICKIM 03/04 ARCHITEKTURA I URBANISTYKA STUDIA II STOPNIA STACJONARNE I NIESTACJONARNE (WIECZOROWE) SEMESTR PODSTAWOWE MATEMATYKA 4 5 E 4 GEOMETRIA WYKREŚLNA 4 5 E 4 KIERUNKOWE

Bardziej szczegółowo

Interdyscyplinarny projekt edukacyjny w PSM I st. w Prudniku - Rok Chopinowski

Interdyscyplinarny projekt edukacyjny w PSM I st. w Prudniku - Rok Chopinowski Interdyscyplinarny projekt edukacyjny w PSM I st. w Prudniku - Rok Chopinowski Nasza inicjatywa to przykład szerokiego myślenia o edukacji artystycznej i perspektywicznego myślenia o szkole, jako społeczności

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

I. LITERATURA. 5. Wina i kara w literaturze romantyzmu i innych epok, omów na wybranych przykładach.

I. LITERATURA. 5. Wina i kara w literaturze romantyzmu i innych epok, omów na wybranych przykładach. LISTA TEMATÓW DO CZĘŚĆI USTNEJ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 W CENTRUM KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO I USTAWICZNEGO W LEGNICY I. LITERATURA 1. Wizerunek diabła i złych mocy

Bardziej szczegółowo

REGIONALNE OBCHODY ŚWIATOWEGO DNIA TURYSTYKI W ZGIERZU

REGIONALNE OBCHODY ŚWIATOWEGO DNIA TURYSTYKI W ZGIERZU REGIONALNE OBCHODY ŚWIATOWEGO DNIA TURYSTYKI W ZGIERZU 1 Zgodnie ze wskazaniami Światowej Organizacji Turystyki hasło przewodnie imprezy brzmieć będzie: Turystyka i woda, ochrona naszej wspólnej przyszłości.

Bardziej szczegółowo

Kopia obrazu Dama z gronostajem

Kopia obrazu Dama z gronostajem Kopia obrazu Dama z gronostajem 50 x 65 cm autor: Bogusław Ziółkowski Dama z gronostajem, powszechnie znana jako Dama z łasiczką, to obraz namalowany przez Leonarda da Vinci w Mediolanie między 1483 a

Bardziej szczegółowo

Józef Ignacy Kraszewski (1812-1887) życie i twórczość

Józef Ignacy Kraszewski (1812-1887) życie i twórczość PUBLICZNA BIBLIOTEKA PEDAGOGICZNA W KONINIE FILIA W KOLE 62-600 Koło, ul. Toruńska 60 tel. (0-63) 2721261 e-mail kolo@pbpkonin.pl www.pbpkonin.pl Józef Ignacy Kraszewski (1812-1887) życie i twórczość (bibliografia

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu Kołbacz rekonstrukcja

Regulamin konkursu Kołbacz rekonstrukcja Regulamin konkursu Kołbacz rekonstrukcja Kołbacz - rekonstrukcja to konkurs na projekt wizji rewitalizacji miejscowości Kołbacz z wykorzystaniem jej walorów historycznych i kulturowych. ZADANIE PROJEKTOWE

Bardziej szczegółowo

MUZEUM CO TO TAKIEGO?

MUZEUM CO TO TAKIEGO? MUZEUM CO TO TAKIEGO? Anita Broda, Alicja Mironiuk Nikolska Stowarzyszenie Pracownia Etnograficzna 2013, Warszawa Muzeum Nazwa muzeum pochodzi od greckiego słowa s museion czyli świątynia Muz. Jest to

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 6. I okres roku szkolnego 2015/2016

Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 6. I okres roku szkolnego 2015/2016 Wymagania edukacyjne z plastyki w klasie 6 Zakres materiału realizowany w danym okresie może ulec zmianie w zależności od tempa pracy uczniów i innych czynników niezależnych. O zmianach uczniowie będą

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o.

PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o. PROGRAM SZKOLENIA DLA KANDYDATÓW NA PRZEWODNIKÓW MIEJSKICH organizowanego przez Zachodniopomorską Agencję Rozwoju Turystyki ZART Sp. z o.o. CZĘŚĆ OGÓLNA SZKOLENIA Lp. Przedmiot Zakres tematyczny przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Publikacje naukowe (recenzowane, pokonferencyjne, monografie):

Publikacje naukowe (recenzowane, pokonferencyjne, monografie): Publikacje naukowe (recenzowane, pokonferencyjne, monografie): - Długozima A., 2012: "Wzornictwo ogrodów działkowych" [w:] Rylke J. (red.), Wzornictwo ogrodowe 2012, Wydawnictwo Sztuka ogrodu Sztuka krajobrazu,

Bardziej szczegółowo

Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi. Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski

Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi. Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski Polska Sieć Najciekawszych Wsi europejski pomysł i nowa idea w odnowie wsi Ryszard Wilczyński Wojewoda Opolski Rekomendacje dla odnowy wsi, jako metody rozwoju: budowanie specjalizacji, łączenie potencjałów

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Białymstoku

Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Białymstoku Wyższa Szkoła Finansów i Zarządzania w Białymstoku Białystok 2011 SPIS TREŚCI OD REDAKTORA... 9 CZĘŚĆ I POLSKA SZKOŁA PLANOWANIA URBANISTYKI I ARCHITEKTURY Tadeusz Barucki Zapomniana architektura II Rzeczpospolitej...

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PLASTYKI Kryteria oceny semestralnej i oceny rocznej podsumowującej pracę ucznia na lekcjach plastyki w kl.

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PLASTYKI Kryteria oceny semestralnej i oceny rocznej podsumowującej pracę ucznia na lekcjach plastyki w kl. WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PLASTYKI Kryteria oceny semestralnej i oceny rocznej podsumowującej pracę ucznia na lekcjach plastyki w kl.5 1)Ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który: nie opanował zakresu wiadomości

Bardziej szczegółowo

Kuratorwystawy:RomualdMieczkowski(MCKiS) tel:25864219 e-mail:r.mieczkowski@mckis.waw.pl w.mckis.waw.pl Warszawa,GaleriaMazowiecka,kwiecień maj2012

Kuratorwystawy:RomualdMieczkowski(MCKiS) tel:25864219 e-mail:r.mieczkowski@mckis.waw.pl w.mckis.waw.pl Warszawa,GaleriaMazowiecka,kwiecień maj2012 Kuratorwystawy:RomualdMieczkowski(MCKiS) tel:25864219 e-mail:r.mieczkowski@mckis.waw.pl w.mckis.waw.pl Warszawa,GaleriaMazowiecka,kwiecień maj2012 ROMAN KIRILENKO Tytuł wystawy Ziarna i Żarna można odnieść

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Lutomski. Grafika

Zbigniew Lutomski. Grafika Zbigniew Lutomski Grafika czerwiec 2013 Zbigniew Lutomski, urodzony 4 grudnia 1934 roku, jest jednym z najwybitniejszych przedstawicieli grafiki polskiej. Specjalizuje się w trudnej technice drzeworytu.

Bardziej szczegółowo

Wystawa fotografii współczesnej architektury poprzemysłowej Żyrardowa

Wystawa fotografii współczesnej architektury poprzemysłowej Żyrardowa Wystawa fotografii współczesnej architektury poprzemysłowej Żyrardowa Realizatorem projektu jest nieformalna grupa Projekt dofinansowany ze środków Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich - Mazowsze Lokalnie

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA

LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LISTA TEMATÓW NA EGZAMIN WEWNĘTRZNY Z JĘZYKA POLSKIEGO W ROKU SZKONYM 2014/2015 ZESPÓŁ SZKÓŁ ZAWODOWYCH IM. STANISŁAWA STASZICA LITERATURA 1. Przedstaw motyw kariery w wybranych utworach literackich różnych

Bardziej szczegółowo

innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych

innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych Pan Tadeusz powstał w Paryżu w latach 1833-34, w czasie gdy Polska na ponad sto lat zniknęła

Bardziej szczegółowo

Irena Rodzik, 583298711; i.rodzik@cmm.pl

Irena Rodzik, 583298711; i.rodzik@cmm.pl Bydgoszcz Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy 85-006 Bydgoszcz, ul. Gdańska 4 Lesław Cześnik Tel.: 525859804 leslaw.czesnik@muzeum.bydgoszcz.pl polichromowanej; konserwacja ceramiki,

Bardziej szczegółowo

Prezentacja elementów scenografii Bal w Wenecji

Prezentacja elementów scenografii Bal w Wenecji Prezentacja elementów scenografii Bal w Wenecji Ogólny zarys koncepcji scenograficznej Budując koncepcję aranżacji sali na potrzeby organizacji eventu w klimacie Karnawał w Wenecji, musimy odnieś się do

Bardziej szczegółowo

Chopinowskie inspiracje w muzyce, plastyce i teatrze

Chopinowskie inspiracje w muzyce, plastyce i teatrze Wojewódzki Dom Kultury im. J. Piłsudskiego w Kielcach Zrealizowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Chopinowskie inspiracje w muzyce, plastyce i teatrze Wojewódzki Dom Kultury im.

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z PLASTYKI DLA KLAS IV - VI.

KRYTERIA OCENIANIA Z PLASTYKI DLA KLAS IV - VI. KRYTERIA OCENIANIA Z PLASTYKI DLA KLAS IV - VI. Ocenianie osiągnięć edukacyjnych uczniów z zakresu plastyki polega na rozpoznawaniu przez nauczyciela poziomu postępów w opanowaniu przez ucznia wiadomości

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI MAJ 2013 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 180 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50. Miejsce na naklejkę z kodem

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI MAJ 2013 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 180 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50. Miejsce na naklejkę z kodem Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY

Bardziej szczegółowo

LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO

LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO LITERATURA LISTA TEMATÓW NA USTNĄ CZĘŚĆ EGZAMINU MATURALNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO 1. Na wybranych przykładach z różnych epok omów funkcję aluzji jako świadomego umieszczania tekstu w polu tradycji literackiej.

Bardziej szczegółowo

VIII Międzynarodowe Tragi Turystyki Wiejskiej i Agroturystyki AGROTRAVEL 2016. 8-10 kwietnia 2016 r.

VIII Międzynarodowe Tragi Turystyki Wiejskiej i Agroturystyki AGROTRAVEL 2016. 8-10 kwietnia 2016 r. VIII Międzynarodowe Tragi Turystyki Wiejskiej i Agroturystyki AGROTRAVEL 2016 8-10 kwietnia 2016 r. W dniach 8-10 kwietnia 2016 r. odbyły się po raz ósmy Międzynarodowe Tragi Turystyki Wiejskiej i Agroturystyki

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU NA NAJCIEKAWSZE STOISKO VII MIĘDZYNARODOWYCH TARGÓW TURYSTYKI WIEJSKIEJ I AGROTURYSTYKI AGROTRAVEL

REGULAMIN KONKURSU NA NAJCIEKAWSZE STOISKO VII MIĘDZYNARODOWYCH TARGÓW TURYSTYKI WIEJSKIEJ I AGROTURYSTYKI AGROTRAVEL REGULAMIN KONKURSU NA NAJCIEKAWSZE STOISKO VII MIĘDZYNARODOWYCH TARGÓW TURYSTYKI WIEJSKIEJ I AGROTURYSTYKI AGROTRAVEL Wstęp Dzięki realizacji Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW

Bardziej szczegółowo

Kraków, Krowodrza - ul. Wrocławska/Łokietka

Kraków, Krowodrza - ul. Wrocławska/Łokietka tu zycie ma smak... tu zycie ma smak... Kraków, Krowodrza - ul. Wrocławska/Łokietka KROWODRZA dawno temu przedmieścia, dziś MODNA DZIELNICA. Niegdyś Krowodrza składała się z głównie z folwarków, łąk i

Bardziej szczegółowo

3. Poziom i kierunek studiów: studia niestacjonarne pierwszego stopnia, wzornictwo i architektura wnętrz

3. Poziom i kierunek studiów: studia niestacjonarne pierwszego stopnia, wzornictwo i architektura wnętrz SYLABUS PRZEDMIOTU I. Informacje ogólne 1. Nazwa przedmiotu: MALARSTWO 2. Rodzaj przedmiotu - obowiązkowy 3. Poziom i kierunek studiów: studia niestacjonarne pierwszego stopnia, wzornictwo i architektura

Bardziej szczegółowo

Krótka historia Mielca

Krótka historia Mielca Krótka historia Mielca 1229 r. - Pierwsze wzmianki na temat miejscowości o nazwie Mielec 1457 r. - Jan Mielecki otrzymał zezwolenie na założenie miasta, czego nie dokonał 1470 r. - Założenie miasta Mielca

Bardziej szczegółowo

POD PROTEKTORATEM WOJEWÓDZKIEJ RADY SZTUKI WYSTAWA OBJAZDOWA PAŹDZIERNIK ZARZĄD POLŚKICH ARTYSTÓW PLASTYKÓW W LUBLINIE

POD PROTEKTORATEM WOJEWÓDZKIEJ RADY SZTUKI WYSTAWA OBJAZDOWA PAŹDZIERNIK ZARZĄD POLŚKICH ARTYSTÓW PLASTYKÓW W LUBLINIE POD PROTEKTORATEM WOJEWÓDZKIEJ RADY SZTUKI WYSTAWA OBJAZDOWA PAŹDZIERNIK L I S T O P A D G R U D Z I E Ń 1 9 4 7 Okładkę WŁADYSŁAW projektował FILIPIAK ZARZĄD POLŚKICH ARTYSTÓW PLASTYKÓW W LUBLINIE Z A

Bardziej szczegółowo

24 26 lutego 2012 Targi Wyposażenia Wnętrz

24 26 lutego 2012 Targi Wyposażenia Wnętrz Sosnowiec 24 26 lutego 2012 Targi Wyposażenia Wnętrz Targi Wyposażenia Wnętrz 24 26 lutego 2012 Wszystko w jednym miejscu Zapraszamy do udziału w kolejnej edycji Targów Wyposażenia Wnętrz,, które odbędą

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI OD AUTORA SPIS TREŚCI PRZEDMOWA ROBERTA A. M. STERNA SZTUKA TWORZENIA MIEJSC I ASPEKTY NOWOCZESNOŚCI...1

SPIS TREŚCI OD AUTORA SPIS TREŚCI PRZEDMOWA ROBERTA A. M. STERNA SZTUKA TWORZENIA MIEJSC I ASPEKTY NOWOCZESNOŚCI...1 SPIS TREŚCI OD AUTORA SPIS TREŚCI PRZEDMOWA ROBERTA A. M. STERNA SZTUKA TWORZENIA MIEJSC VII IX XVI XIX I ASPEKTY NOWOCZESNOŚCI...1 WPROWADZENIE PERSPEKTYWY WSPÓŁCZESNOŚCI OD PLURALIZMU POLITYCZNEGO DO

Bardziej szczegółowo

Program zajęć Centrum Młodzieży w ramach akcji Lato w mieście

Program zajęć Centrum Młodzieży w ramach akcji Lato w mieście Program zajęć Centrum Młodzieży w ramach akcji Lato w mieście 2.07-28.08.2012 r. TEMATYKA ZAJĘĆ MIEJSCE TERMIN GODZINY UWAGI Dla najmłodszych Zajęcia świetlicowe dla dzieci w wieku 4-6 lat /z odrębnym

Bardziej szczegółowo

2006 KULTURA I TURYSTYKA razem czy oddzielnie? 2008 KULTURA I TURYSTYKA razem ale jak? 2009 KULTURA I TURYSTYKA razem, ale jak na tym zarobić?

2006 KULTURA I TURYSTYKA razem czy oddzielnie? 2008 KULTURA I TURYSTYKA razem ale jak? 2009 KULTURA I TURYSTYKA razem, ale jak na tym zarobić? 2006 KULTURA I TURYSTYKA razem czy oddzielnie? 2008 KULTURA I TURYSTYKA razem ale jak? 2009 KULTURA I TURYSTYKA razem, ale jak na tym zarobić? 2010 KULTURA I TURYSTYKA razem, ku przyszłości 2011 KULTURA

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA

Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA Lista tematów na wewnętrzny egzamin z języka polskiego w roku szkolnym 2015/2016 w Zespole Szkół Ekonomiczno-Usługowych w Świętochłowicach LITERATURA 1. Konflikt pokoleń jako motyw literatury. Zanalizuj

Bardziej szczegółowo

Kazimierz Podsadecki - artysta zapomniany Wystawa rysunków w 40-tą rocznicę śmierci artysty

Kazimierz Podsadecki - artysta zapomniany Wystawa rysunków w 40-tą rocznicę śmierci artysty Kazimierz Podsadecki - artysta zapomniany Wystawa rysunków w 40-tą rocznicę śmierci artysty Wernisaż: 14 października 2010, godz. 19.00 Wystawa potrwa do 28 października 2010 Galeria Sztuki ATTIS Ryszard

Bardziej szczegółowo

Szkoła Odkrywców Talentów

Szkoła Odkrywców Talentów Szkoła Odkrywców Talentów Zajęcia, które służą odkrywaniu i rozwijaniu uzdolnień artystycznych. pracując nad podstawowymi umiejętnościami scenicznymi: budowaniem postaci, ruchem scenicznym, dialogiem,

Bardziej szczegółowo

Fashion&Home Eva Minge

Fashion&Home Eva Minge Fashion&Home Eva Minge 1 Magdalena Woźniak zdjęcia: arch. Evy Minge 22 Rezydencje numer 1/2011 Światowej sławy dyktatorzy mody, obok projektowania odzieży i dodatków konfekcyjnych, aktywnie uczestniczą

Bardziej szczegółowo

PIWNICA ODOLAŃSKA 10 CHEŁCHOWSKI*WÓJCIK CHOJECKI*TURCZYŃSKI GREGOREK*SZPINDLER

PIWNICA ODOLAŃSKA 10 CHEŁCHOWSKI*WÓJCIK CHOJECKI*TURCZYŃSKI GREGOREK*SZPINDLER PIWNICA ODOLAŃSKA 10 CHEŁCHOWSKI*WÓJCIK CHOJECKI*TURCZYŃSKI GREGOREK*SZPINDLER Od góry: Bartek Gregorek Kuba Turczyński Staszek Wójcik Wojtek Chełchowski Michał Chojecki INFORMACJE O WYSTAWIE: Wystawa

Bardziej szczegółowo

PLASTYKA. Plan dydaktyczny

PLASTYKA. Plan dydaktyczny PLASTYKA Plan dydaktyczny Temat lekcji Piękno sztuka i kultura. 1. Architektura czyli sztuka kształtowania przestrzeni. 2. Techniki w malarstwie na przestrzeni wieków. 3. Rysunek, grafika użytkowa, grafika

Bardziej szczegółowo

Prawdziwa Legenda na wyciągnięcie ręki! Przyjdź! Zobacz! Poczuj!

Prawdziwa Legenda na wyciągnięcie ręki! Przyjdź! Zobacz! Poczuj! Największa wystawa rzeźb o Michaelu Jacksonie w EUROPIE! Wystawa sensualna, gdzie każdy może stanąd oko w oko z historią muzyki POP! Król sceny muzycznej XX wieku ożywa w 14 odsłonach! Prawdziwa Legenda

Bardziej szczegółowo

XX Plener Malarski SZYDŁÓW 2009

XX Plener Malarski SZYDŁÓW 2009 XX Plener Malarski SZYDŁÓW 2009 POPLENEROWA WYSTAWA MALARSTWA XX Plener Malarski SZYDŁÓW 2009 GMINNE CENTRUM KULTURY W SZYDŁOWIE URZĄD GMINY W SZYDŁOWIE Historia Pleneru malarskiego w Szydłowie sięga

Bardziej szczegółowo

Efektowny projekt Archiwum Państwowego w Szczecinie. Ma powstać przy Jasnych Błoniach

Efektowny projekt Archiwum Państwowego w Szczecinie. Ma powstać przy Jasnych Błoniach http://www.gs24.pl/apps/pbcs.dll/article?aid=/215418/szczecin/15419862 215-9-4 Dodano: 18 kwietnia 215, 8: 29 Nowoczesnyi lekki, duże przeszklone przestrzenie taki ma być drugi budynekarchiwum Państwowego

Bardziej szczegółowo

70. rocznica śmierci Janusza Korczaka OBRAZU

70. rocznica śmierci Janusza Korczaka OBRAZU 70. rocznica śmierci Janusza Korczaka II FESTIWAL SŁOWA I OBRAZU pod hasłem W Królestwie Stubarwnego Nieba pod honorowym patronatem Lubelskiego Kuratora Oświaty Pana Krzysztofa Babisza Starosty Lubelskiego

Bardziej szczegółowo

od pomysłu do realizacji własnej firmy 80-822 Gdańsk, ul. Żabi Kruk 14, e-mail: biuro@zielonyloft.pl, tel./fax +48 683 59 76

od pomysłu do realizacji własnej firmy 80-822 Gdańsk, ul. Żabi Kruk 14, e-mail: biuro@zielonyloft.pl, tel./fax +48 683 59 76 od pomysłu do realizacji własnej firmy 80-822 Gdańsk, ul. Żabi Kruk 14, e-mail: biuro@zielonyloft.pl, tel./fax +48 683 59 76 początki firmy - nauka - zabawa - poznawanie świata - praca - nauka - rozwój

Bardziej szczegółowo

Kultura dla Seniorów

Kultura dla Seniorów Konwencja Międzypokoleniowe Dni Aktywności Kultura dla Seniorów Panel z udziałem dr Moniki Smoleń Podsekretarz Stanu w MKiDN 26 września 2012 r. Przesłanie Podsekretarz Stanu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa

Bardziej szczegółowo

Załącznik do obwieszczenia Ministra Kultury z dnia 2 lutego 2004 r.

Załącznik do obwieszczenia Ministra Kultury z dnia 2 lutego 2004 r. Załącznik do obwieszczenia Ministra Kultury z dnia 2 lutego 2004 r. Wykaz osób, które uzyskały kwalifikacje I stopnia w zakresie sztuki i dyscyplin artystycznych w 2003 roku (do 30 kwietnia): DZIEDZINA

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Nr Literatura 1. Literackie wizje polskiego dworu. Omów temat w oparciu o wybrane utwory. 2. Polska, ale jaka? Przedstaw

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PLASTYKI DLA KLASY III GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PLASTYKI DLA KLASY III GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE Z PLASTYKI DLA KLASY III GIMNAZJUM KRYTERIA WYPOWIEDZI ARTYSTYCZNEJ 1. Dopuszczający nieprawidłowe wykonanie, odbiegające od głównego tematu, brak logiki, nieprawidłowy dobór kompozycji,

Bardziej szczegółowo

WYSTAWY CZASOWE Bursztyn Myrta Wystawa pod patronatem Profesora Władysława Bartoszewskiego Prezentowana od 14 czerwca do 30 września 2007

WYSTAWY CZASOWE Bursztyn Myrta Wystawa pod patronatem Profesora Władysława Bartoszewskiego Prezentowana od 14 czerwca do 30 września 2007 Bursztyn Myrta Wystawa pod patronatem Profesora Władysława Bartoszewskiego Prezentowana od 14 czerwca do 30 września 2007 Centrum Wystawowo-Konferencyjne Zamku Królewskiego na Wawelu Dzieła zadziwiające

Bardziej szczegółowo

Autor programu: mgr Krystyna Podlacha PROGRAM NAUCZANIA ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE RÓŻNORODNE TECHNIKI PLASTYCZNE Liczba godzin 60 (4 warianty cztery okresy

Autor programu: mgr Krystyna Podlacha PROGRAM NAUCZANIA ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE RÓŻNORODNE TECHNIKI PLASTYCZNE Liczba godzin 60 (4 warianty cztery okresy Autor programu: mgr Krystyna Podlacha PROGRAM NAUCZANIA ZAJĘCIA ARTYSTYCZNE RÓŻNORODNE TECHNIKI PLASTYCZNE Liczba godzin 60 (4 warianty cztery okresy klasyfikacyjne: I5, 30, 45, 60godzin) W 1983 roku ukończyła

Bardziej szczegółowo

Historia i nowoczesność

Historia i nowoczesność Historia i nowoczesność STYLOWE OSIEDLE gdzie historia przeplata się z nowoczesnością Unikalny styl i atrakcyjna zabudowa sprawią, że Osiedle Grafitowe III zaskoczy swoim nadzwyczajnym charakterem Grafitowe

Bardziej szczegółowo

PROGRAM XXII KRAJOWEJ WYSTAWY ROLNICZEJ XIV DNI EUROPEJSKIEJ KULTURY LUDOWEJ PODCZAS OGÓLNOPOLSKICH DOŻYNEK JASNOGÓRSKICH CZĘSTOCHOWA 2013

PROGRAM XXII KRAJOWEJ WYSTAWY ROLNICZEJ XIV DNI EUROPEJSKIEJ KULTURY LUDOWEJ PODCZAS OGÓLNOPOLSKICH DOŻYNEK JASNOGÓRSKICH CZĘSTOCHOWA 2013 PROGRAM XXII KRAJOWEJ WYSTAWY ROLNICZEJ XIV DNI EUROPEJSKIEJ KULTURY LUDOWEJ PODCZAS OGÓLNOPOLSKICH DOŻYNEK JASNOGÓRSKICH CZĘSTOCHOWA 2013 I. ORGANIZATOR: Śląski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Częstochowie

Bardziej szczegółowo

wnętrze. ŚWIATŁO cień

wnętrze. ŚWIATŁO cień wnętrze. ŚWIATŁO cień IV Ogólnopolski otwarty studencki konkurs architektoniczny Katedry Kształtowania Środowiska Mieszkaniowego pod patronatem: Prorektora ds. Studenckich Politechniki Krakowskiej Dziekana

Bardziej szczegółowo

ZASADY OCENIANIA PRZEDMIOTOWEW KLASIE V Z PLASTYKI W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 27 W BYDGOSZCZY

ZASADY OCENIANIA PRZEDMIOTOWEW KLASIE V Z PLASTYKI W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 27 W BYDGOSZCZY ZASADY OCENIANIA PRZEDMIOTOWEW KLASIE V Z PLASTYKI W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 27 W BYDGOSZCZY Ocenianie przedmiotowe plastyki jest jednym z najtrudniejszych problemów z powodu szerokiego zakresu przedmiotu,

Bardziej szczegółowo