Banknoty i monety euro. Autor: Beata Łuba-Królik

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Banknoty i monety euro. Autor: Beata Łuba-Królik"

Transkrypt

1 Autor: Beata Łuba-Królik

2 Skrócony opis lekcji Podczas zajęć omówiono wygląd, symbolikę, nominały banknotów i monet nowej wspólnej waluty Europy - euro. Lekcja kończy się projektowaniem przez uczniów polskiego euro. Cele lekcji Uczeń powinien: poznać wygląd i nominały banknotów i monet euro oraz ich charakterystyczne cechy, rozumieć znaczenie symboli przedstawionych na banknotach i monetach euro, umieć korzystać z różnych materiałów źródłowych, prezentować informacje. Słowa kluczowe Euro, Europejski Bank Centralny. Metody realizacji zajęć mini wykład, praca w grupach, odgrywanie ról. Adresat uczniowie szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych. Materiały 1. tabela Opis stron narodowych monet euro, 2. monety i banknoty euro, karteczek z nazwami państw (12 to kraje eurolandu, pozostałe 8 dowolne). 2

3 Wstęp merytoryczny Proces wprowadzania euro do obiegu Wprowadzenie wspólnej waluty przez państw UE stanowi uwieńczenie idei integracji gospodarczej. Operacja wprowadzania euro została szczegółowo zaplanowana i przeprowadzona w każdym z 12 państw UE, ogólny scenariusz tego przedsięwzięcia uzgodniła Rada Europejska w Madrycie już w grudniu 1995 r. (tzw. scenariusz madrycki). Na szczycie Rady określono harmonogram działań w okresie od grudnia 1995r. do połowy 2002r. oraz ogólną rolę poszczególnych instytucji Wspólnoty Europejskiej w procesie wprowadzania euro. Bardziej szczegółowe elementy tego przedsięwzięcia zostały określone w przyjętych później wspólnotowych aktach prawnych dotyczących euro, takich jak: rozporządzenie Rady UE, zalecenia Komisji Europejskiej oraz wytyczne Europejskiego Banku Centralnego. Proces wprowadzania euro podzielono na trzy etapy. W I okresie tzw. przygotowawczym (od 1 maja 1998 do 31 grudnia 1998) ustalono listę państw zakwalifikowanych do strefy euro, określono kursy wymiany, utworzono Europejski Bank Centralny. II faza to okres przejściowy (od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r.). W tym czasie wprowadzono euro w formie bezgotówkowej, ustalono także, że euro i waluty narodowe będą, w tym okresie, funkcjonować równolegle. Działalność rozpoczęły EBC i ESBC. Od początku 1999r. zwykły obywatel eurolandu mógł płacić euro za pomocą karty kredytowej, mieć w tej walucie konto lub kredyt. Okres końcowy (od 1 stycznia 2002 r. do 30 czerwca 2002 r.), to wycofanie z obiegu monet i banknotów narodowych oraz wprowadzenie w ich miejsce monet i banknotów euro. (...) Na spotkaniu Rady Europejskiej w Madrycie uzgodniono też nazwę nowej waluty europejskiej. Graficzny symbol euro pochodzi od greckiej litery epsilon i nawiązuje do pierwszej litery słowa Europa. Dwie poziome linie znaku maja symbolizować stabilność waluty. Nazwa nowej waluty jest jednakowa we wszystkich oficjalnych językach UE, choć uwzględnia różnice w alfabetach narodowych. Euro dzieli się na 100 centów, do obiegu wprowadzono osiem monet i siedem banknotów euro. Banknoty euro mają jednakowe obie strony w każdym państwie członkowskim. Przedstawione są na nich budowle, a dominującymi elementami są okna, bramy i mosty. Mają one swoje znaczenie. Okna i bramy symbolizują ducha otwartości i współpracy w UE, a dwanaście gwiazd symbolizuje ponadto dynamikę i harmonię współczesnej Europy. Mosty natomiast oznaczają komunikację i integrację zarówno między ludźmi w Europie, jak również między Europą a resztą świata. Na banknotach nie przedstawiono żadnych rzeczywistych budowli, w ten sposób żadne państwo czy miasto nie jest wyróżnione. Ponad to na banknotach przedstawiono najważniejsze style architektoniczne w historii Europy, tj. antyk grecki i rzymski, styl romański, gotycki, 3

4 renesansowy, barok i rokoko, architekturę inżynieryjną XIX wieku oraz nowoczesną architekturę XX wieku. W ten sposób przedstawiono symbolicznie rozwój Europy w dziedzinie techniki, sztuki i komunikacji. Wspólnymi elementami banknotów są: 1) nazwa waluty - podana zarówno w alfabecie łacińskim, jak i greckim, gdyż oba są obecnie używane w UE, 2) symbol UE - flaga z dwunastoma gwiazdami, 3) inicjały Europejskiego Banku Centralnego w pięciu wariantach językowych (z uwzględnieniem wszystkich jedenastu oficjalnych języków UE), tj. BCE, ECB, EZB, EKT, EKP, 4) symbol wskazujący na ochronę praw autorskich, 5) podpis Prezesa EBC. Natomiast banknoty euro różnią się między sobą: wzorami, kolorami i rozmiarami (zwiększające się wraz ze wzrostem nominału). Autorem projektu banknotów euro jest Austriak Robert Kalina - plastyk związany z Narodowym Bankiem Austrii. Monety euro, w odróżnieniu od banknotów mają jedna stronę wspólną (awers), zaś drugą narodową (rewers). Na najmniejszych nominałach euromonet (1, 2 i 5 centów) zaprezentowano obraz jednoczącej się Europy na mapie świata, następnie na większych nominałach (10, 20 i 50 centów) wszystkie państwa UE przedstawione są w pewnym oddaleniu od siebie i - w miarę jak nominały rosną - łączą się w jedną wspólną Europę bez granic (1 i 2 euro). Wszystkie monety euro są okrągłe (z wyjątkiem monety 20 centowej - kształt tzw. kwiatu hiszpańskiego), zaś różnią się kolorem, wagą - im cięższa moneta, tym większa jej wartość - z wyjątkiem 1 euro, grubością im grubsza moneta, tym większa jej wartość - z wyjątkiem 1 i 2 euro, oraz metalem z jakiego są wykonane. Stronę wspólną monet euro zaprojektował Luc Luycx z Królewskiej Mennicy Belgijskiej, zaś rewersy zaprojektowali plastycy poszczególnych mennic narodowych. Proponowany przebieg zajęć 1. Podziel klasę na 4-5 grup. Rozdaj każdej grupie przygotowane wcześniej karteczki (ok. 20) z nazwami państw, w tym zestawie musi się znaleźć 12 krajów należących do Unii Gospodarczo - Walutowej (Austria, Belgia, Finlandia, Francja, Niemcy, Grecja, Irlandia, Włochy, Luksemburg, Holandia, Portugalia, Hiszpania,), pozostałe 8 to kraje dowolne. Poproś, aby uczniowie wybrali spośród nich te które 1 stycznia 2002 r. wprowadziły euro. Niech uczniowie spróbują przypomnieć również jakie waluty narodowe funkcjonowały w tych państwach przed wprowadzeniem wspólnej waluty. Sprawdź wyniki pracy grup. 4

5 2. Powiedz, że r. w państwach UGW wprowadzono do obiegu gotówkowego wspólną walutę euro. Waluty narodowe zostały wycofane i straciły status prawnego środka płatniczego, jedynym prawnym środkiem płatniczym od r. jest euro. Podkreśl, że wprowadzenie wspólnej, europejskiej waluty stanowiło uwieńczenie pięćdziesięcioletnich wysiłków państw zachodnioeuropejskich, mających na celu stworzenie unii gospodarczej i walutowej (patrz link do lekcji i wykładu Geneza UGW ). Zaznacz, że sam proces zastępowania walut narodowych wspólną walutą był podzielony na etapy (patrz wstęp merytoryczny), i zakończył się 1 marca 2002r, od tego dnia stosowanie euro zamiast 12 walut narodowych krajów UGW jest obligatoryjne dla wszystkich. 3. Powiedz uczniom, że euro podzielone jest na 100 centów. W obiegu jest: - osiem monet (1, 2, 5, 10, 20, 50 centów oraz 1 i 2 euro), - siedem banknotów (5, 10, 20, 50, 100, 200 i 500 euro). Wszystkie monety i banknoty są oznaczone charakterystycznym symbolem euro wzorowanej na greckiej literze epsilon literze E z podwójnym poziomym przekreśleniem, mającym symbolizować stabilność waluty. 4. Rozdaj uczniom wzory banknotów euro (www.nbportal.pl lub Poproś, aby uczniowie uważnie przyjrzeli się banknotom. Zapytaj czy widzą jakieś elementy łączące banknoty poszczególnych nominałów. Co jest na nich przedstawione? Czym się różnią? Uczniowie powinni zauważyć charakterystyczne elementy banknotów (ich opis znajdziesz we wstępie merytorycznym). Wyjaśnij uczniom symbolikę elementów przedstawionych na banknotach euro (patrz wstęp merytoryczny). Podkreśl, że banknoty euro mają jednakowe obie strony we wszystkich państwach członkowskich UGW. Inaczej jest w przypadku monet. 5. Rozdaj uczniom wzory euromonet (www.nbportal.pl lub Zwróć uwagę uczniów, że monety euro mają jedną stronę wspólną (awers), zaś drugą narodową (rewers). Koncepcja wspólnych i narodowych stron monet euro ma odzwierciedlać ideę integracji europejskiej (tj. jednoczenie się z zachowaniem różnic narodowych), a ponadto zwiększyć stopień ich akceptacji przez mieszkańców UE. Podkreśl, że każda moneta euro - bez względu na stronę narodową 5

6 - jest prawnym środkiem płatniczym w całej strefie euro, a nie tylko w państwie członkowskim, w którym została wyemitowana. Poproś uczniów o uważne przyjrzenie się awersom euromonet, zapytaj co jest przedstawione na wspólnej stronie euro? Zapytaj też o inne podobieństwa i różnice poszczególnych nominałów euromonet (patrz wstęp merytoryczny). 6. Poproś uczniów, aby powrócili do grup w których pracowali wcześniej, każdej grupie drogą losowania przydziel jedno państwo eurolandu. Następnie poproś uczniów, aby przyjrzeli się rewersom monet euro i opisali krótko strony narodowe monet euro wylosowanego państwa. Poleć, aby uczniowie zwrócili uwagę na motywy przedstawione na monetach, czy są one jednakowe, czy też różne na poszczególnych nominałach? Podsumowaniem tej części lekcji może być tabela Opis stron narodowych monet euro (materiał pomocniczy nr 1). Dodaj, że własne monety euro mają również trzy państwa nie należące do Unii Europejskiej: Monaco, Watykan oraz San Marino. 7. Powiedz, że za drukowanie banknotów euro odpowiedzialny jest Europejski Bank Centralny, który zadanie to zlecił 12 drukarniom (2 niemieckim oraz po jednej z pozostałych krajów UGW z wyjątkiem Luksemburga). Za bicie monet odpowiedzialne są narodowe mennice krajów członkowskich unii walutowej. 8. Podziel klasę na 5 grup i zaproponuj uczniom, aby wyobrazili sobie, że Polska w przyszłym roku dołączy do strefy euro, rozpisano więc konkurs na projekt polskiego euro. Każda grupa stanowi zespół plastyków, którego zadaniem jest zaprojektowanie rewersów polskich euromonet. Prace wraz z krótkim uzasadnieniem uczniowie powinni przedstawić na następnej lekcji, możesz też zorganizować wystawę i przeprowadzić głosowanie na najlepszy projekt. Dla porównania przedstaw uczniom pomysły przesłane przez czytelników Polityki (numer 51/52/2001). Tam najczęściej zgłaszano orła białego - nasze godło narodowe, na kolejnych miejscach był F. Chopin, M. Kopernik, M. Skłodowska - Curie, Jan Paweł II, kontur Polski, pojawiły się też żubr, bocian, mewa a nawet ufoludek. Natomiast włoscy uczniowie na swoich monetach umieścili postacie z Walta Disneya. 6

7 Uwagi dla prowadzącego Lekcja przewidziana jest na 2 godziny lekcyjne, jest kontynuacją zajęć poświęconych genezie UGW. Zajęcia przeznaczone są dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych, niektóre ćwiczenia (np. projektowanie monet) można wykorzystać również w gimnazjum. 7

8 Goryczka Szarotka Pierwiosnek Katedra św. Stefana Pałac Belweder Budynek Secesji Wolfgang Amadeus Mozart Bertha von Sutter Zamek Monte Wieża Mole Antonelliana Amfiteatr Flawiuszów (Koloseum) Narodziny Wenus (SandroBotticelli) Rzeźba futurystyczna (Umberto Boccioni) Pomnik konny cesarza Marka Aureliusza Idealne proporcje ludzkiegciała (Leonardo da Vinci) Dante Alighieri (Rafael) Ateńska tryrema (statek trójrzędowy) Grecka korweta (żaglowi) Nowoczesny tankowiec Rigas-Fereos Ioannis Capodistias Eleftherios Venizelos Sowa ateńska Europa porwana przez Zeusa 1 cent 2 centy 5 centów 10 centów 20 centów 50 centów 1 euro 2 euro Banknoty i monety euro Materiał pomocniczy nr 1 Tabela 1. Opis stron narodowych monet euro Statki Słynni ludzie Starożytność Grecja Słynne budowle Sztuka włoska Włochy Kwiaty alpejskie Słynne budowle Słynni ludzie Austria Niemcy Liść dębu Brama Brandenburska Orzeł Rzeszy Francja Marrianna Kobieta siejąca Drzewo Republiki: Wolność, Równość, Braterstwo 8

9 Hiszpania Katedra Santiago del Compostela Miguel de Cervantes Król Karol I Burbon Portugalia Pierwsza pieczęć królewska z 1134 r Pieczęć królewska z 1142 r Zamki i herby Finlandia Heraldyczny lew Dwa łabędzie w locie Kwiaty maliny Belgia Król Albert II Holandia Królowa Beatrix Luksemburg Wielki Książę Henryk (oraz luksemburskie słowo Letzebuerg oznaczające Luksemburg) Irlandia Celtycka harfa (oraz irlandzkie słowo Eire oznaczające Irlandię) źródło: Euro coins, 9

10 Propozycje sprawdzenia wiedzy Test - zaznacz prawidłową odpowiedź 1. Ile krajów wchodzi w skład UGW? a. 15 b. 12 c Które z wymienionych państw nie należy do Unii Gospodarczej i Walutowej? a. Grecja b. Szwecja c. Niemcy 3. Ile jest nominałów monet euro? a. 7 b. 8 c Ile jest nominałów banknotów euro? a. 7 b. 8 c Euro wprowadzono do obiegu gotówkowego: a b c Strony narodowe posiadają: a. banknoty euro b. monety euro c. banknoty i monety euro 7. Które z przedstawionych niżej zdarzeń jest prawdziwe? a. Pan Kowalski 30 marca 2002 r założył w banku Sukces rachunek walutowy, część swoich oszczędności ulokował w markach niemieckich, a część w euro. b. Pan Kowalski 30 marca 2002 r. udał się do kantoru i wymienił 1500 marek niemieckich na polskie złotówki. c. Pan Kowalski jadąc do Berlina wymieni marki na euro po takim samym kursie jak w Warszawie. 10

11 Odpowiedzi: 1. b 2. b 3. b 4. a 5. a 6. b 7. c Bibliografia Nowa waluta zjednoczonej Europy - pakiet NBP. Przydatne adresy 11

12

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

BANKNOTY I MONETY EURO

BANKNOTY I MONETY EURO BANKNOTY I MONETY EURO Ponad 329 milionów ludzi w strefie euro styka się codziennie z banknotami i monetami euro. Banknoty występują w siedmiu nominałach, a monety w ośmiu. Wszystkie przedstawiono w niniejszej

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Temat spotkania WALUTOWA WIEŻA BABEL Ewa Nowak-Koprowicz Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 20.11.2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy

SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy SCENARIUSZ ZAJĘĆ DLA SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH Przedmioty podstawy przedsiębiorczości i geografia Temat:,,Euro waluta wspólnej Europy CELE LEKCJI: Ogólny: - poznanie waluty euro. Szczegółowe: - uczeń zna

Bardziej szczegółowo

ZESTAWY ROCZNIKOWE (1 cent 2 euro)

ZESTAWY ROCZNIKOWE (1 cent 2 euro) ZESTAWY ROCZNIKOWE (1 cent 2 euro) Austria Belgia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Irlandia Luksemburg Portugalia Słowacja Słowenia Włochy 1999-911,90 zł 92,90 zł 131,90 zł - 82,90 zł 68,90

Bardziej szczegółowo

EURO jako WSPÓLNA WALUTA

EURO jako WSPÓLNA WALUTA Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy EURO jako WSPÓLNA WALUTA Prof. dr hab. Eugeniusz Gatnar Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. Przedmiot: wiedza o społeczeństwie ( 1 godz. lekcyjna) Klasa: III LO

Scenariusz lekcji. Przedmiot: wiedza o społeczeństwie ( 1 godz. lekcyjna) Klasa: III LO Scenariusz lekcji Przedmiot: wiedza o społeczeństwie ( 1 godz. lekcyjna) Klasa: III LO Temat lekcji: Unia Europejska - główna organizacja jednoczącej się Europy. Cele lekcji: Wiadomości: - wyjaśni pojęcie:

Bardziej szczegółowo

BIULETYN 11/2013. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ

BIULETYN 11/2013. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ Źródło: http://polskawue.gov.pl/euro,94.html WSPÓLNA WALUTA EURO Euro wprowadzenie W Traktacie Rzymskim z 1957 roku, ustanawiającym Europejska Wspólnotę Gospodarczą, założono coraz ściślejszą koordynację

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE CYKLU LEKCJI, ZREALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU SEKRETY BANKÓW W GIMNAZJACH SPOŁECZNEGO TOWARZYSTWA OŚWIATOWEGO

SCENARIUSZE CYKLU LEKCJI, ZREALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU SEKRETY BANKÓW W GIMNAZJACH SPOŁECZNEGO TOWARZYSTWA OŚWIATOWEGO SCENARIUSZE CYKLU LEKCJI, ZREALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU SEKRETY BANKÓW W GIMNAZJACH SPOŁECZNEGO TOWARZYSTWA OŚWIATOWEGO I. Lekcje wprowadzające Zajęcia obejmują dwie godziny lekcyjne. W trakcie pierwszej

Bardziej szczegółowo

Czy potrafimy żyć bez pieniędzy. Autor: Małgorzata Zagórska

Czy potrafimy żyć bez pieniędzy. Autor: Małgorzata Zagórska Czy potrafimy żyć bez pieniędzy Autor: Małgorzata Zagórska Skrócony opis lekcji Celem głównym jest zaprezentowanie uczniom funkcji pieniądza, w gospodarce oraz dawnych i współczesnych jego form. Zajęcia

Bardziej szczegółowo

Mapa Unii Europejskiej

Mapa Unii Europejskiej Mapa Unii Europejskiej 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń zna: nazwy państw Unii Europejskiej, nazwy stolic państw Unii Europejskiej, flagi państw Unii Europejskiej. b) Umiejętności Uczeń potrafi: wskazać

Bardziej szczegółowo

Czy warto mieć polską walutę?

Czy warto mieć polską walutę? Czy warto mieć polską walutę? dr hab. Eryk Łon Katedra Finansów Publicznych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Ważne linki: Raport dla NBP: Dlaczego Polska nie powinna wchodzić do strefy euro, 2007: http://analizy-rynkowe.pl/raport/

Bardziej szczegółowo

Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro. Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego

Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro. Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego Zmiany w strukturze dochodów polskiego sektora bankowego po wejściu do strefy euro Sylwester Kozak Departament Systemu Finansowego 1 Cel badania Rozpoznanie kierunków i skali zmian w strukturze kosztów

Bardziej szczegółowo

Europejska Unia: Na stronie www.eusos.tk można znaleść więcej informacii o fladze Unii Europejskiej. Na Mapie:

Europejska Unia: Na stronie www.eusos.tk można znaleść więcej informacii o fladze Unii Europejskiej. Na Mapie: Europejska Unia: Członkowie: Niemcy, Francja, Holandia, Luksemburg, Belgia, Hiszpania, Portugalia, Grecja, Włochy, Austria, Finlandia, Irlandia, Zjednoczone Królestwo, Szwecja, Dania, Polska, Litwa, Łotwa,

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Mariusz Sagan Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 18 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

TEMAT LEKCJI: EUROPOKER 1. GŁÓWNE ZAGADNIENIA LEKCJI

TEMAT LEKCJI: EUROPOKER 1. GŁÓWNE ZAGADNIENIA LEKCJI TEMAT LEKCJI: EUROPOKER 1. GŁÓWNE ZAGADNIENIA LEKCJI Podczas lekcji uczniowie rozmawiają o genezie Unii Europejskiej, analizują procesy pogłębiania i poszerzania UE, oceniają rangę poszczególnych wydarzeń

Bardziej szczegółowo

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro

Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś i jutro Adam Tochmański / Przewodniczący Koalicji na rzecz Obrotu Bezgotówkowego i Mikropłatności, Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego w Narodowym Banku Polskim Płatności bezgotówkowe w Polsce wczoraj, dziś

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Walutowa wieża Babel Dr Grzegorz Wojtkowiak Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 6 listopada 2014 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL Pieniądze

Bardziej szczegółowo

Unia Gospodarcza i Walutowa wprowadzenie. Autor: Marek Chałas

Unia Gospodarcza i Walutowa wprowadzenie. Autor: Marek Chałas Unia Gospodarcza i Walutowa wprowadzenie Autor: Marek Chałas Skrócony opis lekcji W czasie zajęć uczniowie zapoznają się z problematyką związaną z wprowadzeniem wspólnej europejskiej waluty. Dowiadują

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Po co komu Unia Europejska i euro? dr Krzysztof Biegun EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY. Czym jest UE?

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Po co komu Unia Europejska i euro? dr Krzysztof Biegun EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY. Czym jest UE? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Po co komu Unia Europejska i euro? dr Krzysztof Biegun Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu 19 maja 2014 r. Czym jest UE? Unia Europejska to międzynarodowy związek państw,

Bardziej szczegółowo

Złoty Polski po I Wojnie Światowej.

Złoty Polski po I Wojnie Światowej. Złoty (skrót zł, lub aktualny kod ISO 4217 PLN), to podstawowa jednostka monetarna w Polsce, która dzieli się na 100 groszy. Nazwę polskiej jednostki monetarnej wprowadzono w 1919 roku, parytet złota określono

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? Dr Joanna Czech-Rogosz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 2 listopad 2015 Kontynent europejski Unia Europejska:

Bardziej szczegółowo

Euro waluta dla Europy

Euro waluta dla Europy Euro waluta dla Europy Euro Utworzenie strefy euro poprzedził prawie pięćdziesięcioletni okres pogłębiania współpracy gospodarczej i politycznej między państwami Europy. Powstanie Unii Gospodarczej i

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą.

Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. SCENARIUSZ 2 MATURA 2007 Jak podjąć decyzję o wyborze przedmiotów? Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Cele lekcji: Uczeń powinien: poznać zasady przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

O OSZCZĘDZANIU. O ważnej roli pieniądza w życiu człowieka. Klasa IV VI Zajęcia 1 MATERIAŁY DLA NAUCZYCIELI

O OSZCZĘDZANIU. O ważnej roli pieniądza w życiu człowieka. Klasa IV VI Zajęcia 1 MATERIAŁY DLA NAUCZYCIELI O OSZCZĘDZANIU MATERIAŁY DLA NAUCZYCIELI Klasa IV VI Zajęcia 1 O ważnej roli pieniądza w życiu człowieka. ZAJĘCIA 1: O ważnej roli pieniądza w życiu człowieka. Grupa wiekowa: klasy IV VI, szkoła podstawowa

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH DLA KLASY II

SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH DLA KLASY II SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH DLA KLASY II EDUKACJA EUROPEJSKA Temat dnia: 15 PAŃSTW JEDNA FLAGA Poznajemy państwa wchodzące w skład UE oraz jej symbole (flaga i hymn). Pisownia nazw państw wielką literą.

Bardziej szczegółowo

Przedmowa 3. Przygotowania do wymiany pieniądza w 2002 r. 5. Wymiana pieniądza według krajów 6

Przedmowa 3. Przygotowania do wymiany pieniądza w 2002 r. 5. Wymiana pieniądza według krajów 6 XXX Spis treści Przedmowa 3 Wprowadzenie 4 Przygotowania do wymiany pieniądza w 2002 r. 5 Wymiana pieniądza według krajów 6 Produkcja i obieg oraz fałszerstwa banknotów; plany na przyszłość 8 Projekt i

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Strona1 Monika Borowiec Scenariusz zajęć edukacyjnych nr 2.10 Temat zajęć: Sprawdzian z działu 2 1. Cele lekcji: Uczeń: sprawdza stopień opanowania wiedzy i umiejętności z działu 2, zna podstawowe pojęcia

Bardziej szczegółowo

1. ROZWÓJ UNII EUROPEJSKIEJ

1. ROZWÓJ UNII EUROPEJSKIEJ Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy PO CO KOMU UNIA EUROPEJSKA I EURO? prof. WSEiP dr hab. Zenon Stachowiak Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 20 marca 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 2.7.2014 L 194/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE RADY (UE) NR 729/2014 z dnia 24 czerwca 2014 r. w sprawie nominałów i parametrów technicznych monet euro przeznaczonych

Bardziej szczegółowo

Już wkrótce matura 2008, czyli jak przygotować się do egzaminu?

Już wkrótce matura 2008, czyli jak przygotować się do egzaminu? Scenariusz 3 Już wkrótce matura 2008, czyli jak przygotować się do egzaminu? Scenariusz zajęć dla uczniów klas maturalnych, przeznaczony na godzinę wychowawczą. Cele lekcji: Uczeń powinien: zapoznać się

Bardziej szczegółowo

O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI. Masz to jak w banku! Zadania i funkcje banków.

O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI. Masz to jak w banku! Zadania i funkcje banków. O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI K Masz to jak w banku! Zadania i funkcje banków. ZAJĘCIA 2: Masz to jak w banku! Zadania i funkcje banków Grupa wiekowa: klasy IV VI szkoła podstawowa Czas zajęć: 1,5 godziny

Bardziej szczegółowo

PROJEKT REALIZOWANY W GRUPIE DZIECI 5-LETNICH MOTYLKI

PROJEKT REALIZOWANY W GRUPIE DZIECI 5-LETNICH MOTYLKI PROJEKT REALIZOWANY W GRUPIE DZIECI 5-LETNICH MOTYLKI MAJ 2014 ROK Nauczyciel realizujący: Iwona Piaskowska Z okazji dziesiątej rocznicy przyjęcia Polski do wspólnoty państw europejskich wspólnie z dziećmi

Bardziej szczegółowo

Potrzeby konsumentów i środki ich zaspokajania. Autor: Krystyna Brząkalik

Potrzeby konsumentów i środki ich zaspokajania. Autor: Krystyna Brząkalik Potrzeby konsumentów i środki ich zaspokajania Autor: Krystyna Brząkalik Skrócony opis lekcji Lekcja Potrzeby konsumentów oraz środki ich zaspokajania jest przeznaczona dla uczniów gimnazjum, ale po dokonaniu

Bardziej szczegółowo

koordynator: nauczyciele wspomagający: mgr Jadwiga Greszta mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka

koordynator: nauczyciele wspomagający: mgr Jadwiga Greszta mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka koordynator: mgr Jadwiga Greszta nauczyciele wspomagający: mgr Magdalena Kosiorska mgr Iwona Pałka Opracowanie słownictwa dotyczącego bankowości i finansów. Od Grosika do Złotówki rozwiązywanie łamigłówek

Bardziej szczegółowo

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki

JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO. mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki JEDNOLITA POLITYKA PIENIĘŻNA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO, A HETEROGENICZNOŚĆ STREFY EURO mgr Dominika Brózda Uniwersytet Łódzki Plan wystąpienia 1. Ogólne założenia polityki pieniężnej EBC 2. Dywergencja

Bardziej szczegółowo

Projekt, ćwiczenie pisemne, ilustracja, prezentacja, praca z klasą, praca w zespołach.

Projekt, ćwiczenie pisemne, ilustracja, prezentacja, praca z klasą, praca w zespołach. 1. 2. Polscy nobliści a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości Uczeń zna dorobek polskich noblistów oraz zasady przyznawania Nagrody Nobla. ii. b) Umiejętności Uczeń potrafi: samodzielnie wyszukać informacje,

Bardziej szczegółowo

PROJEKT. Temat: JESTEM EUROPEJCZYKIEM

PROJEKT. Temat: JESTEM EUROPEJCZYKIEM PROJEKT Temat: JESTEM EUROPEJCZYKIEM Cel projektu: - zdobycie przez uczniów podstawowych informacji o Unii Europejskiej, - o państwach członkowskich UE, - szerzenie wśród uczniów idei integracji europejskiej,

Bardziej szczegółowo

Czy wprowadzenie Euro powoduje wzrost cen?

Czy wprowadzenie Euro powoduje wzrost cen? Czy Euro powoduje wzrost cen? W ostatnim czasie zintensyfikowała się w Polsce dyskusja na temat wprowadzenia Euro w miejsce polskiej złotówki. W ramach tej dyskusji słyszą Państwo wypowiedzi polityków,

Bardziej szczegółowo

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r.

Wniosek DECYZJA RADY. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 4.6.2014 r. COM(2014) 324 final 2014/0170 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r. PL PL UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU

Bardziej szczegółowo

Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości

Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Kim chcę zostać w przyszłości? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Treści nauczania Czynniki warunkujące wybór zawodu, droga kształcenia kwalifikacje niezbędne do wykonywania wybranego zawodu,

Bardziej szczegółowo

Geneza Unii Gospodarczo - Walutowej. Autor: Beata Łuba-Królik

Geneza Unii Gospodarczo - Walutowej. Autor: Beata Łuba-Królik Geneza Unii Gospodarczo - Walutowej Autor: Beata Łuba-Królik Skrócony opis lekcji Zajęcia przedstawiają istotę integracji europejskiej i gospodarczej oraz historyczne ujęcie procesu integracji europejskiej,

Bardziej szczegółowo

KONKURS LGPW: Wiedza o Unii Europejskiej 2013 r. Kod ucznia

KONKURS LGPW: Wiedza o Unii Europejskiej 2013 r. Kod ucznia KONKURS LGPW: Wiedza o Unii Europejskiej 2013 r. Kod ucznia Suma pkt.: Masz przed sobą 38 zadań, za które możesz zdobyć 50 pkt. Czytaj je uważnie. Swoje odpowiedzi wpisz w miejsce kropek lub zaznacz wybraną

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć w klasie III z wykorzystaniem techniki Celestyna Freineta

Scenariusz zajęć w klasie III z wykorzystaniem techniki Celestyna Freineta Scenariusz zajęć w klasie III z wykorzystaniem techniki Celestyna Freineta Blok tematyczny: : Europa bez granic. Temat dnia Jestem małym Europejczykiem. Cele ogólne: Zdobycie podstawowych wiadomości na

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi Produkt dopuszczony do obrotu na terenie RP

Instrukcja obsługi Produkt dopuszczony do obrotu na terenie RP 300M ia sy mf on symfonia I Instrukcja osługi Produkt dopuszczony do orotu na terenie RP Dziękujemyhzahzakuphnaszegohproduktu,h Proszęhprzeczytaćhprzedhzainstalowaniemhihrozpoczęciemhużytkowaniah radiotelefonuh300m.hh

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO FINANSACH DLA NAUCZYCIELA

PRZEWODNIK PO FINANSACH DLA NAUCZYCIELA PRZEWODNIK PO FINANSACH DLA NAUCZYCIELA Lekcja 3, klasy I-III Co robią banki? Materiały zostały objęte Patronatem: Lekcja 3 WPROWADZENIE MERYTORYCZNE: CO ROBIĄ BANKI? Istnieją różne sposoby oszczędzania

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI. Jak ulokować i pożyczyć pieniądze? 2 CELE LEKCJI. 2.1 Wiadomości. 2.

Scenariusz lekcji. Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI. Jak ulokować i pożyczyć pieniądze? 2 CELE LEKCJI. 2.1 Wiadomości. 2. Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI Jak ulokować i pożyczyć pieniądze? 2 CELE LEKCJI 2.1 Wiadomości Uczeń potrafi: omówić podstawowe funkcje systemu bankowego; wymienić i scharakteryzować podstawowe usługi

Bardziej szczegółowo

TEMAT LEKCJI: EUROPA CHRZEŚCIJAŃSKA CZY TYLKO ZJEDNOCZONA?

TEMAT LEKCJI: EUROPA CHRZEŚCIJAŃSKA CZY TYLKO ZJEDNOCZONA? TEMAT LEKCJI: EUROPA CHRZEŚCIJAŃSKA CZY TYLKO ZJEDNOCZONA? 1. GŁÓWNE ZAGADNIENIA LEKCJI Podczas lekcji uczniowie rozmawiają o ideowych źródłach procesu integracji europejskiej po II wojnie światowej. Próbują

Bardziej szczegółowo

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników.

C. 4 620,00 Euro z przeznaczeniem na organizację wymiany studentów i pracowników. 16-400 Suwałki tel. (87) 562 84 32 ul. Teofila Noniewicza 10 fax (87) 562 84 55 e-mail: sekretariat@pwsz.suwalki.pl Zasady rozdziału funduszy otrzymanych z Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji (Agencji Narodowej

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ

SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ NA ROWERY Dziewczyny na rowery! SCENARIUSZE ZAJĘĆ EDUKACJI GLOBALNEJ DLA SZKOŁY PODSTAWOWEJ, GIMNAZJUM I SZKOŁY PONADGIMNAZJALNEJ Czas trwania zajęć: 90 minut CELE LEKCJI Po zajęciach uczniowie będą potrafili:

Bardziej szczegółowo

O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI. banki i jakie

O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI. banki i jakie O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI K banki i jakie ZAJĘCIA 2: Dlaczego powstały banki i jakie są ich zadania? Grupa wiekowa: klasy I III szkoła podstawowa Czas zajęć: 1,5 godziny Wprowadzenie Zajęcia powinny

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK DLA NAUCZYCIELI

PRZEWODNIK DLA NAUCZYCIELI 5 PRZEWODNIK DLA NAUCZYCIELI Zabawki jako pomoce metodyczne Proponowane ćwiczenia Euro Monety i Banknoty WSTĘP Zabawa jest bardzo ważnym elementem w życiu dziecka. Trzeba zwrócić uwagę na to, w jaki sposób

Bardziej szczegółowo

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny

dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny dr Sławomir Nałęcz Z-ca dyr. Dep. Badań Społecznych i Warunków Życia Główny Urząd Statystyczny Wyniki Narodowego Spisu Ludności i Mieszkań 2002, 2011. Wskaźnik NEET w Polsce na tle innych krajów Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl

System finansowy w Polsce. dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl System finansowy w Polsce dr Michał Konopczak Instytut Handlu Zagranicznego i Studiów Europejskich michal.konopczak@sgh.waw.pl Segmenty sektora finansowego (w % PKB) 2 27 212 Wielkość systemu finansowego

Bardziej szczegółowo

Euro wspólny pieniądz

Euro wspólny pieniądz Euro wspólny pieniądz dr Agnieszka Kłos Polskie Stowarzyszenie Badań Wspólnoty Europejskiej Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Projekt realizowany z Narodowym Bankiem Polskim w ramach programu edukacji

Bardziej szczegółowo

Uruchomienie systemu TARGET2-NBP

Uruchomienie systemu TARGET2-NBP 1 Narodowy Bank Polski 21 maja 2008 r. Uruchomienie systemu TARGET2-NBP Adam Tochmański Dyrektor Departamentu Systemu Płatniczego P NBP 2 Kamienie milowe rozwoju polskiego systemu płatniczego Lata Systemy

Bardziej szczegółowo

PODRĘCZNY INFORMATOR o zabezpieczeniach banknotów euro

PODRĘCZNY INFORMATOR o zabezpieczeniach banknotów euro 1 EUR = 3,45280 LTL NASZ PIENIĄDZ PODRĘCZNY INFORMATOR o zabezpieczeniach banknotów euro Szczegółowych informacji udzielają: EUROPEJSKI BANK CENTRALNY Sonnemannstrasse 20 D-60314 Frankfurt am Main Germany

Bardziej szczegółowo

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia

(4) Belgia, Niemcy, Francja, Chorwacja, Litwa i Rumunia podjęły decyzję o zastosowaniu art. 11 ust. 3 rozporządzenia L 367/16 23.12.2014 ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 1378/2014 z dnia 17 października 2014 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 oraz załączniki

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O. 05. Imię 06. Data urodzenia (dd/mm/rrrr)

WNIOSEK O. 05. Imię 06. Data urodzenia (dd/mm/rrrr) WNIOSEK O q ZMIANĘ DANYCH ADRESOWYCH/NAZWISKA/IMIENIA q WYPŁATĘ ŚWIADCZENIA NA RACHUNEK BANKOWY q ZMIANĘ RACHUNKU BANKOWEGO q WYPŁATĘ ŚWIADCZENIA OSOBY ZAMIESZKAŁEJ ZA GRANICĄ MIEJSCE ZŁOŻENIA PISMA 01.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZE CYKLU LEKCJI, ZREALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU SEKRETY BANKÓW W LICEACH OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH SPOŁECZNEGO TOWARZYSTWA OŚWIATOWEGO

SCENARIUSZE CYKLU LEKCJI, ZREALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU SEKRETY BANKÓW W LICEACH OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH SPOŁECZNEGO TOWARZYSTWA OŚWIATOWEGO SCENARIUSZE CYKLU LEKCJI, ZREALIZOWANYCH W RAMACH PROJEKTU SEKRETY BANKÓW W LICEACH OGÓLNOKSZTAŁCĄCYCH SPOŁECZNEGO TOWARZYSTWA OŚWIATOWEGO I. Lekcje wprowadzające Mogą to być zajęcia przeprowadzone w ramach

Bardziej szczegółowo

Pytania na temat Euro

Pytania na temat Euro Pytania na temat Euro 1. Od kiedy na terenie Unii Europejskiej zaczęła funkcjonować unia walutowa? Unia walutowa, która jest główną częścią Unii Gospodarczej i Walutowej (UGW), zaczęła funkcjonować 1 stycznia

Bardziej szczegółowo

Co nas łączy, co nas dzieli? - mniejszości narodowe i etniczne w Polsce Scenariusz zajęć dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych

Co nas łączy, co nas dzieli? - mniejszości narodowe i etniczne w Polsce Scenariusz zajęć dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Małgorzata Rusiłowicz Co nas łączy, co nas dzieli? - mniejszości narodowe i etniczne w Polsce Scenariusz zajęć dla szkół gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych Czas trwania: 2 godziny lekcyjne (90 minut) Cele

Bardziej szczegółowo

PLAN REALIZACJI ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ DLA LICEUM, TECHNIKUM I ZSZ NA ROK SZKOLNY 2002/2003.

PLAN REALIZACJI ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ DLA LICEUM, TECHNIKUM I ZSZ NA ROK SZKOLNY 2002/2003. PLAN REALIZACJI ŚCIEŻKI EDUKACYJNEJ DLA LICEUM, TECHNIKUM I ZSZ NA ROK SZKOLNY 2002/2003. RODZAJ ŚCIEŻKI: EDUKACJA EUROPEJSKA KOORDYNATOR ŚCIEZKI: GRZEGORZ KAMINSKI TREŚCI (NUMERY) 1,2,3,6,,8, 9, FORMY

Bardziej szczegółowo

2a 20 uczniów prowadzące: mgr Magdalena Waligórska mgr Agnieszka Wrzesińska. 2c 23 uczniów prowadząca: mgr Alicja Homan-Ciszewska

2a 20 uczniów prowadzące: mgr Magdalena Waligórska mgr Agnieszka Wrzesińska. 2c 23 uczniów prowadząca: mgr Alicja Homan-Ciszewska 2a 20 uczniów prowadzące: mgr Magdalena Waligórska mgr Agnieszka Wrzesińska 2c 23 uczniów prowadząca: mgr Alicja Homan-Ciszewska 2d 20 uczniów prowadząca: Barbara Wodzińska Realizacja projektu trwała 10

Bardziej szczegółowo

Konkurs wiedzy ekonomicznej

Konkurs wiedzy ekonomicznej POZIOMO: 1. zdolność pieniądza do przechowywania wartości 2. pośrednik giełdowy 3. stan rachunku lub konta 4. punkt wymiany walut 5. waluta zjednoczonej Europy 6. spadek cen kursu papierów wartościowych

Bardziej szczegółowo

1. 2. Dobór formy do treści dokumentu w edytorze tekstu MS Word

1. 2. Dobór formy do treści dokumentu w edytorze tekstu MS Word 1. 2. Dobór formy do treści dokumentu w edytorze tekstu MS Word a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości 1. Uczeń potrafi wyjaśnić pojęcia: nagłówek, stopka, przypis. 2. Uczeń potrafi wymienić dwie zasadnicze

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLNEGO KLUBU EUROPEJSKIEGO EURO5. Joanna Wodowska Paweł Kamiński GIMNAZJUM NR 5 W PŁOCKU

PROGRAM SZKOLNEGO KLUBU EUROPEJSKIEGO EURO5. Joanna Wodowska Paweł Kamiński GIMNAZJUM NR 5 W PŁOCKU PROGRAM SZKOLNEGO KLUBU EUROPEJSKIEGO EURO5 Joanna Wodowska Paweł Kamiński GIMNAZJUM NR 5 W PŁOCKU INFORMACJE OGÓLNE Klub Europejski EURO5 istnieje od września 2001 roku. Spotkania odbywają się raz w tygodniu.

Bardziej szczegółowo

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA

(Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA 24.9.2014 L 280/1 II (Akty o charakterze nieustawodawczym) ROZPORZĄDZENIA ROZPORZĄDZENIE DELEGOWANE KOMISJI (UE) NR 994/2014 z dnia 13 maja 2014 r. zmieniające załączniki VIII i VIIIc do rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz

FINANSE. Rezerwa obowiązkowa. Instrumenty polityki pienięŝnej - podsumowanie. dr Bogumiła Brycz Rezerwa obowiązkowa FINANSE dr Bogumiła Brycz Zakład Analiz i Planowania Finansowego Rezerwa obowiązkowa - częśćśrodków pienięŝnych zdeponowanych na rachunkach bankowych, jaką banki komercyjne muszą przekazać

Bardziej szczegółowo

Opiekunka klubu Iwona Szypuła. Działamy od 2006 roku

Opiekunka klubu Iwona Szypuła. Działamy od 2006 roku Opiekunka klubu Iwona Szypuła Działamy od 2006 roku Wiemy wszystko o Unii Europejskiej Konkurs scenariusz audycji radiowej Droga do euro Laureatki II miejsce Wiemy wszystko o Unii Europejskiej Konkurs

Bardziej szczegółowo

Wyzwania Energetyki 2012 CEF

Wyzwania Energetyki 2012 CEF Wyzwania Energetyki 2012 CEF Janusz Piechociński Luty 2012 Nowe narzędzie CEF Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych obejmujących lata

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 8 marca 2012 r.

Warszawa, 8 marca 2012 r. Kondycja banków w Europie i Polsce. Czy problemy finansowe inwestorów strategicznych wpłyną na zaostrzenie polityki kredytowej w spółkach-córkach w Polsce Warszawa, 8 marca 2012 r. Samodzielność w ramach

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO FINANSACH DLA NAUCZYCIELA

PRZEWODNIK PO FINANSACH DLA NAUCZYCIELA PRZEWODNIK PO FINANSACH DLA NAUCZYCIELA Lekcja 2, klasy IV-VI Jak działają banki? Materiały zostały objęte Patronatem: Lekcja 2 WPROWADZENIE MERYTORYCZNE: JAK DZIAŁAJĄ BANKI? Bank komercyjny jest to instytucja

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

Materiał przygotowany przez międzyinstytucjonalny Zespół Roboczy do spraw Wprowadzenia Banknotów i Monet Euro

Materiał przygotowany przez międzyinstytucjonalny Zespół Roboczy do spraw Wprowadzenia Banknotów i Monet Euro Nr 11/2011 Sierpień 2011 UROOPRACOWANIA Zespół Roboczy ds. Wprowadzenia Banknotów i Monet Euro ANALIZA DOŚWIADCZEŃ PAŃSTW W ZAKRESIE WYMIANY PIENIĄDZA GOTÓWKOWEGO NA EURO PEŁNOMOCNIK RZĄDU DS. WPROWADZENIA

Bardziej szczegółowo

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych

Program GRUNDTVIG wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych wspieranie niezawodowej edukacji dorosłych, w tym osób starszych Alina Respondek, Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Program Uczenie się przez całe

Bardziej szczegółowo

Przygody lisa urwisa reż. Thierry Schiel

Przygody lisa urwisa reż. Thierry Schiel Przygody lisa urwisa reż. Thierry Schiel 1. Scenariusz lekcji. (str. 2) Temat: Wizyta w Parlamencie Europejskim. 2. Załącznik 1: Karta pracy. (str. 4) stowarzyszenie nowe horyzonty MATERIAŁY DYDAKTYCZNE

Bardziej szczegółowo

Co dalej, gimnazjalisto? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości

Co dalej, gimnazjalisto? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Co dalej, gimnazjalisto? Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Treść nauczania Możliwości nauki w szkołach ponadgimnazjalnych, oferta szkół ponadgimnazjalnych profile, fakultety. Po zakończonych

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Po co komu Unia Europejska i euro? Prof. dr hab. Elżbieta Kawecka-Wyrzykowska (Katedra Integracji Europejskiej im. Jeana Monneta; www.kawecka.eu) Poprzedniczka strefy euro Łacińska

Bardziej szczegółowo

WYJAZDY INDYWIDUALNE UCZNIÓW

WYJAZDY INDYWIDUALNE UCZNIÓW Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe Ŝycie WYJAZDY INDYWIDUALNE UCZNIÓW Program COMENIUS konkurs 2011 Zaproszenie do składania wniosków 2012 cele akcji Uczniowie

Bardziej szczegółowo

1. Mechanizm alokacji kwot

1. Mechanizm alokacji kwot 1. Mechanizm alokacji kwot Zgodnie z aneksem do propozycji Komisji Europejskiej w sprawie przejęcia przez kraje UE 120 tys. migrantów znajdujących się obecnie na terenie Włoch, Grecji oraz Węgier, algorytm

Bardziej szczegółowo

O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI. Gimnazju m. konto bankowe?

O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI. Gimnazju m. konto bankowe? O OSZ MATERIA Y DLA NAUCZYCIELI Gimnazju m konto bankowe? ZAJĘCIA 2: Czy warto mieć konto bankowe? Grupa wiekowa: gimnazjum Czas zajęć: 1,5 godziny Wprowadzenie Obecnie posiadanie konta bankowego jest

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Materiał na konferencję prasową w dniu 23 października 2007 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD

Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce. Sekretariat Krajowej Rady BRD Rozwijanie zdolności instytucjonalnych celem skutecznego zarządzania bezpieczeństwem ruchu drogowego w Polsce Sekretariat Krajowej Rady BRD Krakowskie Dni Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Kraków, 26/02/2015

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o Unii Europejskiej? Zebrała i opracowała: Iwona Łotysz doradca metodyczny kształcenia zintegrowanego

Co warto wiedzieć o Unii Europejskiej? Zebrała i opracowała: Iwona Łotysz doradca metodyczny kształcenia zintegrowanego Co warto wiedzieć o Unii Europejskiej? Zebrała i opracowała: Iwona Łotysz doradca metodyczny kształcenia zintegrowanego www.empi2.pl/.../nasza_europa/files/ue_2007a.jpg Unia- połączenie, związek dwóch

Bardziej szczegółowo

Spotkanie przygotowujące do wyjazdu na studia Erasmus 2013-2014 Cz. I

Spotkanie przygotowujące do wyjazdu na studia Erasmus 2013-2014 Cz. I Spotkanie przygotowujące do wyjazdu na studia Erasmus 2013-2014 Cz. I Program spotkania 1.Zasady współpracy Student DWM oraz Student Koordynator Wydziałowy/Instytutowy 2. Przygotowanie Aplikacji 3. Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego

Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego Shadow banking. Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego dostępu do środków banku centralnego lub

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY O UNII EUROPEJSKIEJ

TEST WIEDZY O UNII EUROPEJSKIEJ TEST WIEDZY O UNII EUROPEJSKIEJ 1. Ile państw jest obecnie w UE? a) 15 b) 25 c) 27 2. Głównymi instytucjami UE są: a) Komisja Europejska, Rada UE, Parlament Europejski, Rada Europejska b) Komisja Europejska,

Bardziej szczegółowo

Polski Sektor Bankowy Współpraca z sektorem MSP Współpraca z funduszami poręczeniowymi i poŝyczkowymi

Polski Sektor Bankowy Współpraca z sektorem MSP Współpraca z funduszami poręczeniowymi i poŝyczkowymi Polski Sektor Bankowy Współpraca z sektorem MSP Współpraca z funduszami poręczeniowymi i poŝyczkowymi Norbert Jeziolowicz Związek Banków Polskich Gdańsk, 4.9.28 Liczba banków i placówek bankowych w Polsce

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia na dobry początek

Ćwiczenia na dobry początek Ćwiczenia na dobry początek Głównym celem projektu edukacyjnego jest wykonanie przez uczniów przedsięwzięcia znacznie szerszego niż tradycyjne zadanie domowe. Uczniowie realizujący projekt stają przed

Bardziej szczegółowo

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej

Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej Informator uro w Polsce w roku 20.?.?. Ekonomiczne, polityczne i społeczne aspekty rezygnacji z waluty narodowej DOCHODZĄC DO EURO dr Monika Poboży, UW Plan Wernera pierwsze podejście Państwa założycielskie,

Bardziej szczegółowo

Staram się o pracę. Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości

Staram się o pracę. Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Autor: Fundacja Młodzieżowej Przedsiębiorczości Treści nauczania Czynności związane z poszukiwaniem pracy i jej podejmowaniem, CV, podanie, list motywacyjny, rozmowa kwalifikacyjna. Po zakończonych zajęciach

Bardziej szczegółowo

Wolontariusz - bohater naszych czasów

Wolontariusz - bohater naszych czasów Joanna Żepielska Wolontariusz - bohater naszych czasów Scenariusz zajęć z edukacji humanitarnej dla gimnazjum Informacja o scenariuszu: Lekcja dotyczy takich pojęć, jak: wolontariusz, praca społeczna,

Bardziej szczegółowo

Temat: Poznajemy Unię Europejską.

Temat: Poznajemy Unię Europejską. Opracowanie: Beata Dwojakowska-Bukowska, Ewa Król SP 28 Scenariusz zajęć zintegrowanych dla klasy pierwszej Temat: Poznajemy Unię Europejską. Cel ogólny: upowszechnianie wśród dzieci podstawowych informacji

Bardziej szczegółowo

Gdzie jest moje miejsce w szkole?

Gdzie jest moje miejsce w szkole? LEKCJA 5 Gdzie jest moje miejsce w szkole? Co przygotować na lekcję Nauczyciel: kartę pracy dla każdego ucznia (załącznik 1), arkusze szarego papieru, flamastry, małe karteczki, arkusz papieru z narysowaną

Bardziej szczegółowo

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych

Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Konkurencyjność polskiej gospodarki na tle krajów unijnych Dr Magdalena Hryniewicka Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Zakład Ekonomii Plan wystąpienia Cel Definicje konkurencyjności w literaturze

Bardziej szczegółowo