Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download ""

Transkrypt

1 1 Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 438//05 Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia r. KSIĘGA PROCEDUR AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

2 2 1 WSTĘP KONTROLA FINANSOWA I AUDYT WEWNĘTRZNY W GMINIE CHRZANÓW SYSTEM KONTROLI WEWNĘTRZNEJ DEFINICJA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Legalność Gospodarność Celowość Rzetelność Przejrzystość Jawność ZAKRES AUDYTU WEWNĘTRZNEGO CELE AUDYTU WEWNĘTRZNEGO 9 2 KOMÓRKA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO POZYCJA WEWNĄTRZ ORGANIZACJI ZAŁOŻENIA OPERACYJNE AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Zadania komórki audytu wewnętrznego Relacje z kierownikami i personelem innych komórek organizacyjnych Stosunki z audytorami i kontrolerami zewnętrznymi Specjalne zlecenia Przegląd sprawdzający, reakcja na sprawozdanie z przeprowadzenia audytu wewnętrznego Prawo odwołania się do osoby trzeciej 13 3 METODOLOGIA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO PLANOWANIE AUDYTU I OCENA RYZYKA, SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PLANU AUDYTU Ocena ryzyka i istotność Identyfikacja obszarów ryzyka Analiza ryzyka Wybór zadania audytowego Plan audytu Sprawozdanie z wykonania planu audytu Plan strategiczny audytu PLANOWANIE ZADANIA AUDYTOWEGO Wstępny przegląd i dokumentacja systemów, Opracowanie programu zadania audytowego Przeprowadzenie narady otwierającej CZYNNOŚCI AUDYTOWE, SPRAWOZDANIE Z PRZEPROWADZENIA ZADANIA AUDYTOWEGO Ocena systemu kontroli wewnętrznej Testowanie Cechy ustaleń audytu Dokumentowanie czynności audytowych Projekt sprawozdania z przeprowadzenia audytu wewnętrznego Narada zamykająca Sprawozdanie z przeprowadzenia audytu wewnętrznego CZYNNOŚCI SPRAWDZAJĄCE, OCENA WYKONANIA ZALECEŃ AUDYTU Czynności sprawdzające 31

3 Ocena jakości pracy audytora wewnętrznego Zamknięcie akt zadania audytowego 33 4 AKTA AUDYTU STAŁE AKTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO BIEŻĄCE AKTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO 34 5 ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA AUDYT WEWNĘTRZNY 35 6 POSTANOWIENIA KOŃCOWE 35 7 ZAŁĄCZNIK NR 1 ANALIZA RYZYKA MATEMATYCZNA METODA ANALIZY RYZYKA CZYNNIKI RYZYKA W ANALIZIE RYZYKA PRZYKŁAD ZASTOSOWANIA ANALIZY RYZYKA METODĄ MATEMATYCZNĄ W GMINIE CHRZANÓW DO SPORZĄDZENIA PLANU AUDYTU 40 8 ZAŁĄCZNIK NR 2 WZORY DOKUMENTÓW SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA PLANU AUDYTU WEWNĘTRZNEGO PROGRAM ZADANIA AUDYTOWEGO PROTOKÓŁ Z NARADY OTWIERAJĄCEJ PROTOKÓŁ Z NARADY Z PRACOWNIKAMI PROTOKÓŁ Z NARADY ZAMYKAJĄCEJ ARKUSZ USTALEŃ AUDYTU PROJEKT SPRAWOZDANIA Z PRZEPROWADZENIA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO SPRAWOZDANIE Z PRZEPROWADZENIA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO DOKUMENT ZAMKNIĘCIA ZADANIA AUDYTOWEGO NOTATKA Z CZYNNOŚCI SPRAWDZAJĄCYCH ZALECENIA AUDYTU KWESTIONARIUSZ ANKIETY POAUDYTOWEJ INFORMACJA O STANIE REALIZACJI AUDYTU ORAZ DZIAŁAŃ PODEJMOWANYCH POZA PLANEM 63 9 ZAŁĄCZNIK NR 3 WYKAZ STOSOWANYCH SKRÓTÓW DLA JEDNOSTEK AUDYTOWANYCH 64

4 4 1 WSTĘP gminy Chrzanów stanowi podstawowe źródło informacji dla jednostek organizacyjnych gminy Chrzanów, obejmujące zagadnienia związane zarówno z organizacją stanowiska audytu wewnętrznego, jak i prowadzeniem audytu wewnętrznego. Celem Księgi Procedur Audytu Wewnętrznego jest dostarczenie Burmistrzowi, kierownikom jednostek organizacyjnych gminy Chrzanów oraz audytorowi wewnętrznemu, a także innym zainteresowanym osobom, zasad i wskazówek, mających służyć im w ich bieżącej działalności. gminy Chrzanów została opracowana na bazie Podręcznika Audytu Wewnętrznego w Administracji Publicznej, stanowiącej jedną z szeregu publikacji związanych z wypełnianiem przez Ministra Finansów funkcji organu administracji rządowej właściwego w sprawie koordynacji kontroli finansowej i audytu wewnętrznego w jednostkach sfery finansów publicznych. Ustawa z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych w art. 35d ust.2 oraz tzw. rozporządzenie progowe Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie określenia kwoty przychodów oraz wydatków środków publicznych, dokonywanych w ciągu roku kalendarzowego, których przekroczenie powoduje obowiązek prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostkach sfery finansów publicznych (Dz.U. z 2002r. Nr 234, poz.1970) zobowiązała jednostki sektora finansów publicznych w tym gminę Chrzanów do wykonania ustawowego obowiązku wdrożenia audytu wewnętrznego. Podstawy prawne funkcjonowania audytu wewnętrznego w gminie Chrzanów: Ustawa z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003 r. Nr 15, poz. 138 tekst jednolity z późn. zm.); Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 5 lipca 2002 r. w sprawie szczegółowego sposobu i trybu przeprowadzania audytu wewnętrznego (Dz. U. z 2002r. Nr 111, poz. 973); Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie określenia kwoty przychodów oraz wydatków środków publicznych, dokonywanych w ciągu roku kalendarzowego, których przekroczenie powoduje obowiązek prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostkach sfery finansów publicznych (Dz. U. z 2002r. Nr 234, poz.1970). Inne regulacje: Standardy audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych - ogłoszone Komunikatem Nr 2 Ministra Finansów z dnia 30 stycznia 2003r. w sprawie ogłoszenia Standardów audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych (Dz.Urz.MF Nr 3 poz. 14 z 2003r.); Kodeks etyki audytora wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych i Karta audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych - ogłoszone Komunikatem Nr 6/KF/2004 Ministra Finansów z dnia 28 kwietnia 2004r. w sprawie ogłoszenia Kodeksu etyki audytora wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych i Karty audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych Dz.Urz.MF Nr 5 poz. 28 z 2004r.; Regulamin Audytu Wewnętrznego Zarządzenie Nr 372/05 Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 07 września 2005r.

5 5 Niniejsze opracowanie gminy Chrzanów stanowi zbiór niezbędnych i konkretnych procedur audytu wewnętrznego. Stosowanie pisemnych procedur umożliwia realizowanie zadań audytu wewnętrznego w sposób standardowy, dzięki korzystaniu z jednolitych wzorów dokumentów i jednolitej formy sprawozdań. Wprowadzenie do procedur wzorów dokumentów roboczych unifikuje sposób ich wykorzystywania, ujednolica stosowane typy dokumentów oraz ich formę graficzną. Procedury są sposobem na określenie wymagań wobec audytu wewnętrznego. Ilekroć w niniejszym opracowaniu jest mowa o: 1. Urzędzie - rozumie się przez to Urząd Miejski w Chrzanowie; 2. Burmistrzu rozumie się przez to Burmistrza Miasta Chrzanowa; 3. audytorze wewnętrznym rozumie się przez to audytora wewnętrznego zatrudnionego w Urzędzie Miejskim w Chrzanowie; 4. jednostce audytowanej - rozumie się Urząd i inne jednostki organizacyjne gminy Chrzanów podlegające audytowi wewnętrznemu; 5. kierowniku jednostki audytowanej rozumie się przez to osobę kierującą jednostką audytowaną, jak również osobę pełniącą jego obowiązki; 6. zadaniu audytowym rozumie się przez to określony tematycznie zakres działań i czynności prowadzonych przez audytora; 7. obszarze audytu rozumie się przez to każdy obszar działania jednostki audytowanej, w obrębie którego audytor wyodrębnił obszary ryzyka do przeprowadzenia zadania audytowego; 8. planie audytu rozumie się przez to roczny plan audytu wewnętrznego; 9. racjonalnym zapewnieniu jest to satysfakcjonujący poziom zaufania przy danych kosztach, korzyściach i stopniu ryzyka; 10. ustawie o finansach publicznych rozumie się przez to ustawę z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 15, poz. 148 z 2003r. tekst jednolity z późn. zm.); 11. Standardach Audytu Wewnętrznego- rozumie się przez to standardy wymienione w Komunikacie Nr 2 Ministra Finansów z dnia 30 stycznia 2003r. w sprawie ogłoszenia Standardów audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych (Dz.Urz.MF Nr 3 poz. 14 z 2003r.), standardy Instytutu Audytorów Wewnętrznych (IIA) i Międzynarodowej Organizacji Naczelnych Organów Audytu (INTOSAI), inne wytyczne i standardy audytu wewnętrznego wydawane przez Ministra Finansów; 12. Kodeksie Etyki rozumie się przez to Załącznik Nr 1 do Komunikatu Nr 6/KF/2004 Ministra Finansów z dnia 28 kwietnia 2004r. w sprawie ogłoszenia Kodeksu etyki audytora wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych i Karty audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych Dz.Urz.MF Nr 5 poz. 28 z 2004r.; 13. Karcie Audytu Wewnętrznego rozumie się przez to Załącznik Nr 2 do Komunikatu Nr 6/KF/2004 Ministra Finansów z dnia 28 kwietnia 2004r. w sprawie ogłoszenia Kodeksu etyki audytora wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych i Karty audytu wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych Dz.Urz.MF Nr 5 poz. 28 z 2004r.;

6 6 14. Rozporządzenie progowe rozumie się przez to Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie określenia kwoty przychodów oraz wydatków środków publicznych, dokonywanych w ciągu roku kalendarzowego, których przekroczenie powoduje obowiązek prowadzenia audytu wewnętrznego w jednostkach sfery finansów publicznych (Dz. U. z 2002r. Nr 234, poz.1970); 15. Instrukcja kancelaryjna rozporządzenie prezesa rady ministrów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych (Dz.U. Nr 112, poz.1319 z 1999r.z późn. zm.) oraz Zarządzenie Nr 39/2000 Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia r. w sprawie instrukcji kancelaryjnej; 16. JSFP rozumie się przez to jednostki sektora finansów publicznych; 17. Regulamin Kontroli Wewnętrznej Zarządzenie Nr 319/03 Burmistrza Miasta Chrzanowa z dnia 17 lipca 2003r. 1.1 Kontrola finansowa i audyt wewnętrzny w gminie Chrzanów Zgodnie z art. 28a ustawy o finansach publicznych odpowiedzialność za prowadzenie gospodarki finansowej JSFP, w tym kontroli finansowej spoczywa na kierowniku każdej JSFP - zarówno gminy Chrzanów, jak również jednostek i zakładów budżetowych, samorządowych instytucji kultury czy samodzielnego publicznego zakładu zdrowotnego. Przepisy art. 35a ust. 2 i 3 wspomnianej wyżej ustawy wprowadziły obowiązek stworzenia przez kierownika JSFP pisemnych procedur kontroli finansowej, które mają dotyczyć procesów związanych z: pobieraniem i gromadzeniem środków publicznych; zaciąganiem zobowiązań finansowych; dokonywaniem wydatków ze środków publicznych; udzielaniem środków publicznych; zwrotem środków publicznych. Procedury te stanowią niezbędną część systemu kontroli wewnętrznej istniejącego w każdej JSFP zbioru zasad i mechanizmów służących zapewnieniu prawidłowego działania jednostki. Dla kierownika, jako osoby odpowiedzialnej za gospodarkę finansową jednostki, jest zatem niezwykle istotne właściwe działanie systemu kontroli wewnętrznej, a w szczególności jej podsystemu wewnętrznej kontroli finansowej. Niezależny, profesjonalny i obiektywny audyt wewnętrzny jest dla kierownika podstawowym źródłem informacji o danej jednostce. Dzięki informacji uzyskanej od audytora wewnętrznego kierownik może ocenić, czy wdrożony przez niego system kontroli wewnętrznej spełnia swoje zadania. 1.2 System kontroli wewnętrznej Na system kontroli wewnętrznej składają się środowisko kontroli i mechanizmy kontroli. Środowisko kontroli stanowi ramy, w których działają różne inne elementy kontroli. Obejmuje styl zarządzania (w tym strukturę organizacyjną oraz sposób przydziału obowiązków i funkcji kontroli), kulturę instytucji i świadomość zawodową pracowników oraz

7 7 ich ogólne nastawienie oraz świadomość o działaniach kierownictwa w dziedzinie kontroli wewnętrznej. Mechanizmy kontroli to wszystkie środki kontroli wewnętrznej mające na celu zapobieganie, wykrywanie i naprawianie nieprawidłowości przyjęte przez kierownictwo jednostki, w celu: 1. praktycznego zabezpieczenia uporządkowanego i skutecznego prowadzenia działalności, 2. zgodności z przyjętą polityką wewnętrzną, 3. zabezpieczenia majątku, 4. wykrywania oszustw i nieprawidłowości, 5. prowadzenia dokładnej i rzetelnej księgowości, 6. przygotowania na czas rzetelnych informacji finansowych. Szczegółowo organizację, zasady oraz tryb przeprowadzania kontroli wewnętrznej w jednostkach organizacyjnych gminy Chrzanów omawia Regulamin Kontroli Wewnętrznej. 1.3 Definicja audytu wewnętrznego Misją audytu wewnętrznego w gminie Chrzanów jest wykonywanie audytu w sposób profesjonalny i niezależny. Audyt powinien być prowadzony zgodnie z standardami audytu wewnętrznego, być skorelowany ze statutowymi celami gminy Chrzanów oraz spełniać wymagania określone w przepisach prawa. Audyt wewnętrzny to ogół działań, przez które Burmistrz uzyskuje obiektywną i niezależną ocenę funkcjonowania gminy Chrzanów w zakresie gospodarki finansowej pod względem: legalności, gospodarności, celowości, rzetelności, przejrzystości, jawności Legalność Badaniu podlega: zgodność funkcjonowania gminy Chrzanów i jej jednostek organizacyjnych z przepisami prawa; prawidłowość stanowienia przepisów wewnętrznych; zgodność z aktami administracyjnymi, orzeczeniami sądów, umowami cywilnoprawnymi i innymi normami; zaniechanie działania mimo prawnie określonego obowiązku Gospodarność Badaniu podlega: zapewnienie oszczędnego i efektywnego wykorzystania środków; uzyskanie właściwej relacji nakładów do efektów; zapobieganie lub ograniczanie wysokości szkód.

8 Celowość Badaniu podlega: zgodność działań z celami statutowymi gminy Chrzanów i jej jednostek organizacyjnych; optymalizacja zastosowanych metod i środków, ich adekwatność dla osiągnięcia założonych celów; zakres przyjętych przez kierownictwo kryteriów oceny realizacji celów i zadań Rzetelność Badaniu podlega: staranność, sumienność i terminowość wypełniania obowiązków; należyte wypełnianie zadań; zgodne z rzeczywistością dokumentowanie działań i stanów faktycznych Przejrzystość Badanie obejmuje: klasyfikowanie dochodów i wydatków publicznych; stosowanie obowiązujących zasad rachunkowości; prowadzenie sprawozdawczości Jawność Badanie obejmuje: udostępnianie sprawozdań finansowych i z działalności gminy Chrzanów ; udostępnianie innych informacji dotyczących funkcjonowania gminy Chrzanów i podejmowanych decyzji. Audyt wewnętrzny stanowi narzędzie, służące Burmistrzowi do uzyskania racjonalnego zapewnienia, że: cele postawione przed gminą Chrzanów są wykonywane, zasady i procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego lub przyjęte przez Burmistrza czy kierowników jednostek organizacyjnych gminy Chrzanów są wdrażane i przestrzegane, mechanizmy i procedury stanowiące system kontroli wewnętrznej są adekwatne i skuteczne dla prawidłowego funkcjonowania i działania gminy Chrzanów i jej jednostek organizacyjnych.

9 9 1.4 Zakres audytu wewnętrznego Audyt wewnętrzny może objąć zakresem swojego badania wszystkie obszary działania gminy Chrzanów. Audytor wewnętrzny dysponuje pełną swobodą w zakresie identyfikacji obszarów ryzyka. Zakres audytu nie może być ograniczany. Burmistrz powinien być niezwłocznie powiadomiony o wszelkich próbach ograniczania zakresu audytu. Obowiązkiem audytora wewnętrznego jest badanie i identyfikowanie zakresu obszaru podlegającego audytowi wewnętrznemu oraz podejmowanie działań do poszerzenia tego obszaru w razie potrzeby. Audytor wewnętrzny jest uprawniony do przeprowadzania audytów finansowych, systemowych, działalności, informatycznych, zarządzania, gospodarności, wydajności, efektywności i innych. Poszczególne działania audytu wewnętrznego obejmują: AUDYT FINANSOWY: badanie wiarygodności sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z wykonania budżetu, przez następcze stwierdzenia wynikające z badania dowodów księgowych oraz zapisów w księgach rachunkowych, dotyczące: - przestrzegania zasad rachunkowości, - zgodności zapisów w księgach rachunkowych z dowodami księgowymi, - zgodności sprawozdania finansowego oraz sprawozdania z wykonania budżetu z zapisami w księgach rachunkowych. AUDYT SYSTEMU: ocena systemu gromadzenia środków publicznych i dysponowania nimi oraz gospodarowania mieniem poprzez dokonanie oceny: - adekwatności, efektywności i skuteczności systemów kontroli, w tym przestrzegania procedur kontroli, zarządzania ryzykiem i kierowania na poszczególnych szczeblach struktury organizacyjnej w gminie Chrzanów. AUDYT GOSPODARNOŚCI: ocena efektywności i gospodarności zarządzania finansowego poprzez dokonanie oceny przestrzegania: - zasady celowości i oszczędności w dokonywaniu wydatków, - uzyskiwania możliwie najlepszych efektów w ramach posiadanych środków, - terminów realizacji zadań i zaciągniętych zobowiązań. 1.5 Cele audytu wewnętrznego Celami audytu wewnętrznego w gminie Chrzanów jest: identyfikacja i analiza ryzyka związanego z działalnością jednostki, a w szczególności ocena efektywności zarządzania ryzykiem oraz ocena systemu kontroli wewnętrznej, wyrażenie opinii na temat skuteczności mechanizmów kontrolnych w badanym systemie,

10 10 dostarczanie kierownikowi jednostki, w oparciu o ocenę systemu kontroli wewnętrznej, racjonalnego zapewnienia, że jednostka działa prawidłowo, składanie sprawozdań z poczynionych ustaleń oraz tam gdzie jest to właściwe, przedstawianie uwag i wniosków dotyczących poprawy skuteczności działania jednostki w danym obszarze. 2 KOMÓRKA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO 2.1 Pozycja wewnątrz organizacji W gminie Chrzanów wyodrębniono w strukturze organizacyjnej Urzędu jednoosobowe stanowisko Audytora Wewnętrznego, które podlega bezpośrednio Burmistrzowi. Burmistrz zapewnia niezależność operacyjną i organizacyjną audytora wewnętrznego. Audytor wewnętrzny jest niezależny w zakresie planowania pracy na zajmowanym stanowisku, przeprowadzania audytu i składania sprawozdań z jego ustaleń podlega tylko przepisom prawa. Audytor wewnętrzny: wspomaga gminę Chrzanów w realizacji celów i funkcji wyznaczonych dotyczącymi jej przepisami prawa powszechnie obowiązującego, aktów wewnętrznych i innych dokumentów o charakterze programowym, odpowiada bezpośrednio wobec Burmistrza za realizację funkcji związanych z audytem wewnętrznym, zachowując swoją niezależność - postępuje zgodnie z normami etyki zawodowej i standardami audytu wewnętrznego oraz z zapisami wewnętrznych regulacji prawnych obowiązujących w gminie Chrzanów. 2.2 Założenia operacyjne audytu wewnętrznego Zadania komórki audytu wewnętrznego Działalność audytu wewnętrznego obejmuje przede wszystkim: przegląd, ocenę, weryfikację stopnia przestrzegania, stopnia efektywności oraz adekwatności mechanizmów kontroli. Stanowisko Audytora Wewnętrznego nie dysponuje uprawnieniami władczymi wobec innych osób w strukturze organizacyjnej gminy Chrzanów - nie ustanawia, ani nie wdraża zasad i procedur. Osoba zatrudniona na stanowisku Audytora Wewnętrznego może dokonywać jedynie przeglądu zasad, planów, procedur oraz innych mechanizmów kontroli wewnętrznej w zakresie kompetencji danej jednostki, oraz składać sprawozdania z ustaleniami dotyczącymi ich możliwych ulepszeń.

11 11 Audyt wewnętrzny obejmuje czynności o charakterze oceniającym, doradczym oraz zapewniającym, że jednostka działa prawidłowo. Podstawowe znaczenie mają czynności o charakterze oceniającym i zapewniającym. Działania o charakterze doradczym mogą być wykonywane, o ile ich charakter nie narusza zasady obiektywizmu i niezależności audytora wewnętrznego Obiektywizm audytora wewnętrznego nie jest naruszony, jeśli rekomenduje on pewne standardy procedur kontrolnych lub zarządczych lub też dokonuje przeglądu tych procedur zanim zostaną one wdrożone. Jednakże należy pamiętać, że decyzję o wdrożeniu danej procedury podejmuje kierownik jednostki albo upoważniony przez niego pracownik i nie jest przy tym związany opinią audytora. Może się zdarzyć, że procedura, która uzyskała pozytywną opinię audytora wewnętrznego okaże się w praktyce nieskuteczna lub nieefektywna. Pozytywna albo negatywna opinia audytora wewnętrznego dotycząca projektowanej procedury nie uwalnia kierownika jednostki lub pracownika na innym szczeblu zarządzania od odpowiedzialności za zarządzanie i funkcjonowanie kontroli wewnętrznej w danym obszarze działalności jednostki. Nie powoduje naruszenia bezstronności wykonywanie przez audytora wewnętrznego czynności o charakterze doradczym w zakresie operacyjnych działań jednostki, za które audytor wewnętrzny był uprzednio odpowiedzialny. W przypadku wykonywania czynności o charakterze doradczym w danym obszarze działalności jednostki, audytor wewnętrzny nie powinien oceniać tej działalności co najmniej przez 2 lata. Audyt wewnętrzny w żaden sposób nie zwalnia innych osób w strukturze organizacyjnej gminy Chrzanów z obowiązków im przypisanych. Co więcej, audytor wewnętrzny powinien pomagać, o ile to potrzebne, pracownikom gminy Chrzanów w zrozumieniu faktu, że sami pracownicy są odpowiedzialni za mechanizmy kontroli i nie powinni polegać jedynie na ustaleniach audytu w kwestii tworzenia mechanizmów kontrolnych Relacje z kierownikami i personelem innych komórek organizacyjnych Zasadą obowiązującą w audycie wewnętrznym jest przeprowadzanie zadań audytowych w sposób konstruktywny, korzystając w miarę możliwości z opinii, wskazówek i pomocy innych pracowników zatrudnionych w gminie Chrzanów. Audytor wewnętrzny zachowuje prawo do nieograniczonego dostępu do: wszelkich dokumentów, wszystkich pracowników, wszelkich innych źródeł informacji potrzebnych do przeprowadzenia audytu wewnętrznego. W razie potrzeby audytor wewnętrzny zobowiązany jest do podejmowania odpowiednich kroków umożliwiających zbadanie informacji poufnych. Przed rozpoczęciem każdego zadania audytowego, obowiązkiem audytora wewnętrznego jest poinformowanie kierownika jednostki audytowanej o planowanych działaniach audytu.

12 Stosunki z audytorami i kontrolerami zewnętrznymi Postawa współdziałania i współpracy to najlepsze określenie relacji występujących pomiędzy audytem wewnętrznym, a audytorami i kontrolerami zewnętrznymi. Przy dokonywaniu analizy ryzyka audytor wewnętrzny powinien uwzględnić wyniki audytów i kontroli zewnętrznych. Audytor wewnętrzny powinien koordynować działania oraz wymieniać informacje zarówno z audytorami zewnętrznymi, jak i kontrolerami zewnętrznymi w celu zminimalizowania powielania przeprowadzonych prac. W tym celu powinien porozumiewać się z tymi instytucjami kontrolnymi za pośrednictwem Burmistrza. W celu zapewnienia koordynacji prac audytu audytor wewnętrzny oraz audytorzy i kontrolerzy zewnętrzni powinni utrzymywać bezpośrednie oraz w miarę możliwości stałe kontakty. Koordynacja działań powinna polegać zasadniczo na wzajemnym sprawdzaniu i wzajemnej współpracy, celem zapewnienia: uzyskania pokrycia maksymalnego zakresu spraw przez działania audytu, wymiany informacji, unikania dublowania wysiłków i kosztów poświęcanych na rutynowe etapy pracy, w zakresie audytu. Współpraca ta może przyjmować formę okresowych spotkań audytora wewnętrznego gminy Chrzanów z audytorami i kontrolerami zewnętrznymi. Ze względu jednak na występujące różnice celów miedzy wspomnianymi instytucjami nie można dopuścić do tego, aby audyt wewnętrzny wykonywał wyłącznie zadania usługowe wobec audytora czy kontrolera zewnętrznego. Audytor wewnętrzny powinien porozumiewać się z NIK i innymi instytucjami kontrolnymi za pośrednictwem Burmistrza. Dokumentacja audytowa, w tym sprawozdania i notatki z czynności sprawdzających, powinny być udostępniane audytorom i kontrolerom zewnętrznym za pośrednictwem Burmistrza Specjalne zlecenia Audytor wewnętrzny nie może brać udziału w działalności operacyjnej jednostki. Audytorowi wewnętrznemu nie można powierzyć takich zadań lub uprawnień, które wchodzą w zakres zarządzania jednostką. Burmistrz może jednak sporadycznie, w szczególnie uzasadnionych przypadkach i tylko na jego wyłączne polecenie skierować audytora wewnętrznego do pracy na rzecz innych komórek organizacyjnych Urzędu w celu realizacji zadań specjalnych, nie mających żadnego związku z celami stanowiska audytora wewnętrznego oraz zadaniami wynikającymi z planu audytu. Audytor wewnętrzny realizując zlecane zadania specjalne ma obowiązek zadbać o to, aby zadania powierzone mu do wykonania w trakcie realizacji zlecenia nie powodowały naruszenia standardów audytu wewnętrznego, a szczególnie w zakresie dotyczącym bezstronności i obiektywizmu audytora i unikania konfliktów interesów.

13 13 Podczas wykonywania takich zleceń audytor wewnętrzny podlegać będzie zlecającej komórce organizacyjnej w sprawach dotyczących danego zlecenia roboczego; jednakże w pozostałych sprawach natury administracyjnej audytor winien zwracać się o wskazówki do Burmistrza Przegląd sprawdzający, reakcja na sprawozdanie z przeprowadzenia audytu wewnętrznego Generalną zasadą prowadzenia audytu wewnętrznego jest osiągnięcie porozumienia z pracownikami jednostki audytowanej, co do prawdziwości stwierdzonych faktów związanych z ustaleniami audytu, przed rozpowszechnieniem sprawozdania z audytu wewnętrznego. Tam, gdzie jest to właściwe i możliwe, należy ustalić działania korygujące, jakie należałoby podjąć i uwzględnić je w sprawozdaniu. W przypadkach, gdy osiągnięcie w/w porozumienia staje się niemożliwe, ustalenia zadania audytowego, które mają być zamieszczone w sprawozdaniu poddawane są przeglądowi sprawdzającemu z udziałem Burmistrza lub wyznaczonych przez niego osób. Otrzymują oni następnie egzemplarz projektu sprawozdania z przeprowadzenia audytu do sprawdzenia przed jego podpisaniem. Po upewnieniu się przez audytora wewnętrznego, że sprawozdanie uwzględniające wyniki przeglądu sprawdzającego, jest adekwatne do występujących okoliczności, następuje jego podpisanie i ostateczna dystrybucja. W szczególnie uzasadnionych przypadkach audytor wewnętrzny może powielać całość lub część sprawozdania z przeprowadzonego audytu, w celu udostępnienia tych egzemplarzy innym osobom (adresatom). Powyższe zdarzenie musi być uzgodnione z Burmistrzem i odnotowane w aktach bieżących audytu Prawo odwołania się do osoby trzeciej Audytor wewnętrzny ma prawo do wyrażania swoich opinii, w tym różnicy zdań wobec kierowników i pracowników jednostek audytowanych oraz Burmistrza. Różnice zdań należy przedstawiać osobie trzeciej na piśmie. W każdym przypadku audytor wewnętrzny musi dopilnować, aby osoba z którą powstał spór była w pełni świadoma, że następuje odwołanie się do rozstrzygnięcia osoby trzeciej. W przypadku różnic zdań wobec Burmistrza osobą trzecią, do której należy się zwrócić jest Główny Inspektor Audytu Wewnętrznego, w pozostałych przypadkach osobą, do której należy się zwrócić jest Burmistrz. Niedopuszczalne jest, aby zwracanie się do osoby trzeciej o rozstrzygnięcie było powodem do negatywnych konsekwencji wobec danego pracownika, który zwrócił się o rozstrzygnięcie. 3 METODOLOGIA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Szczegółowe procedury audytu wewnętrznego obejmują następujące zagadnienia: planowanie audytu i ocenę ryzyka, sprawozdanie z realizacji planu audytu; planowanie zadania audytowego;

14 14 czynności audytowe, sprawozdanie z przeprowadzenia zadania audytowego; czynności sprawdzające, ocena wykonania zaleceń audytu. 3.1 Planowanie audytu i ocena ryzyka, sprawozdanie z realizacji planu audytu Prace w zakresie audytu wewnętrznego prowadzone przez audytora wewnętrznego powinny opierać się o ocenę ryzyka wystąpienia istotnych błędów w obszarach działalności gminy Chrzanów, które mają być poddane audytowi wewnętrznemu. Ocena ryzyka stanowi technikę stosowaną do badania potencjalnych zadań audytu oraz do wyboru tych zadań, które są narażone na największe ryzyko Ocena ryzyka i istotność Każdy etap pracy audytora wewnętrznego, poprzedzający opracowanie sprawozdania z przeprowadzenia audytu, powinien opierać się na ocenie ryzyka. Przeprowadzenie oceny ryzyka powinno w szczególności poprzedzać sporządzenie rocznego planu audytu wewnętrznego. RYZYKO jest to prawdopodobieństwo wystąpienia dowolnego zdarzenia, działania lub braku działania, którego skutkiem może być szkoda w majątku lub wizerunku gminy Chrzanów, które może przeszkodzić w osiągnięciu wyznaczonych celów i zadań. ISTOTNOŚĆ pojęcie istotności ma podstawowe znaczenie w analizie ryzyka. Istotność jest miarą: możliwych bezpośrednich i pośrednich konsekwencji finansowych w przypadku zajścia zdarzenia (w tym kosztów działań naprawczych), znaczenia poszczególnych celów realizowanych przez organizację (skutkiem zajścia zdarzenia jest nie zrealizowanie tych celów w miarę możliwości winno być wyrażone w zł), strat, które nie mają wymiaru finansowego, np. utrata dobrego imienia (reputacji). Istotność to iloczyn prawdopodobieństwa wystąpienia danego zdarzenia oraz jego wpływu na organizację (potencjalnej straty): prawdopodobieństwo: wyliczone z wykorzystaniem rachunku prawdopodobieństwa lub przyjęte metodą profesjonalnego osądu prawdopodobieństwo zajścia danego zdarzenia, wpływ (potencjalna strata): wyliczony (na ogół w wartościach pieniężnych) efekt zajścia zdarzenia. Ograniczenie ryzyka w zakresie działalności gminy Chrzanów jest podstawowym celem audytu wewnętrznego. W procesie ryzyka można wyróżnić dwa podstawowe etapy: 1) identyfikacja obszarów ryzyka,

15 15 2) analiza ryzyka wykonywana w celu ustalenia kolejności przeprowadzania zadań audytowych, z uwzględnieniem wagi poszczególnych obszarów ryzyka Identyfikacja obszarów ryzyka Audytor wewnętrzny dokonuje identyfikacji ryzyka według własnej zawodowej oceny obszarów ryzyka czyli procesów, zjawisk lub problemów, które wymagają przeprowadzenia audytu wewnętrznego. Proces ten uzależniony jest od wiedzy audytora wewnętrznego i wymaga znajomości celów, działań, struktury organizacyjnej gminy Chrzanów, zakresów odpowiedzialności poszczególnych pracowników itp. oraz od intuicji audytora wewnętrznego. Przy identyfikowaniu i ocenie obszarów ryzyka audytor wewnętrzny powinien wziąć pod uwagę w szczególności: 1. cele i zadania gminy Chrzanów i jej jednostek organizacyjnych; 2. przepisy prawne dotyczące działania gminy Chrzanów, w tym jej jednostek organizacyjnych; 3. wyniki wcześniej przeprowadzonego audytu lub kontroli; 4. wyniki wcześniej dokonanych ocen adekwatności, efektywności, skuteczności systemów i procedur kontroli, w tym kontroli finansowej; 5. sprawozdania finansowe oraz sprawozdania z wykonania budżetu; 6. wewnętrzne i zewnętrzne czynniki ryzyka; 7. liczbę, rodzaj i wielkość operacji finansowych; 8. uwagi, pytania i wnioski kierowane przez pracowników do audytora; 9. liczbę i kwalifikacje zatrudnionych pracowników; 10. działania, które mogą wpływać na opinię publiczną; 11. wszelkie inne informacje dotyczące gminy Chrzanów napływające z zewnątrz, tj. publikacje prasowe, informacje płynące ze stron internetowych, itp. W celu właściwej identyfikacji obszarów ryzyka, audytor wewnętrzny ma stały dostęp (z zachowaniem przepisów o ochronie informacji niejawnych) do istotnych źródeł informacji o wszystkich sprawach dotyczących jednostki, w tym prawo do: 1. przeglądania i kopiowania bez odrębnego upoważnienia wszelkiej dokumentacji i korespondencji, a także protokółów spotkań i narad; 2. udziału w Sesjach Rady Miejskiej gminy Chrzanów; 3. otrzymywania sprawozdań z pracy poszczególnych komórek organizacyjnych Urzędu i jednostek organizacyjnych gminy Chrzanów; 4. wglądu do dokumentów z kontroli zewnętrznych i wewnętrznych przeprowadzanych w Urzędzie i w jednostkach organizacyjnych gminy Chrzanów Analiza ryzyka Dokonując analizy napływających informacji audytor wewnętrzny zwraca uwagę na wrażliwe punkty związane z działalnością gminy Chrzanów, którymi mogą być przykładowo:

16 16 1. działania, które mogą wpływać na opinię publiczną; 2. cele i zadania gminy Chrzanów, a także jej jednostek organizacyjnych; 3. przepisy prawne dotyczące działania gminy Chrzanów, w tym jej jednostek organizacyjnych; 4. liczbę, rodzaj i wielkość dokonywanych operacji finansowych; 5. wielkość majątku, którym dysponuje gmina Chrzanów; 6. sytuację finansową; 7. możliwość dysponowania środkami pochodzącymi ze źródeł zagranicznych; 8. liczbę i kwalifikacje pracowników; 9. uwagi pracowników; 10. warunki pracy poszczególnych komórek organizacyjnych; 11. postawy etyczne pracowników, ich nastawienie i motywację do realizacji zadań stawianych przed komórką organizacyjną, w której są zatrudnieni; 12. przewidywane lub zaistniałe zmiany przepisów prawnych; 13. zmiany zakresu lub sposobu działalności, zmiany personelu, struktury organizacyjnej, systemu informatycznego; 14. zmiany sposobu działalności, zmiany personelu, struktury organizacyjnej, systemu informatycznego; 15. specyfikę ryzyka związanego ze sprawami i zadaniami, którymi zajmują się poszczególne jednostki audytowane; 16. jakość i bezpieczeństwo używanych systemów informatycznych; 17. jakość kierowania poszczególnymi jednostkami (z uwzględnieniem doświadczenia zawodowego, kwalifikacji i wykształcenia kierowników, jak i zakresu delegowania kompetencji); 18. wyniki wcześniej przeprowadzonych audytów i kontroli; 19. upływ czasu od poprzedniego audytu lub kontroli; 20. akceptację ustaleń poprzedniego audytu lub kontroli w danej jednostce, a także podjęte działania naprawcze; 21. sprawozdania finansowe oraz sprawozdania z wykonania budżetu. Audytor wewnętrzny decyduje o zasadach nadawania znaczenia poszczególnym obszarom ryzyka w postaci ujednoliconych kryteriów oraz nadawania im określonych wag. Wszelkie istotne obszary ryzyka powinny zostać uszeregowane pod względem stopnia ich priorytetu na potrzeby strategicznego (długookresowego) planu audytu oraz rocznego planu audytu. Burmistrz może jednak niektóre ryzyka zaakceptować w całości lub do pewnego poziomu, przyjmując, że ich wystąpienie nie zagraża w istotny sposób funkcjonowaniu gminy Chrzanów i wykonywaniu przez nią zadań, a zapobieżenie im pochłonęłoby zbyt wiele środków finansowych lub nakładu pracy. Audytor wewnętrzny może wykorzystywać przy ocenie ryzyka wszelkie znane metody, w szczególności: matematyczna metoda analizy ryzyka;

17 17 szacunkowa metoda analizy ryzyka metoda delficka (grupa ekspercka); mieszana metoda analizy ryzyka; mapa ryzyka w analizie ryzyka; czynniki ryzyka w analizie ryzyka kwestionariusz oceny ryzyka. Preferowaną jednak metodą analizy ryzyka do sporządzania rocznego planu audytu wewnętrznego w gminie Chrzanów jest Matematyczna metoda analizy ryzyka. W Załączniku Nr 1 Księgi Procedur Audytu Wewnętrznego zawarto podstawowe informacje na temat stosowania tej metody w gminie Chrzanów. Zalecane jest, aby zastosowana w gminie Chrzanów metodyka oceny ryzyka była kontynuowana w kolejnych latach, co umożliwi porównanie i jej coroczną aktualizację Wybór zadania audytowego Rezultatem przeprowadzonej analizy ryzyka jest ranking zadań audytowych uszeregowanych według malejącego ryzyka. W gminie Chrzanów wyboru zadań audytowych dokonuje się głównie na podstawie metody opartej na analizie ryzyka. Stosując tę metodę należy uszeregować zadania audytowe według ryzyka malejąco, a następnie wybrać do planu rocznego tyle zadań, ile audytor jest w stanie przeprowadzić posiadanymi zasobami. Audytor wewnętrzny, ustala kolejność zadań audytowych, biorąc pod uwagę stopień ich ważności oraz czynniki organizacyjne: czas niezbędny do przeprowadzenia zadania audytowego czas przeznaczony na szkolenie audytora, dostępne zasoby ludzkie i rzeczowe, koszty przeprowadzenia audytu, rezerwę czasową na nieprzewidziane działania. Kolejne zadania audytowe, których audytor nie jest w stanie wykonać w danym roku kalendarzowym można przewidzieć do wykonania przy sporządzaniu planu strategicznego audytu Plan audytu Audyt wewnętrzny powinien być prowadzony według rocznego planu audytu i opierać się na ocenie ryzyka. Zanim zostanie podjęta decyzja o przyjęciu planu audytu, audytor wewnętrzny konsultuje się z Burmistrzem pod kątem akceptacji niektórych ryzyk w całości lub do pewnego poziomu, przy założeniu, że ich wystąpienie nie zagraża w istotny sposób funkcjonowaniu gminy Chrzanów i wykonywaniu przez nią zadań, a zapobieżenie im pochłonęłoby zbyt wiele środków finansowych lub nakładu pracy. Audytor wewnętrzny zatwierdza plan swoim podpisem nie później niż do końca października. W Załączniku Nr 1 do Regulaminu Audytu Wewnętrznego zamieszczono wzór rocznego Planu audytu.

18 18 Do zadań wymagających szczególnych kwalifikacji audytor wewnętrzny może wnioskować o zatrudnienie ekspertów z zewnątrz. Jeżeli potrzebne kwalifikacje fachowe posiadają pracownicy w innych komórkach organizacyjnych Urzędu, należy najpierw wykorzystać takich specjalistów zanim sięgnie się po wynajęcie ekspertów z zewnątrz. W Załączniku Nr 3 do Regulaminu Audytu Wewnętrznego zamieszczono wzór Wniosku o powołanie rzeczoznawcy do udziału w zadaniu audytowym. Powołany na podstawie wniosku ekspert po wykonaniu zadania przedstawia dokument zawierający co najmniej: zakres podjętych prac; charakter wykonanych czynności doradczych; wykorzystane techniki badania wraz z przedstawieniem dokumentów oraz innych źródeł informacji, które podlegały badaniu; opinie rzeczoznawcy w zleconym zakresie. Opinia sporządzona przez eksperta jest przekazywana audytorowi wewnętrznemu, który w razie potrzeby może żądać jej uzupełnienia. Audytor wewnętrzny przygotowując roczny plan audytu dokonuje analizy potrzeb szkoleniowych dotyczących nie tylko metodologii audytu wewnętrznego, ale także poszczególnych obszarów działalności jednostki. Stałe podnoszenie kwalifikacji zawodowych jest obowiązkiem każdego audytora wewnętrznego. Sporządzona analiza powinna uwzględniać budżet przeznaczony na szkolenia oraz czas, jaki audytor wewnętrzny przeznaczy na szkolenia. Wyniki tej analizy powinny być uwzględniane przy sporządzaniu planu audytu. W celu wyliczenia planowanego czasu pracy audytora wewnętrznego przeznaczonego na przeprowadzanie audytów, należy z ogólnej liczby dni roboczych w całym roku wydzielić dni robocze, które będą przeznaczone na inne działania, przykładowo: szkolenia wewnętrzne; szkolenia zewnętrzne; urlopy; nieplanowane nieobecności, w tym choroby i urlopy okolicznościowe; wymiana doświadczeń z innymi audytorami wewnętrznymi; współpraca z audytem i kontrolą zewnętrzną; udział w sesjach Rady Miejskiej gminy Chrzanów i innych naradach kierownictwa. Wyniki przeprowadzonych wyliczeń należy uwzględnić przy sporządzaniu planu audytu. Audytor wewnętrzny przedstawia plan audytu do zatwierdzenia Burmistrzowi. Po zatwierdzeniu planu audytu Burmistrz wystawia imienne upoważnienie na dany rok dla audytora wewnętrznego do przeprowadzenia audytu zgodnie z planem audytu. Załącznik Nr2 do Regulaminu Audytu Wewnętrznego zawiera wzór Upoważnienia do przeprowadzenia audytu wewnętrznego. Jeżeli uzasadniają to określone okoliczności, roczny plan audytu może zostać zmieniony. Zmiany i uzasadnienia korekt planu przedstawia audytor wewnętrzny, a zatwierdza Burmistrz.

19 19 W szczególnie uzasadnionych przypadkach, na wniosek Burmistrza, przeprowadza się audyt wewnętrzny poza planem audytu. Na podstawie analizy ryzyka audytor wewnętrzny powinien ocenić czy zmiany, które wystąpiły w zakresie ryzyka uzasadniają przeprowadzenie wnioskowanego zadania. O wynikach oceny powinien poinformować Burmistrza. Jeżeli przeprowadzenie zadania poza planem audytu stworzy zagrożenie dla realizacji planu audytu, audytor wewnętrzny również zawiadamia o tym Burmistrza, do którego należy podjęcie decyzji o wycofaniu lub podtrzymaniu formalnego wniosku o przeprowadzenie audytu poza planem audytu Sprawozdanie z wykonania planu audytu Do końca marca każdego roku, audytor wewnętrzny przedstawia Burmistrzowi Sprawozdanie z wykonania planu audytu wewnętrznego. Wzór tego sprawozdania, opracowany na podstawie wzoru zamieszczonego na stronie internetowej Ministerstwa Finansów, zawiera Załącznik Nr 2 do Księgi Procedur Audytu Wewnętrznego - Wzór Nr Plan strategiczny audytu W rocznym planie audytu należy wskazać, które obszary będą objęte działaniami audytu w kolejnych latach. Jednak na polecenie Burmistrza audytor wewnętrzny może opracować bardziej szczegółowy - strategiczny plan audytu, obejmujący m.in.: cele długo-okresowe i krótko-okresowe dla komórki audytu wewnętrznego. opis działań komórki audytu wewnętrznego; plany rozwoju funkcji audytu; wszelkie planowane sfery audytu, które mają być poddane audytowi, uszeregowane według stopnia priorytetu ze względu na ocenę ryzyka; częstotliwość audytów w poszczególnych sferach. Plan strategiczny audytu jest zalecany, lecz nie jest wymagany przez przepisy prawa. Plan taki powinien nakreślać funkcje i obszary pracy komórki audytu wewnętrznego w perspektywie średnio-okresowej i długo-okresowej. Powinien być sporządzony na co najmniej trzy lata i powinien podlegać corocznemu przeglądowi oraz aktualizacji w miarę potrzeb. Powinien brać pod uwagę relacje pomiędzy dostępnymi zasobami i zidentyfikowanymi priorytetami audytu, wyniki audytu oraz nowe systemy i inne zmiany w gminie Chrzanów. Plan strategiczny audytu wewnętrznego powinien być ściśle związany z planem strategicznym danej gminy Chrzanów. Plan strategiczny audytu zatwierdza Burmistrz. 3.2 Planowanie zadania audytowego. W trakcie etapu planowania, audytor wewnętrzny powinien poznać zasady funkcjonowania jednostki audytowanej oraz zdarzenia, transakcje i procedury, które bada. Pozwoli to określić poziom istotności. Audytor powinien używać tych informacji do

20 20 identyfikacji potencjalnych problemów, oceniania dowodów audytowych i oceny działań kierownictwa jednostki audytowanej. Audytor wewnętrzny podejmuje zadanie na podstawie szacunkowego harmonogramu ujętego w planie audytu. Wystarczającą szczegółowością sporządzenia takiego harmonogramu są okresy kwartalne. Jeszcze przed rozpoczęciem zadania audytor wewnętrzny określa okres, jaki ma objąć zadanie audytowe oraz planowaną datę jego zakończenia, jednocześnie - w razie potrzeby - występuje z wnioskiem o powołanie rzeczoznawcy do udziału w zadaniu audytowym Wstępny przegląd i dokumentacja systemów. Na etapie zbierania informacji i zapoznawania się z zakresem działania poszczególnych komórek organizacyjnych audytor wewnętrzny dokonuje wstępnego przeglądu polegającego na zbieraniu informacji o działalności, jednak w tym momencie nie dokonuje szczegółowej weryfikacji pozyskanych informacji. Cele wstępnego przeglądu: zrozumienie badanej działalności, wyodrębnienie istotnych obszarów, wymagających szczególnej uwagi w trakcie zadania audytowego, identyfikacja istniejących mechanizmów kontroli wewnętrznej, pozyskanie informacji ułatwiających przeprowadzenie zadania audytowego, ustalenie, czy konieczne jest przeprowadzenie zadania audytowego w danym obszarze. Wstępny przegląd można przeprowadzić z zastosowaniem m.in. następujących technik: 1) rozmów z pracownikami jednostki audytowanej, 2) rozmów z osobami, na które audytowana działalność wywiera wpływ, np. współpracowników i odbiorców wyników pracy jednostki audytowanej, 3) obserwacji i oględzin na miejscu, 4) analizy sprawozdań i innych dokumentów przygotowywanych dla kierownictwa komórki, 5) procedur analitycznych, 6) schematów, wykresów, 7) testów kroczących, czyli techniki powtarzania konkretnych mechanizmów kontroli, które umożliwiają sprawdzenie procesu obejmującego niewielką liczbę operacji od jego początku aż do końca 8) kwestionariuszy kontroli wewnętrznej przekazywanych do wypełnienia kierownikom jednostek audytowanych. Zebrane na tym etapie informacje stanowią dla audytora wewnętrznego podstawę do opisania procesu, który ma być poddany badaniu w trakcie zadania audytowego. W trakcie dokumentowania wszystkich procesów zachodzących w danej organizacji oraz opisywania systemu kontroli wewnętrznej należy posługiwać się Ścieżką Audytu.

ZARZĄDZENIE NR 111/2011 PREZYDENTA MIASTA TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 2 maja 2011 roku

ZARZĄDZENIE NR 111/2011 PREZYDENTA MIASTA TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 2 maja 2011 roku ZARZĄDZENIE NR 111/2011 PREZYDENTA MIASTA TOMASZOWA MAZOWIECKIEGO z dnia 2 maja 2011 roku w sprawie wprowadzenia Karty Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Miasta w Tomaszowie Mazowieckim. Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr R 48/2011 Rektora Politechniki Lubelskiej z dnia 1 września 2011 r.

Zarządzenie Nr R 48/2011 Rektora Politechniki Lubelskiej z dnia 1 września 2011 r. Zarządzenie Nr R 48/2011 Rektora Politechniki Lubelskiej z dnia 1 września 2011 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu audytu wewnętrznego Politechniki Lubelskiej Na podstawie art. 66 Ustawy z dnia 27 lipca

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN audytu wewnętrznego Akademii Rolniczej we Wrocławiu

REGULAMIN audytu wewnętrznego Akademii Rolniczej we Wrocławiu REGULAMIN audytu wewnętrznego Akademii Rolniczej we Wrocławiu 1 1. Audytem wewnętrznym jest ogół działań, przez które rektor kierujący uczelnią uzyskuje obiektywną i niezależną ocenę funkcjonowania uczelni

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 55/2008 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2008 roku

Zarządzenie Nr 55/2008 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2008 roku Zarządzenie Nr 55/2008 Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 30 grudnia 2008 roku w sprawie Karty Audytu Wewnętrznego Zespołu Audytu Wewnętrznego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 28/2015 WÓJTA GMINY CZERNIKOWO Z DNIA 11 MAJA 2015 r.

ZARZĄDZENIE Nr 28/2015 WÓJTA GMINY CZERNIKOWO Z DNIA 11 MAJA 2015 r. ZARZĄDZENIE Nr 28/2015 WÓJTA GMINY CZERNIKOWO Z DNIA 11 MAJA 2015 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Gminy Czernikowo. Na podstawie Standardu 2040 Międzynarodowych Standardów

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20

Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20 Warszawa, dnia 12 maja 2016 r. Poz. 20 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 15 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 10 maja 2016 r. w sprawie Karty audytu wewnętrznego w Ministerstwie Spraw

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 9 DYREKTORA GENERALNEGO MINISTERSTWA ŚRODOWISKA z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego

ZARZĄDZENIE NR 9 DYREKTORA GENERALNEGO MINISTERSTWA ŚRODOWISKA z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego ZARZĄDZENIE NR 9 DYREKTORA GENERALNEGO MINISTERSTWA ŚRODOWISKA z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego Na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 13/09 Burmistrza Miasta Hajnówka z dnia 30 stycznia 2009 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO 1. Nazwa JSFP Urząd Miasta Hajnówka zwany dalej Jednostką. 2. Adres Jednostki 17-200

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r.

Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA SPRAW ZAGRANICZNYCH Warszawa, dnia 6 maja 2015 r. Poz. 16 Z A R Z Ą D Z E N I E N R 15 M I N I S T R A S P R AW Z A G R A N I C Z N Y C H 1) z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie Karty

Bardziej szczegółowo

Zasady i tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego w Politechnice Warszawskiej

Zasady i tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego w Politechnice Warszawskiej Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 2 Rektora PW z dnia 25 stycznia 2006 r. Zasady i tryb przeprowadzania audytu wewnętrznego w Politechnice Warszawskiej Rozdział 1 Wstęp 1. Celem Zasad i trybu przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ROCZNEGO PLANU AUDYTU ORAZ TRYB SPORZĄDZANIA SPRAWOZDANIA Z WYKONANIA PLANU AUDYTU

OPRACOWANIE ROCZNEGO PLANU AUDYTU ORAZ TRYB SPORZĄDZANIA SPRAWOZDANIA Z WYKONANIA PLANU AUDYTU Załącznik nr 2 do zarządzenia nr 48/09 Głównego Inspektora Pracy z dnia 21 lipca 2009 r. OPRACOWANIE ROCZNEGO PLANU AUDYTU ORAZ TRYB SPORZĄDZANIA SPRAWOZDANIA Z WYKONANIA PLANU AUDYTU PROCEDURA P1 SPIS

Bardziej szczegółowo

Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach

Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach Załącznik do zarządzenia Rektora UŚ nr 38 z dnia 28 lutego 2012 r. Uniwersytet Śląski w Katowicach Zatwierdzam: Rektor Uniwersytetu Śląskiego Karta audytu Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach Katowice,

Bardziej szczegółowo

Karta Audytu Wewnętrznego Urząd Gminy i Miasta w Miechowie

Karta Audytu Wewnętrznego Urząd Gminy i Miasta w Miechowie Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 21/2012 Burmistrza Gminy i Miasta Miechowa z dnia 20 stycznia 2012 r. Karta Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Gminy i Miasta w Miechowie oraz w gminnych jednostkach organizacyjnych

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO. Warszawa, dnia 29 września 2014 r. Pozycja 38

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO. Warszawa, dnia 29 września 2014 r. Pozycja 38 DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO Warszawa, dnia 29 września 2014 r. Pozycja 38 ZARZĄDZENIE MINISTRA KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO 1) z dnia 29 września 2014 r. w sprawie Karty

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Zarządzenia Nr160/08 z dnia 8 kwietnia 2008 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO. 2. Adres Jednostki 17-100 Bielsk Podlaski, Kopernika 1

Załącznik do Zarządzenia Nr160/08 z dnia 8 kwietnia 2008 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO. 2. Adres Jednostki 17-100 Bielsk Podlaski, Kopernika 1 Załącznik do Zarządzenia Nr160/08 z dnia 8 kwietnia 2008 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO 1. Nazwa JSFP Urząd Miasta zwany dalej Jednostką 2. Adres Jednostki 17-100 Bielsk Podlaski, Kopernika 1 3. Podstawa

Bardziej szczegółowo

Karta audytu wewnętrznego

Karta audytu wewnętrznego Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 0050.149.2015 Burmistrza Miasta Lędziny z dnia 08.07.2015 Karta audytu wewnętrznego 1. Karta audytu wewnętrznego określa: cel oraz zakres audytu wewnętrznego; zakres niezależności

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ORGANIZACYJNY SEKCJI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

REGULAMIN ORGANIZACYJNY SEKCJI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik do zarządzenia nr 11/2006 Głównego Inspektora Pracy z dnia 23 czerwca 2006 r. REGULAMIN ORGANIZACYJNY SEKCJI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Sekcja Audytu Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Starosty Suskiego Nr 35/2010 z dnia 30 lipca 2010 r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Rozdział 1 Postanowienia ogólne 1 Karta audytu wewnętrznego reguluje funkcjonowanie audytu wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 28 września 2015 r. Poz. 1480 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 4 września 2015 r. w sprawie audytu wewnętrznego oraz informacji o pracy i

Bardziej szczegółowo

Regulamin przeprowadzania audytu wewnętrznego przez Biuro Audytu Wewnętrznego w Gminie Polkowice

Regulamin przeprowadzania audytu wewnętrznego przez Biuro Audytu Wewnętrznego w Gminie Polkowice Załącznik do Zarządzenia nr 1195/04 Burmistrza Polkowic z dnia 31.12.2004 r. Regulamin przeprowadzania audytu wewnętrznego przez Biuro Audytu Wewnętrznego w Gminie Polkowice 1. Regulamin przeprowadzania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W NARODOWYM FUNDUSZU ZDROWIA. 1. Celem przeprowadzania audytu wewnętrznego jest usprawnianie funkcjonowania NFZ.

REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W NARODOWYM FUNDUSZU ZDROWIA. 1. Celem przeprowadzania audytu wewnętrznego jest usprawnianie funkcjonowania NFZ. Zał. do zarządzenia Prezesa NFZ Nr 6 /2006 z dnia 5 września 2006 r. REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W NARODOWYM FUNDUSZU ZDROWIA I. Ogólne zasady i cele audytu wewnętrznego 1. Celem przeprowadzania audytu

Bardziej szczegółowo

Karta audytu wewnętrznego w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu

Karta audytu wewnętrznego w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 45 Rektora UMK z dnia 29 kwietnia 2010 r. Karta audytu wewnętrznego w Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu I. Postanowienia ogólne. 1 1. Karta Audytu Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Rektora Politechniki Gdańskiej nr 36/2012 z 14 listopada 2012 r.

Zarządzenie Rektora Politechniki Gdańskiej nr 36/2012 z 14 listopada 2012 r. Zarządzenie Rektora Politechniki Gdańskiej nr 36/2012 z 14 listopada 2012 r. w sprawie: wprowadzenia Regulaminu Audytu Wewnętrznego Politechniki Gdańskiej Na podstawie art. 68-71 oraz art. 272-296 ustawy

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 1 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzania i dokumentowania audytu wewnętrznego

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 1 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzania i dokumentowania audytu wewnętrznego Dziennik Ustaw Nr 21 2066 Poz. 108 108 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 1 lutego 2010 r. w sprawie przeprowadzania i dokumentowania audytu wewnętrznego Na podstawie art. 285 ustawy z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Karta audytu wewnętrznego w Urzędzie Miejskim w Lipnie

Karta audytu wewnętrznego w Urzędzie Miejskim w Lipnie Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Burmistrza Nr 31/2011 z dnia 16 maja 2011 roku w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego w Urzędzie Miejskim w Lipna Karta audytu wewnętrznego w Urzędzie Miejskim w

Bardziej szczegółowo

I. Postanowienia ogólne.

I. Postanowienia ogólne. PROCEDURY KONTROLI ZARZĄDCZEJ Załącznik Nr 1 do zarządzenia nr 291/11 Prezydenta Miasta Wałbrzycha z dnia 15.03.2011 r. I. Postanowienia ogólne. 1 Procedura kontroli zarządczej została opracowana na podstawie

Bardziej szczegółowo

Karta Audytu Wewnętrznego. w Urzędzie Miejskim w Wyszkowie. i jednostkach organizacyjnych

Karta Audytu Wewnętrznego. w Urzędzie Miejskim w Wyszkowie. i jednostkach organizacyjnych Karta Audytu Wewnętrznego w Urzędzie Miejskim w Wyszkowie i jednostkach organizacyjnych SPIS TREŚCI I. Przepisy ogólne... 3 II. Ogólne cele i zasady audytu wewnętrznego... 3 III. Prawa i obowiązki Audytora

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 349/2015 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 11 sierpnia 2015 r.

Zarządzenie Nr 349/2015 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 11 sierpnia 2015 r. Zarządzenie Nr 349/2015 Prezydenta Miasta Kalisza z dnia 11 sierpnia 2015 r. w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego Na podstawie art. 274 ust. 3 i art. 276 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE OLECKO KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE OLECKO KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY PROGRAM ZAPEWNIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMI OLECKO Załącznik nr 3 do Programu zapewnienia i poprawy jakości audytu wewnętrznego w Gminie Olecko KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY I. ORGANIZACJA

Bardziej szczegółowo

K A R T A AUDYTU WEWNĘTRZNEGO UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO. Załącznik do zarządzenia Rektora UG nr 57/R/10

K A R T A AUDYTU WEWNĘTRZNEGO UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO. Załącznik do zarządzenia Rektora UG nr 57/R/10 K A R T A AUDYTU WEWNĘTRZNEGO UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO Załącznik do zarządzenia Rektora UG nr 57/R/10 Rozdział 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Karta Audytu Wewnętrznego, zwana w dalszej części Kartą, określa:

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 71/2008 Zarządu Powiatu w Ełku z dnia 17 lipca 2008r.

Uchwała Nr 71/2008 Zarządu Powiatu w Ełku z dnia 17 lipca 2008r. Uchwała Nr 71/2008 Zarządu Powiatu w Ełku z dnia 17 lipca 2008r. sprawie przyjęcia Karty audytu wewnętrznego w Starostwie Powiatowym i jednostkach organizacyjnych Powiatu Ełckiego. Na podstawie art. 32

Bardziej szczegółowo

PLAN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU MIASTA KATOWICE NA ROK 2006

PLAN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU MIASTA KATOWICE NA ROK 2006 Urząd Miasta Katowice 40-098 Katowice ul. Młyńska 4 PLAN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU MIASTA KATOWICE NA ROK 2006 Katowice, dn. 12.10.2005r. 1. Informacje o Urzędzie Miasta Katowice istotne dla przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 26/2011/2012 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 23 grudnia 2011 roku

Zarządzenie Nr 26/2011/2012 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 23 grudnia 2011 roku Zarządzenie Nr 26/2011/2012 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 23 grudnia 2011 roku w sprawie wprowadzenia Karty Audytu Wewnętrznego w Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego oraz Programu zapewniania

Bardziej szczegółowo

Karta Audytu Wewnętrznego w Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie

Karta Audytu Wewnętrznego w Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Załącznik do zarządzenia nr 2/2011 Karta Audytu Wewnętrznego w Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie 1 Karta Audytu Wewnętrznego w Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie, zwana

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 21 lutego 2013 r. Poz. 5 DECYZJA NR 4 KOMENDANTA GŁÓWNEGO PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ. z dnia 21 lutego 2013 r.

Warszawa, dnia 21 lutego 2013 r. Poz. 5 DECYZJA NR 4 KOMENDANTA GŁÓWNEGO PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ. z dnia 21 lutego 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY KOMENDY GŁÓWNEJ PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ Warszawa, dnia 21 lutego 2013 r. Poz. 5 DECYZJA NR 4 KOMENDANTA GŁÓWNEGO PAŃSTWOWEJ STRAŻY POŻARNEJ z dnia 21 lutego 2013 r. w sprawie wprowadzenia

Bardziej szczegółowo

SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ

SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ Załącznik Nr 3 Do Zarządzenia Nr 56/10 STAROSTY KOSZALIŃSKIEGO z dnia 1 października 2010 r. SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ W STAROSTWIE POWIATOWYM W KOSZALINIE Do sporządzenia samooceny wykorzystano

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów

Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów RAPORT OCENA KONTROLI ZARZĄDCZEJ Szkoła Podstawowa nr 336 im. Janka Bytnara Rudego - Ursynów raport za rok: 2015 Strona 1 z 12 I. WSTĘP: Kontrolę zarządczą w jednostkach sektora finansów publicznych stanowi

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTOWANIE CZYNNOŚCI AUDYTORSKICH PROCEDURA P3

DOKUMENTOWANIE CZYNNOŚCI AUDYTORSKICH PROCEDURA P3 Załącznik nr 4 do zarządzenia nr 2/11 Głównego Inspektora Pracy z dnia 14 stycznia 2011 r. DOKUMENTOWANIE CZYNNOŚCI AUDYTORSKICH PROCEDURA P3 SPIS TREŚCI 1. CEL 2. ODPOWIEDZIALNOŚĆ 3. SPOSÓB POSTĘPOWANIA

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 439/09 Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 8 września 2009 r. STATUT AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE MIASTO SZCZECIN

Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 439/09 Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 8 września 2009 r. STATUT AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE MIASTO SZCZECIN Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 439/09 Prezydenta Miasta Szczecin z dnia 8 września 2009 r. STATUT AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W GMINIE MIASTO SZCZECIN 1. 1. Audytem wewnętrznym jest ogół działań obejmujących:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 21 czerwca 2016 r. Poz. 46 ZARZĄDZENIE NR 52 KOMENDANTA GŁÓWNEGO STRAŻY GRANICZNEJ. z dnia 20 czerwca 2016 r.

Warszawa, dnia 21 czerwca 2016 r. Poz. 46 ZARZĄDZENIE NR 52 KOMENDANTA GŁÓWNEGO STRAŻY GRANICZNEJ. z dnia 20 czerwca 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY KOMENDY GŁÓWNEJ STRAŻY GRANICZNEJ Warszawa, dnia 21 czerwca 2016 r. Poz. 46 ZARZĄDZENIE NR 52 KOMENDANTA GŁÓWNEGO STRAŻY GRANICZNEJ z dnia 20 czerwca 2016 r. w sprawie regulaminu organizacyjnego

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 4 do Zarządzenia Dyrektora nr 15/2010 z dnia 8 marca 2010 r.

Załącznik nr 4 do Zarządzenia Dyrektora nr 15/2010 z dnia 8 marca 2010 r. Załącznik nr 4 do Zarządzenia Dyrektora nr 15/2010 z dnia 8 marca 2010 r. Instrukcja dokonywania samooceny oraz sporządzania oświadczenia o stanie kontroli zarządczej w Szkole Podstawowej nr 4 im. Kawalerów

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO POZNAŃ 2011 Spis treści: Rozdział 1 strona Postanowienia ogólne... 3 Rozdział 2 Organizacja i zakres audytu.... 3 Rozdział

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 157 Prezydenta Miasta Olsztyn z dnia 13 czerwca 2011r.

Zarządzenie Nr 157 Prezydenta Miasta Olsztyn z dnia 13 czerwca 2011r. Zarządzenie Nr 157 Prezydenta Miasta Olsztyn z dnia 13 czerwca 2011r. w sprawie przyjęcia Programu zapewnienia i poprawy wewnętrznego przeprowadzanego w Urzędzie Miasta Olsztyn. jakości audytu Na podstawie

Bardziej szczegółowo

SKZ System Kontroli Zarządczej

SKZ System Kontroli Zarządczej SKZ System Kontroli Zarządczej KOMUNIKAT Nr 23 MINISTRA FINANSÓW z dnia 16 grudnia 2009 r. w sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów publicznych Na podstawie art. 69 ust. 3 ustawy z

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ Nr 3 W PŁOŃSKU

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ Nr 3 W PŁOŃSKU Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 3 z dnia 20.10.214r REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W ZESPOLE SZKÓŁ Nr 3 W PŁOŃSKU Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Zarządzenia Nr 7/2014 Prezydenta Miasta Konina z dnia 30 stycznia 2014 r.

Załącznik do Zarządzenia Nr 7/2014 Prezydenta Miasta Konina z dnia 30 stycznia 2014 r. Załącznik do Zarządzenia Nr 7/2014 Prezydenta Miasta Konina z dnia 30 stycznia 2014 r. Regulamin kontroli dotacji udzielanych przez Miasto Konin organizacjom pozarządowym i innym podmiotom wymienionym

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wprowadzenie Notka biograficzna Wykaz skrótów 1. Samorząd terytorialny w Polsce zagadnienia wstępne

Spis treści Wprowadzenie Notka biograficzna Wykaz skrótów 1. Samorząd terytorialny w Polsce zagadnienia wstępne Wprowadzenie... Notka biograficzna... Wykaz skrótów... 1. Samorząd terytorialny w Polsce zagadnienia wstępne... 1 1.1. Wybrane źródła prawa dotyczące gospodarki finansowej samorządu terytorialnego... 1

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU GMINY TRĄBKI WIELKIE

RAPORT Z AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU GMINY TRĄBKI WIELKIE RAPORT Z AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU GMINY TRĄBKI WIELKIE NA DZIEŃ 1.10.2012 r. 1. Nazwa jednostki. Urząd Gminy Trąbki Wielkie w myśl art. 9 oraz art. 274 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 98/2012. Wójta Gminy Żórawina z dnia 26 stycznia 2012 w sprawie wprowadzenia standardów kontroli zarządczej w Gminie Żórawina

Zarządzenie nr 98/2012. Wójta Gminy Żórawina z dnia 26 stycznia 2012 w sprawie wprowadzenia standardów kontroli zarządczej w Gminie Żórawina Zarządzenie nr 98/2012 Wójta Gminy Żórawina z dnia 26 stycznia 2012 w sprawie wprowadzenia standardów kontroli zarządczej w Gminie Żórawina Na podstawie art. 53 ust. 1, art. 68 ust. 1 i art. 69 ust. 1

Bardziej szczegółowo

Karta Audytu Wewnętrznego

Karta Audytu Wewnętrznego Załącznik do Zarządzenia nr 197/2011 Burmistrza Miasta Nowy Dwór Mazowiecki z dnia 27 grudnia 2011r. Karta Audytu Wewnętrznego Niniejsza Karta została opracowana w oparciu o wzór Karty audytu wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI W ROKU 2010 ZADAŃ KOMITETU AUDYTU DLA DZIAŁÓW ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ, KTÓRYMI KIERUJE MINISTER INFRASTRUKTURY

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI W ROKU 2010 ZADAŃ KOMITETU AUDYTU DLA DZIAŁÓW ADMINISTRACJI RZĄDOWEJ, KTÓRYMI KIERUJE MINISTER INFRASTRUKTURY Załącznik do Uchwały Nr 1/2011 Komitetu Audytu z dnia 14 lutego 2011 r. w sprawie przyjęcia Sprawozdania z realizacji zadań Komitetu Audytu w roku 2010 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI W ROKU 2010 ZADAŃ KOMITETU

Bardziej szczegółowo

Komunikowanie wyników audytu

Komunikowanie wyników audytu Komunikowanie wyników audytu w świetle doświadczeń UM Lublin z uwzględnieniem wyroku TK z 9.04.2015 r. oraz projektu rozporządzenia wykonawczego MF Katowice 2 października 2015 r. Plan wypowiedzi: 1. Dokumentowanie

Bardziej szczegółowo

2. Ilekroć w Zarządzeniu jest mowa o: 1) COS - naleŝy przez to rozumieć Centralny Ośrodek Sportu w Warszawie,

2. Ilekroć w Zarządzeniu jest mowa o: 1) COS - naleŝy przez to rozumieć Centralny Ośrodek Sportu w Warszawie, KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO CENTRALNEGO OŚRODKA SPORTU w WARSZAWIE Rozdział 1 POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Karta Audytu Wewnętrznego, zwana w dalszej części Kartą, określa: a) cel, uprawnienia, zasady działania

Bardziej szczegółowo

Kontrola zarządcza stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy.

Kontrola zarządcza stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia realizacji celów w sposób zgodny z prawem, efektywny, oszczędny i terminowy. ANKIETA / KWESTIONARIUSZ DLA JEDNOSTEK PODLEGŁYCH / NADZOROWANYCH PRZEZ MINISTRA NAUKI I SZKOLNICTWA WYŻSZEGO W ZAKRESIE STOSOWANIA STANDARDÓW KONTROLI ZARZĄDCZEJ Kontrola zarządcza stanowi ogół działań

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr BO.0050.90.2012 Burmistrza Ozimka z dnia 03.08.2012 r.

Zarządzenie Nr BO.0050.90.2012 Burmistrza Ozimka z dnia 03.08.2012 r. Zarządzenie Nr BO.0050.90.2012 Burmistrza Ozimka z dnia 03.08.2012 r. Na podstawie art. 274 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 nr 157, poz. 1240 z późn. zm.)

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 2 /2010 DYREKTORA SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 16 W GDYNI Z DNIA 17 LISTOPADA 2010

ZARZĄDZENIE NR 2 /2010 DYREKTORA SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 16 W GDYNI Z DNIA 17 LISTOPADA 2010 ZARZĄDZENIE NR 2 /2010 DYREKTORA SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 16 W GDYNI Z DNIA 17 LISTOPADA 2010 W SPRAWIE OKREŚLENIA SPOSOBU PROWADZENIA KONTROLI ZARZĄDCZEJ W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 16 IM ORŁA BIAŁEGO ORAZ ZASAD

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tarnobrzegu

Regulamin organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tarnobrzegu Regulamin organizacji i zasad funkcjonowania kontroli zarządczej w Powiatowym Urzędzie Pracy w Tarnobrzegu Postanowienia ogólne 1 1. Kontrolę zarządczą w PUP stanowi ogół działań podejmowanych dla zapewnienia

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY AUDYTU WEWNETRZNEGO ZA ROK

KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY AUDYTU WEWNETRZNEGO ZA ROK Zespół Audytu Wewnętrznego I Kontroli Finansowej Załącznik Nr 3 do programu KWESTIONARIUSZ SAMOOCENY AUDYTU WEWNETRZNEGO ZA ROK 1. Dokonujący przeglądu: Kluczowe procesy Wyodrębnienie organizacyjne stanowiska

Bardziej szczegółowo

MAZOWIECKI URZĄD WOJEWÓDZKI W WARSZAWIE

MAZOWIECKI URZĄD WOJEWÓDZKI W WARSZAWIE MAZOWIECKI URZĄD WOJEWÓDZKI W WARSZAWIE REGULAMIN WEWNĘTRZNY ZESPOŁU AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Zatwierdzam Halina Stachura-Olejniczak dyrektor generalny Warszawa, 20 listopada 2014 r. REGULAMIN WEWNĘTRZNY ZESPOŁU

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 12.2015.K PREZYDENTA MIASTA ZIELONA GÓRA - KIEROWNIKA URZĘDU. z dnia 17 czerwca 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 12.2015.K PREZYDENTA MIASTA ZIELONA GÓRA - KIEROWNIKA URZĘDU. z dnia 17 czerwca 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 12.2015.K PREZYDENTA MIASTA ZIELONA GÓRA - KIEROWNIKA URZĘDU z dnia 17 czerwca 2015 r. w sprawie regulaminu działalności audytora wewnętrznego. Na podstawie art. 274 ust. 3 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ DLA ZACHODNIOPOMORSKIEGO CENTRUM DOKONALENIA NAUCZYCIELI. Postanowienia ogólne

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ DLA ZACHODNIOPOMORSKIEGO CENTRUM DOKONALENIA NAUCZYCIELI. Postanowienia ogólne Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 5/2011 z dnia 26 stycznia 2011 r. REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ DLA ZACHODNIOPOMORSKIEGO CENTRUM DOKONALENIA NAUCZYCIELI Postanowienia ogólne 1 Ustalenia niniejszego regulaminu

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej. Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy. za rok 2012

Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej. Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy. za rok 2012 Oświadczenie o stanie kontroli zarządczej Dyrektora Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej nr 1 w Bydgoszczy za rok 2012 Dział I Jako osoba odpowiedzialna za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej, skutecznej

Bardziej szczegółowo

Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 19 /11. Dyrektora Zarządu Budynków Mieszkalnych w Suwałkach z dnia r.

Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 19 /11. Dyrektora Zarządu Budynków Mieszkalnych w Suwałkach z dnia r. Z A R Z Ą D Z E N I E Nr 19 /11 Dyrektora Zarządu Budynków Mieszkalnych w Suwałkach z dnia 12.04.2011r. W sprawie organizacji i funkcjonowania kontroli zarządczej w Zarządzie Budynków Mieszkalnych w Suwałkach.

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr OR.0050.40. 2012.OR Burmistrza Gminy i Miasta Lwówek Śląski z dnia 30 lipca 2012r.

Zarządzenie Nr OR.0050.40. 2012.OR Burmistrza Gminy i Miasta Lwówek Śląski z dnia 30 lipca 2012r. Zarządzenie Nr OR.0050.40. 2012.OR Burmistrza Gminy i Miasta Lwówek Śląski z dnia 30 lipca 2012r. w sprawie organizacji i funkcjonowania kontroli zarządczej w Urzędzie Gminy i Miasta Lwówek Śląski. Na

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA zarządzania ryzykiem w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Świdwinie

PROCEDURA zarządzania ryzykiem w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Świdwinie PROCEDURA zarządzania ryzykiem w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Świdwinie I. Postanowienia ogólne 1. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Świdwinie jest jednostką finansów publicznych realizującą zadania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WYKONYWANIA KONTROLI W PODMIOTACH, Z KTÓRYMI PLUS BANK S.A. ZAWARŁ UMOWY OUTSOURCINGU

REGULAMIN WYKONYWANIA KONTROLI W PODMIOTACH, Z KTÓRYMI PLUS BANK S.A. ZAWARŁ UMOWY OUTSOURCINGU REGULAMIN WYKONYWANIA KONTROLI W PODMIOTACH, Z KTÓRYMI PLUS BANK S.A. ZAWARŁ UMOWY OUTSOURCINGU SPIS TREŚCI: ROZDZIAŁ I... 3 POSTANOWIENIA OGÓLNE... 3 ROZDZIAŁ II... 6 KONTROLA INSTYTUCJONALNA PROWADZONA

Bardziej szczegółowo

PLAN AUDYTU NA ROK 2010

PLAN AUDYTU NA ROK 2010 Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej, ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa (nazwa i adres jednostki sektora finansów publicznych, w której jest zatrudniony audytor wewnętrzny) Jednostki sektora finansów

Bardziej szczegółowo

4. O zakresie i terminie kontroli organ kontroli zawiadamia pisemnie kontrolowanego. 5. Kontrola jest prowadzona przez co najmniej dwie osoby.

4. O zakresie i terminie kontroli organ kontroli zawiadamia pisemnie kontrolowanego. 5. Kontrola jest prowadzona przez co najmniej dwie osoby. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 15 stycznia 2010 r. w sprawie kontroli wykonywania zawodu przez biegłych rewidentów i działalności podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych Dz.U.2010.16.83

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 8/2010/2011 Dyrektora Szkoły Podstawowej w Czekanowie z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Kontroli Zarządczej

Zarządzenie nr 8/2010/2011 Dyrektora Szkoły Podstawowej w Czekanowie z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Kontroli Zarządczej Kontrola zarządcza Na podstawie: Zarządzenie nr 8/2010/2011 Dyrektora Szkoły Podstawowej w Czekanowie z dnia 13 grudnia 2010 r. w sprawie wprowadzenia Regulaminu Kontroli Zarządczej - Ustawy o systemie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZADCZEJ W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W GIśYCKU. Postanowienia ogólne

REGULAMIN FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZADCZEJ W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W GIśYCKU. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr 29 z 01.07.2013r. REGULAMIN FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZADCZEJ W POWIATOWYM URZĘDZIE PRACY W GIśYCKU Postanowienia ogólne 1 1. Kontrola zarządcza w Powiatowym Urzędzie

Bardziej szczegółowo

w sprawie wprowadzenia systemu kontroli zarządczej w III Liceum Ogólnokształcącym w Piotrkowie Trybunalskim

w sprawie wprowadzenia systemu kontroli zarządczej w III Liceum Ogólnokształcącym w Piotrkowie Trybunalskim Zarządzenie Nr 1/2013 Dyrektora III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 stycznia 2013 r. w sprawie wprowadzenia systemu kontroli zarządczej w III Liceum Ogólnokształcącym w Piotrkowie

Bardziej szczegółowo

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Bydgoszczy

NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Bydgoszczy NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Bydgoszczy Bydgoszcz, dnia czerwca 2011 r. LBY-4101-33-03/2010 P/10/132 Pan Ryszard Brejza Prezydent Miasta Inowrocławia WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik do zarządzenia nr 4/20 II Burmistrza Miasta i Gminy Ślesin z dnia 11.02.20 II f.. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO l. NazwaJSFP Gmina Ślesin - zwana dalej Jednostką 2. Adres Jednostki Urząd Miasta i

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT Nr 16/2006 MINISTRA FINANSÓW. z dnia 18 lipca 2006 r.

KOMUNIKAT Nr 16/2006 MINISTRA FINANSÓW. z dnia 18 lipca 2006 r. Dz.Urz.MF.06.9.70 KOMUNIKAT Nr 16/2006 MINISTRA FINANSÓW z dnia 18 lipca 2006 r. w sprawie ogłoszenia "Kodeksu etyki audytora wewnętrznego w jednostkach sektora finansów publicznych" i "Karty audytu wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

Obszary zarządzania jednostką a regulacje wewnętrzne Lokalnej Grupy Rybackiej. Poznań, dnia 28 kwietnia 2011 r.

Obszary zarządzania jednostką a regulacje wewnętrzne Lokalnej Grupy Rybackiej. Poznań, dnia 28 kwietnia 2011 r. Obszary zarządzania jednostką a regulacje wewnętrzne Lokalnej Grupy Rybackiej Poznań, dnia 28 kwietnia 2011 r. System kontroli wewnętrznej Standardy kontroli wewnętrznej w Komisji Europejskiej opracowane

Bardziej szczegółowo

2.Cele, zadania i zakres działania oraz zasady organizacji audytu wewnętrznego w Starostwie Powiatowym w Zamościu... str. 3

2.Cele, zadania i zakres działania oraz zasady organizacji audytu wewnętrznego w Starostwie Powiatowym w Zamościu... str. 3 Karta audytu wewnętrznego Załącznik do Zarządzenia Nr 15/2008 Starosty Zamojskiego z dnia 2 września 2008r. KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W STAROSTWIE POWIATOWYM W ZAMOŚCIU Zamość wrzesień 2008r. Karta audytu

Bardziej szczegółowo

AUDYTU WEWNĘTRZNEGO WIELKOPOLSKIEGO W POZNANIU

AUDYTU WEWNĘTRZNEGO WIELKOPOLSKIEGO W POZNANIU Załącznik do Zarządzenia nr 40/2013 Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia 8 listopada 2013 r. KSIĘGA PROCEDUR AUDYTU WEWNĘTRZNEGO URZĘDU MARSZAŁKOWSKIEGO WOJEWÓDZTWA WIELKOPOLSKIEGO W POZNANIU Poznań,

Bardziej szczegółowo

Polityka zarządzania ryzykiem braku zgodności w Banku Spółdzielczym w Końskich

Polityka zarządzania ryzykiem braku zgodności w Banku Spółdzielczym w Końskich Załącznik do Uchwały Zarządu Nr 11/XLI/14 z dnia 30 grudnia 2014r. Załącznik do uchwały Rady Nadzorczej Nr 8/IX/14 z dnia 30 grudnia 2014r. Polityka zarządzania ryzykiem braku zgodności w Banku Spółdzielczym

Bardziej szczegółowo

spis za³¹czników czêœæ IV

spis za³¹czników czêœæ IV spis za³¹czników czêœæ IV Za³¹cznik nr 1 - Wytyczne do prowadzenia dzia³añ informacyjnych i promuj¹cych dotycz¹cych przedsiêwziêæ Funduszu Spójnoœci Za³¹cznik nr 2 - Lista sprawdzaj¹ca dzia³ania promocyjne

Bardziej szczegółowo

Kwestionarisz samooceny

Kwestionarisz samooceny Kwestionarisz samooceny 1) Przynajmniej raz w roku należy przeprowadzić samoocenę systemu kontroli zarządczej przez osoby zarzadzające, tj. Dyrektora jednostki, Kierowników jednostek organizacyjnych. Proces

Bardziej szczegółowo

Procedura Systemu Zarządzania Jakością wg PN-EN ISO 9001:2009 Kontrola zarządcza w jednostkach organizacyjnych Gminy Wólka poziom II

Procedura Systemu Zarządzania Jakością wg PN-EN ISO 9001:2009 Kontrola zarządcza w jednostkach organizacyjnych Gminy Wólka poziom II Strona 1 z 5 Opracował Sprawdził Zatwierdził Ewa Flis Halina Gąsior Pełnomocnik ds. SZJ Ewa Flis Wójt Gminy Edwin Gortat 25.10.2011r.... 25.10.2011r.... 25.10.211r.... 25.10.2011r.... data podpis data

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 7/12 z dnia 30 stycznia 2012 r. Rektora Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu REGULAMIN AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Poznań 2012 Rozdział I Postanowienia

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 18/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 29 marca 2011 r.

Zarządzenie Nr 18/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 29 marca 2011 r. Zarządzenie Nr 18/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 29 marca 2011 r. w sprawie ustanowienia Polityki zarządzania ryzykiem w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Koninie

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie wewnętrzne Nr 1 / 2011

Zarządzenie wewnętrzne Nr 1 / 2011 D/BK-K 02003 1 /11 Zarządzenie wewnętrzne Nr 1 / 2011 Dyrektora Powiatowej Stacji Sanitarno Epidemiologicznej w Namysłowie z dnia 14.02.2011r. w sprawie ustalenia zasad kontroli zarządczej w Powiatowej

Bardziej szczegółowo

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W URZĘDZIE GMINY PSARY I GMINNYCH JEDNOSTKACH ORGANIZACYJNYCH

KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W URZĘDZIE GMINY PSARY I GMINNYCH JEDNOSTKACH ORGANIZACYJNYCH Załącznik do Zarządzenia Nr 120.105.2015 Wójta Gminy Psary z dnia 14 października 2015 roku KARTA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W URZĘDZIE GMINY PSARY I GMINNYCH JEDNOSTKACH WSTĘP. ORGANIZACYJNYCH Karta audytu wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

METODY I PROCEDURY AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W JEDNOSTKACH SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH

METODY I PROCEDURY AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W JEDNOSTKACH SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH METODY I PROCEDURY AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W JEDNOSTKACH SEKTORA FINANSÓW PUBLICZNYCH Praca zbiorowa pod redakcją Anny Kostur Wydanie drugie poprawione Katowice 2012 SPIS TREŚCI WSTĘP 9 Rozdział 1 AUDYT W

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu DOP 17/12 Zarządzenie Nr 7/12 Rektora Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2012 roku w sprawie ustalenia:

Bardziej szczegółowo

Zasady funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach organizacyjnych miasta Lublin

Zasady funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach organizacyjnych miasta Lublin zasad funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach organizacyjnych miasta Lublin Zasady funkcjonowania systemu kontroli zarządczej w Urzędzie Miasta Lublin i jednostkach

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZĄDCZEJ ZA ROK 2013. W Gimnazjum im. Ojca Ludwika Wrodarczyka w Radzionkowie

SPRAWOZDANIE Z FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZĄDCZEJ ZA ROK 2013. W Gimnazjum im. Ojca Ludwika Wrodarczyka w Radzionkowie S t r o n a 1.... (pieczęć miejskiej jednostki organizacyjnej ) SPRAWOZDANIE Z FUNKCJONOWANIA KONTROLI ZARZĄDCZEJ ZA ROK 2013 W Gimnazjum im. Ojca Ludwika Wrodarczyka w Radzionkowie I. Działania podjęte

Bardziej szczegółowo

Regulamin Organizacyjny Przedszkola nr 6 w Międzyrzeczu

Regulamin Organizacyjny Przedszkola nr 6 w Międzyrzeczu Regulamin Organizacyjny Przedszkola nr 6 w Międzyrzeczu ROZDZIAŁ 1. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Regulamin organizacyjny Przedszkola nr 6 w Międzyrzeczu, zwanym dalej Regulaminem, określa organizację i zasady

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 12 grudnia 2013 r.

Warszawa, dnia 12 grudnia 2013 r. Warszawa, dnia 12 grudnia 2013 r. Poz. 51 ZARZĄ DZENIE NR 49 MINISTRA FINANSÓW z dnia 9 grudnia 2013 r. w sprawie kontroli zarządczej Na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie

Bardziej szczegółowo

Procedury Kontroli Zarządczej Starostwa Powiatowego w Skarżysku-Kamiennej

Procedury Kontroli Zarządczej Starostwa Powiatowego w Skarżysku-Kamiennej Procedury Kontroli Zarządczej Starostwa Powiatowego w Skarżysku-Kamiennej A. Środowisko wewnętrzne I. Przestrzeganie wartości etycznych. Osoby zarządzające i pracownicy powinni być świadomi wartości etycznych

Bardziej szczegółowo

Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów

Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów Kontrola zarządcza w jednostkach samorządu terytorialnego z perspektywy Ministerstwa Finansów Monika Kos, radca ministra Departament Polityki Wydatkowej Warszawa, 13 stycznia 2015 r. Program prezentacji

Bardziej szczegółowo

Dobre Praktyki Komitetów Audytu w Polsce

Dobre Praktyki Komitetów Audytu w Polsce Dobre Praktyki Komitetów Audytu w Polsce WPROWADZENIE Niniejsze Dobre praktyki komitetów audytu odzwierciedlają najlepsze międzynarodowe wzory i doświadczenia w spółkach publicznych. Nie jest to zamknięta

Bardziej szczegółowo

Kontrola i audyt wewnętrzny w przedsiębiorstwach i w administracji publicznej

Kontrola i audyt wewnętrzny w przedsiębiorstwach i w administracji publicznej Nazwa: Rodzaj: Charakterystyka: Kontrola i audyt wewnętrzny w przedsiębiorstwach i w administracji publicznej Studia podyplomowe realizowane we współpracy z Polskim Instytutem Kontroli Wewnętrznej w Warszawie

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT MASZYN PRZEPŁYWOWYCH im. Roberta Szewalskiego POLSKIEJ AKADEMII NAUK 80-231 Gdańsk ul. J. Fiszera 14

INSTYTUT MASZYN PRZEPŁYWOWYCH im. Roberta Szewalskiego POLSKIEJ AKADEMII NAUK 80-231 Gdańsk ul. J. Fiszera 14 Gdańsk, 22.06.2015r. Szczegółowy Opis Przedmiotu Zamówienia do zapytania nr 54/PN/U/2015 I. Przedmiot zamówienia: Przedmiotem zamówienia jest wykonanie audytu zewnętrznego wydatkowania środków finansowych

Bardziej szczegółowo

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Olsztynie

Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Olsztynie Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w Olsztynie Olsztyn, dnia 30 grudnia 2011 r. LOL-4101-22-01/2011; P/11/022 Pan Marian Podziewski Wojewoda Warmińsko-Mazurski Wystąpienie pokontrolne Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

WPROWADZENIE ZMIAN - UAKTUALNIENIA

WPROWADZENIE ZMIAN - UAKTUALNIENIA Strona 1 z 8 WPROWADZENIE ZMIAN - UAKTUALNIENIA Lp. Data Zmienione strony Krótki opis zmian Opracował Zatwierdził Strona 2 z 8 1. CEL PROCEDURY Celem procedury jest zapewnienie zgodności funkcjonowania

Bardziej szczegółowo