Udar mózgu u osób starszych: jak postępować. Agnieszka Słowik Katedra Neurologii UJ CM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Udar mózgu u osób starszych: jak postępować. Agnieszka Słowik Katedra Neurologii UJ CM"

Transkrypt

1 Udar mózgu u osób starszych: jak postępować Agnieszka Słowik Katedra Neurologii UJ CM

2 Udar mózgu: definicja i epidemiologia Udar mózgu to zespół kliniczny, który charakteryzuje nagłe, wystąpienie objawów uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego spowodowane chorobą naczyń mózgowych. Uszkodzenie układu nerwowego w przebiegu udaru jest nieodwracalne. Polska około 80 tys. zachorowań rocznie 90% - udar niedokrwienny 10% - udar krwotoczny wiek zachorowania: 65 rż (5% <45rż) 2

3 Udar mózgu: mechanizm choroby

4

5 Udar mózgu: konsekwencje Udar mózgu = stan zagrożenia życia Udar krwotoczny: Doba 90: - śmiertelność: >50% Udar niedokrwienny: Doba 90: śmiertelność: 20% niesprawność wymagająca stałej opieki osoby drugiej: 15% Niesprawność wymagająca częściowej pomocy osoby drugiej: 45% widoczna niesprawność, która jednak nie wymaga pomocy osoby drugiej: 20%

6 Udar niedokrwienny mózgu: przyczyny Zator pochodzenia sercowego Zator z blaszki miażdżycowej w dużym naczyniu domózgowym i mózgowym Choroba małych naczyń mózgowych Rzadkie przyczyny: rozwarstwienie tętnic mózgowych i domózgowych, stany prozakrzepowe, wady serca i in. W 30% - przyczyna udaru nie jest znana

7 Ostry udar niedokrwienny: strategie terapeutyczne leczenie w specjalistycznym oddziale udarowym rt-pa IV rt-pa IA mechaniczna trombektomia aspiryna do 48 godzin po zachorowaniu hemikraniektomia w wybranych przypadkach

8 Organized Inpatient (Stroke Unit) Care for Stroke. Govan L, Weir C, Langhorme P. Stroke, 2008 oddział udarowy vs. oddział ogólny (internistyczny/neurologiczny) 31 badań, 6936 uczestników Punkt końcowy: rok po zachorowaniu ryzyko zgonu: OR=0.86;95%CI: , p=0.02 ryzyko zgonu lub zależności od innych osób: OR=0.82; 95%CI: , p=0.001

9 The impact of recanalisation on ischemic stroke outcome. A meta analysis. Rka JH, Saver JL, Stroke badania 2066 uczestników Rekanalizacja naczynia mózgowego w ostrym okresie udaru w zależności od sposobu leczenia

10 The impact of recanalisation on ischemic stroke outcome. A meta analysis. Rka JH, Saver JL, Stroke 2007 Rokowanie 3 miesiące po udarze w zależności od obecności rekanalizacji: 33 badania; 998 chorych Rekanalizacja vs brak rekanalizacji: Samodzielność: OR=4.43; 95%CI: Śmiertelność: OR=0.24; 95%CI: Krwotok: OR=1.11; 95%CI:

11 Rejestracja rt-pa w ostrym udarze mózgu USA Europa Polska

12 Effects of treatment delay, age and stroke severity on the effect of intravenous thrombolysis with alteplase for acute ischemic stroke: a meta-analysis of individual patient data from randomized trials. Emberson J i wsp. Lancet, 2014 Meta-analiza indywidualnych danych 6756 pacjentów, uczestników 9 randomizowanych badań fazy 3, porównujących skuteczność rt-pa z placebo: Cele: w jakim czasie po zachorowaniu na udar podanie rt-paiv ma jeszcze korzystny wpływ na wynik leczenia? czy wiek oraz nasilenie deficytu neurologicznego modyfikują wynik leczenia za pomocą rt-pa IV? czy leczenie rt-pa IV jest bezpieczne (wpływ na ryzyko krwotoku i zgonu)?

13 Emberson J i wsp. Lancet, 2014 Pierwszorzędowy punkt końcowy: odsetek chorych bez objawów neurologicznych 3-6 miesięcy po udarze (0-1 w zmodyfikowanej skali Rankina (mrs) Punkty bezpieczeństwa: ryzyko śmiertelnych krwotoków mózgowych do 7 doby po zachorowaniu ryzyko krwotoków objawowych do 36 godzin po zachorowaniu ryzyko zgonu do doby 90.

14 Emberson J i wsp. Lancet, 2014 Samodzielność w dobie 90 Do jakiego czasu po zachorowaniu można podać rt-pa, żeby uzyskać korzystny efekt terapeutyczny?

15 Emberson J i wsp. Lancet, 2014 Samodzielność w dobie 90 Czy samodzielność w dobie 90. zależy od czasu od zachorowania do podania rt-pa, wieku zachorowania i wyjściowego wyniku w skali NIH?

16 Emberson J i wsp. Lancet, 2014 Wiek zachorowania a samodzielność w dobie 90. Czy w różnych grupach wiekowych samodzielność w dobie 90. zależy od czasu między zachorowaniem a podaniem leku?

17 Emberson J i wsp. Lancet, 2014, Sierpień Parametry oceny bezpieczeństwa Liczba zrandomizowanych rt-pa Kontrola RR (95%CI) Krwotoki mózgowe 36 godzina* 124 (3.7%) 19 (0.6%) 6.67 ( ) 7 doba (wszystkie)** 231 (6.8%) 44 (1.3%) 5.55 ( ) 7 doba (śmiertelne) 91 (2.7%) 13 (0.4%) 7.14 ( ) Zgon doba (17.9%) 556 (16.5%) 1.11 ( ) *objawowe krwotoki mózgowe, bez względu na związek z ogniskiem niedokrwiennym lub objawowa transformacja krwotoczna udaru niedokrwiennego **wszystkie krwotoki mózgowe, bez względu na związek z ogniskiem niedokrwiennym lub transformacja krwotoczna udaru niedokrwiennego

18 Emberson J i wsp. Lancet, 2014 Śmiertelny krwotok mózgowy w dobie 7. czy ryzyko krwotoku zależy od czasu od zachorowania do podania leku, wieku oraz wyjściowego deficytu neurologicznego?

19 Emberson J i wsp. Lancet, 2014 Śmiertelność w dobie 90. w którym okresie po podaniu rt-pa jest największa śmiertelność?

20 Emberson J i wsp. Lancet, 2014 Śmiertelność w dobie 90. czy zależy czasu od zachorowania do podania rt-pa?

21 Wnioski Emberson J i wsp. Lancet, 2014 rt-pa znacząco zwiększa szanse na powrót do samodzielnego życia po udarze niedokrwiennym mózgu: im szybciej lek jest podany tym wynik leczenia lepszy wiek i nasilenie deficytu neurologicznego nie mają wpływu na skuteczność leczenia rt-pa zwiększa ryzyko wczesnych krwotoków mózgowych, ale nie ma wpływu na śmiertelność po udarze w dobie 90

22 ESO, 2009 European Stroke Organisation (www.eso-stroke.org) U chorych z ostrym udarem mózgu zaleca się dożylne podanie rtpa (0.9 mg/kg m.c., maksymalnie 90 mg) jeżeli od wystąpienia udaru upłynęło mniej niż 4,5 godziny; 10% wyliczonej dawki należy podać w postaci wstrzyknięcia, a pozostałą część w postaci 60- minutowego wlewu (klasa I, poziom A);

23 Guidelines for the early management of patients with acute ischemic stroke. A guideline for healthcare professional from the American Heart Association/American Stroke Association. Jauch EC i wsp. Stroke 2013 rt-pa IV (0.9mg/kg) maksymalna dawka: 90 mg jest zalecane u chorych do 3 godzin po zachorowaniu i którzy spełniają kryteria włączenia zdefiniowane o oparciu o badanie NINDS Trial. Zaleca się przestrzeganie wystandaryzowanego planu obserwacji chorego po leczeniu (I, A) Skuteczność leczenia za pomocą rt-pa IV jest zależna od czasu włączenia po zachorowaniu. Zalecany czas od przyjazdu do szpitala do włączenia leku powinien być nie większy niż 60 minut (I, A) U niektórych chorych można stosować rt-pa iv między godziny po zachorowaniu (I, B);kryteria wyłączenia w tym wypadku to: wiek>80 lat; leczenie doustnymi antykoagulantami bez względu na INR; wynik w skali NIH>25; uszkodzenie mózgu w neuroobrazowaniu >1/3 obszaru unaczynienia MCA; cukrzyca plus udar w wywiadzie

24 Tomografia komputerowa w przekrojach 2.5 mm 138 chorych na udar zakresie MCA WYNIKI: Długość zakrzepu: >8 mm: brak rekanalizacji za pomocą rt-pa IV < 5 mm: bardzo duże prawdopodobieństwo rekanalizacji Stroke. 2011;42:

25 rt-pa IA PROACT II: Prourokinaza + heparyna (I) vs. heparyna (II) < 6h po zachorowaniu, proks. MCA (del Zoppo GJ, Stroke 1998) RANKIN (0-2), doba 90.: Śmiertelność, doba 90.: Rekanalizacja (angiografia): Krwotoki wewnątrzczaszkowe: I: 40% vs. II: 25%, p=0.04 I: 25% vs. II: 27%, p=n.s. I: 66% vs. II: 18%, p<0.001 I: 10% vs. II: 2%, p=0.06 Meta-analiza 5 badań, 395 chorych, fibrynoliza dotętnicza vs placebo (Lee M et al. Stroke 2010) Rokowanie (doba 90.): całkowity powrót do zdrowia: OR=2.14; 95%CI: samodzielność lub niewielka niesprawność: OR=2.14; 95%CI: śmiertelność: porównywalna

26 Mechaniczna trombektomia

27 NEJM, marzec 2013 the Interventional Management of Stroke (IMS III). Broderick i wsp. Endovascular treatment for acute ischemic stroke (SYNTHESIS Expansion). Ciccione i wsp. A trial of imaging selection and endovascular treatment of ischemic stroke (MR RESCUE). Kidwell i wsp. trombektomia mechaniczna = terapia standardowa Czy wyniki badań pozwalają na tak jednoznaczne wnioski?

28 Słabe punkty wcześniejszych badań Urządzenia starego typu Niewielki odsetek chorych kwalifikowanych do leczenia po wykonaniu obrazowania naczyń mózgowych (angio-kt/mri)

29 NEJM 2015 przełom w leczeniu udaru mózgu A randomized Trial of Intraarterial Treatment for Acute Ischemic Stroke (Mr CLEAN) Endovascular Therapy for Ischemic Stroke with Perfusion Imaging Selection (EXTEND-IA) Stent Retrievier Thrombectomy after Intravenous t- PA vs. t-pa alone in Stroke (SWIFT) Randomized Assessment of Rapid Endovascular Theatment of Ischemic Stroke (ESCAPE) Thrombectomy within 8 hours after symptom onset in ischemic stroke (REVASCAT)

30 Mechaniczna trombektomia w leczeniu udaru mózgu: podsumowanie Wiek (lata) Czas włączenia NIHSS rt-pa CTA/MRA MR CLEAN 18 6 godz ESCAPE godz EXTEND IA 18 6 godz SWIFT PRIME godz

31 Mechaniczna trombektomia w leczeniu udaru mózgu jest skuteczna!!! Samodzielność, doba 90. Odsetek zgonów, doba 90. EVT, % Control % EVT, % Control % MR CLEAN ESCAPE EXTEND IA SWIFT PRIME

32 Guidelines for the early management of patients with acute ischemic stroke. A guideline for healthcare professional from the American Heart Association/American Stroke Association. Jauch EC i wsp. Stroke 2013 Pacjent, który kwalifikuje się do leczenie rt-pa IV powinien takie leczenie otrzymać nawet jeśli rozważa się możliwość leczenia dotętniczego (I, A) Fibrynoliza dotętnicza jest skuteczna u wybranych chorych z rozległym udarem w zakresie MCA, do 6 godzin po zachorowaniu i którzy nie są kandydatami do leczenia IV (I, B); optymalna dawka rt-pa jest nieustalona i rt-pa IA nie ma rejestracji FDA do leczenia dotętniczego Leczenie wewnątrznaczyniowe powinno być wykonywane tylko w doświadczonych centrach udarowych, w których jest dostęp do angiografii i wykwalifikowanych specjalistów w zakresie radiologii interwencyjnej; centra udarowe powinny zdefiniować wymagane doświadczenie lekarzy, którzy będą wykonywać zabiegi wewnątrznaczyniowe. Każdy chory leczony wewnątrznaczyniowo powinien być po zabiegu monitorowany (I, C)

33 The International Stroke Trial (IST): a randomised trial of aspirin, subcutaneous heparin, both or neither among patients with acute stroke. Lancet 1997 Znaczenie leczenia ASA w ostrym okresie udaru: Doba 14: Leczenie ASA (bez lub z heparyną) mniej udarów niedokrwiennych (2.8% vs 3.9%), mniej zgonów i udarów łącznie (11.3 vs12.4%), porównywalna liczba krwotoków przy braku współistniejącego leczenia heparyną Doba 180: na 1000 leczonych w porównaniu do nie leczonych 10 osób całkowicie wraca do zdrowia

34 CAST-randomised placebo controlled trial of early aspirin use in patients with acute ischemic stroke. Lancet chorych na udar niedokrwienny mózgu aspiryna w dawce 160 mg/doba vs placebo leczenie do 48 godz po zachorowaniu czas leczenia 4 tygodnie Wyniki po 4 tygodniach leczenia; ASA vs placebo: Śmiertelność: 3.3% vs 3.9%, p=0.04 Udary nawrotowe: 1.6% vs 2.1%, p=0.01 Krwotoki mózgowe: 1.1% vs. 0.9%, p=0.1 Zgon/udar: 5.3% vs. 5.9%, p=0.03

35 IST +CAST: wnioski W okresie obserwacji na każde 1000 leczonych chorych: 13 dodatkowo przeżyło lub było niezależne 10 dodatkowo całkowicie wyzdrowiało 9 nie umarło lub nie miało kolejnego udaru 7 nie miało nawrotu udaru 1 nie miała zatorowości płucnej ale 2 osoby miały dodatkowo krwotoki wewnątrzczaszkowe

36 Leczenie przeciwpłytkowe w ostrym udarze niedokrwiennym mózgu. Zalecenia ESO, Cerebrovasc Dis 2008 Zaleca się włączenie aspiryny (dawka: mg) w czasie 48 godzin po wystąpieniu udaru niedokrwiennego mózgu (I, A) Jeżeli planuje się leczenie trombolityczne lub jeżeli je zastosowano, to nie powinno się rozpoczynać leczenia aspiryna lub innego leczenia przeciwzakrzepowego w ciągu 24 godzin (IV, GCP) Nie zaleca się stosowania inhibitorów glikoproteiny IIb/IIIa (I, A)

37 Guidelines for the early management of patients with acute ischemic stroke. A guideline for healthcare professional from the American Heart Association/American Stroke Association. Jauch EC i wsp. Stroke 2013 U większości chorych zaleca się aspirynę w dawce 325 mg w czasie godzin po zachorowaniu (I, A) Skuteczność klopidogrelu w leczeniu ostrego udaru niedokrwiennego nie jest ustalona (IIb, C) Nie ma wskazań do wzmacniania działania rt-pa IV za pomocą aspiryny i innych leków przeciwpłytkowych (III, C)

38 Chirurgiczna dekompresja w ostrym okresie udaru niedokrwiennego DEcompressive Craniectomy In MALignant middle cerebral artery infarction (DECIMAL) Vahedi K i wsp. Stroke 2007 DEcompressive Surgery for the Treatment of malignant INfarction of the middle cerebral artery (DESTINY) Juttler E i wsp. Stroke 2007 The Hemicraniectomy After Middle Cerebral Artery infarction with Life-threatening Edema Trial (HAMLET) Hofmeijer J i wsp. Lancet Neurol 2009

39

40 Skuteczność dekompresji chirurgicznej w ostrym udarze: metaanaliza badań DECIMAL, DESTINY i HAMLET

41 Guidelines for the early management of patients with acute ischemic stroke. A guideline for healthcare professional from the American Heart Association/American Stroke Association. Jauch EC i wsp. Stroke 2013 Chirurgiczna dekompresja w celu leczenia obrzęku półkuli mózgu jest skuteczna i jest procedurą potencjalnie ratującą życie (I, B). Decyzja o zastosowaniu tej procedury powinna uwzględniać wiek chorego oraz stanowisko rodziny.

42 Aktualnie testowane strategie terapeutyczne w udarze niedokrwiennym mózgu THRACE: rt-paiv+mechaniczna trombektomia vs rt-pa IV THERAPY: rt-paiv + mechaniczna trombektomia (PENUMBRA) vs rt-paiv (do 8 godz) BASICS: rt-pa IV+mechaniczna trombektomia vs rt-paiv (do 6 godzin) PISTE: rt-pa IV+mechaniczna trombektomia/rt-paia vs. Rt- PAIV (do 6 godz) CLEAR-ER: rt-pa IV (0.6mg/kg) +eptifibatide (bolus 135 mg/kg and 2 hour infusion at 0.75 mcg/kg/min) vs rt-paiv (0.9 mg/kg) (do 3 godz)

43 Podsumowanie OSTRY UDAR rt-paiv rt-paiv plus procedury endowaskularne (mechaniczna trombektomia/rt-paia) Procedury endowaskularne (mechaniczna trombektomia/rt-pa IA) KWAS ACETYLOSALICYLOWY ( mg/doba) PROFILAKTYKA WTORNA Leki przeciwpłytkowe Leki przeciwkrzepliwe Endarterektomia /stenty

44 przeciętny czas dokonania udaru niedokrwiennego: 10 godz. (6-18) przeciętna objętość zawału nadnamiotowego: 54 ml (19-100) 5,3% obj. przodomózgowia przeciętny zawał oznacza: Czas to mózg utrata neuronów utrata zmiel. włókien starzenie 1 zawał 1,2 mld 7140 km 36 l. 1 godzina 120 mln 714 km 3,6 l. 1 minuta 1,9 mln 12 km 3,1 tyg. 1 sekunda m 8,7 godz.

45 EDUKACJA!!!!

Rozwój Neurologii Interwencyjnej

Rozwój Neurologii Interwencyjnej Rozwój Neurologii Interwencyjnej Centra Interwencyjnego Leczenia Udaru Mózgu Adam Kobayashi Centrum Interwencyjnego Leczenia Udaru Mózgu II Klinika Neurologiczna INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII, WARSZAWA

Bardziej szczegółowo

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa Niedoceniany problem?

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa Niedoceniany problem? Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa Niedoceniany problem? Żylna Choroba Zakrzepowo-Zatorowa (ŻChZZ) stanowi ważny ny, interdyscyplinarny problem współczesnej medycyny Zakrzepica żył głębokich (ZŻG) (Deep

Bardziej szczegółowo

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH KATEDRA I KLINIKA CHIRURGII NACZYŃ I ANGIOLOGII AKADEMII MEDYCZNEJ W LUBLINIE Kierownik: Dr hab.n. med. Jacek Wroński UDROŻNIENIE T. SZYJNEJ WEWNĘTRZNEJ WSKAZANIA

Bardziej szczegółowo

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń

Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych. z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń Jan Z. Peruga, Stosowanie preparatu BioCardine900 u chorych z chorobą wieńcową leczonych angioplastyką naczyń wieńcowych II Katedra Kardiologii Klinika Kardiologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi 1 Jednym

Bardziej szczegółowo

FARMAKOLOGIA W PROFILAKTYCE I LECZENIU UDARU MÓZGU - PUŁAPKI I ZAGROŻENIA

FARMAKOLOGIA W PROFILAKTYCE I LECZENIU UDARU MÓZGU - PUŁAPKI I ZAGROŻENIA Sekcja Chorób Naczyniowych i Oddział Warszawski Polskiego Towarzystwa Neurologicznego Komisja Chorób Naczyniowych Komitetu Nauk Neurologicznych Polskiej Akademii Nauk oraz II Klinika Neurologiczna Instytutu

Bardziej szczegółowo

Aspekty ekonomiczne dostępności do nowoczesnego leczenia przeciwkrzepliwego w profilaktyce udaru mózgu. Maciej Niewada

Aspekty ekonomiczne dostępności do nowoczesnego leczenia przeciwkrzepliwego w profilaktyce udaru mózgu. Maciej Niewada Aspekty ekonomiczne dostępności do nowoczesnego leczenia przeciwkrzepliwego w profilaktyce udaru mózgu Maciej Niewada PLAN Udar epidemia? Jak migotanie przedsionków wpływa na udar? Nowe leki przeciwkrzepliwe:

Bardziej szczegółowo

Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014

Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014 Leczenie przeciwpłytkowe w niewydolności nerek (PCHN) Dr hab. Dorota Zyśko, prof. nadzw Łódź 2014 Leki przeciwpłytkowe (ASA, clopidogrel) Leki przeciwzakrzepowe (heparyna, warfin, acenocumarol) Leki trombolityczne

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2

LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 załącznik nr 11 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Bardziej szczegółowo

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego

Materiały edukacyjne. Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Materiały edukacyjne Diagnostyka i leczenie nadciśnienia tętniczego Klasyfikacja ciśnienia tętniczego (mmhg) (wg. ESH/ESC )

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649 Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Kryterium Dane (jakie) Dane (źródło) Reguła Moduł wiek wiek pacjent/osoba > 18 lat (włączająca) kliniczne

Bardziej szczegółowo

Różne stenty dla różnych chorych w różnych sytuacjach klinicznych, co każdy lekarz wiedzieć powinien. Dominik Wretowski

Różne stenty dla różnych chorych w różnych sytuacjach klinicznych, co każdy lekarz wiedzieć powinien. Dominik Wretowski Różne stenty dla różnych chorych w różnych sytuacjach klinicznych, co każdy lekarz wiedzieć powinien. Dominik Wretowski Dr Andreas Gruentzig (1939-1985) 23 lata po PCI Restenoza po 6 tygodniach Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

Chory po ostrej zatorowości płucnej i co dalej (wytyczne ESC 2014)

Chory po ostrej zatorowości płucnej i co dalej (wytyczne ESC 2014) Chory po ostrej zatorowości płucnej i co dalej (wytyczne ESC 2014) Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii z Centrum Diagnostyki i Leczenia Żylnej Choroby Zakrzepowo Zatorowej PP_1 PP_2

Bardziej szczegółowo

Efektywna kontrola chorych po leczeniu nowotworów jąder

Efektywna kontrola chorych po leczeniu nowotworów jąder Efektywna kontrola chorych po leczeniu nowotworów jąder Marzena Wełnicka-Jaśkiewicz Klinika Onkologii i Radioterapii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Efektywna kontrola ścisła obserwacja po leczeniu

Bardziej szczegółowo

Rozdział 36 Udar mózgu

Rozdział 36 Udar mózgu 36. Udar mózgu 36. Udar mózgu 245 Rozdział 36 Udar mózgu Istotne informacje Szybka ocena pacjentów z ostrym udarem mózgu, z wykorzystaniem TK głowy bez kontrastu, jest decydująca w różnicowaniu udarów

Bardziej szczegółowo

Udar mózgu jest zespołem objawów neurologicznych występujących nagle w przebiegu niedokrwienia, krwotoku mózgowego lub krwotoku podpajęczynówkowego.

Udar mózgu jest zespołem objawów neurologicznych występujących nagle w przebiegu niedokrwienia, krwotoku mózgowego lub krwotoku podpajęczynówkowego. FARMAKOTERAPIA W PSYCHIATRII I NEUROLOGII 97, 4, 23-37 Anna Członkowska Postępowanie w udarze mózgu niedokrwiennym i krwotocznym II Klinika Neurologiczna Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Przedział czasowy i czynniki predykcyjne ustępowania niesprawności po nawrocie niedokrwiennego udaru mózgu

Przedział czasowy i czynniki predykcyjne ustępowania niesprawności po nawrocie niedokrwiennego udaru mózgu Przedział czasowy i czynniki predykcyjne ustępowania niesprawności po nawrocie niedokrwiennego udaru mózgu G.J. Hankey, MD, FRCP, FRACP; J. Spiesser, MSc; Z. Hakimi, PharmD; P. Carita, PhD; i S. Gabriel,

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Actilyse 50 50 mg proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do infuzji 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY Substancja czynna: 1 ml

Bardziej szczegółowo

Stany nadkrzepliwości (trombofilie)

Stany nadkrzepliwości (trombofilie) Stany nadkrzepliwości (trombofilie) DEFINICJA I ETIOPATOGENEZA Genetycznie uwarunkowana lub nabyta skłonność do zakrzepicy żylnej lub (rzadko) tętniczej, związana z nieprawidłowościami hematologicznymi.

Bardziej szczegółowo

Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne

Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne Zdrowotne i społeczne problemy wieku starszego - sprzężenia zwrotne Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii z Centrum Diagnostyki i Leczenia Żylnej Choroby Zakrzepowo Zatorowej Szpital

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej.

Aneks II. Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego oraz ulotka dla pacjenta stanowią wynik procedury arbitrażowej. Aneks II Zmiany dotyczące odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego oraz ulotki dla pacjenta przedstawione przez Europejską Agencję Leków (EMA) Niniejsza Charakterystyka Produktu Leczniczego

Bardziej szczegółowo

Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny

Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny Flavopharma. Studium przypadku spółki spin-off. Flawopiryna roślinna alternatywa dla przeciwpłytkowego zastosowania aspiryny Tomasz Przygodzki Pomysł (analiza rynku) Projekt B+R Próba komercjalizacji rezultatów

Bardziej szczegółowo

Informacja. Bo liczy się każda minuta. Twój przedstawiciel Boehringer Ingelheim udzieli informacji gdzie wysłać niniejszy formularz

Informacja. Bo liczy się każda minuta. Twój przedstawiciel Boehringer Ingelheim udzieli informacji gdzie wysłać niniejszy formularz PROCEDURA ALARMOWA "RYZYKO UDARU MÓZGU FORMULARZ GROMADZENIA DANYCH Dla WSZYSTKICH rozpoczętych postępowań dotyczących podejrzenia udaru mózgu Informacja Nazwa szpitala Nazwisko, imię i stanowisko członka

Bardziej szczegółowo

Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008.

Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008. załącznik nr 7 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Program dotyczy wyłącznie kontynuacji leczenia pacjentów włączonych do programu do dnia 30.03.2008. 1. Nazwa programu:

Bardziej szczegółowo

Postępowanie w migotaniu przedsionków

Postępowanie w migotaniu przedsionków Postępowanie w migotaniu przedsionków Najnowsze wytyczne American College of Cardiology, American Heart Association i European Society of Cardiology Na podstawie: ACC/AHA/ESC 2006 Guidelines for the Management

Bardziej szczegółowo

Zabiegi wewnątrznaczyniowe w chorobach niedokrwiennych kończyn i OUN

Zabiegi wewnątrznaczyniowe w chorobach niedokrwiennych kończyn i OUN Zabiegi wewnątrznaczyniowe w chorobach niedokrwiennych kończyn i OUN KATERDA I KLINIKA CHIRURGII NACZYŃ I ANGIOLOGII AKADEMII MEDYCZNEJ W LUBLINIE Kierownik: Dr hab. n. med. Jacek Wroński Techniki wewnątrznaczyniowe

Bardziej szczegółowo

Organizacja opieki udarowej w Województwie Pomorskim

Organizacja opieki udarowej w Województwie Pomorskim Organizacja opieki udarowej w Województwie Pomorskim prof. Walenty W M. Nyka,, dr med. Grzegorz Kozera Katedra Neurologii, Klinika Neurologii Dorosłych GUMed Województwo Pomorskie 2200 000 mieszkańców,

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 719 Poz. 27 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM I EPOPROSTENOLEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia sildenafilem

Bardziej szczegółowo

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa w świetle nowych badań

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa w świetle nowych badań Krystyna Zawilska Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa w świetle nowych badań U jakich pacjentów warto diagnozować wrodzoną trombofilię? Trombofilią nazywamy wrodzone lub nabyte zaburzenia mechanizmu hemostazy

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50)

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) Załącznik B.32. LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W

Bardziej szczegółowo

Hanna Misiołek. Katedra Anestezjologii Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej Śląski Uniwersytet Medyczny

Hanna Misiołek. Katedra Anestezjologii Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej Śląski Uniwersytet Medyczny PCEA-czy wpływa na czas pobytu chorego w szpitalu? Hanna Misiołek Katedra Anestezjologii Intensywnej Terapii i Medycyny Ratunkowej Śląski Uniwersytet Medyczny ZALECENIA DOTYCZĄCE POSTĘPOWANIA Z BÓLEM POOPERACYJYM

Bardziej szczegółowo

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii

Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Dr n. med. Krzysztof Powała-Niedźwiecki Zasady, Kryteria Przyjęć i Wypisów Pacjentów do Oddziału Intensywnej Terapii Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 1. Do OIT będą

Bardziej szczegółowo

STAN PADACZKOWY. postępowanie

STAN PADACZKOWY. postępowanie STAN PADACZKOWY postępowanie O Wytyczne EFNS dotyczące leczenia stanu padaczkowego u dorosłych 2010; Meierkord H., Boon P., Engelsen B., Shorvon S., Tinuper P., Holtkamp M. O Stany nagłe wydanie 2, red.:

Bardziej szczegółowo

Wanda Siemiątkowska - Stengert

Wanda Siemiątkowska - Stengert Wanda Siemiątkowska - Stengert Wpływ zabiegu odsysania z tchawicy na ciśnienie śródczaszkowe i układ krążenia noworodków wymagających wentylacji zastępczej, po zastosowaniu różnej premedykacji farmakologicznej.

Bardziej szczegółowo

Żylna choroba zakrzepowo- -zatorowa w położnictwie i ginekologii

Żylna choroba zakrzepowo- -zatorowa w położnictwie i ginekologii Żylna choroba zakrzepowo- -zatorowa w położnictwie i ginekologii Gdańsk 2012 Redaktor prowadzący: Agnieszka Frankiewicz Redakcja: Agnieszka Frankiewicz, Izabela Siemaszko Korekta: Lena Bułakowska, Agnieszka

Bardziej szczegółowo

DUQUE DATA COLLECTION FOR ACUTE HIP FRACTURE ZŁAMANIE BLIŻSZEGO ODCINKA KOŚCI UDOWEJ- zbieranie danych w projekcie DUQuE

DUQUE DATA COLLECTION FOR ACUTE HIP FRACTURE ZŁAMANIE BLIŻSZEGO ODCINKA KOŚCI UDOWEJ- zbieranie danych w projekcie DUQuE Tak Tak Nie Tak Inclusion Definicje Złamanie bliższego odcinka kości udowej DUQUE DATA COLLECTION FOR ACUTE ZŁAMANIE BLIŻSZEGO ODCINKA KOŚCI UDOWEJ- zbieranie danych w projekcie DUQuE Złamanie bliższego

Bardziej szczegółowo

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta

Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Aneks III Zmiany w charakterystyce produktu leczniczego oraz w ulotce dla pacjenta Uwaga: Niniejsze zmiany do streszczenia charakterystyki produktu leczniczego i ulotki dla pacjenta są wersją obowiązującą

Bardziej szczegółowo

Testy wysiłkowe w wadach serca

Testy wysiłkowe w wadach serca XX Konferencja Szkoleniowa i XVI Międzynarodowa Konferencja Wspólna SENiT oraz ISHNE 5-8 marca 2014 roku, Kościelisko Testy wysiłkowe w wadach serca Sławomira Borowicz-Bieńkowska Katedra Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości

Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Wydłużenie życia chorych z rakiem płuca - nowe możliwości Pulmonologia 2015, PAP, Warszawa, 26 maja 2015 1 Epidemiologia raka płuca w Polsce Pierwszy nowotwór w Polsce pod względem umieralności. Tendencja

Bardziej szczegółowo

Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. dr n.med. Jolanta Meller

Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. dr n.med. Jolanta Meller Radiologia zabiegowa dr n.med. Jolanta Meller Radiologia zabiegowa wykorzystuje metody obrazowania narządów oraz sprzęt i techniki stosowane w radiologii naczyniowej do przeprowadzania zabiegów leczniczych

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 731 Poz. 66 Załącznik B.68. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO SILDENAFILEM, EPOPROSTENOLEM I MACYTENTANEM (TNP) (ICD-10 I27, I27.0) ŚWIADCZENIOBIORCY I. Terapia

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI

Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI Załącznik nr 11 do Zarządzenia Nr 41/2009 Prezesa NFZ z dnia 15 września 2009 roku Nazwa programu: LECZENIE PIERWOTNYCH NIEDOBORÓW ODPORNOŚCI U DZIECI ICD 10 D80 w tym D80.0, D80.1, D80.3, D80.4, D80.5,

Bardziej szczegółowo

Praktyczne stosowanie terapii celowanej w hematologii aktualne problemy

Praktyczne stosowanie terapii celowanej w hematologii aktualne problemy Prof. Andrzej Hellmann Katedra i Klinika Hematologii i Transplantologii Gdański Uniwersytet Medyczny Praktyczne stosowanie terapii celowanej w hematologii aktualne problemy Seminarium Edukacyjne Innowacje

Bardziej szczegółowo

Anestezjologia Ratownictwo Nauka Praktyka / Anaesthesiology Rescue Medicine Science Practice

Anestezjologia Ratownictwo Nauka Praktyka / Anaesthesiology Rescue Medicine Science Practice 407 Anestezjologia i Ratownictwo 2014; 8: 407-414 ARTYKUŁ POGLĄDOWY/REVIEW PAPER Otrzymano/Submitted: 14.02.2014 Poprawiono/Corrected: 13.10.2014 Zaakceptowano/Accepted: 29.10.2014 Akademia Medycyny Ostre

Bardziej szczegółowo

HRS 2014 LATE BREAKING

HRS 2014 LATE BREAKING HRS 2014 LATE BREAKING DFT SIMPLE Michał Chudzik, Anna Nowek 1 Czy wyniki badania SIMPLE mogą wpłynąć na NIE wykonywanie rutynowego DFT? 2 Wyniki badnia SIMPLE pokazały, że wykonywanie DFT nie wpływa na

Bardziej szczegółowo

Hipotermia po NZK. II Katedra Kardiologii

Hipotermia po NZK. II Katedra Kardiologii Hipotermia po NZK II Katedra Kardiologii Hipotermia Obniżenie temperatury wewnętrznej < 35 st.c łagodna 32 do 35 st. C umiarkowana 28 do 32 st. C ciężka - < 28 st. C Terapeutyczna hipotermia kontrolowane

Bardziej szczegółowo

LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) (ICD-10 C 15, C 16, C 17, C 18, C 20, C 48)

LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) (ICD-10 C 15, C 16, C 17, C 18, C 20, C 48) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 492 Poz. 66 Załącznik B.3. LECZENIE NOWOTWORÓW PODŚCIELISKA PRZEWODU POKARMOWEGO (GIST) (ICD-10 C 15, C 16, C 17, C 18, C 20, C 48) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Leczenie adjuwantowe

Bardziej szczegółowo

LECZENIE ZAAWANSOWANEGO RAKA JELITA GRUBEGO (ICD-10 C 18 C 20)

LECZENIE ZAAWANSOWANEGO RAKA JELITA GRUBEGO (ICD-10 C 18 C 20) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 511 Poz. 42 Załącznik B.4. LECZENIE ZAAWANSOWANEGO RAKA JELITA GRUBEGO (ICD-10 C 18 C 20) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Leczenie zaawansowanego

Bardziej szczegółowo

Interwencyjne Leczenie STEMI w Polsce w roku 2003 na Podstawie Bazy Danych Sekcji Kardiologii Inwazyjnej PTK Realizacja Programu Terapeutycznego NFZ

Interwencyjne Leczenie STEMI w Polsce w roku 2003 na Podstawie Bazy Danych Sekcji Kardiologii Inwazyjnej PTK Realizacja Programu Terapeutycznego NFZ Interwencyjne Leczenie STEMI w Polsce w roku 2003 na Podstawie Bazy Danych Sekcji Kardiologii Inwazyjnej PTK Realizacja Programu Terapeutycznego NFZ Adam Witkowski, Instytut Kardiologii w Warszawie Paweł

Bardziej szczegółowo

Od prewencji do ablacji: nowoczesne leczenie migotania przedsionków - zmiany w stosunku do wcześniejszych wytycznych wg ESC, cz.

Od prewencji do ablacji: nowoczesne leczenie migotania przedsionków - zmiany w stosunku do wcześniejszych wytycznych wg ESC, cz. Od prewencji do ablacji: nowoczesne leczenie migotania przedsionków - zmiany w stosunku do wcześniejszych wytycznych wg ESC, cz. II Nowoczesne leczenie pacjenta z migotaniem przedsionków to złożony proces.

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA PIERWOTNA I WTÓRNA UDARÓW MÓZGU

PROFILAKTYKA PIERWOTNA I WTÓRNA UDARÓW MÓZGU Studia Medyczne 2008; 9: 71-75 PROFILAKTYKA PIERWOTNA I WTÓRNA UDARÓW MÓZGU PRIMARY AND SECONDARY STROKE PREVENTION Barbara Błaszczyk 1,2, Remigiusz Czernecki 2,Helena Prędota-Panecka 2 1 Zakład Profilaktyki

Bardziej szczegółowo

Definicja MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW. Epidemiologia. Etiologia 2015-04-23

Definicja MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW. Epidemiologia. Etiologia 2015-04-23 Definicja MIGOTANIE PRZEDSIONKÓW tachyarytmia nadkomorowa, którą cechuje szybka (350-600/min), nieskoordynowana aktywacja przedsionków, z niemiarową czynnością komór II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK II KATEDRA

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Zapobieganie krwawieniom u dzieci z hemofilią A i B.

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Zapobieganie krwawieniom u dzieci z hemofilią A i B. załącznik nr 5 do zarządzenia 45/2008/DGL z dnia 7 lipca 2008 r. załącznik nr 33 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu: ZAPOBIEGANIE KRWAWIENIOM U DZIECI Z

Bardziej szczegółowo

Materiały informacyjne dla pacjentów

Materiały informacyjne dla pacjentów Materiały informacyjne dla pacjentów Zawał serca Rozdziały tego tematu: Wprowadzenie Objawy Przyczyny Rozpoznanie Leczenie Powikłania Zapobieganie Piśmiennictwo Wybrane linki Krótkie nagrania dźwiękowe

Bardziej szczegółowo

Leczenie trombolityczne w udarze niedokrwiennym mózgu

Leczenie trombolityczne w udarze niedokrwiennym mózgu FARMAKOTERAPIA W PSYCHIATRII I NEUROLOGII, 2005, 1, 5 18 Adam Kobayashi 1,2, Anna Cz³onkowska 1,2 Leczenie trombolityczne w udarze niedokrwiennym mózgu Trombolysis in acute ischemic stroke 1 Katedra i

Bardziej szczegółowo

Udar mózgu perspektywy leczenia w Polsce w świetle osiągnięć światowych

Udar mózgu perspektywy leczenia w Polsce w świetle osiągnięć światowych Copyright 2005 Via Medica ISSN 1734 5251 Udar mózgu perspektywy leczenia w Polsce w świetle osiągnięć światowych Anna Członkowska II Klinika Neurologiczna Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie;

Bardziej szczegółowo

Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej

Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej Którzy pacjenci OIT mogą odnieść korzyści z wprowadzenia cewnika do tętnicy płucnej D. Payen i E. Gayat Critical Care, listopad 2006r. Opracowała: lek. Paulina Kołat Cewnik do tętnicy płucnej PAC, Pulmonary

Bardziej szczegółowo

PROFILAKTYKA WTÓRNA UDARU MÓZGU OCENA PO PIĘCIU LATACH OD ZACHOROWANIA

PROFILAKTYKA WTÓRNA UDARU MÓZGU OCENA PO PIĘCIU LATACH OD ZACHOROWANIA Studia Medyczne 2008; 9: 15-19 PROFILAKTYKA WTÓRNA UDARU MÓZGU OCENA PO PIĘCIU LATACH OD ZACHOROWANIA SECONDARY PREVENTION OF STROKE A FIVE YEARS FOLLOW-UP Małgorzata Fudala 1, Waldemar Brola 1, Jan Stoiński

Bardziej szczegółowo

ZAPOTRZEBOWANIE NA KONCENTRAT CZYNNIKA KRZEPNIĘCIA

ZAPOTRZEBOWANIE NA KONCENTRAT CZYNNIKA KRZEPNIĘCIA Rozpoznanie skazy krwotocznej /postać : KONCENTRAT CZYNNIKA VIII Leczenie w warunkach domowych chorego na ciężką postać hemofilii A Program ITI u dorosłego chorego na hemofilię A powikłaną inhibitorem

Bardziej szczegółowo

Postępowanie w udarze mózgu Skrót Wytycznych Grupy Ekspertów Sekcji Chorób Naczyniowych Polskiego Towarzystwa Neurologicznego z 2012 roku

Postępowanie w udarze mózgu Skrót Wytycznych Grupy Ekspertów Sekcji Chorób Naczyniowych Polskiego Towarzystwa Neurologicznego z 2012 roku ALGORYTMY DIAGNOSTYCZNE; KAZUISTYKA PROCEDURY I STANDARDY ISSN 1734 5251 www.neuroedu.pl OFICJALNE PORTALE INTERNETOWE PTN www.ptneuro.pl Postępowanie w udarze mózgu Skrót Wytycznych Grupy Ekspertów Sekcji

Bardziej szczegółowo

Czy wiemy jak u chorych na raka gruczołu krokowego optymalnie stosować leczenie systemowe w skojarzeniu z leczeniem miejscowym?

Czy wiemy jak u chorych na raka gruczołu krokowego optymalnie stosować leczenie systemowe w skojarzeniu z leczeniem miejscowym? Czy wiemy jak u chorych na raka gruczołu krokowego optymalnie stosować leczenie systemowe w skojarzeniu z leczeniem miejscowym? Piotr Potemski Klinika Chemioterapii Nowotworów Katedry Onkologii Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Uwaga! Pojawiły się nowe doustne antykoagulanty

Uwaga! Pojawiły się nowe doustne antykoagulanty Uwaga! Pojawiły się nowe doustne antykoagulanty Beata Średniawa Katedra Kardiologii, Wrodzonych Wad Serca i Elektroterapii, SUM Śląskie Centrum Chorób Serca, Zabrze Grupa nowych doustnych antykoagulantów

Bardziej szczegółowo

Zasady leczenia nowo rozpoznanej padaczki

Zasady leczenia nowo rozpoznanej padaczki Zasady leczenia nowo rozpoznanej padaczki Ewa Nagańska Klinika Neurologii i Epileptologii CMKP Zasady ogólne jeden incydent napadowy wait and see diagnostyka: wywiad!!!! EEG, TK + kontrast, MRI, wideo-eeg

Bardziej szczegółowo

Powikłania w trakcie farmakoterapii propranololem naczyniaków wczesnodziecięcych

Powikłania w trakcie farmakoterapii propranololem naczyniaków wczesnodziecięcych Powikłania w trakcie farmakoterapii propranololem naczyniaków wczesnodziecięcych S.Szymik-Kantorowicz, A.Taczanowska-Niemczuk, P.Łabuz, I.Honkisz, K.Górniak, A.Prokurat Klinika Chirurgii Dziecięcej CM

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Powikłania cukrzycy Retinopatia PRZEWLEKŁE POWIKŁANIA CUKRZYCY Cukrzyca najczęściej z powodu wieloletniego przebiegu może prowadzić do powstania tak zwanych

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Profilaktyka i terapia krwawień u dzieci z hemofilią A i B.

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2008 Profilaktyka i terapia krwawień u dzieci z hemofilią A i B. Załącznik nr do zarządzenia Nr./2008/DGL Prezesa NFZ Nazwa programu: PROFILAKTYKA I TERAPIA KRWAWIEŃ U DZIECI Z HEMOFILIĄ A I B. ICD- 10 D 66 Dziedziczny niedobór czynnika VIII D 67 Dziedziczny niedobór

Bardziej szczegółowo

W powyższym wykazie brakuje: Podania dożylnie amin presyjnych Podania leków przeciwpłytkowych poza aspiryną i przeciwzakrzepowych (heparyna) Zasady

W powyższym wykazie brakuje: Podania dożylnie amin presyjnych Podania leków przeciwpłytkowych poza aspiryną i przeciwzakrzepowych (heparyna) Zasady Stanowisko Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego i Krajowego Nadzoru Specjalistycznego dotyczące standardów postępowania zespołów ratownictwa medycznego z pacjentem z podejrzeniem zawału

Bardziej szczegółowo

Padaczka lekooporna - postępowanie. Joanna Jędrzejczak Klinika Neurologii i Epileptologii, CMKP Warszawa

Padaczka lekooporna - postępowanie. Joanna Jędrzejczak Klinika Neurologii i Epileptologii, CMKP Warszawa Padaczka lekooporna - postępowanie Joanna Jędrzejczak Klinika Neurologii i Epileptologii, CMKP Warszawa Definicja padaczki lekoopornej Nie ma padaczki lekoopornej, są lekarze oporni na wiedzę Boenigh,

Bardziej szczegółowo

Zator tętnicy płucnej zarys patofizjologii, diagnostyki i leczenia

Zator tętnicy płucnej zarys patofizjologii, diagnostyki i leczenia Zator tętnicy płucnej zarys patofizjologii, diagnostyki i leczenia Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii AM w Warszawie Żylna choroba zakrzepowo - zatorowa zatorowość

Bardziej szczegółowo

BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU

BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU 442 Część II. Neurologia kliniczna BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU Badania neuroobrazowe Badanie tomografii komputerowej głowy Zasadniczym rozróżnieniem wydaje

Bardziej szczegółowo

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO (TNP) (ICD-10 I 27, I 27.0)

LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO (TNP) (ICD-10 I 27, I 27.0) Załącznik B.31. LECZENIE TĘTNICZEGO NADCIŚNIENIA PŁUCNEGO (TNP) (ICD-10 I 27, I 27.0) A. Leczenie TNP u dorosłych 1. Leczenie I rzutu 1.1 Leczenie I rzutu sildenafilem 1.2 Leczenie I rzutu bosentanem 2.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 grudnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 grudnia 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 269 15678 Poz. 1593 1593 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 8 grudnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu programów zdrowotnych Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r.

Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r. Piotr Burda Biuro In formacji T oksykologicznej Szpital Praski Warszawa Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r. - Obejmuje stosowanie przez pacjenta

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI REHABILITACJI POUDAROWEJ W POLSCE

MOŻLIWOŚCI REHABILITACJI POUDAROWEJ W POLSCE MOŻLIWOŚCI REHABILITACJI POUDAROWEJ W POLSCE Anna Członkowska 1,2, Iwona Sarzyńska-Długosz 1 W ramach działalności Narodowego Programu Profilaktyki i Leczenia Chorób Układu Sercowo-Naczyniowego na lata

Bardziej szczegółowo

Aneks II. Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta

Aneks II. Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta Aneks II Uzupełnienia odpowiednich punktów Charakterystyki Produktu Leczniczego i Ulotki dla pacjenta 7 Dla produktów zawierających inhibitory enzymu konwertującego angiotensynę (inhibitory ACE) benazepryl,

Bardziej szczegółowo

Dr n. med. Norbert Grząśko w imieniu Polskiej Grupy Szpiczakowej Lublin, 12.04.2008

Dr n. med. Norbert Grząśko w imieniu Polskiej Grupy Szpiczakowej Lublin, 12.04.2008 Ocena skuteczności i bezpieczeństwa leczenia układem CTD (cyklofosfamid, talidomid, deksametazon) u chorych na szpiczaka plazmocytowego aktualizacja danych Dr n. med. Norbert Grząśko w imieniu Polskiej

Bardziej szczegółowo

Postępowanie w migotaniu przedsionków z uwzględnieniem profilaktyki udaru mózgu

Postępowanie w migotaniu przedsionków z uwzględnieniem profilaktyki udaru mózgu Postępowanie w migotaniu przedsionków z uwzględnieniem profilaktyki udaru mózgu Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Warszawski Uniwersytet Medyczny Centrum Diagnostyki i Leczenia

Bardziej szczegółowo

Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM

Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Marcin Leszczyk SKN przy Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii WUM Definicja NS to zespół kliniczny, w którym wskutek dysfunkcji serca jego pojemność minutowa jest zmniejszona w stosunku do zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012

Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012 Nowe wytyczne ESC/PTK w kardiologii Profilaktyka chorób układu krążenia - nowości zawarte w wytycznych ESC 2012 Przemysław Trzeciak Częstochowa 11.12.2012 Umieralność z powodu chorób ukł. krążenia w latach

Bardziej szczegółowo

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2012 Leczenie glejaków mózgu Załącznik nr 6 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 r.

Terapeutyczne Programy Zdrowotne 2012 Leczenie glejaków mózgu Załącznik nr 6 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 r. Załącznik nr 6 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 r. Nazwa programu: LECZENIE GLEJAKÓW MÓZGU ICD-10 C71 nowotwór złośliwy mózgu Dziedzina medycyny: Onkologia kliniczna,

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE OKOŁOOPERACYJNE W NOWOTWORACH JELITA GRUBEGO

POSTĘPOWANIE OKOŁOOPERACYJNE W NOWOTWORACH JELITA GRUBEGO Andrzej W. SZAWŁOWSKI POSTĘPOWANIE OKOŁOOPERACYJNE W NOWOTWORACH z -Instytutu im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie Kroki milowe postępu w chirurgii ZNIECZULENIE leczenie bólu ANTYBIOTYKI leczenie zakażeń

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AM W WARSZAWIE.

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AM W WARSZAWIE. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATORYJNEJ I IMMUNOLOGII KLINICZNEJ WIEKU ROZOJOWEGO AKADEMII MEDYCZNEJ W WARSZAWIE. ZAKŁAD DIAGNOSTYKI LABORATOTORYJNEJ WYDZIAŁU NAUKI O ZDROWIU AKADEMII MEDYCZNEJ W WARSZAWIE Przykładowe

Bardziej szczegółowo

Chronic ambulatory therapeutic use of anticoagulants after the implantation of artificial heart valve

Chronic ambulatory therapeutic use of anticoagulants after the implantation of artificial heart valve Chronic ambulatory therapeutic use of anticoagulants after the implantation of artificial heart valve Przewlekła ambulatoryjna terapia antykoagulantami u chorych po wszczepieniu sztucznej zastawki serca

Bardziej szczegółowo

Chory leczony przeciwpłytkowo lub przeciwkrzepliwie w okresie okołooperacyjnym

Chory leczony przeciwpłytkowo lub przeciwkrzepliwie w okresie okołooperacyjnym Chory leczony przeciwpłytkowo lub przeciwkrzepliwie w okresie okołooperacyjnym Piotr Pruszczyk, Klinika Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Warszawski Uniwersytet Medyczny Centrum Diagnostyki i Leczenia

Bardziej szczegółowo

Od prewencji do ablacji: nowoczesne leczenie migotania przedsionków - zmiany w stosunku do wcześniejszych wytycznych wg ESC, cz. I

Od prewencji do ablacji: nowoczesne leczenie migotania przedsionków - zmiany w stosunku do wcześniejszych wytycznych wg ESC, cz. I Od prewencji do ablacji: nowoczesne leczenie migotania przedsionków - zmiany w stosunku do wcześniejszych wytycznych wg ESC, cz. I Nowoczesne leczenie pacjenta z migotaniem przedsionków to złożony proces.

Bardziej szczegółowo

Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne

Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne Ocena czynników rokowniczych w raku płaskonabłonkowym przełyku w materiale Kliniki Chirurgii Onkologicznej AM w Gdańsku doniesienie wstępne Świerblewski M. 1, Kopacz A. 1, Jastrzębski T. 1 1 Katedra i

Bardziej szczegółowo

Żylna Choroba Zakrzepowo Zatorowa. Lek. med. Anna Szarnecka Sojda Skarżysko 25.01.2008

Żylna Choroba Zakrzepowo Zatorowa. Lek. med. Anna Szarnecka Sojda Skarżysko 25.01.2008 Żylna Choroba Zakrzepowo Zatorowa Lek. med. Anna Szarnecka Sojda Skarżysko 25.01.2008 Sytuacja Kliniczna1 70 letni mężczyzna od 10 lat leczonyz powodu POCHP i niewydolności serca został konsultowany w

Bardziej szczegółowo

Denerwacja nerek stan wiedzy 2013. Prof. dr hab. med. Andrzej Januszewicz Klinika Nadciśnienia Tętniczego Instytut Kardiologii

Denerwacja nerek stan wiedzy 2013. Prof. dr hab. med. Andrzej Januszewicz Klinika Nadciśnienia Tętniczego Instytut Kardiologii Denerwacja nerek stan wiedzy 2013 Prof. dr hab. med. Andrzej Januszewicz Klinika Nadciśnienia Tętniczego Instytut Kardiologii Katowice, 21 listopada 2013 2009 Lancet. 2009;373:1275-1281 Pierwsza ocena

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Sosnowska Instytut Hematologii i Transfuzjologii Warszawa

Elżbieta Sosnowska Instytut Hematologii i Transfuzjologii Warszawa Endowaskularne leczenie podnerkowych tętniaków aorty brzusznej w odniesieniu do procedur radiologicznych. Zastosowanie ochrony radiologicznej w Sali Hybrydowej. Elżbieta Sosnowska Instytut Hematologii

Bardziej szczegółowo

LECZENIE INHIBITORAMI TNF ALFA ŚWIADCZENIOBIORCÓW Z CIĘŻKĄ, AKTYWNĄ POSTACIĄ ZESZTYWNIAJĄCEGO ZAPALENIA STAWÓW KRĘGOSŁUPA (ZZSK) (ICD-10 M 45)

LECZENIE INHIBITORAMI TNF ALFA ŚWIADCZENIOBIORCÓW Z CIĘŻKĄ, AKTYWNĄ POSTACIĄ ZESZTYWNIAJĄCEGO ZAPALENIA STAWÓW KRĘGOSŁUPA (ZZSK) (ICD-10 M 45) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 615 Poz. 27 Załącznik B.36. LECZENIE INHIBITORAMI TNF ALFA ŚWIADCZENIOBIORCÓW Z CIĘŻKĄ, AKTYWNĄ POSTACIĄ ZESZTYWNIAJĄCEGO ZAPALENIA STAWÓW KRĘGOSŁUPA (ZZSK) (ICD-10 M

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO

CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO CHARAKTERYSTYKA PRODUKTU LECZNICZEGO 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO Clexane, 100 mg/ml; roztwór do wstrzykiwań lub do linii tętniczej układu dializacyjnego. 2. SKŁAD JAKOŚCIOWY I ILOŚCIOWY SUBSTANCJI CZYNNYCH

Bardziej szczegółowo

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań

Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań Wpływ zanieczyszczeń powietrza na zdrowie, najnowsze wyniki badań Łukasz Adamkiewicz Health and Environment Alliance (HEAL) 10 Marca 2014, Kraków HEAL reprezentuje interesy Ponad 65 organizacji członkowskich

Bardziej szczegółowo

Stopa cukrzycowa. Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B.

Stopa cukrzycowa. Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B. Stopa cukrzycowa Dr med. Anna Korzon-Burakowska Katedra Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii AMG Kierownik prof.dr hab. med. B. Wyrzykowski Stopa cukrzycowa - definicja Infekcja, owrzodzenie lub destrukcja

Bardziej szczegółowo

Powikłania zapaleń płuc

Powikłania zapaleń płuc Powikłania zapaleń płuc Katarzyna Krenke Klinika Pneumonologii i Alergologii Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Miejscowe powikłania zapaleń płuc Powikłany wysięk parapneumoniczny/ropniak

Bardziej szczegółowo

Kardiomiopatia tako - tsubo w przebiegu zatrucia tlenkiem węgla

Kardiomiopatia tako - tsubo w przebiegu zatrucia tlenkiem węgla Kardiomiopatia tako - tsubo w przebiegu zatrucia tlenkiem węgla Jarosław Szponar *, Anna Krajewska *, Magdalena Majewska *, Piotr Danielewicz *, Grzegorz Drelich *, Jakub Drozd **, Michał Tomaszewski **,

Bardziej szczegółowo

Should we perform percutaneous angioplasty in stable angina? Landscape after the COURAGE trial results

Should we perform percutaneous angioplasty in stable angina? Landscape after the COURAGE trial results GERIATRIA OPARTA NA FAKTACH/EVIDENCE-BASED GERIATRICS Wpłynęło: 24.09.200 Poprawiono: 04.10.200 Zaakceptowano: 22.10.200 Czy stosować przezskórną angioplastykę wieńcową w stabilnej chorobie wieńcowej?

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie termoablacji prądem wysokiej częstotliwości w leczeniu kostniaka kostnawego

Zastosowanie termoablacji prądem wysokiej częstotliwości w leczeniu kostniaka kostnawego Zastosowanie termoablacji prądem wysokiej częstotliwości w leczeniu kostniaka kostnawego Lek. Szymon Wałejko, dr hab. med. Tomasz Mazurek, lek. Andrzej Klapkowski Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Clexane forte, 150 mg/ml, roztwór do wstrzykiwań Enoxaparinum natricum (logo) Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

Zatorowość płucna. Definicja

Zatorowość płucna. Definicja Zatorowość płucna II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Definicja Zator tętnicy płucnej (ZP) jest to gwałtowne zamknięcie lub zwężenie tętnicy płucnej lub jej odgałęzień przez materiał zatorowy. ZP jest kliniczną

Bardziej szczegółowo

chorych na ITP Krzysztof Chojnowski Warszawa, 27 listopada 2009 r.

chorych na ITP Krzysztof Chojnowski Warszawa, 27 listopada 2009 r. Współczesne leczenie chorych na ITP Krzysztof Chojnowski Klinika Hematologii UM w Łodzi Warszawa, 27 listopada 2009 r. Dlaczego wybór postępowania u chorych na ITP może być trudny? Choroba heterogenna,

Bardziej szczegółowo