SŁOWNIK METODYCZNY DORADCY ROLNICZEGO

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SŁOWNIK METODYCZNY DORADCY ROLNICZEGO"

Transkrypt

1 CENTRUM DORADZTWA ROLNICZEGO W BRWINOWIE ODDZIAŁ W POZNANIU Wenancjusz Kujawiński SŁOWNIK METODYCZNY DORADCY ROLNICZEGO Wersja elektroniczna poprawiona Poznań 2005

2 CENTRUM DORADZTWA ROLNICZEGO W BRWINOWIE ODDZIAŁ W POZNANIU Opracowanie redakcyjne i korekta Agnieszka Nowak Wydawnictwo: Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie, Oddział w Poznaniu ul. Winogrady 63, Poznań, tel. 0-prefix

3 PRZEDMOWA Zdaniem autora aktywność zawodowa doradcy rolniczego, zatrudnionego w państwowej rolniczej organizacji doradczej, powinna koncentrować się przede wszystkim na doradztwie rolniczym oraz na uzupełniających je działaniach, tj. działalności informacyjnej, oświatowej i upowszechnieniowej. Zgodnie z opracowaną własną definicją doradztwo rolnicze to swoisty rodzaj edukacji rolniczej, polegającej na automotywacyjnym i intencjonalnym współdziałaniu partnerskim rolnika z doradcą rolniczym, zmierzającym do rozwiązania problemów zawodowych rolnika znajdującego się, bądź mogącego się znaleźć, w określonej sytuacji problemowej oraz pozwalającym: przygotować rolnika do podejmowania skutecznych działań, zapobiegających niepowodzeniom w jego pracy we własnym gospodarstwie rolnym, nastawić i wdrożyć rolnika do samodzielnego rozpoznawania i rozwiązywania swoich problemów zawodowych. Z kolei działalność informacyjna doradcy rolniczego to świadome przekazywanie ludności rolniczej informacji związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, bez ich oceny, testowania i badania. Przekaz ten odbywa się przeważnie na prośbę rolników ubiegających się o takie informacje. Działalność oświatowa to: świadome świadczenie usług oświatowych - realizowane w formach pozaszkolnych - na rzecz dorosłej reprezentacji ludności rolniczej, będące odpowiedzią na jej potrzeby i aspiracje intelektualne. Natomiast działalność upowszechnieniowa to: świadome upowszechnianie innowacji rolniczych na wsi. Obszar tych działań określa zakres kompetencji zawodowych doradcy rolniczego, na które składają się: kompetencje poznawcze, czyli prezentowana wiedza i umiejętności doradcy (pozwalające mu być postrzeganym przez rolnika jako potencjalny, wzorowy przedsiębiorca rolny); przede wszystkim w zakresie samodzielnego identyfikowania oraz rozwiązywania problemów rolniczych, samodzielnego gromadzenia i przetwarzania informacji potrzebnych przy podejmowaniu decyzji dotyczących prowadzenia gospodarstwa rolnego, własnego samokształcenia, kompetencje metodyczne doradcy w zakresie dostrzegania i trafnego odczytywania potrzeb doradczych rolnika, wyznaczania odpowiednich zadań edukacyjnych i ich stosownej realizacji (w tym stosowania form edukacyjnych pracy rolników pod kierunkiem doradcy oraz współdziałania doradcy z rolnikami i rolników ze sobą), a także posługiwania się metodami nauczania i metodami dwustronnego wspierania edukacyjnego, itp., kompetencje komunikacyjne doradcy w zakresie nawiązania rozmowy i skutecznego komunikowania się, kształtowania odpowiedniego klimatu do współdziałania z pojedynczym rolnikiem czy grupą rolników, 3

4 kompetencje organizatorskie doradcy w zakresie sprawnego przygotowywania, realizowania, kontrolowania i oceniania wszelkich działań doradczych, zorientowanych zarówno na pojedynczego rolnika, jak i grupę rolników. Kompetencje te muszą zostać poszerzone, ponieważ do zadań państwowych rolniczych organizacji doradczych (realizowanych często przy udziale doradców rolniczych) należą także: określanie potrzeb praktyki rolniczej wobec nauki, opracowywanie analiz pewnych sytuacji w rolnictwie i inne. Biorąc to wszystko pod uwagę proponuje się doradcom rolniczym słownik metodyczny, który zawiera 933 hasła, dotyczące praktyki doradztwa rolniczego, pozaszkolnej oświaty rolniczej, innowatyki rolniczej a także specjalnie dobrane terminy z zakresu psychologii, socjologii, filozofii, statystyki, cybernetyki, matematyki i ekonomii. Kryterium doboru tych haseł stanowił rodzaj obecnie wykonywanych przez doradcę rolniczego zadań, w tym również związanych z jego dokształcaniem i doskonaleniem zawodowym, a nawet z podejmowaną pracą badawczą czy naukową. Przedkładana praca łączy w sobie cechy klasycznego słownika (duża liczba szczegółowych zagadnień) z zaletami encyklopedii tematycznej, w której część haseł ma postać obszernych omówień. Hasła te dotyczą przede wszystkim form i metod edukacyjnych oraz środków kształcenia. Przygotowując materiał do publikacji, autor korzystał z opracowań wielu uznanych autorów, zamieszczonych w różnych słownikach i encyklopediach, a także z multimedialnych prac zbiorowych. Część haseł autor opracował samodzielnie, część - dotyczących znaczeń ogólnych - znacznie przetworzył. Hasła te oznaczono nazwiskiem autora i odpowiednią datą. Oddając swoje opracowanie szerokiemu gronu adresatów, tj. doradcom rolniczym i pozostałym pracowników państwowych rolniczych organizacji doradczych, pracownikom administracji państwowej odpowiedzialnym za rozwój tych organizacji, członkom samorządów rolniczych, przedstawicielom nauki i ośrodków badawczych działających na rzecz praktyki rolniczej, uczniom szkół rolniczych pragnącym wiązać swą drogę zawodową z doradztwem rolniczym, itd. - autor ma nadzieję, iż będzie ona pomocna bezpośrednio w pracy, a także w ich kształceniu, dokształcaniu, doskonaleniu zawodowym oraz samokształceniu. 4

5 Aa abstrakcja [łac. abstractus oddzielony ]: a abstrahowanie. abstrahowanie [łac. abstraho oddzielać, odrywać ], abstrakcja, idealizacja: czynność intelektualna, polegająca na wyodrębnieniu w danym przedmiocie, zjawisku (zespole przedmiotów albo zjawisk) cech dla nich charakterystycznych lub istotnych ze względu na założony cel badania, przy pominięciu cech nieistotnych. [Wielka Internetowa Encyklopedia Multimedialna - Filozofia, 2001] adaptacja [łac. adapto dostosowywać ]: przystosowanie do innego użytku, przerobienie czegoś dla nadania innego charakteru. [M. Szymczak, ] adaptacja poznawcza: proces dostosowywania się struktur poznawczych (schematów i operacji) danej jednostki do czynników wobec niej zewnętrznych; dokonuje się poprzez procesy asymilacji (a asymilacja) i akomodacji (a akomodacja). [B. Milerski, B. Śliwerski, 2000] adaptacja społeczna, przystosowanie społeczne: przystosowanie lub proces przystosowywania się jednostki bądź grupy do określonych warunków działania społecznego. [W. Soborski, 1985] adaptacja zawodowa: proces przystosowywania się jednostki do sprawnej realizacji zadań zawodowych, wynikających z celów zakładu pracy i zajmowanego stanowiska. [W. Kujawiński, 2002] adres adres, który pozwala wysłać wiadomość pocztą elektroniczną do dowolnego użytkownika w sieci a Internet, złożony z dwóch części - pierwszą z nich jest nazwa (identyfikator) adresata, drugą - umieszczony po (w jęz. angielskim at, w jęz. polskim przy ) identyfikator komputera (na którym posiada on konto pocztowe) zakończony oznaczeniem typu domeny (com - komercyjne, edu - edukacyjne, gov - organizacje rządowe, org - organizacje pozarządowe, mil - wojsko, net - organizacje sieciowe) oraz kraju (Polskę oznacza pl, każdy kraj oprócz Stanów Zjednoczonych posiada charakterystyczną końcówkę). [Wielka Internetowa Encyklopedia Multimedialna - Informatyka, 2001] afiliacja [łac. affiliatio usynowienie ]: dążenie jednostki do przebywania razem z innymi osobami, nawiązywania i utrzymywania z nimi kontaktu emocjonalnego, przyłączenia się do grupy społecznej oraz poszukiwania akceptacji; stanowi 5

6 afirmacja wyraz potrzeby rozwijającej się na podłożu wczesnych doświadczeń emocjonalnych w kontakcie z matką; jedna z ważniejszych potrzeb nabytych człowieka, której siła zależy od jego indywidualnych doświadczeń. [W. Kujawiński, 2002] afirmacja [łac. affirmatio zapewnienie, zaręczenie ]: 1) wytworzenie, przywołanie wizji czy wyobrażenia pożądanej przyszłości, duchowego kontaktu, wynalazku, postawy, idei; może być wewnętrzna, prywatna - ale też i wspólna dla grupy osób, często jest zaczynem zdarzeń; 2) wielokrotne powtarzanie pewnego zdania lub zdań, które mają za zadanie wpłynąć na podświadomość w celu zmiany dotychczasowego sposobu działania, np.: wszystko umiem i nie boję się egzaminu, jestem wart tej dziewczyny i jej rodzice mnie polubią, wszyscy, których spotykam, pomagają mi w życiu. [W. Kujawiński, 2002] agitacja [łac. agitatio wprawianie w ruch ]: pozyskiwanie zwolenników dla jakiejś sprawy, ideologii, organizacji lub programu politycznego (zazwyczaj związana z kampanią wyborczą), jako forma propagandy (a propaganda) ma służyć osiągnięciu doraźnego, konkretnego celu; sposobami jej prowadzenia są: reklama, ulotki, słowa, plakaty i przemówienie wiecowe (najstarsza forma). [Słownik Encyklopedyczny - Edukacja Obywatelska, 1999] agronomia społeczna [od agronom, gr. agro (-) nόmos zarządzający majątkiem rolnym ]: poprzedniczka doradztwa rolniczego (a doradztwo rolnicze); działalność (głównie o charakterze oświatowym) organizowana przez państwo, samorządy czy osoby prywatne, mająca na celu motywowanie rolników indywidualnych i zorganizowanych w różnych formach współpracy do działań rozwojowych (aspekt wychowawczy) oraz uzupełnianie brakującej im wiedzy (aspekt poznawczy) i umiejętności (aspekt sprawczy). Rozwój agronomii społecznej w Polsce dotyczy okresu międzywojennego. [W. Kujawiński, 2002] akomodacja [łac. accommodatio dostosowanie, przystosowanie ]: proces modyfikowania własnych struktur poznawczych (schematów i operacji), aby pasowały do nowych sytuacji, przedmiotów lub informacji; jest elementem składowym (obok zjawiska asymilacji) procesu adaptacji jednostki do środowiska - o ile jednak asymilacja umożliwia działanie jednostki w nowych sytuacjach za pomocą już istniejących schematów, o tyle akomodacja polega na zmianie istniejących schematów i wytwarzaniu nowych. [B. Milerski, B. Śliwerski, 2000] akredytacja [fr. accréditation]: formalne przyznanie kompetencji danej jednostce organizacyjnej do wykonywania określonej działalności, np.: upoważnienie do kształcenia, doskonalenia, potwierdzania kwalifikacji, certyfikacji itp. [W. Kujawiński, 2002] 6

7 akulturacja aksjologia [gr. áksios cenny, godny i lógos słowo, nauka ]: ogólna teoria wartości i wartościowania; bada naturę różnego rodzaju wartości (szczególnie etyczno-moralnych i estetycznych) ich pochodzenie, sposób istnienia, strukturę i hierarchie, zasady stosowania i funkcjonowania, zmienność w czasie i przestrzeni oraz zależność od innych elementów rzeczywistości ludzkiej i pozaludzkiej; zajmuje się też sposobami ich poznawania. [Wielka Internetowa Encyklopedia Multimedialna - Filozofia, 2001] aksjomat [gr. aksiōma, aksiōmatos], pewnik: teza fundamentalna, przyjmowana w określonym systemie dedukcyjnym bez przeprowadzania dowodu prawdziwości, wykorzystywana przy udowadnianiu wszelkich twierdzeń jako główna i ostateczna przesłanka. Układ aksjomatów danego systemu dedukcyjnego to jego aksjomatyka, wraz z twierdzeniami stanowiącymi ich logiczną konsekwencję (tj. dającymi się z nich wywieść na podstawie przyjętych reguł wnioskowania) tworzy system aksjomatyczny. Zespół operacji metodologiczno-logicznych, zmierzających do przekształcenia pewnej teorii naukowej w system aksjomatyczny, nosi miano aksjomatyzacji. [Wielka Internetowa Encyklopedia Multimedialna - Filozofia, 2001] aktywizacja [od aktywizować, z łac. active czynny ]: proces wzbudzania i podtrzymywania u osoby lub grupy osób wyższego poziomu aktywności psychofizycznej. [B. Milerski, B. Śliwerski, 2000] aktywizujące metody kształcenia: metody zwiększające czynny udział osób uczących się w zajęciach dydaktycznych i ograniczające rolę nauczyciela do pomagania w realizacji celów kształcenia i kontroli postępów. [Reforma oświaty - słownik, 2001] aktywność [od aktywny, łac. activus czynny ]: bycie czynnym; szczególną cechą aktywności ludzkiej jest udział w zmienianiu otoczenia przyrodniczego i społeczno-kulturowego, stosownie do ludzkich potrzeb, celów i ideałów. [W. Kujawiński, 2002] aktywność twórcza: wykorzystująca własne pomysły, mniej lub bardziej świadoma celu osobista działalność człowieka, prowadzona w poczuciu odpowiedzialności, stymulowana zwłaszcza przez otwarte lub zamknięte zadania problemowe zintegrowane z jego potrzebami i potrzebami jego środowiska, której wynikiem jest stworzenie lub odkrycie przez jednostkę czegoś dla niej nowego i pożytecznego. [J. Kujawiński, 1990] akulturacja, transkulturacja: proces zmian kulturowych, zachodzący w następstwie długotrwałej i bezpośredniej konfrontacji odmiennych systemów kulturowych, prowadzący do stopniowych modyfikacji w jednym lub wszystkich wchodzących w interakcję systemach. Przekształcenia te polegają na adaptacji obcych treści 7

8 akwarium 8 do własnej kultury (a dyfuzja kulturowa), eliminacji niektórych treści rodzimych, a także modyfikacji pozostałych elementów i tworzeniu treści synkretycznych. Proces akulturacji może zatrzymać się na etapie modyfikacji jednego z systemów, doprowadzić do powstania nowej pod względem jakościowym kultury lub dekulturacji (upadku systemu na skutek zaniku istotnych treści tradycji rodzimej). [Wielka Internetowa Encyklopedia Multimedialna - Socjologia, 2001] akwarium a dyskusja punktowana. algorytm [fr. algorithme]: niezawodny przepis, który jednoznacznie określa, jaki skończony ciąg operacji należy kolejno wykonać, aby rozwiązać wszystkie zadania danej klasy. [W. Kujawiński, 2002] analiza rynku: a badania rynku. analogia [gr. analogía]: wnioskowanie o pewnej cesze danego przedmiotu na podstawie jego podobieństwa do innych przedmiotów, charakteryzyjących się właśnie tą cechą; takie wnioskowanie posiada niewielką wartość dowodową i stosowane jest raczej jako metoda prowadząca do przypuszczeń. [W. Kujawiński, 2002] andragogika [gr. anēr, andrόs mężczyzna, człowiek i ágō prowadzę ], teoria oświaty dorosłych: dział pedagogiki zajmujący się zagadnieniami związanymi z procesem kształcenia i wychowywania ludzi dorosłych; jej znaczenie wzrasta wraz z upowszechnianiem się modelu edukacji ustawicznej. [W. Kujawiński, 2002] andragogika rolnicza: nauka o celach, przebiegu, warunkach, prawidłowościach i skutkach intencjonalnego kształcenia i wychowania ludzi dorosłych oraz ich samokształcenia i samowychowania. [L. Turos, 1975] animacja [łac. animatio ożywienie ]: 1) ametoda wychowania motywująca do podjęcia decyzji o realizacji danych zadań, czy urzeczywistnianiu określonych wartości; wymaga od wychowawcy twórczości, fantazji, elastyczności umysłowej i operatywnej, umiejętności tworzenia odpowiedniego klimatu do bezpośredniej współpracy z wychowankami i projektowania wizji wspólnego działania, znajomości dynamiki procesów grupowych i zdolności korzystania z dynamiki procesów personalnych [B. Milerski, B. Śliwerski, 2000]; 2) każde działanie w grupie lub w stosunku do grupy, zmierzające do rozwijania komunikacji między ludźmi i nadawania struktury życiu społecznemu, przy stosowaniu metod integracji lub partycypacji. [W. Kujawiński, 2002] animator społeczny: osoba, która spontanicznie (a przede wszystkim z racji pełnionej funkcji) spełnia rolę katalizatora zmian - zwłaszcza w sytuacji

9 apercepcja permanentnej transformacji, jakiej nasze społeczeństwo doświadcza we wszystkich dziedzinach życia. [W. Kujawiński, 2002] ankieta [fr. enquête]: badanie zjawisk masowych przy użyciu kwestionariusza o tej samej nazwie, w którym interesujące badacza zmienne są ujęte w pytaniach sformułowanych w sposób nie wymagający dodatkowych komentarzy ze strony respondenta (ankietowanego), bez względu na to czy oczekiwana odpowiedź ma mieć charakter odpowiedzi otwartej (opis), czy zamkniętej (dokonanie wyboru jednej odpowiedzi spomiędzy kilku zamieszczonych w kwestionariuszu); stosowane najczęściej w badaniach socjologicznych, psychologicznych, marketingowych. [Wielka Internetowa Encyklopedia Multimedialna - Psychologia, Socjologia, 2001] antycypacji metoda [łac. anticipatio uprzedzenie, wyprzedzenie ]: jedna z metod badania procesu uczenia się, polegająca na uzupełnianiu odpowiedzi osoby badanej, gdy są one niepełne lub błędne - eksperymentator podpowiada element szeregu, który nie został przypomniany lub był błędnie zreprodukowany, kontynuując tę czynność do momentu osiągnięcia przez osobę badaną kryterium bezbłędnego powtórzenia wszystkich elementów szeregu. Metoda ta pozwala na uzyskanie wskaźników ilościowych i jakościowych przebiegu procesu uczenia się (może to być np. liczba poprawnie powtórzonych elementów lub rodzaj błędnych reprodukcji). [A. Szewczyk, 1985] antyindukcjonizm [gr. antí przeciw, naprzeciw i fr. inductionnisme indukcjonizm ]: a dedukcjonizm. antynomia [gr. antinomía sprzeczność praw ]: rozumowanie pozornie poprawne i wykorzystujące prawdziwe z pozoru przesłanki (założenia), ale zawierające w istocie sprzeczność logiczną lub prowadzące do sprzecznych wniosków. [W. Kujawiński, 2002] apatia [gr. apátheia niewrażliwość ]: znaczne obniżenie reaktywności emocjonalnej, fizycznej i poznawczej jednostki (a reaktywność), objaw zaburzeń psychicznych, dezorganizujących zachowanie człowieka, będący następstwem frustracji (a frustracja); może mieć charakter przejściowy (stanowiąc chwilową reakcję na sytuację urazową) bądź długotrwały i głęboki (przybierający formę depresyjnej nerwicy czy wręcz psychozy). W walce z apatią niezbędne jest usuwanie jej przyczyn, a zarazem budzenie zainteresowań i wiary we własne siły. [W. Kujawiński, 2002] apercepcja [łac. adpercipere spostrzegać ]: proces aktywnego spostrzegania (a spostrzeganie), zdeterminowanego przez uprzednie doświadczenie życiowe oraz motywację i stan emocjonalny jednostki. [W. Okoń, 1987] 9

10 archiwizujący archiwizujący program [od archiwum, łac. archivum]: a komputerowy program umożliwiający przechowanie w jednym grupy plików z katalogu lub nawet całego poddrzewa katalogowego, wraz z zawartymi w nim plikami; przechowane w archiwum pliki można na życzenie przeglądać lub wydobywać, tworząc z nich z powrotem niezależne jednostki informacji. [Słownik Encyklopedyczny - Informatyka, 1999] arkusz kalkulacyjny: a komputerowy program, który w swojej graficznej formie ( na ekranie komputera) przedstawia podzielony na wiersze i kolumny (komórki) arkusz papieru; przy czym komórki połączone są ze sobą w sposób logiczny, za pomocą określonych operacji matematycznych. Użytkownik wprowadza do komórek dane liczbowe, może też wykonywać pewne operacje (np. obliczyć sumę liczb z danej kolumny czy ich średnią). Arkusze kalkulacyjne mają możliwość tworzenia wykresów, wykorzystywane są jako narzędzie wspomagania decyzji, prowadzenia różnego rodzaju statystyk oraz jako narzędzie analityczne. Obecnie najpopularniejszym arkuszem kalkulacyjnym jest Lotus i Excel firmy Microsoft. [Wielka Internetowa Encyklopedia Multimedialna - Informatyka, 2001] asertywność [ang. assert domagać się uznania, twierdzić ]: umiejętność wyrażania własnych myśli, uczuć, pragnień, poglądów i postaw w sposób adekwatny, otwarty i pozbawiony lęku, a zarazem respektujący prawa innych osób. [W. Kujawiński, 2002] asocjacja [fr. association], skojarzenie: powiązanie ze sobą dwóch lub więcej zjawisk psychicznych (np. wyobrażeń, pojęć, emocji), w wyniku którego pojawienie się w świadomości jednego z nich powoduje tendencję do wystąpienia pozostałych. [W. Kujawiński, 2002] asocjacyjne myślenie: względnie nieukierunkowany i niekontrolowany akt wywoływania obrazów czy idei w postaci sekwencji słów, swobodnych fantazji, marzeń na jawie lub we śnie (przeciwstawne ukierunkowanemu myśleniu). [W. Kujawiński, 2002] aspiracja [łac. aspiratio]: dążenie do osiągnięcia jakiegoś znaczącego celu. [W. Kujawiński, 2002] aspiracji poziom: przewidywany przez jednostkę rezultat własnych działań skierowanych na osiągnięcie nakreślonego sobie celu; zasadnicze kryterium podejmowanych decyzji w tzw. sytuacji otwartej, w której człowiek nie posiada pełnej informacji o możliwych działaniach i ich rezultatach. [B. Milerski, B. Śliwerski, 2000] 10

11 autorytet asymilacja [łac. assimilatio, od similis podobny ]: proces, w którym nowy przedmiot (lub idea) zostaje zrozumiany w kategoriach pojęć bądź czynności, jakie jednostka już zna, tzn. takich, które są zakodowane w jej strukturach poznawczych; element składowy (obok a akomodacji) procesu adaptacji jednostki do środowiska. [B. Milerski, B. Śliwerski, 2000] ATM [akronim ang. słów: Asynchronous Transfer Mode]: asynchroniczna, szerokopasmowa technika komunikacyjna, służąca do przesyłania usług multimedialnych (głosu, dźwięku, obrazu i danych). [W. Kujawiński, 2002] atrakcyjność interpersonalna [od atrakcja, fr. attraction]: silne, pozytywne postawy wzajemne partnerów interakcji; stopień atrakcyjności interpersonalnej zależy od pięciu głównych grup czynników: zgodności postaw, wartości i zainteresowań partnerów, cech osobowości, podobieństwa cech społecznoetnicznych, przebiegu interakcji, wyglądu zewnętrznego. [Z. Nęcki, 1985] autonomia [gr. autonomía]: niezależność, ustanawianie norm dla siebie samego, przeciwieństwo a heteronomii; normy autonomiczne - ustanowione przez tych, których mają obowiązywać. [W. Kujawiński, 2002] autorytarny [ang. authoritarian], autorytatywny: oparty na bezwzględnym podporządkowaniu się jakiemuś autorytetowi (a autorytet). [W. Kujawiński, 2002] autorytet [łac. auctoritas rada, wola, ważność, powaga, wpływowa osoba ]: jego istotę można wyrazić twierdzeniem: N jest autorytetem dla S w dziedzinie D wtedy i tylko wtedy, gdy S przyjmuje w zasadzie wszystko, co N podaje mu do wiadomości z zakresu dziedziny D [J. Herbut 1997]. Autorytet ujawnia się wyłącznie w trakcie relacji zachodzącej pomiędzy podmiotem autorytetu (N), jego przedmiotem (S) i dziedziną (D), w której N jest autorytetem dla S, tzn. w ramach określonych stosunków interpersonalnych. Dochodzi wówczas do jednostronnej lub dwustronnej interakcji w sferze poznawczej (informacji, pomysłów, poglądów, wartości itp.), emocjonalno-motywacyjnej (uczuć, zachęt, pobudek itp.) oraz sprawczej (sposobów działania, rodzajów zachowań, postępowania itp.). Spośród autorytetów jednostkowych najważniejszymi są: autorytet epistemiczny, oparty na sprawnym intelekcie oraz bogatej i stale wzbogacanej wiedzy z danej dziedziny; autorytet deontyczny, oparty na władzy i sankcji, bądź na władzy i solidarności, autorytet moralny, oparty na nieskazitelnym charakterze oraz postępowaniu moralnym zgodnym z nadrzędnymi wartościami ogólnoludzkimi, autorytet wyzwalający, oparty na inspiracji i stymulacji samodzielnej oraz twórczej aktywności jednostek i grup w warunkach znacznej swobody działania, autorytet ujarzmiający, oparty na wygórowanej ambicji i żądzy władzy oraz dążeniu do podporządkowania sobie swoich podopiecznych.. [W. Kujawiński,

12 Bb B: a bajt. b: a bit. badania naukowe: 1) badania podstawowe, obejmujące działalność badawczoeksperymentalną lub teoretyczną podejmowaną w celu zdobycia nowej wiedzy o zjawiskach i faktach, nieukierunkowaną na bezpośrednie zastosowanie w praktyce; 2) badania stosowane, obejmujące działalność badawczą podejmowaną w celu zdobycia nowej wiedzy, ukierunkowaną na bezpośrednie zastosowanie w praktyce. [Nowelizacja ustawy o Komitecie Badań Naukowych, 2000] badania rynku, analiza rynku: ogół czynności zmierzających do poznania zjawisk i procesów rynkowych (rynek) oraz ich wzajemnych zależności i związków; obejmują głównie badania popytu, podaży i cen, czynników i warunków kształtowania się ich poziomu oraz zmian w czasie, a także zachowań podmiotów gospodarczych na rynku; ich celem jest pozyskanie informacji pozwalających podejmować decyzje gospodarcze przy zminimalizowaniu niepewności i ryzyka. [Wielka Internetowa Encyklopedia Multimedialna - Ekonomia, 2001] badanie pracy: analiza celowej działalności człowieka, w procesie której przystosowuje on przedmioty pracy za pomocą narzędzi pracy (środków produkcji) do swoich potrzeb materialnych i pozamaterialnych; obejmuje: badania metod i organizacji, czasu i efektywności pracy. [Wielka Internetowa Encyklopedia Multimedialna - Psychologia, 2001] bajt [ang. byte], B: jednostka informacji złożona z ośmiu (najczęściej) bitów (a bit); bajt może być samodzielnie adresowanym elementem pamięci komputera (komórka), reprezentuje jeden z 2 8 = 256 różnych ciągów bitów, jego rozmiar dobrano tak, aby wystarczył do zapamiętania każdego znaku, np.: litery, cyfry lub znaku typograficznego (a, popularnych kodów (np.: kodu ASCII) dlatego jest często utożsamiany ze znakiem. W bajtach i ich wielokrotnościach (kb, MB, GB, TB) określa się pojemności pamięci komputerowych, każda z tych jednostek jest 1024 razy większa od bezpośrednio ją poprzedzającej. Skrótowo bajt oznaczany jest dużą literą B w odróżnieniu od bitu, który oznaczany jest małą literą b. [Wielka Internetowa Encyklopedia Multimedialna - Informatyka, 2001] baza danych komputerowa: modelowe ujęcie fragmentu rzeczywistości, będącego przedmiotem zainteresowania osób, instytucji, organizacji, firm, zakładów itp., 12

13 behawioryzm reprezentujące fakty dotyczące tej rzeczywistości w formie umożliwiającej ich przetwarzanie w komputerze. Istotne obiekty danego przedmiotu zainteresowania określa się jako encje lub klasy - np. w rejestrze samochodów są nimi poszczególne samochody, a także ich właściciele lub użytkownicy. Projekt bazy danych określa jej strukturę (część intensjonalną) i zawartość (część ekstensjonalną). Dane przechowywane w bazie są trwałe, nie oznacza to jednak, że nie ulegają zmianom. Baza danych znajduje się zawsze w określonym stanie, operacje powodujące jego zmianę noszą nazwę transakcji. Przez integralność bazy danych rozumie się wierne odzwierciedlanie przez nią przedmiotu zainteresowania jej użytkowników; prostymi przykładami baz danych są wszelkiego rodzaju spisy, rozkłady, ewidencje, wykazy, rejestry, kartoteki, katalogi, wykazy itd. Wszystkie one muszą spełniać jeden warunek: ich tworzenie, przechowywanie, uaktualnianie i przeszukiwanie powinno się odbywać w komputerze. Najprostsze bazy danych - jednopoziomowe (płaskie) - tworzone są przez plik jednostek o jednolitej strukturze, zwanych rekordami, które zawierają pola różnorodnych typów: numeryczne, znakowe, tekstowe, pola walut, a w przypadku baz multimedialnych także pola wskaźnikowe, odnoszące się do zapamiętanych w komputerze cyfrowych obrazów, animacji i dźwięków. W zależności od charakteru przedmiotu zainteresowania bazy danych tworzą wielokolumnowe tabele, spełniające ścisłe wymogi, określane mianem relacji, a tworzone przez nie bazy - relacyjnymi bazami danych. W zarządzaniu informacją przydatne są klucze, za pomocą których określa się zapytanie kierowane do baz danych lub reguły ich porządkowania (sporządzanie indeksów baz danych). Istnieją standardowe języki obsługi baz danych, np. SQL. Praktycznie nie ma już dziedziny zainteresowań, która nie podlegałaby odwzorowaniu w komputerową bazę danych. Dysponowanie właściwą informacją o określonym obiekcie, w określonym czasie i miejscu jest zawsze cenną wartością, pomocną w podejmowaniu udanych decyzji. [Słownik Encyklopedyczny - Informatyka, 1999] behawioryzm [ang. behaviour zachowanie się ], teoria zachowania: kierunek psychologiczny powstały na początku XX w., oddziałujący na inne nauki społeczne i stanowiący do połowy lat 70. jeden z podstawowych paradygmatów w nauce (a paradygmat). Według behawiorystów przedmiotem badań psychologicznych powinny być wyłącznie obserwowalne przejawy zachowania się jednostek, a nie ich wewnętrzne procesy psychiczne; odrzucali więc introspekcję jako metodę nienaukową (a introspekcja), szczególną zaś wagę przywiązywali do badania związków zachodzących między bodźcami i reakcjami, jako tym, co istotne i dające się obiektywnie zbadać. Zasadniczą zasługą behawiorystów było ukazanie i analiza środowiskowych uwarunkowań zachowania człowieka, przede wszystkim jego zależności od wzmocnień negatywnych i pozytywnych. Udowadniając, iż oddziaływanie za pomocą odpowiednich bodźców zewnętrznych pozwala skutecznie modyfikować reakcje jednostki, behawioryści opisali wiele 13

14 benmarching procedur i metod wykorzystywanych następnie w dydaktyce, stosowanej psychologii społecznej czy psychoterapii; np. w dydaktyce badania behawiorystyczne stanowiły podstawę opracowania koncepcji nauczania programowanego oraz pozwoliły na nowo określić znaczenie nagrody i kary, a także funkcję oceniania w kształceniu i wychowaniu. Dzięki behawioryzmowi rozwinięto również psychologię zarządzania zespołami ludzkimi oraz opracowano zasady skutecznego motywowania pracowników. Twórcą behawioryzmu jest amerykański psycholog J.B. Watson, a innymi czołowymi przedstawicielami są E.C. Tolman, B.F. Skinner. [W. Kujawiński, 2002] benmarching [ang. benmarching]: a metoda uczenia się od innych osób, grup czy instytucji sposobów osiągania sukcesów na zasadzie analizowania jednostkowych działań i adaptowania ich do własnej sytuacji. [W. Kujawiński, 2002] Bernoulliego schemat: pojęcie z zakresu rachunku prawdopodobieństwa (a rachunek prawdopodobieństwa), opisuje pewną sytuację modelową - w serii niezależnych doświadczeń prawdopodobieństwo sukcesu p jest stałe w czasie, a prawdopodobieństwo porażki q równe jest 1-p; wtedy prawdopodobieństwo osiągnięcia k sukcesów w n próbach P n (k) dane jest wzorem: P 1 k n k n( k) = n!{ k!( n k)!} p q. [Wielka Internetowa Encyklopedia Multimedialna - Matematyka, 2001] bierność społeczna: a cecha osobowości człowieka wykazującego w sytuacjach społecznych obojętność, brak zaangażowania i inicjatywy; jej geneza nie została dotąd wyjaśniona; koreluje ona dodatnio z opóźnieniem oraz różnego rodzaju zaburzeniami w rozwoju społecznym, szczególnie w dziedzinie współżycia z innymi ludźmi, ale również w zakresie rozwoju samodzielności i ocen. Bierność społeczna częściej występuje u osób opóźnionych w rozwoju intelektualnym niż u tych, których charakteryzuje przeciętny poziom rozwoju; wiąże się z opóźnieniami spowodowanymi niekorzystnym oddziaływaniem warunków środowiskowych. [S. Nieciuński, 1985] bit [ang. bi(nary) (digi)t, cyfra binarna ], b: najmniejsza możliwa jednostka informacji, może posiadać wartość 0 lub 1 (stąd system binarny używany w komputerze); fizycznie wartość 0 oznacza brak sygnału (prąd nie płynie), zaś 1 oznacza sygnał; osiem bitów składa się na jeden bajt. Na n bitach można zapisać 2 do potęgi n różnych wartości. Podobnie jak dla bajtów, przedrostek kilo- (kilobit) oznacza 1024 bity, megabit to 1024 kilobity, gigabit to 1024 megabity, zaś terabit oznacza 1024 gigabity. [Wielka Internetowa Encyklopedia Multimedialna - Informatyka, 2001] 14

15 blokowo-modułowy biznesplan [ang. business plan]: zestaw dokumentów (analiz i programów) zawierający projekcję: krótko-, średnio- i długookresowych celów przedsiębiorstwa, opis jego produktów i usług, ocenę możliwości rozwojowych oraz strategię działania i środki umożliwiające osiągnięcie zamierzonych celów w warunkach istniejącej konkurencji rynkowej, a także występujących zmian o charakterze finansowym, organizacyjnym, kadrowym i technicznym, kształtujących funkcjonowanie i rozwój przedsiębiorstwa. Spełnia dwie funkcje: wewnętrzną - stanowi podstawowy materiał planistyczny dla właścicieli i kadry zarządzającej przedsiębiorstwem, oraz zewnętrzną - służy pozyskaniu przez przedsiębiorstwo dodatkowych źródeł finansowych (pożyczki, kredyty, kooperacja, spółki jointventure). Każdy biznesplan z reguły składa się z kilku części. W ujęciu ogólnym jego zakres merytoryczny można zawrzeć w trzech grupach tematycznych: charakterystyka i analiza przedsiębiorstwa, tj. jego status prawny i formy własności, potencjał wytwórczy, profil i zakres działalności, stan organizacji i zarządzania, strategia funkcjonowania i rozwoju oraz kondycja ekonomiczno- finansowa, analiza marketingowa, m.in. ocena obecnych rynków, przewidywane zmiany otoczenia gospodarczego, finansowego, prawnego itp., prognozy cenowe, taktyka sprzedaży, polityka serwisową i gwarancyjną, formy promocji i reklamy oraz określenie pozycji rynkowej i konkurencyjności przedsiębiorstwa z punktu widzenia jego mocnych i słabych stron, prezentacja planowanego przedsięwzięcia lub grupy przedsięwzięć, a więc ocena ich wykonalności, wybór środków, program i harmonogram realizacji, analiza efektywności przedsięwzięcia i ocena jego wpływu na wyniki ekonomiczno-finansowe przedsiębiorstwa, strategia wdrożenia planu. Sporządzenie biznesplanu staje się koniecznością w przypadku zakładania nowego przedsiębiorstwa, fuzji różnych przedsiębiorstw, ich planowanych przekształceń i restrukturyzacji finansowej oraz poszukiwania potencjalnych inwestorów i kredytodawców projektowanych przedsięwzięć rozwojowych. [Wielka Internetowa Encyklopedia Multimedialna - Ekonomia, 2001] blokowo-modułowy program kształcenia: koncepcja konstruowania programów dydaktycznych o szerokim profilu kształcenia; struktura takiej dokumentacji programowej: treści kształcenia są podzielone na bloki stanowiące skończony element informacyjny, określający jednakowy poziom kształcenia dla danej specjalności, profilu zawodowego, zawodu lub grupy zawodów i może być wykorzystywany we wszystkich formach przygotowania, przekwalifikowywania i podwyższania kwalifikacji kadr pracowniczych. Bloki dzielą się na mniejsze części, zwane modułami, a te z kolei na bardziej elementarne struktury treści - jednostki modułowe. [Reforma oświaty - słownik, 2001] 15

16 bloków bloków problemowych metoda: odmiana dyskusji (a dyskusja) polegająca na podziale tematyki na kilka wyraźnie wyodrębnionych bloków, dotyczących ściśle określonych wcześniej zagadnień (np. problemów środowiska, gospodarki, infrastruktury itp.). W trakcie każdego z warsztatów problemowych ma miejsce najpierw krótkie wprowadzenie eksperta z komentarzami do materiałów przygotowanych i przesłanych wcześniej uczestnikom, następnie rozpoczyna się dyskusja nad sformułowanymi w nich problemami a uczestnicy zgłaszają swoje uwagi, wątpliwości i propozycje nowych rozwiązań. Metoda ta może być stosowana w grupach do 50 osób, najbardziej jednak efektywna praca przebiega w zespole osobowym; pozwala na wcześniejsze zapoznanie się z propozycjami przedstawionymi przez ekspertów, a także na skoordynowanie ich spojrzenia zewnętrznego ze spojrzeniem poprzez pryzmat własnych doświadczeń i wiedzy. [W. Kujawiński, 2002] bodziec: wszelki czynnik środowiska zewnętrznego lub wewnętrznego, wywołujący pobudzenie receptorów (a receptor) przenoszone przez włókna nerwowe do ośrodkowego układu nerwowego, a stąd do efektorów (a efektor). [W. Kujawiński, 2002] brainstorming [ang. brain mózg i storm szturmować ]: a burza mózgów klasyczna. brainwashing [ang. brain mózg i washing pranie ]: a pranie mózgu. brain writing [ang. brain mózg i write pisać ]: a metoda 635. burza mózgów klasyczna, brainstorming: a metoda heurystyczna polegająca na zespołowym wytwarzaniu - w atmosferze swobody i współzawodnictwa - możliwie największej liczby nowych, często zaskakujących pomysłów rozwiązania jakiegoś zadania oraz na ich późniejszej ocenie przez cały zespół. Podczas sesji generowania pomysłów, która zależnie od przyjętego wariantu metodycznego trwa od kilkunastu minut do jednej godziny, obowiązuje reguła odroczonej oceny - uczestnikom nie wolno oceniać, a zwłaszcza krytykować zgłaszanych pomysłów. Wszystkie pomysły zostają odnotowane, a ich ocena dokonywana jest dopiero po upływie min. 48 godz., podczas osobnej sesji. Najlepsze wyniki uzyskuje się w osobowym gronie specjalistów, powiększonym o kilka osób, które mało lub zupełnie nie znają się na danym zagadnieniu, ale cechują się żywym, twórczym umysłem. Cała konstrukcja burzy mózgów jest tak pomyślana, aby przerwać komunikację między fazą wytwarzania pomysłów a ich oceniania. Metoda ta jest opisywana w literaturze pod wieloma nazwami: giełda pomysłów, sesja odroczonego wartościowania, konferencja dobrych pomysłów. [W. Kujawiński, 2002] 16

17 burza burza mózgu jednoosobowa: a metoda heurystyczna, z założenia stosowana jest przez jedną osobę, która konsekwentnie przestrzega wszystkich zasad metody klasycznej. U podstaw efektywności indywidualnej burzy mózgu leży umiejętność dostosowania zasad i procedury do własnych predyspozycji twórczych. [W. Kujawiński, 2002] burza mózgów mieszana: a metoda heurystyczna pozwalająca uniknąć negatywnego wpływu na pracę grupy ze strony niektórych jej członków, wyróżniających się pod względem intelektualnym i twórczym, poprzez przemienne przeprowadzenie kilku sesji indywidualnych i grupowych. Uczestnicy mieszanej burzy mózgów na pierwszym spotkaniu zapoznają się z zasadami metody i otrzymują na piśmie: zadanie problemowe, które ma być rozwiązane, informacje uzupełniające oraz termin sesji grupowej. Proces twórczy rozpoczyna się od sesji - indywidualnej lub grupowej. W pierwszym przypadku każdy z uczestników stara się samodzielnie wytworzyć jak najwięcej pomysłów, których ogólną listę przedstawia przewodniczący na sesji grupowej. Następnie grupa ocenia wstępnie zebrane pomysły, wyznaczając: obszary wymagające pomysłów, pomysły wymagające rozwinięcia, pomysły inspirujące twórczość grupy. Po ocenie pomysłów przewodniczący przygotowuje zadania dla indywidualnej burzy mózgu. Wytworzone rozwiązania zostają ponownie zebrane przez przewodniczącego i przedstawione na kolejnej sesji grupowej. W ten sposób powstaje ciąg następujących po sobie burz mózgów - jednoosobowych i grupowych. Metoda ta daje dobre efekty, ponieważ poprzez indywidualne tworzenie wprowadza rywalizację między jej uczestnikami i pozwala wykazać autorstwo poszczególnych pomysłów. [W. Kujawiński, 2002] 17

18 Cc CAE [akronim ang. słów: Computer-Aided Education]: a zastosowania komputerów w kształceniu. całość: kategoria opisu przedmiotów i zjawisk, stanowiąca korelat pojęcia część i składnik, oznaczająca taki układ części, którego nie da się opisać jako sumy jego części czy składników; pojęcie to odegrało istotną rolę w wielu kierunkach filozoficznych i psychologicznych (psychologia całościowa, postaci, personalistyczna, strukturalna). [W. Szewczuk, 1985] case study [ang. badanie przypadku ]: a przypadków metoda. cecha: niesamodzielny element rzeczy (istoty żywej, przedmiotu, czynności, stanu, procesu i zjawiska zachodzącego w otaczającej rzeczywistości), dający się wyróżnić tylko przez analizę myślową. Wyróżnia się atrybuty - cechy konstytutywne (podstawowe), które stanowią o tej rzeczy i akcydensy - cechy nieistotne, które mogą ale nie muszą wchodzić w skład danej rzeczy. [W. Kujawiński, 2002] cecha w statystyce: własność poszczególnych jednostek, pozwalająca wyodrębnić je ze zbiorowości statystycznej (a zbiorowość statystyczna); mogą być mierzalne (ilościowe), wyrażane w określonych jednostkach miary, lub niemierzalne (jakościowe), wyrażane opisowo (np. cechami mierzalnymi zbiorowości ludzi są m.in. - wzrost, waga, wiek, poziom dochodów, a niemierzalnymi - płeć, kolor włosów, oczu, zawód, miejsce zamieszkania). [Wielka Internetowa Encyklopedia Multimedialna - Socjologia, Ekonomia, 2001] cechy osobowości: względnie stałe właściwości charakteryzujące daną osobę i różniące ją od innych pod względem zachowania oraz przebiegu procesów psychicznych (np. odporność, wrażliwość, odwaga, mechanizmy kontroli, temperament). [W. Kujawiński, 2002] cel: stan rzeczy zewnętrzny lub wewnętrzny, do którego osiągnięcia jednostka lub grupa zmierza przez swoje działanie, aby zaspokoić potrzebę to działanie wywołującą. [W. Soborski, 1985] cel doradztwa rolniczego: świadome założenie, które doradztwo rolnicze pragnie realizować poprzez swe funkcjonowanie. Obecnie definiowany w Polsce jako umożliwienie rolnikom podejmowania i praktycznego realizowania samodzielnych, racjonalnych decyzji w zakresie rozwoju własnego gospodarstwa rolnego. [W. Kujawiński, 2002] 18

19 cel grupy: akceptowany przez grupę stan rzeczy, do którego zmierzają dążenia wszystkich lub przynajmniej większości jej członków; biorąc pod uwagę stopień jasności celu grupy, można podzielić je na: cele operacyjne, do których osiągnięcia prowadzi ciąg działań jasno uświadomionych przez członków grupy, oraz cele nieoperacyjne, których sposób realizacji nie jest ściśle sprecyzowany lub jest nieznany. Stopień jasności celu grupy warunkuje najbardziej istotne jej cechy (takie jak: spoistość, integracja, więź i in.), a także zachowania członków grupy, stopień wzajemnej atrakcyjności, działalność społeczna itp. [S. Nieciuński, 1985] cele ogólne kształcenia: cele wskazujące kierunki dążeń pedagogicznych w obrębie danego przedmiotu lub etapu kształcenia; mają charakter wieloznaczny i mało konkretny. [W. Kujawiński, 2002] cele operacyjne kształcenia: jasno wyrażone, zamierzone osiągnięcia uczniów; powinien zawierać trzy elementy: określenie i nazwanie czynności, którą uczeń będzie wykonywał, opisanie warunków, w których czynność ta będzie wykonywana, wskazanie kryterium osiągnięcia celu. [W. Kujawiński, 2002] celowa grupa: a celowa rolnicza grupa doradcza. Centrum celowa rolnicza grupa doradcza: grupa rolników, której uczestnicy są głównymi odbiorcami przygotowanego przez doradcę (z ich udziałem i dla nich) programu doradczego (a program doradczy w rolnictwie); dobierani z listy potencjalnych uczestników grupy celowej, tj. spośród rolników o dobrym lub zadowalającym potencjale rozwojowym i nie potrafiący samodzielnie rozwiązywać swoich problemów. Uczestnicy celowej grupy doradczej powinni posiadać podobne warunki produkcji, poziom oczekiwań dotyczących rozwiązania (we współpracy z doradcą) ich podobnego problemu oraz podobne cechy osobowościowe - przede wszystkim te, które określają poziom i sprawność działania człowieka (tj. a zdolności i a inteligencja) oraz zgodność podejmowanych działań z obowiązującymi standardami moralnymi i społecznymi (tj. jego a charakter). [W. Kujawiński, 2002] Centrum Doradztwa Rolniczego z siedzibą w Brwinowie: jednostka doradztwa rolniczego powstała na mocy ustawy z dnia 22 października 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego (Dz.U. z 2004 r. Nr 251, poz. 2507) posiadająca osobowość prawną i podległa ministrowi właściwemu do spraw rozwoju wsi. Aktualnie do Centrum Doradztwa Rolniczego przynależą Oddziały w Poznaniu, Krakowie i Radomiu. Centrum Doradztwa wykonuje następujące zadania z zakresu doradztwa rolniczego: przygotowuje i wprowadza jednolite sposoby działania ośrodków doradztwa w zakresie realizowanych przez nie zadań; 19

20 certyfikacja przygotowuje i przekazuje ośrodkom doradztwa materiały informacyjne i szkoleniowe, w tym dotyczące pomocy w zakresie działalności gospodarstw rolnych i produkcji rolniczej finansowanej lub współfinansowanej ze środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej lub innych instytucji krajowych lub zagranicznych; opracowuje analizy i prognozy w zakresie rozwoju doradztwa rolniczego; prowadzi szkolenia dla pracowników ośrodków doradztwa: w zakresie metodyki i zadań doradztwa rolniczego, ze szczególnym uwzględnieniem integracji z Unią Europejską, realizujących zadania wynikające z przepisów odrębnych; prowadzi doskonalenie nauczycieli szkół rolniczych w zakresie zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich; tworzy i prowadzi centralny system informacji i bazy danych na potrzeby doradztwa rolniczego; organizuje szkolenia, pokazy, seminaria i konferencje oraz inne przedsięwzięcia w zakresie rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich oraz rolnictwa ekologicznego; koordynuje zadania w zakresie rolnictwa ekologicznego wykonywane przez ośrodki doradztwa; upowszechnia wyniki badań naukowych w praktyce rolniczej. [W. Kujawiński, 2005 certyfikacja [od certyfikat, niem. zertifizieren]: formalne potwierdzenie umiejętności lub kwalifikacji; uprawnienia takie mają tylko te instytucje (osoby), które wcześniej uzyskały akredytację (a akredytacja). [Reforma oświaty - słownik, 2001] charakter człowieka: zespół cech osobowościowych (a cechy osobowości), poprzez które wyraża się jego stosunek do otaczającego go świata, a zwłaszcza do innych ludzi; decyduje on o stabilności i trwałości zachowań jednostki, a także o ich zgodności z ogólnie przyjętymi normami społecznymi i moralnymi. Każdy człowiek ma zarówno pozytywne, jak i negatywne cechy charakteru, zależy to w dużym stopniu od sposobu wychowania i wpływu mikrośrodowisk życia. [J. Penc, 1996] charakterystyka zawodu: zespół wyczerpujących wiadomości na temat określonego zawodu (a zawód) ujętych w trzy zasadnicze grupy: opis pracy - krótki zarys warunków, metod pracy w danym zawodzie, właściwości warunkujące przydatność do zawodu - wymagania dotyczące a rozwoju psychicznego i fizycznego, stanu zdrowia itp., kształcenie i zatrudnienie - wykaz szkół przygotowujących do wykonywania zawodu, przedmiotów nauczania, określający czas nauki oraz możliwości zatrudnienia. 20

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie.

SCENARIUSZ LEKCJI. TEMAT LEKCJI: Zastosowanie średnich w statystyce i matematyce. Podstawowe pojęcia statystyczne. Streszczenie. SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH Autorzy scenariusza:

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej

Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych Akademii Marynarki Wojennej Program kształcenia studiów podyplomowych Przygotowanie pedagogiczne Gdynia 2014 r. Podstawa prawna realizacji studiów. Ustawa Prawo

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie stopnia I

Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie stopnia I Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie stopnia I 1. Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia: kierunek należy do obszaru kształcenia w zakresie nauk społecznych. 2. Profil kształcenia: ogólnoakademicki.

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku ekonomia studia pierwszego stopnia

Efekty kształcenia dla kierunku ekonomia studia pierwszego stopnia Załącznik nr 1 do Uchwały nr 7/VI/2012 Senatu Wyższej Szkoły Handlowej im. Bolesława Markowskiego w Kielcach z dnia 13 czerwca 2012 roku. Efekty kształcenia dla kierunku ekonomia studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej

Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej 1 Program doradztwa edukacyjnego i orientacji zawodowej dla uczniów Gimnazjum nr 44 im. gen. Mariusza Zaruskiego w Poznaniu w roku szkolnym: 2015/2016. 1. Program obejmuje ogół działań podejmowanych przez

Bardziej szczegółowo

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu

Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Projekty edukacyjne -jedna z ciekawszych form organizowania procesu kształcenia Realizacja programu edukacyjnego metodą projektu Opracowała Janina Nowak WOM Gorzów Wlkp. 2006 Co to jest projekt edukacyjny

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu

WYŻSZA SZKOŁA BEZPIECZEŃSTWA z siedzibą w Poznaniu PROGRAM KSZTAŁCENIA Kierunek Obszar/obszary kształcenia, w których umiejscowiony jest kierunek studiów PEDAGOGIKA / Edukacja wczesnoszkolna z wychowaniem przedszkolnym NAUKI SPOŁECZNE Forma kształcenia

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ZARZĄDZANIE STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA - PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów Zarządzanie reprezentuje dziedzinę

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne

WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW. Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne Załącznik do Uchwały Nr 82/2016 Senatu UKSW z dnia 19 maja 2016 r. WYDZIAŁ NAUK PEDAGOGICZNYCH UKSW Podyplomowe Studia Kwalifikacyjne PODNOSZENIE KOMPETENCJI NAUCZYCIELSKICH W PRACY Z UCZNIEM O SPECJALNYCH

Bardziej szczegółowo

Młodzi Przedsiębiorczy program nauczania Ekonomii w praktyce w szkole ponadgimnazjalnej.

Młodzi Przedsiębiorczy program nauczania Ekonomii w praktyce w szkole ponadgimnazjalnej. Młodzi Przedsiębiorczy program nauczania Ekonomii w praktyce w szkole ponadgimnazjalnej. Informacja dla rady pedagogicznej. Cel prezentacji. Zapoznanie nauczycieli z programem: Młodzi Przedsiębiorczy program

Bardziej szczegółowo

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn

Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Uniwersytet Technologiczno Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy Wydział Mechaniczny Transformacja wiedzy w budowie i eksploatacji maszyn Bogdan ŻÓŁTOWSKI W pracy przedstawiono proces

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI

Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Dz.U. z 2013 poz. 1273 Brzmienie od 31 października 2013 Załącznik nr 1WZORCOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW PEDAGOGIKA STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Umiejscowienie kierunku

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH. studia uzupełniające II stopnia kierunek studiów: Pedagogika

PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH. studia uzupełniające II stopnia kierunek studiów: Pedagogika PROGRAM STUDENCKICH PRAKTYK ZAWODOWYCH studia uzupełniające II stopnia kierunek studiów: Pedagogika specjalność: Wychowanie przedszkolne i nauczanie początkowe I. Cele praktyk Praktyki studenckie z założenia

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE

MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW MIĘDZYNARODOWE STOSUNKI GOSPODARCZE studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki studia drugiego stopnia profil ogólnoakademicki Objaśnienie oznaczeń: S1A obszar

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku ekonomia studia drugiego stopnia

Efekty kształcenia dla kierunku ekonomia studia drugiego stopnia Załącznik nr 1 do Uchwały nr 9/VI/2012 Senatu Wyższej Szkoły Handlowej im. Bolesława Markowskiego w Kielcach z dnia 13 czerwca 2012 roku. Efekty kształcenia dla kierunku ekonomia studia drugiego stopnia

Bardziej szczegółowo

Specjalnościowe efekty kształcenia. dla kierunku. KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia Specjalność: edukacja artystyczna

Specjalnościowe efekty kształcenia. dla kierunku. KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia Specjalność: edukacja artystyczna Załącznik do Uchwały nr 46/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Specjalnościowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu)

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu) Iwona Jończyk (imię i nazwisko nauczyciela) Wybrane zagadnienia z psychologii społecznej (przedmiot) 2407MR i GŻ 1997.08.18 (numer programu) Klasa IV TŻa, IV TŻb Lp. Cele kształcenia i wychowania Treści

Bardziej szczegółowo

Obserwacja pracy/work shadowing

Obserwacja pracy/work shadowing Temat szkolenia nieformalnego: Obserwacja pracy/work shadowing 1. Cele szkolenia Celem szkolenia jest przyśpieszenie procesu aklimatyzacji nowego pracownika w firmie oraz podwyższenie poziomu jego kompetencji,

Bardziej szczegółowo

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR:

Czym jest SIR? Cele szczegółowe SIR: Czym jest SIR? Sieć na rzecz innowacji w rolnictwie i na obszarach wiejskich funkcjonuje w ramach Krajowej Sieci Obszarów Wiejskich (podsieć KSOW) i ma charakter otwarty. Uczestnikami Sieci mogą być wszystkie

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY

WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY WEWNĄTRZSZKOLNE STANDARDY JAKOŚCI PRACY (ustalone w oparciu o obszary i wymagania opisane w załączniku do rozporządzenia MEN w sprawie nadzoru pedagogicznego z 2009r. ) SZKOŁA PODSTAWOWA im. JANA PAWŁA

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ

EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ EFEKTY KSZTAŁCENIA NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH NAUCZANIE PRZYRODY W SZKOLE PODSTAWOWEJ 1. Umiejscowienie studiów w obszarze nauki Studia podyplomowe, realizowane są jako kierunek kształcenia obejmujący wybrane

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Zdrowie Publiczne. Poziom studiów: drugi. Profil: ogólny

Wydział Nauk o Zdrowiu. Kierunek: Zdrowie Publiczne. Poziom studiów: drugi. Profil: ogólny LISTA PRZEDMIOTÓW, KTÓRE MOGĄ BYĆ UZNANE NA PODSTAWIE OCENY EFEKTÓW UCZENIA SIĘ ZDOBYTYCH NA DRODZE EDUKACJI POZAFORMALNEJ I NIEFORMALNEJ NA ROK AKADEMICKI 2016/2017 Wydział Nauk o Zdrowiu Kierunek: Zdrowie

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej

Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Koncepcja pracy Szkoły Podstawowej im. Króla Władysława Jagiełły w Zespole Szkół w Błażowej Nasza szkoła realizuje potrzeby i oczekiwania całej społeczności szkolnej i środowiska lokalnego. Kształci i

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie

SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie SZKOLNY PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO Zespołu Szkół nr 60 w Warszawie Obowiązujące akty prawne dotyczące udzielania uczniom pomocy w wyborze zawodu i kierunku kształcenia: 1. Ustawa z dnia 7 września 1991r.

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

Opis procesu kształcenia dla kierunku TURYSTYKA i REKREACJA studiów I stopnia o profilu ogólnoakademickim

Opis procesu kształcenia dla kierunku TURYSTYKA i REKREACJA studiów I stopnia o profilu ogólnoakademickim Opis procesu kształcenia dla kierunku TURYSTYKA i REKREACJA studiów I stopnia o profilu ogólnoakademickim 1. Przyporządkowanie kierunku studiów do obszarów kształcenia opisanych w Krajowych Ramach Kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA NR 7 W ŁOWICZU Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole daje szansę rozwoju dzieciom uczy tolerancji,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 69 /2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 31 maja 2012 roku

Uchwała Nr 69 /2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 31 maja 2012 roku Uchwała Nr 69 /2012 Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 31 maja 2012 roku w sprawie określenia efektów kształcenia dla kierunku zarządzanie na poziomie drugiego stopnia o profilu

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Gimnazjum nr 5 im. Sejmu Polskiego na lata 2010-2015

Koncepcja pracy Gimnazjum nr 5 im. Sejmu Polskiego na lata 2010-2015 Koncepcja pracy Gimnazjum nr 5 im. Sejmu Polskiego na lata 2010-2015 1 I. Informacja o szkole: a. Nazwa szkoły: Gimnazjum nr 5 im. Sejmu Polskiego w Słupsku. b. Adres szkoły: ul. Profesora Lotha 3, 76

Bardziej szczegółowo

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent:

Po ukończeniu studiów pierwszego stopnia na kierunku ekonomia absolwent: Efekty kształcenia dla kierunku studiów ekonomia Studia pierwszego stopnia profil praktyczny 1. Umiejscowienie kierunku w obszarze. Kierunek studiów ekonomia należy do dziedziny nauk ekonomicznych w ramach

Bardziej szczegółowo

Warunki i tryb dopuszczania do użytku w danej szkole programów wychowania przedszkolnego i programów nauczania przez dyrektora szkoły.

Warunki i tryb dopuszczania do użytku w danej szkole programów wychowania przedszkolnego i programów nauczania przez dyrektora szkoły. Warunki i tryb dopuszczania do użytku w danej szkole programów wychowania przedszkolnego i programów nauczania przez dyrektora szkoły. W dniu 8 czerwca 2009 r. Minister Edukacji Narodowej Pani Hatarzyna

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W UGOSZCZU NA LATA 2013 2017

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W UGOSZCZU NA LATA 2013 2017 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ W UGOSZCZU NA LATA 2013 2017 1 Przy opracowaniu koncepcji pracy szkoły na lata 2013 2017 uwzględniono: analizę podstawy programowej kształcenia ogólnego, poziom wykształcenia

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja - potrzeby, oczekiwania, cele, treści. Planowanie metody, Realizacja przeprowadzenie szkolenia zgodnie z konspektem

Identyfikacja - potrzeby, oczekiwania, cele, treści. Planowanie metody, Realizacja przeprowadzenie szkolenia zgodnie z konspektem Identyfikacja - potrzeby, oczekiwania, cele, treści Planowanie metody, ćwiczenia, czas, zasoby przestrzeń, Realizacja przeprowadzenie szkolenia zgodnie z konspektem Ocena w jakim stopniu zostały zaspokojone

Bardziej szczegółowo

PRACA Z GRUPĄ. Opracowały: Renata Pietras, Barbara Sałacka - doradcy metodyczni wychowania przedszkolnego

PRACA Z GRUPĄ. Opracowały: Renata Pietras, Barbara Sałacka - doradcy metodyczni wychowania przedszkolnego PRACA Z GRUPĄ Opracowały: Renata Pietras, Barbara Sałacka - doradcy metodyczni wychowania przedszkolnego Cele pracy grupowej: - zaspokajanie potrzeb rozwojowych związanych z różnymi rodzajami aktywności,

Bardziej szczegółowo

OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH

OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH OFERTA SZKOLEŃ BIZNESOWYCH Przywództwo i zarządzanie zespołem Szkolenie z zakresu przywództwa, kompetencji liderskich i zarządzania zespołem. Podniesienie kompetencji zarządczych w zakresie przywództwa,

Bardziej szczegółowo

Kierunek Stosunki Międzynarodowe. Studia I stopnia. Profil ogólnoakademicki. Efekty kształcenia:

Kierunek Stosunki Międzynarodowe. Studia I stopnia. Profil ogólnoakademicki. Efekty kształcenia: Kierunek Stosunki Międzynarodowe Studia I stopnia Profil ogólnoakademicki Efekty kształcenia: Kierunek: Stosunki Międzynarodowe Poziom kształcenia: studia I stopnia Uczelnia: Uczelnia Łazarskiego w Warszawie

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11

SPIS TREŚCI. ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)...11 SPIS TREŚCI WSTĘP (Wiesław Stawiński)........................ 9 ROZDZIAŁ 1. WSPÓŁCZESNE WYZWANIA CYWILIZACYJNE A EDUKACJA PRZYRODNICZA (Wiesław Stawiński)..................11 1.1. Problemy globalizacji........................

Bardziej szczegółowo

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO w Szkole Podstawowej nr 118 im. Przyjaciół Mazowsza w Warszawie na rok szkolny 2014/2015

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO w Szkole Podstawowej nr 118 im. Przyjaciół Mazowsza w Warszawie na rok szkolny 2014/2015 WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO w Szkole Podstawowej nr 118 im. Przyjaciół Mazowsza w Warszawie na rok szkolny 2014/2015 1. Ocena zapotrzebowania na WSDZ w Szkole Podstawowej nr 118 Wewnątrzszkolny

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Zarządzanie i Inżynieria Produkcji po ukończeniu studiów pierwszego stopnia

Efekty kształcenia dla kierunku studiów Zarządzanie i Inżynieria Produkcji po ukończeniu studiów pierwszego stopnia Szczegółowe efekty kształcenia na kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji i ich odniesienie do efektów obszarowych nauk rolniczych, leśnych i weterynaryjnych, nauk technicznych oraz nauk społecznych.

Bardziej szczegółowo

Planowanie, realizacja i ewaluacja pracy dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej w kontekście nowej podstawy programowej

Planowanie, realizacja i ewaluacja pracy dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej w kontekście nowej podstawy programowej Planowanie, realizacja i ewaluacja pracy dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej w kontekście nowej podstawy programowej Autor programu: Barbara Maciąg Autor scenariusza warsztatów: Marta Kobza Przedstawione

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU

PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU PROGRAM KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU RAMOWY PLAN KURSU PEDAGOGICZNEGO DLA INSTRUKTORÓW PRAKTYCZNEJ NAUKI ZAWODU Lp Nazwa przedmiotu Liczba godzin zajęć Liczba godzin zajęć

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU. Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ. Kod przedmiotu. Pedagogiki i Psychologii

OPIS PRZEDMIOTU. Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ. Kod przedmiotu. Pedagogiki i Psychologii OPIS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu Kod przedmiotu Psychologia różnic indywidualnych 1100-Ps2RI-SJ Wydział Instytut/Katedra Kierunek Pedagogiki i Psychologii Instytut Psychologii Psychologia Specjalizacja/specjalność

Bardziej szczegółowo

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego WYŻSZA SZKOŁA ZARZĄDZANIA I ADMINISTRACJI z siedzibą w Zamościu KARTA PRZEDMIOTU 1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE (WYPEŁNIA TOK STUDIÓW) Nazwa przedmiotu Wydział Kierunek studiów Poziom Profil Rok

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP.

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP. KONCEPCJA PRACY SZKOŁY ZESPÓŁ SZKÓŁ IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W BORKU WLKP. CEL NADRZĘDNY: Wspomaganie wszechstronnego i harmonijnego rozwoju ucznia, wspieranie go w procesie nabywania wiedzy i umiejętności,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej.

Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Wymagania edukacyjne z informatyki dla klasy szóstej szkoły podstawowej. Dział Zagadnienia Wymagania podstawowe Wymagania ponadpodstawowe Arkusz kalkulacyjny (Microsoft Excel i OpenOffice) Uruchomienie

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 12 W GORZOWIE WLKP. NA LATA 2013-2016

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 12 W GORZOWIE WLKP. NA LATA 2013-2016 Przedszkole Miejskie nr 12 ul. Sportowa 2 66-400 Gorzów Wlkp. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 12 W GORZOWIE WLKP. NA LATA 2013-2016 Data obowiązywania: od 01.09.2013r. Zatwierdzono przez Radę

Bardziej szczegółowo

F i z y c z n e j i T u r y s t y k i i m. H a l i n y K o n o p a c k i e j w P r u s z k o w i e

F i z y c z n e j i T u r y s t y k i i m. H a l i n y K o n o p a c k i e j w P r u s z k o w i e W y ż s z a S z k o ł a K u l t u r y F i z y c z n e j i T u r y s t y k i i m. H a l i n y K o n o p a c k i e j w P r u s z k o w i e E f e k t y k s z t a ł c e n i a dla programu kształcenia na k

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI

ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI ZARZĄDZANIE I INŻYNIERIA PRODUKCJI STUDIA PIERWSZEGO STOPNIA PROFIL OGÓLNOAKADEMICKI Załącznik nr 2 Odniesienie efektów kierunkowych do efektów obszarowych i odwrotnie Załącznik nr 2a - Tabela odniesienia

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego edycja 2 Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek Andragogika Opr. Katarzyna Verbeek 1. Wprowadzenie do andragogiki Andragogika to dziedzina zajmująca się szeroko pojętym kształceniem dorosłych, ich edukowaniem, wychowaniem i rozwojem. Wywodzi się z pedagogiki,

Bardziej szczegółowo

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA

KIERUNKOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA WYDZIAŁ INFORMATYKI I ZARZĄDZANIA Kierunek studiów: INFORMATYKA Stopień studiów: STUDIA II STOPNIA Obszar Wiedzy/Kształcenia: OBSZAR NAUK TECHNICZNYCH Obszar nauki: DZIEDZINA NAUK TECHNICZNYCH Dyscyplina

Bardziej szczegółowo

Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki. Tematyka lekcji. Rok I. Liczba godzin. Blok

Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki. Tematyka lekcji. Rok I. Liczba godzin. Blok Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki Blok Liczba godzin I rok II rok Na dobry początek 7 Internet i gromadzenie danych 6 2 Multimedia 5 3 Edytory tekstu i grafiki 6 4 Arkusz kalkulacyjny 7 4

Bardziej szczegółowo

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W)

Odniesienie do obszarowych efektów kształcenia 1 2 3. Kierunkowe efekty kształcenia WIEDZA (W) EFEKTY KSZTAŁCENIA NA KIERUNKU "MECHATRONIKA" nazwa kierunku studiów: Mechatronika poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia profil kształcenia: ogólnoakademicki symbol kierunkowych efektów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Proces zarządzania zasobami ludzkimi

Proces zarządzania zasobami ludzkimi Marek Angowski Proces zarządzania zasobami ludzkimi Część 1 Etapy procesy zarządzania zasobami ludzkimi Planowanie zasobów ludzkich Rekrutacja Selekcja i dobór kandydatów Szkolenia i doskonalenie zawodowe

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z podstaw przedsiębiorczości

Przedmiotowy system oceniania z podstaw przedsiębiorczości Przedmiotowy system oceniania z podstaw przedsiębiorczości 1. Przewidywane osiągnięcia ucznia Uczeń potrafi: Dokonać trafnej samooceny oraz autoprezentacji. Zastosować w praktyce podstawowe zasady pracy

Bardziej szczegółowo

Predyspozycje zawodowe życiowym drogowskazem dla młodzieży

Predyspozycje zawodowe życiowym drogowskazem dla młodzieży Załącznik nr 6 Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego w Gimnazjum im. A. Mickiewicza w Drawsku Pomorskim. Predyspozycje zawodowe życiowym drogowskazem dla młodzieży 1. Podstawowe przepisy prawa polskiego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM

PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM PROGRAM NAUCZANIA DLA I I II KLASY GIMNAZJUM Proporcje podziału godzin na poszczególne bloki Blok Liczba godzin I rok II rok Na dobry początek 7 Internet i gromadzenie danych 6 2 Multimedia 5 3 Edytory

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki

Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Uniwersytet Rolniczy w Krakowie Wydział Inżynierii Produkcji i Energetyki Efekty dla programu : Kierunek: Zarządzanie i inżynieria produkcji Specjalności: Inżynieria produkcji surowcowej, Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/

Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Przykładowy szkolny plan nauczania* /przedmiotowe kształcenie zawodowe/ Typ szkoły: Technikum - 4-letni okres nauczania /1/ Zawód: technik organizacji reklamy; symbol 333906 Podbudowa programowa: gimnazjum

Bardziej szczegółowo

Praca socjalna WS-SO-PS-N-1; WS-SOZ-PS-N-1

Praca socjalna WS-SO-PS-N-1; WS-SOZ-PS-N-1 Załącznik nr 8 do Uchwały Nr 71/2014 Senatu UKSW z dnia 29 maja 2014 r. Załącznik nr 8 do Uchwały Nr 26/2012 Senatu UKSW z dnia 22 marca 2012 r. 1. Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla

Bardziej szczegółowo

TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA

TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA Autor: Prof. PAWEŁ TYRAŁA Tytuł: TEORETYCZNE PODSTAWY WYCHOWANIA zarys teorii oraz metodyki wychowania Recenzja Prof. Igor Kominarec Liczba stron: 240 Rok wydania: 2012 Spis treści WSTĘP Rozdział I TEORIA

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016

PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 PROGRAM STUDIÓW WYŻSZYCH ROZPOCZYNAJĄCYCH SIĘ W ROKU AKADEMICKIM 2015/2016 data zatwierdzenia przez Radę Wydziału kod programu studiów pieczęć i podpis dziekana Wydział Matematyczno-Fizyczno-Techniczny

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W ZAKRESIE MATEMATYKI DLA KLAS OD IV DO VI

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W ZAKRESIE MATEMATYKI DLA KLAS OD IV DO VI PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA W ZAKRESIE MATEMATYKI DLA KLAS OD IV DO VI Przedmiotowy system oceniania został skonstruowany w oparciu o następujące dokumenty: 1. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Proces kształcenia zawodowego. Opracował: Zbigniew Prokop

Proces kształcenia zawodowego. Opracował: Zbigniew Prokop Proces kształcenia zawodowego Opracował: Zbigniew Prokop Cele i treści kształcenia zawodowego Celem kształcenia zawodowego jest przygotowanie do życia i twórczej postawy w społeczeństwie. Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Specyfikacji. tel. 29 761 73 95 faks 29 643 24 22 http://www.rzekun.pl/osrodek-pomocy-spolecznej.html ops@rzekun.

Załącznik nr 1 do Specyfikacji. tel. 29 761 73 95 faks 29 643 24 22 http://www.rzekun.pl/osrodek-pomocy-spolecznej.html ops@rzekun. Załącznik nr 1 do Specyfikacji Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest zorganizowanie i przeprowadzenie konsultacji, warsztatów, treningów oraz szkoleń w zakresie umiejętności

Bardziej szczegółowo

Sposoby prezentacji problemów w statystyce

Sposoby prezentacji problemów w statystyce S t r o n a 1 Dr Anna Rybak Instytut Informatyki Uniwersytet w Białymstoku Sposoby prezentacji problemów w statystyce Wprowadzenie W artykule zostaną zaprezentowane podstawowe zagadnienia z zakresu statystyki

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu

Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu Koncepcja pracy Przedszkola nr 5 Zielona Półnutka w Swarzędzu Każde dziecko ma prawo do pełnego dostępu do edukacji bez względu na to, jaki prezentuje potencjał rozwojowy. Przedszkole daje szansę rozwoju

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS. Moduł (typ) przedmiotów:

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS. Moduł (typ) przedmiotów: Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Ogólnoakademicki Stopień studiów: II Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Hotelarstwo i Gastronomia, Obsługa

Bardziej szczegółowo

Uchwała obowiązuje od dnia podjęcia przez Senat. Traci moc Uchwała nr 144/06/2013 Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego z 27 czerwca 2013 r.

Uchwała obowiązuje od dnia podjęcia przez Senat. Traci moc Uchwała nr 144/06/2013 Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego z 27 czerwca 2013 r. Rektor Uniwersytetu Rzeszowskiego al. Rejtana 16c; 35-959 Rzeszów tel.: + 48 17 872 10 00 (centrala) + 48 17 872 10 10 fax: + 48 17 872 12 65 e-mail: rektorur@ur.edu.pl Uchwała nr 282/03/2014 Senatu Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRAKTYK PEDAGOGICZNYCH DLA STUDIÓW PODYPLOMOWYCH

REGULAMIN PRAKTYK PEDAGOGICZNYCH DLA STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 8/IX/11-12 Rektora Pedagogium z dn. 27.09.2012 r. REGULAMIN PRAKTYK PEDAGOGICZNYCH DLA STUDIÓW PODYPLOMOWYCH 1 Postanowienia ogólne Praktyki na studiach podyplomowych (kwalifikacyjnych)

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 45/2014/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 18 grudnia 2014 r.

Uchwała Nr 45/2014/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 18 grudnia 2014 r. Uchwała Nr 45/2014/IX Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów pierwszego stopnia na kierunku finanse i rachunkowość prowadzonych na

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU. Część A Przedmiot: Seminarium dyplomowe Wykładowca odpowiedzialny za przedmiot: Cele zajęć z przedmiotu: Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki KARTA PRZEDMIOTU Wykładowcy

Bardziej szczegółowo

AKTY PRAWNE REGULUJĄCE PRACĘ DORADCÓW ZAWODOWYCH W POLSCE

AKTY PRAWNE REGULUJĄCE PRACĘ DORADCÓW ZAWODOWYCH W POLSCE AKTY PRAWNE REGULUJĄCE PRACĘ DORADCÓW ZAWODOWYCH W POLSCE 1. Konstytucja RP z dnia 2.04.1997r. (art. 65) podstawowy akt prawny, z którego wynika konieczność organizowania i wspierania poradnictwa zawodowego

Bardziej szczegółowo

Pedagogika - Spis treści CZĘŚĆ PIERWSZA PEDAGOGIKA? NAUKA O WYCHOWANIU 1. Pedagogika jako nauka 1.1. Cele rozdziału 1.2. Pojęcie nauki.

Pedagogika - Spis treści CZĘŚĆ PIERWSZA PEDAGOGIKA? NAUKA O WYCHOWANIU 1. Pedagogika jako nauka 1.1. Cele rozdziału 1.2. Pojęcie nauki. Pedagogika - Spis treści CZĘŚĆ PIERWSZA PEDAGOGIKA? NAUKA O WYCHOWANIU 1. Pedagogika jako nauka 1.1. Cele rozdziału 1.2. Pojęcie nauki. Klasyfikowanie nauk 1.3. Terminy podstawowe i pochodne w pedagogice

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH dla uczniów klas IV oraz PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z INFORMATYKI dla uczniów klas V-VI Szkoły Podstawowej nr 6 im. Janusza Korczaka w Jastrzębiu-

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia (problemy) na egzamin dyplomowy

Zagadnienia (problemy) na egzamin dyplomowy Zagadnienia (problemy) na egzamin dyplomowy kierunku ZARZĄDZANIE, I 0 licencjat Wiedza o zarządzaniu 1. Przegląd funkcji kierowniczych. 2. Teorie motywacyjne i przywódcze. 3. Współczesne koncepcje zarządzania.

Bardziej szczegółowo

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Nazwa kierunku studiów: ADMINISTRACJA Poziom kształcenia: studia I stopnia profil kształcenia: praktyczny SYMBOLE EFEKTÓW DLA KIERUNKU ADMINISTR ACJA OPIS KIERUNKOWYCH EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ODNIESIENIE EFEKTÓW

Bardziej szczegółowo

PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 1 im. Noblistów Polskich w ELBLĄGU

PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 1 im. Noblistów Polskich w ELBLĄGU PROGRAM DORADZTWA ZAWODOWEGO GIMNAZJUM NR 1 im. Noblistów Polskich w ELBLĄGU Obowiązujące akty prawne dotyczące udzielania uczniom pomocy w wyborze zawodu i kierunku kształcenia: - Ustawa z dnia 7 września

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego Gimnazjum Nr 1 w Jaworzu

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego Gimnazjum Nr 1 w Jaworzu Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego Gimnazjum Nr 1 w Jaworzu Ilekroć w dokumencie pojawi się zapis: rodzice należy przez to rozumieć także prawnych opiekunów ucznia, orientacja zawodowa należy

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie i inżynieria produkcji

Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie i inżynieria produkcji Efekty kształcenia dla kierunku Zarządzanie i inżynieria produkcji 1. Umiejscowienie kierunku w obszarze kształcenia: kierunek należy do obszarów kształcenia w zakresie: nauk społecznych i nauk technicznych.

Bardziej szczegółowo

Analiza korespondencji

Analiza korespondencji Analiza korespondencji Kiedy stosujemy? 2 W wielu badaniach mamy do czynienia ze zmiennymi jakościowymi (nominalne i porządkowe) typu np.: płeć, wykształcenie, status palenia. Punktem wyjścia do analizy

Bardziej szczegółowo

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU SEGMENTACJA SEGMENTACJA...... to proces podziału rynku na podstawie określonych kryteriów na względnie homogeniczne rynki cząstkowe (względnie jednorodne grupy konsumentów) nazywane SEGMENTAMI, które wyznaczają

Bardziej szczegółowo

Ochrona Środowiska I stopień

Ochrona Środowiska I stopień Załącznik nr 4 do Uchwały nr 49/2015 Senatu UKSW z dnia 23 kwietnia 2015 r. Ochrona Środowiska I stopień Dokumentacja dotycząca opisu efektów kształcenia dla programu kształcenia dla kierunku Ochrona Środowiska

Bardziej szczegółowo

Poziom 5 EQF Starszy trener

Poziom 5 EQF Starszy trener Poziom 5 EQF Starszy trener Opis Poziomu: Trener, który osiągnął ten poziom rozwoju kompetencji jest gotowy do wzięcia odpowiedzialności za przygotowanie i realizację pełnego cyklu szkoleniowego. Pracuje

Bardziej szczegółowo

Akademia Twórczego i Logicznego Myślenia Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie

Akademia Twórczego i Logicznego Myślenia Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Akademia Twórczego i Logicznego Myślenia Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie Tak naprawdę geniusz oznacza mniej więcej zdolność do postrzegania w niewyuczony sposób Założenia i cele Akademii:

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY DOTYCZĄCE ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ. Załącznik nr 13

PROCEDURY DOTYCZĄCE ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ. Załącznik nr 13 PROCEDURY DOTYCZĄCE ZASAD UDZIELANIA I ORGANIZACJI POMOCY PSYCHOLOGICZNO- PEDAGOGICZNEJ Załącznik nr 13 Pomoc psychologiczno pedagogiczna to szczególny rodzaj wzajemnego oddziaływania osoby pomagającej

Bardziej szczegółowo

Moduł I. Problemy rozwoju i samorealizacji człowieka 40 godz. (10 wykłady, 10 ćwiczenia audytoryjne, 20 ćwiczeń laboratoryjne).

Moduł I. Problemy rozwoju i samorealizacji człowieka 40 godz. (10 wykłady, 10 ćwiczenia audytoryjne, 20 ćwiczeń laboratoryjne). OPZ załącznik nr 1 Przygotowanie i przeprowadzenie wykładów oraz ćwiczeń audytoryjnych i laboratoryjnych w ramach Kursu kwalifikacyjnego z zakresu terapii pedagogicznej - 5 zadań. Tematyka i terminy realizacji:

Bardziej szczegółowo

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych

Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja siebie i świata uczniów z lekkim upośledzeniem umysłowym pochodzących z rodzin pełnych i niepełnych Percepcja, czyli świadome reagowanie na bodziec zewnętrzny, umożliwia dziecku zdobywanie informacji

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe. Socjoterapia

Studia Podyplomowe. Socjoterapia Studia Podyplomowe Socjoterapia I. Informacje ogólne II. III. IV. Rekrutacja Charakterystyka studiów kwalifikacyjnych Program studiów V. Efekty kształcenia I. Informacje ogólne Czas trwania: 2 semestry

Bardziej szczegółowo

Przykładowy szkolny plan nauczania

Przykładowy szkolny plan nauczania Przykładowy szkolny plan nauczania Typ szkoły: Szkoła policealna - /szkoła dla młodzieży/ 1,5 Zawód: Technik bezpieczeństwa i higieny pracy; symbol 325509 Podbudowa programowa: szkoły dające wykształcenie

Bardziej szczegółowo

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego

Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami. Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Współpraca doradcy zawodowego z rodzicami Elwira Zadęcka Krakowska Szkoła Doradztwa Zawodowego Wybór zawodu wyznacza kierunek kształcenia wyznacza kierunek i stopień rozwoju osobowości umożliwia przynależność

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r.

Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. Uchwała Nr 28/2013/IV Senatu Politechniki Lubelskiej z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie określenia efektów kształcenia dla studiów podyplomowych Zarządzanie Logistyką w Przedsiębiorstwie, prowadzonych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRACY KOŁA INFORMATYCZNEGO

PROGRAM PRACY KOŁA INFORMATYCZNEGO PROGRAM PRACY KOŁA INFORMATYCZNEGO Mgr inż. Piotr Majcherek Nauczyciel fizyki i przedmiotów informatycznych Zespół Szkół Nr 3 im. prof. Oskara Langego w Szczecinie I. Charakterystyka programu Niniejsze

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE : Grupowe poradnictwo zawodowe i warsztaty aktywizacyjne w praktyce

SZKOLENIE : Grupowe poradnictwo zawodowe i warsztaty aktywizacyjne w praktyce SZKOLENIE : Grupowe poradnictwo zawodowe i warsztaty aktywizacyjne w praktyce Cel szkolenia: Nabycie praktycznych umiejętności prowadzenia grupowego poradnictwa zawodowego i warsztatów aktywizacyjnych

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA: Wykorzystanie Edukacyjnej Wartości Dodanej w ewaluacji pracy szkoły

KONFERENCJA: Wykorzystanie Edukacyjnej Wartości Dodanej w ewaluacji pracy szkoły KONFERENCJA: Wykorzystanie Edukacyjnej Wartości Dodanej w ewaluacji pracy szkoły TEMAT: Czynniki warunkujące osiągnięcia szkolne uczniów Opracowanie: Lidia Kłoczko, nauczyciel konsultant Centrum Edukacji

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Psychologia potrzeb. Dr Monika Wróblewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Psychologia potrzeb Dr Monika Wróblewska Uniwersytet w Białymstoku 10 czerwca 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL 1. Specyfika potrzeb

Bardziej szczegółowo

uczniowie powinni mieć przekonanie o odpowiedzialności indywidualnej i zbiorowej za stan środowiska.

uczniowie powinni mieć przekonanie o odpowiedzialności indywidualnej i zbiorowej za stan środowiska. Autorzy scenariusza: SCENARIUSZ LEKCJI OPRACOWANY W RAMACH PROJEKTU: INFORMATYKA MÓJ SPOSÓB NA POZNANIE I OPISANIE ŚWIATA. PROGRAM NAUCZANIA INFORMATYKI Z ELEMENTAMI PRZEDMIOTÓW MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZYCH

Bardziej szczegółowo

Termin 09-10 maja 2013 r. Miejsce: sala szkoleniowa - Dolnośląska Izba Gospodarcza

Termin 09-10 maja 2013 r. Miejsce: sala szkoleniowa - Dolnośląska Izba Gospodarcza SZKOLENIE EFEKTYWNA ROZMOWA OCENIAJĄCA Termin 09-10 maja 2013 r. Miejsce: sala szkoleniowa - Dolnośląska Izba Gospodarcza Wrocław, dn. 27 marca 2013 r. ZAKRES OFERTY 1. Charakterystyka Human Partner Sp.

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. Gimnazjum nr1 im. Jana Pawła II w Świdniku

Wewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego. Gimnazjum nr1 im. Jana Pawła II w Świdniku GIMNAZJUM NR 1 im. Jana Pawła II ul. M. Kopernika 9 21-040 Świdnik 081 468 77 00 fax: 081 468 77 02 e-mail: sekretariat.gimnazju m1 @swidnik.edu.pl www.gimn azju m1.swidnik.edu.pl Wewnątrzszkolny System

Bardziej szczegółowo

Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji

Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji 1 Najwyższa jakość działania [kultura osobista, lojalność, prawość i uczciwość, dbałość o ład i porządek, terminowość] Wyznacza oczekiwania dbając o ład

Bardziej szczegółowo