Społeczno-kulturowe czynniki lojalności konsumentów alkoholu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Społeczno-kulturowe czynniki lojalności konsumentów alkoholu"

Transkrypt

1 Dariusz Siemieniako Wydział Zarządzania, Politechnika Białostocka Społeczno-kulturowe czynniki lojalności konsumentów alkoholu Alkohol jest jedną z tych kategorii produktowych, która od wieków wpływa na tożsamość narodową Polaków zarówno w kraju, jak i za granicą. Na przestrzeni dziesięcioleci wielkość, sposób i rola konsumpcji alkoholu w Polsce zmieniały się pod wpływem różnych czynników: ekonomicznych, demograficznych, politycznych, historycznych, kulturowych czy też związanych z globalizacją. Średnie spożycie stuprocentowego alkoholu na 1 mieszkańca w Polsce wzrosło w ciągu 10 lat o ponad 2,7 litra, tj. o około 40%, z poziomu 6,63 litra w 2001 r. do 9,31 litra w 2011 r. 1 Według wyników badań instytucji monitorujących spożycie alkoholu szacuje się, że prawie 3% Polaków nadużywa alkoholu, a 20% Polaków pije systematycznie duże ilości alkoholu w ramach jednego epizodu (binge drinking). Wyniki badań ESPAD 2 (European School Survey Project on Alcohol and Drugs) przeprowadzone w 37 europejskich krajach wśród młodych osób w wieku lat w 2011 r. pokazują, że spożycie alkoholu w Polsce jest jedno z najwyższych wśród badanych krajów. Odsetek badanych młodych osób, które w ciągu ostatnich 30 dni spożywały alkohol wynosi 57%, natomiast tych, które miały epizody konsumpcji dużej ilości alkoholu (binge drinking) było 37%. W porównaniu z wynikami badań ESPAD z 2007 r. wielkości te nie zmieniły się. Według badań przeprowadzonych w Polsce odsetek studentów studiów wyższych spożywających alkohol regularnie wzrasta. Jednocześnie należy zauważyć, że nadużywanie alkoholu jest jednym z najbardziej palących problemów społecznych w wielu różnych krajach na całym świecie. Według Światowej Organizacji Zdrowia alkohol ma znaczący wkład do globalnej podaży 1 Analizy, badania, raporty. Spożycie alkoholu, Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, odczyt: European School Survey Project on Alcohol and Drugs. The 2011 ESPAD report, odczyt: chorób i jest piątym spośród najważniejszych na świecie czynników ryzyka, odpowiedzialnym za przedwczesną śmierć i kalectwo. Problematykę przyczyn nadmiernej, szkodliwej dla zdrowia konsumpcji alkoholu można badać z wielu perspektyw naukowych, takich jak: psychologia, socjologia, zdrowie publiczne czy marketing społeczny. W niniejszym artykule zagadnienie lojalności związanej z szeroko rozumianą konsumpcją alkoholu osadzone jest w perspektywie marketingu społecznego 3. Lojalność konsumentów a alkohol Konsumpcja alkoholu w Polsce w dużej mierze wiąże się z tożsamością narodową oraz szeroko rozumianą sferą społeczno-kulturową. Konsumpcja alkoholu, odbywająca się przeważnie w kontekście spożycia w grupie osób, ma znaczenie symboliczne dla konsumujących. Może odnosić się na przykład do specyfiki spotkania lub wydarzenia, któremu towarzyszy konkretny rodzaj i ewentualnie marka alkoholu, odpowiednio dostosowane do sytuacji. Alkohol spożywany ze względu na właściwości jako używki jest produktem specyficznym, wysoce angażującym konsumenta w procesie konsumpcji. Jeśli chodzi o specyfikę modelu zachowania konsumenta alkoholu, to dominuje model zachowania impulsywnego. Generalnie, to postawa i zachowanie lojalności może mieć ukierunkowanie osobiste i społeczne, m.in. na członków rodziny, przyjaciół, naród, region, religię. Lojalność może być też zorientowana na obiekty komercyjne, takie jak: pracownicy, przedsiębiorstwo, marka, produkt i miejsce zakupów. Lojalność jest rozumiana przez konsumentów 3 Dziękuję dr. Krzysztofowi Kubackiemu, dr Ewie Glińskiej i dr Katarzynie Krot za współpracę w badaniach nad etnocentryzmem, patriotyzmem lokalnym i nostalgią wśród konsumentów alkoholu w Polsce, których wyniki zostały częściowo wykorzystane w niniejszym artykule. 28

2 Rysunek 1. Społeczno-kulturowe czynniki lojalności konsumentów alkoholu Ź r ó d ł o: opracowanie własne. jako kategoria relacyjna, w której konsumenci oczekują wzajemności w lojalności i to zarówno w związkach personalnych, jak i z obiektami komercyjnymi. Ponadto w związkach komercyjnych konsumenci oczekują, aby w pierwszej kolejności lojalność była demonstrowana przez konkretny obiekt, a lojalność konsumentów jest reakcją na działanie prezentowane przez ten obiekt 4. W literaturze postawa i zachowanie lojalności konsumentów w odniesieniu do alkoholu jest najczęściej przedstawiana jako lojalność wobec marki różnych rodzajów alkoholu, np. marki piwa. Zachowania konsumentów oparte na lojalności wobec marki piwa są najczęściej przedstawiane jako preferencje konkretnej marki oraz polecanie tej marki innym osobom. Niewiele jest badań zajmujących się analizą przyczyn zachowań lojalnościowych konsumentów alkoholu. Można tu mówić o różnych czynnikach wpływających na powstawanie lojalności konsumentów alkoholu: psychologicznych, społeczno-kulturowych, ekonomicznych, demograficznych. Celem niniejszego artykułu jest eksploracja zachowań i postaw lojalności konsumentów wobec alkoholu przez pryzmat czynników społeczno-kulturowych, takich jak: etnocentryzm, patriotyzm, lokalność (locality) i nostalgia rysunek 1. Zakłada się, że głębsze zrozumienie mechanizmów powstawania lojalności konsumentów wobec różnych obiektów związanych z alkoholem umożliwi bardziej adekwatne działania kampanii marketingu społecznego skierowanych przeciw szkodliwej konsumpcji alkoholu. Czynniki społeczno-kulturowe mają istotne i wieloaspektowe znaczenie jako element zachowań i postaw lojalności konsumentów alkoholu. 4 D. Siemieniako, S. Rundle-Thiele, W. Urban, Understanding Loyalty from a Customer's Perspective, Journal of Customer Behaviour 2010, No. 3. Wpływ i istotność czynników społeczno-kulturowych w powstawaniu lojalności wiąże się m.in. z symbolicznym elementem konsumpcji alkoholu w kulturze, także polskiej. Lojalność konsumenta wobec alkoholu w kontekście społecznym powstaje jako symboliczna reprezentacja i wzajemność postawy lojalności tego konsumenta wobec konkretnego obiektu społecznego, np. grupy znajomych z osiedla/miejscowości, grupy studentów z akademika czy grupy subkulturowej, bliższej i dalszej rodziny. Etnocentryzm konsumencki a postawy i zachowania lojalności konsumentów alkoholu Pierwszą analizowaną kategorią społeczno-kulturową wpływającą na lojalność konsumentów alkoholu jest etnocentryzm. Prekursorami badań nad etnocentryzmem konsumenckim byli T.A. Shimp i S. Sharma, którzy definiowali to zjawisko jako przekonanie konsumentów, że nabywanie produktów importowanych jest złe, gdyż krzywdzi lokalną gospodarkę 5. Według M. Wall i L.A. Heslop postawa etnocentryzmu konsumenckiego wyraża się w świadomym preferowaniu produktów rodzimych oraz uprzedzeniach wobec produktów importowanych. Etnocentrycznie zorientowani konsumenci nabywają krajowe produkty, nawet jeśli ich jakość jest niższa niż importowanych 6. Zachowaniami tego typu kierują nie tyle względy ekono- 5 T.A Shimp, S. Sharma, Consumer Ethnocentrism. Construction and Validation of the CETSCALE, Journal of Marketing Research 1987, August. 6 M. Wall, L.A Heslop, Consumer Attitudes toward Canadian-Made versus Imported Products, Journal of the Academy of Marketing Science 1986, Summer. 29

3 miczne (racjonalne) czy emocjonalne, ile względy moralne 7. Etnocentryzm był szeroko studiowany w odniesieniu do różnorodnych produktów, m.in. alkoholu, żywności, odzieży, usług finansowych oraz sprzętu AGD. Jak pokazują wyniki badań, postawa etnocentryzmu konsumenckiego może mieć różne natężenie. Jeśli chodzi o przyczyny powstawania etnocentryzmu konsumenckiego, to badacze wymieniają najczęściej czynniki demograficzne i socjopsychologicze. Według G. Balabanis i innych 8 zjawisko etnocentryzmu lepiej wyjaśniają zmienne społeczne i psychologiczne, takie jak: konserwatyzm, patriotyzm, nacjonalizm, kolektywizm, otwartość kulturowa, internacjonalizm oraz styl życia. D. Siemieniako i inni zaprezentowali model przyczyn i efektów etnocentryzmu konsumenckiego rysunek 2. Rysunek 2. Przyczyny i efekty etnocentryzmu konsumenckiego Przyczyny etnocentryzmu Efekty etnocentryzmu Ź r ó d ł o: D. Siemieniako, K. Kubacki, K. Krot, E. Glińska, The Ethnocentric Tendencies amongst Beer Drinkers as a Specific Relationship with Local Brands in Poland, British Food Journal 2011, No. 3. Poprzez efekty etnocentryzmu konsumenckiego, tj. preferencje produktu lub marki, postawę wobec producenta oraz postawę wobec miejsca pochodzenia, mogą wyrażać się postawy i zachowania lojalności konsumentów alkoholu. Postawy i zachowania lojalności konsumentów z postawą etnocentryczną wobec krajowych czy też lokalnych produktów alkoholowych mogą być podsycane przez strategię marketingową producenta, kierowaną do tej grupy potencjalnych nabywców. W swoich działaniach producent może podkreślać dumę z narodowych lub lokalnych symboli i wartości, informować o działaniach wspierających lokalną gospodarkę (np. rynek pracy, środowisko naturalne i inne) 9. Na przykład lojalność lokalnych konsumentów wobec marki piwa wytwarzanego przez lokalny browar, ze względu na działania tego browaru na rzecz regionu, m.in. ofertę miejsc pracy dla lokalnej ludności, płacenie podatków lokalnych, sponsorowanie drużyn sportowych, wspieranie symboli lokalnych. Lojalność konsumentów z postawą etnocentryczną wobec marki alkoholu będzie charakteryzować się także pewną niechęcią lub wrogością tych konsumentów wobec marek postrzeganych przez nich jako obce. Mogą to być na przykład marki zagraniczne lub pochodzące z innych regionów kraju. A.M. Muniz i L.O. Hamer zaproponowali pojęcie opozycyjnej lojalności wobec marki, związane z przynależnością lub wyłącznością tej marki 7 S. Smyczek, Etnocentryzm konsumencki jako efekt internacjonalizacji polskiego rynku usług finansowych, Marketing i Rynek 2006, nr G. Balabanis, R. Mueller, T.C. Melewar, The Relationship between Consumer Ethnocentrism and Human Values, Journal of Global Marketing 2002, No. 3/4. 9 J.G. Rajshekhar, V. Khare, A. Gross, R. Scherer, An Application of the Consumer Ethnocentrism Model to French Consumers, International Business Review 2005, Vol. 14. Cyt. za: D. Siemieniako, K. Kubacki, K. Krot, E. Glińska, The Ethnocentric Tendencies amongst Beer Drinkers as a Specific Relationship with Local Brands in Poland, British Food Journal 2011, No

4 z użytkowania przez konsumentów identyfikujących się z konkretną grupą społeczną. Według tych autorów lojalni użytkownicy konkretnej marki mogą czerpać z tej marki istotny komponent znaczeń oraz poczucie własnej tożsamości w porównaniu z ich percepcją marek konkurencyjnych, i mogą wyrażać swoją lojalność wobec marki poprzez figlarną (playfully) opozycję wobec tych konkurencyjnych marek 10. Patriotyzm lokalny w zachowaniach lojalnościowych konsumentów alkoholu 10 A.M. Muniz, Jr., L.O. Hamer, Us Versus Them. Oppositional Brand Loyalty and the Cola Wars, Advances in Consumer Research 2001, Vol Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych Władysława Kopalińskiego. 12 G. Balabanis, A. Diamantopoulos, R.D. Mueller, The Impact of Nationalism, Patriotism and Internationalism on Consumer Ethnocentric Tendencies, Journal of International Business Studies 2011, No. 1. Odmianą patriotyzmu jest patriotyzm lokalny, oznaczający umiłowanie i przywiązanie do własnej, lokalnej ojczyzny (tzw. mała ojczyzna) miejsca zamieszkania lub urodzenia. Podobnie jak patriotyzm w swym szerszym znaczeniu, patriotyzm lokalny opiera się na otwartości względem innych jednostek bądź grup 11. W odniesieniu do zachowań konsumpcyjnych patriotyzm przejawia się jako przekonanie, że kupno rodzimych produktów przyczyni się do ochrony krajowej gospodarki oraz jej gospodarczego rozwoju. Badania dowiodły, że osoby deklarujące się jako patrioci częściej niż pozostali wykazują również postawę etnocentryczną, co oznacza przekonanie o powinności i moralności nabywania produktów pochodzenia krajowego. G. Balabanis i inni stwierdzili, że nie zawsze istnieje zależność pomiędzy przywiązaniem do własnej grupy/kraju, czyli patriotyzmem, a niechęcią wobec innych narodowości oraz zagranicznych produktów, czyli etnocentryzmem 12. Zależność ta uwarunkowana jest pewnymi okolicznościami, głównie historycznymi. Ponadto akceptacja i przychylna postawa wobec jednego kraju nie musi być powiązana z negatywnym nastawieniem wobec innych krajów. W konsekwencji preferowanie rodzimych produktów nie musi implikować odrzucenia zagranicznych. Badania nad etnocentryzmem i patriotyzmem konsumenckim często przeplatają się z koncepcją kraju pochodzenia produktu, tj. COO (country-of- -origin), według której przekonania konsumentów na temat pochodzenia produktu z konkretnego kraju lub regionu wpływają na ocenę preferencji konsumentów i decyzje zakupowe 13. Opinie na temat postrzegania przynależności produktu do konkretnego kraju lub regionu są generowane przez konsumentów dzięki różnym aktywnościom marketingowym ukazującym koncepcję COO, takim jak: odpowiedni wzór logotypu, promocja marki, wizualne motywy w reklamie oraz etykietowanie made in 14. Kraj lub region pochodzenia produktu może być istotnym czynnikiem wpływającym na lojalność konsumentów. Liczba konsumentów preferujących regionalne produkty rośnie każdego roku. Według wyników badan konsumenci ci nie są tak wrażliwi na wysokość ceny oraz na zmiany cen, co powoduje, że są gotowi płacić więcej za lokalne, tradycyjne produkty spożywcze. Ze względu na oddziaływanie lojalności regionalnej konsumentów na ich preferencje produktowe istotne jest rozpoznanie, jakie cechy produktu nawiązują do lojalności konsumentów wobec regionu. W efekcie przez pryzmat lojalności konsumentów wobec regionu powstaje lojalność wobec konkretnych produktów. Także inni autorzy w literaturze przedmiotu wskazują na lojalność narodową, która może odnosić się do kraju oraz do regionu. Lojalność narodowa lub regionalna konsumentów wpływa na dodawanie przez tych konsumentów pewnych cech produktom. W procesie tym konsumenci bazują na stereotypach odnośnie konkretnego kraju lub regionu oraz na własnych doświadczeniach wyniesionych z tego kraju lub regionu. E. Kipnis i inni zaproponowali koncepcję lokalnej integracji marki (Brand Local Integration BLI) jako możliwą strategię działania wchodzących podmiotów zagranicznych na konkretny rynek krajowy lub regionalny 15. Lokalna integracja marki została zdefiniowana jako postrzegana przez konsumenta integracja i zaangażowanie zagranicznej marki w odniesieniu do lokalnej społeczności, mierzona poprzez zlokalizowanie w regionie wytwórstwa oraz odwoływanie się do narodowych/kulturowych elementów (takich jak język, symbole) zintegrowanych w wizerunku zagranicznej marki. 13 G. Balabanis, A. Diamantopoulos, Brand Origin Identification by Consumers. A Classification Perspective. Journal of International Marketing 2008, No. 1. Cyt. za: E. Kipnis, K. Kubacki, A.J. Broderick, D. Siemieniako, N.L. Pisarenko, They Don't Want Us to Become Them. Brand Local Integration and Consumer Ethnocentrism, Journal of Marketing Management 2012, No. 7/8. 14 S. Fournier, Consumer Resistance. Societal Motivations, Consumer Manifestations, and Implications, Advances in Consumer Research 1998, No E. Kipnis, K. Kubacki, A.J. Broderick, D. Siemieniako, N.L. Pisarenko, They Don't Want Us to Become Them..., jw. 31

5 Lokalność jako implikacja zachowań lojalności konsumentów alkoholu 16 R. Korff, Local Enclosures of Globalization. The Power of Locality, Dialectical Anthropology 2003, Vol D. Siemieniako, S. Rundle-Thiele, K. Kubacki, Exploring How Locality Relates to College Binge Drinking, Young Consumers: Insight and Ideas for Responsible Marketers 2010, No. 4. Lokalność (locality) rozumiana jako połączenie geograficznej przestrzeni ze specyficznymi warunkami społecznymi w niej panującymi jest kolejną analizowaną kategorią społeczno-kulturową, która może wpływać na lojalność konsumentów wobec różnych rodzajów alkoholu. Według R. Korff badania etnograficzne oraz badania związane z migracją kultur sugerują, że lokalność jest formą konstrukcji społecznej, która łączy trzy wymiary: przestrzeń, wiedzę lokalną oraz organizację społeczną. Według D. Siemieniako i innych w globalizującym się świecie, ze zmniejszającymi się różnicami pomiędzy młodymi ludźmi w różnych krajach, inne czynniki niż kultura narodowa i fizyczna przestrzeń zaczynają odgrywać rosnącą rolę w konsumpcji dużej ilości alkoholu (binge drinking) wśród młodych ludzi. R. Korff wyjaśnia, że lokalności (localities) charakteryzuje się poprzez społeczne relacje i współzależności pomiędzy nimi, przy wykorzystaniu konkretnej przestrzeni oraz ze wspólnym rozumieniem tych współzależności. Są one (lokalności) zdefiniowane społecznie i w wyniku tego tworzą społeczno-przestrzenne byty odróżniające się od innych przestrzeni symbolicznym znaczeniem 16. Zróżnicowane społecznie relacje i współzależności między nimi wpływają na ludzi wewnątrz specyficznego środowiska fizycznego. D. Siemieniako i inni podają przykład akademików na kampusach uniwersyteckich, które mogą być charakteryzowane przez pryzmat homogenicznej grupy mieszkańców, którzy znajdują się na podobnym etapie życia, ze wspólnymi zainteresowaniami i aspiracjami. Odróżniające się symboliczne znaczenie akademików jako społeczno-przestrzennego bytu może być określone poprzez wizerunek akademika jako»strefy nieustającej imprezy«17. Inni autorzy także rozpatrują lokalność w kontekście społecznym jako usiłowanie zrozumienia sposobów interakcji ludzi między sobą w ramach środowiska fizycznego oraz sposobów wyrażania przez ludzi własnych doświadczeń. W odniesieniu do konsumpcji alkoholu lokalność obejmuje zróżnicowane lokalizacje (przestrzenie geograficzne) i czynniki społeczne związane z konkretnymi lokalizacjami. W badaniach D. Siemieniako i innych nad relacją lokalności i konsumpcji alkoholu przez studentów lokalizacja, jako jeden z trzech wymiarów lokalności, została przedstawiona jako: miejsce zamieszkania studentów (np. akademik, dom rodzinny, kwatera prywatna), wybór studiów (np. kierunek i miejsce studiów) oraz miejsce konsumpcji alkoholu (np. w domu, w akademiku, w pubie lub w klubie). Wyniki badań tych autorów pokazują, że w zależności od specyfiki lokalności konsumenci mają różne preferencje wobec rodzajów alkoholu. Na przykład w pubie, jako specyficznej lokalności, studenci preferują piwo, a w nocnym klubie mocniejsze alkohole, z dominacją drinków wśród kobiet i wódki wśród mężczyzn. Natomiast w przypadku akademika jako specyficznej lokalności dominującym rodzajem alkoholu jest wódka. Każde z tych miejsc tworzy konkretną specyfikę kulturową, co wiąże się z odmiennymi zwyczajami konsumpcji alkoholu, a co za tym idzie, różnymi rodzajami alkoholu. Powstawanie lojalności jest tutaj podobne jak w przypadku patriotyzmu wobec regionu. Lojalność wobec konkretnej lokalności implikuje lojalność wobec dominującego w tej lokalności rodzaju, a niekiedy także marki alkoholu. Na przykład stali klienci konkretnego pubu mogą preferować piwo konkretnej marki. Nostalgia konsumentów alkoholu jako czynnik lojalności Nostalgia jest definiowana jako tęsknota za przeszłością oraz sentyment za materialnymi i niematerialnymi przedmiotami oraz działaniami związanymi z czasem przeszłym. Uczucie nostalgii jest doświadczane wtedy, kiedy osoba czuje się odseparowana od możliwości swobodnego dostępu do nich. Nostalgia wywołuje raczej pozytywne niż negatywne odczucia związane z przeszłością oraz wpływa na konsumenckie zachowania zarówno w sensie emocjonalnym, jak i poznawczym 18. Warunkiem koniecznym pojawienia się nostalgii jest silne i pozytywne emocjonalne doświadczenie związane z konsumpcją konkretnego produktu w przeszłości. Wówczas to doświadczenie utrwalone w pamięci konsumenta na trwałe kształtuje jego preferencje zakupowe oparte na nostalgii. Nostalgia często jest wywoływana poprzez kontakty z członkami grupy (wspólne spędzanie czasu, praca) powiązanymi z okresem będącym przedmiotem nostalgicznych wspomnień. Nostalgia i wynikające z niej decyzje zakupowe mają więc dla konsumentów znaczącą wartość, polegającą na budowaniu, podtrzymywaniu i rekonstruowaniu ich identyfikacji społecznej oraz własnej tożsamości 19. Produkty nabywane pod wpływem nostalgii łączą konsumentów z ich przeszłością, służą kultywowaniu tradycji i zachowaniu społecznej identyfikacji. 18 J.J. Sierra, S. McQuitty, Attitudes and Emotions as Determinants of Nostalgia Purchases. An Application of Social Identity Theory, Journal of Marketing Theory and Practice 2007, No M.B. Holbrook, R.M. Schindler, Age, Sex and Attitude toward the Past as Predictors of Consumers' Aesthetic Tastes for Cultural Products, Journal of Marketing Research 1994, Vol

6 Tablica 1. Typowe postawy i zachowania lojalności konsumentów alkoholu pod wpływem czynników społeczno-kulturowych Czynniki społeczno- Typowe postawy lojalności Typowe zachowania lojalności -kulturowe konsumentów alkoholu konsumentów alkoholu Etnocentryzm Patriotyzm lokalny Lokalność Nostalgia zaangażowanie związane ze swoim (np. krajowym) produktem/marką jako moralny obowiązek wrogość wobec obcych (np. zagranicznych) marek alkoholu antylojalność wobec jednej opozycyjnej konkretnej marki (np. z sąsiadującego regionu) lub kategorii produktu postawa lojalności wobec marki/kategorii produktu wynikająca z postawy lojalności wobec regionu postrzeganie cech produktu przez pryzmat cech regionu pozytywne nastawienie do produktów zagranicznych postawa przywiązania wobec konkretnej lokalności poprzedza pozytywne nastawienie do konkretnego rodzaju, a niekiedy marki alkoholu silne i pozytywne emocjonalne doświadczenie związane z konsumpcją konkretnego produktu w przeszłości, utrwalone w pamięci konsumenta na trwałe kształtuje jego preferencje zakupowe oparte na nostalgii tęsknota za miejscem pochodzenia, najczęściej podczas dłuższego przebywania za granicą, implikuje dodawanie cech marce alkoholu związanego z miejscem, za którym się tęskni powtórne zakupy produktu swojego przekazywanie opinii innym konsumentom (znajomym i nieznajomym) o powinności nabywania produktu produkowanego lokalnie powtórne zakupy produktu podczas wydarzeń lokalnych, który jest związany z tymi wydarzeniami (np. zakupy marki piwa sponsorującej drużynę sportową podczas wydarzenia sportowego) stałość preferencji konsumpcyjnych i wybór konkretnych rodzajów alkoholu w zależności od specyfiki lokalności grupowa konsumpcja konkretnego rodzaju alkoholu w danej lokalizacji powtórne zakupy krajowej marki alkoholu, najczęściej piwa, zazwyczaj podczas dłuższego pobytu za granicą przekazywanie pozytywnych opinii o produkcie/marce osobom związanym z nostalgicznym doświadczeniem Ź r ó d ł o: opracowanie własne. Nostalgia w odniesieniu do konsumpcji, podobnie jak przedstawione wcześniej społeczno-kulturowe czynniki lojalności konsumentów alkoholu, odwołuje się do symbolicznego aspektu konsumpcji nabywanych produktów. Przykładem wpływu nostalgii na preferencje konsumentów alkoholu mogą być zachowania zakupowe polskich emigrantów, którzy tęsknotę za ojczyzną mogą wyrażać w postaci próby stworzenia sobie w nowej ojczyźnie domu po staremu. Przede wszystkim kupują polskie produkty żywnościowe, w tym także alkohol. Wyniki badań E. Glińskiej i innych ukazują nostalgię jako jeden z najważniejszych czynników wyboru polskich marek piwa przez polskich emigrantów na Wyspach Brytyjskich. Według tych autorów nostalgia polskich emigrantów wyrażająca się m.in. w wyborze polskich marek piwa za granicą wiąże się bardziej z kategorią patriotyzmu niż etnocentryzmu. Oznacza to pozytywny, sentymentalny stosunek wobec polskich marek piwa, przy jednoczesnym braku negatywnego stosunku wobec niepolskich marek piwa oferowanych w innym kraju 20. Wyniki badan innych autorów potwierdzają, że środowisko tzw. nowej polskiej emigracji na Wyspach Brytyjskich jest bardzo lojalne w stosunku do rodzimych marek piwa, jednocześnie stanowiąc niezwykle atrakcyjny target dla polskich browarów. Lojalność konsumentów alkoholu przez pryzmat nostalgii oznacza więc wybór konkretnych marek alkoholu, których konsumpcja symbolizuje wyidealizowane doświadczenia z przeszłości, za którymi konsument tęskni. Podsumowanie Przedstawiona w artykule eksploracja czterech czynników społeczno-kulturowych, czyli etnocentryzmu, patriotyzmu, lokalności i nostalgii, po- 20 E. Glińska, K. Krot, D. Siemieniako, K. Kubacki, Etnocentryzm/patriotyzm konsumencki na rynku piwa jako przejaw nostalgii polskich migrantów. W: Tożsamość i wizerunek marki, R. Niestrój (red.), PWE, Warszawa 2009, s

7 zwala lepiej zrozumieć złożoność przyczyn powstawania postaw i zachowań lojalności konsumentów alkoholu. W tablicy 1 zaprezentowano podsumowanie typowych postaw i zachowań lojalności konsumentów alkoholu pod wpływem analizowanych czynników społeczno-kulturowych. Pogłębienie rozumienia przyczyn powstawania lojalności konsumentów alkoholu przez pryzmat społeczno-kulturowy może być pomocne w przygotowywaniu bardziej skutecznych kampanii i programów marketingu społecznego przeciwdziałających nadmiernemu i szkodliwemu spożyciu alkoholu. Na przykład w przekazach kampanii reklamowych można osłabiać siłę symbolicznej roli produktów alkoholowych, która to symbolika jest głównym tworzywem lojalności konsumentów wobec różnych obiektów związanych z alkoholem. To osłabianie mogłoby wiązać się z promowaniem zdrowego stylu życia czy zachęcaniem do rozwoju indywidualnego lub budowy tożsamości osobowej, zwłaszcza wśród młodych konsumentów alkoholu, a przez to ograniczenie wpływu presji ze strony różnych grup odniesienia do konsumpcji nadmiernej, szkodliwej dla zdrowia ilości alkoholu. Z perspektywy teoretycznej istotne mogłoby być badanie lojalności konsumentów alkoholu, którego istotą byłoby pogłębienie rozumienia symboliki konsumpcji alkoholu w odniesieniu do różnych czynników społeczno-kulturowych. s UMMARY Social and cultural factors of alcohol consumers loyalty The loyalty issue related to widely understood alcohol consumption presented in the paper is embedded within the social marketing perspective. The goal of the paper is exploration consumers loyalty attitudes and behaviours towards alcohol in the light of social and cultural factors such as: ethnocentrism, patriotism, locality and nostalgia. Consumer loyalty towards alcohol in the social context appears as symbolic representation and reciprocity of the loyalty attitude of that consumer towards particular group of people. It is related to the specificity of the symbolic consumption of the alcohol in the Polish culture. Alcohol consumers loyalty, which appears under influence of each of the analyzed social and cultural factors is different in its nature. Deeper understanding of the mechanisms of appearing of consumers loyalty towards different objects related to the alcohol, enables making more adequate actions of social marketing campaigns directed against excessive and harmful alcohol consumption. 34

Lojalność młodych konsumentów alkoholu w kontekście marketingu społecznego

Lojalność młodych konsumentów alkoholu w kontekście marketingu społecznego 10 (59) 2013 Dariusz Siemieniako Politechnika Białostocka Lojalność młodych konsumentów alkoholu w kontekście marketingu społecznego YOUNG CONSUMERS LOYALTY TOWARDS ALCOHOL IN THE CONTEXT OF SOCIAL MARKETING

Bardziej szczegółowo

Psychologia reklamy i marketingu Kod przedmiotu

Psychologia reklamy i marketingu Kod przedmiotu Psychologia reklamy i marketingu - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Psychologia reklamy i marketingu Kod przedmiotu 14.4-WP-PSChM-PRiM-W-S14_pNadGen666QA Wydział Kierunek Wydział Pedagogiki,

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek Zapisy pok. 309 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Konkurs dla studentów AME Kulinarne Mission Impossible Etap 2

Konkurs dla studentów AME Kulinarne Mission Impossible Etap 2 Konkurs dla studentów AME Kulinarne Mission Impossible Etap 2 Do niedawna uwaga przedsiębiorców (funkcjonujących na rynkach zagranicznych lub zamierzających na nie wejść) skupiała się głównie na czynnikach

Bardziej szczegółowo

PSYCHOLOGIA ZACHOWAŃ KONSUMENCKICH

PSYCHOLOGIA ZACHOWAŃ KONSUMENCKICH PSYCHOLOGIA ZACHOWAŃ KONSUMENCKICH Ćwiczenia 4 Postawy konsumenckie POSTAWA Postawa to trwała ocena (pozytywna lub negatywna) ludzi, obiektów, pojęć. Krótkotrwałe stany emocjonalne - gniew, irytacja nie

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia nr 11. mgr Jolanta Tkaczyk

Ćwiczenia nr 11. mgr Jolanta Tkaczyk Ćwiczenia nr 11 mgr Jolanta Tkaczyk Segmentacja Segmentacja to podział rynku na jednorodne grupy z punktu widzenia reakcji konsumentów na produkt marketingowy Segmentacja umożliwia dostosowanie oferty

Bardziej szczegółowo

STUDIUJESZ SOCJOLGIĘ?

STUDIUJESZ SOCJOLGIĘ? STUDIUJESZ SOCJOLGIĘ? PRZYJDŹ NA SPECJALIZACJĘ SOCJOLOGIA GOSPODARKI I INTERNETU CZEGO WAS NAUCZYMY? CZYM JEST SOCJOLOGIA GOSPODARKI Stanowi działsocjologii wykorzystujący pojęcia, teorie i metody socjologii

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek pok. 1018 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

Etapy procesu zaspokajania potrzeb. B. Czynniki wpływające na zachowanie nabywcy. 1. Rozpoznanie potrzeby. 2. Poszukiwanie informacji

Etapy procesu zaspokajania potrzeb. B. Czynniki wpływające na zachowanie nabywcy. 1. Rozpoznanie potrzeby. 2. Poszukiwanie informacji Istota procesu postępowania nabywców Punktem wyjścia wszystkich działań marketingowych jest konsument Postępowanie nabywców dr Grzegorz Mazurek Proces zachowania konsumenta (consumer behavior) można zdefiniować

Bardziej szczegółowo

Raport z badania reputacji marki

Raport z badania reputacji marki Raport z badania reputacji marki dla Fundacja na rzecz reputacji marki Premium Brand ul. Asfaltowa 4/4 02-527 Warszawa tel.: 22 392 06 20 tel. kom.: +48 720 913 135 e-mail: biuro@premiumbrand.com.pl www.premiumbrand.com.pl

Bardziej szczegółowo

SATYSFAKCJA KLIENTÓW SKLEPÓW SPOŻYWCZYCH FUNKCJONUJĄCYCH W SIECI HANDLOWEJ - BADANIA ANKIETOWE

SATYSFAKCJA KLIENTÓW SKLEPÓW SPOŻYWCZYCH FUNKCJONUJĄCYCH W SIECI HANDLOWEJ - BADANIA ANKIETOWE Anna Kasprzyk Mariusz Giemza Katedra Zarządzania Jakością Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie SATYSFAKCJA KLIENTÓW SKLEPÓW SPOŻYWCZYCH FUNKCJONUJĄCYCH W SIECI HANDLOWEJ - BADANIA ANKIETOWE Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Segmentacja i wybór rynku docelowego. mgr Jolanta Tkaczyk

Segmentacja i wybór rynku docelowego. mgr Jolanta Tkaczyk Segmentacja i wybór rynku docelowego mgr Jolanta Tkaczyk Segmentacja Segmentacja to podział rynku na jednorodne grupy z punktu widzenia reakcji konsumentów na produkt marketingowy Segmentacja umożliwia

Bardziej szczegółowo

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011

Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Anna Kozłowska, Reklama. Techniki perswazyjne, OW SGH, Warszawa 2011 Ze wstępu do książki Reklama to nieodłączny element naszego życia codziennego - jest obecna wszędzie (na ulicy, w pracy, w szkole, w

Bardziej szczegółowo

Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w Głogowie. Globalny kontekst zarządzania. Otoczenie kulturowe i wielokulturowe

Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w Głogowie. Globalny kontekst zarządzania. Otoczenie kulturowe i wielokulturowe Materiał do użytku wewnętrznego dla studentów PWSZ w Głogowie Globalny kontekst zarządzania Otoczenie kulturowe i wielokulturowe Źródło: opracowano na podstawie R.W.Gryffin, Podstawy zarządzania organizacjami.

Bardziej szczegółowo

Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne

Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne Pozycjonowanie produktu w oparciu o kryteria psychologiczne Psychologiczne podstawy marketingu.02.06.2014 Małgorzata Badowska Katarzyna Maleńczyk Aleksandra Tomala Spis treści 1. Definicje 2. Istota pozycjonowania

Bardziej szczegółowo

Mariola Kajfasz Magdalena Krzak Magda Kaczmarczyk Anna Jabłońska

Mariola Kajfasz Magdalena Krzak Magda Kaczmarczyk Anna Jabłońska Mariola Kajfasz Magdalena Krzak Magda Kaczmarczyk Anna Jabłońska Plan prezentacji 1. Podstawowe definicje produkt, marka 2. Dwojakie spojrzenie na markę; 3. Postawa wobec marki; 4. Tożsamość marki 5. Rodzaje

Bardziej szczegółowo

group Brief Marketingowy

group Brief Marketingowy 2 1. Sytuacja 1.1 Wyzwanie 1.1.1. Na czym polega wyzwanie dla marki/oferty Firmy w Polsce? 1.1.2. Z czego wynika? wg Firmy 1.1.3. Na jakiej podstawie zostało zdefiniowane? badania; doświadczenie; wyniki

Bardziej szczegółowo

Streszczenie rozprawy doktorskiej pt. Zewnętrzny wizerunek banku jako pracodawcy a lojalność klientów

Streszczenie rozprawy doktorskiej pt. Zewnętrzny wizerunek banku jako pracodawcy a lojalność klientów Mgr inż. Grzegorz Wesołowski Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Katedra Zarządzania i Marketingu Promotor: Dr hab. Agnieszka Izabela Baruk, prof. PŁ Streszczenie rozprawy doktorskiej pt. Zewnętrzny wizerunek

Bardziej szczegółowo

posiada podstawową wiedzę o instytucjonalnych uwarunkowaniach polityki społecznej.

posiada podstawową wiedzę o instytucjonalnych uwarunkowaniach polityki społecznej. Efekty kształcenia dla kierunku POLITYKA SPOŁECZNA studia pierwszego stopnia profil ogólnoakademicki Forma studiów: stacjonarne i niestacjonarne Wydział Ekonomii Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu Umiejscowienie

Bardziej szczegółowo

Etnocentryzm konsumencki na rynku usług ubezpieczeniowych STRESZCZENIE

Etnocentryzm konsumencki na rynku usług ubezpieczeniowych STRESZCZENIE Streszczenie pracy doktorskiej napisanej pod kierunkiem naukowym prof. zw. dr. hab. Sławomira Smyczka Etnocentryzm konsumencki na rynku usług ubezpieczeniowych mgr Agnieszka Hat Praca doktorska podejmuje

Bardziej szczegółowo

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU

SEGMENTACJA RYNKU A TYPY MARKETINGU SEGMENTACJA SEGMENTACJA...... to proces podziału rynku na podstawie określonych kryteriów na względnie homogeniczne rynki cząstkowe (względnie jednorodne grupy konsumentów) nazywane SEGMENTAMI, które wyznaczają

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKETINGOWE: MARKETING MIX

ZARZĄDZANIE MARKETINGOWE: MARKETING MIX Z przyjemnością odpowiemy na wszystkie pytania. Prosimy o kontakt: e-mail: kontakt@mr-db.pl tel. +48 606 356 999 www.mr-db.pl MRDB Szkolenie otwarte ZARZĄDZANIE MARKETINGOWE: MARKETING MIX planowanie i

Bardziej szczegółowo

Warsztaty diagnostyczno-projektowe Badania zachowań konsumenckich

Warsztaty diagnostyczno-projektowe Badania zachowań konsumenckich Warsztaty diagnostyczno-projektowe Badania zachowań konsumenckich Nr zajęć Termin 1 26.02 2 5.03 3 12.03 4 19.03 5 26.03 6 2.04 7 23.04 Organizacja zajęć fakultatywne 8 Praca własna 9 30.04 10 7.05 11

Bardziej szczegółowo

METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA

METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA Autor: red. Piotr Jeżowski, Wstęp Jedną z najważniejszych kwestii współczesności jest zagrożenie środowiska przyrodniczego i

Bardziej szczegółowo

Specyfika produktów tradycyjnych na rynku żywności

Specyfika produktów tradycyjnych na rynku żywności Specyfika produktów tradycyjnych na rynku żywności Od kilku lat wyraźnie zauważa się modę na produkty regionalne, zainteresowanie taką żywnością znacznie wzrosło. Produkty tradycyjne to część polskiego

Bardziej szczegółowo

Wzory organizowania się migrantów z wybranych krajów azjatyckich wyniki badań jakościowych

Wzory organizowania się migrantów z wybranych krajów azjatyckich wyniki badań jakościowych Wzory organizowania się migrantów z wybranych krajów azjatyckich wyniki badań jakościowych Dr Kinga Wysieńska Projekt Tygiel kulturowy czy getta narodowościowe? wzory integracji i wzajemne relacje imigrantów

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE STRATEGICZNE. mgr Filip Januszewski

ZARZĄDZANIE STRATEGICZNE. mgr Filip Januszewski ZARZĄDZANIE STRATEGICZNE mgr Filip Januszewski Wprowadzenie filip.januszewski@wsl.com.pl Katedra Ekonomii i Marketingu warunki zaliczenia obecności 2 Ewolucja zarządzania Planowanie krótkookresowe Planowanie

Bardziej szczegółowo

Styl życia konsumentów. i co z tego wynika dla promocji pstrągów Tomasz Kulikowski

Styl życia konsumentów. i co z tego wynika dla promocji pstrągów Tomasz Kulikowski Styl życia konsumentów i co z tego wynika dla promocji pstrągów Tomasz Kulikowski Badania rynkowe w służbie obalania mitów Mit: dzieci i tak rodzą się głównie w rodzinach najuboższych, z najniższym wykształceniem

Bardziej szczegółowo

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek

Launch. przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów na rynek Z przyjemnością odpowiemy na wszystkie pytania. Prosimy o kontakt: e-mail: kontakt@mr-db.pl tel. +48 606 356 999 www.mr-db.pl MRDB Szkolenie otwarte: Launch przygotowanie i wprowadzanie nowych produktów

Bardziej szczegółowo

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH

MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH MARKETING USŁUG ZDROWOTNYCH Beata Nowotarska-Romaniak wydanie 3. zmienione Warszawa 2013 SPIS TREŚCI Wstęp... 7 Rozdział 1. Istota marketingu usług zdrowotnych... 11 1.1. System marketingu usług... 11

Bardziej szczegółowo

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców

dr Grzegorz Mazurek racjonalna reakcja konkurencji celowy zintegrowanym orientacji rynkowej zidentyfikowaniu i przewidywaniu potrzeb odbiorców Sprawy organizacyjne Literatura B. Żurawik, W. Żurawik: Marketing usług finansowych, PWN, Warszawa, 2001 M. Pluta-Olearnik: Marketing usług bankowych, PWE, Warszawa, 2001 Marketing na rynku usług finansowych

Bardziej szczegółowo

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Odpowiedzialny biznes to przede wszystkim uczciwe postępowanie raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Współcześnie coraz więcej mówi się na świecie

Bardziej szczegółowo

Otoczenie. Główne zjawiska

Otoczenie. Główne zjawiska Otoczenie Coraz bardziej rozległe (globalizacja, wzrost wymiany informacji) Różnorodne (wyspecjalizowane organizacje, specyficzne nisze rynkowe) Niestabilne (krótki cykl życia produktu, wzrost konkurencji,

Bardziej szczegółowo

MARKETING BANKOWY NA SERWISACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH MEDIA DLA CZŁOWIEKA CZY CZŁOWIEK DLA MEDIÓW

MARKETING BANKOWY NA SERWISACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH MEDIA DLA CZŁOWIEKA CZY CZŁOWIEK DLA MEDIÓW MARKETING BANKOWY NA SERWISACH SPOŁECZNOŚCIOWYCH MEDIA DLA CZŁOWIEKA CZY CZŁOWIEK DLA MEDIÓW Autorzy mgr Natalia Sławińska mgr inż. Jarosław Świdyński Doktoranci Uniwersytetu Warmińsko- Mazurskiego w Olsztynie.

Bardziej szczegółowo

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU

ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU ZACHOWANIA NABYWCÓW NA RYNKU PODSTAWOWE POJĘCIA (1) KLIENT osoba fizyczna lub instytucja występująca w charakterze partnera sprzedawcy w transakcjach kupna-sprzedaży; termin ten może być utożsamiany z

Bardziej szczegółowo

ISTOTA MARKETINGU - DEFINICJE (1)

ISTOTA MARKETINGU - DEFINICJE (1) ISTOTA MARKETINGU ISTOTA MARKETINGU - DEFINICJE (1) MARKETING - to proces kreowania wartości na rynku Klient kupuje to co stanowi dla niego wartość. Marketing ma stworzyć takie wartości (np. renomę marki,

Bardziej szczegółowo

Janusz Sierosławski UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ W 2015 r.

Janusz Sierosławski UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ W 2015 r. Janusz Sierosławski UŻYWANIE SUBSTANCJI PSYCHOAKTYWNYCH PRZEZ MŁODZIEŻ W 215 r. EUROPEJSKI PROGRAM BADAŃ ANKIETOWYCH W SZKOŁACH NA TEMAT UŻYWANIA ALKOHOLU I NARKOTYKÓW ESPAD Badanie zostało wykonane przez

Bardziej szczegółowo

Innowacje rynkowe Wykład 5. Podejmowanie decyzji zakupowych i społeczności internetowe

Innowacje rynkowe Wykład 5. Podejmowanie decyzji zakupowych i społeczności internetowe Innowacje rynkowe Wykład Podejmowanie decyzji zakupowych i społeczności internetowe Uwarunkowania zachowań konsumentów Makroekonomiczne Siła nabywcza główne czynniki zakupowe Słaby etnocentryzm Samoobsługa

Bardziej szczegółowo

Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim

Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim Alkohol- wzorce konsumpcji, postawy, zachowania i stereotypy w województwie świętokrzyskim W miesiącu listopadzie i grudniu 2005 r. na zlecenie Zarządu Województwa Świętokrzyskiego zostały przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

Marketing dr Grzegorz Mazurek

Marketing dr Grzegorz Mazurek Marketing dr Grzegorz Mazurek Orientacja rynkowa jako podstawa marketingu Orientacja przedsiębiorstwa określa co jest głównym przedmiotem uwagi i punktem wyjścia w kształtowaniu działalności przedsiębiorstwa.

Bardziej szczegółowo

FREE ARTICLE. www.research-pmr.com. Świadomość marki a lojalność konsumentów. Autor: Maciej Koniewski

FREE ARTICLE. www.research-pmr.com. Świadomość marki a lojalność konsumentów. Autor: Maciej Koniewski FREE ARTICLE Świadomość marki a lojalność konsumentów Autor: Maciej Koniewski Luty 2012 Świadomość marki to najniższy poziom znajomości marki. Jest to początek kontinuum znajomości marki, które rozciąga

Bardziej szczegółowo

PROCES GRUPOWY , Łódź Iwona Kania

PROCES GRUPOWY , Łódź Iwona Kania PROCES GRUPOWY 19.0.2011, Łódź Iwona Kania Człowiek jest istotą nastawioną na bycie z innymi i jego życie w większości wiąże się z grupami. Pierwszą grupą, z jaką się styka, i w której się rozwija, jest

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) jako narzędzie. podnoszenia konkurencyjności sektora MSP

Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) jako narzędzie. podnoszenia konkurencyjności sektora MSP Społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR) jako narzędzie podnoszenia konkurencyjności sektora MSP Dr Ewa Stawicka Mgr Marcin Ratajczak Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego Wydział Nauk Ekonomicznych Cel

Bardziej szczegółowo

Digital marketing for e-commerce: o mierzeniu efektywności w kontekście consumer journey

Digital marketing for e-commerce: o mierzeniu efektywności w kontekście consumer journey Digital marketing for e-commerce: o mierzeniu efektywności w kontekście consumer journey Digital Marketing Revolution 2015 www.gemius.com 2 Consumer Journey 3 Consumer Journey Channel 2 Channel 3 Channel1

Bardziej szczegółowo

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne

Podstawy Marketingu. Marketing zagadnienia wstępne Podstawy Marketingu Marketing zagadnienia wstępne Definicje marketingu: Marketing to zyskowne zaspokajanie potrzeb konsumentów /Kotler 1994/. Marketing to kombinacja czynników, które należy brać pod uwagę

Bardziej szczegółowo

Beauty 2016 Jak Polacy dbają o urodę?

Beauty 2016 Jak Polacy dbają o urodę? Beauty 2016 Jak Polacy dbają o urodę? Oferta sprzedaży raportu GfK 2016 Raport GfK Beauty 1 Z roku na rok jesteśmy coraz pewniejsi, że nasze samopoczucie i wyrażanie siebie nie zależą od tego, jak wyglądamy

Bardziej szczegółowo

Skuteczna komunikacja w organizacjach wielokulturowych

Skuteczna komunikacja w organizacjach wielokulturowych Skuteczna komunikacja w organizacjach wielokulturowych Cel warsztatów: kształtowanie postaw i umiejętności, sprzyjającym skutecznemu porozumiewaniu się z przedstawicielami odmiennych kultur, nabycie wiedzy

Bardziej szczegółowo

Czy Polscy konsumenci szukają i cenią polskie produkty? Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2012.

Czy Polscy konsumenci szukają i cenią polskie produkty? Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2012. Czy Polscy konsumenci szukają i cenią polskie produkty? Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2012. Spis treści Wstęp...3 Czy podczas zakupów szukacie Państwo informacji na temat kraju pochodzenia

Bardziej szczegółowo

Model postępowania konsumenta w procesie. produktów

Model postępowania konsumenta w procesie. produktów Model postępowania konsumenta w procesie definiowania kategorii produktów Dystrybucja detaliczna FMCG w Polsce 1995 0 hipermarketów 0 sklepów dyskontowych 1300 supermarketów Dystrybucja detaliczna FMCG

Bardziej szczegółowo

Oddolne projekty uczniów

Oddolne projekty uczniów Samorząd uczniowski jako doświadczenie aktywności obywatelskiej Oddolne projekty uczniów Olga Napiontek, Joanna Pietrasik projekt Szkolenie jest częścią projektu Samorząd uczniowski jako doświadczenie

Bardziej szczegółowo

Marketing-mix. Promocja. Co to promocja? Rola instrumentów promocji. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P

Marketing-mix. Promocja. Co to promocja? Rola instrumentów promocji. Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P Marketing-mix Promocja Klasyfikacja środków konkurencji wg McCarthy ego - 4 P PRODUKT (product) CENA (price) dr Grzegorz Mazurek DYSTRYBUCJA (place) PROMOCJA (promotion) 7 (P) (+ Process, Personnel, Physical

Bardziej szczegółowo

Polscy konsumenci a pochodzenie produktów. Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2013.

Polscy konsumenci a pochodzenie produktów. Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2013. Polscy konsumenci a pochodzenie produktów.. Spis treści Wstęp 3 1. Jak często sprawdzacie Państwo skład produktu na etykiecie? 4 2. Jak często sprawdzacie Państwo informację o kraju wytworzenia produktu

Bardziej szczegółowo

Forum Polityki Gospodarczej

Forum Polityki Gospodarczej Forum Polityki Gospodarczej Pozytywny wizerunek Śląska jako kluczowy element promocji gospodarczej regionu* Tadeusz Adamski Wydział Polityki Gospodarczej Urzędu Marszałkowskiego Katowice, 11 października

Bardziej szczegółowo

DLACZEGO WARTO KUPIĆ TEN RAPORT?

DLACZEGO WARTO KUPIĆ TEN RAPORT? DLACZEGO WARTO KUPIĆ TEN RAPORT? POZNAMY ZACHOWANIA KONSUMENTÓW W raporcie znaleźć można szczegółowe informacje na temat podejmowanych przez polskich konsumentów działań na rzecz środowiska i społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim.

Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Moja mała Ojczyzna Program ścieżki - edukacja regionalna - dziedzictwo kulturowe w regionie rawskim. Program szkoły zakłada wychowanie i przygotowanie człowieka do rozumienia otaczającego go świata. Człowiek

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS. Moduł (typ) przedmiotów: Liczba punktów ECTS za zaliczenie przedmiotu: 4

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS. Moduł (typ) przedmiotów: Liczba punktów ECTS za zaliczenie przedmiotu: 4 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

dr hab. Iwona Foryś Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Uniwersytet Szczeciński WYZWANIA

dr hab. Iwona Foryś Wydział Nauk Ekonomicznych i Zarządzania, Uniwersytet Szczeciński WYZWANIA WYZWANIA DLA POLSKIEGO POŚREDNIKA I ZARZĄDCY NIERUCHOMOŚCI W DOBIE GLOBALIZACJI I PRZEMIAN GOSPODARCZYCH Warszawa, 19 marzec 2012 1 Przesłanki wyboru tematu: Rynek nieruchomości jest rynkiem lokalnym ale

Bardziej szczegółowo

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q1 2016

CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q1 2016 CONSUMER CONFIDENCE WSKAŹNIK ZADOWOLENIA KONSUMENTÓW W POLSCE Q1 2016 Wskaźnik zadowolenia polskich konsumentów wyższy od europejskiej średniej, pierwszy raz od Q4 11 Po dwupunktowym spadku w Q4 15 wskaźnik

Bardziej szczegółowo

Odkrywanie magii marki w procesie budowania relacji z konsumentem

Odkrywanie magii marki w procesie budowania relacji z konsumentem Odkrywanie magii marki w procesie budowania relacji z konsumentem Autorzy: Wojciech Bortkiewicz (Polmos Lublin), Piotr Kwiatkowski, Adam Szymczak (Pentor RI) Picie po polsku Chińczyk i Anglik piją herbatę,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY

Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY Warszawa, grudzień 2012 BS/161/2012 CENY I ZAKUPY Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej ul. Żurawia

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW

Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II

Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II TEMATYKI SEMINARIÓW Zarządzanie Studia stacjonarne Stopień studiów: Iº Rok studiów: II Zapisy na seminarium: 18 lutego w godz. 13:15 Proponowane tematy (obszary) prac licencjackich: Prof. nadzw. dr hab.

Bardziej szczegółowo

r~ -r;.e2e~/. Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi

r~ -r;.e2e~/. Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi Główny Inspektor Farmaceutyczny Zofia U/z Warszawa, dni ma 06. OJ. ZO/Z v. GIF-P-L-076/ IJll/KP/12 Pani Elżbieta Piotrowska- Rutkowska Prezes, Okręgowej Rady Aptekarskiej w Łodzi ~ ~- Q,~ r~ -r;.e2e~/.

Bardziej szczegółowo

WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI

WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZOŚCI Program wychowawczy Mlodzieżowego Domu Kultury w Świdnicy im. Mieczyslawa Kozara- Sobódzkiego Do realizacji w latach 2012-2014 PROGRAM WYCHOWAWCZY WĘDRUJĄC RAZEM KU PRZYSZŁOŚCI

Bardziej szczegółowo

PSYCHOLOGIA KONSUMENTA

PSYCHOLOGIA KONSUMENTA Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej PSYCHOLOGIA KONSUMENTA Grażyna Wąsowicz Warszawa 2014 CZĘŚĆ I - WPROWADZENIE Zagadnienia Otoczenie konsumenta: ekonomiczne, społeczno-kulturowe i marketingowe Koncepcje

Bardziej szczegółowo

Podejmowanie decyzji konsumenckich przez dzieci

Podejmowanie decyzji konsumenckich przez dzieci Akademia Młodego Ekonomisty Podejmowanie decyzji konsumenckich przez dzieci Dr Ewa Tokajuk Uniwersytet w Białymstoku 26 listopada 2015 r. konsumpcja każde zaspokojenie ludzkich potrzeb decyzja postanowienie,

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Temat spotkania Marketing: relacje z klientami dr Kamila Peszko dr Urszula Chrąchol- Barczyk

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Temat spotkania Marketing: relacje z klientami dr Kamila Peszko dr Urszula Chrąchol- Barczyk Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Uniwersytet Szczeciński 31 marca 2016 r. Temat spotkania Marketing: relacje z klientami dr Kamila Peszko dr Urszula Chrąchol- Barczyk Marketing? Marketing wg Ph. Kotlera

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Grzywińska-Rąpca

Małgorzata Grzywińska-Rąpca zeszyty naukowe uniwersytetu szczecińskiego NR 874 studia informatica nr 37 2015 DOI:10.18276/si.2015.37-03 Małgorzata Grzywińska-Rąpca Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie CZYNNIKI SPOŁECZNO-DEMOGRAFICZNE

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk

Wprowadzenie do marketingu. mgr Jolanta Tkaczyk Wprowadzenie do marketingu mgr Jolanta Tkaczyk Czym marketing nie jest...czyli dwa błędne spojrzenia na marketing marketing to sprzedaż marketing to dział firmy Czym jest rynek? Rynek (ang. market) - ogół

Bardziej szczegółowo

Pozycja jednostki ICHOT w zakresie konkurencji ogólnopolskiej zdeterminowana jest siłą przyciągania miejsca, w tym przypadku miasta.

Pozycja jednostki ICHOT w zakresie konkurencji ogólnopolskiej zdeterminowana jest siłą przyciągania miejsca, w tym przypadku miasta. Pozycja jednostki ICHOT w zakresie konkurencji ogólnopolskiej zdeterminowana jest siłą przyciągania miejsca, w tym przypadku miasta. Czynnik ten ma szczególne znaczenie dla grupy turystów, którzy wybierając

Bardziej szczegółowo

Opracowanie produktów spoŝywczych. Podejście marketingowe - Earle Mary, Earle Richard, Anderson Allan. Spis treści. Przedmowa

Opracowanie produktów spoŝywczych. Podejście marketingowe - Earle Mary, Earle Richard, Anderson Allan. Spis treści. Przedmowa Opracowanie produktów spoŝywczych. Podejście marketingowe - Earle Mary, Earle Richard, Anderson Allan Spis treści Przedmowa Część I. Wprowadzenie 1. Kluczowe czynniki sukcesu lub niepowodzenia nowych produktów

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju

Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju Redakcja Robert Karaszewski Anna Paluszek Spis treści Wstęp Janina Ochojska... 7 Robert Karaszewski... 11 I. Pierwsze refleksje Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Prof. dr hab. Ewa Malinowska mgr Emilia Garncarek mgr Krystyna Dzwonkowska-Godula. Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki

Prof. dr hab. Ewa Malinowska mgr Emilia Garncarek mgr Krystyna Dzwonkowska-Godula. Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki Prof. dr hab. Ewa Malinowska mgr Emilia Garncarek mgr Krystyna Dzwonkowska-Godula Instytut Socjologii Uniwersytet Łódzki Kapitał ludzki kobiet i mężczyzn wybrane aspekty: Zdrowie Wygląd Kapitał społeczny

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/146/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW

Warszawa, październik 2013 BS/146/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Warszawa, październik 2013 BS/146/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku

Bardziej szczegółowo

BRAND TRACKER. Przykładowe wyniki badania wizerunku marki sieci sklepów obuwniczych. Inquiry sp. z o.o.

BRAND TRACKER. Przykładowe wyniki badania wizerunku marki sieci sklepów obuwniczych. Inquiry sp. z o.o. BRAND TRACKER Przykładowe wyniki badania wizerunku marki sieci sklepów obuwniczych Inquiry sp. z o.o. O INQUIRY Od ponad 10 lat prowadzimy badania konsumenckie dla sieci detalicznych i centrów handlowych.

Bardziej szczegółowo

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT

POSTAW NA ROZWÓJ! 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT 19.05.2011 KONFERENCJA PODSUMOWUJĄCA PROJEKT POSTAW NA ROZWÓJ! Kampania informacyjno promocyjna oraz doradztwo dla osób dorosłych w zakresie kształcenia ustawicznego edycja 2 Projekt współfinansowany przez

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną

Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu Wydział Ekonomii, Zarządzania i Turystyki Katedra Marketingu i Zarządzania Gospodarką Turystyczną dr Izabela Michalska-Dudek MARKETING Program zajęć Konsultacje: piątki

Bardziej szczegółowo

Metody badań marketingowych

Metody badań marketingowych Metody badań marketingowych Prof. dr hab. Krzysztof Opolski Dr Jarosław Górski Program zajęć 1. Marketing w praktyce od marketingu neandertalskiego do marketingu strategicznego 2. Obszary badań marketingowych

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z wiedzy o społeczeństwie w klasie II. Semestr I. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który:

Kryteria oceniania z wiedzy o społeczeństwie w klasie II. Semestr I. Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: Kryteria oceniania z wiedzy o społeczeństwie w klasie II Semestr I Wymienia główne źródła, z których można czerpać informacje na tematy związane z życiem publicznym. Wyjaśnia, co to jest samorząd szkolny.

Bardziej szczegółowo

Rola internetu w zakupach artykułów spożywczych

Rola internetu w zakupach artykułów spożywczych Warszawa, 14 września 2010 r. Informacja prasowa IAB Polska Rola internetu w zakupach artykułów spożywczych Wyniki badania przeprowadzonego dla IAB przez PBI wskazują, że internauci aktywnie interesują

Bardziej szczegółowo

1. Organizacje pozarządowe w gospodarce rynkowej... 11

1. Organizacje pozarządowe w gospodarce rynkowej... 11 Spis treści Wstęp... 7 1. Organizacje pozarządowe w gospodarce rynkowej... 11 1.1. Interdyscyplinarność badań naukowych organizacji pozarządowych... 11 1.2. Cechy i funkcje organizacji pozarządowych...

Bardziej szczegółowo

Piwa najczęściej spożywanym rodzajem napojów alkoholowych w Polsce (2007) Z badań Centrum Badań Marketingowych INDICATOR, opublikowanych w Rynach

Piwa najczęściej spożywanym rodzajem napojów alkoholowych w Polsce (2007) Z badań Centrum Badań Marketingowych INDICATOR, opublikowanych w Rynach Piwa najczęściej spożywanym rodzajem napojów alkoholowych w Polsce (2007) Z badań Centrum Badań Marketingowych INDICATOR, opublikowanych w Rynach Alkoholowych 1 czerwca 2007 r., wynika, że trzy czwarte

Bardziej szczegółowo

Test inteligencji emocjonalnej. Katarzyna Thomas

Test inteligencji emocjonalnej. Katarzyna Thomas Test inteligencji emocjonalnej Wykresy i liczby 2013-08-01 Poufne Normy: Poland 2010 Niniejszy raport zawiera informacje i wskazówki pomocne przy rozwijaniu wiedzy i świadomości dotyczącej inteligencji

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE MARKI W PROMOCJI TURYSTYCZNEJ POLSKI. Jawor, 17 września 2011

ZNACZENIE MARKI W PROMOCJI TURYSTYCZNEJ POLSKI. Jawor, 17 września 2011 ZNACZENIE MARKI W PROMOCJI TURYSTYCZNEJ POLSKI Jawor, 17 września 2011 Marka jako pojęcie nazwa pojęcie znak symbol rysunek Kombinacja cech materialnych (funkcjonalnych) i niematerialnych, generowanych

Bardziej szczegółowo

Relacja z sesji plenarnej Komitetu Nauk o Finansach PAN

Relacja z sesji plenarnej Komitetu Nauk o Finansach PAN prof. dr hab. Małgorzata Zaleska Szkoła Główna Handlowa Relacja z sesji plenarnej Komitetu Nauk o Finansach PAN W ramach konferencji Katedr Finansowych Nauka finansów dla rozwoju gospodarczego i społecznego,

Bardziej szczegółowo

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix

Generated by Foxit PDF Creator Foxit Software http://www.foxitsoftware.com For evaluation only. Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena jako element marketingu mix Cena to pieniądze lub inne środki wymienialne na własność lub użytkowanie produktu lub usługi Dla konsumenta cena to wyznacznik wartości

Bardziej szczegółowo

PREFERENCJE KONSUMENTÓW W ZAKRESIE WYBORU OPAKOWAŃ DO TŁUSZCZÓW ROŚLINNYCH

PREFERENCJE KONSUMENTÓW W ZAKRESIE WYBORU OPAKOWAŃ DO TŁUSZCZÓW ROŚLINNYCH Joanna Białek, Elżbieta Kondratowicz-Pietruszka Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie PREFERENCJE KONSUMENTÓW W ZAKRESIE WYBORU OPAKOWAŃ DO TŁUSZCZÓW ROŚLINNYCH Polski rynek produktów tłuszczowych należy

Bardziej szczegółowo

Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania.

Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w Polsce w 2012 r. Raport z badania. Spożycie alkoholu w wybranych krajach UE* Portugalia Włochy Węgry Średnia UE 58% 42% 61% 39% 65% 35% 24% Holandia Szwecja Dania 76% 12% 10% 7% 88% 90% 93% Pijący Abstynenci *źródło: dane z badania Eurobarometr

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011 ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY GEOGRAFIA, ROK AKADEMICKI 2010/2011 SPECJALNOŚĆ: TURYSTYKA 1. Przedstaw problemy z zagospodarowaniem turystycznym i rekreacyjnym obszarów chronionych przedstaw turystykę

Bardziej szczegółowo

PRODUKT W MARKETINGU MIX

PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT W MARKETINGU MIX PRODUKT Towar, usługa lub pomysł zawierający określony zestaw materialnych i niematerialnych cech, które zaspakajają potrzeby klientów, otrzymywany w zamian za pieniądze lub inną

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny. Znajdź rozwiązanie-nie pij

Program profilaktyczny. Znajdź rozwiązanie-nie pij Program profilaktyczny Znajdź rozwiązanie-nie pij Dla uczniów klas trzecich Gimnazjum nr 1 w Myślenicach 2011/2012 SPIS TRESCI 1. Podstawa prawna programu... 2. Założenia Programu i określenie problemu

Bardziej szczegółowo

Sytuacja na rynku mieszkaniowym w Polsce 2007 stan obecny i prognozy

Sytuacja na rynku mieszkaniowym w Polsce 2007 stan obecny i prognozy - SMART INVESTMENTS - Sytuacja na rynku mieszkaniowym w Polsce 2007 stan obecny i prognozy - wrzesień 2007 - Plac Defilad 1 00-901 Warszawa POLSKA Tel. +48 22 656 63 00 Fax. +48 22 656 63 20 E-mail: biuro@ceeproperty.pl

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: ZARZĄDZANIE STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Zarządzanie pytania podstawowe 1. Funkcje zarządzania 2. Otoczenie organizacji

Bardziej szczegółowo

Uzasadnienie wyboru tematu

Uzasadnienie wyboru tematu KSZTAŁTOWANIE TOWANIE INNOWACYJNEJ KULTURY ORGANIZACYJNEJ W PUBLICZNYCH SZPITALACH Koncepcja rozprawy habilitacyjnej dr Joanna Jończyk Uzasadnienie wyboru tematu 1. Aktualność i znaczenie problematyki

Bardziej szczegółowo

Kampania Piłeś? Nie jedź! 2009 Wyniki badania ewaluacyjnego

Kampania Piłeś? Nie jedź! 2009 Wyniki badania ewaluacyjnego Kampania Piłeś? Nie jedź! 2009 Wyniki badania ewaluacyjnego Warszawa, 26 1 luty stycznia 2010r. 2009 r. Metodologia badania Metodologia PAPI - Paper and Pencil Interview Badanie zostało przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

Efekt ROPO Jak obecność online wpływa na wzrost sprzedaży offline Wyniki badania marketingowego. Patronat branżowy

Efekt ROPO Jak obecność online wpływa na wzrost sprzedaży offline Wyniki badania marketingowego. Patronat branżowy Efekt ROPO Jak obecność online wpływa na wzrost sprzedaży offline Wyniki badania marketingowego Patronat branżowy Efekt ROPO Efekt ROPO (ang. Research Online Purchase Offline) polega na realizowaniu przez

Bardziej szczegółowo

Zwyczaje zakupowe prezentów świątecznych 2016

Zwyczaje zakupowe prezentów świątecznych 2016 Zwyczaje zakupowe prezentów świątecznych 2016 - planowanie zakupu, powody wyboru, rodzaje produktów - Fundacja na rzecz reputacji marki Premium Brand ul. Asfaltowa 4/4 02-527 Warszawa tel.: 22 392 06 20

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA MARKETINGU

KONCEPCJA MARKETINGU KONCEPCJA MARKETINGU Marketing to: Uświadamianie klientom, że potrzebują pewnych rzeczy Zyskowne zaspokajanie potrzeb Sprzedawanie rzeczy niepotrzebnych Uświadamianie potencjalnym klientom sensu podejmowanych

Bardziej szczegółowo

Czynniki wpływające na wybór studiów technicznych przez kobiety

Czynniki wpływające na wybór studiów technicznych przez kobiety Ireneusz ZAWŁOCKI, Krzysztof NIEWIADOMSKI, Ewa NIEROBA Politechnika Częstochowska, Polska Czynniki wpływające na wybór studiów technicznych przez kobiety Wprowadzenie W roku 2006, jak podaje Bank Danych

Bardziej szczegółowo