PODSTAWY TEORETYCZNE PUBLICZNYCH ROLNICZYCH ORGANIZACJI DORADCZYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PODSTAWY TEORETYCZNE PUBLICZNYCH ROLNICZYCH ORGANIZACJI DORADCZYCH"

Transkrypt

1 CENTRUM DORADZTWA ROLNICZEGO W BRWINOWIE ODDZIA W POZNANIU Wenancjusz Kujawi ski PODSTAWY TEORETYCZNE DZIA ALNO CI INFORMACYJNEJ PUBLICZNYCH ROLNICZYCH ORGANIZACJI DORADCZYCH Pozna

2 Wydawca: Centrum Doradztwa Rolniczego Oddzia w Poznaniu Pozna, ul. Winogrady 63 tel , fax: Recenzent: prof. dr hab. S awomir Zawisza ISBN Opracowanie redakcyjne i korekta: Anna K szycka Projekt ok adki: Alicja Zygmanowska Copyright by Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Oddzia w Poznaniu 2008 Druk: Centrum Doradztwa Rolniczego Oddzia w Poznaniu Zlecenie nr 21/2008. Nak ad: 1000 egz 2

3 Spis tre ci Wprowadzenie 5 I. Nauki wspieraj ce praktyk intencjonalnie prowadzonej dzia alno ci informacyjnej 7 II. Informacja, jej cechy, rodzaje i ród a Infologiczne i zarz dcze rozumienie terminów: dane, informacja, wiedza Uj cie infologiczne Uj cie zarz dcze Jednolite rozumienie terminu informacja oraz innych z ni zwi zanych Cechy informacji Rodzaje informacji ród a informacji 27 III. Proces informacyjny i jego fazy 31 IV. Istota dzia alno ci informacyjnej w publicznej rolniczej organizacji doradczej Cel i zadania dzia alno ci informacyjnej Przedmiot dzia alno ci informacyjnej Podmioty dzia alno ci informacyjnej Funkcja i zasady prowadzenia dzia alno ci informacyjnej Potrzeby informacyjne rolników-przedsi biorców i ich rozpoznawanie Metody i techniki badania potrzeb informacyjnych rolników Kwestionariusz jako narz dzie badawcze Metody wyszukiwania i udost pniania informacji Metody wyszukiwania informacji 63 3

4 PODSTAWY TEORETYCZNE DZIA ALNO CI INFORMACYJNEJ 6.2. Metody udost pniania informacji Bariery informacyjne 75 V. Podej cie marketingowe do dzia alno ci informacyjnej WODR Poj cie rynku informacyjnego Elementy rynku informacyjnego publicznych rolniczych organizacji doradczych Marketing-mix w dzia aniach informacyjnych WODR 84 VI. Praktyczna strona dzia alno ci informacyjnej WODR wiadczenie us ug informacyjnych Us ugowe dostarczanie informacji Us ugowe zapewnianie dost pu do zasobów informacyjnych Udost pnianie wyrobów informacyjnych Proces wydawniczy i jego etapy Udost pnianie wyrobów informacyjnych WODR 115 VII. System Informacyjnego Wspierania Rolników Istota Systemu Informacyjnego Wspierania Rolników Narz dzia i rodki informatyczne SIWR 127 Zako czenie 137 Literatura 139 Spis ilustracji i tabel 145 4

5 Wprowadzenie Od 1989 r. gospodarstwa rolne w Polsce funkcjonuj w warunkach gospodarki rynkowej, dlatego ich w ciciele (decydenci) musz by wiadomi roli informacji jako narz dzia prowadz cego do osi gni cia i utrzymania przewagi konkurencyjnej. Przewaga konkurencyjna to osi gni cie przez dane gospodarstwo rolne nadrz dnej pozycji wobec innych gospodarstw, oferuj cych na rynku te same produkty. Jest ona relatywn miar funkcjonowania gospodarstwa na rynku - pozwala na zaoferowanie klientowi produktów odpowiadaj cych jego oczekiwaniom ale o wy szej jako ci i ni szej cenie w porównaniu do produktów konkurencji. I tak przewaga konkurencyjna - jako ciowa, obejmuje dzia ania rolnika oraz instrumenty marketingowe, które mog ulega zmianom jako ciowym tj. produkt, jego opakowanie i dystrybucja. Poprzez nadanie tym instrumentom wy szej jako ci ni konkurenci oraz dostosowanie jej do preferencji nabywców, gospodarstwo rolne mo e uzyska przewag jako ciow. Podstaw do osi gni cia przewagi cenowej przez dane gospodarstwo rolne s te instrumenty marketingu i dzia ania marketingowe rolnika, które bezpo rednio wi si z materialnym zainteresowaniem nabywców. Je li gospodarstwo rolne osi gnie jako ciow przewag konkurencyjn, to tym samym zwi ksza sobie swobod w dziedzinie operowania cenami oraz innymi instrumentami zwi zanymi z materialnymi zainteresowaniami nabywców. Gospodarstwo rolne, po osi gni ciu przewagi konkurencyjnej, mo e d do powi kszenia jej wielko ci. Wraz ze wzrostem przewagi zwi ksza si bowiem stopie jego niezale no ci w dziedzinie operowania instrumentami, których zmiany sprzyjaj powi kszaniu efektów dzia ania rolnika na rynku. Dzia alno informacyjna, obok doradczej, kszta ceniowej i innowacyjnej, stanowi wa pozycj w ofercie niematerialnego wspierania rolników zrz dzaj cych w asnymi gospodarstwami rolnymi. Przypomn tu, e zgodnie z wdra an w publicznych rolniczych organizacjach doradczych metodyk doradztwa rolniczego, dzia ania doradcze tych organizacji wyra aj si we wspó dzia aniu doradcy rolniczego z jego rolniczym partnerem, zmierzaj cym do rozwi zania problemów zawodowych partnera oraz pozwalaj cym przygotowa go do podejmowania skutecznych dzia zapobiegaj cych niepowodzeniom w pracy a tak e nabycia zdolno ci samodzielnego rozpoznawania i rozwi zywania swoich problemów. Dzia ania kszta ceniowe - w prowadzonym doskonaleniu i szkoleniu zawodowym rolników w celu sta ego podwy szania ich kompetencji zawodowych. Dzia ania innowacyjne - ównie w realizacji ostatniego etapu procesu innowacyjnego zwanego upowszechnianiem innowacji rolniczych (czyli sterowanego przez rolnicz 5

6 PODSTAWY TEORETYCZNE DZIA ALNO CI INFORMACYJNEJ jednostk doradcz przekazu innowacji od ród a ich powstania do miejsca pe nego zastosowania). 1 W swej ksi ce Metodyka i organizacja doradztwa rolniczego [2002 i 2008] szczegó owo omawiam dzia alno doradcz, w innej Przewodnik metodyczny dla doradców rolniczych. Kszta cenie i uczenie si doros ych [2007 i 2008] - dzia alno kszta ceniow. Kilkana cie lat wcze niej prof. Zygmunt Przychodze w pracy Zarys innowatyki rolniczej [1991] w sposób wyczerpuj cy przybli rodowisku doradców rolniczych w Polsce dzia alno innowacyjn. Nale y tu doda, e przedstawione w niej tre ci s spójne z tymi, jakie wyst puj w obu moich wymienionych wcze niej pozycjach. 2 Poniewa publiczna rolnicza organizacja doradcza nie dysponuje dot d ci le dostosowanymi do jej charakteru podstawami teoretycznymi dla prowadzenia w asnej dzia alno ci informacyjnej, autor podj si próby ich opracowania i przedstawienia w przedmiotowej pracy. 3 1 Na pe dzia alno innowacyjn sk ada si ca okszta t dzia naukowych, technologicznych, organizacyjnych, finansowych i handlowych, które prowadz do wdra ania i upowszechniania nowych lub udoskonalonych produktów czy procesów. 2 Ponadto na przestrzeni ostatnich 20 lat m.in. problematyk t zajmowali si zwi zani ze rodowiskiem polskiego doradztwa rolniczego: prof. dr hab. Izabella Sikorska-Wolak, prof. dr hab. Stanis aw D bowski, prof. dr hab. S awomir Zawisza. 3 W przedmiotowej pracy terminem publiczne rolnicze organizacje doradcze okre la si sie Wojewódzkich O rodków Doradztwa Rolniczego (WODR), które stanowi cz publicznego sektora gospodarki. (Sektor ten zajmuje si dostarczaniem okre lonych wyrobów oraz us ug dla pa stwa i obywateli a tworz go wszystkie jednostki organizacyjne, w których w asno Skarbu Pa stwa lub samorz du ma udzia wi kszy ni 50%.) Aktualnie (stan na r.) s to pa stwowe jednostki organizacyjne posiadaj ce osobowo prawn, opieraj ce sw dzia alno g ównie na doradztwie rolniczym, ale tak e dzia aniach kszta ceniowych, informacyjnych oraz upowszechnieniowych. Powsta y w 1991 r. (pod nazw O rodki Doradztwa Rolniczego - ODR) w miejsce istniej cych dot d w ka dym z ówczesnych 49 województw Wojewódzkich O rodków Post pu Rolniczego - WOPR, których dzia alno koncentrowa a si g ównie na wdro eniach i upowszechnieniach innowacji rolniczych. W 1998 r. w zwi zku z dokonan reform administracyjn kraju, o rodki doradztwa rolniczego dostosowa y swoj struktur terytorialn do struktury nowych województw. Aktualny stan prawny WODR reguluje Ustawa z dnia 22 pa dziernika 2004 r. o jednostkach doradztwa rolniczego [Dz. U. z 2004 r. Nr 251, poz. 2507]. 6

7 I. Nauki wspieraj ce praktyk intencjonalnie prowadzonej dzia alno ci informacyjnej Naukami, których osi gni cia mog stanowi w ciw podstaw dla intencjonalnego uprawiania dzia alno ci informacyjnej w publicznych rolniczych organizacjach doradczych s przede wszystkim ekonomika informacji, informacja naukowa oraz infobrokerstwo a tak e kilka innych jak np. kognitywistyka, statystyka, teoria informacji, informatyka, technologia informacyjna. Wg J. Ole skiego ekonomika informacji jako ekonomika szczegó owa dostarcza naukowych podstaw, metod i narz dzi badania, modelowania oraz tworzenia informacji, zasobów, procesów i systemów informacyjnych. ci lej za ekonomika informacji zajmuje si zarówno mikroekonomicznymi, jak i makroekonomicznymi problemami i aspektami informacji, procesów oraz systemów informacyjnych. W aspekcie mikroekonomicznym wypracowuje metody, za pomoc których bada zachowanie si podmiotów spo ecznych oraz gospodarczych jako uczestników procesów i systemów informacyjnych. W aspekcie makroekonomicznym poszukuje prawid owo ci pozwalaj cych na zdefiniowanie specyfiki informacji jako kategorii makroekonomicznej, rynku informacyjnego i sektora informacyjnego w gospodarce narodowej i w skali globalnej. Ekonomika informacji korzysta z ogólnych metod nauk ekonomicznych oraz wypracowanej przez nie aparatury poj ciowej. W szczególno ci wykorzystuje te modele systemów, podmiotów i procesów ekonomicznych opracowane w ramach innych nauk ekonomicznych, które mog by pomocne do analizy i syntezy zjawisk informacyjnych. Ekonomika informacji proponuje te w asne specyficzne metody oraz narz dzia identyfikacji, klasyfikacji i modelowania zjawisk ekonomicznych w gospodarce. Do wypracowania w asnych metod i narz dzi badawczych ekonomika informacji wykorzystuje dorobek innych dyscyplin naukowych, takich jak logika, a zw aszcza jej sk adowa - semiotyka 4, teoria informacji, nauki organizacji i zarz dzania, socjologia, psychologia, informatyka, prasoznawstwo, nauki prawnicze, ale równie dorobek ekonomik szczegó owych w zakresie informacyjnych aspektów poszczególnych bran. Ponadto korzysta te z naukowych uogólnie, praktycznych do wiadcze i obserwacji. 4 Semiotyka (od greckiego semeiotikòs - dotycz cy znaku) albo semiologia, zwana tak e ogóln teori znaków, to ogólna, formalna (czyli logiczna) teoria j zyka rozumianego jako system znakowy. Zajmuje si j zykiem w aspekcie jego racjonalno ci i sprawno ci w aktach poznania i komunikowania. Semiotyka dzieli si na trzy dziedziny: semantyk, syntaktyk i pragmatyk. 7

8 PODSTAWY TEORETYCZNE DZIA ALNO CI INFORMACYJNEJ Ekonomika informacji korzysta tak e z obserwacji oraz z funkcjonowania rodków masowego przekazu, praktyki podmiotów dzia aj cych w dziedzinie marketingu i reklamy, jak równie z praktycznych do wiadcze stosowania nowoczesnych technologii w procesach i systemach informacyjnych [Ole ski 2001, s. 22]. Informacja naukowa lub inaczej informatologia - to dziedzina wiedzy obejmuj ca ca okszta t zagadnie teoretycznych i praktycznych zwi zanych z dzia alno ci informacyjn. Obejmuje mi dzy innymi ró ne metody wyszukiwania informacji (np. metoda wyszukiwarki internetowej i metoda katalogu bibliotecznego), ró ne metody organizacji zbiorów informacji (np. metody organizacji informacji w bazach danych 5, i metody klasyfikacji dokumentów) ró ne sposoby opracowywania informacji (np. metody streszczania informacji) czy te ró ne metody i/lub techniki interpretacji informacji a tak e problemy zwi zane z t interpretacj (np. informatywno i rozwlek wypowiedzi, metody dezinformacji lub ukrywania informacji, dzia anie informacji na pod wiadomo ). Obecnie najdynamiczniej rozwijaj si metody i/lub techniki zwi zane z multimediami i wyszukiwaniem informacji w Internecie 6. Informatologia powi zana jest z bibliotekoznawstwem, archiwoznawstwem, teori systemów, nauk o organizacji i kierowaniu oraz wieloma innymi dziedzinami maj cymi znaczenie dla jej teoretycznych i praktycznych podstaw. Badania w zakresie informacji naukowej s prowadzone w Polsce w szko ach wy szych, instytucjach badawczych i o rodkach informacji. Za dzia alno informacyjn w pionie nauk podstawowych jest odpowiedzialny O rodek Informacji Naukowej PAN (OIN PAN). 7 Aleksander Radwa ski uwa a, e osobom zaanga owanym w rozwój Informacji naukowej nie uda o si utworzy ani spójnego systemu za, ani spójnej metodologii tej dyscypliny naukowej. Równie w sferze dzia alno ci praktycznej nie obserwuje si prze omu zwi zanego z jej rozwojem. Wszystko zmieni o si natomiast za spraw technologii - st d akcentowana ró nica pomi dzy IT (Information Technology), a IS (Information Science) 8 [Radwa ski 2004]. 5 Baza danych, to uporz dkowany zbiór informacji z pewnej dziedziny, utworzony w sposób atwiaj cy dost p do danych i pos ugiwanie si nimi za pomoc okre lonych polece. Baza danych sk ada si z rekordów, a one z pól. Np. je eli ka dy rekord danej bazy zawiera informacj dotycz pojedynczej osoby - nazwisko, imi, adres, numer telefonu, to ka da sk adaj ca si na t informacj dana znajduje si w oddzielnym polu (pole nazwiska, pole imienia itd.) 6 Internet - ogólno wiatowa sie komputerowa pozwalaj ca na dost p do nieograniczonej ilo ci informacji, zawartych na komputerach podpi tych do sieci. Ka dy u ytkownik, który posiada odpowiedni sprz t, komputer z modemem, telefon komórkowy, przystawk do telewizora oraz odpowiednie oprogramowanie, mo e si do niej pod czy. 7 Patrz: Internetowa Encyklopedia PWN (online ) [http://encyklopedia.wp.pl/]. 8 IT to powszechny skrót dla terminu technologia informacyjna, natomiast IS dla terminu informacja naukowa. 8

9 NAUKI WSPIERAJ CE PRAKTYK Nale y te doda, e autor ten uwa a termin informacja naukowa za niew ciwy i proponuje go zast pi innym nauka o informacji, co jest zgodne z angielskim terminem Information Science. Przymiotnik naukowa sugeruje bowiem ograniczanie pola badawczego do informacji wytworzonej w toku dzia alno ci naukowej lub opracowanej metodami naukowymi, czyli do informacji o nauce i dla nauki. Kierunki bada informacji naukowej: etyka informacji, filozoficzne zagadnienia informacji, informacja a teoria chaosu, informacja a demokracja, informetria, Internet, ocena jako ci informacji, prawna ochrona informacji, spo ecze stwo informacyjne, teoria wyszukiwania, webometria. Infobrokerstwo to nowa, tworz ca si dopiero nauka o interdyscyplinarnym charakterze. Korzysta z osi gni tych dyscyplin naukowych, które zajmuj si danymi, informacj i wiedz, tj. przede wszystkim z informacji naukowej, naukoznawstwa, socjologii, psychologii, filozofii, komunikacji spo ecznej oraz informatyki. Oprócz tego sk adaj si na ni praktyczne do wiadczenia zwi zane z autoryzacj, pozyskiwaniem i udost pnianiem informacji oraz wiedzy. W specyficznym dla siebie, interdyscyplinarnym podej ciu traktuje przedmiot swojego zainteresowania mo liwie jak najbardziej wszechstronnie, odpowiadaj c na pytania o poznawcze oraz praktyczne uwarunkowania procesów technologii tre ci. Infobrokerstwo ma ju za sob pierwsze próby identyfikacji metodologicznej i naukoznawczej. Kognitywistyka (cognitive science) inaczej nauka o poznaniu i komunikacji spo ecznej to interdyscyplinarna dyscyplina, której kluczowymi kategoriami s poznanie, informacja i komunikacja. Kategorie te le u podstaw rozumienia wspó czesnego wiata, naszego miejsca w tym wiecie, a jednocze nie stanowi podstaw skutecznego dzia ania. Kognitywistyka zajmuje si badaniem oraz wyja nianiem m. in. takich procesów mentalnych jak: percepcja, reprezentacja, emocje, wiadomo, pami, rozumowanie, mowa i komunikacja. Korzystaj c z osi gni wielu dyscyplin naukowych takich jak psychologia, biologia, filozofia, informatyka, teorie sztucznej inteligencji, j zykoznawstwo, logika, lingwistyka, socjologia, antropologia i innych, kognitywistyka wypracowa a asne metody, za pomoc których stara si rozwi zywa zagadki umys u, inteligencji i wiadomo ci. Poszukuje odpowiedzi na pytanie o to jakie mechanizmy - biologiczne, obliczeniowe b inne - stanowi podstaw inteligencji, pyta o rol rodowiska - od fizycznego, poprzez biologiczne, po kulturowe i spo eczne - w kszta towaniu procesów poznawczych, analizuje funkcje j zyka jako no nika informacji oraz narz dzia komunikowania. 9

10 PODSTAWY TEORETYCZNE DZIA ALNO CI INFORMACYJNEJ Z uwagi na swój interdyscyplinarny charakter kognitywistyka, analizuje problemy z wielu ró nych perspektyw i pos uguje si znacznie wi ksz liczb metod ni pojedyncze nauki z których osi gni korzysta. Dla kongwistów stanowi to wystarczaj cy powód do twierdzenia, e jest to nauka samodzielna, ró na od wymienionych wcze niej dyscyplin. Statystyka to nauka, która systematyzuje metody pozyskiwania, prezentacji, a przede wszystkim analizy danych opisuj cych, wyja niaj cych oraz przewiduj cych zjawiska masowe 9 [Ferguson, Takane 2004]. Statystyka jako samodzielna dyscyplina naukowa zajmuje si tworzeniem, systematyzacj i rozwijaniem narz dzi do analizy du ych zbiorów liczbowych o ró nym charakterze. Zbiory te s efektem systematycznych obserwacji prowadzonych przez badaczy w interesuj cej ich dziedzinie. Z tego powodu statystyk mo na uzna za nauk ebn wzgl dem innych dyscyplin naukowych. Poniewa ze statystyki korzystaj m.in. ekonomi ci, fizycy, chemicy, medycy i rolnicy, to udzia statystyki w tych ga ziach sprawia, e mamy statystyk ekonomiczn, fizyczn, chemiczn, medyczn, rolnicz itd. Te ga ziowe statystyki opracowuj zasady techniki dochodze statystycznych oraz przystosowuj metody, które dostarcza teoria statystyki do analizy zjawisk badanych w danej dziedzinie, z zachowaniem przedmiotowej specyfiki bada. Statystyka, z uwagi na najbardziej ogólne kryterium funkcji, dzieli si na dwa podstawowe dzia y: Statystyk opisow - pozwalaj opisa dan zbiorowo (prób lub populacj ) pod wzgl dem wybranych cech. Zbiorowo ta (statystyczna) musi by jednoznacznie okre lona i wyodr bniona oraz wzgl dnie jednorodna. Metody wnioskowania statystycznego - pozwalaj ce na weryfikacj hipotez w oparciu o dane empiryczne. O ile statystyka opisowa pozwala jedynie na spe nienie funkcji deskryptywnej, o tyle wnioskowanie statystyczne pozwala na wyja nianie i przewidywanie (przynajmniej w pewnym stopniu), przez co w wielu dziedzinach wiedzy jest znacznie wy ej cenione. Teoria informacji to dzia matematyki usytuowany na pograniczu statystyki i informatyki. Jego twórc by matematyk i in ynier ameryka ski Claude E. Shannon. Najwa niejszymi zagadnieniami, które podejmuje teoria informacji s kodowanie i kompresja danych. Teoria informacji wypracowa a kilka wa nych wzorów, w tym na dolne oszacowanie wspó czynnika kompresji danych oraz maksymaln przepustowo niepewnego kana u komunikacyjnego, którym przesy ane s dane 10. Ten drugi wzór 9 Zjawiska masowe, to te zjawiska, które badane w du ej liczbie przypadków wskazuj ciw sobie prawid owo. 10 Dane te s z pewnym prawdopodobie stwem zniekszta cane. 10

11 NAUKI WSPIERAJ CE PRAKTYK pozwala oszacowa ile maksymalnie informacji (bez przek ama ) mo na takim kana em przes. W teorii informacji Claude'a E. Shannona, informacja jest mierzona jako prawdopodobie stwo zaj cia zdarzenia. Zdarzenia mniej prawdopodobne daj wi cej informacji. Natomiast im mniejsze jest prawdopodobie stwo wyst pienia komunikatu tym wi cej informacji zawiera ten komunikat 11. Podej cie to pomija znaczenie (semantyk ), jakie niesie komunikat, a skupia si jedynie na jego sk adni (syntaktyce). Dwoma najwa niejszymi terminami w teorii informacji s bit i entropia. Bit (z ang. binary digit) to najmniejsza ilo informacji potrzebna do okre lenia (zakodowania), który z dwóch równie prawdopodobnych stanów przyj uk ad. Natomiast entropia to najmniejsza rednia ilo informacji potrzebna do zakodowania faktu zaj cia zdarzenia ze zbioru zdarze o danych prawdopodobie stwach. Entropi mo na wyrazi nast puj cym wzorem: H n i 1 p i log 2 p i gdzie p to prawdopodobie stwo zaj cia zdarzenia i. 12 i Informatyka (ang. computer science, computing science, information technology, informatics) to nauka zajmuj ca si projektowaniem, realizacj, ocenianiem, zastosowaniami i konserwacj systemów przetwarzania informacji z uwzgl dnieniem aspektów sprz towych, programowych, organizacyjnych i ludzkich wraz z implikacjami przemys owymi, handlowymi, publicznymi i politycznymi. Pierwotnie b c cz ci matematyki, rozwin a si do osobnej dyscypliny nauki, pozostaj cej jednak nadal w cis ym zwi zku z matematyk, która dostarcza jej podstaw teoretycznych przetwarzania informacji. Informatyk mo na podzieli na dwie g ówne dziedziny. Pierwsza z nich - analiza - obejmuje analizowanie informacji przep ywaj cych w wiecie rzeczywistym. Druga - tworzenie i wykorzystywanie systemów s cych do przetwarzania informacji - obejmuje projektowanie systemów informatycznych, programowanie oraz korzystanie z tych systemów. 11 Komunikat k, którego prawdopodobie stwo wyst pienia wynosi p, zawiera 1 h k log 2 p jednostek informacji, gdzie p k - prawdopodobie stwo wyst pienia komunikatu k. 12 Patrz C. Shannon [1948, t. 27, s ]. k 11

12 PODSTAWY TEORETYCZNE DZIA ALNO CI INFORMACYJNEJ Technologia informacyjna, IT (akronim od ang. Information Technology) - dziedzina wiedzy obejmuj ca informatyk (w cznie ze sprz tem komputerowym oraz oprogramowaniem u ywanym do tworzenia, przesy ania, prezentowania i zabezpieczania informacji), telekomunikacj, narz dzia i inne technologie zwi zane z informacj. Dostarcza ona u ytkownikowi narz dzi, za pomoc których mo e on pozyskiwa informacje, selekcjonowa je, analizowa, przetwarza, zarz dza i przekazywa innym ludziom. Termin technologia informacyjna rozpowszechni si w latach 90. ubieg ego wieku i znajduje uzasadnienie we wspó czesnej postaci informacji, jak równie w sposobach korzystania z niej. Informacji towarzysz dzisiaj procesy i dzia ania. Zarówno sam obiekt - informacja, nie tylko ta dost pna w sieci komputerowej, w ka dej chwili ulega zmianie (poszerzeniu, aktualizacji, dopisaniu powi za, nowym interpretacjom), jak i korzystanie z niej jest procesem uformowanym w odpowiednim zakresie i postaci. 12

13 II. Informacja, jej cechy, rodzaje i ród a 1. Infologiczne i zarz dcze rozumienie terminów: dane, informacja, wiedza Co to jest informacja? Udzielenie wyczerpuj cej odpowiedzi na to pytanie wymaga nawi zania do kilku innych terminów jakimi s dane i wiedza. Chocia istnieje wyra ne rozgraniczenie pomi dzy terminami: dane, informacja i wiedza, w praktyce nierzadko stosuje si je zamiennie. Niew tpliwie jednym z powodów takiego stanu jest wyst puj ca mnogo okre le dla tych samych terminów przyjmowana przez wielu przedstawicieli ró nych nauk, w tym opisanych w poprzednim rozdziale. Po zapoznaniu si z w ciwymi propozycjami tych nauk uznano, e okre lenia przedmiotowych terminów, w ciwe z punktu widzenia prezentowanych w niniejszej pracy podstaw teoretycznych dzia alno ci informacyjnej publicznych rolniczych organizacji doradczych, mo na znale w infologii 13 i naukach o zarz dzaniu Uj cie infologiczne W uj ciu infologicznym (zwanym te subiektywnym) terminem dane okre la si wycinek rzeczywisto ci s cy do opisu innego wycinka rzeczywisto ci. Dane s opisywane przez symbole takie jak umowne znaki, s owa, gesty itp. Natomiast informacja to znaczenie, jakie nadaje si danym z uwzgl dnieniem czynników psychologicznych, socjologicznych, j zykowych i semantycznych. I tak czynniki: psychologiczne uwzgl dniaj wp yw osobowo ci cz owieka na kszta towanie znaczenia; 13 Infologia, to teoria identyfikowania i definiowania informacji. Obejmuje ona takie zagadnienia jak: interpretacja informacji, jej projektowanie (Information Design), procesy komunikacji oraz prezentacja werbalno-wizualna. Nale y tu wyja ni, e Information Design ma na celu maksymalne u atwienie odbioru informacji, przede wszystkim - poprzez w ciwy dobór informacji i ich struktur w dokumencie, projekt dokumentu (rozwi zania kolorystyczne, kompozycj na stronie, dobór czcionki), a tak e odpowiedni redakcj tekstów oraz stosowanie grafik wspomagaj cych. Natomiast R. Pettersson ogranicza infologi do teorii prezentacji werbalno-wizualnej oraz interpretacji informacji [Pettersson 1993]. 13

14 PODSTAWY TEORETYCZNE DZIA ALNO CI INFORMACYJNEJ socjologiczne uwzgl dniaj wp yw jaki na znaczenie informacji wywiera rodzaj, si a i kierunki w interakcji interpersonalnej; zykowe to wp yw j zyka, w którym jest wyra ona informacja, wynikaj cy z samej konstrukcji j zyka i jego ogranicze poznawczych; semantyczne, okre lane s równie jako proces nadawania informacji sensu i istotno ci, mog ce powodowa e ten sam zbiór s ów mie b dzie ró ne znaczenie dla ró nych osób. W uj ciu tym znaczenie informacji (sens i istotno ) jest ci le zwi zane z osob ytkownika (nadawcy lub odbiorcy informacji). Wynika st d, e ta sama informacja mo e prowadzi ró ne osoby do zupe nie innych wniosków - a zatem posiada charakter subiektywny. Oddaje to nast puj cy zapis: I Z D, gdzie: I - informacja w uj ciu infologicznym, Z - znaczenie nadawane danym, D - dane (tre komunikatu 14 ), U - u ytkownik (nadawca lub odbiorca). Zgodnie z powy szym mo na powiedzie te, e informacja w uj ciu subiektywnym to znaczenie, jakie nadaje danym nadawca lub odbiorca. Informacj tworzy si z danych w procesie transformacji i interpretacji 15, a tak e kategoryzacji i klasyfikacji. Z kolei wiedza powstaje poprzez powi zanie trzech komponentów: informacji, kontekstu wynikaj cego z celu, jakiemu ma ona s i do wiadczenia. Inaczej mówi c, jest informacj wzbogacon o do wiadczenie. Wiedza jest wiec pewnym zasobem cz owieka o wybitnie osobistej, subiektywnej naturze. Nie musi by obiektywn prawd. Ka dy bowiem umieszcza informacje w innym kontek cie i posiada inne do wiadczenie, a wiec i jego wiedza jest nieco inna. U 14 Komunikat to uk ad danych przenosz cy konkretn informacj. 15 Interpretacja to proces nadawania danym sensu i istotno ci, uwzgl dniaj cy czynniki: psychologiczne, socjologiczne, semantyczne, zykowe itp. 14

15 INFORMACJA, JEJ CECHY, RODZAJE I RÓD A Wiedz w uj ciu infologicznym mo na zapisa nast puj co: W I, C, D gdzie: W - wiedza, I - informacja, C - kontekst, D - do wiadczenie [Stefanowicz 2004, s. 17]. 15

16 PODSTAWY TEORETYCZNE DZIA ALNO CI INFORMACYJNEJ 1.2. Uj cie zarz dcze W naukach o zarz dzaniu 16 najcz ciej przyjmuje si, e dane, to surowe liczby i fakty wyra one w okre lonej postaci znakowej [Stoner, Freeman, Gilbert 2001, s. 589]. Istotn cech danych jest brak uporz dkowania, ale jednocze nie dana jest wiarygodna i pewna (przy odpowiednim przechowywaniu). Dane w ka dej chwili mog by weryfikowane pod wzgl dem poprawno ci i aktualizowane. Czyste, nie opracowane dane nie maj wi kszego znaczenia praktycznego w prowadzeniu jakiejkolwiek dzia alno ci. Natomiast odpowiednio dobrane pod wzgl dem kryterium celu, lub poprawione (przez usuni cie b dów), skondensowane (przez przedstawienie w bardziej zwi ej formie, np. zsumowane, u rednione, wyra one w postaci graficznej), a tak e poddane klasyfikacji (z uwagi na kryterium doboru) i kalkulacji (przez ich analiz matematyczn, statystyczn czy ekonometryczn ) tworz informacj [Devenport, Prusak 2000, s. 8]. Tak wi c informacje, to te dane, które zosta y poddane kategoryzacji i klasyfikacji lub w jaki inny sposób uporz dkowane. Ró ne dane mog dostarcza t sam informacj, ale jednocze nie te same dane mog te dostarcza ró nych informacji. Z drugiej strony, np. zbiory liczb czy wyrazów mog by danymi, ale je li nie wiadomo co reprezentuj to nie s informacj. Na przyk ad jest dan, która mo e by informacj je li oznacza: nr telefonu, czy liczb mieszka ców jakiego pa stwa. Z kolei termin wiedza ma wiele ró nych okre le, ale najcz ciej uwa a si e jest to: ogó wiadomo ci i umiej tno ci wykorzystywanych przez jednostki do rozwi zywania problemów. Obejmuje ona zarówno elementy teoretyczne, jak i praktyczne a tak e ogólne zasady i szczegó owe wskazówki post powania. Podstaw wiedzy s informacje i dane, ale w odró nieniu od nich wiedza jest zawsze zwi zana z konkretn osob [Probst, Raub, Romhard 2002, s. 35]. A tak e informacja, która zosta a zorganizowana i przeanalizowana w celu uczynienia jej zrozumia i stosowaln w rozwi zywaniu problemów lub podejmowaniu decyzji [Turban 1992]. 16 Nauki o zarz dzaniu to dyscyplina naukowa w zakresie dwóch dziedzin naukowych: nauk ekonomicznych i nauk humanistycznych. Wed ug wcze niej obowi zuj cej w Polsce klasyfikacji zarz dzanie by o domen nauk ekonomicznych, st d dyscyplina ta by a okre lana mianem organizacja i zarz dzanie. Obecnie interdyscyplinarne podej cie do zarz dzania, zw aszcza wykorzystania psychologii oraz innych nauk spo ecznych i humanistycznych zaowocowa o dychotomicznych podej ciem do nauk o zarz dzaniu. 16

17 INFORMACJA, JEJ CECHY, RODZAJE I RÓD A wnioskowanie z informacji i danych w celu umo liwienia rozwi zywania problemów, podejmowania decyzji, uczenia si i uczenia innych [Beckman 1997]. Informacja staje si elementem wiedzy w trzech przypadkach: gdy zostanie porównana z inn, gdy konsekwencje danej informacji s podstaw decyzji i dzia, gdy jedn informacj czymy z inn. Nale y tu podkre li, e wiedza wykracza poza informacje, gdy implikuje zdolno do rozwi zywania problemów, do inteligentnego zachowania si i dzia ania. Jest ona pozyskiwana w wyniku procesu uczenia si (rys. 1). Rys. 1. Proces transformacji danych w informacj i wiedz ród o: opracowanie w asne Relacje mi dzy danymi, informacj a wiedz mo na zilustrowa na poni szym przyk adzie: Dane to ci g nast puj cych znaków np.: Informacja to dane i ich interpretacja np.: tel.: Wiedza to informacje powi zane relacjami, np.: jest numerem telefonu mojego kolegi. 17

18 PODSTAWY TEORETYCZNE DZIA ALNO CI INFORMACYJNEJ 2. Jednolite rozumienie terminu informacja oraz innych z ni zwi zanych Chocia okre lenia terminów: dane, informacja i wiedza, stosowane w infologii oraz naukach o zarz dzaniu uznano za w ciwe z punktu widzenia prezentowanych w niniejszej pracy teoretycznych podstaw dzia alno ci informacyjnej publicznych rolniczych organizacji doradczych, to jednak przedmiotowa praktyka oczekuje niew tpliwie pe nej jednoznaczno ci w tym zakresie. Dlatego uznano za konieczne dokonanie wyboru takich okre le, które mo liwie najlepiej b spe nia oczekiwania tej praktyki, tj. b w miar proste, jednoznaczne i logicznie spójne. I tak przyj to, e: dane, to surowe liczby i fakty wyra one w okre lonej postaci znakowej; stanowi one materia wej ciowy dla procesu generowania informacji, informacja to znaczenie, jakie nadaje danym nadawca lub odbiorca; w odró nieniu do danych posiada jakie znaczenie, sens i cel. Informacj tworzy si z danych w procesie transformacji i interpretacji, a tak e kategoryzacji i klasyfikacji, wiedza to informacja po czona ze zrozumieniem i mo liwo ci jej wykorzystania. Jest otrzymywana z informacji poprzez jej zintegrowanie z wiedz istniej. Rzetelna wiedza mo e prowadzi do m dro ci, czyli umiej tno ci u ywania, modyfikowania i tworzenia nowej wiedzy. Dane, informacja, wiedza mog by mniej lub bardziej subiektywnie oceniane przez ludzi. Natomiast m dro weryfikowana jest skuteczno ci stale dokonywanych wyborów, ich efekty obiektywnie i niezaprzeczalnie wiadcz o posiadanej m dro ci lub jej braku, dlatego adne zasoby danych, informacji i wiedzy nie s gwarancj dro ci. M dro posiada ten, kto potrafi okre li przyczyny zjawisk i wskaza kierunki dzia [Skrzypek, Grela 2005, s. 20]. Na rysunku 2 przedstawiono drog prowadz od danych do m dro ci. Wszystkie jej etapy s ci le ze sob powi zane tworz c swoisty cuch. Charakter i w asno ci poszczególnych ogniw cucha sprawiaj, e tylko dane i informacje mog by potencjalnym obszarem dzia ania dla maszyn (w szczególno ci dla komputerów), wiedza i m dro jest zarezerwowana dla ludzi. 18

19 INFORMACJA, JEJ CECHY, RODZAJE I RÓD A Rys. 2. Hierarchia poj w cuchu Dane Informacja Wiedza dro. ród o: Opracowanie w asne Z punktu widzenia intencjonalnego uprawiania dzia alno ci informacyjnej w publicznych rolniczych organizacjach doradczych wydaje si za w ciwe przybli enie jeszcze kilku innych wa nych kategorii, jakimi s : wiadomo, umiej tno, metadane i metainformacje, oraz pseudoinformacje, dezinformacje i parainformacje. Wiadomo (komunikat) to celowo, wiadomie przekazana informacja. 17. Od informacji odró nia j to, e: informacja ma charakter subiektywny 18, wiadomo - obiektywny; informacja jest odbierana, wiadomo - nadawana; ka da informacja b dzie wiadomo ci, ale nie ka da wiadomo mo e by informacj (wiadomo musi by odebrana, by zosta a uznana za informacj ). 17 W naukach pedagogicznych najcz ciej terminem wiadomo ci okre la si informacje przyj te wiadomie przez podmiot i przechowywane w jego pami ci [Oko 1987]. Natomiast umiej tno ci to sprawno ci w pos ugiwaniu si wiadomo ciami przy wykonywaniu okre lonych zada [Oko 1999]. 18 Informacja ma charakter subiektywny. Istnieje wy cznie w kontek cie odbiorcy. Te same dane, mog by ró nie interpretowane przez ró nych ludzi, w zale no ci od posiadanej wiedzy. 19

20 PODSTAWY TEORETYCZNE DZIA ALNO CI INFORMACYJNEJ Relacje mi dzy danymi, informacj a wiadomo ci przedstawia rysunek 3. Rys. 3. Dane - informacje wiadomo ci ród o: opracowanie w asne Metadane to dane o danych, a ci lej - dane opisuj ce w ciwo ci zgromadzonych danych [Abramowicz i in. 2002]. Nie istnieje jednoznaczne rozró nienie pomi dzy dan i metadan. Metadane mog stanowi dane dla kolejnych metadanych co prowadzi do budowy hierarchii metadanych (niekiedy tego rodzaju metadane okre lane s jako metametadane). Metainformacje to informacje o informacjach (np. informacja o miejscu przechowywania okre lonej informacji) [Abramowicz i in. 2002]. Przyk adem metainformacji s interpretacje do wydawanych ustaw. Trudno ci zwi zane ze zrozumieniem tre ci przepisów powoduj konieczno generowania nowych dokumentów, których zadaniem jest wyja nianie znaczenia tych pierwotnych. Metainformacje s równie zapewnieniu odpowiedniej jako ci informacjom w systemach informacyjnych. Ka dy system informacyjny powinien by wyposa ony w narz dzia metainformacyjne umo liwiaj ce kontrol jako ci informacji [Ole ski 2001, s. 405]. Mo e si to odbywa poprzez np. sygnalizowanie braku ci ci danych, dów j zykowych, opó nie w aktualizacji itp. Pseudoinformacje, to informacje dostarczane przez formalnie ró ne komunikaty, ale opisuj ce ten sam obiekt, fakt itp. Na przyk ad jeden komunikat mo e zawiera pe nazw obiektu, drugi natomiast jej skrót. 19 Formalnie s to dwa ró ne komunikaty, lecz informacja, któr z sob nios jest identyczna. Ma to olbrzymie znaczenie z punktu widzenia jako ci informacji gromadzonych w bazach danych. Poj cie dezinformacji wi e si z pojawieniem si komunikatu zawieraj cego dane niezgodne ze stanem faktycznym. Przedstawiaj one nieprawdziwy obraz rzeczywisto ci. 19 Dwoma ró nymi komunikatami opisuj cymi ten sam obiekt s np. Wojewódzki O rodek Doradztwa Rolniczego i WODR. 20

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

Podstawa programowa kształcenia ogólnego informatyki w gimnazjum

Podstawa programowa kształcenia ogólnego informatyki w gimnazjum 1 Podstawa programowa kształcenia ogólnego informatyki w gimnazjum Obowiązująca podstawa programowa nauczania informatyki w gimnazjum, w odniesieniu do propozycji realizacji tych zagadnień w podręcznikach

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne

REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ W TOLKMICKU. Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Zarządzenie Nr4/2011 Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Tolkmicku z dnia 20 maja 2011r. REGULAMIN KONTROLI ZARZĄDCZEJ W MIEJSKO-GMINNYM OŚRODKU POMOCY SPOŁECZNEJ

Bardziej szczegółowo

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów

Ewidencjonowanie nieruchomości. W Sejmie oceniają działania starostów i prezydentów Posłowie sejmowej Komisji do Spraw Kontroli Państwowej wysłuchali NIK-owców, którzy kontrolowali proces aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości skarbu państwa. Podstawą

Bardziej szczegółowo

Komputer i urządzenia z nim współpracujące

Komputer i urządzenia z nim współpracujące Temat 1. Komputer i urządzenia z nim współpracujące Realizacja podstawy programowej 1. 1) opisuje modułową budowę komputera, jego podstawowe elementy i ich funkcje, jak również budowę i działanie urządzeń

Bardziej szczegółowo

Efekty kształcenia dla kierunku studiów TURYSTYKA I REKREACJA studia drugiego stopnia - profil ogólnoakademicki

Efekty kształcenia dla kierunku studiów TURYSTYKA I REKREACJA studia drugiego stopnia - profil ogólnoakademicki Załącznik nr 5 Efekty kształcenia dla kierunku studiów TURYSTYKA I REKREACJA studia drugiego stopnia - profil ogólnoakademicki Umiejscowienie kierunku w obszarach kształcenia Kierunek studiów turystyka

Bardziej szczegółowo

Regulamin serwisu internetowego ramowka.fm

Regulamin serwisu internetowego ramowka.fm Regulamin serwisu internetowego ramowka.fm Art. 1 DEFINICJE 1. Serwis internetowy serwis informacyjny, będący zbiorem treści o charakterze informacyjnym, funkcjonujący pod adresem: www.ramowka.fm. 2. Administrator

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki. z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki

ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki. z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki ZARZĄDZENIE NR 11/2012 Wójta Gminy Rychliki z dnia 30 stycznia 2012 r. w sprawie wdrożenia procedur zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy Rychliki Na podstawie art. 69 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 68

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym

Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym Nadzór nad systemami zarządzania w transporcie kolejowym W ciągu ostatnich lat Prezes Urzędu Transportu Kolejowego zintensyfikował działania nadzorcze w zakresie bezpieczeństwa ruchu kolejowego w Polsce,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO

PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO Załącznik nr 4 do Zarządzenia Nr 103/2012 Burmistrza Miasta i Gminy Skawina z dnia 19 czerwca 2012 r. PROGRAM ZAPEWNIENIA I POPRAWY JAKOŚCI AUDYTU WEWNĘTRZNEGO MÓDL SIĘ TAK, JAKBY WSZYSTKO ZALEśAŁO OD

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA

REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA Załącznik do Zarządzenia Wójta Gminy Limanowa nr 78/2009 z dnia 10 grudnia 2009 r. REGULAMIN OKRESOWYCH OCEN PRACOWNIKÓW URZĘDU GMINY LIMANOWA ORAZ KIEROWNIKÓW JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH GMINY LIMANOWA

Bardziej szczegółowo

Karta audytu wewnętrznego w Starostwie Powiatowym w Kielcach

Karta audytu wewnętrznego w Starostwie Powiatowym w Kielcach Karta audytu wewnętrznego w Starostwie Powiatowym w Kielcach Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 41/10 Starosty Kieleckiego z dnia 24 maja 2010 w sprawie wprowadzenia Karty audytu wewnętrznego oraz Procedur

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ OCENY OKRESOWEJ DLA STANOWISK PRACOWNICZYCH

ARKUSZ OCENY OKRESOWEJ DLA STANOWISK PRACOWNICZYCH Załącznik Nr 5 Do Regulaminu okresowych ocen pracowników Urzędu Miasta Piekary Śląskie zatrudnionych na stanowiskach urzędniczych, w tym kierowniczych stanowiskach urzędniczych oraz kierowników gminnych

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Edyta Bielak-Jomaa Warszawa, dnia 1 kwietnia 2016 r. DOLiS 035 2332/15 Prezydent Miasta K. WYSTĄPIENIE Na podstawie art. 19a ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA CYFRYZACJI

DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA CYFRYZACJI DZIENNIK URZĘDOWY MINISTRA CYFRYZACJI Warszawa, dnia 7 kwietnia 2016 r. Poz. 9 ZARZĄDZENIE NR 9 MINISTRA CYFRYZACJI 1) z dnia 5 kwietnia 2016 r. w sprawie Karty Audytu Wewnętrznego w Ministerstwie Cyfryzacji

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 27/2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 26 kwietnia 2012 roku

Uchwała Nr 27/2012. Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. z dnia 26 kwietnia 2012 roku Uchwała Nr 27/2012 Senatu Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 26 kwietnia 2012 roku w sprawie Wewnętrznego Sytemu Zapewniania Jakości Kształcenia Na podstawie 9 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY GMINY PRZELEWICE. z dnia 24 lutego 2015 r.

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY GMINY PRZELEWICE. z dnia 24 lutego 2015 r. UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY GMINY PRZELEWICE z dnia 24 lutego 2015 r. w sprawie zasad i standardów wzajemnego informowania się jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych o planach, zamierzeniach

Bardziej szczegółowo

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych Wyciąg z Uchwały Rady Badania nr 455 z 21 listopada 2012 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Uchwała o poszerzeniu możliwości

Bardziej szczegółowo

Wprowadzam w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego Kartę Audytu Wewnętrznego, stanowiącą załącznik do niniejszego Zarządzenia.

Wprowadzam w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego Kartę Audytu Wewnętrznego, stanowiącą załącznik do niniejszego Zarządzenia. ZARZĄDZENIE Nr 44 /05 MARSZAŁKA WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie wprowadzenia w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Małopolskiego w Krakowie Karty Audytu Wewnętrznego Data utworzenia

Bardziej szczegółowo

Instrukcja Obsługi STRONA PODMIOTOWA BIP

Instrukcja Obsługi STRONA PODMIOTOWA BIP Instrukcja Obsługi STRONA PODMIOTOWA BIP Elementy strony podmiotowej BIP: Strona podmiotowa Biuletynu Informacji Publicznej podzielona jest na trzy części: Nagłówek strony głównej Stopka strony podmiotowej

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

Dlaczego kompetencje?

Dlaczego kompetencje? Dlaczego kompetencje? Kompetencje to słowo, które słyszymy dziś bardzo często, zarówno w kontekście konieczności wykształcania ich u uczniów, jak i w odniesieniu do naszego osobistego rozwoju zawodowego.

Bardziej szczegółowo

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1).

Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1). 45 min Inwentyka Procesy innowacyjne dr hab. inż. M. Sikorski 1 Procesy rozwiązywania problemów. Diagnozowanie problemu: metody graficzne (1). Data wykładu:............. Razem slajdów: 14 Inwentyka procesy

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu Załącznik nr 1 do Zarządzenia Wójta Gminy Ułęż nr 21 z dnia 14 maja 2014r. Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu Spis treści Użyte pojęcia i skróty...

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie)

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie) Załącznik nr 1 do Uchwały nr / II / 2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 201-2020 KRYTERIA DOSTĘPU Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu:

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA H1P_W03 H1P_W01 S1P_W01 H1P_W02 S1P_W06 H1P_W05

EFEKTY KSZTAŁCENIA H1P_W03 H1P_W01 S1P_W01 H1P_W02 S1P_W06 H1P_W05 Nazwa kierunku studiów: Pedagogika Poziom kształcenia: studia pierwszego stopnia Profil kształcenia: praktyczny EFEKTY KSZTAŁCENIA Efekty kształcenia dla kierunku K_W01 K_W02 K_W03 K_W04 K_W05 Efekty kształcenia

Bardziej szczegółowo

Wniosek o ustalenie warunków zabudowy

Wniosek o ustalenie warunków zabudowy Wniosek o ustalenie warunków zabudowy Informacje ogólne Kiedy potrzebna jest decyzja Osoba, która składa wniosek o pozwolenie na budowę, nie musi mieć decyzji o warunkach zabudowy terenu, pod warunkiem

Bardziej szczegółowo

Instytut Nauk Humanistycznych i Społecznych Kierunek studiów: Praca socjalna Poziom kształcenia: I stopień Profil kształcenia:

Instytut Nauk Humanistycznych i Społecznych Kierunek studiów: Praca socjalna Poziom kształcenia: I stopień Profil kształcenia: Efekty kształcenia dla kierunku PRACA SOCJALNA studia pierwszego stopnia (profil PRAKTYCZNY) i ich relacje z efektami kształcenia dla obszarów kształcenia Instytut prowadzący kierunek studiów: Instytut

Bardziej szczegółowo

Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA

Biznesplan - Projekt Gdyński Kupiec SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA Załącznik nr 5 do regulaminu Biznesplan - Projekt "Gdyński Kupiec" SEKCJA A - DANE WNIOSKODAWCY- ŻYCIORYS ZAWODOWY WNIOSKODAWCY SEKCJA B - OPIS PLANOWANEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA SEKCJA C - PLAN MARKETINGOWY/ANALIZA

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz Samooceny Kontroli Zarządczej

Kwestionariusz Samooceny Kontroli Zarządczej Załącznik nr 3 do zarządzenia Nr 38 MKiDN z dnia 27. 07. 2011 r. Kwestionariusz Samooceny Kontroli Zarządczej.... (nazwa jednostki/komórki organizacyjnej) 1 2 3 4 Elementy Odpowiedzi kontroli zarządczej

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów

Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów 1 Autor: Aneta Para Szczegółowe wyjaśnienia dotyczące definicji MŚP i związanych z nią dylematów Jak powiedział Günter Verheugen Członek Komisji Europejskiej, Komisarz ds. przedsiębiorstw i przemysłu Mikroprzedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych by Antoni Jeżowski, 2013 W celu kalkulacji kosztów realizacji zadania (poszczególnych działań i czynności) konieczne jest przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH

PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH Opracowano na podstawie następujących aktów prawnych: - rozdział 3a Karty Nauczyciela, ustawa

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015. Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi.

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015. Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi. RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ Młodzieżowego Domu Kultury w Puławach W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi. CEL EWALUACJI: PRZEDMIOT EWALUACJI: Skład zespołu: Anna Bachanek

Bardziej szczegółowo

Szkolenie instruktorów nauki jazdy Postanowienia wstępne

Szkolenie instruktorów nauki jazdy Postanowienia wstępne Załącznik nr 6 do 217 str. 1/5 Brzmienia załącznika: 2009-06-09 Dz.U. 2009, Nr 78, poz. 653 1 2006-01-10 Załącznik 6. Program szkolenia kandydatów na instruktorów i instruktorów nauki jazdy 1 1. Szkolenie

Bardziej szczegółowo

Lista standardów w układzie modułowym

Lista standardów w układzie modułowym Załącznik nr 1. Lista standardów w układzie modułowym Lista standardów w układzie modułowym Standardy są pogrupowane w sześć tematycznych modułów: 1. Identyfikacja i Analiza Potrzeb Szkoleniowych (IATN).

Bardziej szczegółowo

Część II.A. Informacje o studiach podyplomowych ANALIZA DANYCH METODY, NARZĘDZIA, PRAKTYKA (nazwa studiów podyplomowych)

Część II.A. Informacje o studiach podyplomowych ANALIZA DANYCH METODY, NARZĘDZIA, PRAKTYKA (nazwa studiów podyplomowych) Część II.A. Informacje o studiach podyplomowych ANALIZA DANYCH METODY, NARZĘDZIA, PRAKTYKA (nazwa studiów podyplomowych) 1. Ogólna charakterystyka studiów podyplomowych 1.1 Ogólne cele kształcenia oraz

Bardziej szczegółowo

Jeśli jednostka gospodarcza chce wykazywać sprawozdania dotyczące segmentów, musi najpierw sporządzać sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR 1.

Jeśli jednostka gospodarcza chce wykazywać sprawozdania dotyczące segmentów, musi najpierw sporządzać sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR 1. Jeśli jednostka gospodarcza chce wykazywać sprawozdania dotyczące segmentów, musi najpierw sporządzać sprawozdanie finansowe zgodnie z MSR 1. Wprowadzenie Ekspansja gospodarcza jednostek gospodarczych

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) Dziennik Ustaw rok 2011 nr 221 poz. 1317 wersja obowiązująca od 2015-03-12 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 7 października 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki

Bardziej szczegółowo

Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE

Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE Komentarz do prac egzaminacyjnych w zawodzie technik administracji 343[01] ETAP PRAKTYCZNY EGZAMINU POTWIERDZAJĄCEGO KWALIFIKACJE ZAWODOWE OKE Kraków 2012 Zadanie egzaminacyjne zostało opracowane

Bardziej szczegółowo

Procedura prowadzenia ewaluacji realizacji polityk i programów publicznych

Procedura prowadzenia ewaluacji realizacji polityk i programów publicznych 1 Procedura prowadzenia ewaluacji realizacji polityk i programów publicznych Opracowanie w ramach projektu Potencjał Działanie Rozwój: nowy wymiar współpracy Miasta Płocka i płockich organizacji pozarządowych.

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z ZAJĘĆ KOMPUTEROWYCH Przedmiotowy system oceniania został skonstruowany w oparciu o następujące dokumenty: 1. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ z dnia 30 kwietnia

Bardziej szczegółowo

FB.6.ZT.0932-25/2010 Szczecin, dnia lipca 2010 r. Wystąpienie pokontrolne

FB.6.ZT.0932-25/2010 Szczecin, dnia lipca 2010 r. Wystąpienie pokontrolne WOJEWODA ZACHODNIOPOMORSKI FB.6.ZT.0932-25/2010 Szczecin, dnia lipca 2010 r. Pan Jan Owsiak Burmistrz Świdwina Wystąpienie pokontrolne Na podstawie art. 36 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie

Bardziej szczegółowo

REGIONALNA IZBA OBRACHUNKOWA

REGIONALNA IZBA OBRACHUNKOWA REGIONALNA IZBA OBRACHUNKOWA W KRAKOWIE ul. Kraszewskiego 36 tel/fax (0-12) 427-32-61 30-110 Kraków (0-12) 427-38-19 e-mail: krakow@rio.gov.pl (0-12) 422-59-73 WK-613-102/13 Kraków, 2014-01-29 Pan Karol

Bardziej szczegółowo

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Załącznik do uchwały KNF z dnia 2 października 2008 r. ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Reklama i informacja reklamowa jest istotnym instrumentem komunikowania się z obecnymi jak i potencjalnymi klientami

Bardziej szczegółowo

Zmiany w Podstawie programowej przedmiotów informatycznych

Zmiany w Podstawie programowej przedmiotów informatycznych Spotkania Koordynatorów ds. Innowacji w Edukacji, 8 kwietnia 2016, MEN Zmiany w Podstawie programowej przedmiotów informatycznych dr Anna Beata Kwiatkowska Rada ds. Informatyzacji Edukacji Motto dla działań

Bardziej szczegółowo

Statut Audytu Wewnętrznego Gminy Stalowa Wola

Statut Audytu Wewnętrznego Gminy Stalowa Wola Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr II/818/10 Prezydenta Miasta Stalowej Woli z dnia 26 kwietnia 2010r. STATUT AUDYTU WEWNĘTRZNEGO GMINY STALOWA WOLA I. Postanowienia ogólne 1 1. Statut Audytu Wewnętrznego

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 424.2016 PREZYDENTA MIASTA ZIELONA GÓRA. z dnia 21 kwietnia 2016 r.

ZARZĄDZENIE NR 424.2016 PREZYDENTA MIASTA ZIELONA GÓRA. z dnia 21 kwietnia 2016 r. ZARZĄDZENIE NR 424.2016 PREZYDENTA MIASTA ZIELONA GÓRA z dnia 21 kwietnia 2016 r. w sprawie planu dofinansowania form doskonalenia zawodowego nauczycieli zatrudnionych w jednostkach oświatowych prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania. obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym.

Przedmiotowe zasady oceniania. zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania. obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym. Przedmiotowe zasady oceniania zgodne z Wewnątrzszkolnymi Zasadami Oceniania obowiązującymi w XLIV Liceum Ogólnokształcącym. Przedmiot: biologia Nauczyciel przedmiotu: Anna Jasztal, Anna Woch 1. Formy sprawdzania

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php? 1 z 6 2013-10-03 14:58 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?id=221 Szczecin: Usługa zorganizowania szkolenia specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 1 Pytanie nr 1: Czy oferta powinna zawierać informację o ewentualnych podwykonawcach usług czy też obowiązek uzyskania od Państwa

Bardziej szczegółowo

ROLA E-LEARNINGU W WYRÓWNYWANIU SZANS EDUKACYJNYCH OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH

ROLA E-LEARNINGU W WYRÓWNYWANIU SZANS EDUKACYJNYCH OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH MODELE KSZTAŁCENIA I DOSKONALENIA NA ODLEGŁOŚĆ ROLA E-LEARNINGU W WYRÓWNYWANIU SZANS EDUKACYJNYCH OSÓB NIEPEŁNOSPRAWNYCH Warszawa, 12-13.10.2010 r. Józef Bednarek ZAŁOśENIA METODOLOGICZNE ANALIZ 1. ZłoŜoność

Bardziej szczegółowo

Lista kontrolna osiągania interoperacyjności przez system teleinformatyczny regulowany przez projekt dokumentu rządowego

Lista kontrolna osiągania interoperacyjności przez system teleinformatyczny regulowany przez projekt dokumentu rządowego Lista kontrolna osiągania interoperacyjności przez system teleinformatyczny regulowany przez projekt dokumentu rządowego Tytuł dokumentu: projekt rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

Bardziej szczegółowo

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera.

Zamawiający potwierdza, że zapis ten należy rozumieć jako przeprowadzenie audytu z usług Inżyniera. Pytanie nr 1 Bardzo prosimy o wyjaśnienie jak postrzegają Państwo możliwość przeliczenia walut obcych na PLN przez Oferenta, który będzie składał ofertę i chciał mieć pewność, iż spełnia warunki dopuszczające

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA W KROŚNIE

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA W KROŚNIE PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z MATEMATYKI I LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA W KROŚNIE Przedmiotowy system oceniania z matematyki jest zgodny z Rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Organizacja awansu zawodowego nauczycieli W ZESPOLE SZKÓŁ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W GŁOGOWIE

Organizacja awansu zawodowego nauczycieli W ZESPOLE SZKÓŁ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W GŁOGOWIE Organizacja awansu zawodowego nauczycieli W ZESPOLE SZKÓŁ Z ODDZIAŁAMI INTEGRACYJNYMI W GŁOGOWIE I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa bez bliższego określenia o : 1) Szkole

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 339/2011 Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 17 października 2011r.

Zarządzenie Nr 339/2011 Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 17 października 2011r. Zarządzenie Nr 339/2011 Prezydenta Miasta Nowego Sącza z dnia 17 października 2011r. w sprawie: ustalenia instrukcji dotyczącej sposobu i trybu przetwarzania informacji niejawnych oznaczonych klauzulą

Bardziej szczegółowo

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.),

art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), Istota umów wzajemnych Podstawa prawna: Księga trzecia. Zobowiązania. Dział III Wykonanie i skutki niewykonania zobowiązań z umów wzajemnych. art. 488 i n. ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 82/15 WÓJTA GMINY WOLA KRZYSZTOPORSKA. z dnia 21 lipca 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 82/15 WÓJTA GMINY WOLA KRZYSZTOPORSKA. z dnia 21 lipca 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 82/15 WÓJTA GMINY WOLA KRZYSZTOPORSKA w sprawie wprowadzenia regulaminu korzystania z systemu e-podatki w Urzędzie Gminy Wola Krzysztoporska Na podstawie art. 31 oraz art. 33 ust. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Łabiszynie

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Łabiszynie Załącznik do Zarządzenia Nr 120.16.2014 Burmistrza Łabiszyna z dnia 25 kwietnia 2014 r. Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Łabiszynie ""BSES Spis treści

Bardziej szczegółowo

Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 53/11

Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 53/11 Uchwała z dnia 20 października 2011 r., III CZP 53/11 Sędzia SN Zbigniew Kwaśniewski (przewodniczący) Sędzia SN Anna Kozłowska (sprawozdawca) Sędzia SN Grzegorz Misiurek Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA NAUCZANIA PRZEDMIOTU RACHUNKOWOŚĆ SKOMPUTERYZOWANA" NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO

KONCEPCJA NAUCZANIA PRZEDMIOTU RACHUNKOWOŚĆ SKOMPUTERYZOWANA NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO KONCEPCJA NAUCZANIA PRZEDMIOTU RACHUNKOWOŚĆ SKOMPUTERYZOWANA" NA WYDZIALE ZARZĄDZANIA UNIWERSYTETU GDAŃSKIEGO Grzegorz Bucior Uniwersytet Gdański, Katedra Rachunkowości 1. Wprowadzenie Rachunkowość przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku Raport z ewaluacji wewnętrznej Rok szkolny 2014/2015 Cel ewaluacji: 1. Analizowanie informacji o efektach działalności szkoły w wybranym obszarze. 2. Sformułowanie wniosków

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r 1. ZAMAWIAJĄCY HYDROPRESS Wojciech Górzny ul. Rawska 19B, 82-300 Elbląg 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem Zamówienia jest przeprowadzenie usługi indywidualnego audytu

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 8 kwietnia 2016 r. Poz. 472 OBWIESZCZENIE MINISTRA RODZINY, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 30 marca 2016 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Biuro Karier Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w Warszawie, zwane dalej BK EWSPA to

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA 3 Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol)

KARTA PRZEDMIOTU. 12. PRZEDMIOTOWE EFEKTY KSZTAŁCENIA 3 Odniesienie do kierunkowych efektów kształcenia (symbol) KARTA PRZEDMIOTU 1. NAZWA PRZEDMIOTU: GEOGRAFIA POLITYCZNA 2. KIERUNEK: POLITOLOGIA 3. POZIOM STUDIÓW: I STOPNIA 4. ROK/ SEMESTR STUDIÓW: I/1 5. LICZBA PUNKTÓW ECTS: 2 6. LICZBA GODZIN: 30 CA 7. TYP PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które

- 70% wg starych zasad i 30% wg nowych zasad dla osób, które. - 55% wg starych zasad i 45% wg nowych zasad dla osób, które Oddział Powiatowy ZNP w Gostyninie Uprawnienia emerytalne nauczycieli po 1 stycznia 2013r. W związku napływającymi pytaniami od nauczycieli do Oddziału Powiatowego ZNP w Gostyninie w sprawie uprawnień

Bardziej szczegółowo

Dokumentacja nauczyciela mianowanego ubiegającego się o stopień nauczyciela dyplomowanego

Dokumentacja nauczyciela mianowanego ubiegającego się o stopień nauczyciela dyplomowanego Dokumentacja nauczyciela mianowanego ubiegającego się o stopień nauczyciela dyplomowanego warsztaty: Dokumentowanie awansu na stopień nauczyciela dyplomowanego opracowanie: E. Rostkowska Wojewódzki Ośrodek

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 1 / 7 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:161398-2016:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy

Bardziej szczegółowo

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY

KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH. Wniosek DECYZJA RADY KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 13.12.2006 KOM(2006) 796 wersja ostateczna Wniosek DECYZJA RADY w sprawie przedłużenia okresu stosowania decyzji 2000/91/WE upoważniającej Królestwo Danii i

Bardziej szczegółowo

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych

Podstawowe pojęcia: Populacja. Populacja skończona zawiera skończoną liczbę jednostek statystycznych Podstawowe pojęcia: Badanie statystyczne - zespół czynności zmierzających do uzyskania za pomocą metod statystycznych informacji charakteryzujących interesującą nas zbiorowość (populację generalną) Populacja

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA EUROPEJSKI INSTYTUT INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ

FUNDACJA EUROPEJSKI INSTYTUT INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ FUNDACJA EUROPEJSKI INSTYTUT INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ (fragment statutu) Celem Fundacji jest: a) tworzenie efektu synergii pomiędzy projektami realizowanymi na poziomie krajowym i w innych regionach; b)

Bardziej szczegółowo

OPINIA PRAWNA: MOŻLIWOŚĆ ORGANIZOWANIA DODATKOWYCH ZAJĘĆ W PRZEDSZKOLU PUBLICZNYM PRZEZ FIRMY ZEWNĘTRZNE PO 1 WRZEŚNIA 2013 R.

OPINIA PRAWNA: MOŻLIWOŚĆ ORGANIZOWANIA DODATKOWYCH ZAJĘĆ W PRZEDSZKOLU PUBLICZNYM PRZEZ FIRMY ZEWNĘTRZNE PO 1 WRZEŚNIA 2013 R. Poznań, dnia 25 września 2013 r. OPINIA PRAWNA: MOŻLIWOŚĆ ORGANIZOWANIA DODATKOWYCH ZAJĘĆ W PRZEDSZKOLU PUBLICZNYM PRZEZ FIRMY ZEWNĘTRZNE PO 1 WRZEŚNIA 2013 R. 1. Opis zagadnienia Opinia dotyczy stanu

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe nr 3

Zapytanie ofertowe nr 3 I. ZAMAWIAJĄCY STUDIUM JĘZYKÓW OBCYCH M. WAWRZONEK I SPÓŁKA s.c. ul. Kopernika 2 90-509 Łódź NIP: 727-104-57-16, REGON: 470944478 Zapytanie ofertowe nr 3 II. OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiotem zamówienia

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji. do II Liceum Ogólnokształcącego w Jaśle im. ppłk J.Modrzejewskiego. na rok szkolny 2014/2015

Regulamin rekrutacji. do II Liceum Ogólnokształcącego w Jaśle im. ppłk J.Modrzejewskiego. na rok szkolny 2014/2015 Zarządzenie nr 6/2014 Dyrektora II Liceum Ogólnokształcącego w Jaśle im. ppłk J.Modrzejewskiego z dnia 27 lutego 2014r w sprawie: regulaminu rekrutacji na rok szkolny 2014/2015 na podstawie: ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Wojciech R. Wiewiórowski DOLiS - 035 1997/13/KR Warszawa, dnia 8 sierpnia 2013 r. Pan Sławomir Nowak Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej

Bardziej szczegółowo

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Warszawa, dnia 03 marca 2016 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Działając na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH Z ZAKRESU SOCJOTERAPII PEDAGOGICZNEJ 1 1. Niniejszy Regulamin praktyk pedagogicznych

REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH Z ZAKRESU SOCJOTERAPII PEDAGOGICZNEJ 1 1. Niniejszy Regulamin praktyk pedagogicznych REGULAMIN PRAKTYKI PEDAGOGICZNEJ NA STUDIACH PODYPLOMOWYCH Z ZAKRESU SOCJOTERAPII PEDAGOGICZNEJ 1 1. Niniejszy Regulamin praktyk pedagogicznych (zwany dalej Regulaminem), określa organizację i tok praktyk

Bardziej szczegółowo

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.)

BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) BIZNES PLAN PRZEDSIĘWZIĘCIA (obowiązuje od dnia 28.11.2011 r.) I. INFORMACJE OGÓLNE Pełna nazwa Wnioskodawcy/Imię i nazwisko II. OPIS DZIAŁALNOŚCI I PRZEDSIĘWZIĘCIA 1. KRÓTKI OPIS PROWADZONEJ DZIAŁALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa Zamawiający: Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej 00-662 Warszawa, ul. Koszykowa 75 Przedmiot zamówienia: Produkcja Interaktywnej gry matematycznej Nr postępowania: WMiNI-39/44/AM/13

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY STASZÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POśYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2009

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY STASZÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POśYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2009 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLIII/356/08 Rady Miejskiej w Staszowie z dnia 23. 12.2008r sprawie przyjęcia Programu współpracy Gminy Staszów z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami prowadzącymi działalność

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 12 /SK/2010 Wójta Gminy Dębica z dnia 06 kwietnia 2010 r.

Zarządzenie Nr 12 /SK/2010 Wójta Gminy Dębica z dnia 06 kwietnia 2010 r. Zarządzenie Nr 12 /SK/2010 Wójta Gminy Dębica z dnia 06 kwietnia 2010 r. w sprawie określenia i wdrożenia audytu wewnętrznego w Urzędzie Gminy Dębica oraz jednostkach organizacyjnych Gminy Dębica. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW LOGISTYCZNYCH PROJEKT SYSTEMY LOGISTYCZNE PODSTAWY TEORETYCZNE

PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW LOGISTYCZNYCH PROJEKT SYSTEMY LOGISTYCZNE PODSTAWY TEORETYCZNE 1 PROJEKTOWANIE SYSTEMÓW LOGISTYCZNYCH PROJEKT SYSTEMY LOGISTYCZNE PODSTAWY TEORETYCZNE LITERATURA: 2 Hans Christian Pfohl Systemy logistyczne. Podstawy organizacji i zarządzania Instytut Logistyki i Magazynowania,

Bardziej szczegółowo

I. INFORMACJA O KOMITECIE AUDYTU. Podstawa prawna dzialania Komitetu Audytu

I. INFORMACJA O KOMITECIE AUDYTU. Podstawa prawna dzialania Komitetu Audytu w Przewodniczący Jan Robert Halina Podsekretarz Sprawozdanie z realizacji zadań Komitetu Audytu dla dzialów administracja publiczna, informatyzacja, łączność, wyznania religijne oraz mniejszości narodowej

Bardziej szczegółowo

Rudniki, dnia 10.02.2016 r. Zamawiający: PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE

Rudniki, dnia 10.02.2016 r. Zamawiający: PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE Zamawiający: Rudniki, dnia 10.02.2016 r. PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z planowaną realizacją projektu pn. Rozwój działalności

Bardziej szczegółowo

współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

współfinansowany w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego U M O W A nr RP -.. o dofinansowanie bezrobotnemu podjęcia działalności gospodarczej w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 Priorytet VI Rynek pracy otwarty dla wszystkich Działanie 6.2

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY

Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 19.5.2014 r. COM(2014) 283 final 2014/0148 (NLE) Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1387/2013 zawieszające cła autonomiczne wspólnej taryfy

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie.

Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza. Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie. Regulamin organizacyjny spó ki pod firm Siódmy Narodowy Fundusz Inwestycyjny im. Kazimierza Wielkiego Spó ka Akcyjna z siedzib w Warszawie Definicje: Ilekro w niniejszym Regulaminie jest mowa o: a) Funduszu

Bardziej szczegółowo

WZÓR SKARGI EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA. Rada Europy. Strasburg, Francja SKARGA. na podstawie Artykułu 34 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka

WZÓR SKARGI EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA. Rada Europy. Strasburg, Francja SKARGA. na podstawie Artykułu 34 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka WZÓR SKARGI EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA Rada Europy Strasburg, Francja SKARGA na podstawie Artykułu 34 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz Artykułu 45-47 Regulaminu Trybunału 1 Adres pocztowy

Bardziej szczegółowo