Ocena cyklu Ŝycia LCA - metodyka i zastosowanie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ocena cyklu Ŝycia LCA - metodyka i zastosowanie"

Transkrypt

1 Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polska Akademia Nauk, Kraków 1 Ocena cyklu Ŝycia LCA - metodyka i zastosowanie dr Joanna Kulczycka

2 Wybrane narzędzia i metody ocen wpływu na środowisko 2 Istnieje wiele narzędzi i metod oceny wpływu na środowisko, m.in.: ocena oddziaływania na środowisko (Environmental Impact Assessment), Ecological Footprint (ślad ekologiczny) oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, rachunek przepływów materiałowych (Material Flow Accounting MFA), ekologiczna analiza wejść i wyjść (Environmental Input-Output Analysis), analiza śladów energii (Energy Footprint) zapotrzebowanie materiałowe, bilans materiałowy i energetyczny, ekologiczna ocena cyklu Ŝycia (Life Cycle Assessment) - oddziaływania produktu/technologii/procesu na środowisko.

3 Ocena cyklu Ŝycia - LCA pojęcia 3 W języku polskim dla opisu LCA funkcjonują określenia: Ocena cyklu Ŝycia (LCA) normy ISO Ocena cyklu Ŝyciowego tłumaczone dokumenty UE Ekologiczna ocena cyklu Ŝycia np. Z. Kowalski, J. Kulczycka, M. Góralczyk Środowiskowa ocena cyklu Ŝycia np. A. Lewandowska, Ocena cyklu istnienia np. Z. Kłos, P. Kurczewski, J. Kasprzak Eko-bilans np. W. Adamczyk Analiza cyklu Ŝycia np. R. Szpadt, K. Czaplicka Analiza środowiskowa - J. Górzyński

4 Publikacje (2001) i (2007) 4

5 Publikacje (2) 5

6 Publikacje (3) 6

7 7 Publikacje (4)

8 LCA definicja - UNEP 8 LCA jest procesem oceny efektów, jaki dany wyrób wywiera na środowisko podczas całego Ŝycia, poprzez wzrost efektywnego zuŝycia zasobów i zmniejszenie obciąŝeń środowiska (liabilities). Ocena wpływu na środowisko moŝe być prowadzona zarówno dla wyrobu jak i dla funkcji. LCA jest traktowane jako analiza od kołyski do grobu. Podstawowymi elementami LCA są (1) zidentyfikowanie i ocena ilościowa obciąŝeń środowiska, tj. zuŝytych materiałów i energii oraz emisji i odpadów wprowadzanych do środowiska, (2) ocena potencjalnych wpływów tych obciąŝeń oraz (3) oszacowanie dostępnych opcji w celu zmniejszenia obciąŝeń.

9 Ocena cyklu Ŝycia - LCA definicje 9 LCA jest procesem oceny efektów, jaki dany wyrób wywiera na środowisko podczas całego Ŝycia, poprzez wzrost efektywnego zuŝycia zasobów i zmniejszenie obciąŝeńśrodowiska (liabilities). LCA ukierunkowuje badanie wpływu na środowisko systemu wyrobu w obszar zuŝycia zasobów, jakości ekosystemu i zdrowia ludzkiego. Obszar rozumiany moŝe być (metoda eco-indicator) jako wskaźnik oceny efektów oddziaływania na środowisko, tzw. ekowskaźnik, wyraŝony w punktach końcowych Pt.

10 Cykl Ŝycia - definicje 10 LCA jest procesem zbierania i oceny wejść, wyjść oraz potencjalnych wpływów na środowisko systemu wyrobu w okresie jego cyklu Ŝycia. LCM - zarządzanie cyklem Ŝycia - jest koncepcją zarządzania uwzględniającą ideę cyklu Ŝycia, która moŝe być stosowana do tworzenia i wdraŝania strategii zrównowaŝonego rozwoju. Zarządzanie cyklem Ŝycia dotyczy minimalizowania zagroŝeń środowiskowych w cyklu Ŝycia produktu lub usługi. LCC - Koszty cyklu Ŝycia istnieją dwa terminy tj.: całkowite koszty dotyczące zakupu, uŝycia i likwidacji produktu (równowaŝne z pojęciem całkowite koszty posiadania oraz b) koszty produktu lub usługi występujące podczas całego Ŝycia wraz z kosztami zewnętrznymi. DfE - projektowanie ekologiczne lub eko-projektowanie jest metodą wspierającą projektowanie produktu w celu zmniejszenia całkowitego wpływu na środowisko we wczesnej fazie rozwoju produktu.

11 Ocena cyklu Ŝycia - LCA struktura (1) 11 I WYDANIE NORMY ISO Określenie celu i zakresu ISO (PKN, 2000) - cel, szczegółowość danych, zakres badań, jednostka funkcjonalna, granice systemu; Analiza zbioru wejść i wyjść ISO (PKN, 2002) - proces jednostkowy, zebranie danych, bilans masowy i energetyczny; Ocena wpływu cyklu Ŝycia ISO (PKN, 2002) - wybór kategorii wpływu, klasyfikowanie, charakteryzowanie, normalizowanie, waŝenie, analiza jakości danych; Interpretacja ISO (PKN, 2002) - sprawdzenie kompletności, analiza wraŝliwości, inne analizy, wnioski, rekomendacje, raport. ISO/TR (PKN, 2006) - Przykłady zastosowania normy ISO ISO/TR (PKN, 2003) - Przykłady zastosowania normy ISO 14041

12 Ocena cyklu Ŝycia - LCA struktura (2) 12 II WYDANIE NORMY ISO ISO 14040;2006 (U) - Zarządzanie środowiskowe ocena cyklu Ŝycia zasady i struktura, ISO 14044;2006 (U) - Zarządzanie środowiskowe ocena cyklu Ŝycia wymagania i wytyczne.

13 LCA w dokumentach krajowych (1) 13 Ustawa Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. (Dz. U. Nr 62, poz. 627), gdzie w art. 143 dotyczącym określania wymagań, jakie powinny spełniać technologie stosowane w nowo uruchamianych lub zmienianych w sposób istotny instalacjach i urządzeniach wskazane jest, Ŝe powinna spełniać wymagania, które powinny uwzględniać, m.in. wykorzystanie analizy cyklu Ŝycia produktów jednak zapis ten funkcjonował jedynie do 18 maja 2005 r., kiedy to został uchylony Ustawą o zmianie ustawy Prawo Ochrony Środowiska. II Polityka Ekologiczna Państwa postuluje zmniejszenie materiałochłonności i odpadowości produkcji, szerokie upowszechnienie, wzorem ocen oddziaływania na środowisko, ocen cyklu Ŝyciowego produktu; wprowadzenie ustawowego obowiązku wykonywania takich ocen dla grup produktów o wysokiej materiałochłonności i odpadowości oraz produktów zawierających substancje niebezpieczne dla środowiska.

14 LCA w dokumentach krajowych (2) 14 Polityka Ekologicznej Państwa na lata z uwzględnieniem perspektywy na lata wprowadzenie obowiązku oceny cyklu Ŝycia dla wybranych produktów, wprowadzanych do obrotu towarowego. Strategia zmian wzorców produkcji i konsumpcji na sprzyjające realizacji zasad trwałego, zrównowaŝonego rozwoju w celu wspierania inwestycji w ochronęśrodowiska proponuję m.in. włączenie Analizy Cyklu śycia (LCA) i Deklaracji Środowiskowych Produktu (EPD) do analizy wpływu na środowisko produktów i usług. Mapa Drogowa WdraŜania Planu Działań na rzecz Technologii Środowiskowych w Polsce (KETAP) wskazuje zadania dotyczące technologii środowiskowych, tj.: zachęcanie do udzielania zamówień publicznych, w których stosowane będą kryteria środowiskowe oraz będą wykorzystywane nowe technologie środowiskowe, a takŝe promocja stosowania kosztowej analizy cyklu Ŝycia produktów i usług.

15 LCA w dokumentach krajowych (3) 15 Strategia wdraŝania w Polsce zintegrowanej polityki produktowej ocena cyklu Ŝycia dla wielu produktów, jak i grup produktów. Zielone zamówienia publiczne - oznaczają politykę, w ramach, której podmioty publiczne włączają kryteria i/lub wymagania ekologiczne do procesu zakupów i poszukują rozwiązań minimalizujących negatywny wpływ produktów/usług na środowisko oraz uwzględniających cały cykl Ŝycia produktów, a poprzez to wpływają na rozwój i upowszechnienie technologii środowiskowych. Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka ma na celu zmniejszenie szkodliwego oddziaływania na środowisko m.in. na podstawie ograniczenia energo-, materiało- i wodochłonności produktów i usług, zastosowania oceny cyklu Ŝycia na wszystkich etapach projektowania procesów technologicznych.

16 LCA zastosowanie w UE 16 W polityce ekologicznej UE myślenie w kategoriach cyklu Ŝycia znajduje zastosowanie w: promowaniu rozwoju rynku produktów i procesów przyjaznych dla środowiska (Zintegrowana Polityka Produktowa) zamówieniach publicznych znakowaniu ekologicznym ocenach technologii środowiskowych gospodarce odpadami W wielu dokumentach UE znajdują się postulaty o konieczności stosowania LCA

17 LCA zastosowanie w UE 17 Parlament Europejski - Dyrektywa w sprawie odpadów: Mniej śmieci, więcej recyklingu - Środowisko :38 Pięciostopniowa hierarchia postępowania z odpadami, w celu zapobiegania i ograniczeniu powstawania odpadów. Kolejność gospodarowania odpadami to: zapobieganie i ograniczanie, przygotowanie do powtórnego uŝycia, recykling, inne metody odzysku, np. odzysk energii, unieszkodliwianie. MoŜliwe jest odejście przez państwa członkowskie od tej hierarchii, "jeŝeli jest to uzasadnione zastosowaniem metodologii myślenia o cyklu Ŝycia, obejmującej całkowity wpływ związany z wytwarzaniem i gospodarowaniem tymi odpadami".

18 LCA - zastosowanie 18 Analiza z wykorzystaniem techniki LCA moŝe być wykorzystana m.in. do: identyfikacji moŝliwości poprawy aspektów środowiskowych wyrobów w róŝnych etapach ich cyklu Ŝycia; podejmowania decyzji w przemyśle, organizacjach rządowych lub pozarządowych (np. planowanie strategiczne, ustalanie priorytetów, projektowanie wyrobów lub procesów, a takŝe przeprowadzanie zmian w tym zakresie); wyboru istotnych wskaźników oceny efektów działalności środowiskowej, włączając techniki pomiarowe; marketingu (dotyczącym np. oświadczeń środowiskowych, schematów eko-etykietowania lub deklaracji środowiskowych wyrobów).

19 LCA procedura realizacji 19 POCZĄTEK OKREŚLENIE CELU I ZAKRES 1. Cel działania 2. Określenie wyrobu 3. Wybór ograniczeń systemu 4. Wybór parametrów środowisko 5. Wybór metod gromadzenia i oceny danych 6. Strategia zbierania danych 7. Wstępne uruchomienie metody LCA 8. Weryfikacja kroku OKREŚLENIE CELU I ZAKRESU OCENA WPŁYWU 1. Przyporządkowanie danych wpływom 2. Określenie katalogu odpadów 3. Klasyfikacja danych tabel inwentarzowych z punktu widzenia rodzaju wpływu 4. Charakteryzacja poszczególnych klas 5. Normalizacja wyników 6. Hierarchizacja klas (ocena istotności wpływów) ANALIZA ZBIORU 1. Pomiary, wyliczenia teoretyczne, przeglądy (literatury, baz danych) 2. Charakterystyka stosowanych procesów 3. Określenie produktu wejściowego i wyjściowego procesu 4. Bilans surowcowo-energetyczny 5. Wyznaczenie tabel danych z inwentaryzacji 6. Kategoryzacja wpływów na środowisko INTERPRETACJA 1. Określenie elementów o duŝym zagroŝeniu 2. Analiza wraŝliwości w/w elementów 3. Ustalenie sposobu minimalizacji zagroŝeń 4. Ocena priorytetów moŝliwych poprawek i ich wykonalności KONIEC Źródło: A.K. Wach, Metoda oceny cyklu Ŝycia (LCA) jako podstawa komputerowo wspomaganej oceny wyrobu.

20 LCA cel i zakres 20 Cel badań powinien jednoznacznie określać zamierzone zastosowanie, powody prowadzenia badań i odbiorcę, do którego adresowane są wyniki. Poziom szczegółowości LCA: koncepcyjny, uproszczony, szczegółowy. Zakres badań definiowany jest przez system wyrobów (procesy jednostkowe), jego granice i jednostkę funkcjonalną.

21 Schemat struktury LCA 21 PROCES LCA wejście wejście wejście wyjście Proces Proces Proces jednostkowy jednostkowy jednostkowy wyjście wyjście wyjście wejście Jednostka funkcjonalna system granice systemu

22 Jednostka funkcjonalna 22 Jednostka funkcjonalna to najmniejsza jednostka przyjęta do badań i stanowiąca ilościowy efekt systemu produkcji LCA. Głównym zadaniem jednostki funkcjonalnej jest dostarczenie płaszczyzny odniesienia dla normalizowania danych wejściowych i wyjściowych systemu. Z tego teŝ względu powinna być ona jasno zdefiniowana i mierzalna.

23 Jednostka funkcjonalna 23 Najprostszymi jednostkami funkcjonalnymi są jednostki fizyczne jak np. metry, dŝule, kg, sekundy, kelwiny, itd. Mogą to być teŝ pojedyncze urządzenie/maszyna czy jedna z funkcji tego urządzenia lub powierzchnia do zagospodarowania, dla których ustala się przepływ materiałów i energii. Jednostki pojedyncze mogą być łączone w złoŝone, np. tonokilometr (dla transportu), m 2 * rok, lumen*rok, itd.

24 Zasady doboru jednostki funkcjonalnej 24 Jednostka funkcjonalna musi być dobrana w sposób odpowiedni do celu analizy. Przykładowo, dla systemu transportu: w ograniczonym zakresie porównujemy system transportu na bazie pewnego dystansu transportu. Np. porównujemy efekt ekologiczny osobokilometrów w samochodzie i osobokilometrów w pociągu. w szerszej definicji moŝemy porównać efekty ekologiczne dla dwu osób podróŝujących na ta samą odległość, uŝywających samochodu i transportu publicznego w ciągu 1 miesiąca. W tym przypadku moŝemy włączyć do analizy pociągi, autobusy, moŝe rowery. w bardzo szerokiej definicji moŝemy zastosować bieŝącą miesięczną czynność poruszania się dwóch osób: właściciela samochodu i osoby nie posiadającej samochodu.

25 Przykłady 25 Badanie LCA LCA czterech róŝnych rodzajów wykładzin podłogowych stosowanych do uŝytku domowego w Holandii LCA procesów wydobycia węgla Jednostka funkcjonalna Ilość pokrycia podłogowego potrzebna do pokrycia 1m 2 powierzchni w typowym domu holenderskim w czasie ponad 15 lat. 1 Mg wydobywanej rudy, 1 m 3 chodnika, 1 MJ (dla tąpnięć), 1 miesiąc (dla składowania części zamiennych).

26 Przykłady 26 Badanie LCA LCA ekspresu do kawy LCA pieluszek jednorazowych i wielokrotnego uŝytku Jednostka funkcjonalna Ekspres, w którym sporządza się 5 filiŝanek kawy dwa razy dziennie i kawa ta pozostaje gorąca przez 30 min. po jej sporządzeniu. UŜywanie 6 pieluszek dziennie przez 30 miesięcy.

27 Przykłady 27 Badanie LCA LCA dwóch rodzajów opakowań jajek LCA opakowań piwa Jednostka funkcjonalna szt. jajek, które potrzebują szt. opakowań (1 opakowanie dla 6 szt. jajek). 1 butelka piwa o łącznej wadze 1,066kg (w tym 0,52kg piwa i 0,546kg szkła).

28 Przykłady 28 LCA mleka Badanie LCA LCA opakowań chłodziarek Jednostka funkcjonalna Zestaw niezbędny do opakowania chłodziarki o pojemności 500 litrów 1000 kg mleka skorygowanego energetycznie ECM opuszczającego bramę farmy

29 Przykłady 29 Badanie LCA Jednostka funkcjonalna LCA produkcji i uŝytkowania samochodu osobowego LCA produkcji ołówków LCA zakładu obuwniczego Samochód przejeŝdŝający rocznie 13000km, eksploatowany przez 10lat, spalający 10l benzyny na 100km i waŝący 1100kg. Partia 100 ołówków. 1 para wyprodukowanych butów.

30 Przykłady 30 Badanie LCA LCA sześciu scenariuszy obróbki osadów ściekowych z oczyszczalni dla równowaŝnej ilości mieszkańców LCA róŝnych opcji gospodarki odpadami z gospodarstwa domowego Jednostka funkcjonalna 1 t suchej masy składowanego materiału odpadowego Średnia ilość odpadów z gospodarstwa domowego wytwarzaną w ciągu 1 roku

31 Analiza zbioru wejść i wyjść - LCI 31 W fazie tej dokonuje się analizy wszystkich odnośnych procesów oraz całkowitego przeglądu emisji, które opracowuje się w odpowiedniej tablicy.

32 Analiza zbioru wejść i wyjść wykres Sankeya dla produkcji koncentratu Zn-Pb 32

33 LCA etapy LCIA 33 Etapy obowiązkowe Wybór kategorii wpływu, wskaźników kategorii i modeli charakteryzowania Przypisanie wyników LCI (klasyfikacja) Obliczenie wyników wskaźników kategorii (charakteryzowanie) Wyniki wskaźnika kategorii (profil LCIA) Elementy opcjonalne Obliczanie wyników odnoszenia wielkości wskaźników do wielkości referencyjnych (normalizacja) Grupowanie WaŜenie Analiza jakości danych

34 Klasyfikacja i charakteryzowanie 34 Klasyfikacja przypisanie wyników LCI do kategorii wpływu. Charakteryzowanie obliczenie wartości wskaźnika kategorii za pomocą parametru charakteryzowania. Kategoria wpływu Zmniejszenie zasobów abiotycznych Efekt cieplarniany ZuboŜenie warstwy ozonowej Jednostki parametrów charakteryzowania wystarczalność zasobów w kg na rok lub m 3 na rok kg równowaŝnika CO 2 lub gram równowaŝnika CO 2 na jednostkę funkcjonalną kg równowaŝnika CFC-11 Zagospodarowanie terenu m 2 zagospodarowanego terenu Zakwaszanie Tworzenie utleniaczy fotochemicznych kg równowaŝnika SO 2 kg równowaŝnika etylenu Eutrofizacja Ekotoksyczność kg równowaŝnika PO 4 3- kg równowaŝnika 1,4-dichlorobenzenu (w podziale na podkategorie, tj. woda, gleba, woda morska

35 Zestawienie kategorii o kryteriów stosowanych od oceny budynków mieszkalnych w projekcie E-Audyt/GBC 2000/02 wg A. Stachowicz, M. Fedorczak-Cisak Niskoenergetyczne budynki analiza zuŝycia energii w całym cyklu istnienia 35

36 Charakteryzowanie produkcja TPFS 36 Histogram charakteryzowania przedstawia wyniki wyskalowane do 100%, zatem skala tego rodzaju nie stanowi źródła informacji o wielkości wpływu na środowisko moŝe on być zarówno bardzo duŝy jak i nieznaczny.

37 Normalizacja produkcja TPFS 37 Normalizacja polega na obliczeniu wartości wskaźnika kategorii wpływu względem pewnej wartości odniesienia np. przeciętnych europejskich warunków w ciągu roku na mieszkańca (jednak nie ocenia waŝności wpływu na środowisko, a jedynie udział danego efektu w efekcie całkowitym jednostki niemianowane).

38 Grupowanie i waŝenie 38 Grupowanie polega na przypisaniu kategorii wpływu do jednego lub więcej zbiorów (kategorie szkody) wg celu i zakresu badań np. zuŝycie zasobów, jakość ekosystemu, zdrowie ludzkie. WaŜenie polega na przypisaniu wagi kaŝdej kategorii wpływu i kategorii szkody.

39 Wyniki analizy histogram wskaźnikowy wybrane branŝe przemysłu w Polsce Pt produkcja aluminium i wyrobów z Al produkcja nawozów sztucznych i zwiazków azotowych produkcja Pb,Zn,Sn i wyrobów z Pb,Zn,Sn produkcja soli produkcja szkła i wyrobow ze szkła zdrowie ludzkie jakość ekosystemu zuŝycie zasobów jednostka funkcjonalna: 1000 zł produkcji sprzedanej źródło danych: GUS

40 Wyniki analizy histogram waŝenia produkcja koncentratu Zn-Pb 40 Pt 6,5 6 5,5 5 4,5 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 czynniki rakotw. ukł.oddechzw.nieorg. zmiany klimatycz. ekotoksyczność zakwasz. /eutrofiz. zagospodar. terenu minerały paliwa kopalne jednostka funkcjonalna: 1000 kg rudy Zn-Pb

41 800,00 700,00 600,00 500,00 400,00 300,00 200,00 100,00 0,00 Histogram wpływu na środowisko wybranych produktów 41 pestycydy detergenty zaw. zw. fosf farba rozpuszczalnikowa nawozy fosforowe nawozy azotowe olej smarowy farba wodna opakowania z papieru tektura/opakowania z tektury mpt/kg

42 Wyniki analizy na podstawie amerykańskiej bazy Input-Output 42 komputery nawozy sztuczne farby i lakiery na bazie rozpuszcz. opakowania z papieru i tektury opakowania z plastiku opakowania szklane puszki aluminiowe, metalowe pestycydy i chem. środki ochr. roślin opony butelki plastikowe, kubki i tacki PS chłodziarki i zamrażarki pieluchy jednorazowe płyny chłodnicze akumulatory baterie karoserie pompy cieplne klimatyzatory opakowania po nawozach sztucznych opakowania po pestycydach monitory lampy wyładowcze Jednostka funkcjonalna: 1USD detergenty zawierające fosforany oleje smarowe mpt

43 Koszty cyklu Ŝycia (LCC) 43 LCC jest sumą wszystkich kosztów ponoszonych podczas cyklu Ŝycia wyrobu (działalność inwestycyjno-remontowa, wytwórcza, faza uŝytkowania i likwidacji). Koszty Cyklu śycia (,, $/ jednostkę) Wpływ środowiskowy (np. kg równowaŝn. CO 2 /jednostkę)

44 Zastosowanie LCA 44 Technika LCA moŝe być wykorzystywana nie tylko do oceny aspektów środowiskowych związanych z wybranymi systemami wyrobów i usług, ale przede wszystkim do określenia sposobu zmniejszania zagroŝenia środowiska naturalnego.

45 Zastosowanie LCA 45 Dzięki wynikom LCA moŝna wybrać odpowiednie rozwiązania, by zminimalizować wpływ na środowisko nie tylko wyrobów, ale równieŝ modernizować istniejące przedsięwzięcia i tworzyć nowe, przyjazne środowisku inwestycje. WdroŜenie LCA przynosi wymierne korzyści, zarówno firmie, która decyduje się na przeprowadzenie takiej analizy, jak i społeczeństwu oraz środowisku.

46 Zastosowanie LCA a poziom szczegółowości 46 Podejmowane decyzje koncepcyjny Poziom LCA uproszczony szczegółowy Projektowanie Udoskonalanie produktu Analizy porównawcze Etykietowanie Ustanawianie norm Planowanie strategii rozwoju Działania marketingowe Kształtowanie polityki produktowej + - +

Ocena cyklu życia (LCA) w systemie gospodarki odpadami

Ocena cyklu życia (LCA) w systemie gospodarki odpadami Ocena cyklu życia (LCA) w systemie gospodarki odpadami Anna Henclik Joanna Kulczycka Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Kraków, 25-26 czerwiec 2009 Zarządzanie odpadami

Bardziej szczegółowo

LCA (life-cycle assessment) jako ekologiczne narzędzie w ulepszaniu procesów technologicznych

LCA (life-cycle assessment) jako ekologiczne narzędzie w ulepszaniu procesów technologicznych LCA (life-cycle assessment) jako ekologiczne narzędzie w ulepszaniu procesów technologicznych Toruń 2012 Ocena cyklu życia (Life Cycle Assessment - LCA) jest jedną z technik zarządzania środowiskowego.

Bardziej szczegółowo

Eko-innowacje oraz technologie środowiskowe. Konferencja Inaugurująca projekt POWER w Małopolsce Kraków, 4 marca 2009 r.

Eko-innowacje oraz technologie środowiskowe. Konferencja Inaugurująca projekt POWER w Małopolsce Kraków, 4 marca 2009 r. Eko-innowacje oraz technologie środowiskowe Cel projektu Promocja rozwoju oraz wyboru technologii, które w małym zakresie obciąŝająśrodowisko naturalne w regionach partnerskich Technologie środowiskowe

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie. Tomasz Poskrobko

Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie. Tomasz Poskrobko Zarządzanie środowiskiem w przezdsiębiorstwie Tomasz Poskrobko Etapy rozwoju modelu ochrony środowiska w przedsiębiorstwie strategia czystszej produkcji strategia zarządzania obciążeniem strategia zarządzania

Bardziej szczegółowo

EFEKTYWNOŚĆ ŚRODOWISKOWA PRODUKTÓW, A MOŻLIWOŚCI OCENY CYKLU ŻYCIA Z UŻYCIEM INTERNETOWEGO NARZĘDZIA LCA to go

EFEKTYWNOŚĆ ŚRODOWISKOWA PRODUKTÓW, A MOŻLIWOŚCI OCENY CYKLU ŻYCIA Z UŻYCIEM INTERNETOWEGO NARZĘDZIA LCA to go EFEKTYWNOŚĆ ŚRODOWISKOWA PRODUKTÓW, A MOŻLIWOŚCI OCENY CYKLU ŻYCIA Z UŻYCIEM INTERNETOWEGO NARZĘDZIA LCA to go Dr inż. Janusz Sitek Instytut Tele- i Radiotechniczny e-mail: janusz.sitek@itr.org.pl Poznań,

Bardziej szczegółowo

EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII. mgr Małgorzata GÓRALCZYK

EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII. mgr Małgorzata GÓRALCZYK EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII mgr Małgorzata GÓRALCZYK Polska Akademia Nauk, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Pracownia Badań Strategicznych, ul. Wybickiego

Bardziej szczegółowo

Nowa ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz sposoby optymalizacji kosztów

Nowa ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz sposoby optymalizacji kosztów Nowa ustawa o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz sposoby optymalizacji kosztów Opis Obecnie projekt ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi oraz zmiany ustawy o obowiązkach

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do oceny cyklu ycia (LCA) nowej techniki w ochronie œrodowiska

Wprowadzenie do oceny cyklu ycia (LCA) nowej techniki w ochronie œrodowiska IN YNIERIA ŒRODOWISKA Tom 11 Zeszyt 1 2006 101 Katarzyna Grzesik* Wprowadzenie do oceny cyklu ycia (LCA) nowej techniki w ochronie œrodowiska 1. Wstêp Obowi¹zuj¹ca strategia postêpowania z odpadami zak³ada

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12

Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 Załącznik Nr 5 do Zarz. Nr 33/11/12 (pieczęć wydziału) KARTA PRZEDMIOTU Z1-PU7 WYDANIE N1 Strona 1 z 5 1. Nazwa przedmiotu: NARZĘDZIA ZARZĄDZANIA ŚRODOWISKIEM 3. Karta przedmiotu ważna od roku akademickiego:

Bardziej szczegółowo

Opracowanie metodyki LCA dla oceny projektów infrastrukturalnych

Opracowanie metodyki LCA dla oceny projektów infrastrukturalnych Opracowanie metodyki LCA dla oceny projektów infrastrukturalnych Autorzy dr Joanna Kulczycka kierownik projektu doc. dr hab. inŝ. ElŜbieta Pietrzyk-Sokulska mgr Małgorzata Góralczyk mgr Renata Koneczna

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI. Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa

GOSPODARKA ODPADAMI. Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa GOSPODARKA ODPADAMI Dr Ewa Mańkowska Zastępca Prezesa WFOŚiGW we Wrocławiu Zasady gospodarowania odpadami Projektowane zmiany prawne w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Badanie poziomu

Bardziej szczegółowo

Kursy: 12 grup z zakresu:

Kursy: 12 grup z zakresu: SCHEMAT REALIZACJI USŁUG W RAMACH PROJEKTU EKO-TRENDY Kursy: 12 grup z zakresu: Szkolenia Instalator kolektorów słonecznych - 2 edycje szkoleń - 1 h/gr. 2. Szkolenia Nowoczesne trendy ekologiczne w budownictwie

Bardziej szczegółowo

Piotr MAŁECKI. Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska. Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie

Piotr MAŁECKI. Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska. Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie Piotr MAŁECKI Zakład Ekonomiki Ochrony Środowiska Katedra Polityki Przemysłowej i Ekologicznej Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie 1 PODATKI EKOLOGICZNE W POLSCE NA TLE INNYCH KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 2

Bardziej szczegółowo

Rada Miejska w Kluczborku uchwala, co następuje:

Rada Miejska w Kluczborku uchwala, co następuje: PROJEKT Uchwała Nr..... z dnia... w sprawie sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów w zamian za uiszczoną

Bardziej szczegółowo

NAJWAśNIEJSZE PROBLEMY I ZAGROśENIA DLA NOWEGO SYSTEMU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI W POLSCE

NAJWAśNIEJSZE PROBLEMY I ZAGROśENIA DLA NOWEGO SYSTEMU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI W POLSCE NAJWAśNIEJSZE PROBLEMY I ZAGROśENIA DLA NOWEGO SYSTEMU GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI W POLSCE Krzysztof Kawczyński - Komitet Ochrony Środowiska KIG Warszawa, 4 grudnia 2013 r. Polska gospodarka odpadami

Bardziej szczegółowo

Rachunek kosztów. Sem. 8 Komputerowe Systemy Elektroniczne, 2009/2010. Alicja Konczakowska 1

Rachunek kosztów. Sem. 8 Komputerowe Systemy Elektroniczne, 2009/2010. Alicja Konczakowska 1 Rachunek kosztów Sem. 8 Komputerowe Systemy Elektroniczne, 2009/2010 Alicja Konczakowska 1 Rachunek kosztów Na decyzję klienta o zakupie wyrobu wpływa koszt nabycia (cena wyrobu ) oraz oczekiwany koszt

Bardziej szczegółowo

Cywilizacja śmieci szansa czy zagrożenie?

Cywilizacja śmieci szansa czy zagrożenie? - Cywilizacja śmieci szansa czy zagrożenie? Recykling odpadów odzysk surowców wtórnych z odpadów komunalnych Tarnów, 12 grudnia 2014 r. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 17 grudnia 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 17 grudnia 2010 r. Dziennik Ustaw Nr 8 534 Poz. 32 32 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI 1) z dnia 17 grudnia 2010 r. w sprawie procedur oceny zgodności wyrobów wykorzystujących energię oraz ich oznakowania 2) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

i Środowisko Priorytet IV

i Środowisko Priorytet IV Priorytet IV Przedsięwzięcia dostosowujące przedsiębiorstwa do wymogów ochrony środowiska Marzena Słupeczańska Dyrektor Departamentu Przedsięwzięć Strukturalnych NFOŚiGW ŁĄCZNA ALOKACJA ŚRODKÓW Wsparcie

Bardziej szczegółowo

Nowe ustawy o odpadach oraz odpadach opakowaniowych

Nowe ustawy o odpadach oraz odpadach opakowaniowych Nowe ustawy o odpadach oraz odpadach opakowaniowych Opis Na nową ustawę o odpadach czekaliśmy od ponad 2 lat. Nowa ustawa o odpadach, która weszła w życie 23 stycznia 2013 r., reguluje obowiązki wytwórców

Bardziej szczegółowo

Ocena cyklu życia (LCA) systemów gospodarki odpadami

Ocena cyklu życia (LCA) systemów gospodarki odpadami Ocena cyklu życia (LCA) systemów gospodarki odpadami Emilia den Boer Instytut Inżynierii Ochrony Środowiska Politechnika Wrocławska XVI Ogólnopolska Konferencja Szkoleniowa - Kompleksowa gospodarka odpadami;

Bardziej szczegółowo

Idea Planu działań na rzecz

Idea Planu działań na rzecz Idea Planu działań na rzecz zrównowaŝonej energii Patrycja Hernik Asystent Projektów Stowarzyszenie Gmin Polska Sieć Energie Cités 31-016 Kraków, ul. Sławkowska 17 tel./faks: +48 12 429 17 93 e-mail: biuro@pnec.org.pl

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP SKLEP STACJONARNY I SPRZEDAŻ ONLINE Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży /

Bardziej szczegółowo

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 1/2014. Odpady opakowaniowe

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 1/2014. Odpady opakowaniowe Nr 1/ 2014 (styczeń) Siła ekobiznesu E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U Numer 1/ 2014 Spis treści: 2 1 Nr 1/ 2014 (styczeń) Postępowanie z odpadami opakowaniowymi reguluje aktualnie

Bardziej szczegółowo

Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami

Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami Doc dr Lidia Sieja INSTYTUT EKOLOGII TERENÓW UPRZEMYSŁOWIONYCH Katowice Bilans odpadów wytworzonych w 2004r Rodzaj

Bardziej szczegółowo

TERMOMODERNIZACJA. Jak to zrobić? Co nam to da? Szczecin październik 2009

TERMOMODERNIZACJA. Jak to zrobić? Co nam to da? Szczecin październik 2009 Jak to zrobić? Co nam to da? Jak to zrobić? Co nam to da? Jak to zrobić? Co nam to da? Jak to zrobić? Co nam to da? Szczecin październik 2009 Nasze środowisko to budynki 80 % naszego Ŝycia spędzamy we

Bardziej szczegółowo

Uwolnij energię z odpadów!

Uwolnij energię z odpadów! Uwolnij energię z odpadów! Energia-z-Odpadów: Co na wejściu? Co na wyjściu? Energia-z-Odpadów a legislacja europejska 26.11.2009 POLEKO, Poznań dr inŝ. Artur Salamon, ESWET 1 O nas: ESWET (European Suppliers

Bardziej szczegółowo

EKOTECHNOLOGIE. film Ekotechnologia EKOTECHNOLOGIE ZASADY OCHRONY ŚRODOWISKA

EKOTECHNOLOGIE. film Ekotechnologia EKOTECHNOLOGIE ZASADY OCHRONY ŚRODOWISKA EKOTECHNOLOGIE 1. WPROWADZENIE film Ekotechnologia dr Aleksandra Bielicka-Giełdoń - Katedra Technologii Środowiska, Uniwersytet Gdański,Wydział Chemii, Rok akademicki 2014/2015 1 2 EKOTECHNOLOGIE OCHRONA

Bardziej szczegółowo

Systemy zarządzania ekologicznego EMAS, GMP, GLP, GHP ISO 14000, ISO 9000

Systemy zarządzania ekologicznego EMAS, GMP, GLP, GHP ISO 14000, ISO 9000 Systemy zarządzania ekologicznego EMAS, GMP, GLP, GHP ISO 14000, ISO 9000 EMAS - system zarządzania ekologicznego Rozporządzenie Rady EWG nr 1836/93, umożliwiające dobrowolny udział (uczestnictwo) przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych

Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych Program Wieloletni Wdrażanie metod analizy środowiskowego ryzyka zdrowotnego do ustalania i przestrzegania normatywów środowiskowych Etap II Przegląd wytycznych i zalecanych rozwiązań pod kątem wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Krajowy Program Gospodarki Odpadami

Krajowy Program Gospodarki Odpadami Krajowy Program Gospodarki Odpadami KPGO został sporządzony jako realizacja przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 365 i Nr 113, poz.

Bardziej szczegółowo

Ocena Cyklu Życia płytek obwodów drukowanych doświadczenia producenta

Ocena Cyklu Życia płytek obwodów drukowanych doświadczenia producenta Ocena Cyklu Życia płytek obwodów drukowanych doświadczenia producenta Wojciech Stęplewski, ITR Anna Girulska, Eldos Sp. z o.o. 8 października 2013 Badania zostały przeprowadzone dzięki ścisłej współpracy

Bardziej szczegółowo

USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH. Wyk. Maria Anna Wiercińska

USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH. Wyk. Maria Anna Wiercińska USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH Wyk. Maria Anna Wiercińska SPIS TREŚCI 1. PODSTAWOWE POJĘCIA Odpady opakowaniowe Gospodarka odpadami opakowaniowymi

Bardziej szczegółowo

ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY HORYNIEC-ZDRÓJ ZA 2013 ROK

ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY HORYNIEC-ZDRÓJ ZA 2013 ROK ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY HORYNIEC-ZDRÓJ ZA 2013 ROK Horyniec-Zdrój, 2014 r. I. WPROWADZENIE Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w 3 zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży) oraz z ich istotnością (obligatoryjne

Bardziej szczegółowo

Cembureau Cement Portlandzki CEM I

Cembureau Cement Portlandzki CEM I Deklaracja Środowiskowa Produktu dla cementu Cembureau Cement Portlandzki CEM I Zgodna z: ISO 14020, ISO 14025, ISO 14040-44. Zakres i Cel Deklaracja środowiskowa produktu jest przeznaczona do komunikacji

Bardziej szczegółowo

EcoDesign Awareness Raising Campaign for Electrical & Electronics SMEs. LIFE CYCLE ASSESSMENT (LCA) jako narzędzie.

EcoDesign Awareness Raising Campaign for Electrical & Electronics SMEs. LIFE CYCLE ASSESSMENT (LCA) jako narzędzie. EcoDesign Awareness Raising Campaign for Electrical & Electronics SMEs LIFE CYCLE ASSESSMENT (LCA) jako narzędzie ekoprojektowania częśći METODYKA prof. dr hab. inż.. Zbigniew KŁOSK mgr inż.. Jędrzej J

Bardziej szczegółowo

Gospodarka odpadami i technika komunalna w Polsce i w Niemczech - perspektywy współpracy Problemy recyklingu odpadów opakowaniowych w Polsce.

Gospodarka odpadami i technika komunalna w Polsce i w Niemczech - perspektywy współpracy Problemy recyklingu odpadów opakowaniowych w Polsce. Gospodarka odpadami i technika komunalna w Polsce i w Niemczech - perspektywy współpracy Problemy recyklingu odpadów opakowaniowych w Polsce. Warszawa, 4 listopada 2014 DYREKTYWA 94/62/EC (opakowaniowa)

Bardziej szczegółowo

ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY HORYNIEC-ZDRÓJ ZA 2014 ROK

ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY HORYNIEC-ZDRÓJ ZA 2014 ROK ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY HORYNIEC-ZDRÓJ ZA 2014 ROK Horyniec-Zdrój, kwiecień 2015 r. I. WPROWADZENIE Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 13 września 1996r.

Bardziej szczegółowo

WEŁNA MINERALNA SZKLANA (ZAKŁAD GLIWICE)

WEŁNA MINERALNA SZKLANA (ZAKŁAD GLIWICE) DEKLARACJA ŚRODOWISKOWA WEŁNA MINERALNA SZKLANA (ZAKŁAD GLIWICE) Data wystawienia: 01.01.2013 r. Data ważności: 01.01.2018 r. Deklaracja została przygotowana przez: INSTYTUT TECHNIKI BUDOWLANEJ Zakład

Bardziej szczegółowo

Harmonogram i koszt realizacji programów inwestycyjnych w gospodarce odpadami w Mieście i Gminie Żerków.

Harmonogram i koszt realizacji programów inwestycyjnych w gospodarce odpadami w Mieście i Gminie Żerków. Załącznik nr 1 Aktualizacja Programu Ochrony Środowiska dla Miasta i Gminy Żerków Harmonogram i koszt realizacji programów inwestycyjnych w gospodarce odpadami w Mieście i Gminie Żerków. Tabela nr 1: Koszt

Bardziej szczegółowo

DACHÓWKA CEMENTOWA PROFIL S

DACHÓWKA CEMENTOWA PROFIL S DEKLARACJA ŚRODOWISKOWA III TYPU DACHÓWKA CEMENTOWA PROFIL S Data wystawienia: 01.01.2012 Data ważności : 01.01.2015 Charakterystyka została opracowana przez: EPD Ocenę przeprowadzono w ITB zgodnie z normą

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE. Czerwiec 2013 r.

ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE. Czerwiec 2013 r. ZASADY PRAWNE FUNKCJONOWANIA SYSTEMU GOSPODARKI ODPADAMI W POLSCE Czerwiec 2013 r. I. Kluczowe regulacje prawne. 1. Frakcje odpadów, 2. Zasady gospodarki odpadami, 3. Hierarchia postępowania z odpadami,

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP

KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP KRYTERIA CERTYFIKATU ZIELONY SKLEP SKLEP INTERNETOWY/SPRZEDAŻ ONLINE Kryteria Certyfikatu Zielony Sklep zostały pogrupowane w zbiory, zgodnie z obszarem, którego dotyczą (centrala / punkt sprzedaży / sprzedaż

Bardziej szczegółowo

Kącik używanych rzeczy przy Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w Poznaniu.

Kącik używanych rzeczy przy Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w Poznaniu. Kącik używanych rzeczy przy Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych w Poznaniu. PUNKT DRUGIE ŻYCIE PRZEZ POWTÓRNE UŻYCIE. Patrycja Kalewska Zakład Zagospodarowania Odpadów w Poznaniu sp. z o.o.

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+

Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Upowszechnianie zasad gospodarki cyrkularnej w sektorze MŚP - wprowadzenie do projektu ERASMUS+ Ewelina Kaatz-Drzeżdżon Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Gdańsku marzec 2015 Nowy

Bardziej szczegółowo

Jakie opakowania podlegają obowiązkowi odzysku i recyklingu?

Jakie opakowania podlegają obowiązkowi odzysku i recyklingu? Jakie opakowania podlegają obowiązkowi odzysku i recyklingu? Ustawie z dnia 11 maja 2001 roku o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (T.J.

Bardziej szczegółowo

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K ĆWICZENIA 2 Charakterystyka wybranej działalności gospodarczej: 1. Stosowane surowce, materiały, półprodukty, wyroby ze szczególnym

Bardziej szczegółowo

Ekologiczne i techniczne aspekty produkcji zbiorników ciśnieniowych

Ekologiczne i techniczne aspekty produkcji zbiorników ciśnieniowych Ekologiczne i techniczne aspekty produkcji zbiorników ciśnieniowych inż.andrzej Wölk Praca Magisterska na kierunku: Ochrona Środowiska Opiekun pracy dyplomowej dr hab. Adam Czarnecki prof. UMK Pracownia

Bardziej szczegółowo

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501. POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016 uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.) Proces transformacji ustrojowej Polski nie uwzględniał w swoim planie

Bardziej szczegółowo

Bibliografia. Akty prawne

Bibliografia. Akty prawne Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne. Dz. U. Nr 115, poz. 1229; 3. Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Janina Kawałczewska RCEE Płock

Janina Kawałczewska RCEE Płock Janina Kawałczewska RCEE Płock Konferencja realizowana jest w ramach projektu pn. Region płocki, Kujaw i Ziemi Kutnowskiej regionem świadomych ekologicznie współfinansowanego przez Narodowy Fundusz Ochrony

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Pilzno za 2014 r.

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Pilzno za 2014 r. Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Pilzno za 2014 r. Pilzno, 27.04.2015 r. I. Wstęp 1.1 Cel przygotowania analizy Zgodnie z zapisem art.3 ust.2 pkt. 10 ustawy z dnia 13 września

Bardziej szczegółowo

Porozumienia w nowym prawie o opakowaniach Odpady komunalne vs. opakowaniowe: jaka będzie praktyka?

Porozumienia w nowym prawie o opakowaniach Odpady komunalne vs. opakowaniowe: jaka będzie praktyka? Porozumienia w nowym prawie o opakowaniach Odpady komunalne vs. opakowaniowe: jaka będzie praktyka? FORUM RECYKLINGU 8 października 2013 Agnieszka Jaworska dyrektor generalny Stowarzyszenie Eko-Pak ZMIANA

Bardziej szczegółowo

ISO 14000 w przedsiębiorstwie

ISO 14000 w przedsiębiorstwie ISO 14000 w przedsiębiorstwie Rodzina norm ISO 14000 TC 207 ZARZADZANIE ŚRODOWISKOWE SC1 System zarządzania środowiskowego SC2 Audity środowiskowe SC3 Ekoetykietowanie SC4 Ocena wyników ekologicznych SC5

Bardziej szczegółowo

DBAMY O CIEBIE DBAMY O ŚWIAT

DBAMY O CIEBIE DBAMY O ŚWIAT DBAMY O CIEBIE DBAMY O ŚWIAT ZAANGAŻOWANIE DLA ŚRODOWISKA Woda jest jednym z najcenniejszych zasobów Ziemi i jednocześnie naszym głównym produktem. Dlatego jesteśmy wysoce świadomi tego, jak ważna jest

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Mielec za 2014r.

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Mielec za 2014r. Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Mielec za 2014r. Mielec, dnia 17.04.2015 I. Wprowadzenie. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości

Bardziej szczegółowo

AKTUALNY STAN GOSPODARKI ODPADAMI

AKTUALNY STAN GOSPODARKI ODPADAMI AKTUALNY STAN GOSPODARKI ODPADAMI Zapoznanie z aktualnym stanem GO na terenie Krakowa oraz planowanymi kierunkami rozwoju. Autor: Magdalena Więcławek Opiekun: dr inż. Zbigniew Grabowski KRAKÓW 2010 PODSTAWA

Bardziej szczegółowo

Czy zamówienia publiczne mogą być zielone? Znaczenie kosztów cyklu życia. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk

Czy zamówienia publiczne mogą być zielone? Znaczenie kosztów cyklu życia. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Czy zamówienia publiczne mogą być zielone? Znaczenie kosztów cyklu życia dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH mgr Małgorzata Wernicka

Bardziej szczegółowo

Ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz.U.2001.63.638)

Ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz.U.2001.63.638) Ustawa o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (Dz.U.2001.63.638) USTAWA z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. (Dz.U.2001.63.638 z dnia 22 czerwca 2001 r.) Rozdział 1 Przepisy

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: inżynieria środowiska Rodzaj przedmiotu: obieralny, moduł 5.3 Rodzaj zajęć: wykład, ćwiczenia Profil kształcenia: studia o profilu ogólnoakademickim Gospodarka odpadami Waste

Bardziej szczegółowo

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001

System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 System Zarządzania Energią według wymagań normy ISO 50001 Informacje ogólne ISO 50001 to standard umożliwiający ustanowienie systemu i procesów niezbędnych do osiągnięcia poprawy efektywności energetycznej.

Bardziej szczegółowo

PLAN ZRÓWNOWAŻONEGO GOSPODAROWANIA ENERGIĄ OBSZARU FUNKCJONALNEGO AGLOMERACJI KONIŃSKIEJ

PLAN ZRÓWNOWAŻONEGO GOSPODAROWANIA ENERGIĄ OBSZARU FUNKCJONALNEGO AGLOMERACJI KONIŃSKIEJ Projekt Aglomeracja konińska współpraca JST kluczem do nowoczesnego rozwoju gospodarczego jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

[ ] AUDYTY ENERGETYCZNE I MATERIALY BUDOWLANE INFORMACJAMI O ZUŻYCIU ENERGII I KOSZTACH EKSPLOATACYJNYCH

[ ] AUDYTY ENERGETYCZNE I MATERIALY BUDOWLANE INFORMACJAMI O ZUŻYCIU ENERGII I KOSZTACH EKSPLOATACYJNYCH [ ] AUDYTY ENERGETYCZNE I MATERIALY BUDOWLANE INFORMACJAMI O ZUŻYCIU ENERGII I KOSZTACH EKSPLOATACYJNYCH 28-09-2011 mgr inż. arch. Michał Golaoski Uniwersytet Zielonogórski Międzynarodowa Konferencja ROZWÓJ

Bardziej szczegółowo

ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI NA TERENIE MIASTA I GMINY SZCZEBRZESZYN ZA 2014 ROK SZCZEBRZESZYN, KWIECIEŃ 2015 ROK

ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI NA TERENIE MIASTA I GMINY SZCZEBRZESZYN ZA 2014 ROK SZCZEBRZESZYN, KWIECIEŃ 2015 ROK URZĄD MIEJSKI W SZCZEBRZESZYNIE ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI NA TERENIE MIASTA I GMINY SZCZEBRZESZYN ZA 2014 ROK SZCZEBRZESZYN, KWIECIEŃ 2015 ROK Wprowadzenie Cel przygotowania analizy Niniejszy

Bardziej szczegółowo

Wykład 4. Klasyfikacja i metody utylizacji odpadów. E. Megiel, Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii

Wykład 4. Klasyfikacja i metody utylizacji odpadów. E. Megiel, Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Wykład 4 Klasyfikacja i metody utylizacji odpadów E. Megiel, Uniwersytet Warszawski Wydział Chemii Odpady - definicja Odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych

Bardziej szczegółowo

Gekon Generator Koncepcji Ekologicznych

Gekon Generator Koncepcji Ekologicznych Gekon Generator Koncepcji Ekologicznych Agnieszka Karwat Marcin Jamiołkowski Założenia Potencjał rynkowy Innowacyjność Efekt ekologiczny 1 Cele Programu Gekon Rozwój eko-innowacji Osiągnięcie wymiernych

Bardziej szczegółowo

WEŁNA MINERALNA SKALNA (ZAKŁAD GLIWICE)

WEŁNA MINERALNA SKALNA (ZAKŁAD GLIWICE) DEKLARACJA ŚRODOWISKOWA WEŁNA MINERALNA SKALNA (ZAKŁAD GLIWICE) Data wystawienia: 01.01.2013 r. Data ważności: 01.01.2018 r. Deklaracja została przygotowana przez: INSTYTUT TECHNIKI BUDOWLANEJ Zakład Fizyki

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJE WPROWADZENIA ZMIAN W POLSKIM SYSTEMIE FISKALNYM W ASPEKCIE ZINTEGROWANEJ POLITYKI PRODUKTOWEJ

PROPOZYCJE WPROWADZENIA ZMIAN W POLSKIM SYSTEMIE FISKALNYM W ASPEKCIE ZINTEGROWANEJ POLITYKI PRODUKTOWEJ PROPOZYCJE WPROWADZENIA ZMIAN W POLSKIM SYSTEMIE FISKALNYM W ASPEKCIE ZINTEGROWANEJ POLITYKI PRODUKTOWEJ Dariusz FUKSA, Ewa CISZYŃSKA Streszczenie: W niniejszym artykule przedstawiono zasady oraz instrumenty

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 23 grudnia 2003 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 23 grudnia 2003 r. Dz.U.2004.16.154 2008.02.13 zm. Dz.U.2008.23.136 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie rodzajów odpadów, których zbieranie lub transport

Bardziej szczegółowo

Proces Innowacji. Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska. Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska. Wrocław, 23 listopad 2011

Proces Innowacji. Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska. Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska. Wrocław, 23 listopad 2011 Proces Innowacji Emilia den Boer Ryszard Szpadt Politechnika Wrocławska Urząd Marszałkowski Dolnego Śląska Wrocław, 23 listopad 2011 Zakres Cel procesu innowacji na Dolnym Śląsku Przedstawienie scenariuszy

Bardziej szczegółowo

ZINTEGROWANA GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE MIEJSCOWOŚĆ TŁO PRZEDSIĘWZIĘCIA

ZINTEGROWANA GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE MIEJSCOWOŚĆ TŁO PRZEDSIĘWZIĘCIA ZINTEGROWANA GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI WOJEWÓDZTWO ŚLĄSKIE www.ruse-europe.org Efektywna gospodarka odpadami to zintegrowany system, który opiera się na zbieraniu, transporcie, odzysku i unieszkodliwianiu

Bardziej szczegółowo

Fideltronik świadczy pełny zakres usług związanych z kontraktowym projektowaniem i produkcją pakietów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych

Fideltronik świadczy pełny zakres usług związanych z kontraktowym projektowaniem i produkcją pakietów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych PREZENTACJA FIRMY Fideltronik świadczy pełny zakres usług związanych z kontraktowym projektowaniem i produkcją pakietów i urządzeń elektrycznych i elektronicznych ZASOBY: - Zakład produkcyjny w Suchej

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć - 45 min

Scenariusz zajęć - 45 min Scenariusz zajęć - 45 min Grupa wiekowa: Szkoła ponadgimnazjalna Temat: ODZYSKAJ - KORZYSTAJ Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów z zakresu gospodarki odpadami. Zapoznanie uczniów

Bardziej szczegółowo

Planowanie Gospodarki Niskoemisyjnej proekologiczne rozwiązania w transporcie. Marcin Cholewa Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN

Planowanie Gospodarki Niskoemisyjnej proekologiczne rozwiązania w transporcie. Marcin Cholewa Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN Planowanie Gospodarki Niskoemisyjnej proekologiczne rozwiązania w transporcie Marcin Cholewa Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN Praca naukowa finansowana ze środków NCBiR w ramach

Bardziej szczegółowo

Kaucje na opakowania po środkach niebezpiecznych - teoria i praktyka Ŝycia gospodarczego

Kaucje na opakowania po środkach niebezpiecznych - teoria i praktyka Ŝycia gospodarczego Kaucje na opakowania po środkach niebezpiecznych - teoria i praktyka Ŝycia gospodarczego Włodzimierz URBANIAK Wydział Chemii UAM, Poznań Wydział Technologii i InŜynierii Chemicznej UTP, Bydgoszcz Środki

Bardziej szczegółowo

Co to jest przedsięwzięcie?

Co to jest przedsięwzięcie? Wprowadzenie do systemu ocen oddziaływania na środowisko Krzysztof Mielniczuk r. Co to jest przedsięwzięcie? Rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu

Bardziej szczegółowo

Jak gospodarować odpadami komunalnymi w Zabrzu w sposób zrównoważony? Studium przypadku

Jak gospodarować odpadami komunalnymi w Zabrzu w sposób zrównoważony? Studium przypadku Jak gospodarować odpadami komunalnymi w Zabrzu w sposób zrównoważony? Studium przypadku Autorzy: Bernice Charles, Cornelia Moser, Chihiro Sawaki, Caroline Steinvig pod kierownictwem: Mikael Backman Prezentuje:

Bardziej szczegółowo

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk i recykling założenia prawne Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk Odzysk ( ) jakikolwiek proces, którego wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie

Bardziej szczegółowo

DOCELOWY POZIOM ODZYSKU I RECYKLINGU ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH

DOCELOWY POZIOM ODZYSKU I RECYKLINGU ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH Załączniki do ustawy z dnia Załącznik nr 1 DOCELOWY POZIOM ODZYSKU I RECYKLINGU ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH Poz. Odpady opakowaniowe powstałe z: Poziom w % 1) rodzaj opakowań odzysku recyklingu 1. opakowań

Bardziej szczegółowo

Analiza systemowa gospodarki energetycznej Polski

Analiza systemowa gospodarki energetycznej Polski Analiza systemowa gospodarki energetycznej Polski System (gr. σύστηµα systema rzecz złoŝona) - jakikolwiek obiekt fizyczny lub abstrakcyjny, w którym moŝna wyróŝnić jakieś wzajemnie powiązane dla obserwatora

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA SYSTEMU ODBIORU ODPADÓW

ORGANIZACJA SYSTEMU ODBIORU ODPADÓW Gospodarka odpadami komunalnymi w gminie Miasto Puławy ORGANIZACJA SYSTEMU ODBIORU ODPADÓW zbiórka odpadów niesegregowanych-do gromadzenia odpadów niesegregowanych w budownictwie wielorodzinnym przeznaczone

Bardziej szczegółowo

WYTYCZNE DO SPORZĄDZANIA KRAJOWEGO ORAZ WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI W ZAKRESIE ODPADÓW KOMUNALNYCH

WYTYCZNE DO SPORZĄDZANIA KRAJOWEGO ORAZ WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI W ZAKRESIE ODPADÓW KOMUNALNYCH WYTYCZNE DO SPORZĄDZANIA KRAJOWEGO ORAZ WOJEWÓDZKICH PLANÓW GOSPODARKI ODPADAMI W ZAKRESIE ODPADÓW KOMUNALNYCH 1. Cel opracowania planów inwestycyjnych Informacje o konieczności sporządzania planów inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

PROBLEMATYKA PRAWNA ZAGOSPODAROWANIA RDF

PROBLEMATYKA PRAWNA ZAGOSPODAROWANIA RDF PROBLEMATYKA PRAWNA ZAGOSPODAROWANIA RDF Kinga Załęcka-Kościukiewicz Radca prawny Elbląg, 8 października 2015 roku MIEJSCE NA RYNKU ODPADÓW - WYGRAJĄ NAJLEPSI, ZATEM REZERWUJ MIEJSCE - CZAS NA INSTALACJE

Bardziej szczegółowo

Zielone zamówienia publiczne w Unii Europejskiej

Zielone zamówienia publiczne w Unii Europejskiej Zielone zamówienia publiczne w Unii Europejskiej Wprowadzenie Pojęcie zielone zamówienia publiczne (ang. Green Public Procurement - GPP) zostało zdefiniowane w oficjalnym komunikacie Komisji Europejskiej.

Bardziej szczegółowo

Zarząd Województwa Łódzkiego. Plan gospodarki odpadami województwa łódzkiego 2012. Łódź, lipiec 2012

Zarząd Województwa Łódzkiego. Plan gospodarki odpadami województwa łódzkiego 2012. Łódź, lipiec 2012 Zarząd Województwa Łódzkiego Plan gospodarki odpadami województwa łódzkiego 2012 Łódź, lipiec 2012 1 Podstawy formalne Krajowy Plan Gospodarki Odpadami 2014 ustawa o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości

Bardziej szczegółowo

1. Podstawy prawne. 2. Informacje ogólne

1. Podstawy prawne. 2. Informacje ogólne 1. Podstawy prawne. 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (tekst jednolity Dz.U. 2010 r., Nr 185, poz. 1243 ze zmianami) 2. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 roku w

Bardziej szczegółowo

WZÓR ROCZNE SPRAWOZDANIE O PRODUKTACH W OPAKOWANIACH, OPAKOWANIACH I O GOSPODAROWANIU ODPADAMI OPAKOWANIOWYMI ZA ROK 2015 I ZA ROK 2016

WZÓR ROCZNE SPRAWOZDANIE O PRODUKTACH W OPAKOWANIACH, OPAKOWANIACH I O GOSPODAROWANIU ODPADAMI OPAKOWANIOWYMI ZA ROK 2015 I ZA ROK 2016 Załącznik do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 lutego 2016 r. (poz. ) WZÓR ROCZNE SPRAWOZDANIE O PRODUKTACH W OPAKOWANIACH, OPAKOWANIACH I O GOSPODAROWANIU ODPADAMI OPAKOWANIOWYMI ROCZNE SPRAWOZDANIE

Bardziej szczegółowo

7. ZADANIA STRATEGICZNE

7. ZADANIA STRATEGICZNE 7. ZADANIA STRATEGICZNE Osiągnięcie załoŝonych celów oraz wdroŝenie właściwego systemu gospodarki odpadami na terenie Miasta Krakowa, wymaga podjęcia w latach 2008-2015 następujących działań strategicznych:

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie OŚ-OP1. o wysokości naleŝnej opłaty produktowej. Masa odpadów poddanych w kg: faktycznie poddane w roku sprawozdawczym 7)

Sprawozdanie OŚ-OP1. o wysokości naleŝnej opłaty produktowej. Masa odpadów poddanych w kg: faktycznie poddane w roku sprawozdawczym 7) Nazwa i siedziba lub imię i nazwisko oraz adres przedsiębiorcy/nazwa i siedziba oraz adres organizacji odzysku: Sprawozdanie OŚ-OP1 o wysokości naleŝnej opłaty produktowej Adresat: Marszałek Województwa

Bardziej szczegółowo

VI. SZKOLENIA SPECJALNE

VI. SZKOLENIA SPECJALNE VI. SZKOLENIA SPECJALNE 1. Zasady wzorcowania przyrządów pomiarowych Czas trwania: 1 dzień / 8 godzin lekcyjnych CEL: Zapoznanie uczestników z podstawowymi pojęciami z zakresu metrologii, zasadami doboru

Bardziej szczegółowo

Problematyka i nowe obowiązki gmin wynikające z nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Problematyka i nowe obowiązki gmin wynikające z nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Problematyka i nowe obowiązki gmin wynikające z nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Opracowanie: Magdalena Walkusz Inspektor ds. ochrony środowiska Anna Lasota Żabińska Podinspektor

Bardziej szczegółowo

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1

HACCP- zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności Strona 1 CO TO JEST HACCP? HACCP ANALIZA ZAGROŻEŃ I KRYTYCZNE PUNKTY KONTROLI HAZARD ryzyko, niebezpieczeństwo, potencjalne zagrożenie przez wyroby dla zdrowia konsumenta ANALYSIS ocena, analiza, kontrola zagrożenia

Bardziej szczegółowo

RAPORT ŚRODOWISKOWY ZA 2013ROK TERESA PĄCHALSKA 22.03.2014 SAPA EXTRUSION CHRZANÓW SAPA GROUP

RAPORT ŚRODOWISKOWY ZA 2013ROK TERESA PĄCHALSKA 22.03.2014 SAPA EXTRUSION CHRZANÓW SAPA GROUP 1 RAPORT ŚRODOWISKOWY ZA 2013ROK TERESA PĄCHALSKA 22.03.2014 SAPA EXTRUSION CHRZANÓW SAPA GROUP 2 Szanowni Państwo, Przekazujemy w Państwa ręce Raport Środowiskowy przedstawiający osiągnięcia Sapa Extrusion

Bardziej szczegółowo

Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią PAN dr hab. Joanna Kulczycka, prof. AGH Systemy gospodarowania odpadami w wybranych krajach Unii Europejskiej stan obecny, planowane zmiany, szanse i

Bardziej szczegółowo

Odpady nadające się ponownego przetworzenia są odpowiednio oznakowane. Zwracajcie więc uwagę na znaki i symbole umieszczane na opakowaniach

Odpady nadające się ponownego przetworzenia są odpowiednio oznakowane. Zwracajcie więc uwagę na znaki i symbole umieszczane na opakowaniach Odpady nadające się ponownego przetworzenia są odpowiednio oznakowane. Zwracajcie więc uwagę na znaki i symbole umieszczane na opakowaniach JAKIE ZNACZENIE MAJĄ ZNAKI UMIESZCZONE NA OPAKOWANIACH Opakowanie

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji Planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego za lata 2007-2008

Sprawozdanie z realizacji Planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego za lata 2007-2008 Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Wydział Ochrony Środowiska Sprawozdanie z realizacji Planu gospodarki odpadami dla województwa śląskiego za lata 2007-2008 Katowice, listopad 2009 r. SPIS TREŚCI

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIA PRZEDSIĘBIORCÓW DLA OPAKOWAŃ WIELOMATERIAŁOWYCH I OPAKOWAŃ PO ŚRODKACH NIEBEZPIECZNYCH

POROZUMIENIA PRZEDSIĘBIORCÓW DLA OPAKOWAŃ WIELOMATERIAŁOWYCH I OPAKOWAŃ PO ŚRODKACH NIEBEZPIECZNYCH POROZUMIENIA PRZEDSIĘBIORCÓW DLA OPAKOWAŃ WIELOMATERIAŁOWYCH I OPAKOWAŃ PO ŚRODKACH NIEBEZPIECZNYCH - ustawa z 13 czerwca 2013 r. Krzysztof Kawczyński - Komitet Ochrony Środowiska KIG Warszawa, kwiecień

Bardziej szczegółowo