Koncepcja modernizacji i budowy nowych obwałowań na dopływach rzeki Żabnica-Breń na terenie powiatu dąbrowskiego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Koncepcja modernizacji i budowy nowych obwałowań na dopływach rzeki Żabnica-Breń na terenie powiatu dąbrowskiego"

Transkrypt

1 Koncepcja modernizacji i budowy nowych obwałowań na dopływach rzeki Żabnica-Breń na terenie powiatu dąbrowskiego Inwestor: Małopolski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie Inspektorat Rejonowy w Tarnowie ul. Ostrogskich 5, Tarnów Umowa nr: II/112-DIT-22/11 z dnia Kraków, 2011

2

3 Autorzy opracowania: Kierownik Projektu: dr inż. Magdalena Paszkiewicz Projektant: mgr inż. Stanisław Wagner mgr inż. Piotr Radzicki mgr Jaromir Borzuchowski mgr inż. Magdalena Grzebinoga mgr Dariusz Krawczyk mgr inż. Aleksandra Mazur 3

4 4

5 Spis treści I. WPROWADZENIE... 9 II. CEL I ZAKRES OPRACOWANIA III. CHARAKTERYSTYKA OBSZARU OPRACOWANIA Podział administracyjny i położenie geograficzne Hydrografia i zagospodarowanie powierzchni terenu Zlewnia Wielopólki Zlewnia Oleśnicy Zlewnia Olesieńki Zlewnia Breńki Zlewnia Nieczajki Zlewnia Upustu Zlewnia Dęby Zlewnia Łosia Budowa geologiczna i surowce mineralne Klimat i jakość powietrza atmosferycznego Gospodarka wodno ściekowa Jakość wód powierzchniowych Jakość wód podziemnych Klimat akustyczny Środowisko przyrodnicze Obszary chronione IV. IDENTYFIKACJA PRZYCZYN I POZIOMU OBECNEGO ZAGROŻENIA POWODZIOWEGO Źródła zagrożenia Bezpośrednie przyczyny zagrożenia Rodzaje i lokalizacja zagrożeń Zasięg i poziom zagrożenia V. POMIARY GEODEZYJNE Zakres i metodyka wykonania prac pomiarowych Typowe przekroje poprzeczne w korycie rzeki Inwentaryzacja budowli mostowych i hydrotechnicznych VI. OBLICZENIA HYDROLOGICZNE Zakres i metodyka obliczeń hydrologicznych Obliczenie przepływów maksymalnych o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia oraz fal hipotetycznych w zlewniach niekontrolowanych Formuła opadowa Wzór Punzeta Wyznaczenie hydrogramów hipotetycznych Określenie hietogramów opadów o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia Obliczenie opadu efektywnego Charakterystyka syntetycznego hydrogramu jednostkowego Syndera Wyniki obliczeń Przepływy maksymalne o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia Hietogramy opadu całkowitego i efektywnego o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia Zlewnia Wielopólki Zlewnia Oleśnicy Zlewnia Olesieńki Zlewnia Breńki Zlewnia Nieczajki

6 Zlewnia Upustu Zlewnia Dęby Zlewnia Łosia Hydrogramy hipotetyczne wezbrań z kulminacjami o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia Podsumowanie VII. OBLICZENIA HYDRAULICZNE Metodyka obliczeń hydraulicznych Budowa modelu hydraulicznego Schematyzacja sieci rzecznej Przekroje poprzeczne Wprowadzenie budowli inżynierskich Ustalenie warunków początkowych Określenie warunków brzegowych Określenie wartości współczynników szorstkości n Kalibracja i weryfikacja modelu Wyniki obliczeń hydraulicznych VIII. OKREŚLENIE OBSZARÓW ZALEWOWYCH Z WYKORZYSTANIEM NUMERYCZNEGO MODELU TERENU (MNT) WRAZ Z OKREŚLENIEM OBSZARÓW, DLA KTÓRYCH ZASADNYM JEST BUDOWA NOWYCH WAŁÓW PRZECIWPOWODZIOWYCH IX. PLANOWANE DZIAŁANIA INWESTYCYJNE Lokalizacja obiektów drogowych do przebudowy w rejonie istniejących i projektowanych wałów Lokalizacja obiektów mostowych do przebudowy Lokalizacja śluz wałowych w rejonie istniejących i projektowanych wałów X.ANALIZA I ILOŚCIOWA OCENA MOŻLIWOŚCI OBNIŻENIA ZAGROŻENIA POWODZIOWEGO DLA DOLIN POTOKÓW XI.ANALIZA I ILOŚCIOWA OCENA MOŻLIWOŚCI PRZYSPIESZENIA ODPŁYWU WIELKICH WÓD I OBNIŻENIA ICH POZIOMU POPRZEZ UPORZĄDKOWANIE KORYTA POTOKÓW XII.ANALIZA I ILOŚCIOWA OCENA MOŻLIWOŚCI OBNIŻENIA ZAGROŻENIA POWODZIOWEGO (W TYM NIE GENEROWANIA DODATKOWEGO W PRZYSZŁOŚCI) PRZEZ RACJONALNE ZMIANY W OBECNYM I OGRANICZENIA W PLANOWANYM ZAGOSPODAROWANIU PRZESTRZENNYM DOLIN POTOKÓW XIII.OKREŚLENIE OBSZARÓW CHRONIONYCH I ICH WPŁYWU NA MOŻLIWOŚCI REALIZACJI PROPONOWANYCH INWESTYCJI XIV.WSTĘPNE OKREŚLENIE MOŻLIWOŚCI POZYSKANIA TERENÓW POD PLANOWANE INWESTYCJE. 150 XV.ANALIZA WPŁYWU NA ŚRODOWISKO PROPONOWANYCH ROZWIĄZAŃ TECHNICZNYCH Oddziaływanie Oddziaływanie na wody powierzchniowe i podziemne Wpływ na klimat akustyczny Oddziaływanie na powietrze i klimat Oddziaływanie na powierzchnię ziemi i krajobraz Gospodarka odpadami Oddziaływanie na ludzi, zwierzęta i roślinność oraz na obszary podlegające ochronie na podstawie Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody znajdujące się w sąsiedztwie projektowanych prac Analiza i ocena możliwych zagrożeń i szkód dla zabytków chronionych na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w szczególności zabytków archeologicznych, w obrębie terenu, na którym ma być realizowane przedsięwzięcie Opis przewidywanych działań minimalizujących Propozycja monitoringu dla planowanych prac na etapie budowy i eksploatacji Oddziaływanie w fazie likwidacji

7 5. Opis metod prognozowania Podsumowanie XVI.PROPOZYCJE INNYCH MOŻLIWYCH DZIAŁAŃ Z OCENĄ ICH EFEKTÓW XVII.PROPOZYCJE INNYCH MOŻLIWYCH DZIAŁAŃ Z OCENĄ ICH EFEKTÓW (ZBIORNIKI, POLDERY, KANAŁY ULGI, ITP.) XVIII.HIERARCHIZACJA ZADAŃ WRAZ Z OCENĄ EFEKTÓW UZYSKIWANYCH ETAPOWO XIX.OKREŚLENIE SZACUNKOWYCH KOSZTÓW PROPONOWANYCH INWESTYCJI XX. LITERATURA SPIS TABEL SPIS RYSUNKÓW SPIS ZAŁĄCZNIKÓW

8 8

9 I. WPROWADZENIE Niniejsze opracowanie dotyczy wykonania prac projektowych dla zadania pn. Koncepcja modernizacji i budowy nowych obwałowań na dopływach rzeki Żabnica-Breń na terenie powiatu dąbrowskiego. Opracowanie to zostało wykonane na zlecenie Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie, zgodnie z Umową nr II/112-DIT-22/11 z dnia r. Jego zawartość wynika z wymogów Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia. Rozważania dotyczące zabezpieczenia przeciwpowodziowego dotyczą w szczególności określenia terenów, na których występują powodzie lub wezbrania oraz określenie przyczyn wywołujących te stany. Pojęcie powódź definiuje się w oparciu o pojęcie wezbranie. Pod pojęciem wezbrania rozumie się wyraźny wzrost stanów (a zatem i natężenia przepływu) wody w ciekach i jeziorach, spowodowane zwiększonym zasilaniem lub incydentalnym podpiętrzeniem zwierciadła wody, wywołanym szczególnymi zjawiskami naturalnymi. Powódź jest szczególnym przypadkiem wezbrania, tzn. wezbraniem, które przynosi straty gospodarcze i społeczne. Jest to więc zjawisko hydrologiczne o charakterze społeczno - gospodarczym. Wezbrania (a zatem i powodzie) mogą mieć różne przyczyny. Geneza powstawania wezbrań determinuje okres ich występowania oraz lokalizację i zasięg terytorialny. Poszczególne typy genetyczne wezbrań mają ponadto odmienny przebieg. Ze względu na przyczyny powstawania wyróżnia się trzy typy wezbrań (powodzi) występujących na terenach objętych zakresem opracowania. Zaliczyć do nich należy: opadowe, roztopowe oraz zimowe. Wezbrania (powodzie) opadowe Warto zwrócić uwagę na to, że wezbrania (powodzie) wywoływane przez opady deszczu mogą różnić się istotnie przebiegiem i zasięgiem terytorialnym. I tak powodzie: 1) wywołane przez nawalne opady, związane z lokalnymi burzami termicznymi, występują na potokach górskich i strugach nizinnych, o powierzchni zlewni A < 50 km 2 ; pojawiają się one zazwyczaj w lipcu i sierpniu (choć mogą występować w okresie od kwietnia do października), najczęściej na terenach wysoczyzn, wznoszących się nad płaskimi i podmokłymi obszarami; mają one krótkotrwały ale gwałtowny przebieg; bywają przyczyną znacznych strat w zagospodarowaniu przestrzennym terenu; 2) wywoływane przez opady rozlewne występują w terenach górskich, podgórskich i na nizinach w okresie od czerwca (czasem już w maju) do września i charakteryzują się największym zasięgiem terytorialnym, obejmując nieraz całe dorzecze; podobnie 9

10 scharakteryzować można wezbrania wynikające z opadów frontalnych, występujących w strefie frontów atmosferycznych. Wezbrania (powodzie) roztopowe Powstają one wskutek gwałtownego tajania pokrywy śnieżnej, które bywa niejednokrotnie przyśpieszone przez deszcze padające w tym okresie. Wezbrania tego typu mają bardzo rozległy zasięg terytorialny. Najczęściej występują w marcu i kwietniu; mogą się jednak zdarzyć w ciągu całej zimy, podczas tzw. odwilży śródzimowych. Wezbrania (powodzie) zimowe Ten rodzaj wezbrań jest wynikiem spiętrzania się zwierciadła wody w wyniku nasilonych tzw. zjawisk lodowych, do których zalicza się np. intensywne tworzenie się śryżu lub lodu dennego, powodujące zmniejszenie przekroju przepływu lub spiętrzanie się spływającej kry lodowej na ostrych zakrętach rzeki, w przekrojach mostowych itp. Wezbrania tego typu zdarzają się zwykle w grudniu i styczniu (czasem również w lutym i marcu). Rodzaje powodzi Powodzie opadowe Powodzie opadowe, nazywane również letnimi, spowodowane są intensywnymi opadami deszczu. Ich przebieg oraz zasięg zależą od charakteru deszczu. Najgwałtowniejsze lecz jednocześnie o stosunkowo niedużym zasięgu są powodzie wywołane deszczami nawalnymi. Deszcze te mają charakter lokalny i występują częściej w obszarach górskich i podgórskich, rzadziej na obszarach nizinnych. Występują w okresie od lipca do października, a ich nasilenie przypada na miesiące lipiec sierpień. Zdecydowanie szerszy zakres oraz większe skutki mają powodzie wywołane deszczami frontalnymi lub rozlewnymi. Mogą one obejmować znaczne obszary kraju, nawet całe dorzecza i to zarówno doliny rzeczne, jak i obszary /doliny bezodpływowe. Powodzie roztopowe Powodzie roztopowe powodowane są gwałtownym topnieniem pokrywy śnieżnej, często potęgowanym nagłym ociepleniem i opadami deszczu. Ich zasięg terytorialny jest duży. Przebieg wezbrania uzależniony jest od grubości pokrywy śnieżnej oraz warunków meteorologicznych w okresie tajania śniegu. Powodzie zatorowe Powodzie zatorowe (wg klasyfikacji Lambore zimowe) dzielą się na: zatorowe lodowe i zatorowe śryżowe. Różnią się one nie tylko genezą powstawania, ale lokalizacją, 10

11 zasięgiem, porą występowania i towarzyszącymi im warunkami. Odmienne są również sposoby przeciwdziałania oraz zwalczania zatorów śryżowych i lodowych. Przyczyną zatorów śryżowych jest wielkie nasilenie tworzenia się lodu dennego i śryżu, który wpływając pod istniejącą pokrywę lodową może tak zmniejszyć przepustowość koryta, że spowoduje spiętrzenie wód dopływających. Zatory lodowe są powodowana zablokowaniem lub ograniczeniem przekroju koryta rzeki przez nagromadzoną krę. Zjawiska te występują na rzekach polskich stosunkowo często. Sprzyja temu kierunek biegu rzek z południa na północ, czyli z rejonu cieplejszego do chłodniejszego. Klasyfikacja i wielkość wezbrań Jednym z kryteriów oceny wezbrań opartym na wielkości przepływu kulminacyjnego wezbrania związanym z prawdopodobieństwem pojawiania się jest klasyfikacja Punzeta. Autor przyjmuje, iż wezbranie nie występuje, gdy przepływ kulminacyjny jest mniejszy niż wartości średniej arytmetycznej przepływu średniego rocznego i przepływu o prawdopodobieństwie pojawiania się równym p = 50%. W dorzeczu występuje: 1) wezbranie zwyczajne, jeżeli przepływ kulminacyjny przekracza strefę przepływów średnich, lecz nie przekracza wartości przepływu zwyczajnej wielkiej wody Q ww50%, 2) wezbranie średnio wielkie, jeżeli przepływ kulminacyjny jest większy od zwyczajnej wielkiej wody Q ww50%, lecz nie przekracza wartości wielkiej wody o prawdopodobieństwie pojawiania się Q 10%, 3) wezbranie wielkie, jeżeli przepływ kulminacyjny jest większy od wartości wielkiej wody o prawdopodobieństwie pojawiania się Q 10%, lecz nie przekracza wartości wielkiej wody o prawdopodobieństwie pojawiania się Q 5%, 4) wezbranie katastrofalnie wielkie, jeżeli przepływ kulminacyjny jest większy od wartości wielkiej wody o prawdopodobieństwie pojawiania się Q 5%. W poniższej tabeli przedstawiono klasyfikację wielkości wezbrań według Punzeta. Tab. 1.Klasyfikacja wielkości wezbrań według Punzeta Typ wezbrania Katastrofalnie wielkie Kryterium Q 5% < Q max Wielkie Q 10% < Q max < Q 5% Średnio wielkie Q 50% < Q max < Q 10% Zwyczajne (Q śr + Q 50% )/2 < Q max < Q 50% Brak wezbrania Q max < (Q śr + Q 50% )/2 11

12 II. CEL I ZAKRES OPRACOWANIA Celem opracowania jest analiza oraz ocena zwiększenia możliwości zabezpieczenia przeciwpowodziowego terenów, na których występuje zagrożenie występowania powodzi, poprzez modernizację, remont istniejących obwałowań wraz z zaprojektowaniem nowych wałów przeciwpowodziowych. Zgodnie ze Specyfikacją Istotnych Warunków Zamówienia Koncepcja powinna zawierać: A. Opracowania wstępne i związane z koncepcją: 1) Dane hydrometeorologiczne, niezbędne do analiz i ocen. 2) Wstępne rozpoznanie budowy geologicznej doliny dla potrzeb planowanych inwestycji. 3) Opracowanie poprzecznych przekrojów dolinowych potoków: Upust, Łoś, Dęba, Nieczajka, Breńka, Olesieńka, Wielopólka, Oleśnica w skali 1:100/1000 z naniesieniem na mapę poglądową w skali 1: ) Inwentaryzacja istniejących cieków i urządzeń wodnych (potoki, rowy, kanały) wraz z dokumentacją fotograficzną i opisem obrazującym stan techniczny tych urządzeń. 5) Inwentaryzacja istniejącego uzbrojenia podziemnego i nadziemnego kolidującego z planowanymi inwestycjami (sieć wodociągowa, kanalizacja sanitarna, sieć cieplna i gazowa, energetyczna, telekomunikacyjna itp.) wraz ze wstępnymi uzgodnieniami na obszarach przewidywanych rozwiązań technicznych 6) Inwentaryzacja układu komunikacyjnego z zagospodarowaniem terenu wraz ze wstępnymi uzgodnieniami na obszarach przewidywanych rozwiązań technicznych. B. Koncepcja zwiększenia bezpieczeństwa powodziowego: 1) Określenie obszarów zalewowych z wykorzystaniem numerycznego modelu terenu (MNT) wraz z określeniem obszarów, dla których zasadnym jest budowa nowych wałów przeciwpowodziowych. 2) Identyfikacja przyczyn i poziomu obecnego zagrożenia powodziowego źródła zagrożenia, bezpośrednie przyczyny zagrożenia, rodzaje i lokalizacja zagrożeń, zasięg i poziom zagrożenia. 3) Analiza i ilościowa ocena możliwości obniżenia zagrożenia powodziowego dla dolin potoków Upust, Łoś, Dęba, Nieczajka, Breńka, Olesieńka, Wielopólka, Oleśnica. 4) Analiza i ilościowa ocena możliwości przyspieszenia odpływu wielkich wód i obniżenia ich poziomu poprzez uporządkowanie koryta potoków. 12

13 5) Analiza i ilościowa ocena możliwości obniżenia zagrożenia powodziowego (w tym nie generowania dodatkowego w przyszłości) przez racjonalne zmiany w obecnym i ograniczenia w planowanym zagospodarowaniu przestrzennym dolin potoków. 6) Propozycje innych możliwych działań z oceną ich efektów. 7) Hierarchizacja zadań wraz z oceną efektów uzyskiwanych etapowo. 8) Określenie obszarów chronionych i ich wpływu na możliwości realizacji planowanych inwestycji. 9) Wstępne określenie możliwości pozyskania terenów pod planowane inwestycje. 10) Analiza wpływu na środowisko proponowanych rozwiązań technicznych w kontekście ewentualnego obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. 11) Propozycje innych możliwych działań z oceną ich efektów (zbiorniki, poldery, kanały ulgi, itp.). 12) Określenie szacunkowych kosztów proponowanych inwestycji. Ryc 1. Zakres opracowania 13

14 III. CHARAKTERYSTYKA OBSZARU OPRACOWANIA 1. Podział administracyjny i położenie geograficzne Cieki objęte niniejszą Koncepcją zlokalizowane są w północno wschodniej części województwa małopolskiego, w obszarze powiatu dąbrowskiego, gminy: Olesno, Szczucin, Radgoszcz, Dąbrowa Tarnowska. Zgodnie z podziałem fizyczno-geograficznym Polski wg Kondrackiego (1998) analizowany obszar znajduje się w obrębie następujących jednostek: Megaregion: Region Karpacki Prowincja: Karpaty Zachodnie z Podkarpaciem Zachodnim i Północnym Podprowincja: Podkarpacie Północne Makroregon: Kotlina Sandomierska Mezoregion: Płaskowyż Tarnowski, Nizina Nadwiślańska W zasięgu Niziny Nadwiślańskiej znajduje się północna część obszaru, obejmująca ujściowe odcinki cieków. Natomiast południowa i środkowa część obszaru zajmuje większy fragment Płaskowyżu Tarnowskiego, z wyraźnie wyżej położonym terenami. Płaskowyż Tarnowski jest lekko falistą równiną, osiągającą wysokość od 200 do 260 m. Budują go morskie osady miocenu, które przykryte są czwartorzędowymi glinami i piaskami, osiągającymi miąższość od 10 do 20 m. Płaskowyż nachylony jest łagodnie w kierunku północnym. Teren urozmaicony jest przez doliny utworzone w wyniku przepływających cieków dopływów rzeki Żabnica-Breń. Otoczenie cieków objętych niniejszą Koncepcją stanowią przede wszystkim użytki rolne łąki, pastwiska oraz grunty orne. Na terenie gmin Radgoszcz i Dąbrowa Tarnowska dominują gleby bielicowe piaskowe i bielicowe, o niskich klasach bonitacyjnych (IV i V). Gleby klasy I, II i III stanowią niewielki margines [POŚ dla gm. Radgoszcz, 2004; POŚ dla gm. Dąbrowa Tarnowska, 2004]. W obrębie gminy Olesno występują głównie gleby o klasie bonitacji IV. Klasa III stanowi ok. 1/5 obszaru gminy Olesno, zaś gleby klas V i VI stanowią ok. 25% powierzchni terenu. Brak jest gleb charakteryzujących się I klasą bonitacyjną [POŚ dla gm. Olesno, 2004]. Do większych miejscowości należą: Dąbrowa Tarnowska, Olesno, Radgoszcz. 2. Hydrografia i zagospodarowanie powierzchni terenu Pod względem hydrograficznym teren planowanych prac leży w dorzeczu Wisły, w regionie wodnym Górnej Wisły. Sieć hydrograficzna cechuje się przebiegiem południkowym, jest nieregularna i charakterystyczna dla obszarów, które uległy zlodowaceniu. 14

15 2.1. Zlewnia Wielopólki Źródła rzeki Wielopólki leżą ok. 1,5 km w kierunku północno wschodnim od wsi Odporyszów, w gminie Żabno (powiat tarnowski, województwo małopolskie). Całkowita długość rzeki wynosi ok. 8,6 km, zaś powierzchnia jej zlewni 18 km 2. W początkowym biegu rzeka płynie w kierunku północno zachodnim, zaś za wsią Wielopole zmienia kierunek biegu na północno wschodni. Średni spadek rzeki Wielopólki wynosi ok. 5,2. Największy udział w zlewni rzeki mają grunty orne 12,42 km 2, zaś najmniejszy lasy w stanie zmian 0,01 km 2 (tabela nr 2). Tab. 2. Pokrycie terenu zlewni rzeki Wielopólki Pokrycie terenu Powierzchnia [km 2 ] [%] Grunty orne poza zasięgiem urządzeń nawadniających 12,42 68,96 Lasy mieszane 2,38 13,21 Złożone systemy upraw i działek 1,75 9,72 Tereny głównie zajęte przez rolnictwo z dużym udziałem roślinności naturalnej 1,45 8,05 Lasy w stanie zmian 0,01 0,06 SUMA 18, Źródło: Corine Land Cover 2006, poziom Zlewnia Oleśnicy Rzeka Oleśnica jest prawym dopływem Wielopólki. Jej źródła są zlokalizowane ok. 2 km w kierunku północno wschodnim od wsi Odporyszów, w gminie Dąbrowa Tarnowska (powiat dąbrowski, województwo małopolskie). Całkowita długość rzeki Oleśnicy wynosi 6,3 km, powierzchnia zlewni nieco ponad 8 km 2, zaś uśredniony spadek jest równy 5,6. Największą powierzchnię zlewni rzeki stanowią grunty orne 6 km 2, zaś najmniejszą tereny głównie zajęte przez rolnictwo z dużym udziałem roślinności naturalnej 0,57 km 2 (tabela nr 3). Tab. 3. Pokrycie terenu zlewni rzeki Oleśnicy Pokrycie terenu Powierzchnia [km 2 ] [%] Grunty orne poza zasięgiem urządzeń nawadniających 6,00 73,44 Lasy mieszane 0,89 10,89 Złożone systemy upraw i działek 0,70 8,57 Tereny głównie zajęte przez rolnictwo z dużym udziałem roślinności naturalnej 0,57 6,98 SUMA 8, Źródło: Corine Land Cover 2006, poziom 3 15

16 2.3. Zlewnia Olesieńki Rzeka Olesieńka swe początki ma zlokalizowane ok. 1,5 km w kierunku południowo wschodnim od wsi Olesieńka, w gminie Olesno (powiat dąbrowski, województwo małopolskie). Początkowo płynie w kierunku północno wschodnim, jednak za zabudowaniami wsi Żabieńko koryto rzeki zmienia kierunek na północno zachodni. Całkowita długość rzeki wynosi ok. 9,7 km, zaś powierzchnia zlewni to niemal 10,7 km 2. Średni spadek rzeki Olesieńki wynosi 5,17. Na obszarze jej zlewni dominują grunty orne poza zasięgiem urządzeń nawadniających 7,8 km 2, najmniejszą powierzchnię stanowią złożone systemy upraw i działek 0,16 km 2 (tabela nr 4). Tab. 4. Pokrycie terenu zlewni rzeki Olesieńki Pokrycie terenu Powierzchnia [km 2 ] [%] Grunty orne poza zasięgiem urządzeń nawadniających 7,80 72,90 Tereny głównie zajęte przez rolnictwo z dużym udziałem roślinności naturalnej 1,27 11,87 Lasy mieszane 0,74 6,92 Zabudowa luźna 0,73 6,82 Złożone systemy upraw i działek 0,16 1,50 SUMA 10, Źródło: Corine Land Cover 2006, poziom Zlewnia Breńki Źródła rzeki Breńki położone są w granicach gminy Lisia Góra (powiat tarnowski, województwo małopolskie) w kierunku zachodnim od Żukowic Starych, na wysokości 240 m n.p.m. (www.lisiagora.pl). Całkowita długość rzeki Breńki wynosi ok. 29 km, zaś powierzchnia zlewni 87 km 2. Średni spadek cieku wynosi ok. 2,6. Rzeka płynie w kierunku północno zachodnim, w okolicy wsi Wola zmienia kierunek na północno wschodni. Dolina rzeki jest wąska i niezbyt wyraźna. Największy udział w powierzchni zlewni rzeki Breńki mają grunty orne niemal 40,7 km 2, a najmniejszy lasy w stanie zmian 0,45 km 2 (tabela nr 5). 16

17 Tab. 5. Pokrycie terenu zlewni rzeki Breńki Pokrycie terenu Powierzchnia [km 2 ] [%] Grunty orne poza zasięgiem urządzeń nawadniających 40,69 46,76 Złożone systemy upraw i działek 12,40 14,25 Tereny głównie zajęte przez rolnictwo z dużym udziałem roślinności naturalnej 9,96 11,45 Lasy mieszane 9,17 10,54 Lasy iglaste 6,36 7,31 Zabudowa luźna 4,29 4,93 Łąki 2,81 3,23 Lasy liściaste 0,89 1,02 Lasy w stanie zmian 0,45 0,52 SUMA 87, Źródło: Corine Land Cover 2006, poziom Zlewnia Nieczajki Źródła rzeki Nieczajki oddalone są ok. 1 km w kierunku zachodnim od wsi Nieczajna Górna w gminie Dąbrowa Tarnowska (powiat dąbrowski, województwo małopolskie). Całkowita długość rzeki Nieczajki wynosi ok. 14,8 km, a powierzchnia zlewni 59 km 2. Uśredniony spadek rzeki jest równy 3,4. Rzeka przepływa przez centralną i północną część gminy Dąbrowa Tarnowska. Do Żabnicy-Breń uchodzi w okolicy wsi Lechówka. Do większych dopływów rzeki Nieczajki należą: Żdżarska Rzeka, Imielnica oraz Dopływ Spod Granicy. Podstawową formą użytkowania terenu są grunty orne poza zasięgiem urządzeń nawadniających ok. 35,5 km 2, najmniejszą powierzchnię w zlewni rzeki stanowią lasy liściaste 0,37 km 2 (tabela nr 6). Tab. 6. Pokrycie terenu zlewni rzeki Nieczajki Pokrycie terenu Powierzchnia [km 2 ] [%] Grunty orne poza zasięgiem urządzeń nawadniających 35,49 60,11 Tereny głównie zajęte przez rolnictwo z dużym udziałem roślinności naturalnej 6,19 10,48 Złożone systemy upraw i działek 5,65 9,57 Lasy mieszane 3,87 6,55 Łąki 2,87 4,86 Zabudowa luźna 2,16 3,66 Lasy iglaste 1,84 3,12 Lasy w stanie zmian 0,59 1,00 Lasy liściaste 0,37 0,63 SUMA 59, Źródło: Corine Land Cover 2006, poziom 3 17

18 2.6. Zlewnia Upustu Źródła rzeki Upust są zlokalizowane na granicy gmin Radgoszcz i Lisia Góra, ok. 1 km w kierunku północno zachodnim od wsi Podwesele. Rzeka Upust przepływa przez gminę Radgoszcz, dzieląc ją na część zachodnią i wschodnią. Koryto rzeki biegnie z południa na północ, zaś w okolicy wsi Suchy Grunt zmienia swój bieg na wschodni i ok. 1,5 km w kierunku północnym od wsi Wola Wadowska wpływa do rzeki Żabnica-Breń. Całkowita długość rzeki Upust wynosi ok. 33,8 km, a powierzchnia zlewni 134 km 2. Średni spadek rzeki jest równy 3,1. Do znaczących dopływów rzeki Upust należą: Dopływ spod Janowca, Dęba oraz Łoś. Największy udział w powierzchni zlewni rzeki mają grunty orne poza zasięgiem urządzeń nawadniających 66,74 km 2 (tabela nr 7). Tab. 7. Pokrycie terenu zlewni rzeki Upust Pokrycie terenu Powierzchnia [km 2 ] [%] Grunty orne poza zasięgiem urządzeń nawadniających 66,74 49,67 Lasy mieszane 23,91 17,80 Tereny głównie zajęte przez rolnictwo z dużym udziałem roślinności naturalnej 15,04 11,19 Złożone systemy upraw i działek 10,58 7,87 Lasy iglaste 8,80 6,55 Lasy liściaste 3,86 2,87 Łąki 3,60 2,68 Zabudowa luźna 1,21 0,90 Lasy w stanie zmian 0,37 0,28 Zbiorniki wodne 0,26 0,19 SUMA 134, Źródło: Corine Land Cover 2006, poziom Zlewnia Dęby Rzeka Dęba przepływa przez wschodnią część gminy Radgoszcz. Źródła rzeki zlokalizowane są ok. 1,5 km w kierunku zachodnim od wsi Grobla. W górnej części zlewni położony jest sztuczny, przepływowy zbiornik retencyjny, pełniący także funkcję rekreacyjną. Dęba wpływa do rzeki Upust w okolicy wsi Zagrody. Całkowita długość rzeki wynosi niemal 16 km, zaś powierzchnia zlewni jest równa 38 km 2. Uśredniony spadek cieku wynosi ok. 3,9. Dominującą formę użytkowania terenu zlewni rzeki stanowią grunty orne poza zasięgiem urządzeń nawadniających niemal 19,2 km 2 (tabela nr 8). 18

19 Tab. 8. Pokrycie terenu zlewni rzeki Dęba Pokrycie terenu Powierzchnia [km 2 ] [%] Grunty orne poza zasięgiem urządzeń nawadniających 19,18 50,39 Lasy mieszane 7,83 20,57 Tereny głównie zajęte przez rolnictwo z dużym udziałem roślinności naturalnej 4,08 10,72 Złożone systemy upraw i działek 2,35 6,17 Lasy liściaste 2,25 5,91 Lasy iglaste 1,50 3,94 Łąki 0,62 1,63 Zbiorniki wodne 0,26 0,68 SUMA 38, Źródło: Corine Land Cover 2006, poziom Zlewnia Łosia Rzeka Łoś, podobnie jak Dęba, jest prawobrzeżnym dopływem rzeki Upust. Jej źródła oddalone są ok. 0,5 km w kierunku południowym od wsi Jamy, w gminie Wadowice Górne (powiat mielecki, województwo podkarpackie). Początkowo rzeka płynie w kierunku północno-zachodnim, zaś w okolicach wsi Za Lasem zmienia kierunek na północno wschodni. Ok. 0,5 km w kierunku północno-zachodnim od zabudowań wsi Wola Wadowska rzeka Łoś wpływa do Upustu (gmina Szczucin, powiat dąbrowski, województwo małopolskie). Całkowita długość rzeki Łoś wynosi 10 km, a powierzchnia zlewni niemal 32 km 2. Średni spadek rzeki wynosi 2. Największy udział w zlewni rzeki Łoś mają grunty orne poza zasięgiem urządzeń nawadniających 16,64 km 2, a najmniejszy lasy w stanie zmian 0,37 km 2 (tabela nr 9). Tab. 9. Pokrycie terenu zlewni rzeki Łoś Pokrycie terenu Powierzchnia [km 2 ] [%] Grunty orne poza zasięgiem urządzeń nawadniających 16,64 52,05 Lasy mieszane 5,44 17,02 Lasy iglaste 4,86 15,20 Tereny głównie zajęte przez rolnictwo z dużym udziałem roślinności naturalnej 2,24 7,01 Złożone systemy upraw i działek 1,31 4,10 Zabudowa luźna 0,61 1,91 Lasy liściaste 0,51 1,60 Lasy w stanie zmian 0,37 1,16 SUMA 31, Źródło: Corine Land Cover 2006, poziom 3 19

20 3. Budowa geologiczna i surowce mineralne Obszar inwestycji jest położony w centralnej części Zapadliska Przedkarpackiego. Zapadlisko Przedkarpackie ma charakter niecki na południu zapadającej pod fałdy karpackie, a na północy obciętej uskokami. W podłożu Zapadliska zalegają skały reprezentujące praktycznie wszystkie okresy stratygraficzne, począwszy od prekambryjskich skał krystalicznych po kredowe osady piaskowców i margli. Na nierównym, starszym podłożu leżą niesfałdowane iły krakowieckie, będące morskimi osadami wieku mioceńskiego. Miąższość tych osadów jest znaczna, dochodząca do 1000 metrów. Warstwy te ukazują się lokalnie na powierzchni terenu w postaci płatów iłów. Osady czwartorzędowe zalegają zaś na zerodowanej powierzchni miocenu. Starsze osady czwartorzędowe związane ze zlodowaceniem południowopolskim, występują w postaci glin zwałowych, piasków zaglinionych oraz żwirów. W obrębie glin występują miejscami głazy narzutowe, polodowcowe pochodzenia fluwioglacjalnego. Ze zlodowaceniem południowopolskim związane są również piaski wydmowe, pochodzenia eolicznego, tworzące na obszarze różne formy wydm. Ich wysokości wahają się od 5 m do 10 m ponad wysokość powierzchni otaczającego terenu. Osady najmłodszego czwartorzędu (holocenu) reprezentują osady rzeczne w dolinach rzek oraz dolinach i obniżeniach okresowo odwadnianych. Są to piaski i piaski ze żwirami. Terasy rędzinne (nadzalewowe) zbudowane są z osadów rzecznych, które przykrywa warstwa gleb o grubości 1-3 m. Pod względem morfologicznym są prawie płaskie i urozmaicone jedynie starorzeczami. Miejscami terasy porozcinane są rynnami erozyjnymi wypełnionymi utworami piaszczysto-żwirowymi. Terasy łęgowe (zalewowe) wznoszą się wzdłuż koryt rzek, a następnie opadają u ujścia rzeki Żabnica oraz Breń, tworząc rozległe łąki. Miąższość utworów czwartorzędowych jest bardzo zmienna, od kilku do około 20 metrów. W dolinach rzek: Wielopólka, Oleśnica, Olesieńka i Breńka, w obszarze projektowanych nowych odcinków wałów przeważają piaski i żwiry rzeczne tarasów zalewowych 1,0-3,0 m nad poziom rzeki. W dolinach rzeki Nieczajki, Upustu i Łosia przeważają namuły den dolinnych. 20

21 Ryc 2. Mapa geologiczna obszaru opracowania Źródło: Geoportal Państwowego Instytutu Geologicznego IKAR Objaśnienia: 1 piaski i żwiry rzeczne tarasów zalewowych 1,0-3,0 m n.p. rzeki; 2 mułki koryt rzecznych i starorzeczy na piaskach rzecznych dolnych tarasów zalewowych 2-5 m n.p. rzeki; 3 iły, mułki, miejscami z domieszką piasków (mady); 4 torfy na piaskach i żwirach wodnolodowcowych; 5 piaski rzeczne tarasów nadzalewowych; 6 piaski i żwiry rzeczne; 7 piaski i żwiry wodnolodowcowe; 8 piaski eoliczne; 9 piaski i żwiry lodowcowe; 10 namuły den dolinnych; 11 piaski i żwiry wodnolodowcowe na glinach zwałowych; 12 gliny zwałowe; 13 iły z przewarstwieniami mułków i piasków; 14 piaski i żwiry wodnolodowcowe; 15 piaski eoliczne na piaskach i żwirach wodnolodowcowych; 16 piaski lodowcowe na glinach zwałowych; 17 piaski, mułki i żwiry, miejscami z pokrywą glin piaszczystych, rzeczne tarasów nadzalewowych 12,0-18,0 m n.p. rzeki na iłach i łupkach ilastych z wkładkami piaskowców; 18 - brak arkusza Szczegółowej Mapy Geologicznej Polski w skali 1: W rejonie inwestycji lokalnie występują surowce mineralne w postaci piasków kwarcowych, piasku ze żwirem, glin i iłów oraz gazu ziemnego, stanowiąc potencjalne złoża kopalin stałych. Udokumentowane lub wstępnie udokumentowane złoża kopalin są zlokalizowane: - na terenie Gminy Dąbrowa Tarnowska: w rejonie miasta Dąbrowa Tarnowska gliny zwałowe o zasobach 51 tys. m 3 i iły mioceńskie o zasobach 8,505 tys. m 3, w rejonie miejscowości Żelazówka iły mioceńskie o zasobach łącznie 6,3535 tys. m 3, w rejonie miejscowości Gruszów Mały kruszywo grube, pospółka o zasobach 0,045 tys. m 3, 21

22 w rejonie miejscowości Lipiny iły mioceńskie o zasobach 8,5 tys. m 3, - na terenie Gminy Olesno: w rejonie miejscowości Poborze piasek i żwir o zasobach tys. ton, w rejonie miejscowości Wielopole Moszczyńskie piaski czwartorzędowe o zasobach 103,4 tys. m 3, w rejonie miejscowości Swarzów gaz ziemny o zasobach 28,80 mln m 3 ; decyzją Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 27 sierpnia 1994 r. utworzono obszar górniczy o nazwie Swarzów 1 ; granica obszaru górniczego Swarzów 1 o powierzchni m 2, pokrywa się z granicą terenu górniczego; koncesję na bezzbiornikowe magazynowanie we wnętrzu ziemi gazu ziemnego w złożu Swarzów posiada Sanocki Zakład Górnictwa Nafty i Gazu w Sanoku (koncesja nr 190/94). W wyniku przeprowadzonej w 1990 r., na zlecenie Ministerstwa Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, gminnej inwentaryzacji złóż kopalin stałych do lokalnej produkcji materiałów budowlanych, na ternie gminy Radgoszcz wyznaczono następujące obszary perspektywiczne : w rejonie miejscowości Górki piasek o zasobach 50 tys. m 3, w rejonie miejscowości Smyków piasek o zasobach 30 tys. m Klimat i jakość powietrza atmosferycznego Klimat panujący w obszarze objętym niniejszą Koncepcją jest łagodny o umiarkowanej wilgotności. Obszar należy do jednych z najcieplejszych w Polsce. Średnia roczna temperatura wynosi ok. 8 C. Klimat odznacza się również długotrwającym okresem wegetacyjnym, wynoszącym w tym rejonie ok. 220 dni. Średnia roczna suma opadów wynosi ok mm. Klimat obszaru charakteryzuje się także dużym nasłonecznieniem. W obrębie omawianego obszaru występują mgły radiacyjne. Do ich powstawania dochodzi głównie w okresie od września do marca, a liczba dni ich występowania waha się w przedziale od ok. 45 do 55 dni w roku. Teren charakteryzuje się występowaniem cisz i słabych wiatrów. Dominującym kierunkiem wiatrów jest kierunek zachodni. Na przedmiotowym obszarze wyróżniono dwie odmiany mezoklimatu: mezoklimat wyższych teras rzecznych nie notuje się tu obecności mgieł radiacyjnych; specyficzną cechą jest występowanie wyższych o około 1 C średnich rocznych temperatur minimalnych niż w dnach dolinnych; mezoklimat den dolinnych występują mgły radiacyjne oraz duże wahania temperatury powietrza i wilgotności w czasie doby (w dzień przegrzanych i wysuszonych, w nocy wilgotnych i wychładzanych), stanowiące często zastoisko 22

23 chodnego powietrza ze względu na słabą wentylację, ten typ warunków mezoklimatycznych panuje w dolinie Breńki [POŚ dla gm. Olesno, 2004; POŚ dla gm. Dąbrowa Tarnowska, 2004; POŚ dla gm. Radgoszcz, 2004]. Obszar inwestycji położony jest w obrębie strefy dąbrowsko tarnowskiej, wyznaczonej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 6 marca 2008 r. w sprawie stref, w których dokonuje się oceny jakości powietrza. W obrębie strefy dąbrowsko - tarnowskiej położone są dwa punkty pomiarowo kontrolne monitorujące jakość powietrza. Zlokalizowane są one w Dąbrowie Tarnowskiej, przy ulicy Zaręby oraz w Tuchowie, przy ul. Chopina. Ocenę jakości powietrza dla strefy dąbrowsko tarnowskiej wykonano zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 6 marca 2008 roku w sprawie stref, w których dokonuje się oceny jakości powietrza (Dz. U. nr. 52, poz. 310) dla zanieczyszczeń: dwutlenek siarki, dwutlenek azotu, tlenki azotu, tlenek węgla, benzen, pył zawieszony PM10 oraz zawartego w tym pyle ołowiu, arsenu, kadmu, niklu i benzo/a/pirenu. Na podstawie wyników badań strefa dąbrowsko - tarnowska zgodnie z klasyfikacją dla kryterium ochrony zdrowia została zaliczona do klasy C (tab. 10). Oznacza to, iż co najmniej jedna substancja z mierzonych parametrów dla ochrony zdrowia przekroczyła poziom dopuszczalny, powiększony o margines tolerancji. W obrębie strefy dąbrowsko - tarnowskiej przekroczone zostały stężenia pyłu zawieszonego PM10 oraz benzo(a)pirenu [WIOŚ, 2010]. Tab. 10. Wynikowa klasa strefy dla poszczególnych zanieczyszczeń oraz klasa ogólna dla strefy, uzyskana w ocenie rocznej (OR) dokonanej z uwzględnieniem kryteriów ustanowionych w celu ochrony zdrowia Nazwa strefy Klasy wynikowe dla poszczególnych zanieczyszczeń w obszarze całej strefy SO 2 NO 2 PM10 Pb C 6 H 6 CO As Cd Ni B(a)P O 3 Klasa ogólna strefy Strefa dąbrowsko - tarnowska A A C A A A A A A C A C Źródło: Informacja o stanie środowiska powiatu dąbrowskiego w 2009 r. WIOŚ Kraków, Delegatura Tarnów, Gospodarka wodno ściekowa Zaopatrzenie w wodę Głównym źródłem zaopatrzenia ludności jest wodociąg grupowy. Sieć wodociągowa zasilana jest z ujęć wód głębinowych, które najpierw są uzdatniane, a następnie 23

24 rozprowadzane siecią przesyłową. Woda zasilająca sieć wodociągową jest regularnie badana przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w Dąbrowie Tarnowskiej. Niewielki procent mieszkańców korzysta z wody pobieranej z własnych ujęć wód podziemnych [POŚ dla gm. Olesno, 2004; POŚ dla gm. Dąbrowa Tarnowska, 2004; POŚ dla gm. Radgoszcz, 2004]. Kanalizacja i oczyszczanie ścieków Gospodarka ściekowa na terenie planowanych prac uregulowana jest tylko częściowo. Obserwuje się zjawisko realizacji sieci wodociągowej przy jednoczesnym zaniedbywaniu rozwoju kanalizacji sanitarnej. Zwiększa to zagrożenie zanieczyszczenia środowiska ściekami bytowymi. Obszar objęty projektowanymi pracami jest częściowo skanalizowany. Niewielka ilość wsi wyposażona jest w zbiorcze urządzenia kanalizacji sanitarnej. Z większości wsi ścieki odprowadzane są indywidualnie, bez oczyszczania. W obrębie gospodarstw ścieki socjalno-bytowe gromadzone są w zbiornikach wybieralnych, zaś ich opróżnianie odbywa się w sposób niekontrolowany. W konsekwencji w większości przypadków zawartość opróżnianych szamb zrzucana jest bezpośrednio do gruntu lub do wód, powodując tym samym zanieczyszczenie środowiska ściekami socjalnobytowymi [POŚ dla gm. Olesno, 2004; POŚ dla gm. Dąbrowa Tarnowska, 2004; POŚ dla gm. Radgoszcz, 2004]. 6. Jakość wód powierzchniowych Zgodnie z Informacją o stanie środowiska w powiecie dąbrowskim w 2009 r. [WIOŚ, 2010] badania wskaźników fizykochemicznych w obrębie cieków objętych niniejszą Koncepcją wykonano w 4 punktach pomiarowo-kontrolnych (tab. 11, ryc. 3) Tab. 11. Informacje dotyczące punktów pomiarowo kontrolnych w obrębie cieków objętych Koncepcją L.p. Nazwa rzeki Nazwa Punktu Kod Punktu Km rzeki Dł. geogr. 1) Szer. geogr. 1) Gmina 88 Żabnica Grądy PL01S1501_1829 4,9 20, , Mędrzechów 87 Breń Łężce PL01S1501_ ,5 20, , Dąbrowa Tarnowska 89 Upust Suchy Grunt PL01S1501_2193 6,1 21, , Szczucin 59 Nieczajka Sutków PL01S1501_2194 3,4 21, , Dąbrowa Tarnowska Źródło: Program Państwowego Monitoringu Środowiska województwa małopolskiego na lata Ocena jakości wód przeprowadzona w 2009 roku w punktach pomiarowych w zakresie elementów fizykochemicznych wykazała we wszystkich czterech punktach stan 24

25 poniżej dobrego ze względu na wskaźniki biogenne. Ponadto w punkcie Nieczajka-Sutków stan poniżej dobrego osiągnęły również warunki tlenowe i zanieczyszczenia organiczne. Inne wskaźniki charakteryzujące warunki termiczne oraz warunki tlenowe i zanieczyszczenia organiczne, zasolenie, zakwaszenie spełniły wymagania klasy I i II [WIOŚ, 2010]. Ryc 3. Lokalizacja punktów pomiarowych wód powierzchniowych w 2009 r. Źródło: Informacja o stanie środowiska powiatu dąbrowskiego w 2009 r. WIOŚ Kraków, Delegatura Tarnów,

26 Specyficzne zanieczyszczenia syntetyczne i niesyntetyczne były poniżej stanu dobrego w punkcie Nieczajka-Sutków, w pozostałych punktach nie przekraczały wartości granicznych dla stanu dobrego (tab. 12, 13). Oceny stanu ekologicznego dokonano w tych punktach, w których istniała możliwość oceny zarówno elementów biologicznych, jak i elementów fizykochemicznych (punkty: Grądy Żabnica, Łężce - Breń) (tab. 12, 13). W 2009 roku stan ekologiczny wód powierzchniowych przedstawiał się następująco: w żadnym z badanych punktów nie stwierdzono bardzo dobrego ani dobrego stanu ekologicznego wód, umiarkowany stan ekologiczny stwierdzono w wodach rzeki Breń w punkcie Łężce, słaby stan ekologiczny wód stwierdzono w punkcie Żabnica Grądy. W 2009 roku w punkcie pomiarowym Żabnica Grądy elementy chemiczne odpowiadały stanowi dobremu, zaś w punkcie Łężce Breń elementy chemiczne nie osiągnęły stanu dobrego, ze względu na ponadnormatywną zawartość kadmu. W punkcie pomiarowym Żabnica Grądy, zamykającym JCW o nazwie Żabnica do Żymanki stan ekologiczny wód był słaby, a stan chemiczny dobry. Na tej podstawie stwierdza się, iż w jednolitej części wód Żabnica do Żymanki stan wód był zły. W punkcie Łężce Breń, zamykającym JCW o nazwie Żabnica-Breń do Żabnicy, stan ekologiczny był umiarkowany, a stan chemiczny poniżej dobrego. Na tej podstawie stwierdza się, iż w jednolitej części wód Breń-Żabnica do Żabnicy stan wód był zły. W jednolitych częściach wód o nazwach: Nieczajka oraz Upust stan wód był zły. W 2009 r. w powiecie dąbrowskim badano jakość wód według wymagań, jakim powinny odpowiadać wody śródlądowe będące środowiskiem życia ryb w warunkach naturalnych. W obrębie cieków objętych Koncepcją monitorowano w tym zakresie wody rzek Nieczajki (punkt Sutków) oraz Upustu (punkt Suchy Grunt). Ocena przydatności wód do bytowania ryb, wykonana na podstawie badań monitoringowych wód w 2009 roku wykazała, że wody Nieczajki oraz Upustu nie spełniały wymagań przydatności do bytowania ryb, ze względu na ponadnormatywne stężenia substancji biogennych [WIOŚ, 2010]. 26

27 Fitoplankton - chlorofil "a" Fitobentos (IO) Makrofity (MIR) Klasa el. biologicznych Temeratura wody Zawiesina Tlen rozpuszczony ChZT-Mn Ogólny węgiel organiczny Przewodność [ (μs/cm)] Substancje rozpuszczone Siarczany Chlorki Wapń Magnez Odczyn ph Azot amonowy Azot Kjeldahla (Norg+NH4) Azot azotanowy Azot ogólny Fosfor ogólny STAN EKOLOGICZNY STAN CHEMICZNY Koncepcja modernizacji i budowy nowych obwałowań na dopływach rzeki Żabnica-Breń na terenie powiatu dąbrowskiego Tab. 12. Klasyfikacja wskaźników i elementów jakości wód powierzchniowych w punktach pomiarowych, badanych w 2009 roku, w oparciu o które przeprowadzono klasyfikację jakości wód rzek objętych niniejszą Koncepcją ELEMENTY FIZYKOCHEMICZNE Nazwa punktu pomiaro wego Elementy biologiczne Stan fizyczny Warunki tlenowe BZT5 Zasolenie Zakwa -szenie Substancje biogenne Klasa elementów fizykochemicznych Substancje szczególnie szkodliwe - specyficzne zanieczyszczenia syntetyczne i niesyntetyczne Grądy - Żabnica b.d. IV b.d. IV I b.d. I II II II I I b.d. b.d. b.d. b.d. I I II poniżej stanu dobrego II II PONIŻEJ STANU DOBREGO dobry SŁABY DOBRY Łężce - Breń b.d. III b.d. III I b.d. I I II II I I b.d. b.d. b.d. b.d. I I II poniżej stanu dobrego II II PONIŻEJ STANU DOBREGO dobry UMIARKOW ANY PONIŻEJ STANU DOBREGO Suchy Grunt - Upust b.d. b.d. b.d. b.d. I II I II II II I I b.d. b.d. b.d. b.d. I II poniżej stanu dobrego poniżej stanu dobrego poniżej stanu dobrego poniżej stanu dobrego PONIŻEJ STANU DOBREGO dobry b.d. b.d. Sutków - Nieczajka b.d. b.d. b.d. b.d. I I I poniżej stanu dobrego b.d. poniżej stanu dobrego I I b.d. b.d. b.d. b.d. I poniżej stanu dobrego poniżej stanu dobrego poniżej stanu dobrego poniżej stanu dobrego poniżej stanu dobrego PONIŻEJ STANU DOBREGO poniżej dobrego b.d. b.d. Źródło: Informacja o stanie środowiska powiatu dąbrowskiego w 2009 r. WIOŚ Kraków, Delegatura Tarnów,

28 PPK zamykający JCW (T/N) Typ abiotyczny Klasa elementów biologicznych Klasa elementów fizykochemicznych wspierających elementy biologiczne STAN EKOLOGICZNY STAN CHEMICZNY STAN JEDNOLITYCH CZĘŚCI WÓD Koncepcja modernizacji i budowy nowych obwałowań na dopływach rzeki Żabnica-Breń na terenie powiatu dąbrowskiego Tab. 13. Klasyfikacja stanu jednolitych części wód powierzchniowych rzek objętych niniejszą koncepcją dla punktów pomiarowo-kontrolnych Nazwa rzeki Nazwa JCW Nazwa punktu pomiarowego Substancje szczególnie szkodliwe -specyficzne zanieczyszczenia syntetyczne i niesyntetyczne Region wodny: Górna Wisła Zlewnia: Wisła od Dunajca do Wisłoki Żabnica Żabnica do Żymanki Grądy - Żabnica T 17 IV PONIŻEJ STANU DOBREGO dobry SŁABY DOBRY ZŁY Breń Breń- Żabnica do Żabnicy Łężce - Breń T 17 III PONIŻEJ STANU DOBREGO dobry UMIARKO WANY PONIŻEJ STANU DOBREGO ZŁY Upust Upust Suchy Grunt - Upust T 17 b.d. PONIŻEJ STANU DOBREGO dobry b.d. b.d. ZŁY Nieczajka Nieczajka Sutków - Nieczajka T 17 b.d. PONIŻEJ STANU DOBREGO poniżej dobrego b.d. b.d. ZŁY Objaśnienia: Typ abiotyczny: 17 - Potok nizinny piaszczysty Źródło: Informacja o stanie środowiska powiatu dąbrowskiego w 2009 r. WIOŚ Kraków, Delegatura Tarnów, 2010 Jakość wód oceniono również pod kątem eutrofizacji, tj. wzbogacania wody biogenami, w szczególności związkami azotu i fosforu, powodującymi przyspieszony wzrost glonów oraz wyższych form życia roślinnego, w wyniku którego następują niepożądane zakłócenia biologicznych stosunków w środowisku wodnym oraz pogorszenie jakości tych wód. Ocena stopnia eutrofizacji wód powierzchniowych była przeprowadzana m.in. w punktach pomiarowych: Żabnica Grądy, Łężce Breń, Upust Suchy Grunt. W latach w wodach rzek: Żabnica, Breń i Upust występowało zjawisko eutrofizacji. Wskaźniki decydujące o ocenie to: fitobentos, ogólny węgiel organiczny, azot amonowy, azot Kjeldahla, azot azotanowy, fosfor ogólny i fosforany. Porównanie ocen stopnia eutrofizacji wód w latach oraz wykazało utrzymywanie się zjawiska eutrofizacji w wodach Brnia i Żabnicy (punkty pomiarowe: Żabnica-Grądy, Breń-Łężce) [WIOŚ, 2010]. 28

29 7. Jakość wód podziemnych Analizowany obszar został zaklasyfikowany do terenów o deficycie wód podziemnych. Poziom wodonośny wykorzystywany do zaopatrywania ludności w wodę związany jest z osadami czwartorzędowymi. Północno zachodnia i północna część obszaru objętego Koncepcją jest położona na czwartorzędowym zbiorniku wód podziemnych Dunajec-Wisła-Żabnica-Breń. Ma on znaczenie lokalne, a ujmowane wody charakteryzują się gorszą jakością. Warstwy wodonośne zasilane są przez infiltrujące wody opadowe oraz wody pochodzące z cieków powierzchniowych [POŚ dla gm. Dąbrowa Tarnowska, 2004; POŚ dla gm. Radgoszcz, 2004]. Zgodnie z informacją zawartą w Raporcie o stanie środowiska w województwie małopolskim w 2009 r. w obszarze objętym Koncepcją nie były prowadzone badania stanu chemicznego wód podziemnych. Badania monitoringowe prowadzone na terenie województwa małopolskiego były przeprowadzone w 9 punktach sieci monitoringu operacyjnego, wszystkie zlokalizowane były poza obszarem powiatu dąbrowskiego. 8. Klimat akustyczny Badania uciążliwości akustycznej źródeł hałasu prowadzone na terenie powiatu dąbrowskiego pozwalają na dokonanie oceny stanu środowiska akustycznego. Do najważniejszych źródeł zagrożeń hałasem należą komunikacja oraz hałas emitowany przez przemysł. Na terenie powiatu dąbrowskiego na sieć komunikacji drogowej składa się: droga krajowa nr 73 Wiśniówka Jasło, cztery drogi wojewódzkie oraz drogi lokalne. Z badań przeprowadzonych w 2009 r. w punkcie pomiarowym Dąbrowa Tarnowska, przy ulicy Piłsudskiego wynika, że poziom hałasu pochodzący od drogi międzyregionalnej nr 73 zarówno dla pory dnia, jak i pory nocy przekraczał dopuszczalne poziomy. Poziom hałasu przekroczył wartość poziomu dopuszczalnego określoną w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. nr 120 poz. 826) dla pory dnia o 2,7 db i dla pory nocy o 9 db. Ponadto przez powiat dąbrowski przebiega linia kolejowa Tarnów-Szczucin. Przewozy pasażerskie na tej linii zostały zawieszone z powodu nierentowności, jednakże występuje na niej sporadyczny ruch towarowy [WIOŚ, 2010]. 9. Środowisko przyrodnicze Na obszarze, którego dotyczy niniejsza Koncepcją, niegdyś dominowały lasy. Z biegiem czasu i postępującym rozwojem osadnictwa i rolnictwa wiele naturalnych 29

30 zbiorowisk roślinnych oraz lasów na terenie zostało usuniętych lub zniszczonych i współcześnie w strukturze przestrzennej fitocenoz przeważają nieleśne zbiorowiska roślinne upraw rolnych oraz towarzysząca im roślinność synantropijna: segetalna (zbiorowiska chwastów polnych rozwijających się w uprawach), zaś wzdłuż tras komunikacyjnych oraz zabudowań mieszkalnych występuje roślinność synantropijna: ruderalna (roślinność rozwijająca się w obrębie siedlisk człowieka). Obecnie dominującą formą są siedliska borowe: bór mieszany świeży oraz bór mieszany wilgotny. Nielicznie występują również lasy mieszane (świeży i wilgotny). W siedliskach leśnych dominuje drzewostan iglasty, zaś w strukturze gatunkowej przeważa monokultura sosny z domieszką dębu, olchy oraz innych gatunków. Lasy porastające przedmiotowy teren występują w postaci zwartych kompleksów, porozdzielanych polami uprawnymi, zaś w dolinach rzek wielobarwnymi półnaturalnymi ekosystemami łąkowymi, które stanowią cenny składnik szaty roślinnej. Występują one punktowo, głównie w starorzeczach i dolinach rzek. Wśród fauny dominują: sarna, zając szarak, lis rudy, kuna leśna. Mniej licznie występuje dzik i jeleń. Na awifaunę przedmiotowego obszaru składają się jastrzębie, sowy uszate, puszczyki uralskie, kuropatwy, bażanty, bociany czarne, skowronki polne, świergotki łąkowe, kruki, gawrony, sroki, wrony siwe, skowronki borowe, kilka gatunków sikor oraz dzięciołów [POŚ dla gm. Olesno, 2004; POŚ dla gm. Dąbrowa Tarnowska, 2004; POŚ dla gm. Radgoszcz, 2004]. 10. Obszary chronione W obszarze objętym Koncepcją położony jest jeden obszar podlegający ochronie na podstawie Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Jastrząbsko - Żdżarski Obszar Chronionego Krajobrazu. Obejmuje on swym zasięgiem odcinki rzek Łoś, Dęba oraz Upust. Powierzchnia Jastrząbsko - Żdżarskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu wynosi nieco ponad 28 tys. ha i obejmuje fragment Wysoczyzny Radgoszczańskiej. Obszar ten posiada rolniczo leśny charakter. Do najcenniejszych zbiorowisk roślinnych zaliczane są torfowiska przejściowe i bory bagienne, które ochronie podlegają w rezerwacie Torfy. W granicach OChK, w rezerwacie Słotwina, znajduje się cenne stanowisko pióropusznika strusiego (www.sanok-przyroda.website.pl). W dalszej odległości zlokalizowane są następujące formy ochrony przyrody: Przecławski Obszar Chronionego Krajobrazu oddalony od górnego odcinka rzeki Łoś ok. 5,7 km; 30

31 Rezerwat Bagno Przecławskie oddalony od górnego odcinka rzeki Łoś ok. 16,2 km; Obszar Natura 2000 Specjalny Obszar Ochrony Las nad Braciejową oddalony od górnego odcinka rzeki Dęba ok. 18,7 km; Obszar Chronionego Krajobrazu Pogórza Strzyżowskiego oddalony od górnego odcinka rzeki Dęba ok. 17,3 km; Rezerwat Torfy oddalony od górnego odcinka rzeki Upust ok. 14,4 km; Obszar Natura 2000 Specjalny Obszar Ochrony Dolina Wisłoka z Dopływami oddalony od źródła rzeki Upust ok. 4,5 km; Rezerwat Słotwina oddalony od górnego odcinka rzeki Breńka ok. 12 km; Obszar Chronionego Krajobrazu Pogórza Ciężkowickiego oddalony od górnego odcinka rzeki Breńka o ok. 9,7 km; Rezerwat Debrza oddalony od górnego odcinka rzeki Breńka ok. 5 km; Rezerwat Lasy Radłowskie oddalony od górnego odcinka rzeki Wielopólka ok. 12 km; Obszar Natura 2000 Specjalny Obszar Ochrony Dolny Dunajec oddalony od środkowego odcinka rzeki Wielopólka ok. 4,2 km; Radłowsko Wierzchosławicki Obszar Chronionego Krajobrazu oddalony od środkowego odcinka rzeki Wielopólka ok. 6,2 km; Obszar Natura 2000 Specjalny Obszar Ochrony Jadowniki Mokre oddalony od środkowego odcinka rzeki Wielopólka ok. 7,3 km; Obszar Natura 2000 Specjalny Obszar Ochrony Dębówka nad rzeką Uszewką oddalony od środkowego odcinka rzeki Wielopólka ok. 11,4 km; Koszycki Obszar Chronionego Krajobrazu oddalony od środkowego odcinka rzeki Wielopólka ok. 14,4 km; Koszycko - Opatowiecki Obszar Chronionego Krajobrazu oddalony od ujścia rzeki Wielopólka do rzeki Żabnica-Breń ok. 11,4 km; Obszar Natura 2000 Specjalny Obszar Ochrony Ostoja Kozubowska oddalony od ujścia rzeki Wielopólka do rzeki Żabnica-Breń ok. 22,3 km; Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Wisły oddalony od ujścia rzeki Wielopólka do rzeki Żabnica-Breń ok. 10 km; Obszar Natura 2000 Specjalny Obszar Ochrony Dolina Nidy oddalony od ujścia rzeki Olesieńka do rzeki Żabnica-Breń ok. 8,4 km; Obszar Natura 2000 Specjalny Obszar Ochrony Ostoja Nidziańska oddalony od ujścia rzeki Olesieńka do rzeki Żabnica-Breń ok. 11 km; Rezerwat Góry Wschodnie oddalony od ujścia rzeki Olesieńka do rzeki Żabnica-Breń ok. 20 km; 31

32 Obszar Natura 2000 Specjalny Obszar Ochrony Ostoja Szaniecko-Solecka oddalony od ujścia rzeki Olesieńka do rzeki Żabnica-Breń ok. 9,8 km; Solecko-Pacanowski Obszar Chronionego Krajobrazu oddalony od ujścia rzeki Nieczajka do rzeki Żabnica-Breń ok. 5,8 km. Obszary znajdujące się w pobliżu inwestycji podlegające ochronie na podstawie Ustawy o ochronie przyrody zostały zobrazowane na ryc

33 Ryc 4. Położenie obszarów chronionych w obszarze inwestycji Źródło: Krajowy System Obszarów Chronionych 33

34 IV. IDENTYFIKACJA PRZYCZYN I POZIOMU OBECNEGO ZAGROŻENIA POWODZIOWEGO 1. Źródła zagrożenia Rzeki objęte zakresem prac koncepcyjnych charakteryzują się dużą nieregularnością przepływów. Ich szerokości i głębokości zależą głównie od ilości spływających wód, rodzaju podłoża i rzeźby terenu, po którym płyną. Rzeka i jej otoczenie ulega ciągłym zmianom. Płynąca woda stopniowo pogłębia koryto, wymywany materiał (otoczaki, piasek, żwir itp.) wleczony jest w dół biegu rzeki, a następnie osadzany. Erozja boczna i alimentacja (osadzanie) powodują powstawanie meandrów, przewężeń i zmianę kształtu koryta rzeki. W wyniku tych procesów tworzy się dolina rzeczna, która często obejmuje rozległy obszar. Rzeka w miarę upływu czasu zmienia kształt linii brzegowej, a także krajobraz całej doliny. Prędkość przepływu wody w rzekach zależy od rodzaju podłoża i stopnia jego nachylenia, poziomu wody i kształtu koryta. Ilość wody płynąca rzeką również nie jest stała. W ciągu roku mają miejsce okresy tzw. wezbrań i niżówek. Wezbrania rzek są zjawiskiem częstym, występują zazwyczaj kilka lub kilkanaście razy w ciągu roku. Co pewien czas wystąpienie tych rzek z brzegów przybiera olbrzymie rozmiary, powodując znaczne straty społeczne i gospodarcze, zwłaszcza na intensywnie zagospodarowanych terenach. Na terenie objętym zakresem opracowania występują najczęściej wiosenne, roztopowe wezbrania powodziowe oraz letnie i jesienne wezbrania opadowe, spowodowane krócej lub dłużej trwającymi deszczami. Z uwagi na intensywność i czas trwania deszczu wyróżnia się trzy ich typy: deszcze rozlewne, nawalne i ciągłe. Najgroźniejsze w skutkach są deszcze rozlewne o znacznej intensywności, trwające przez kilka dni z rzędu. Obejmują one duże obszary i są najczęstszą przyczynę powodzi. Okres największego nasilenia tego typu deszczy to miesiące lipiec i sierpień. W czasie wezbrań spowodowanych deszczami rozlewnymi obserwuje się fale powodziowe o wysokich kulminacjach, przemieszczające się ze znacznymi prędkościami. Opady nawalne (burzowe, ulewne) trwają od kilku minut do kilku godzin; są krótkotrwałe, ale o dużej intensywności i mają zasięg lokalny. Ulewy występują zazwyczaj w drugiej połowie czerwca (deszcze świętojańskie), choć zdarzają się też we wrześniu. Wezbrania wywołane deszczami nawalnymi są przyczyną powodzi, które odznaczają się krótkim czasem trwania, lecz bardzo gwałtownym przebiegiem. Opady ciągłe, o dość równomiernym natężeniu, trwają po kilkanaście dni i zasięgiem swym ogarniają duże obszary. Ten rodzaj deszczy, nazywany też słotą, nie powoduje 34

35 większych powodzi, ale wyrządza duże szkody w rolnictwie i wywołuje procesy erozyjne stoków górskich. Prócz natężenia oraz czasowego i przestrzennego rozkładu opadów decydujący wpływ na rozmiary i skutki powodzi ma naturalna retencja w dorzeczu. Retencjonowanie wód deszczowych w pobliżu miejsca opadu, gdyż zmniejsza odpływ powierzchniowy, co w efekcie obniża przepływy kulminacyjne w rzekach. Wielkość odpływu powierzchniowego ulega zmniejszeniu na skutek parowania wody do atmosfery bezpośrednio z gruntu, z pokrycia terenu oraz oddawanie wody przez rośliny w procesie transpiracji. Naturalna retencja uwarunkowana jest ukształtowaniem terenu i jego pokryciem, warunkami hydrogeologicznymi, a także stopniem zagospodarowania zlewni. W przypadku powierzchni pokrytych roślinnością retencja terenu jest znaczna. Jeśli występuje odpływ powierzchniowy wody, to odbywa się on z opóźnieniem. Z powierzchni umocnionych roślinnością odpływa powierzchniowo 0-20% wody opadowej [Geiger W. Dreiseitl H., 1999], natomiast retencja powierzchni uszczelnionych jest znacznie mniejsza. Z powierzchni tych następuje szybki oraz znaczny odpływ. W przypadku dachów oraz powierzchni wybetonowanych spływający opad może stanowić nawet od 90% do 100% całkowitego opadu. Od rodzaju gleby, jej pokrycia, stopnia nawilżenia oraz od rodzaju deszczu i orografii terenu zależy także ilość wody infiltrującej w głąb gruntu (tab. 14). Tab. 14. Wpływ pokrycia terenu na ilość wody opadowej wsiąkającej w grunt L.p. 1. Piasek Rodzaj gruntu Ilość infiltrującej wody opadowej w [%] bez pokrycia 65 pokryty trawą Ziemia gliniasta bez pokrycia 33 pokryty trawą Torf bez pokrycia 44 pokryty trawą 9 Źródło: Mielcarzewicz E.W., 1970 Melioracje miejskie i przemysłowe. PWN, Warszawa Odsetek opadów atmosferycznych wsiąkających w głąb gruntu waha się na obszarze Europy w granicach 16-17% w stosunku rocznym, na terenie Polski wynosi około 18% [Mielcarzewicz E.W., 1970]. Bardzo korzystne warunki dla retencjonowania opadów atmosferycznych stwarzają lasy, szczególnie o gęstym poszyciu. Wpływ lasów na wsiąkanie wody w glebę jest zależny od składu gatunkowego i stopnia zwarcia koron drzew. Warunki do wsiąkania najkorzystniej 35

36 kształtują się pod starodrzewami mieszanymi, utrzymanymi w pełnym zwarciu. W drzewostanie świerkowym czas potrzebny na wsiąkanie wody w glebę jest dziesięciokrotnie dłuższy niż przy drzewostanach mieszanych [Tałataj Z., 1999]. Duża porowatość gleby leśnej spowodowana przerośnięciem jej przez korzenie krzewów i drzew, występowaniem korytarzy wydrążonych w obrębie lasu oraz płytkie przemarzanie, wpływa na poprawienie właściwości infiltracyjnych w obrębie zadrzewienia. Gleba leśna o powierzchni jednego metra kwadratowego jest w stanie zatrzymać tyle wody opadowej, ile gleba pastwiskowa o powierzchni siedemnastu metrów kwadratowych [Wawręty R., Walkowicz T., 1997]. Las gromadzi śnieg i wydłuża czas jego topnienia, co znacznie opóźnia spływ roztopowych wód. Drzewa w zbiorowiskach leśnych wychwytują także osady poziome, w postaci mgły, szronu, szadzi. Las nie tylko skutecznie zmniejsza zagrożenie powodziowe, lecz chroni także glebę przed erozją. Dzięki silnie rozbudowanemu systemowi korzeniowemu drzew i krzewów las przeciwdziała rozmywaniu gleby oraz chroni glebę przed niszczeniem jej przez wiatr. Intensywność wsiąkania wody opadowej jest większa przy długotrwałych deszczach o małym natężeniu i przy małych spadkach terenu. Przy dużych spadkach i znacznym natężeniu krótkotrwałych deszczy ulewnych przeważająca część wody odpływa, a tylko mała jej ilość wsiąka w grunt. Intensywny spływ wód opadowych obserwuje się zwłaszcza w górskich częściach dorzeczy. 2. Bezpośrednie przyczyny zagrożenia Duży wpływ na zmniejszenie rozmiarów i skutków powodzi ma naturalna retencja w bezpośrednim sąsiedztwie rzek. Istnienie dużych powierzchni stanowiących tereny zalewowe umożliwia rozlewanie się wód wezbraniowych, które tworzą zastoiska albo płyną nie mając jednak ani dużej głębokości, ani niszczącej prędkości [Nachlik E., Kostecki S., Gądek W., Stochmal R., 2000]. W ostatnich latach obserwuje się coraz częściej występujące powodzie, o coraz gwałtowniejszym przebiegu. Intensyfikacja zjawisk powodziowych spowodowana jest w głównej mierze przez człowieka, jest logicznym następstwem jego działalności. Gospodarka ludzka powodowała i powoduje nadal istotne zmiany w dorzeczach. Zagospodarowanie terenu często zaburza naturalne kierunki spływu wód opadowych. Zmiany sposobu użytkowania ziemi polegające na zastępowaniu lasów gruntami ornymi, łąkami czy pastwiskami prowadzą do zaburzenia obiegu wody, a także do przyspieszenia przenoszenie produktów wietrzenia gleb do doliny rzecznej. Następuje przyspieszenie spływu powierzchniowego wód opadowych i roztopowych. Nasilenie rolniczego użytkowania ziemi zazwyczaj potęguje proces wietrzenia skał, zależy to jednak od rodzaju i sposobu upraw. Eksperymenty polowe pozwoliły stwierdzić, że np. na polach zajętych pod uprawy 36

37 ziemniaków erozja gleby jest od kilku do kilkudziesięciu razy większa niż na polach zajętych pod uprawę zbóż czy użytków zielonych. Jednym z czynników sprzyjających występowaniu powodzi jest nieprawidłowo prowadzona melioracja odwadniająca. Odbudowa zastawek, zainstalowanie na systemach drenarskich urządzeń regulujących odpływ wody oraz budowa zbiorników małej retencji w końcowym przekroju systemu melioracyjnego (przed ujściem do rzeki) umożliwiłyby znaczne zwiększenie retencji gruntowej i powierzchniowej. W drugiej połowie XX wieku nastąpił intensywny rozwój budownictwa przemysłowego i mieszkaniowego. Budowa i rozbudowa osiedli, dróg, parkingów i innych elementów infrastruktury wiąże się z pokrywaniem dużych fragmentów terenu betonem i asfaltem. Skutkiem tych działań jest zwiększenie obszaru powierzchni uszczelnionych, co powoduje znaczne ograniczenie możliwości wchłaniania wody opadowej przez glebę oraz przyspieszenie jej spływu powierzchniowego. W efekcie, podczas intensywnych opadów duża część wody trafia w szybkim tempie bezpośrednio lub poprzez kanalizację do rzeki, powodując nagłe jej wezbranie. Powodzie zdarzają się częściej, zmianie ulega hydrogram fali powodziowej, następuje zwiększenie kulminacji przepływów i jednocześnie skrócenie czasu trwania fali powodziowej. Wpływ uszczelnienia terenu na intensyfikację zjawisk powodziowych obrazuje przykład północno-zachodniej części Niemiec na obszarze dorzecza rzeki Ems, wpadającej do Morza Północnego. Na terenie tym, po 1950 r. uszczelniono dwa razy więcej powierzchni niż w całej wcześniejszej historii zasiedlenia tego obszaru. Na tym gęsto zamieszkałym obszarze obserwuje się w ostatnich latach gwałtownie wzrastający w rzece Ems przepływ wód 37

38 wysokich. W latach 80-tych odnotowano aż sześć groźnych powodzi, podczas gdy w latach 50-tych zaobserwowano tylko jedną powódź o niskim przepływie szczytowym [Geiger W. Dreiseitl H., 1999]. Ryc 5. Przebieg fal wysokich wód na obszarze zlewni rzeki Ems Wzrost stopnia uszczelnienia podłoża powoduje także zmniejszenie zasilania wód gruntowych, a w konsekwencji obniżenie ich poziomu. Utrzymujący się niski stan wód gruntowych prowadzi do podsychania, a następnie zamierania roślin, których korzenie zostają pozbawione źródła wody, co może doprowadzić do pustynnienia i stepowienia wielu obszarów. Uszczelnienie powierzchni terenów zurbanizowanych, wywołując szybki spływ dużej ilości wód opadowych, powoduje podtapianie ulic, piwnic i innych obiektów. Ma to miejsce szczególnie często na obszarach, na których nie ma kanalizacji ogólnospławnej czy deszczowej, choć podtopienia zdarzają się również na terenach, gdzie istnieje sieć kanalizacyjna. Spowodowane są one przez deszcze o natężeniu przekraczającym natężenie deszczu miarodajnego, według którego wymiarowana jest kanalizacja. Natężenie deszczu miarodajnego wyznaczane jest w zależności od częstotliwości i czasu trwania opadu. Wybór odpowiedniej częstotliwości deszczu miarodajnego jest bardzo istotny przy projektowaniu sieci kanalizacyjnych. Koszt budowy sieci jest tym większy im mniejsza jest przyjmowana przy projektowaniu sieci kanalizacyjnej częstotliwość deszczu miarodajnego. Przy określaniu częstotliwości opadu uwzględnia się rodzaj zabudowy i odpowiadającą mu dopuszczalną 38

39 częstotliwość podtopień. Zależność między rodzajem zabudowy, częstotliwością podtopień i częstotliwością deszczu miarodajnego przedstawiono w poniższej tabeli. Tab. 15. Częstotliwości deszczu miarodajnego i podtopień przyjmowane dla różnego rodzaju zabudowy Rodzaj zabudowy Częstotliwość podtopień Częstotliwość deszczu miarodajnego Tereny wiejskie raz na 10 lat raz na rok Tereny mieszkaniowe raz na 20 lat raz na 2 lata Śródmieścia, tereny przemysłowe i usługowe a) przy sprawdzaniu podtopienia raz na 30 lat raz na 2 lata b) bez sprawdzania podtopienia raz na 5 lat Podziemne obiekty komunikacyjne i skrzyżowania poniżej tereny raz na 50 lat raz na 10 lat Źródło: Geiger W. Dreiseitl H., 1999 Nowe sposoby odprowadzania wód deszczowych, Oficyna Wydawnicza Projprzem-EKO, Bydgoszcz W przypadku wystąpienia deszczu miarodajnego, na który był projektowany dany system kanalizacyjny, nie powinny występować jego przeciążenia. W praktyce jednak często dokonuje się podłączeń nowych osiedli do istniejącej sieci kanalizacyjnej, co powoduje jej przepełnienie w czasie intensywnych spływów wód deszczowych. Katastrofalne dla człowieka skutki powodzi wynikają także z braku długofalowej koncepcji zagospodarowania dorzeczy oraz sprawnych mechanizmów, wymuszających właściwe podejście do zagospodarowania przestrzennego. Panuje błędne przekonanie, że zbiorniki zaporowe, obwałowania i uregulowanie rzek zapewniają całkowite bezpieczeństwo terenom dolinowym. W rezultacie, przy istnieniu budowli ochronnych tereny zawala, nawet te leżące w depresji w stosunku do rzeki, są traktowane jako bezpieczne tereny budowlane, a człowiek zakładając tu swoje osiedla, lokalizując zakłady przemysłowe i pola uprawne, podejmuje ryzyko i naraża się na straty będące następstwem mogących wystąpić powodzi. Stan wałów przeciwpowodziowych, jak wykazała ubiegłoroczna powódź, jest daleki od ideału. Brakuje środków na ich modernizację i rozbudowę. Nie wszędzie są one (przynajmniej dwa razy w roku) wykaszane i oceniane wizualnie przez specjalistów z Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej czy Zarządów Melioracji i Urządzeń Wodnych, grupy obchodowe czy też strażników wałowych. W małym stopniu wykorzystywana jest też 39

40 nowoczesna technika (metody geofizyczne, georadar do nieniszczącego wykrywania kawern itp.). Duże zagrożenie dla szczelności wałów stanowią gryzonie (bobry, krety i piżmaki) oraz lisy. Największe nory (o objętości dochodzącej do 1 m 3 ) ryją bobry. Zwierzęta te, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. nr 220, poz. 2237) na terenie Polski są objęte ochroną częściową. Oznacza to, że w okolicznościach szczególnych może zostać wydane zezwolenie na ich odstrzał. Ostatnio rozpoczęto wdrażanie bardziej humanitarnych środków ochrony, m.in. zbrojenie korpusów wałów siatkami zabezpieczającymi przed gryzoniami. Jest szansa na zmodernizowanie i rozbudowę infrastruktury przeciwpowodziowej, m.in. dzięki unijnym środkom pomocowym na profilaktykę w programach strukturalnych. Prawo budowlane (lub specustawa) powinno gwarantować służebność dla inwestycji celu publicznego związanych z ochroną przeciwpowodziową. Niezbędne są większe nakłady i lepszy nadzór nad wydatkowaniem środków na infrastrukturę przeciwpowodziową. Konieczne jest dalsze wdrażanie na szerszą skalę nowoczesnych metod oceny stanu technicznego wałów przeciwpowodziowych. Informacje o stanach wody na większych rzekach na stronach internetowych OKI w czasie powodzi powinny być uaktualniane częściej niż co 24 godziny, np. co sześć godzin, z prognozą na najbliższe doby. Ośrodki te muszą zostać wzmocnione kadrowo i sprzętowo. 3. Rodzaje i lokalizacja zagrożeń Istniejące uwarunkowania sprzyjają szybkiemu i intensywnemu spływowi wód opadowych, który jest przyczyną wysokich wezbrań w rzekach, a w konsekwencji związanych z nimi powodzi. Ponadto: 1) Intensywna zabudowa terenów przylegających do dolin rzecznych, a także samych dolin i koryt rzecznych oraz stoków dorzecza, prowadzących okresowe potoki, doprowadziła do poważnego wzrostu zagrożenia powodziowego. Aktualny, rozwijany latami, często w sposób niekontrolowany, stan osadnictwa jest niestety faktem. 2) Teren powiatu dąbrowskiego to w głównej mierze tereny wiejskie i rolnicze charakteryzujące się rozdrobnieniem gospodarstw. Średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego nie przekracza tutaj 4 ha. Struktura rolnictwa stanowi akademicki przykład "szachownicy". Te fakty skutkują także wysokim stopniem erozji gleb, związanym z intensywnym spływem powierzchniowym w okresie wezbrań oraz "dojściem" zabudowy gospodarczej do brzegu rzeki, ułatwionym przez permanentny brak stosownych przepisów ograniczających i trudnością w pozyskiwaniu terenów 40

41 pod budowę ochronnej infrastruktury hydrotechnicznej, w tym przede wszystkim zbiorników retencyjnych. 4. Zasięg i poziom zagrożenia Przez zagrożenie powodziowe rozumiemy potencjalne, negatywne skutki wezbrania. W zależności od natury rozważanego problemu (zagadnienie planistyczne, działania operacyjne, ubezpieczenia) należy brać pod uwagę różne cechy powodzi. Zawsze jednak istotne jest zdefiniowanie obszaru zagrożonego zalaniem. Dlatego też jednym z najczęściej stosowanych sposobów opisu zagrożenia powodziowego są mapy przedstawiające zasięgi hipotetycznych zalewów. Podstawą wszelkich działań z zakresu ochrony przeciwpowodziowej na wszystkich szczeblach decyzyjnych, jest znajomość obszarów, które w wyniku powodzi mogą zostać zalane. Również na poziomie gminy podjęcie jakichkolwiek działań w tym zakresie, musi bazować na znajomości obszarów potencjalnie zagrożonych zalaniem. Przedstawienie ich na mapie, to właśnie mapy terenów zalewowych. Są one zwykle jedynie elementem szerszych analiz, mniej lub bardziej związanych z powodzią. Przykładami mogą być: plany zagospodarowania przestrzennego, w których informacje o zagrożeniu powodziowym można wykorzystać przy ustalaniu ograniczeń zabudowy; planowanie i organizacja działań w zakresie biernej ochrony przeciwpowodziowej a zwłaszcza systemów ostrzegania ludności i planów ewakuacji; planowanie inwestycji z zakresu infrastruktury przeciwpowodziowej wymagające analiz wariantowych skutków wezbrań a więc znajomości zasięgów potencjalnych zalewów powodziowych; działania z zakresu polityki ubezpieczeniowej (jak dotąd w Polsce nieobecne). Również w trakcie powodzi, występuje potrzeba określenia terenów aktualnie zalanych i zagrożonych zalaniem. Jak widać z powyższego wyliczenia, którego dwa pierwsze punkty odnoszą się bezpośrednio do szczebla gminy, znajomość potencjalnego zasięgu obszarowego powodzi jest niezbędna dla racjonalnego przeciwdziałania jej skutkom. Zestawienie zasięgów zalewów z informacjami o zagospodarowaniu terenów zalewowych oraz z wiedzą o skutkach przeszłych powodzi, pozwala wnioskować o ewentualnych konsekwencjach wystąpienia powodzi na danym obszarze. Mapa zalewów powodziowych wykonana na potrzeby niniejszej koncepcji to kartograficzna reprezentacja charakterystyk potencjalnej powodzi. Wykonana mapa zalewów powodziowych to opracowanie, w którym na podstawie analiz hydrologicznych oraz znajomości ukształtowania koryta rzeki i terenów przyległych, wykonano obliczenia 41

42 hydrauliczne i ich efekt przedstawiono na mapie w postaci granic obszarów zalewowych. Powyższa definicja jest zawężona do sytuacji gdy zalew jest konsekwencją wylania rzeki (tak też są definiowane obszary narażone na niebezpieczeństwo powodzi w Prawie Wodnym). W rzeczywistości mówiąc o terenach zagrożonych, należy też brać pod uwagę tereny zagrożone gwałtownym spływem powierzchniowym oraz tereny bezodpływowe. Zasięg oraz poziom zagrożenia powodziowego zależy od wielu czynników, do których zaliczyć możemy między innymi intensywność trwania opadów atmosferycznych, wielkość retencji oraz możliwość przepustową cieków odprowadzających wodę ze zlewni. Deszcz padający na powierzchnię zlewni nie spływa natychmiast i w całości do cieków. Zachodzą tu dwa istotne procesy zmienne w czasie. Część wód opadowych jest na stałe lub czasowo zatrzymana, a część spływa po terenie do koryta cieku, gdzie tworzy wezbranie przemieszczające się wzdłuż jego biegu. W początkowej fazie deszczu retencja zlewni jest stosunkowo duża i może zatrzymać nawet cały opad przez pewien krótki czas, potem sukcesywnie maleje. W konsekwencji opad efektywny tworzący wezbranie intensyfikuje się. Wezbranie na wodach płynących nie tworzy się jednocześnie na całej długości rzeki, lecz przemieszcza się wzdłuż jej biegu tworząc falę wezbraniową. Szczególnie wyraźnie zjawisko to przebiega na większych rzekach mających swój początek w górach lub na wyżynach. Fala powodziowa w górnym biegu rzeki formuje się bardzo szybko w wyniku intensywnego spływu powierzchniowego i małej retencji. Fala powstaje tu znacznie szybciej niż np. w środkowym czy dolnym biegu rzeki. Katastrofalne wezbrania powodziowe, w wyniku których zostają zalane duże obszary użytkowane rolniczo powodują ogromne szkody w płodach rolnych. Występują tu również negatywne zmiany w krajobrazie i infrastrukturze rolniczej oraz w sieci hydrograficznej. Do najważniejszych szkód należy zaliczyć dewastację pokrywy glebowej oraz zaburzenia stosunków wodnych w glebie. Szkody powodziowe w użytkach rolnych można podzielić na 2 grupy: szkody w roślinności i szkody w glebie, łącznie ze skażeniem chemicznym. Szkody w roślinności są łatwiejsze do likwidacji i stanowią one co najwyżej stratę rocznego plonu lub jego części. Szkody glebowe, polegające na ubytkach gleby w górnej części profilu naruszają potencjał produkcyjny obszaru rolniczego. Ich likwidacja jest długotrwała, kosztowna i trudna a czasem nawet niemożliwa. W przypadku skażenia chemicznego ważny jest rodzaj i szkodliwość substancji zawartej w wodach powodziowych. Skażenie to może być przyczyną wyłączenia danej powierzchni z użytkowania rolniczego nawet na długie lata. Podczas powodzi oprócz terenów o charakterze rolniczym zagrożone są również tereny miejskie. Jak wynika z naniesionych stref zalewowych nie mają jednak one tak dużej powierzchni jak na terenach rolniczych, co spowodowane jest w głównej mierze lokalizacją zabudowań. Największe zagrożenia w obszarach miejskich związane są z: systemem zaopatrzenia w wodę, 42

43 kanalizacją i oczyszczaniem ścieków, wysypiskami śmieci i odpadów oraz z hałdami przemysłowymi, stacjami paliw, rurociągami przesyłowymi, zbiornikami, instalacjami przemysłowymi. W niniejszym opracowaniu strefy zalewowe ograniczono do strefy A1 stanowiącą zasięg obszaru zalewowego odpowiadającego wysokiemu-powodziowemu przepływowi o objętości przepływu Q, którego prawdopodobieństwo przewyższenia wynosi 1%. Zasięgi zalewów określono dla tzw. hipotetycznych fal powodziowych o zadanym okresie powtarzalności. V. POMIARY GEODEZYJNE 1. Zakres i metodyka wykonania prac pomiarowych W ramach opracowania dokonano pomiarów geodezyjnych przekrojów poprzecznych w korycie rzeki z uwzględnieniem istniejących budowli hydrotechnicznych i mostowych. Łącznie przedmiotem analizy objęto ponad 120 km cieków. Dane o ukształtowaniu terenu w linii przekrojów poprzecznych otrzymano metodami geodezyjnymi. Jednorodność tych danych zagwarantowano poprzez pozyskanie ich w drodze pomiarów geodezyjnych nawiązanych do sieci stacji referencyjnych ASG-EUPOS, EUREF-POL, POLREF, które stanowią osnowę odniesienia na obszarze Polski i realizują wielofunkcyjny system precyzyjnego pozycjonowania. Pomiary te wykonano metodami satelitarnymi przy użyciu odbiorników GPS L1/L2 RTK. W pierwszej kolejności dokonano precyzyjnego pozycjonowania w czasie rzeczywistym i w trybie post-processingu punktów osnowy pomiarowej w Państwowym Układzie Współrzędnych Geodezyjnych 1992 i w Europejskim Układzie Wysokości Kronsztadt 86. Na osnowie pomiarowej oparto bezpośrednie pomiary przekrojów korytowych i obiektów inżynierskich. W ramach prac geodezyjnych pozyskano z Numerycznego Modelu Terenu (NMT) wykonanego w powołanych układach współrzędne przekrojów dolinowych. Wyniki pomiarów i dane pozyskane z NMT opracowano w formie danych przestrzennych. Pomiary geodezyjne wykonano zgodnie z obowiązującymi w Polsce normami i wytycznymi w tym zakresie. Położenie przekrojów poprzecznych zostało dobrane tak, aby w sposób reprezentatywny przedstawiały charakter przepływu wód. Ilość punktów w profilu poprzecznym została dobrana w taki sposób, aby przebieg rzędnych wysokościowych dna oraz skarp był reprezentatywny dla danego przekroju. Dla przekrojów mostowych, oprócz punktów w przekroju korytowym pomierzono też punkty charakterystyczne dolnej i górnej konstrukcji mostowej. Dodatkowo pomierzone zostały: punkt szerokości mostu oraz punkt najgłębszy w dolnym stanowisku budowli. 43

44 Przekroje korytowe pomierzono tak, aby oprócz samego koryta obejmowały również pas szerokości około m na prawo i lewo od górnej krawędzi skarp brzegowych koryta głównego. Przekroje korytowe poszerzono o terasy zalewowe do przekrojów dolinowych. Część przekroju dolinowego dotycząca koryta cieku została pomierzona geodezyjnie w terenie, natomiast część dotycząca teras zalewowych została odwzorowana (wygenerowana) w oparciu o Numeryczny Model Terenu (NMT). Przekroje przez terasy zalewowe wygenerowane w oparciu o NMT zostały usytuowane prostopadle do głównego kierunku biegu doliny lub jako przedłużenie przekroju korytowego. Wszystkie pomiary geodezyjne zostały wykonane od strony lewej do prawej, patrząc w kierunku biegu cieku. Zarówno dla typowych" przekrojów poprzecznych, jak również dla przekrojów z obiektami inżynierskimi, zidentyfikowane zostały formy pokrycia terenu, zgodnie ze schematem kodowania wg tabeli 16. Tab. 16. Kody pokrycia terenu Część przekroju Rodzaj pokrycia terenu Kod Koryto cieku ziemia, muł K01 piasek K02 drobny żwir K03 gruby żwir K04 kamienie K05 Skarpy i terasa zalewowa trawa: - niska T01 - wysoka T02 uprawy zbożowe T03 las: - rzadki T04 - gęsty T05 zakrzaczenia: - niskie T06 - wysokie T07 nieużytki T08 drogi: - asfalt T09 - beton T10 - tłuczeń T11 - droga gruntowa T12 obiekty kubaturowe (zabudowa): - niska T 13 - wysoka T14 44

45 2. Typowe przekroje poprzeczne w korycie rzeki Przekroje korytowe, pomierzone geodezyjnie w terenie, zostały rozmieszczone w taki sposób, aby wybrane miejsca pomiarowe dla przekrojów były reprezentatywne dla danego odcinka koryta i doliny, a jednocześnie pozwoliły w późniejszym etapie modelowania na pełne odzwierciedlenie warunków przepływu wód. W tabeli 17 zestawiono ilość pomierzonych przekrojów korytowych. Tab. 17. Ilościowe zestawienie pomierzonych przekrojów korytowych w obszarze opracowania L.p. Nazwa rzeki Ilość przekrojów poprzecznych 1. Wielopólka Oleśnica Olesieńka Breńka Nieczajka Upust Dęba Łoś 15 RAZEM 209 Na poniższych rysunkach przedstawiono przykładowe zdjęcie oraz schemat przekroju korytowego. Ryc 6. Przykładowe zdjęcie pomierzonego przekroju korytowego 45

46 Ryc 7. Przykładowy schemat przekroju korytowego Z wykonanych pomiarów geodezyjnych przekrojów poprzecznych powstała następująca dokumentacja: szkice sytuacyjne z naniesionymi numerami pikiet, lokalizacją fotografii oraz numerem profilu i nazwą rzeki, zestawienie tabelaryczne przekrojów wraz z kodami form pokrycia terenu, wykresy połączonych przekrojów korytowych z przekrojami przez terasy zalewowe. 3. Inwentaryzacja budowli mostowych i hydrotechnicznych Dla wykonania pomiarów geodezyjnych obiektów inżynierskich założono osnowę pomiarową metodą satelitarną w nawiązaniu do sieci ASG EUPOS w czasie rzeczywistym i w trybie post-processingu. Pomiar obiektów inżynierskich wykonano z osnowy pomiarowej. Pomiary geodezyjne wykonano zgodnie z obowiązującymi w Polsce normami i wytycznymi w tym zakresie, tj.: G-4, G-4.4. W ramach prac geodezyjnych dotyczących pomiaru budowli mostowych, wykonano szczegółową inwentaryzację mostów na obszarze zlewni biorąc pod uwagę te budowle, które spełniały następujące parametry: posiadały filary o szerokości lub średnicy co najmniej 0,5 m, 46

47 posiadały rzędne spodu konstrukcji niższe od poziomu wyznaczonego przez dodanie 2 m do rzędnych górnych krawędzi skarp brzegowych, przy czym grubość ich głównej poziomej konstrukcji przekraczała 0,5 m, posiadały przyczółki, które znajdowały się w całości lub częściowo w przekroju korytowym. W trakcie wykonywania pomiarów geodezyjnych dla obiektów, które nie były lokalizowane prostopadle do osi cieku zmierzono dodatkowo jeden punkt, który w trakcie opracowań kameralnych pozwolił na podanie kąta skręcenia w stosunku do osi rzeki. Dla budowli mostowych pomiary wykonywano w ten sposób, aby oprócz normalnego przekroju korytowego, zdjąć wszystkie punkty charakterystyczne danej konstrukcji mostowej, które muszą być uwzględnione w fazie modelowania. Aby jednak uniknąć nadmiarowości punktów pomiarowych, najpierw wykonywano pełny przekrój korytowy starając się równocześnie ująć w nim wszystkie punkty charakterystyczne konstrukcji mostowej, które przebiegają po linii przekroju korytowego, a następnie uzupełniano tylko brakujące punkty charakterystyczne dolnej i w dalszej kolejności górnej krawędzi mostowej. Przekroje mostowe w części dotyczącej przekrojów korytowych zostały wykonane w analogiczny sposób jak przekroje normalne z uwzględnieniem form pokrycia terenu. Poniższa fotografia przedstawia jeden z pomierzonych obiektów mostowych. Ryc 8. Przykładowa fotografia pomierzonego obiektu mostowego Poniższy rysunek przedstawia przykładowy szkic i schemat pomierzonego obiektu mostowego. 47

48 Ryc 9. Przykładowy szkic i schemat pomierzonego przekroju mostowego Z wykonanych pomiarów geodezyjnych budowli mostowych powstała następująca dokumentacja: szkice sytuacyjne z naniesionymi numerami pikiet, lokalizacją fotografii oraz numerem profilu i nazwą rzeki, schematy budowli, na których naniesiono numery pikiet dla punktów charakterystycznych budowli mostowych i punktów przekrojów normalnych, 48

49 zestawienie tabelaryczne przekrojów wraz z kodami form pokrycia terenu, wykresy połączonych przekrojów korytowych z przekrojami przez terasy zalewowe. W przypadku obiektów hydrotechnicznych, takich jak stopnie wodne, pomiar wykonano wg podobnej metodyki, jak w przypadku obiektów mostowych. Podobnie jak dla budowli mostowych wykonano schematy pomiarowe dla tych budowli. VI. OBLICZENIA HYDROLOGICZNE 1. Zakres i metodyka obliczeń hydrologicznych Obliczenia hydrologiczne stanowią dane wejściowe do jednowymiarowego modelu hydraulicznego transformacji fali powodziowej w zlewniach cieków objętych niniejszą Koncepcją oraz do określenia stref zalewowych. W ramach obliczeń hydrologicznych konieczne było obliczenie przepływów Q maxp% i hydrogramów hipotetycznych w zlewniach niekontrolowanych: Oleśnicy, Wielopólki, Olesieńki, Breńki, Nieczajki, Dęby, Upustu oraz Łosia. W opracowaniu określono przepływy maksymalne i hydrogramy hipotetyczne dla prawdopodobieństw: 0,1; 0,3; 0,5; 1,0; 2,0; 3,0 i 10,0% w zlewniach w/w cieków Obliczenie przepływów maksymalnych o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia oraz fal hipotetycznych w zlewniach niekontrolowanych Przepływy maksymalne o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia określono za pomocą formuły opadowej oraz stosując wzór Punzeta dla zlewni wyżynnych (tab. 18). Kształt i przebieg hydrogramów hipotetycznych dla kulminacji o zadanym prawdopodobieństwie przewyższenia określono w oparciu o model opad-odpływ stosując metodę SCS wyznaczenia opadu efektywnego, a jego transformację w odpływ bezpośredni przeprowadzono za pomocą syntetycznego hydrogramu jednostkowego Syndera. Kształt hietogramu opadu całkowitego przyjęto zgodnie z przebiegiem funkcji gęstości rozkładu beta. Przyjęto, że przepływ kulminacyjny wezbrania będzie odpowiadał wartości Q maxp% określonej z formuły opadowej, bądź za pomocą wzoru Punzeta dla zlewni wyżynnych. 49

50 Tab. 18. Metody obliczeniowe z podziałem na zlewnie elementarne Zlewnia Zlewnia cząstkowa Metoda obliczeniowa Oleśnica Wielopólka Olesieńka Breńka Nieczajka Dęba Upust Łoś góra* formuła opadowa ujście formuła opadowa góra* formuła opadowa Oleśnica formuła opadowa Wielopólka z Oleśnicą formuła opadowa ujście formuła opadowa góra* formuła opadowa ujście formuła opadowa góra* formuła opadowa Par formuła opadowa Breńka z Parem formuła opadowa Szarwarczanka formuła opadowa Breńka z Szarwarczanką wzór Punzeta ujście wzór Punzeta góra* formuła opadowa Żdżarska Rzeka formuła opadowa Nieczajka ze Żdżarską Rzeką formuła opadowa Imielnica formuła opadowa Nieczajka z Imielnicą formuła opadowa Dopływ spod Granicy formuła opadowa Nieczajka z Dopływem spod Granicy formuła opadowa ujście wzór Punzeta góra* formuła opadowa Dopływ spod Podlesia formuła opadowa Dęba z Dopływem spod Podlesia formuła opadowa ujście formuła opadowa góra* formuła opadowa Upust Lewy formuła opadowa Upust z Upustem Lewym formuła opadowa Dopływ spod Janowca formuła opadowa Upust z Dopływem spod Janowca formuła opadowa Dęba formuła opadowa Upust z Dębą wzór Punzeta Łoś formuła opadowa Upust z Łosiem wzór Punzeta ujście wzór Punzeta góra* formuła opadowa Dopływ bez nazwy formuła opadowa Łoś z Dopływem bez nazwy formuła opadowa ujście formuła opadowa 50

51 1.2. Formuła opadowa Dla zlewni o powierzchni mniejszej niż 50 km 2 obliczenia Q maxp% dokonano za pomocą formuły opracowanej przez Stachyego i Fal, zwaną także formułą opadową [Stachy, Fal, 1986]. Aby określić Q maxp% posłużono się następującym wzorem: Q max p% = f.. F 1 φ.. H 1% A.. λ p δ j gdzie: f bezwymiarowy współczynnik kształtu fali (0,6 przyjmowany dla całego kraju z wyjątkiem pojezierza), F 1 maksymalny moduł odpływu jednostkowego przyjmowany w zależności od hydromorfologicznej charakterystyki koryta φ r, φ współczynnik odpływu przyjmowany w zależności od utworów glebowych (tab. 23), H 1% maksymalny opad dobowy o prawdopodobieństwie przewyższenia 1% (ryc. 10), A powierzchnia zlewni [km 2 ], λ p kwantyl rozkładu zmiennej dla żądanego prawdopodobieństwa przewyższenia przyjmowany w zależności od regionu (tab. 24 i ryc. 11), δ j współczynnik zależny od wskaźnika jeziorności (równy 1,0). Maksymalny moduł odpływu jednostkowego został określony z tabeli nr 19. Jest on uzależniony od hydromorfologicznej charakterystyki koryta rzeki φ r i czasu spływu po stokach t s. Tab. 19. Wartości maksymalnego modułu odpływu jednostkowego dla obszaru całego kraju z wyłączeniem Tatr i wysokich gór φ r t s 10 0,305 0,200 0,128 0,0930 0,0720 0,0565 0,0460 0, ,170 0,140 0,104 0,0815 0,0645 0,0510 0,0428 0, ,120 0,104 0,083 0,067 0,054 0,0444 0,0380 0, ,090 0,081 0,0665 0,0545 0,0456 0,0386 0,0336 0, ,067 0,062 0,0526 0,0445 0,0380 0,0336 0,0300 0, ,053 0,050 0,0433 0,0380 0,0337 0,0300 0,0272 0,

52 Hydromorfologiczną charakterystykę koryta obliczono wg wzoru: gdzie: L+1 długość cieku wraz z suchą doliną do działu wodnego [km] m miara szorstkości cieku odczytana z tabeli nr 20 I rl uśredniony spadek cieku obliczony według wzoru poniżej gdzie: I r spadek cieku obliczony ze wzoru: I rl = 0,6. I r gdzie: W g wzniesienie działu wodnego w punkcie przecięcia się z osią suchej doliny [m n.p.m.] W d wzniesienie przekroju obliczeniowego [m n.p.m.] Tab. 20. Współczynnik szorstkości koryt rzecznych m Koryto Współczynnik rzeki m Przeciętna charakterystyka koryta i tarasu zalewowego na całej długości rzeki 1 11 Koryta stałych i okresowych rzek nizinnych o stosunkowo wyrównanym dnie 2 9 Koryta stałych i okresowych rzek wyżynnych meandrujących o częściowo wyrównanym dnie 3 7 Koryta stałych i okresowych rzek górskich o bardzo nierównym otoczakowokamiennym dnie Czas spływu po stokach określono na podstawie tabeli nr 21 w zależności od hydromorfologicznej charakterystyki stoków. Tab. 21. Czas spływu po stokach f s 0,5 1,0 1,5 2,0 2,5 3,0 4,0 5,0 6,0 t s 2,4 5,2 8, Hydromorfologiczną charakterystykę stoków określono z zależności: gdzie: - średnia długość stoków, km, obliczona wg wzoru: 52

53 ρ gęstość sieci rzecznej, km -1, obliczona ze wzoru: m s miara szorstkości stoków, odczytana z tabeli nr 22 Tab. 22. Miara szorstkości stoków Typ powierzchni Charakterystyka powierzchni stoków Wartość m s 1 Powierzchnia gładka (asfalt, beton) 0,50 2 Powierzchnia gruntowa ubita (splantowana) 0,30 3 Powierzchnia dobrze zaorana i zbronowana, powierzchnie wybrukowane w osiedlach zabudowanych do 20% 0,25 4 Powierzchnie nierówne (kępkowe), pastwiska, łąki, powierzchnie w osiedlach zabudowanych ponad 20% 0,15 5 Powierzchnie leśne 0,10 I s średni spadek stoków [ ], obliczony wg wzoru: gdzie: h różnica wysokości dwóch sąsiednich warstwic [m] Σk suma długości warstwic w zlewni [km] Tab. 23. Współczynnik odpływu φ Współczynnik Utwór glebowy 0,15 Piaski i żwiry 0,25 Piaski słabogliniaste 0,35 Piaski gliniaste 0,50 Gliny piaszczyste 0,55 Lessy i pyły 0,88 Gliny i iły 0,57 Torfy 0,57 Aluwia 53

54 Ryc 10. Maksymalny opad dobowy o prawdopodobieństwie przewyższenia 1% Źródło: Stachy J., 1987 Atlas Hydrologiczny Polski Ryc 11. Makroregiony i regiony wskaźnika stopnia redukcji przepływów maksymalnych Źródło: Stachy J., Fal B., 1986 Zasady obliczania maksymalnych przepływów prawdopodobnych. Prace Instytutu Badawczego Dróg i Mostów

55 Prawdopodobieństwo kwantyli [%] Koncepcja modernizacji i budowy nowych obwałowań na dopływach rzeki Żabnica-Breń na terenie powiatu dąbrowskiego Do obliczenia przepływów maksymalnych o prawdopodobieństwie innym niż 1% wykorzystano wartości kwantyli λ p określone dla regionu Wyżyn 3b. Tab. 24. Kwantyle rozkładu zmiennej λ p =μ p /μ l Makroregion Wyżyny Region 3a 3b 3c 0,1 1,560 1,430 1,350 0,2 1,380 1,300 1,240 0,5 1,170 1,130 1, ,000 1,000 1, ,835 0,867 0, ,727 0,787 0, ,622 0,694 0, ,464 0,558 0, ,312 0,420 0, ,227 0,341 0, ,128 0,234 0, Wzór Punzeta Wzór empiryczny Punzeta należy stosować do obliczeń wartości przepływów maksymalnych w zlewniach niekontrolowanych o powierzchni powyżej 50 km 2. Został on opracowany dla obszaru Górnej Wisły według formuły: gdzie: Q max p% = Q. max 50% φ max p% Q max p% - przepływ maksymalny o prawdopodobieństwie wystąpienia p% [m 3. s -1 ] Q max 50% - przepływ maksymalny o prawdopodobieństw wystąpienia p = 50% [m 3. s -1 ] φ max p% - funkcja współczynnika zmienności Cv max wyznaczonego z wzoru: gdzie: W różnica wysokości między najwyżej położonym źródłem w zlewni, a wysokością przekroju obliczeniowego [km] L długość cieku od najdalej położonego źródła w zlewni do przekroju obliczeniowego [km] A powierzchnia zlewni zamkniętej przekrojem obliczeniowym [km 2 ] 55

56 Wartość φ max p% dla określonego prawdopodobieństwa wystąpienia należy odczytać z tabeli nr 25, a w razie konieczności dokonać interpolacji. Tab. 25. Wartość φ max p% dla określonego prawdopodobieństwa wystąpienia Cv γ dla prawdopodobieństwa p ,1 0,2 1,00 1,20 1,27 1,35 1,40 1,53 0,3 1,00 1,33 1,45 1,59 1,68 1,94 0,4 1,00 1,46 1,64 1,85 2,00 2,40 0,5 1,00 1,60 1,84 2,13 2,33 2,91 0,6 1,00 1,75 2,06 2,43 2,69 3,46 0,7 1,00 1,90 2,27 2,74 3,07 4,05 0,8 1,00 2,05 2,50 3,06 3,46 4,67 0,9 1,00 2,20 2,73 3,40 3,87 5,33 1,0 1,00 2,36 2,97 3,74 4,29 6,02 1,1 1,00 2,52 3,22 4,09 4,73 6,73 1,2 1,00 2,69 3,47 4,46 5,18 7,47 1,3 1,00 2,86 3,72 4,83 5,64 8,23 1,4 1,00 3,03 3,98 5,21 6,11 9,02 1,5 1,00 3,20 4,24 5,59 6,59 9,83 1,6 1,00 3,37 4,51 5,98 7,08 10,66 1,7 1,00 3,55 4,78 6,38 7,59 11,51 1,8 1,00 3,73 5,05 6,79 8,10 12,38 1,9 1,00 3,91 5,33 7,20 8,62 13,27 2,0 1,00 4,09 5,61 7,62 9,14 14,18 2,1 1,00 4,27 5,89 8,05 9,68 15,11 2,2 1,00 4,46 6,18 8,48 10,22 16,05 2,3 1,00 4,65 6,47 8,91 10,78 17,01 Przy obliczaniu Q max 50% wykorzystano wzór Punzeta do stosowania w zlewniach wyżynnych w postaci: Q max 50% = 0, A 0,872. P 1,065. N 0,07. I 0,089 gdzie: A powierzchnia zlewni zamknięta przekrojem obliczeniowym [km 2 ] P średni roczny opad w zlewni [mm] N wskaźnik nieprzepuszczalności gleb w zlewni [%] I umowny spadek cieku [ ] 56

57 gdzie: W różnica wysokości pomiędzy najwyżej położonymi źródłami cieku w badanej zlewni, a wysokością badanego profilu [km] L długość cieku od najdalej położonego źródła w zlewni do przekroju obliczeniowego [km] 1.4. Wyznaczenie hydrogramów hipotetycznych Określenie hietogramów opadów o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia Impulsem wejściowym do modeli opad-odpływ są hietogramy opadu. Na początku określono sumę opadów o prawdopodobieństwie przewyższenia 0,1; 0,3; 0,5; 1,0; 2,0; 3,0; 10,0% i czasie trwania jednej doby. Z uwagi na fakt, iż w Atlasie hydrologicznym Polski [Stachy, 1987] podawane są sumy opadów dobowych o prawdopodobieństwie przewyższenia 1, 10 i 50% pozostałe wartości określono pośrednio z równania regresji (ryc. 12). Ryc 12. Równanie regresji wysokości opadu dobowego w funkcji prawdopodobieństwa przewyższenia Aby przeliczyć opad dobowy na 24-godzinny zastosowano poprawkę Weissa, która wynosi 1,14. Do dalszych obliczeń przyjmowano opad o czasie trwania 24 godziny. 57

58 Hietogramy opadu całkowitego określono z funkcji gęstości rozkładu beta, który określony jest wzorem: dla 0 x t, α > 0 i β > 0, gdzie t jest czasem trwania opadu. Parametry rozkładu określono drogą optymalizacji, tak aby kulminacja hydrogramu odpływu odpowiadała wartości Q maxp% z formuły opadowej bądź wyliczonej wzorem Punzeta dla zlewni wyżynnych. Podobny sposób postępowania opisuje Więzik [2010]. Poszczególne wartości opadu w danym kroku czasowym określono z zależności: gdzie: H t,p% - wartości opadu całkowitego w danym kroku czasowym i zadanym prawdopodobieństwie przewyższenia [mm], H 24h,p% - opad o czasie trwania 24 godz. i zadanym prawdopodobieństwie przewyższenia [mm] Obliczenie opadu efektywnego Dane wejściowe do modelu, tj. opad efektywny wyznaczony został metodą CN-SCS, uwzględniając wpływ takich czynników jak: zagospodarowanie terenu, rodzaj gleb oraz charakter pokrywy roślinnej na wartość przepływu kulminacyjnego. Do celów identyfikacji rodzajów gleb wykorzystano mapę glebowo rolniczą w skali referencyjnej 1: Bazując na typach gleb zawartych w przedmiotowej mapie dokonano ich agregacji, a następnie przypisano (zakwalifikowano) je do jednej z 4 grup (A, B, C, D) wymaganych przez metodę CN-SCS. Przy identyfikacji klasy glebowej korzystano dodatkowo z podziału gleb opracowanego przez Ignara [1988], który umożliwia bezpośrednie stosowanie metody SCS w warunkach polskich (tab. 26). 58

59 Tab. 26. Grupy gleb w zależności od ich zdolności infiltracyjnych Gatunek gleby Symbol na mapie Grupa glebowa Żwiry piaszczyste gliniaste żp żg A A Piaski Gliny Iły Pyły Lessy luźne słabogliniaste gliniaste lekkie gliniaste mocne lekkie średnie ciężkie zwykłe pylaste zwykłe ilaste zwykłe ilaste pl ps pgl pgm gl gs gc i ip płz płi ls li A B B B C D D D C B C B C Klasy zagospodarowania terenu opracowano w oparciu o bazę danych Corine Land Cover (wykonanej na bazie danych wektorowych w skali 1: ). W obliczeniach uwzględniono II stopień uwilgotnienia gruntu jako zalecany do określania przepływów miarodajnych do projektowania obiektów hydrotechnicznych i projektowania stref zagrożenia powodziowego. Następnie na podstawie grupy glebowej oraz klasy zagospodarowania terenu wyznaczono parametr CN (tabela nr 27). Parametr ten przyjmuje wartości od 0 do 100, przy czym CN = 100 oznacza stan pełnego uwilgotnienia zlewni, a zatem w takim przypadku opad efektywny jest równy opadowi całkowitemu. 59

60 Tab. 27. Wartość parametru CN dla różnego pokrycia terenu i grup glebowych Rodzaj pokrycia terenu Opis - warunki Wartość CN dla grup glebowych hydrologiczne A B C D Złe warunki hydrologiczne (trawa pokrywa do 50% Tereny otwarte: trawniki, parki, powierzchni) pola golfowe, cmentarze, itp. Średnie (pokrycie 50-75%) Dobre (pokrycie > 75%) Tereny nieprzepuszczalne: utwardzone parkingi, dachy, jezdnie Nieprzepuszczalne z poboczami i rowami Ulice i drogi otwartymi żwirowe gruntowe Tereny handlowe i przemysłowe Około 85% powierzchni nieprzepuszczalnej Około 72% powierzchni nieprzepuszczalnej < 500 m 2, lub 65% powierzchni nieprzepuszczalnej Tereny zamieszkane przy 1000 m 2, 38% przeciętnej powierzchni działki: 1700 m 2, 30% m 2, 25% m 2, 20% zagrody Ugór Rośliny okopowe Warunki przeciętne Rośliny zbożowe Warunki przeciętne Rośliny motylkowe Warunki przeciętne Pastwiska Warunki przeciętne Łąki Warunki przeciętne Lasy Gęste Średnio gęste rzadkie

61 Z uwagi, że w analizowanej zlewni występowało zróżnicowane pokrycie terenu, parametr CN dla całej zlewni był liczony jako średnia ważona według wzoru: gdzie: 1 CN A n i1 A A całkowite pole powierzchni zlewni [km 2 ], i CN i A i pole powierzchni obszaru jednorodnego pod względem współczynnika CN [km 2 ], CN i wartości współczynnika CN dla obszarów jednorodnych A i, n liczba obszarów jednorodnych. Skumulowany opad efektywny wyznaczono w oparciu o metodę SCS. Potencjalną retencję zlewni wyznaczono ze wzoru: R [ mm] CN Przyjęto, że straty początkowe wynoszą 0,2 R Skumulowany opad efektywny P e (t) [mm] określono z zależności: P ( t) e P( t) P( t) 0 p 2 0,2R 0,8R dla P(t)>0,2R dla P(t) 0,2R gdzie: P(t) skumulowany opad całkowity [mm]. Jako dane wejściowe do modelu przyjęto średnie natężenie opadu efektywnego I e w kolejnych i-tych przedziałach czasowych Δt wg wzoru: gdzie: I ( i) e P ( i e t) Pe ( i 1) t [ mm t Δt przyjęty krok czasowy [h], P e (t) skumulowany opad efektywny [mm], i indeks kolejnych przedziałów czasowych Δt, i = 1, 2, h 1 ] 61

62 Charakterystyka syntetycznego hydrogramu jednostkowego Syndera Metoda ta została opracowana w 1938 r. przez Snydera w oparciu o obserwowane hydrogramy zanotowane w rejonie Appalachów. Aby określić kształt hydrogramu jednostkowego niezbędne jest ustalenie przepływu kulminacyjnego, czasu opóźnienia i czasu do kulminacji w funkcji charakterystyk zlewni [Ponce, 1989]. Na rysunku nr 13 przedstawiono schemat hydrogramu Snydera z formułami służącymi do obliczenia parametrów fali jednostkowej. Znakiem zapytania zostały oznaczone parametry, których wartości należy przyjąć w zależności od charakterystyki fizjograficznej zlewni. Ryc 13. Schemat hydrogramu jednostkowego Snydera Objaśnienia: U p przepływ kulminacyjny, C p i C t parametry modelu zależne od kształtu i wielkości zlewni, A powierzchnia zlewni, T L czas opóźnienia, T p czas do kulminacji, R wysokość opadu efektywnego, D czas trwania opadu efektywnego, L długość zlewni, L CA odległość od geometrycznego środka zlewni do badanego przekroju, T b czas trwania podstawy fali jednostkowej W 50 i W 75 czas na poziomie odpowiednio 50% i 75% wysokości przepływu kulminacyjnego Wg Snydera [Ponce, 1989] wartości parametru C t wahają się w granicach 1,35-1,65, natomiast C p 0,56-0,69. Obliczenia hydrogramów odpływu przeprowadzono z wykorzystaniem aplikacji HEC-HMS 3.5 [Hydrologic, 2010]. 2. Wyniki obliczeń 2.1. Przepływy maksymalne o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia W tabelach nr podano wartości kwantyli Q maxp% dla poszczególnych zlewni cząstkowych. 62

63 Tab. 28. Wartości kwantyli Q maxp% w zlewni Wielopólki Zlewnie cząstkowe p [%] 0,1 0,3 0,5 1,0 2,0 3,0 10,0 góra* 1,912 1,658 1,511 1,337 1,159 1,052 0,746 Wielopólka od góry do Oleśnicy 4,908 4,256 3,878 3,432 2,976 2,702 1,915 Oleśnica 8,974 7,782 7,092 6,276 5,441 4,939 3,502 Wielopólka od Oleśnicy do ujścia 1,718 1,489 1,357 1,201 1,041 0,945 0,670 ujście 17,512 15,185 13,838 12,246 10,617 9,638 6,833 * - sucha dolina wraz z fragmentem cieku do ostatniego przekroju Tab. 29. Wartości kwantyli Q maxp% w zlewni Oleśnicy Zlewnie cząstkowe p [%] 0,1 0,3 0,5 1,0 2,0 3,0 10,0 góra* 0,479 0,415 0,378 0,335 0,290 0,264 0,187 Oleśnica od góry do ujścia 8,495 7,367 6,714 5,941 5,151 4,675 3,315 ujście 8,974 7,782 7,092 6,276 5,441 4,939 3,502 * - sucha dolina wraz z fragmentem cieku do ostatniego przekroju Tab. 30. Wartości kwantyli Q maxp% w zlewni Olesieńki Zlewnie cząstkowe p [%] 0,1 0,3 0,5 1,0 2,0 3,0 10,0 góra* 1,119 0,970 0,884 0,782 0,678 0,616 0,437 Olesieńka od góry do ujścia 6,431 5,577 5,082 4,498 3,900 4,539 2,509 ujście 7,550 6,547 5,966 5,280 4,578 5,155 2,946 * - sucha dolina wraz z fragmentem cieku do ostatniego przekroju Tab. 31. Wartości kwantyli Q maxp% w zlewni Breńki Zlewnie cząstkowe p [%] 0,1 0,3 0,5 1,0 2,0 3,0 10,0 góra* 0,746 0,646 0,589 0,521 0,452 0,410 0,291 Breńka od góry do Paru 13,706 11,885 10,830 9,585 8,310 7,543 5,348 Par 11,376 9,865 8,990 7,955 6,897 6,261 4,439 Breńka od Paru do Szarwarczanki 13,253 14,470 14,420 9,906 8,737 8,686 5,166 Szarwarczanka 12,971 11,247 10,249 9,070 7,864 7,138 5,061 Breńka od Szarwarczanki do ujścia 14,900 9,585 8,552 10,838 9,536 8,913 6,193 ujście 66,952 57,698 53,930 47,875 41,796 38,951 26,498 * - sucha dolina wraz z fragmentem cieku do ostatniego przekroju 63

64 Tab. 32. Wartości kwantyli Q maxp% w zlewni Nieczajki Zlewnie cząstkowe p [%] 0,1 0,3 0,5 1,0 2,0 3,0 10,0 góra* 0,929 0,806 0,734 0,650 0,563 0,511 0,363 Nieczajka od góry do Żdżarskiej Rzeki 16,507 14,316 13,045 11,545 10,010 9,086 6,442 Żdżarska Rzeka 5,988 5,193 4,732 4,188 3,631 3,296 2,337 Nieczajka od Żdżarskiej Rzeki do Imielnicy 6,725 5,832 5,314 4,703 4,078 3,702 2,625 Imielnica 1,611 1,397 1,273 1,127 0,977 0,887 0,629 Nieczajka od Imielnicy do Dopływu spod Granicy 1,245 1,079 0,984 0,870 0,755 0,685 0,486 Dopływ spod Granicy 6,230 5,402 4,923 4,357 3,777 3,429 2,431 Nieczajka od Dopływu spod Granicy do ujścia 9,097 11,250 11,206 7,119 6,383 6,522 3,816 ujście 48,332 45,275 42,210 34,560 30,173 28,118 19,129 * - sucha dolina wraz z fragmentem cieku do ostatniego przekroju Tab. 33. Wartości kwantyli Q maxp% w zlewni Upustu Zlewnie cząstkowe p [%] 0,1 0,3 0,5 1,0 2,0 3,0 10,0 góra* 1,377 1,194 1,088 0,963 0,835 0,758 0,537 Upust od góry do Upustu lewego 19,107 16,569 15,099 13,362 11,585 10,515 7,456 Upust lewy 9,839 8,531 7,775 6,880 5,965 5,415 3,839 Upust od Upustu lewego do Dopływu spod Janowca 2,503 2,170 1,978 1,750 1,517 1,377 0,977 Dopływ spod Janowca 7,387 6,406 5,837 5,166 4,479 4,066 2,883 Upust od Dopływu spod Janowca do Dęby 13,138 16,383 16,362 10,232 9,149 9,382 5,390 Dęba 18,621 16,147 14,714 13,022 11,290 10,248 7,266 Upust od Dęby do Łosia 13,476 13,276 12,614 10,331 9,261 8,810 6,263 Łoś 7,525 6,525 5,946 5,262 4,562 4,141 2,936 Upust od Łosia do ujścia 0,565 0,531 0,496 0,408 0,357 0,333 0,229 ujście 93,538 87,732 81,909 67,376 59,000 55,045 37,776 * - sucha dolina wraz z fragmentem cieku do ostatniego przekroju 64

65 Tab. 34. Wartości kwantyli Q maxp% w zlewni Dęby Zlewnie cząstkowe p [%] 0,1 0,3 0,5 1,0 2,0 3,0 10,0 góra* 0,937 0,812 0,740 0,655 0,568 0,516 0,366 Dęba od góry do Dopływu spod Podlesia 9,698 8,410 7,664 6,783 5,880 5,337 3,784 Dopływ spod Podlesia 6,037 5,235 4,770 4,221 3,660 3,322 2,356 Dęba od Dopływu spod Podlesia do ujścia 1,949 1,690 1,540 1,363 1,182 1,073 0,760 ujście 18,621 16,147 14,714 13,022 11,290 10,248 7,266 * - sucha dolina wraz z fragmentem cieku do ostatniego przekroju Tab. 35. Wartości kwantyli Q maxp% w zlewni Łosia Zlewnie cząstkowe p [%] 0,1 0,3 0,5 1,0 2,0 3,0 10,0 góra* 0,401 0,348 0,317 0,281 0,243 0,221 0,157 Łoś od góry do Dopływu bez nazwy 2,231 1,934 1,763 1,559 1,352 1,227 0,870 Dopływ bez nazwy 0,656 0,569 0,518 0,459 0,398 0,361 0,256 Łoś od Dopływu bez nazwy do ujścia 4,237 3,674 3,348 2,963 2,569 2,332 1,653 ujście 7,525 6,525 5,946 5,262 4,562 4,141 2,936 * - sucha dolina wraz z fragmentem cieku do ostatniego przekroju 2.2. Hietogramy opadu całkowitego i efektywnego o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia Na rysunkach nr przedstawiono hietogramy opadu całkowitego i efektywnego w badanych zlewniach dla zadanych prawdopodobieństw przewyższenia. 65

66 Zlewnia Wielopólki Ryc 14. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,1% w zlewni Wielopólki Ryc 15. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,3% w zlewni Wielopólki 66

67 Ryc 16. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,5% w zlewni Wielopólki Ryc 17. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 1% w zlewni Wielopólki 67

68 Ryc 18. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 2% w zlewni Wielopólki Ryc 19. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 3% w zlewni Wielopólki 68

69 Ryc 20. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 10% w zlewni Wielopólki Zlewnia Oleśnicy Ryc 21. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,1% w zlewni Oleśnicy 69

70 Ryc 22. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,3% w zlewni Oleśnicy Ryc 23. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,5% w zlewni Oleśnicy 70

71 Ryc 24. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 1% w zlewni Oleśnicy Ryc 25. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 2% w zlewni Oleśnicy 71

72 Ryc 26. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 3% w zlewni Oleśnicy Ryc 27. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 10% w zlewni Oleśnicy 72

73 Zlewnia Olesieńki Ryc 28. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,1% w zlewni Olesieńki Ryc 29. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,3% w zlewni Olesieńki 73

74 Ryc 30. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,5% w zlewni Olesieńki Ryc 31. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 1% w zlewni Olesieńki 74

75 Ryc 32. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 2% w zlewni Olesieńki Ryc 33. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 3% w zlewni Olesieńki 75

76 Ryc 34. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 10% w zlewni Olesieńki Zlewnia Breńki Ryc 35. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,1% w zlewni Breńki 76

77 Ryc 36. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,3% w zlewni Breńki Ryc 37. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,5% w zlewni Breńki 77

78 Ryc 38. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 1% w zlewni Breńki Ryc 39. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 2% w zlewni Breńki 78

79 Ryc 40. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 3% w zlewni Breńki Ryc 41. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 10% w zlewni Breńki 79

80 Zlewnia Nieczajki Ryc 42. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,1% w zlewni Nieczajki Ryc 43. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,3% w zlewni Nieczajki 80

81 Ryc 44. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,5% w zlewni Nieczajki Ryc 45. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 1% w zlewni Nieczajki 81

82 Ryc 46. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 2% w zlewni Nieczajki Ryc 47. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 3% w zlewni Nieczajki 82

83 Ryc 48. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 10% w zlewni Nieczajki Zlewnia Upustu Ryc 49. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,1% w zlewni Upustu 83

84 Ryc 50. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,3% w zlewni Upustu Ryc 51. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,5% w zlewni Upustu 84

85 Ryc 52. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 1% w zlewni Upustu Ryc 53. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 2% w zlewni Upustu 85

86 Ryc 54. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 3% w zlewni Upustu Ryc 55. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 10% w zlewni Upustu 86

87 Zlewnia Dęby Ryc 56. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,1% w zlewni Dęby Ryc 57. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,3% w zlewni Dęby 87

88 Ryc 58. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,5% w zlewni Dęby Ryc 59. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 1% w zlewni Dęby 88

89 Ryc 60. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 2% w zlewni Dęby Ryc 61. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 3% w zlewni Dęby 89

90 Ryc 62. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 10% w zlewni Dęby Zlewnia Łosia Ryc 63. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,1% w zlewni Łosia 90

91 Ryc 64. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,3% w zlewni Łosia Ryc 65. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 0,5% w zlewni Łosia 91

92 Ryc 66. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 1% w zlewni Łosia Ryc 67. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 2% w zlewni Łosia 92

93 Ryc 68. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 3% w zlewni Łosia Ryc 69. Hietogram opadu całkowitego i efektywnego dla opadu o czasie trwania 24 godz. i prawdopodobieństwie przewyższenia 10% w zlewni Łosia 93

94 2.3. Hydrogramy hipotetyczne wezbrań z kulminacjami o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia W tabelach nr podano wartości przepływów chwilowych dla zadanych prawdopodobieństw przepływów kulminacyjnych w zlewni cząstkowej poszczególnych zlewni określone z modelu Snydera, natomiast na rysunkach nr przedstawiono hydrogramy odpływu bezpośredniego. W tabeli nr 36 podano parametry modelu Snydera dla poszczególnych zlewni. Tab. 36. Parametry modelu Snydera w badanych zlewniach Zlewnia Parametr L [km] L c [km] C t C p Wielopólka 0,952 0,555 1,4 0,6 Oleśnica 0,447 0,245 1,4 0,6 Olesieńka 0,594 0,333 1,4 0,6 Breńka 0,393 0,250 1,4 0,6 Nieczajka 0,362 0,207 1,4 0,6 Upust 1,775 0,798 1,4 0,6 Dęba 0,575 0,312 1,4 0,6 Łoś 2,075 0,763 1,4 0,6 Tab. 37. Przepływy chwilowe wezbrań o zadanym prawdopodobieństwie przewyższenia w zlewni cząstkowej zlewni Oleśnicy czas Q max0,1% Q max0,3% Q max0,5% Q max1% Q max2% Q max3% Q max10% [h] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] 1 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,002 0,006 0,001 0,001 0,001 0,000 0, ,083 0,118 0,065 0,025 0,027 0,011 0, ,310 0,341 0,249 0,173 0,163 0,122 0, ,479 0,419 0,375 0,332 0,293 0,265 0, ,400 0,272 0,293 0,283 0,232 0,230 0, ,201 0,101 0,133 0,124 0,094 0,093 0, ,062 0,021 0,035 0,029 0,020 0,018 0, ,011 0,002 0,005 0,003 0,002 0,002 0, ,001 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 94

95 czas Q max0,1% Q max0,3% Q max0,5% Q max1% Q max2% Q max3% Q max10% [h] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] 21 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 Ryc 70. Hydrogramy wezbrań o zadanych prawdopodobieństwach przewyższenia w zlewni cząstkowej zlewni Oleśnicy Tab. 38. Przepływy chwilowe wezbrań o zadanym prawdopodobieństwie przewyższenia w zlewni cząstkowej zlewni Wielopólki czas Q max0,1% Q max0,3% Q max0,5% Q max1% Q max2% Q max3% Q max10% [h] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] 1 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,001 0,001 0,001 0,000 0, ,001 0,002 0,002 0,003 0,002 0,001 0, ,003 0,004 0,006 0,011 0,007 0,003 0, ,024 0,048 0,091 0,127 0,092 0,011 0, ,184 0,262 0,386 0,453 0,356 0,106 0, ,580 0,687 0,848 0,885 0,731 0,367 0, ,110 1,168 1,278 1,221 1,035 0,707 0,080 95

96 czas Q max0,1% Q max0,3% Q max0,5% Q max1% Q max2% Q max3% Q max10% [h] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] 9 1,588 1,522 1,515 1,340 1,154 0,966 0, ,871 1,650 1,511 1,242 1,080 1,049 0, ,905 1,551 1,311 1,001 0,875 0,956 0, ,720 1,292 1,007 0,712 0,625 0,752 0, ,392 0,961 0,690 0,450 0,396 0,518 0, ,014 0,641 0,421 0,253 0,223 0,313 0, ,662 0,381 0,228 0,125 0,111 0,166 0, ,385 0,200 0,109 0,054 0,048 0,076 0, ,197 0,092 0,045 0,020 0,018 0,030 0, ,087 0,036 0,016 0,006 0,006 0,010 0, ,032 0,012 0,004 0,002 0,001 0,003 0, ,010 0,003 0,001 0,000 0,000 0,001 0, ,002 0,001 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 Ryc 71. Hydrogramy wezbrań o zadanych prawdopodobieństwach przewyższenia w zlewni cząstkowej zlewni Wielopólki 96

97 Tab. 39. Przepływy chwilowe wezbrań o zadanym prawdopodobieństwie przewyższenia w zlewni cząstkowej zlewni Olesieńki czas Q max0,1% Q max0,3% Q max0,5% Q max1% Q max2% Q max3% Q max10% [h] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] 1 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,001 0,000 0,000 0, ,001 0,001 0,001 0,004 0,001 0,000 0, ,021 0,002 0,011 0,121 0,002 0,002 0, ,205 0,058 0,153 0,449 0,037 0,023 0, ,610 0,318 0,497 0,764 0,224 0,180 0, ,995 0,727 0,822 0,788 0,520 0,457 0, ,114 0,975 0,885 0,561 0,677 0,617 0, ,937 0,910 0,690 0,291 0,593 0,545 0, ,613 0,629 0,406 0,111 0,375 0,342 0, ,315 0,328 0,181 0,031 0,175 0,156 0, ,125 0,129 0,061 0,006 0,060 0,052 0, ,038 0,037 0,015 0,001 0,015 0,012 0, ,008 0,007 0,003 0,000 0,003 0,002 0, ,001 0,001 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 97

98 Ryc 72. Hydrogramy wezbrań o zadanych prawdopodobieństwach przewyższenia w zlewni cząstkowej zlewni Olesieńki Tab. 40. Przepływy chwilowe wezbrań o zadanym prawdopodobieństwie przewyższenia w zlewni cząstkowej zlewni Breńki czas Q max0,1% Q max0,3% Q max0,5% Q max1% Q max2% Q max3% Q max10% [h] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] 1 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,001 0,001 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,002 0,002 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,018 0,060 0,001 0,000 0,001 0,001 0, ,145 0,254 0,003 0,001 0,001 0,001 0, ,397 0,501 0,053 0,004 0,010 0,007 0, ,635 0,646 0,214 0,067 0,092 0,074 0, ,749 0,640 0,423 0,236 0,264 0,226 0, ,717 0,520 0,563 0,425 0,415 0,366 0, ,581 0,357 0,580 0,522 0,459 0,410 0, ,404 0,209 0,489 0,492 0,393 0,354 0, ,241 0,104 0,345 0,373 0,271 0,245 0, ,123 0,044 0,203 0,230 0,151 0,137 0, ,053 0,015 0,099 0,115 0,068 0,061 0, ,019 0,004 0,039 0,045 0,024 0,021 0, ,005 0,001 0,012 0,014 0,006 0,006 0,002 98

99 czas Q max0,1% Q max0,3% Q max0,5% Q max1% Q max2% Q max3% Q max10% [h] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] 18 0,001 0,000 0,003 0,003 0,001 0,001 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 Ryc 73. Hydrogramy wezbrań o zadanych prawdopodobieństwach przewyższenia w zlewni cząstkowej zlewni Breńki 99

100 Tab. 41. Przepływy chwilowe wezbrań o zadanym prawdopodobieństwie przewyższenia w zlewni cząstkowej zlewni Nieczajki czas Q max0,1% Q max0,3% Q max0,5% Q max1% Q max2% Q max3% Q max10% [h] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] 1 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,002 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,003 0, ,001 0,001 0,001 0,001 0,001 0,006 0, ,004 0,002 0,002 0,002 0,002 0,044 0, ,099 0,052 0,041 0,070 0,051 0,175 0, ,397 0,283 0,244 0,312 0,253 0,389 0, ,758 0,626 0,559 0,593 0,504 0,545 0, ,926 0,809 0,734 0,655 0,569 0,519 0, ,824 0,725 0,663 0,491 0,431 0,353 0, ,560 0,479 0,440 0,263 0,232 0,175 0, ,292 0,236 0,217 0,101 0,089 0,063 0, ,116 0,086 0,079 0,027 0,024 0,016 0, ,034 0,022 0,020 0,005 0,004 0,003 0, ,007 0,004 0,004 0,001 0,001 0,000 0, ,001 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,

101 Ryc 74. Hydrogramy wezbrań o zadanych prawdopodobieństwach przewyższenia w zlewni cząstkowej zlewni Nieczajki Tab. 42. Przepływy chwilowe wezbrań o zadanym prawdopodobieństwie przewyższenia w zlewni cząstkowej zlewni Dęby czas Q max0,1% Q max0,3% Q max0,5% Q max1% Q max2% Q max3% Q max10% [h] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] 1 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,001 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,004 0,001 0,001 0,000 0,000 0,000 0, ,032 0,003 0,003 0,001 0,001 0,001 0, ,253 0,020 0,009 0,004 0,003 0,002 0, ,658 0,206 0,148 0,059 0,017 0,008 0, ,936 0,573 0,483 0,336 0,197 0,154 0, ,914 0,812 0,741 0,654 0,499 0,439 0, ,671 0,751 0,697 0,639 0,569 0,517 0, ,384 0,499 0,453 0,380 0,369 0,320 0, ,172 0,246 0,213 0,147 0,151 0,117 0, ,060 0,090 0,072 0,038 0,039 0,026 0, ,016 0,024 0,017 0,006 0,007 0,004 0,

102 czas Q max0,1% Q max0,3% Q max0,5% Q max1% Q max2% Q max3% Q max10% [h] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] 17 0,003 0,005 0,003 0,001 0,001 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 Ryc 75. Hydrogramy wezbrań o zadanych prawdopodobieństwach przewyższenia w zlewni cząstkowej zlewni Dęby 102

103 Tab. 43. Przepływy chwilowe wezbrań o zadanym prawdopodobieństwie przewyższenia w zlewni cząstkowej zlewni Upustu czas Q max0,1% Q max0,3% Q max0,5% Q max1% Q max2% Q max3% Q max10% [h] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] 1 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,001 0,001 0,001 0,000 0,000 0,000 0, ,003 0,003 0,002 0,000 0,000 0,000 0, ,007 0,007 0,006 0,001 0,000 0,000 0, ,011 0,013 0,013 0,002 0,001 0,000 0, ,016 0,021 0,022 0,006 0,004 0,000 0, ,022 0,032 0,037 0,013 0,013 0,001 0, ,032 0,121 0,147 0,023 0,027 0,004 0, ,109 0,378 0,431 0,055 0,115 0,015 0, ,310 0,735 0,783 0,230 0,400 0,046 0, ,601 1,042 1,031 0,578 0,740 0,268 0, ,902 1,195 1,092 0,885 0,831 0,636 0, ,146 1,175 0,985 0,960 0,660 0,753 0, ,296 1,021 0,778 0,817 0,415 0,561 0, ,336 0,797 0,548 0,576 0,224 0,316 0, ,270 0,562 0,349 0,351 0,111 0,156 0, ,117 0,361 0,202 0,191 0,053 0,074 0, ,908 0,210 0,107 0,096 0,024 0,035 0, ,677 0,112 0,053 0,045 0,010 0,016 0, ,458 0,055 0,024 0,020 0,003 0,006 0, ,277 0,026 0,010 0,008 0,001 0,001 0, ,148 0,011 0,004 0,003 0,000 0,000 0, ,072 0,004 0,001 0,001 0,000 0,000 0, ,032 0,002 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,014 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,006 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,002 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,001 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,

104 Ryc 76. Hydrogramy wezbrań o zadanych prawdopodobieństwach przewyższenia w zlewni cząstkowej zlewni Upustu Tab. 44. Przepływy chwilowe wezbrań o zadanym prawdopodobieństwie przewyższenia w zlewni cząstkowej zlewni Łosia czas Q max0,1% Q max0,3% Q max0,5% Q max1% Q max2% Q max3% Q max10% [h] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] 1 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,001 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,004 0,001 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,008 0,003 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,013 0,008 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,019 0,018 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,025 0,032 0,003 0,000 0,000 0,000 0, ,031 0,048 0,012 0,000 0,000 0,000 0, ,036 0,060 0,033 0,004 0,003 0,003 0, ,041 0,100 0,063 0,040 0,031 0,029 0, ,044 0,207 0,125 0,137 0,088 0,075 0, ,071 0,322 0,243 0,209 0,119 0,091 0, ,155 0,350 0,314 0,171 0,096 0,065 0, ,279 0,289 0,257 0,094 0,055 0,035 0, ,388 0,197 0,153 0,046 0,027 0,017 0, ,446 0,117 0,079 0,022 0,013 0,008 0, ,446 0,063 0,039 0,011 0,006 0,004 0,

105 czas Q max0,1% Q max0,3% Q max0,5% Q max1% Q max2% Q max3% Q max10% [h] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] [m 3 /s] 18 0,396 0,032 0,019 0,005 0,003 0,002 0, ,314 0,015 0,009 0,002 0,001 0,001 0, ,223 0,007 0,004 0,000 0,000 0,000 0, ,140 0,002 0,001 0,000 0,000 0,000 0, ,078 0,001 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,039 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,018 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,008 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,003 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,001 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0, ,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 Ryc 77. Hydrogramy wezbrań o zadanych prawdopodobieństwach przewyższenia w zlewni cząstkowej zlewni Łosia 105

106 3. Podsumowanie W celu określenia warunków brzegowych w modelu hydraulicznym służącym określeniu stref zagrożenia powodziowego wykonano obliczenia hydrologiczne w zlewniach potoków: Oleśnica, Wielopólka, Olesieńka, Breńka, Nieczajka, Dęba, Upust, Łoś, stanowiących dopływy rzeki Żabnica-Breń. Przepływy maksymalne o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia określono formułą opadową oraz ze wzoru Punzeta dla zlewni wyżynnych. Wyboru metody dokonano ze względu na wielkość badanej zlewni, gdzie wartością rozgraniczającą było 50 km 2. Na potrzeby modelu hydraulicznego konieczne było ustalenie dodatkowo hydrogramów hipotetycznych na wejściu do zlewni. Obliczono je w oparciu o model typu opad-odpływ, gdzie opad efektywny obliczono metodą SCS, a jego transformację w odpływ bezpośredni przeprowadzono za pomocą modelu Snydera. Wybrano ten model z uwagi na łatwość w ustaleniu jego parametrów. Hietogramy opadu określono z rozkładu beta, ustalając jego parametry drogą optymalizacji, tak by obliczony hydrogram miał kulminację odpowiadającą wartości Q maxp% z formuły opadowej bądź ze wzoru Punzeta dla zlewni wyżynnych. Do modelu hydraulicznego należy wprowadzić wartości kwantyli Q maxp% podane w tabelach nr oraz przepływy chwilowe fal hipotetycznych zamieszczone w tabelach nr VII. OBLICZENIA HYDRAULICZNE 1. Metodyka obliczeń hydraulicznych Model hydrauliczny wykonano w programie MIKE11 w wersji 2009 opracowanym przez DHI - Water & Environment, będącym w posiadaniu Wykonawcy. MIKE11 jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych na świecie narzędzi do jednowymiarowego modelowania hydraulicznego. Bazuje on na nieliniowym modelu przepływu opisanym równaniami Saint- Venanta. Podstawowym modułem oprogramowania MIKE11 jest moduł hydrodynamiczny (HD) uwzględniający m. in. istniejące w korycie cieku budowle hydrotechniczne i mostowe oraz inne obiekty zdefiniowane przez użytkownika modelu, które mogą wpływać na kształt fali wezbraniowej. Program wykorzystuje do obliczeń jednowymiarowy model ruchu nieustalonego, bazujący na metodzie hydraulicznej znanej pod nazwa metoda fali dynamicznej. Metoda ta opisana jest pełnymi jednowymiarowymi równaniami Saint-Venanta, wyrażonymi w postaci równania zachowania masy i równania zachowania pędu. 106

107 Q x A t q Q t 2 Q A x g A h x g Q Q C 2 A R 0 gdzie: Q - natężenie przepływu wody [m 3 /s], A - powierzchnia czynna przepływu [m 2 ], R - promień hydrauliczny [m], q - dopływ boczny [m 3 /s], h - napełnienie w przyjętym układzie odniesienia [m], C - współczynnik szorstkości wg Chez y, α - współczynnik rozproszenia Saint Venant a dla następujących założeń: woda jest jednorodna pod względem fizycznym oraz nieściśliwa, spadek dna jest mały a cosinus kąta jego nachylenia równa się 1, kierunek przepływu wody jest równoległy, pomijane są przyśpieszenia pionowe, ciśnienie ma rozkład liniowy, przepływ wody jest nadkrytyczny. Transformacja równań Saint Venant a realizowana jest w każdym kroku czasowym na schemacie obliczeniowym, który składa się z następujących po sobie kolejno punktów Q (przepływ) i h (stan wody). Równania rozwiązywane są metodą iteracyjną. Zwiększenie liczby iteracji powoduje wzrost dokładności obliczeń. 2. Budowa modelu hydraulicznego Budowa modelu hydraulicznego obejmowała następujące etapy prac: schematyzacja sieci rzecznej, wprowadzenie przekrojów poprzecznych, wprowadzenia budowli inżynierskich, ustalenie parametrów hydrodynamicznych, ustalenie parametrów początkowych, ustalenie warunków brzegowych, kalibrację i weryfikację, wykonanie obliczeń modelowych. 107

108 2.1. Schematyzacja sieci rzecznej W celu właściwego odwzorowania kształtu i przebiegu cieków na obszarze objętym modelem wykorzystano numeryczny model terenu (NMT), na podstawie którego wygenerowano osie cieków. W oparciu o ortofotomapy dokonano weryfikacji danych pozyskanych z NMT. Przygotowana w środowisku GIS (System Informacji Geograficznej) sieć rzeczna została wprowadzona do modelu hydraulicznego. Na rysunku poniżej przedstawiono zdigitalizowane w oparciu o NMT oraz skorygowane na podstawie ortofotomap osie potoków w obszarze opracowania. Ryc 78. Sieć rzeczna obszar opracowania 108

WPROWADZENIE Powód wezbraniem, które przynosi straty gospodarcze i społeczne

WPROWADZENIE Powód  wezbraniem, które przynosi straty gospodarcze i społeczne WPROWADZENIE Pod pojęciem powódź w języku potocznym rozumie się przede wszystkim wystąpienie rzeki z koryta i w konsekwencji zalanie terenów, na których normalnie woda nie występuje. W języku fachowym

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA TERENÓW ROLNICZYCH EDWARD HŁADKI Z-CA DYR. DS. TECHNICZNYCH RZGW SZCZECIN

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA TERENÓW ROLNICZYCH EDWARD HŁADKI Z-CA DYR. DS. TECHNICZNYCH RZGW SZCZECIN EDWARD HŁADKI Z-CA DYR. DS. TECHNICZNYCH RZGW SZCZECIN RODZAJE POWODZI : POWODZIE RZECZNE spowodowane długotrwałymi deszczami lub topiącym się na wiosnę śniegiem, a w konsekwencji zalaniem terenów wzdłuż

Bardziej szczegółowo

OCENA JAKOŚCI WÓD RZEK GRANICZNYCH ZA 2010 ROK

OCENA JAKOŚCI WÓD RZEK GRANICZNYCH ZA 2010 ROK WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W RZESZOWIE DELEGATURA W PRZEMYŚLU OCENA JAKOŚCI WÓD RZEK GRANICZNYCH ZA 2010 ROK Opracowała: mgr inż.danuta Satkowska Przemyśl, kwiecień 2010r. SPIS TREŚCI 1.

Bardziej szczegółowo

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia

Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia VI KONFERENCJA NAUKOWA WODA - ŚRODOWISKO - OBSZARY WIEJSKIE- 2013 Ocena jakości wód powierzchniowych rzeki transgranicznej Wisznia A. Kuźniar, A. Kowalczyk, M. Kostuch Instytut Technologiczno - Przyrodniczy,

Bardziej szczegółowo

Ocena aktualnej i prognozowanej sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej na okres 24.07-28.07.2015r.

Ocena aktualnej i prognozowanej sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej na okres 24.07-28.07.2015r. Warszawa, dn.24.07.2015 Ocena aktualnej i prognozowanej sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej na okres 24.07-28.07.2015r. wg stanu na godz. 14:00 dnia 24.07.2015 r. 1. Prognoza pogody dla Polski na

Bardziej szczegółowo

DAŃSKI E. sp. z o.o. MELI ORACJE

DAŃSKI E. sp. z o.o. MELI ORACJE DAŃSKI E sp. z o.o. MELI ORACJE OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA MIASTA GDAŃSKA Andrzej Chudziak Obszar Żuław Gdańskich z lewej koniec XIII w; z prawej stan obecny Powodzie o katastrofalnych skutkach dla Gdańska

Bardziej szczegółowo

Co to jest ustrój rzeczny?

Co to jest ustrój rzeczny? Co to jest ustrój rzeczny? Ustrój (reżim) rzeczny jest to ustalany na podstawie wieloletnich obserwacji rytm wahań przepływów rzeki oraz stanów wody, związany z rodzajem zasilania i zlodzeniem. Każda rzeka

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008

WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008 WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W ŁODZI 90-006 Łódź, ul. Piotrkowska 120 WOJEWÓDZKI PROGRAM MONITORINGU ŚRODOWISKA NA ROK 2008 Opracowali: Włodzimierz Andrzejczak Barbara Witaszczyk Monika Krajewska

Bardziej szczegółowo

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G

Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Sanitacja jako istotny problem gospodarki wodnej w dorzeczu Górnej G Wisły Małgorzata Owsiany Katarzyna Król Seminarium nt. Eko- sanitacji & Zrównoważonego Zarządzania Gospodarką Ściekową Kraków 18 grudnia

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.), zarządza się co następuje:

Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.), zarządza się co następuje: Rozporządzenie nr Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we Wrocławiu z dnia... w sprawie ustalenia warunków korzystania z wód zlewni Małej Panwi Na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy z dnia 18

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ

Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ Załącznik nr 1 Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ DLA CZĘŚCI TERENU W MIEJSCOWOŚCI CHUDOBCZYCE (tekst i rysunek zmiany studium) Kwilcz,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI: 1. DANE OGÓLNE...2 1.1. Przedmiot opracowania...2 1.2. Inwestor...2 1.3. Wykonawca uproszczonej dokumentacji technicznej:...2 1.4.

SPIS TREŚCI: 1. DANE OGÓLNE...2 1.1. Przedmiot opracowania...2 1.2. Inwestor...2 1.3. Wykonawca uproszczonej dokumentacji technicznej:...2 1.4. SPIS TREŚCI: 1. DANE OGÓLNE...2 1.1. Przedmiot opracowania...2 1.2. Inwestor...2 1.3. Wykonawca uproszczonej dokumentacji technicznej:...2 1.4. Zakres opracowania...2 2. OPIS STANU ISTNIEJĄCEGO...2 2.1

Bardziej szczegółowo

"Działania przygotowawcze do częściowego odtworzenia żwirowych siedlisk dla litofilnych gatunków ryb na odcinku Wisłoki od jazu w Mokrzcu do

Działania przygotowawcze do częściowego odtworzenia żwirowych siedlisk dla litofilnych gatunków ryb na odcinku Wisłoki od jazu w Mokrzcu do "Działania przygotowawcze do częściowego odtworzenia żwirowych siedlisk dla litofilnych gatunków ryb na odcinku Wisłoki od jazu w Mokrzcu do miejscowości Pustków" Pustków RZEKA WISŁOKA OD JAZU W MOKRZCU

Bardziej szczegółowo

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska

Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska. Janina Kawałczewska Odnawialne źródła energii a ochrona środowiska Janina Kawałczewska 1. Wykorzystanie OZE jako przeciwdziałanie zmianom klimatu. OZE jak przeciwwaga dla surowców energetycznych (nieodnawialne źródła energii),

Bardziej szczegółowo

3. Warunki hydrometeorologiczne

3. Warunki hydrometeorologiczne 3. WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE Monitoring zjawisk meteorologicznych i hydrologicznych jest jednym z najważniejszych zadań realizowanych w ramach ZMŚP. Właściwe rozpoznanie warunków hydrometeorologicznych

Bardziej szczegółowo

1. Rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia:

1. Rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia: zasięgnął opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ustrzykach Dolnych w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego

Bardziej szczegółowo

Obieg materii w skali zlewni rzecznej

Obieg materii w skali zlewni rzecznej WODY PODZIEMNE Wody podziemne stanowią nie tylko formę retencji wody w zlewni, ale równocześnie uczestniczą w procesach przemieszczania rozpuszczonej materii w zlewni. W ramach ZMŚP na Stacjach Bazowych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM. z dnia 28 sierpnia 2014 r.

UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM. z dnia 28 sierpnia 2014 r. UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Grodzisk Wielkopolski

Bardziej szczegółowo

Kielce, sierpień 2007 r.

Kielce, sierpień 2007 r. Określenie warunków gruntowo wodnych podłoŝa projektowanego wodociągu Nida 2000 Etap II dla wsi Boronice, Chruszczyna Wielka, Chruszczyna Mała, Dalechowice, Donatkowice, Góry Sieradzkie, Krzyszkowice,

Bardziej szczegółowo

I. OFERTA INWESTYCYJNA DLA OBSZARU FAŁKOWICE

I. OFERTA INWESTYCYJNA DLA OBSZARU FAŁKOWICE I. OFERTA INWESTYCYJNA DLA OBSZARU FAŁKOWICE Załącznik 1 Oferta inwestycyjna jest przestawiona na podstawie istniejącego i obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości

Bardziej szczegółowo

Jednostka zadaniowa: Z10 Sękówka, Siara

Jednostka zadaniowa: Z10 Sękówka, Siara Jednostka zadaniowa: Z10 Sękówka, Siara 122.65 [km 2 ] - łączna powierzchnia Z10 Sękówka, Siara jednostek zadaniowych Rzeka Sękówka to największy prawy dopływ Ropy; Długość: 24.7 km Rzeka Siarka to dopływ

Bardziej szczegółowo

SEZONOWE I PRZESTRZENNE ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY ZBIORNIKA GOCZAŁKOWICE

SEZONOWE I PRZESTRZENNE ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY ZBIORNIKA GOCZAŁKOWICE SEZONOWE I PRZESTRZENNE ZMIANY WYBRANYCH WSKAŹNIKÓW JAKOŚCI WODY ZBIORNIKA GOCZAŁKOWICE Maciej KOSTECKI, Joanna KERNERT, Witold NOCOŃ, Krystyna JANTA-KOSZUTA Wstęp Zbiornik Zaporowy w Goczałkowicach powstał

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r.

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego. - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry. 11 czerwca 2015 r. Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego kraju - - programy działań dotyczące Regionu Wodnego Środkowej Odry 11 czerwca 2015 r. Wałbrzych PLAN PREZENTACJI 1. Aktualizacja Programu Wodno-środowiskowego

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka głównych składowych bilansu wodnego

Charakterystyka głównych składowych bilansu wodnego Charakterystyka głównych składowych bilansu wodnego Opad pionowy deszcz, mŝawka (opad ciekły); śnieg, grad (opady stałe). Opad poziomy mgła; rosa, szron, sadź, gołoledź (osady atmosferyczne) OPAD - pomiar

Bardziej szczegółowo

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020

Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Prognoza oddziaływania na środowisko projektu Strategii Rozwoju Województwa 2011-2020 Zakres, ocena i rekomendacje Jakub Szymański Dyrektor Departamentu Polityki Regionalnej UMWM Cel i zakres Prognozy

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA wg art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz

Bardziej szczegółowo

DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ (1971-1995)

DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ (1971-1995) Słupskie Prace Geograficzne 2 2005 Dariusz Baranowski Instytut Geografii Pomorska Akademia Pedagogiczna Słupsk DOBOWE AMPLITUDY TEMPERATURY POWIETRZA W POLSCE I ICH ZALEŻNOŚĆ OD TYPÓW CYRKULACJI ATMOSFERYCZNEJ

Bardziej szczegółowo

Aneks nr 4 do PROGRAMU PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO na lata 2013 2015

Aneks nr 4 do PROGRAMU PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO na lata 2013 2015 Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Łodzi Aneks nr 4 do PROGRAMU PAŃSTWOWEGO MONITORINGU ŚRODOWISKA WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO na lata 2013 2015 Przedkładam Zatwierdzam Piotr Maks Wojewódzki Inspektor

Bardziej szczegółowo

INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA

INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA w K a t o w i c a c h D e l e g a t u r a w B i e l s k u - B i a ł e j I N F O R M A C J A O STANIE ŚRODOWISKA NA TERENIE MIASTA

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska

Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Uwarunkowania prawne obejmujące zagadnienia dotyczące wprowadzania ścieków komunalnych do środowiska Katarzyna Kurowska Ścieki komunalne - definicja Istotnym warunkiem prawidłowej oceny wymagań, jakim

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA GEOTECHNICZNA. Temat: Kanalizacja sanitarna we wsiach Godzikowice, Ścinawa Polska, Ścinawa (gm. Oława)

DOKUMENTACJA GEOTECHNICZNA. Temat: Kanalizacja sanitarna we wsiach Godzikowice, Ścinawa Polska, Ścinawa (gm. Oława) G E O L badania geologiczne ul. Świeża 7a; 54-060 Wrocław NIP 894-172-74-83 tel./fax. (071) 351 38 83; tel. kom. (0601) 55 68 90 DOKUMENTACJA GEOTECHNICZNA PODŁOŻA GRUNTOWEGO Temat: Kanalizacja sanitarna

Bardziej szczegółowo

WÓJT GMINY ŁUKÓW ZMIANA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY ŁUKÓW DLA CZĘŚCI OBRĘBU GEODEZYJNEGO JATA PROJEKT PLANU

WÓJT GMINY ŁUKÓW ZMIANA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY ŁUKÓW DLA CZĘŚCI OBRĘBU GEODEZYJNEGO JATA PROJEKT PLANU WÓJT GMINY ŁUKÓW ZMIANA MIEJSCOWEGO PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY ŁUKÓW DLA CZĘŚCI OBRĘBU GEODEZYJNEGO JATA PROJEKT PLANU WARSZAWA, PAŹDZIERNIK 2014 2 projekt: październik 2014 UCHWAŁA Nr..

Bardziej szczegółowo

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to:

Ostateczna postać długotrwałych zmian w określonych warunkach klimatyczno-geologicznych to: WYDZIAŁ: GEOLOGII, GEOFIZYKI I OCHRONY ŚRODOWISKA KIERUNEK STUDIÓW: OCHRONA ŚRODOWISKA RODZAJ STUDIÓW: STACJONARNE I STOPNIA ROK AKADEMICKI 2014/2015 WYKAZ PRZEDMIOTÓW EGZAMINACYJNYCH: I. Ekologia II.

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA PROJEKTOWA WYKONAWCZA

DOKUMENTACJA PROJEKTOWA WYKONAWCZA TEMAT 1.Remont narzutu z głazów kamiennych D>80 cm rz. Dunajec km 40+425 do 40+670 brzeg lewy miejscowość: Łukanowice -Isep, gmina Wojnicz, powiat Tarnów, woj. Małopolskie. 2.Remont narzutu z głazów kamiennych

Bardziej szczegółowo

OPINIA GEOTECHNICZNA I DOKUMENTACJA BADAŃ PODŁOŻA GRUNTOWEGO

OPINIA GEOTECHNICZNA I DOKUMENTACJA BADAŃ PODŁOŻA GRUNTOWEGO Projektowanie i wykonawstwo sieci i i instalacji sanitarnych Błażej Rogulski, tel. 503 083 418, e-mail: blazej.rogulski@wp.pl adres: ul. Sosnowskiego 1/56, 02-784 Warszawa NIP: 951-135-26-96, Regon: 142202630

Bardziej szczegółowo

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020

BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 BYDGOSKI OBSZAR FUNKCJONALNY Inwestycje kluczowe do realizacji do roku 2020 Zespół nr III Gospodarka Komunalna i Ochrona Środowiska Grzegorz Boroń -Z-ca Dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony

Bardziej szczegółowo

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa

Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa Prawo chroniące środowisko w obszarze rolnictwa A A 1. Wstęp Prawo ochrony środowiska tworzą akty prawne o różnej randze. Najwyższym z nich jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej, uchwalona w 1997

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE

PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE Załącznik do Uchwały Rady Gminy nr XXII/170/2004, z dnia 24.06.2004 r. Gmina Michałowice PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA WRAZ Z PLANEM GOSPODARKI ODPADAMI GMINY MICHAŁOWICE PROGRAM OCHRONY ŚRODOWISKA GMINY

Bardziej szczegółowo

Obszary chronione, na których występuje jcw: Woda do celów rekreacyjnych, do bytowania ryb w tym kąpieliskowych Presje działające na wody:

Obszary chronione, na których występuje jcw: Woda do celów rekreacyjnych, do bytowania ryb w tym kąpieliskowych Presje działające na wody: OCENA STANU WÓD METRYKA JCW Dorzecze: Obszar dorzecza Odry Region Wodny 1) : Region wodny Warty Zlewnia 1) : Warta do Widawki Kod i nazwa jcw: PLRW600061811529 Warta do Bożego Stoku Cieki / jeziora / zbiorniki

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna

Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna Przyrodnicze uwarunkowania gospodarki przestrzennej Ćwiczenie 6 Mapa sozologiczna analiza uwarunkowań sozologicznych zagospodarowania i użytkowania terenu czyli stan i ochrona środowiska, formy, obiekty

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 8 maja 2015 r. Poz. 1533 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 6 maja 2015 r.

Gdańsk, dnia 8 maja 2015 r. Poz. 1533 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 6 maja 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 8 maja 2015 r. Poz. 1533 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU z dnia 6 maja 2015 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony

Bardziej szczegółowo

WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE

WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE METEOROLOGIA Warunki hydrometeorologiczne stanowią podstawę rozpoznania uwarunkowań funkcjonowania i przemian geoekosystemów. Dlatego jednym z podstawowych zadań realizowanych

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE - NADZÓR - KOSZTORYSOWANIE w specjalności

PROJEKTOWANIE - NADZÓR - KOSZTORYSOWANIE w specjalności PROJEKTOWANIE - NADZÓR - KOSZTORYSOWANIE w specjalności wodno-melioracyjnej i instalacyjno-inŝynieryjnej mgr inŝ. Wojciech Kaźmierowski ul. Wróblewskiego 19/10 Regon 890345014 58-105 ŚWIDNICA NIP 884-102-09-10

Bardziej szczegółowo

UPROSZCZONA DOKUMENTACJA TECHNICZNA

UPROSZCZONA DOKUMENTACJA TECHNICZNA Egz. nr 1 UPROSZCZONA DOKUMENTACJA TECHNICZNA TEMAT "Odbudowa opaski siatkowo-kamiennej chroniącej korpus drogi gminnej nr 642 017S Do Mostu w Rajczy Dolnej w km 0+055-0+150 w m. Rajcza, gm. Rajcza, pow.

Bardziej szczegółowo

Relacje człowiek środowisko przyrodnicze

Relacje człowiek środowisko przyrodnicze 138 SPRAWDZIANY LEKCJI Sprawdzian z działu Relacje człowiek środowisko przyrodnicze Grupa I Zadanie 1 (0 4 p.) Każdemu terminowi przyporządkuj odpowiadającą mu definicję. 1. Zasoby przyrody A. Zasoby mające

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie trójwymiarowego przetwarzania danych geodezyjnych i LIDAR na potrzeby modelowania hydrodynamicznego w projekcie ISOK

Wykorzystanie trójwymiarowego przetwarzania danych geodezyjnych i LIDAR na potrzeby modelowania hydrodynamicznego w projekcie ISOK Wykorzystanie trójwymiarowego przetwarzania danych geodezyjnych i LIDAR na potrzeby modelowania hydrodynamicznego w projekcie ISOK Michał Łyp, Jan Nadachowski Centrum Modelowania Powodzi i Suszy w Krakowie

Bardziej szczegółowo

WYZNACZENIE OBSZARU I GRANIC AGLOMERACJI DOBRZEŃ WIELKI zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska, z dnia 1 lipca 2010r.

WYZNACZENIE OBSZARU I GRANIC AGLOMERACJI DOBRZEŃ WIELKI zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska, z dnia 1 lipca 2010r. WYZNACZENIE OBSZARU I GRANIC AGLOMERACJI DOBRZEŃ WIELKI zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska, z dnia 1 lipca 2010r. Zamawiający: Gmina Dobrzeń Wielki ul. Namysłowska 44 46-081 Dobrzeń Wielki Lipiec

Bardziej szczegółowo

Przekop Wisły i jego znaczenie dla ochrony przeciwpowodziowej Żuław Wojciech Majewski Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej PIB Warszawa

Przekop Wisły i jego znaczenie dla ochrony przeciwpowodziowej Żuław Wojciech Majewski Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej PIB Warszawa Przekop Wisły i jego znaczenie dla ochrony przeciwpowodziowej Żuław Wojciech Majewski Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej PIB Warszawa WISŁA NAJWIĘKSZĄ RZEKĄ POLSKI Długość rzeki 1047 km Powierzchnia

Bardziej szczegółowo

Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince. Gdańsk, 14 maja 2014 r.

Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince. Gdańsk, 14 maja 2014 r. Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince Gdańsk, 14 maja 2014 r. Plan prezentacji - Podstawy prawno-proceduralne - Zakres problemowy przeglądu ekologicznego - Analiza istotnych

Bardziej szczegółowo

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika Koszty i wykaz badań wykonywanych w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Stawka podstawowa wynosi 40,41 zł. 2. Wyliczenie kosztów usługi następuje w sposób następujący: koszt usługi

Bardziej szczegółowo

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r.

Lista przedsięwzięć priorytetowych WFOŚiGW we Wrocławiu planowanych do dofinansowania w 2013 r. Lista przedsięwzięć priorytetowych Funduszu na rok 2013 została sporządzona w oparciu o hierarchię celów wynikającą z polityki ekologicznej państwa, Programu zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja danych wejściowych i zebranie kompletu materiałów 03-08-2012. Zakres opracowania: Zakres opracowania:

Identyfikacja danych wejściowych i zebranie kompletu materiałów 03-08-2012. Zakres opracowania: Zakres opracowania: Zakres opracowania: Program ochrony przeciwpowodziowej doliny pot. Białka na odcinku w km 0+000 24+500 na terenie pow. nowotarskiego i tatrzańskiego woj. małopolskiego (126/OKI/2009) Etap I Etap II Zidentyfikowanie

Bardziej szczegółowo

TARGI POL-ECO-SYSTEM 2015 strefa ograniczania niskiej emisji 27-29 października 2015 r., Poznań

TARGI POL-ECO-SYSTEM 2015 strefa ograniczania niskiej emisji 27-29 października 2015 r., Poznań Anna Chlebowska-Styś Wydział Monitoringu Środowiska Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Struktura Państwowego Monitoringu Środowiska. 2. Podstawy prawne monitoringu powietrza w Polsce.

Bardziej szczegółowo

Rozdział 03. Ogólny opis gminy

Rozdział 03. Ogólny opis gminy ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA DDĘĘBBIICCAA Rozdział 03 Ogólny opis gminy X-2796.03

Bardziej szczegółowo

OCENA stanu czystości Zbiornika Siemianówka w 2007 roku

OCENA stanu czystości Zbiornika Siemianówka w 2007 roku INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W BIAŁYMSTOKU OCENA stanu czystości Zbiornika Siemianówka w 2007 roku WIOŚ BIAŁYSTOK, kwiecień 2008 Zbiornik Siemianówka położony

Bardziej szczegółowo

PRZEBUDOWĄ W ZWIĄZKU 1189F - KARSZYN DROGI POWIATOWEJ. Opracowanie: dr Agnieszka Gontaszewska upr. geol. V-1532, VII-1451

PRZEBUDOWĄ W ZWIĄZKU 1189F - KARSZYN DROGI POWIATOWEJ. Opracowanie: dr Agnieszka Gontaszewska upr. geol. V-1532, VII-1451 W ZWIĄZKU PRZEBUDOWĄ DROGI POWIATOWEJ NR 1189F NA ODCINKU KARGOWA - KARSZYN 1189F Opracowanie: dr Agnieszka Gontaszewska upr. geol. V-1532, VII-1451 Świdnica, marzec 2012 Dokumentacja geotechniczna...

Bardziej szczegółowo

Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza

Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza Wyniki - Centrum Modelowania Powodzi i Suszy w Gdyni Monika Mykita IMGW PIB Oddział Morski w Gdyni 28.11.2012 r. Obszar działania CMPiS w Gdyni Obszar działania

Bardziej szczegółowo

Adam Ludwikowski Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Warszawie Warszawa 13 grudzień 2011r.

Adam Ludwikowski Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Warszawie Warszawa 13 grudzień 2011r. Wpływ na środowisko wysokiego stężenia odprowadzanych do rzek substancji oraz zawartości tlenu w wodzie przy obecnej sytuacji hydrologicznej Adam Ludwikowski Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska

Bardziej szczegółowo

Warszawa- środowisko przyrodnicze Jak środowisko przyrodnicze determinowało rozwój miasta? Agnieszka Chrząstowska-Wachtel

Warszawa- środowisko przyrodnicze Jak środowisko przyrodnicze determinowało rozwój miasta? Agnieszka Chrząstowska-Wachtel Warszawa- środowisko przyrodnicze Jak środowisko przyrodnicze determinowało rozwój miasta? Agnieszka Chrząstowska-Wachtel http://www.varsovia.pl/varsovia/ - Co już wiemy? Gdzie leży Warszawa? http://www.batorz.gmina.pl/img/zdjecia/_big/eu_location_pol.png&imgrefurl

Bardziej szczegółowo

Noc poniedziałek/wtorek (28/29.01.2013) i wtorek (29.01.2013)

Noc poniedziałek/wtorek (28/29.01.2013) i wtorek (29.01.2013) Prognoza pogody dla Polski Na okres 28.01-04.02. 2013 Noc poniedziałek/wtorek (28/29.01.2013) i wtorek (29.01.2013) W nocy zachmurzenie duże i całkowite, we wschodniej połowie kraju opady śniegu miejscami

Bardziej szczegółowo

Projekt Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Etap I Miasto Elbląg

Projekt Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Etap I Miasto Elbląg Projekt Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Etap I Miasto Elbląg współfinansowany ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Beneficjent: Gmina

Bardziej szczegółowo

OPINIA GEOTECHNICZNA pod kanalizację w ul. Żurawiej w SULECHOWIE

OPINIA GEOTECHNICZNA pod kanalizację w ul. Żurawiej w SULECHOWIE Pracownia Projektowa GEOEKO dr Andrzej Kraiński Na rynku od 1986 P Dane firmy: Dane kontaktowe: adres: Drzonków, ul. Rotowa 18, adres: Zielona Góra, 66-004 Racula ul. Morelowa 29/5 NIP: 929-101-99-76 tel.:

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. Dziennik Ustaw Nr 258 15110 Poz. 1549 1549 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych

Bardziej szczegółowo

Do czego potrzebne jest planowanie przestrzenne w adaptacji do zmian klimatu? Kto decyduje o tym co się planuje?

Do czego potrzebne jest planowanie przestrzenne w adaptacji do zmian klimatu? Kto decyduje o tym co się planuje? 2013-09-29 1 Do czego potrzebne jest planowanie przestrzenne w adaptacji do zmian klimatu? Kto decyduje o tym co się planuje? 2013-09-29 2 Stan Prawny studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego

Bardziej szczegółowo

1.2. Dokumenty i materiały wykorzystane w opracowaniu

1.2. Dokumenty i materiały wykorzystane w opracowaniu SPIS TREŚCI 1. WPROWADZENIE... 3 1.1. Przedmiot opracowania... 3 1.. Dokumenty i materiały wykorzystane w opracowaniu... 3. Budowa geologiczna podłoża gruntowego... 4.1. Litologia i stratygraia... 4..

Bardziej szczegółowo

Monika Ciak-Ozimek. Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie

Monika Ciak-Ozimek. Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie Monika Ciak-Ozimek Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie Informatyczny System Osłony Kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami Projekt ISOK jest realizowany w ramach

Bardziej szczegółowo

INDYWIDUALNE SYSTEMY OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW A OCHRONA WÓD PODZIEMNYCH

INDYWIDUALNE SYSTEMY OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW A OCHRONA WÓD PODZIEMNYCH INDYWIDUALNE SYSTEMY OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW A OCHRONA WÓD PODZIEMNYCH Opracowała: Klaudia Bukowska ZAOPATRZENIE W WODĘ A OCZYSZCZANIE ŚCIEKÓW Zbiorowe zaopatrzenie w wodę Indywidualne zaopatrzenie w wodę

Bardziej szczegółowo

SKŁAD PROJEKTU WYKONAWCZEGO:

SKŁAD PROJEKTU WYKONAWCZEGO: SKŁAD PROJEKTU WYKONAWCZEGO: 1. UPRAWNIENIA PROJEKTANTA I SPRAWDZAJĄCEGO WRAZ Z ZAŚWIADCZENIEM O PRZYNALEŻNOŚCI DO OKRĘGOWEJ IZBY INŻYNIERÓW BUDOWNICTWA 2. OPINIA ZUD 3. OŚWIADCZENIA PROJEKTANTA I SPRAWDZAJĄCEGO

Bardziej szczegółowo

Możliwość wykorzystania modelu zlewni rzecznej w celu określenia przyczyn zmiany jakości wód na przykładzie rzeki Kłodnicy

Możliwość wykorzystania modelu zlewni rzecznej w celu określenia przyczyn zmiany jakości wód na przykładzie rzeki Kłodnicy Możliwość wykorzystania modelu zlewni rzecznej w celu określenia przyczyn zmiany jakości wód na przykładzie rzeki Kłodnicy Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Zespół Ekologii Wód Zakres seminarium

Bardziej szczegółowo

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia GK 6220.6.2014 Koźmin Wlkp. 30.06.2014r. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia Na podstawie art. 71, ust. 1 i 2 pkt. 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu

Bardziej szczegółowo

Monitoring morskich wód przybrzeżnych i zbiorników wodnych w Gminie Gdańsk w roku 2011

Monitoring morskich wód przybrzeżnych i zbiorników wodnych w Gminie Gdańsk w roku 2011 Monitoring morskich wód przybrzeżnych i zbiorników wodnych w Gminie Gdańsk w roku 2011 MORSKIE WODY PRZYBRZEŻNE Monitoring morskich wód przybrzeżnych 2011 r. realizowany był w ramach nadzoru nad jakością

Bardziej szczegółowo

Stan sanitarny urządzeń do zaopatrywania w wodę oraz jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na terenie powiatu żnińskiego w 2012 roku

Stan sanitarny urządzeń do zaopatrywania w wodę oraz jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na terenie powiatu żnińskiego w 2012 roku Stan sanitarny urządzeń do zaopatrywania w wodę oraz jakość wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na terenie powiatu żnińskiego w 2012 roku Wstęp Podstawę oceny jakości wody przeznaczonej do spożycia

Bardziej szczegółowo

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak Charakterystyka zawodu Technik ochrony środowiska koordynuje pracę w zakresie ochrony powietrza, wód, powierzchni ziemi, ochrony przed

Bardziej szczegółowo

UDOKUMENTOWANIE WARUNKÓW GEOLOGICZNYCH I HYDROGEOLOGICZNYCH DLA POTRZEB PROJEKTU GRAWITACYJNO-POMPOWEJ SIECI KANALIZACYJNEJ W LEGIONOWIE

UDOKUMENTOWANIE WARUNKÓW GEOLOGICZNYCH I HYDROGEOLOGICZNYCH DLA POTRZEB PROJEKTU GRAWITACYJNO-POMPOWEJ SIECI KANALIZACYJNEJ W LEGIONOWIE ZADRA Wojciech Sas 01-876 Warszawa, ul. Zgrupowania Żubr 3A/9 tel./fax (0-22) 866-74-65 Egzemplarz elektroniczny UDOKUMENTOWANIE WARUNKÓW GEOLOGICZNYCH I HYDROGEOLOGICZNYCH DLA POTRZEB PROJEKTU GRAWITACYJNO-POMPOWEJ

Bardziej szczegółowo

2. Wyposażenie bazy sprzętu przeciwpożarowego stanowi w szczególności:

2. Wyposażenie bazy sprzętu przeciwpożarowego stanowi w szczególności: Dziennik Ustaw Nr 73-3950- Poz. 824 10. 1. Zabezpieczeniu przeciwpożarowemu lasów służą pasy przeciwpożarowe w lasach położonych przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe lasu. 2. Wyróżnia się

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do GŁÓWNE UWARUNKOWANIA OCHRONY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU (1) Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej Wody przybrzeżne, plaże, wydmy i bory nadmorskie, fragment międzywala,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do opracowania map zagrożenia i ryzyka powodziowego

Wprowadzenie do opracowania map zagrożenia i ryzyka powodziowego Wprowadzenie do opracowania map zagrożenia i ryzyka powodziowego ALBERT MALINGER INSTYTUT METEOROLOGII I GOSPODARKI WODNEJ PIB Centrum Modelowania Powodzi i Suszy w Poznaniu Warszawa 28.11.2012 ETAPY realizacji:

Bardziej szczegółowo

Ochrona przeciwpowodziowa cennych dolin rzecznych delta śródlądowa rzeki Nidy

Ochrona przeciwpowodziowa cennych dolin rzecznych delta śródlądowa rzeki Nidy Katedra Inżynierii Wodnej Akademia Rolnicza w Krakowie Ochrona przeciwpowodziowa cennych dolin rzecznych delta śródlądowa rzeki Nidy Andrzej Strużyński, Wojciech Bartnik Wstęp Długość rzeki Nidy - 151.2

Bardziej szczegółowo

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK

GMINA ŁASK ROZBUDOWA SIECI KANALIZACYJNEJ GMINY ŁASK Projekt Rozbudowa sieci kanalizacyjnej Gminy Łask jest współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego

Bardziej szczegółowo

Ocena aktualnej i prognozowanej sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej na okres wg stanu na godz. 13:00 dnia r.

Ocena aktualnej i prognozowanej sytuacji meteorologicznej i hydrologicznej na okres wg stanu na godz. 13:00 dnia r. Państwowy Instytut Badawczy Katarzyna Bieniek Rzecznik prasowy IMGW-PIB Ul.Podleśna 61, 01-673 Warszawa Tel. 22 5694189 503122100 e-mail: biuroprasowe@imgw.pl www.imgw.pl www.pogodynka.pl Ocena aktualnej

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Środowiska, ul. Wawelska 52/54 00-922 Warszawa. OŚ-2a. badań powietrza, wód i gleb oraz gospodarki odpadami.

Ministerstwo Środowiska, ul. Wawelska 52/54 00-922 Warszawa. OŚ-2a. badań powietrza, wód i gleb oraz gospodarki odpadami. Ministerstwo Środowiska, ul. Wawelska 52/54 00-922 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej OŚ-2a Sprawozdanie z działalności Inspekcji Ochrony Środowiska w zakresie badań powietrza, wód i gleb

Bardziej szczegółowo

Druga pięcioletnia ocena jakości powietrza z określeniem wymagań w zakresie systemu ocen rocznych dla SO 2, NO 2, NO x, PM10, Pb, CO, C 6 H 6 i O 3

Druga pięcioletnia ocena jakości powietrza z określeniem wymagań w zakresie systemu ocen rocznych dla SO 2, NO 2, NO x, PM10, Pb, CO, C 6 H 6 i O 3 Druga pięcioletnia ocena jakości powietrza z określeniem wymagań w zakresie systemu ocen rocznych dla SO 2, NO 2, NO x, PM10, Pb, CO, C 6 H 6 i O 3 Poznań 2007 1. Wstęp Na mocy art. 88 ustawy Prawo ochrony

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XI/92/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 2 lipca 2015 r.

UCHWAŁA NR XI/92/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 2 lipca 2015 r. UCHWAŁA NR XI/92/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie: zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Żarów. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA

VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA VI. MONITORING CHEMIZMU OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH I DEPOZYCJI ZANIECZYSZCZEŃ DO PODŁOŻA Monitoring of rainfall chemistry and of the deposition of pollutants to the ground Przygotowano w oparciu o zlecone

Bardziej szczegółowo

GEOTEKO Serwis Sp. z o.o. OPINIA GEOTECHNICZNA DLA PROJEKTU PŁYTY MROŻENIOWEJ LODOWISKA ODKRYTEGO ZLOKALIZOWANEGO PRZY UL. POTOCKIEJ 1 W WARSZAWIE

GEOTEKO Serwis Sp. z o.o. OPINIA GEOTECHNICZNA DLA PROJEKTU PŁYTY MROŻENIOWEJ LODOWISKA ODKRYTEGO ZLOKALIZOWANEGO PRZY UL. POTOCKIEJ 1 W WARSZAWIE GEOTEKO Serwis Sp. z o.o. OPINIA GEOTECHNICZNA DLA PROJEKTU PŁYTY MROŻENIOWEJ LODOWISKA ODKRYTEGO ZLOKALIZOWANEGO PRZY UL. POTOCKIEJ 1 W WARSZAWIE Zleceniodawca: PAWEŁ TIEPŁOW Pracownia Projektowa ul.

Bardziej szczegółowo

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r.

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012 r. mld zł GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Regionalnych i Środowiska Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej w Polsce w 2012

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. POZIOM NAUCZANIA: liceum ogólnokształcące kl. I (szkoła ponadgimnazjalna)

SCENARIUSZ LEKCJI. POZIOM NAUCZANIA: liceum ogólnokształcące kl. I (szkoła ponadgimnazjalna) Katarzyna Koczerba SCENARIUSZ LEKCJI TEMAT ZAJĘĆ: Rzeka Drawa (edukacja regionalna) POZIOM NAUCZANIA: liceum ogólnokształcące kl. I (szkoła ponadgimnazjalna) CZAS TRWANIA: 3 tygodnie CELE ZAJĘĆ Uczeń zna:

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed powodzią

Ochrona przed powodzią Ochrona przed powodzią Zajęcia Temat liczba godzin 1 Charakterystyka zjawisk powodziowych, formowanie fali powodziowej (2,5) 2 Ochrona przeciwpowodziowa w zbiornikach wodnych, sterowanie przebiegiem (2,5)

Bardziej szczegółowo

Ocena roczna jakości powietrza w województwie pomorskim - stan w 2014 roku

Ocena roczna jakości powietrza w województwie pomorskim - stan w 2014 roku Ocena roczna jakości powietrza w województwie pomorskim - stan w 2014 roku Adam Zarembski Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Gdańsku WYDZIAŁ MONITORINGU www.gdansk.wios.gov.pl Pomorski Wojewódzki

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (KIP)

KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (KIP) KARTA INFORMACYJNA PRZEDSIĘWZIĘCIA (KIP) (jako załącznik do wniosk u o wydanie decyzji o środ owiskowych uwarunkowaniach) dla przedsięwzięcia pn. :... Na podstawie art. 3 ust. 1, pkt. 5 oraz art. 74 ustawy

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań

Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Projekt aktualizacji Programu wodno - środowiskowego kraju programy działań Rafał Kosieradzki specjalista

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 22 grudnia 2014 r. Poz. 4493 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 19 grudnia 2014 r.

Gdańsk, dnia 22 grudnia 2014 r. Poz. 4493 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 19 grudnia 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 22 grudnia 2014 r. Poz. 4493 ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie ustanowienia planu

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 13 marca 2015 r. Poz. 2165 UCHWAŁA NR IV/23/2015 RADY GMINY MIASTKÓW KOŚCIELNY. z dnia 10 lutego 2015 r.

Warszawa, dnia 13 marca 2015 r. Poz. 2165 UCHWAŁA NR IV/23/2015 RADY GMINY MIASTKÓW KOŚCIELNY. z dnia 10 lutego 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Warszawa, dnia 13 marca 2015 r. Poz. 2165 UCHWAŁA NR IV/23/2015 RADY GMINY MIASTKÓW KOŚCIELNY z dnia 10 lutego 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania

Bardziej szczegółowo

1. Wstęp. 1.1 Dane ogólne. 1.2 Cel projektowanych prac. 1.3 Zapotrzebowanie na wodę, wymagania odnośnie jej jakości, przeznaczenie wody

1. Wstęp. 1.1 Dane ogólne. 1.2 Cel projektowanych prac. 1.3 Zapotrzebowanie na wodę, wymagania odnośnie jej jakości, przeznaczenie wody 1 1. Wstęp 1.1 Dane ogólne Zleceniodawcą opracowania projektu prac geologicznych jest Urząd Gminy w Rytrze, z/s 33-343 Rytro 265. 1.2 Cel projektowanych prac Celem projektowanych prac jest poszukiwanie,

Bardziej szczegółowo

WYCIĄG: OPRACOWANIE PRZESŁANE PRZEZ PAŃSTWOWĄ STRAŻ POŻARNĄ W CZĘSTOCHOWIE

WYCIĄG: OPRACOWANIE PRZESŁANE PRZEZ PAŃSTWOWĄ STRAŻ POŻARNĄ W CZĘSTOCHOWIE Podstawowe zagrożenia występujące na terenie miasta i gminy WYCIĄG: OPRCOWNIE PRZESŁNE PRZEZ PŃSTWOWĄ STRŻ POŻRNĄ W CZĘSTOCHOWIE Zagrożenie pożarowe Zagrożenia pożarowe dotyczą w szczególności budynków

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 30 lipca 2015 r. Poz. 1070 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2015 r.

Warszawa, dnia 30 lipca 2015 r. Poz. 1070 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 lipca 2015 r. Poz. 1070 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2015 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad

Bardziej szczegółowo

Ul. Podlesie 1 32 641 Przeciszów. Adres obiektu budowlanego: Działka Nr 2877 w Przeciszowie, powiat oświęcimski, województwo małopolskie

Ul. Podlesie 1 32 641 Przeciszów. Adres obiektu budowlanego: Działka Nr 2877 w Przeciszowie, powiat oświęcimski, województwo małopolskie PROJEKT BUDOWLANY Przebudowa zjazdu, budowa odwodnienia, remont drogi do Zespołu Szkół Podstawowo Gimnazjalnych w Przeciszowie, ul. Szkolna 93 na dz. Nr 2877 Inwestor: Gmina Przeciszów Ul. Podlesie 1 32

Bardziej szczegółowo

INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W KRAKOWIE DELEGATURA W TARNOWIE

INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W KRAKOWIE DELEGATURA W TARNOWIE INSPEKCJA OCHRONY ŚRODOWISKA WOJEWÓDZKI INSPEKTORAT OCHRONY ŚRODOWISKA W KRAKOWIE DELEGATURA W TARNOWIE Opracowanie : Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Krakowie Delegatura w Tarnowie Dział Monitoringu

Bardziej szczegółowo