Szanowni Mieszkańcy Gminy Tuchów

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Szanowni Mieszkańcy Gminy Tuchów"

Transkrypt

1 LISTOPAD 2013 Nr 11 (14) ISSN Szanowni Mieszkańcy Gminy Tuchów Po raz pierwszy z budżetem obywatelskim Rozmowa z burmistrzem Mariuszem Rysiem str. 3 Pasja jest najlepszym przewodnikiem Rozmowa z Magdaleną Marszałek, autorką e-booka pt.: Samorząd działaj skutecznie, bądź zawsze na fali oraz Honoratą Chajec, artystką, której malarstwo jest prezentowane na wystawie w Małej Galerii Przedstawmy się i jednocześnie autorką okładki do niniejszej książki. str. 4 Z okazji Świąt Bożego Narodzenia pragniemy złożyć Państwu najserdeczniejsze życzenia. Niech niezwykłość, doniosłość i pokój tych Świąt towarzyszy wszystkim. Nich przebiegają w spokoju i radości wśród rodziny, przyjaciół oraz wszystkich bliskich. Niech nadchodzący Nowy Rok będzie szczęśliwy, pomyślny, pełen optymizmu, wiary i powodzenia. Przewodniczący Rady Miejskiej w Tuchowie Ryszard Wrona Burmistrz Tuchowa Mariusz Ryś o. Kazimierz Plebanek CSsR o pochodzącym z Burzyna Profesorze Janie Sajdaku Rektorze Uniwersytetu Poznańskiego, organizatorze tajnego nauczania w Tuchowie i okolicy, założycielu tuchowskiego gimnazjum i liceum. str. 6 Zmiany w bibliotece! Nowe, przestronne wnętrza biblioteki w Siedliskach zapełniają się nowoczesnym sprzętem. str. 22 Autorytety osobowe tworzą autorytet wspólnotowy Krzyż Zasługi za Dzielność dla Łukasza Wąsa VI kadencja Młodzieżowej Rady Gminy III Tuchowska Noc Filmów Górskich już za nami! Przerwa świąteczna z Hobbitem w roli głównej Rozmowa z Januszem Łukasikiem. Czasem zdarza się tak, że aby powstało rodzinne ognisko domowe, ciepłem miłości płonące, pali się ognisko płomieniem z drewna, takie zwyczajne towarzyskie, a przy tym ognisku poznaje się tę, z którą rodzinne można rozpalić. Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych obowiązków strażaka UROCZYŚCIE ŚLUBUJĘ być ofiarnym i mężnym w ratowaniu zagrożonego życia ludzkiego i wszelkiego mienia - nawet z narażeniem życia.... str. 9 str listopada 2013 roku odbyła się sesja Młodzieżowej Rady Gminy Tuchów. Była to ostatnia, IX sesja Młodzieżowej Rady Gminy Tuchów V kadencji, a zarazem pierwsza sesja kolejnej, VI kadencji. str. 14 Gościem wieczoru był m.in. Adam Bielecki - taternik, alpinista, himalaista, pierwszy zimowy zdobywca ośmiotysięczników Gaszerbrum I (9 marca 2012) i Broad Peak (5 marca 2013) oraz zdobywca K2 (31 lipca 2012) i Makalu (30 września 2011). str. 16 Przed nami najbardziej wyczekiwany okres w roku - święta Bożego Narodzenia, a co za tym idzie czas, który możemy spędzić w gronie najbliższych. Z tej okazji Kino Promień w Tuchowie przygotowało specjalny repertuar na zimową porę oraz świąteczną przerwę. str. 23

2 2 miasto i gmina listopad 2013 nr 11 (14) Budżet Obywatelski dla Miasta Tuchowa W poprzednim numerze "Kuriera Tuchowskiego" mogli Państwo przeczytać artykuł na temat ruszającej I edycji Budżetu Obywatelskiego dla Miasta Tuchowa. Zgodnie z wcześniejszymi założeniami, listopad został przeznaczony na promocje tego zagadnienia. Informacje o budżecie obywatelskim ukazały się w lokalnych środkach masowego przekazu (gazety, radio, internet). Informacje na ten temat można znaleźć także na słupach ogłoszeniowych na terenie miasta oraz w lokalach użyteczności publicznej. Zostały także poinformowane pisemnie stowarzyszenia i instytucje działające na naszym terenie. Mamy nadzieję, że informacja o tym przedsięwzięciu dotrze do wszystkich zainteresowanych tak, aby każdy mógł zgłosić swój pomysł lub zagłosować na projekty innych pomysłodawców. Zgodnie z przyjętym regulaminem budżetu obywatelskiego na rok 2014, zgłaszane przez mieszkańców Tuchowa pomysły, muszą mieścić się w zadaniach własnych gminy i powinny mieć one charakter inwestycyjny lub remontowy. Przyjrzymy się zatem bliżej tej tematyce. Katalog zadań własnych każdej gminy w Polsce określony został przez ustawę z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym. Mówi o tym art. 7 - Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy:.. w tym miejscu wymienione zostają 22 zagadnienia o bardzo szerokim zakresie. My skupimy się na tych, które mają w sobie charakter inwestycyjny lub remontowy i mogą zostać zgłoszone jako propozycja do głosowania w budżecie obywatelskim. Są to zatem następujące typy zadań: a. gospodarka przestrzenna można zgłaszać budowę nowych ulic, placów, remont już istniejących ulic, tworzenie miejsc parkingowych, ścieżek rowerowych, deptaków; b. budownictwo mieszkaniowe sprawy związane z budową mieszkań komunalnych, poprawianiem już istniejącej infrastruktury; c. działania w zakresie telekomunikacji sprawa budowy światłowodów, tworzenia Hotspotów, sieci Wi-Fi; d. kultura fizyczna i turystyka - kwestia remontów, budowy, przebudowy i utrzymania obiektów sportowych (stadiony, hale, boiska i inne obiekty), rozwoju sportu wśród dzieci i młodzieży; e. organizacja ruchu to m.in. budowa przejść dla pieszych, zmiana lub poprawa oznakowania miejsc niebezpiecznych (znaki, progi zwalniające); f. zieleń gmina to np. utrzymywanie zieleńców, tworzenie nowych skwerów, parków, poszerzanie drzewostanu; g. targowiska i hale targowe - budowa i utrzymania miejsc związanych z handlem, wytyczania nowych targowisk, poprawa infrastruktury w tych miejscach; h. edukacja publiczna remonty i modernizacje w szkołach, przedszkolach, budowa przyszkolnych placów zabaw; i. ochrona środowiska to m.in. budowa kanalizacji, sieci wodociągowej, segregacja odpadów, utrzymanie miejskiego ładu przestrzennego; j. sprawy kultury i zabytków remont obiektów o charakterze zabytkowym, doposażanie instytucji kultury; k. utrzymanie miejsc pochówku wytyczanie nowych terenów pod cmentarze, odnowa cmentarzy wojennych. Jak widać z przedstawionych powyżej zagadnień, mieszkańcy mają do dyspozycji szeroki zakres działań. Tylko od Państwa pomysłowości i poparcia zależy, które projekty otrzymają szansę na realizację. Na koniec jeszcze jedno ważne przypomnienie. Miejsce lub obiekt, który bierze udział w projekcie, musi być własnością gminy (tym samym, musi znajdować się na gruncie, którego właścicielem jest gmina). W przypadku wątpliwości, do kogo należy dana nieruchomość, zapraszamy do pokoju nr 6 (Geodezja), mieszczącego się w dziedzińcu Ratusza. Przypominamy, że projekty można zgłaszać od 1 do 31 grudnia 2013 roku. Pod wnioskiem musi podpisać się 10 osób, a szacunkowy koszt całego przedsięwzięcia nie może przekroczyć kwoty złotych. Drodzy Mieszkańcy Tuchowa - pora zacząć działać! Długowieczni mieszkańcy gminy Tuchów STO LAT to za mało Sto lat temu, 17 listopada 1913 roku w Lubaszowej urodziła się Maria Patyk z domu Łempa. Z tej okazji burmistrz Mariusz Ryś oraz kierownik Urzędu Stanu Cywilnego- Maria Wróbel odwiedzili jubilatkę z gratulacjami i życzeniami. Według danych statystycznych na dzień dzisiejszy w gminie Tuchów mieszka 5 osób, które skończyły 100 lat. Wśród nich zdecydowanie przeważają kobiety. Najstarsza mieszkanka Ludwika Styrkowiec z Lubaszowej 5 lutego b.r. obchodziła swoje 103 urodziny. 10 grudnia 102 lata świętować będzie Józefa Pacana z Tuchowa. 101 urodziny w tym roku obchodzili: 11 czerwca Regina Jaworska z Wołowej, 11 listopada Paweł Oczkowski pochodzący z Mesznej Opackiej. W przyszłym roku, jeśli zdrowie i los pozwoli swoje 100 urodziny świętować będą kolejne dwie panie. Dostojnym jubilatom redakcja Kuriera Tuchowskiego życzy kolejnych długich lat w zdrowiu i w szczęściu. (MK) Wydawca: Dom Kultury w Tuchowie, ul. Chopina 10, Tuchów Redakcja: ul. Chopina 10, Tuchów; Tel./fax: ; Redaguje zespół: Janusz Smoliński (redaktor naczelny), Jan Dusza, Wiktor Chrzanowski, Grzegorz Mastalerz, Bożena Wrona, Janusz Kowalski, Maria Kras, Krzysztof Jasiński, Jarosław Mirek, Halina Piotrowska, Agnieszka Bąk, Marek Chrząszcz, Grzegorz Górowski, Andrzej Jagoda. Fotografie: Wiktor Chrzanowski, Ryszard Flądro, Krzysztof Jasiński, Maciej Maziarka Opracowanie graficzne: Łukasz Tumidajski, Dom Kultury w Tuchowie Druk: Media Regionalne Sp. z o.o. Warszawa oddział w Kielcach, Drukarnia w Tarnobrzegu, ul. Mechaniczna 12, Tarnobrzeg; Nakład: 2000 egzemplarzy Redakcja zastrzega sobie prawo skracania artykułów i korespondencji oraz opatrywania ich własnymi tytułami. Artykułów nie zamawianych redakcja nie zwraca i nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam.

3 listopad 2013 nr 11 (14) miasto i gmina 3 Po raz pierwszy z budżetem obywatelskim Z burmistrzem Mariuszem Rysiem rozmawiał Janusz Smoliński Jaka jest procedura uchwalania budżetu gminy? - Zgodnie z ustawą, do 15 listopada burmistrz ma obowiązek przedstawić projekt budżetu Radzie Miejskiej. Ten projekt jest podstawą decyzji Rady Miejskiej, która uchwala budżet. Tak też stało się i w tym roku. Ile pieniędzy zapisano w budżecie Tuchowa na przyszły rok? - Jeśli chodzi o środki finansowe to jest to kwota około 50 mln zł. Jest to mniej więcej tyle samo, co w tym roku. Niepokojący jest fakt, że niewiele wzrosły subwencje z budżetu państwa, poniżej stopnia inflacji. Jest to wzrost zaledwie o jeden procent. I to na dodatek udało się nam uzyskać ten wzrost tylko dzięki zwiększeniu subwencji oświatowej na Szkołę Muzyczną, utworzoną w Tuchowie od września. Gdyby nie było Szkoły Muzycznej subwencja oświatowa na przyszły rok byłaby niższa od tegorocznej. W szkołach ubywa dzieci? - Niestety takie są zjawiska demograficzne. Wraz z nowym rokiem ubyło nam gminie około 90 uczniów, a to jest jedna nasza szkoła średniej wielkości. Subwencja oświatowa jest naliczana na ucznia, więc gdy uczniów ubywa to automatycznie jest ona niższa. Jest to niepokojące zjawisko. Tym bardziej, że część kosztów utrzymania szkół jest stałych i nie da się ich obniżyć. Gminy ratują się przekształceniem szkół? - Tak jest i w naszym przypadku. Dzięki decyzjom o przekształceniom te placówki oświatowe dalej funkcjonują. Uczniowie i rodzice nie odczuwają tych zmian, a dla gminy koszty utrzymania placówek są niższe. I to ratuje nam budżet. A oszczędności w oświacie są bardzo ważne, bo oświata to w sumie 40 proc. wszystkich naszych wydatków budżetowych. Jak dużo pieniędzy gmina Tuchów otrzymuje z budżetu państwa? - Około 75 procent. Tylko 25 procent budżetu to są dochody własne gminy. Część z tych dochodów własnych to jest udział w podatku PIT czyli podatku osobistym. Mieszkańcy płacą ten podatek do budżetu państwa, a udział gminy w nim zależy od sytuacji gospodarczej państwa. I teraz już wiemy na przykład, że w 2013 r. nie zrealizujemy z tego tytułu założeń przekazanych nam z ministerstwa finansów. Do budżetu wpłynie mniej pieniędzy? - Z tytułu podatku PIT wpłynie do nas mniej pieniędzy niż obiecało nam ministerstwo finansów. Jest to więc niebezpieczeństwo dla gminnego budżetu, bo wiadomo, że jeśli nie będzie zakładanego dochodu to trzeba będzie ograniczać także wydatki. Od 2014 r. będzie obowiązywał nowy wskaźnik zadłużenia gmin. Co to zmieni na przykładzie gminy Tuchów? - Ograniczenia będą dotyczyły m.in. wydatków bieżących z budżetu gminy. Wydatki bieżące gminy nie będą mogły być wyższe niż dochody bieżące. Różnica między dochodami a wydatkami bieżącymi musi wskazywać na plus. Ten współczynnik będzie liczony na podstawie wykonania budżetu z trzech ostatnich lat. Chodzi w każdym razie o to, że będziemy musieli bardzo pilnować wydatków bieżących i szczególnie je ograniczać. Czy nowy wskaźnik bardzo skomplikuje sytuację? - W jakimś stopniu tak, ale nie do tego stopnia, aby rezygnować z najważniejszych inwestycji. Inwestycje w 2014 r. planujemy na zbliżonym poziomie do tegorocznych. Może być trochę mniej wpływów, bo kończymy najważniejsze zadania ze środków unijnych. Choć jest to końcówka pieniędzy w obecnej perspektywie finansowej UE, to muszę się pochwalić, że nadal udaje nam się zdobywać dofinansowanie. Na przykład ostatnio uzyskaliśmy dotację na remont budynku wielofunkcyjnego Jodełka w Jodłówce Tuchowskiej. Mamy także zapewnione środki z NFOŚ na termomodernizację naszych obiektów. No właśnie, co w przyszłym roku planujecie jeśli chodzi o inwestycje, na które nie ma dofinansowania? - Planujemy dokończyć modernizację przedszkola, która jest realizowana etapami od kilku lat. W zasadzie ta modernizacja się już zakończyła ale w przyszłym roku chcemy jeszcze zagospodarować teren wokół budynku przedszkola. W ramach podnoszenia estetyki miasta planujemy również dalsze działania związane z placem zabaw, altanką przy budynku Sokoła czy w Parku przy pomniku. To będzie kontynuacja już wcześniej rozpoczętych prac. A do tego dojdą zadania z budżetu obywatelskiego, który będzie realizowali po raz pierwszy. Czy lepsze będzie jedno duże zadanie czy kilka mniejszych? - To wszystko będzie zależało od mieszkańców, którzy będą głosowali internetowo lub osobiście w Urzędzie Gminy na co przeznaczyć dwieście tysięcy w ramach budżetu obywatelskiego. Dlaczego akurat dwieście tysięcy zł? - To kwota proporcjonalna do kwot, które dostają od nas sołectwa w postaci subwencji. Subwencja jest przeliczana na liczbę mieszkańców w poszczególnych sołectwach. Ponieważ w Tuchowie mieszka około jedna trzecia mieszkańców całej gminy, więc te dwieście tysięcy stanowi około jedną trzecią środków przyznawanych w postaci subwencji. Kiedy poznamy zadania, które będziecie realizowali w postaci budżetu obywatelskiego? - Najpierw mieszkańcy wytypują te zadania. Spośród zgłoszonych zadań wybierzemy te, które są możliwe do zrealizowania, po pierwsze mieszczą się w puli dwustu tysięcy, po drugie są możliwe do zrealizowania pod względem prawnym. Dopiero z tej puli mieszkańcy będą mogli wybierać, głosując internetowo lub bezpośrednio w Urzędzie. Czy możliwe będzie wielokrotne głosowanie przez kogoś na dane zadanie? - Chcemy się przed tym zabezpieczyć. Głosujący będzie musiał podać Pesel przy głosowaniu. Tym sposobem będzie weryfikowany. Każdy mieszkaniec będzie miał jeden głos do dyspozycji. Po podliczeniu głosów wybierzemy do realizacji zadania, które otrzymały największą liczbę głosów. Czy będzie lista rezerwowa? - Będzie. Po przetargach może się bowiem okazać, że zostanie nam do dyspozycji dodatkowa pula pieniędzy. Wtedy weźmiemy do realizacji zadania z największą liczbą głosów z listy rezerwowej. Po co w ogóle ten budżet obywatelski? - Tu nie wymyślamy nic nowego, idziemy tropem innych miast. I to nie tylko Tarnowa, ale na przykład Płocka, na którym też się wzorowaliśmy. Jeśli chodzi o samą ideę budżetu obywatelskiego to chodzi o to, aby zaktywizować jak największą liczbę mieszkańców. Tylko pod tym warunkiem ta idea ma sens. Niech mieszkańcy poczują się odpowiedzialni za to, co się dzieje w mieście. No więc kiedy mieszkańcy będą mogli głosować? - W grudniu czekamy na projekty. Potem nastąpi ich weryfikacja. Głosowanie na pulę wybranych projektów planujemy na luty. Chcemy, aby cała procedura zakończyła się w marcu, aby na wiosnę ruszyć z pracami. A część pomysłów może przy tym wymagać uzyskania pozwoleń i ogłoszenia przetargów, co też zabierze trochę czasu. Dziękuję za rozmowę.

4 4 rozmowa listopad 2013 nr 11 (14) "Pasja jest najlepszym przewodnikiem" Z Magdaleną Marszałek, autorką e-booka pt. Samorząd działaj skutecznie, bądź zawsze na fali oraz Honoratą Chajec, artystką, której malarstwo jest prezentowane na wystawie w Małej Galerii Przedstawmy się i jednocześnie autorką okładki do niniejszej książki rozmawia Elżbieta Moździerz. P ani Magdaleno, do całkiem niemałego i różnorodnego księgozbioru powstałego dzięki tuchowianom ostatnio dołożyła Pani swoją intelektualną cegiełkę, która w dwojaki sposób odbiega od tego, do czego przywykliśmy zwyczajowo myśląc o książce. M. Marszałek: Książka to bardzo wielkie słowo jeśli chodzi o tę publikację, bo książkę należy wydać drukiem, ale udało mi się stworzyć książkę elektroniczną, czyli e-book. Samodzielnie ją napisałam i samodzielnie wydałam na specjalnej platformie internetowej, która służy do wydawania takich właśnie publikacji. To jest pierwsza różnica, a druga polega na tym, że to nie jest dzieło prozatorskie czy poetyckie, ale poradnik dla pracowników urzędów i jednostek ze sfery finansów publicznych. Napisałam coś, co jest efektem mojego wieloletniego doświadczenia w pracy. W ciągu ostatnich lat w tuchowskim urzędzie udało się wdrożyć wiele rozwiązań, których byłam inicjatorką. Dotyczą one zarządzania całą jednostką, zarządzania personelem oraz usprawnienia codziennych, urzędniczych czynności. Chodzi o to, żeby było szybciej, dokładniej, prościej i ładniej. To wszystko bardzo dobrze sprawdziło się w tutejszym urzędzie, więc pomyślałam, że skoro nam, czyli całemu personelowi urzędu udało się dokonać pozytywnych zmian, to może jeszcze dla urzędników w innych placówkach te rozwiązania staną się pomocą w ich codziennej pracy. Dlatego zebrałam je razem i tak powstał ten poradnik. Książka składa się z trzech części. Pierwsza, najobszerniejsza dotyczy rozwiązań, które tutaj, w Tuchowie wprowadziliśmy. Zawiera też wskazówki co i jak szybko można wprowadzić, od czego najlepiej zacząć, o czym nie zapomnieć i jakie można osiągnąć efekty po wdrożeniu tych nowych rozwiązań. Druga część skupia się na zarządzaniu personelem. Wiemy, że pracownicy urzędów przyzwyczajeni są do trochę innego stylu pracy niż w prywatnych firmach, stąd też mają inne zwyczaje, priorytety, tempo pracy, a co za tym idzie również inne problemy. Gdzieś w opisie tego e-booka napisałam, że nieraz łatwiej jest mi sporządzić budżet całej jednostki niż zapanować nad pracownikami. Dlatego w e-booku poruszyłam kilka istotnych tematów właśnie z zakresu zarządzania personelem i specyfiki pracy w urzędzie. Trzecia część odbiega nieco od tej mojej urzędowej codzienności, Fot. Wiktor ChrzanowskI ale jest dla mnie równie ważna. Chciałam w niej zachęcić urzędników (zwłaszcza młodych) do większego motywowania siebie przy podejmowaniu nowych zadań, które się pojawiają. Zachęcam, aby nie odbierali ich jako kolejnych barier, sytuacji nie do opanowania czy bez wyjścia. Bo te wszystkie problemy tak naprawdę istnieją tylko w naszych głowach i to my sami je sobie stwarzamy. A przecież do każdej nowej sytuacji można się odpowiednio przygotować, podejść ze spokojem, widzieć ją nie jako problem, ale nową rzeczywistość, w której się znaleźliśmy i po prostu iść do przodu. Pani Honorato, jest Pani autorką okładki wspomnianej e-książki. Równocześnie w Małej Galerii Przedstawmy się ma miejsce pierwsza indywidualna wystawa Pani malarstwa. Dwie premiery, ale jakże różne. Wystawa to pokaz wielu prac, ale prezentowanych w krótkim czasie. Z kolei okładka książki to tylko jedno dzieło, ale zostanie z nią na zawsze. Co jest milsze Pani sercu? H. Chajec: Obie te sytuacje są dla mnie bardzo ważne i w równym stopniu z nich się cieszę. Szczerze mówiąc sama się dziwię, że odważyłam się pokazać na wystawie swoje prace, które gdzieś tam na strychu leżały Ale to głównie dzięki Madzi (Magdalenie Marszałek przyp. E.M), która mnie zmotywowała. Kiedy zaproponowała mi zrobienie okładki do jej e-booka to nie musiałam się długo zastanawiać, choć nie wiedziałam, czy podołam temu zadaniu, gdyż pierwszy raz miałam coś takiego wykonać. Zrobiłam kilka wstępnych projektów, za które Madzia mnie pochwaliła od strony malarskiej, ale obie czułyśmy, że ciągle czegoś brakuje. Dopiero po jakimś czasie dostałam niejako natchnienia, poszłam do pracowni, namalowałam obraz, przesłałam Madzi i to było to. Wystawa to też jest coś nowego i miłego dla mnie. Już jakiś czas temu zachęcali mnie do niej fotograf pan Jerzy Bergander z żoną oraz Miłosz Karwat. Oni pierwsi zobaczyli wszystkie moje obrazy u mnie w domu. Jednak dopiero teraz odważyłam się to zrobić. Byłam zaskoczona, że tak dużo osób przyszło na wernisaż i że im się podoba moje malarstwo. M. Marszałek: Patrząc z boku na wernisażu pomyślałam, że wystawa jest bardzo dobrą okazją do tego, aby Honorata zasięgnęła opinii innych osób, które znają się na malarstwie. H. Chajec: Gratulowała mi pani Ewa Fleszar, pan Marek Surmacz i pan Kazimierz Karwat. To mnie bardzo cieszy i zachęca do dalszej pracy. Podczas jednego z wrześniowych koncertów odbywających się w ramach festiwalu Sacrum Profanum krakowska artystka Cecylia Malik symultanicznie malowała obraz. Razem z członkami zespołu muzycznego dali przykład międzygatunkowej wymiany energii. Panią też muzyka inspiruje, ale czy między obiema Paniami zaistniała wzajemna inspiracja? H. Chajec: Nie wiem, czy mogę to nazwać inspiracją, ale Madzia naprawdę ma na mnie dobry wpływ. Podsyła mi motywujące książki, zachęca, żeby się nie bać, być otwartym, nie myśleć negatywnie i być pozytywnie nastawionym do otaczającej nas rzeczywistości. Z tekstem jej e-booka zapoznałam się tylko pobieżnie, bo szczerze mówiąc nie interesuję się zanadto biurowymi sprawami. M. Marszałek: (śmiech) Bo malarstwo i praca urzędnika to są dwie różne planety. Gdy przyszedł moment pomyślenia o okładce, to jedyną osobą, która mi przyszła na myśl i którą chciałam poprosić o współpracę była właśnie Honorata. Od razu uwierzyłam, że jest w stanie zrobić to w niepowtarzalny, a zarazem taki, jakbym chciała sposób. Drugą sprawą jest to, że mnie bardzo cieszy, gdy widzę, jak Honorata też zaczyna w siebie wierzyć. Dla mnie to jest właśnie ta pozytywna energia. Naprawdę. Kiedy widzę, że mogę komuś pomóc, a ten ktoś uwierzywszy w siebie nie tylko chce działać, ale faktycznie to czyni. Sama jestem optymistką i mam nadzieję, że książka też jest optymistyczna. Na tuchowskim wernisażu dyrektor biblioteki i jednocześnie pomysłodawczyni utworzonej tamże galerii, pani Bożena Wrona niezwykle wysoko oceniła Pani talent. I faktycznie, na wystawie obejrzymy martwe natury, malarstwo sakralne i krajobrazowe, dyptyk na desce, portrety ocierające się o fotorealizm, obraz nokturnowy,

5 listopad 2013 nr 11 (14) rozmowa 5 abstrakcję i ślady surrealizmu. Między tymi obrazami zobaczymy bardzo udaną kopię Dziewczyny czeszącej włosy Pierre Auguste Renoira ( ). Jaki cel przyświeca artystom wykonującym kopie znanych dzieł wybitnych malarzy? H. Chajec: Kopię obrazu Renoira robiłam na zamówienie, ale myślę, że artyści chcą się poczuć jak ten mistrz, który wykonywał oryginalne dzieło. Chcą niejako wejść w jego skórę i spróbować namalować to, co on. Poprzez porównanie z mistrzem można też samemu siebie ocenić. Wykonywanie kopii jest trudną i czasochłonną pracą. Choć warsztatowo nie sprawia mi to większych trudności, to męczy mnie konieczność dokładnego odwzorowywania cudzego dzieła. Wolę ekspresyjne obrazy, malowane po swojemu i bez ograniczeń. Chyba dlatego moje prace są tak zróżnicowane tematycznie. O ile kopiowanie obrazów od wieków nikogo nie dziwi, choć może przysporzyć kłopotów znawcom i nabywcom sztuki, jak choćby w przypadku nierozstrzygniętego sporu o autentyczność dzieł osławionej przed laty Galerii Porczyńskich, o tyle wśród pisarzy kopiowanie jednoznacznie uznawane jest za plagiat. Znacznie większą swobodą, na zasadzie licentia poetica dysponują autorzy powieści czy innych form literackich. Autorom poradników trudno jest uniknąć powielania czyichś myśli i sformułowań. M. Marszałek: W mojej naturze leży chodzenie własnymi ścieżkami i jeżeli coś robię na co dzień to też nie sięgam w pierwszej kolejności do tego, co już ktoś wymyślił lub zrobił, ale raczej szukam swoich rozwiązań. I tak też częściowo udało mi się w tym poradniku. Ponieważ większość opisanych tam rozwiązań sama wymyśliłam i sama wdrożyłam, więc mogłam też samodzielnie je opisać. Oczywiście wiadomo, że we wszystkich urzędach struktury są prawie jednakowe i nie da się stworzyć całkiem nowych teorii, jednak można opisać jak się to widzi z pozycji swojej jednostki i własnej perspektywy. Pierwsza część książki to w znacznym stopniu moje autorskie przemyślenia i rozwiązania. Opis tego, co z całym zespołem, który ciężko pracował udało się w tuchowskim urzędzie wprowadzić. W pozostałych dwóch częściach bardzo często nawiązuję do innych książek, ale za każdym razem zaznaczam skąd i dlaczego akurat to wykorzystałam, dlaczego według mnie warto z tamtych rozwiązań skorzystać. Jednak ograniczam się tylko do opisu moich wrażeń, a jeśli ktoś ma ochotę poszerzyć swoją wiedzę w tym zakresie to od razu może sięgnąć po polecany przeze mnie tytuł. Zatem czytelnik nie musi się obawiać istnienia w Pani e-booku tak zwanych kopiuj-wklejek? M. Marszałek: Absolutnie nie! Nie wklejam cudzych tekstów, ale zawsze podaję źródło, do którego można sięgnąć. Chilijski abstrakcjonista i surrealista Roberto Matta ( ), którego wystawę do niedawna mogliśmy oglądać w Muzeum Narodowym w Krakowie wprawiał w zachwyt innych malarzy o światowej renomie. Uznano nawet, że przy jego pracach malarstwo Salvadora Dali ( ) wygląda jak kicz. Pani też najbardziej lubi trudny styl malarstwa nieprzedstawiającego, jakim jest abstrakcja. I podobnie jak u Matty w naturalny sposób grawituje on w stronę surrealizmu H. Chajec: Bardzo lubię malować takie obrazy, które są efektem moich różnych wyobrażeń. Nawet podczas snu miewam ciekawe, malarskie wizualizacje i wówczas przenoszę na płótno swoje emocje. Potrafi mnie też zainspirować nawet pojedyncze źdźbło trawy. Jednak do odtworzenia tych emocji muszę słuchać nastrajającej mnie twórczo muzyki. Na przykład muzyki filmowej Zbigniewa Preisnera. Obrazy abstrakcyjne lubię też z tego powodu, że ponieważ nie przedstawiają niczego konkretnego to pobudzają i wyostrzają wyobraźnię odbiorcy. Moje malarstwo abstrakcyjne narodziło się osiem lat temu we Włoszech, gdzie pracowałam, a po pracy trochę się nudziłam. Pewnego razu znalazłam zwykły, płaski, budulcowy kamień, jakich tam wiele. Za parę groszy kupiłam farby i namalowałam na nim moją pierwszą abstrakcję, która spodobała się i została zakupiona przez jednego Włocha. To mnie zmotywowało do podobnego malarstwa. Po powrocie do Polski dużo malowałam w domu w Lubaszowej, a gdy założyłam kwiaciarnię w Tarnowie- -Mościcach, to stała się ona również galerią moich obrazów. Malowałam też wtedy portrety na zlecenie (np. ze zdjęć). Tak nabierałam wprawy. Teraz myślę, że mi to całkiem nieźle idzie i dlatego pozwalam sobie na te moje twórcze abstrakcje. Zauważyłam, że każda z nich opowiada inną, ale swoją historię, która jest też historią moich przeżyć, doznań i doświadczeń życiowych. Bywa też, że gdy rozmawiam z kimś przez telefon lub czytam maila od tej osoby, to miewam takie dziwne odczucia, na podstawie których, mogę od razu namalować obraz bez konieczności spotykania się twarzą w twarz z tą osobą. Czy autorka całkowicie nieabstrakcyjnej pozycji, jaką jest poradnik myśli o wyjściu poza ramy debiutanckiej książki? M. Marszałek: Jakiś czas temu odważyłam się pisać artykuły poradnikowe i dzięki nim powstała ta e-książka. To mnie tak wciągnęło, że teraz nie ma tygodnia, abym czegoś nowego nie napisała. Artykuły opatrzone licencją pojawiają się na portalu internetowym i stamtąd idą w świat. Kto chce może je czytać i z nich korzystać. W większości są one o zbliżonej tematyce, czyli o motywacji i zarządzaniu własnym czasem, o osiąganiu celów i urzędniczych sprawach. Być może kiedyś znowu uzbiera się tyle tych artykułów, że powstanie drugi poradnik A jak możemy optymistycznie i w motywujący sposób podsumować naszą rozmowę? M. Marszałek: Słuchając jak Honorata opowiada o swoim malarstwie trudno nie zgodzić się z tym, że jeżeli w życiu robi się to, czego chce się najbardziej i to, co się nam podoba, to dużo łatwiej idzie się przez życie. Czas się nie dłuży, nie czuje się zmęczenia, energii jest dużo więcej. Bo chyba w życiu o to chodzi, żeby znaleźć swój cel i robić wszystko, aby go zrealizować. Magdalena Marszałek absolwentka Małopolskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Tarnowie i Akademii Ekonomicznej w Krakowie. W wieku 24 lat została Zastępcą Dyrektora ds. Ekonomiczno-Eksploatacyjnych w Zespole Opieki Zdrowotnej w Tuchowie, a w wieku 27 lat objęła stanowisko Skarbnika Gminy Tuchów, którym jest do dziś. W 2012 roku zdobyła certyfikat ETICA e-government Information Technologies Programme z zakresu nowoczesnych technologii ICT w ramach elektronicznej administracji. Inicjatorka wprowadzenia w Tuchowie budżetu obywatelskiego. Współtworzy internetowy serwis Pisze teksty do pozycjonowania stron internetowych oraz artykuły do serwisu Honorata Chajec - urodziła się w 1983 roku w Tuchowie. W 2005 r. ukończyła Państwowe Liceum Sztuk Plastycznych w Tarnowie uzyskując dyplom zawodowy o tytule Plastyk specjalność formy użytkowe, specjalizacja tkanina artystyczna. Od wielu lat zajmuje się malarstwem. Pracuje jako florysta designer. Jej obrazy z sukcesami brały udział w aukcjach Młodej Sztuki organizowanych przez Sopocki Dom Aukcyjny, oraz na aukcji w Krakowie.Jej prace znajdują się w wielu prywatnych kolekcjach w kraju i za granicą. https://www.facebook.com/honorata.chajec https://plus.google.com/ photos/ / albums/ ?au https://plus.google.com/ photos/ / albums/ ?authkey=cjttkrgto9sjpw "Piękno rzeczy śmiertelnych mija, lecz nie piękno sztuki" ewabućko 12 listopada o godzinie 16:30 odbył się w bibliotece wernisaż wystawy malarstwa Honoraty Chajec mieszkanki Lubaszowej, absolwentki tarnowskiego Liceum Plastycznego na kierunku: formy użytkowe i tkanina artystyczna. Malarstwo to dla mnie pasja, wielka przygoda, która trwa i wciąż mnie fascynuje. Inspiruje mnie otoczenie: przyroda, ludzie, podróże, muzyka. Wykonuję też obrazy abstrakcyjne, które są odzwierciedleniem emocji danej chwili podkreśla artystka. Od wielu lat zajmuje się malarstwem, wykonując obrazy na zamówienie, takie jak: portrety ze zdjęć, kopie obrazów dawnych mistrzów; głównie w technice olejnej i akrylowej. Jej prace znajdują się w wielu kolekcjach prywatnych w kraju i za granicą. Brała udział w XXVIII Aukcji Młodej Sztuki w Krakowie w Sopockim Domu Aukcyjnym. Na wernisaż przybyło wielu gości, dla których sztuka jest innym spojrzeniem na otaczającą nas rzeczywistość oraz sposobem wyrażania siebie i swoich emocji. Prace autorki zachwyciły każdego, nikt nie przeszedł obok nich obojętnie. Na twarzach zwiedzających można było dostrzec zamyślenie, uśmiech, a przede wszystkich podziw dla kunsztu artystki. Kolejny raz okazało się, że nasza Mała Galeria Przedstawmy się jest doskonałym miejscem zaprezentowania prac i poznania ludzi bogatych duchowo, a mieszkających w naszych regionie. Dziękujemy pani Ewie Szczepańskiej za fotorelację z wernisażu oraz przekazanie zdjęć bibliotece. Zapraszamy wszystkich do zwiedzania tej niezwykłej wystawy do końca roku. Prace Honoraty wzbudzają wiele emocji w naszych czytelnikach, którzy na co dzień przychodzą do biblioteki. Twierdzą oni, że mogą nacieszyć oko i ukoić duszę pięknem obrazów. Atrakcyjność prac potwierdza fakt, iż kilka z nich zostało sprzedanych już po wernisażu. Gratulujemy artystce kreatywności i wielkiego talentu oraz życzymy wielu sukcesów. Sprostowanie W związku z listem Pani Wiesławy Totoś przesłanym do Redakcji Kuriera Tuchowskiego. Redakcja zamieściła opowiadanie pt. Jak mała Basia dzieci z czworaków uratowała w Kurierze Tuchowskim nr 10 (13) jako pokłosie Konkursu Literackiego Liberum Arbitrium wyróżnione I nagrodą. Autorem PS jest autor opowiadania. Redakcja nie może odnieść się do zdarzeń opisanych w treści opowiadania. Tekst jest tekstem autorskim. Redakcja Kuriera Tuchowskiego przeprasza Pana Totosia oraz osoby, które poczuły się urażone wymienianiem ich nazwiska w treści opowiadania.

6 6 wielkie tuchowskie postaci listopad 2013 nr 11 (14) Profesor Jan Sajdak Wielki Zdjęcie z dokumentacji Zespołu Szkół w Burzynie. o.kazimierz PLEBANEK cssr Zespół Szkół w Burzynie obierając profesora Jana Sajdaka za swego Patrona przyczynił się do ponownego jego odkrycia. Profesor był znany, jako pochodzący z Burzyna, Rektor Uniwersytetu Poznańskiego, organizator w Tuchowie i okolicy tajnego nauczania, założyciel tuchowskiego Gimnazjum i Liceum. Mniej interesowano się jego karierą naukową, działalnością społeczno- -oświatową czy polityczną. Chciałbym wyłowić i podkreślić bardziej charakterystyczne momenty z życia profesora, które ukażą jego bogatą osobowość w kontekście czasów, w których żył, mimo, że historia już nie jest dziś nauczycielką życia. Pragnących dokładnie poznać jego biografię odsyłam na strony internetowe szkoły w Burzynie. Zahartowany w galicyjskiej biedzie Ponad 100 lat Galicja dla Austrii była jak afrykańska kolonia. Dostarczała taniego zboża i mięsa oraz była rynkiem zbytu dla fabrycznych wyrobów. Żadnych inwestycji nie prowadzono, jedynie dla celów wojskowych wybudowano drogę cesarską aż do granicy z Rosją i cukrownie w Przeworsku. Wieś była przeludniona i biedna. Profesor Sajdak był dzieckiem Galicji. Urodził się 26 lutego 1882 roku w Burzynie, jako syn Franciszka i Ludwiki Nowak. Rodzice mieli jak w Galicji przystało 0,5 ha ziemi i jedna izbę dymną. Ojciec był analfabetą, pracował na pańskim, we dworze burzyńskim, matka zmarła drugiego dnia po porodzie. Wychowaniem Janka zajęła się ciotka. Miał jeszcze brata Franciszka, który pracował na kolei i siostrę Julię wyszła za Stanisława Wątrobę, małorolnego chłopa w Burzynie. Już w dzieciństwie z powodu ubóstwa Jan nauczył się żyć bardzo oszczędnie, być uczynnym, gościnnym i pracowitym. Takim będzie przez całe życie. Z Burzyna w świat Za datę wyruszenia Janka w świat przyjmuje się rok Po ukończeniu szkoły ludowej w Burzynie, a potem w Tuchowie, zostaje uczniem tarnowskiego gimnazjum. Przyjęcie załatwił mu jeden z tuchowskich nauczycieli, który dostrzegł w nim nieprzeciętne zdolności. Mieszkał na stancji, raz w tygodniu ciotka przynosiła mu bochen chleba i trochę omasty. W starszych klasach utrzymywał się z korepetycji. Był uczniem zdolnym i ambitnym. W 1904 roku zdał maturę i zapisał się na Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, na filologię klasyczną. Skąd u chłopca ze wsi wybór takiego kierunku? Może zamiłowanie do łaciny nabrał będąc ministrantem w klasztorze? Musiał mieć w tym kierunku wyjątkowe uzdolnienia, skoro po pierwszym roku został asystentem profesora Sternbacha. Studiował filologię klasyczną i archeologię, a także historie filozofii greckiej i historię literatury polskiej. Po ukończeniu studiów otrzymał stypendium na poszukiwanie materiałów do pracy habilitacyjnej (5 tysięcy koron w złocie, ale prosił o banknoty, bo łatwiej dźwigać ). W latach pracował w bibliotekach w Wenecji, Rzymie, Monte Casino, Neapolu, Mediolanie, Florencji, Wiedniu, Bazylei, Paryżu, British Muzeum, Oxfordzie i Monachium. W Monachium uczęszczał też na wykłady i seminaria na tamtejszym uniwersytecie. Biegle władał językiem niemieckim, francuskim, włoskim, łaciną, greką, słabiej angielskim, czeskim i rosyjskim. Jako profesor będzie brał udział w międzynarodowych konferencjach, sympozjach Prawdziwe jest więc powiedzenie z Burzyna w świat Od asystenta do Rektora Uniwersytetu Droga naukowa profesora: asystent profesora Sternbacha kurs praktyczny dla nauczycieli szkół średnich doktor filozofii, egzamin nauczycielski z filologii klasycznej przedmiot główny i języka polskiego przedmiot poboczny podróże po bibliotekach europejskich w celach naukowych 1912 habilitacja z filologii klasycznej na Uniwersytecie Jagiellońskim - jako docent prywatny ma wykłady na UJ i jest nauczycielem w Gimnazjum św. Jacka w Krakowie Uniwersytet Lwowski profesor. Wykłada tez na KUL-u Uniwersytet Poznański profesor, dziekan, rektor i prorektor przymusowy emeryt, bezpłatny docent na Uniwersytecie Poznańskim. Zakłada Collegium Marianum zespół szkół prywatnych tajne nauczanie w Tuchowie i okolicy 1945 powrót do Poznania profesor. Przymusowy emeryt Wcześniejsza emerytura profesora Sajdaka miała podłoże polityczne. W czasie przewrotu Piłsudskiego w 1926 r. Wielkopolska w większości stanęła po stronie rządu. Senat Uniwersytetu Poznańskiego wzywał nawet słuchaczy do wstępowania do Legi Akademickiej, trzonu tworzącej się Armii Ochotniczej organizowanej przez Hallera i Dowbór-Muśnickiego. Na szczęście nie doszło do walk bratobójczych. Sanacja przygotowując wybory w nocy z 9/10 września 1930 roku aresztowała przywódców opozycji m.in. Wincentego Witosa, trzykrotnego premiera i jednego z nielicznych wtedy Kawalerów Orderu Orła Białego, osadzając ich w ciężkim więzieniu w Brześciu n/bugiem. Przeciw temu zaprotestowali profesorzy uniwersytetów, tzw. protest brzeski. Inicjatorem protestu był Uniwersytet Jagielloński. Poparły go uniwersytety w Lublinie, Łodzi, Poznaniu i w Warszawie. W Poznaniu protest organizował profesor Sajdak. W 1933 roku Sejm uchwalił nową ustawę o szkołach akademickich, ograniczył działalność polityczną uniwersytetów, a ministrowi Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego dał duże kompetencje, które mogły być źle użyte. Minister Janusz Jędrzejewicz wykorzystał je do rozprawy z profesorami protestu brzeskiego. Pod pozorem oszczędności budżetowych zniósł wiele katedr (na UJ aż 8) w Poznaniu zniósł katedrę Filologii klasycznej, a profesora Sajdaka przeniósł na wcześniejszą emeryturę. Ale profesor postarał się o wznowienie, jako docentowi prywatnemu prawa wykładania na UJ, przeniósł je na Uniwersytet Poznański, zatwierdzenie ministra nie było potrzebne, prowadzil bezpłatną pracę dydaktyczną do 1939 roku. Działacz oświatowy Szkolnictwo było pasją profesora. Jako profesor Uniwersytetu Poznańskiego jesienią 1919 roku zorganizował Państwową Komisję Egzaminacyjną dla kandydatów na nauczycieli w szkołach średnich i był jej prezesem. W Wielkopolsce i na Pomorzu pruski Kulturkampf niszczył polską szkołę i kulturę. Trzeba było je organizować od nowa. Zadaniem Komisji było dać polskiej szkole dobrych nauczycieli, władających poprawnie językiem polskim. Komisja na to zwracała szczególną uwagę. Na dyplomie Nauczyciela Szkół Średnich wystawionym przez Komisję o. Solarzowi, redemptoryście, oprócz ocen z poszczególnych przedmiotów jest uwaga: Komisja stwierdza, iż kandydat włada językiem polskim bez zarzutu, może nauczać w szkołach średnich ogólnokształcących i seminariach nauczycielskich z językiem wykładowym polskim. Czyli profesor Sajdak polonizował wielkopolskie i pomorskie szkolnictwo. W 1933 roku, jako przymusowy emeryt, by nie upaść na duchu zaangażował się w szkolnictwo prywatne. W ciągu 6 lat ( ) założył w Poznaniu prywatna szkołę powszechną, gimnazjum i liceum męskie, gimnazjum i liceum żeńskie. Każda szkoła miała swój zarząd, ale profesor czuwał nad wszystkimi i w nich uczył. Ten zespół szkól nazwał Collegium Marianum. Wybudował dla nich dwa nowoczesne gmachy szkolne i doprowadził do tego, że jego szkoły liczące w 1938 roku ponad 1000 uczniów, miały prawa państwowe. 7 listopada 1939 roku w nocy przez Niemców wraz z rodziną wyrzucony z własnego domu, osiedlił się w Burzynie i z ramienia ZNP w Tarnowie organizował w Tuchowie i okolicy tajne nauczanie. Z nauki korzystało uczniów, 122 złożyło, konspiracyjna maturę. W 1945 roku z kompletów tajnego nauczania założył w Tuchowie Gimnazjum i Liceum był jego pierwszym dyrektorem. Pomagał w założeniu gimnazjum w Ciężkowicach i Jodłowej. Po powrocie do Poznania w 1945 roku, ponieważ nie było warunków dla szkół prywatnych, profesor swoje dwa budynki przekazał szkolnictwu. Jeden zajął uniwersytet na wykłady i seminaria Wydziału Humanistycznego, drugi Kuratorium, lokując w nim trzy szkoły: szkołę podstawową, liceum dla wychowawczyń przedszkoli i komplety dokształcające dorosłych. Dodam jeszcze, że w latach dwudziestych profesor swoimi wpływami pomagał redemptorystom w Toruniu organizować juvenat, za co został Oblatem Zgromadzenia. Czasy PRL-u spowiedź generalna 20 marca 1945 roku profesor wraca do Poznania i oddaje się do dyspozycji uniwersytetowi. Sytuacja była podobna do tej z 1919 roku. Niemcy wszystko zniszczyli, trzeba było organizować od nowa. Profesor rozpoczyna wykłady, jako docent prywatny, potem, jako zastępca profesora. Minister Oświaty 30 października 1945 roku przywrócił zniesioną w 1933 roku III Katedrę filologii klasycznej. Rada Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Poznańskiego jednogłośnie złożyła wniosek o mianowanie Jana Sajdaka profesorem zwyczajnym. Taką nominację otrzymał 1 maja 1946 roku. Z młodzieńczym zapałem zabrał się do pracy, organizował bibliotekę seminaryjną, z asystentem jeździł po kraju w poszukiwaniu książek dotyczących filologii klasycznej, organizował ich transport do Poznania. Pełnił na uczelni rożne funkcje, był dziekanem. Jednak czynniki partyjne nie ufały mu. Od 1 stycznia 1948 roku jest tylko profesorem kontraktowym. W 1951 roku (czasy stalinizmu) odbył spowiedź generalną, czyli musiał wypełnić specjalną ankietę, odpowiedzieć na 34 pytania zasadnicze i 38 pytań posiłkowych. Totalne prześwietlenie. Pozostawiono go na uczelni, ale był obserwowany. 3 stycznia 1955 roku dziekan Wydziału Humanistycznego tak opiniował o profesorze: Profesor Sajdak należy do starej kadry naukowej. Jest niewątpliwie wybitnym znawcą swojego przedmiotu. ( )Jest bardzo uczynny i chętny do pracy uniwersyteckiej. ( ) W wykładach swoich stara się stanąć na gruncie marksistowskim. Praktycznie jednak mało z tego wychodzi. Głęboko tkwi w ideologii burżuazyjnej. Trudno mu się przełamać. ( ) Jako wybitnemu profesorowi powinno się zostawić wykłady o charakterze materiałowym. W 1960 roku przeszedł na emeryturę, zmarł w 1967 roku. Orientacja polityczna Profesor Sajdak jak na mającego wiejski rodowód przystało był ludowcem. Wielką sympatią darzył W. Witosa. Jako naukowiec nie angażował się aktywnie w politykę, chociaż całkiem się od niej nie dystansował. W latach dwudziestych ub. wieku był jednym ze współorganizatorów Towarzystwa Inteligencji Ludowej w woj. poznańskim. W latach należał do SL. Po przejściu części SL do sanacji, wystąpił. Nie poparł zamachu Piłsudskiego. W latach należał do PSL był Przewodniczącym Zarządu Grodzkiego. Z ramienia senatu Uniwersytetu Poznańskiego był opiekunem działającego od 1946 roku akademickiego Koła Młodzieży Wiejskiej Wici. Po rozprawieniu się komunistów z PSL i po opuszczeniu kraju przez Mikołajczyka, profesor nie należał do żadnej partii. Od 1951 roku należał do Krajowej Komisji Intelektualistów i Działaczy Katolickich przy Polskim Komitecie Obrońców Pokoju. Światopogląd Profesor Sajdak był człowiekiem wierzącym i praktykującym. W dzieciństwie był ministrantem w tuchowskim sanktuarium. Po doktoracie i habilitacji był, jako profesor zatrudniany w katolickich szkołach św. Anny i św. Jacka w Krakowie. Wykładał też na KUL-u. Jego wiara była mocno osadzona na nauce Kościoła. Był redaktorem polskiego wydania Pism Ojców Kościoła (POK) oraz tłumaczem niektórych. W życiu profesora uderza harmonia doktryny i czynu. Był aktywnym członkiem Akcji Katolickiej, chętnie wygłaszał referaty z różnych okazji. Pozostawał pod urokiem papieża Piusa XI. Razem z synem był przyjęty przez papieża, któremu wręczył kilka tomów polskiego wydania Pism Ojców Kościoła. W swoich szkołach Collegium Marianum wychowywał młodzież w duchu religijnym i patriotycznym. Profesor Jan Sajdak to człowiek Wielki!

7 listopad 2013 nr 11 (14) oświata 7 Uczniowie Zespołu Szkół im. prof. Jana Sajdaka w Burzynie uczestniczyli w programie EDUSCIENCE współfinansowanym z Europejskiego Funduszu Społecznego Piknik Naukowy Eduscience w Tarnowie 8 października 2013 r. w Zespole Szkół Technicznych w Tarnowie- -Mościcach odbył się Piknik Naukowy Eduscience zorganizowany przez ZST oraz Instytut Geofizyki Polskiej Akademii Nauk z siedzibą w Warszawie w ramach projektu pn. Podnoszenie kompetencji uczniowskich w dziedzinie nauk matematyczno-przyrodniczych i technicznych z wykorzystaniem innowacyjnych metod i technologii EDUSCIENCE współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego. W imprezie, która jest częścią projektu wzięli udział uczniowie klasy 5 Szkoły Podstawowej im. prof. Jana Sajdaka w Burzynie pod opieką p. dyr. A. M. Karcińskiej oraz p. U. Dudek szkolnego administratora projektu. Uroczystego otwarcia pikniku edukacyjnego dokonała Dyrektor Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Tarnowa. Imprezę uświetnili także swą obecnością Pan Andrzej Witkowski Starszy Wizytator Małopolskiego Kuratorium Oświaty Delegatura w Tarnowie oraz Pani Aleksandra Mikulska ogólnopolski koordynator pikników naukowych Eduscience. Piknik zainaugurował otwarty dla wszystkich pokaz naukowy przygotowany przez fizyków i chemików, którzy wykonali dla uczniów kilka atrakcyjnych doświadczeń. Następnie dzieci wzięły udział w warsztatach prowadzonych przez pracowników PAN objaśniających ciekawe zjawiska świata przyrody i nauki.kryjące się pod zagadkowymi tytułami: Ścinanie białka, Magnetyczne szaleństwo, Kolorowa chemia czy Matematyczne rozmaitości zajęcia wzbudziły duże zainteresowanie wśród naszych młodych odkrywców. Bardzo podobały się przywiezione przez naukowców wynalazki. Dużym powodzeniem cieszył się nerwusometr, będący prostym obwodem elektrycznym, ale tak skonstruowanym, że jego przejście wymagało koncentracji i opanowania. Nie udało się zbudować mostu konstrukcji Leonardo da Vinci, ale wszystko jeszcze przed naszymi uczniami, którzy byli najmłodszymi uczestnikami imprezy. Niepowtarzalnym i niecodziennym doświadczeniem była dla dzieci wizyta w przenośnym planetarium i kosmiczna podróż po wszechświecie. To tu uczniowie mogli z bliska poobserwować gwiazdy oraz Układ Słoneczny. Była to również okazja do lepszego zrozumienia ruchów Ziemi wokół Słońca, własnej osi oraz występowania na Ziemi pór roku. Ostatnim etapem naukowej przygody było losowanie nagród wśród uczestników pikniku, co było miłą niespodzianką, zwłaszcza dla dwóch naszych uczniów o imieniu Kacper, którym udało się otrzymać układanki logiczne. Wszystkim naszym uczniom bardzo podobało się spotkanie z nauką. Jednym bardziej fizyka, innym chemia. Zgodnie stwierdzili, że astronomia jest fascynująca. Dyrekcji Zespołu Szkół Technicznych w Tarnowie oraz p. Łukaszowi Cudkowi (koordynatorowi pikniku) dziękujemy za miłe przyjęcie nas w swojej szkole. Na niezwykłym spotkaniu z pracownikami PAN W dniach r. odbyliśmy wycieczkę do Ojcowa i Krakowa. Wyruszyliśmy w doskonałych humorach r. z parkingu przy szkole. Opieką otoczyła nas przemiła pani pilot - Magdalena Górska z biura podróży Atlas Travel. W Krakowie spotkaliśmy się z grupą z Czarnej Góry i razem rozpoczęliśmy wycieczkę. Kierując się do Muzeum Geologicznego Instytutu Nauk Geologicznych PAN w Krakowie nie mogliśmy ominąć Rynku i powitać pomnik Adama Mickiewicza. Zajęcia w Muzeum prowadził dla nas pracownik ING PAN p. Piotr Olejniczak, który w bardzo ciekawy sposób opowiedział o budowie naszej planety Ziemi, pokazał jak wykonując proste doświadczenie rozpoznać rodzaje skał. Po smacznym obiedzie w stołówce studenckiej rozpoczęliśmy, tym razem inne niż zazwyczaj, zwiedzanie Krakowa. Mieliśmy zobaczyć z czego jest zbudowany spacerując szlakiem kamiennych zabytków miasta. W czasie gry terenowej uczniowie szukali obiektów architektury Krakowa wykonanych z materiałów skalnych, które poznali w Muzeum i których okazy p. Piotr zabrał ze sobą, aby ułatwić poszukiwania. W kamieniołomach obserwowaliśmy struktury geologiczne oraz weszliśmy do jaskini, gdzie mierzyliśmy temperaturę i wilgotność. Dom Wczasowy PTTK Zosia, malowniczo położony w Ojcowie, przyjął nas gościnnie na noc, której jednak ze względu na nadmiar wrażeń nie przespaliśmy. Mimo to drugiego dnia po śniadaniu wyruszyliśmy w dobrych nastrojach do Ojcowskiego Parku Narodowego. Rozpoczęliśmy od Jaskini Nietoperzowej. Tam spotkaliśmy jej mieszkańców, podziwialiśmy nacieki skalne, w całkowitej ciemności i ciszy słuchaliśmy głosu jaskini. Do Obserwatorium Sejsmologicznego Instytutu Geofizyki PAN, korzystając ze wspaniałej jesiennej pogody, przeszliśmy szlakiem podziwiając charakterystyczną rzeźbę krasową. Zajęcia w Obserwatorium były niezwykłe. Dowiedzieliśmy się tam czym jest fala sejsmiczna, poznaliśmy ogniska trzęsień ziemi i miejsca, gdzie w Polsce mogą one wystąpić. Mogliśmy również poznać rozwój metod sejsmicznych oraz zapoznać się z działaniem aparatury sejsmicznej używanej dawniej i współcześnie. Wyjątkowym wydarzeniem było wejście do jaskini sejsmologów, zamkniętej dla zwiedzających ze względu na aparaturę tam zainstalowaną. Spotkaliśmy się z pracownikami PAN, którzy podzielili się z nami wynikami swojej pracy badawczej, m. in. na Spitsbergenie. Bardzo chętnie zostalibyśmy w Obserwatorium dłużej, mieliśmy jeszcze wiele pytań, ale czekała na nas kolejna atrakcja - Muzeum Przyrodnicze im. prof. Szafera w Ojcowie. Zajęcia w Muzeum wzbudziły wielkie zainteresowanie, jest ono bowiem multimedialne, a jego zwiedzaniu towarzyszył głos Krystyny Czubówny. Najbardziej podobała nam się makieta Ojcowskiego Parku Narodowego oraz diorama prezentująca przyrodę ożywioną Doliny Prądnika. Trójwymiarowe fotografie roślin i owadów moglibyśmy oglądać jeszcze dłużej, ale czekała już na nas prezentacja o parkach narodowych. Piękna pogoda zachęcała do dalszego spaceru po Ojcowskim Parku, ale nasza wycieczka musiała się powoli kończyć. Pożegnaliśmy naszych nowych przyjaciół z Czarnej Góry i wyruszyliśmy w drogę powrotną. Wycieczka była bardzo udana, bogata w doświadczenia i wrażenia. Wspominamy ją do dziś i na pewno długo będziemy pamiętać. Niecodziennym jest to, co mieliśmy okazję przeżyć - spotkanie z nauką i ludźmi, którzy przybliżyli nam swoją niezwykle interesującą pracę. Dziękujemy wszystkim, dzięki którym mogliśmy wziąć udział w tej niezwykłej wyprawie. opiekun grupy, szkolny administrator projektu Eduscience Urszula Dudek

8 8 miasto i gmina listopad 2013 nr 11 (14) Pendolino na tuchowskich torach krzysztofjasiński W środę 6 listopada na tuchowskich torach mogliśmy zobaczyć najszybszy skład jakim dysponuje obecnie PKP Intercity. Pociąg przejechał wolniutko przez stacje Tuchów (bez zatrzymywania). Wolniutko, aby można było go dobrze zobaczyć. Przejeżdżający pociąg z Warszawy do Grybowa można było zobaczyć w stacji Tuchów rano i popołudniu w drodze powrotnej do Warszawy. Na sieci Polskich Linii Kolejowych trwa testowanie pociągu Pendolino. Pociąg pojechał do Grybowa, gdzie były sprawdzane możliwości pociągu na stromych podjazdach i zjazdach. Skład był badany m.in. pod kątem bezpieczeństwa przeciwpożarowego, pola widzenia szlaku oraz współpracy z systemami sterowania ruchem. Celem testów było sprawdzenie, jak pociąg sprawuje się podczas jazdy. W drugiej połowie listopada proces homologacji został przeniesiony na Centralną Magistralę Kolejową, najszybszą trasę kolejową w Polsce, łączącą Warszawę z Krakowem i Katowicami. Tam, na odcinku Góra Włodowska - Psary, skład jest poddawany próbom prędkościowym. Pociąg rozpędza się do prędkości powyżej 160 km/godz. aż do osiągnięcia 275 km/godz. W maju przyszłego roku PKP Intercity ma mieć już osiem składów z dwudziestu, które zamówiło. Producent, czyli koncern Alstom, chciałby do końca lutego 2014 r. przekazać do Urzędu Transportu Kolejowego Fot. Krzysztof Jasiński pełną dokumentację potrzebną do dopuszczenia pociągów do ruchu w Polsce. Przedstawiciele koncernu liczą, że dzięki temu w maju przyszłego roku pociąg miałby już wszystkie zezwolenia potrzebne, aby jeździć po polskich torach. W regularnym ruchu Pendolino ma zacząć jeździć od grudnia 2014 r., jednak przewoźnik nie wyklucza, że poszczególne składy będą podstawiane dla pasażerów wcześniej. PKP Intercity kupiło pociągi od Alstomu w maju 2011 r. Koszt 20 pociągów to ok. 400 mln euro. Kontrakt o wartości 665 mln euro obejmuje także budowę zaplecza technicznego w Warszawie oraz koszty utrzymania technicznego pociągów przez 17 lat. Pendolino będzie mogło pokonać trasę z Warszawy do Gdańska w ok. 2 godz. 40 min., trasę do Krakowa w 2 godz. 15 min, do Katowic w 2 godz. 10 min., do Wrocławia w 3 godz. 30 min. Z Gdyni do Krakowa pociągi te przejadą w 5 godz. 20 min, do Katowic w 5 godz. 15 min, a do Gliwic w ok. 6 godz. Niestety z Tuchowa nie pojedziemy pociągiem Pendolino. Będziemy mogli nim podróżować z Tarnowa. "Chorągiew Maryi miesięcznik wydawany w latach do nabycia w księgarniach Wksięgarniach ukazała się książka tuchowianina Kamila Wszołka pt. "Chorągiew Maryi miesięcznik wydawany w latach ". Książka została wydana nakładem Wydawnictwa Naukowego Śląsk w Katowicach. Publikacja szczegółowo opisuje popularny swego czasu w całej Polsce miesięcznik, jego historię, redaktorów naczelnych męczenników II wojny światowej, a także od strony medioznawczej zajmuje się analizą zawartości oraz analizą edytorską czasopisma. W książce można znaleźć także sporo faktów historycznych dotyczących Tuchowa żywo relacjonowanych na łamach periodyku takich jak np. opisy ostrzału artyleryjskiego podczas I wojny światowej. Książkę można nabyć w księgarniach oraz na stronie wydawnictwa. karta.id 645 pl/a/kamil%20wszo%b3ek?sesja= Z przedmowy do wydania - Prof. dr hab. Jerzego Jarowieckiego Powstające rozprawy, potwierdzając przygotowanie do samodzielnej pracy badawczej, w znacznym stopniu mają dowodzić nie tylko opanowania przez nich określonego zasobu specjalistycznej wiedzy, ale też umiejętności posługiwania się metodami naukowymi i wnikliwymi technikami badawczymi immanentnymi dla danej dyscypliny. Wyróżniające się prace, które stanowią oryginalne, nowe opracowanie problemu badawczego, wnoszące do obiegu naukowego ustalenia, znacznie przekraczające standardowe wymagania, powinny być kierowane do druku. Kamil Wszołek napisał obszerną monografię głośnego swego czasu religijnego czasopisma Chorągiew Maryi, miesięcznika wydawanego w latach w Tuchowie (diecezja tarnowska). Czasopismo to, poza wzmiankami o istnieniu w piśmiennictwie o działalności zgromadzenia redemptorystów oraz dwu informacjach bibliograficznych (Spis tytułów prasy polskiej A. Garlickiej i Bibliografia katolickich czasopism religijnych Z. Zielińskiego) doczekało się jedynie kilku wersowej notatki w Encyklopedii katolickiej (1973, t. 3, s. 231). Był to organ Sanktuarium Maryjnego Redemptorystów ( ) oraz Arcybractwa Matki Bożej Nieustającej Pomocy ( ). Kamil Wszołek ujawnił dużą sprawność w posługiwaniu się metodą i technikami badawczymi, znamiennymi dla badań stosowanych w historii i prasoznawstwie, umiejętnie przeprowadził analizę zawartości, ujawnił zdolność twórczego opanowania tematu, samodzielnego myślenia, umiejętnego wykorzystywania materiałów źródłowych i piśmiennictwa. W kilku rozdziałach przedstawił powstanie i warunki rozwoju czasopisma, jego dzieje, redaktorów i współpracowników, zwrócił uwagę na rozpowszechnianie i czytelników pisma, a przede wszystkim zajął się analizą zawartości tematycznej periodyku według opracowanego przez siebie klucza kategoryzującego, wzbogacając ją analizą edytorską. Publikowana praca jest jej pierwszą częścią. Drugą część stanowi Bibliografia zawartości miesięcznika Chorągiew Maryi ( ). Jej obszerność zdecydowała o odłożeniu jej druku do oddzielnego wydawnictwa. Słowo o. Bogusława Augustowskiego CSsR proboszcza parafii NNMP w Tuchowie Przeżywany w Kościele powszechnym Rok Wiary zbiega się z jubileuszem 25 lat od wznowienia wydawania Chorągwi Maryi. Ponadto rok 2013 jest szczególny, bowiem mija kilka ważnych okrągłych dat związanych z osobami, które zapisały się w historii tego pisma w sposób znaczący. Wspominamy 80. rocznicę śmierci ks. abpa Leona Wałęgi, który dokonał pierwszej w historii diecezji tarnowskiej koronacji cudownego obrazu Matki Bożej Tuchowskiej. Po tym wydarzeniu został wydawany miesięcznik Chorągiew Maryi o zasięgu ogólnopolskim i pierwszy periodyk w Tuchowie. W tym roku mija 80. rocznica śmierci Sługi Bożego o. Bernarda Łubieńskiego, który uczestniczył w uroczystościach koronacyjnych, a także 130. rocznica powrotu redemptorystów na ziemie polskie i 120 rocznica przybycia redemptorystów do Tuchowa. Znaczącymi postaciami dla powstania i rozwoju Chorągwi Maryi byli o. Józef Palewski, pierwszy jej redaktor i o. Kazimierz Smoroński, który jako późniejszy redaktor doprowadził pismo do największego jego rozkwitu. Cieszy fakt, że obu redaktorom, męczennikom drugiej wojny światowej, świadkom wiary, wielkim czcicielom Matki Bożej Tuchowskiej i Sługom Bożym zostały w tym Roku Wiary ufundowane pamiątkowe tablice w sanktuaryjnej bazylice w Tuchowie. Cieszy obecną redakcję i Czytelników, że Chorągiew Maryi nadal się ukazuje, a jej historia od początku istnienia do czasu II wojny światowej doczekała się naukowego opracowania w postaci monografii autorstwa p. Kamila Wszołka. Wszystkim, którzy wezmą tę książkę do ręki życzę, aby zawarte w niej treści stały się zaproszeniem do tworzenia dalszej chlubnej historii biuletynu, powiększania się grona czytelników Chorągwi Maryi i czcicieli Matki Bożej Tuchowskiej.

9 sylwetki listopad 2013 nr 11 (14) 9 Autorytety osobowe tworzą autorytet wspólnotowy Z Januszem Łukasikiem rozmawiał Janusz Kowalski P an Janusz pochodzi z rodziny, która swoje korzenie ma w Tuchowie. Rodziców los pokierował w te rejony Polski, w których miał się dokonywać dobrobyt ludowy. Na ów czas migracja ludzi do ziem obiecanych za lepszym życiem - wymuszona lub dobrowolna - stawała się rozczarowaniem, a spotęgowana nostalgią za ojcowizną powodowała upragnione powroty. Mój dziadek Kazimierz pochodził z Tuchowa, babcia Maria z Ołpin. Byli właścicielami dużego gospodarstwa. Tato Stefan pochodził z Trzycierza i po ślubie z moją mamą Ewą wyjechali na zachodnie ziemie do miejscowości Czarny Bór. Tam urodziło się troje starszego rodzeństwa: brat Kazimierz i dwie siostry, Krystyna i Danuta. Po powrocie do Tuchowa urodził się mój brat Marek, ja i najmłodsza siostra Agnieszka, która należy do Sióstr Paulistek, których misją jest ewangelizacja poprzez środki masowego przekazu. Niestety dziadkowie, rodzice i najstarszy brat są już w domu Boga Ojca, a ja jestem im wdzięczny za cały wkład, który włożyli w dobre wychowanie, troskę o nas i przekazane wartości. Dziękuję im za wielką miłość, dobroć i oddanie. Czasem zdarza się tak, że aby powstało rodzinne ognisko domowe, ciepłem miłości płonące, pali się ognisko płomieniem z drewna, takie zwyczajne towarzyskie, a przy tym ognisku poznaje się tę, z którą rodzinne można rozpalić. Moją żonę Małgorzatę, która pochodzi z Uniszowej, poznałem na ognisku u znajomych w Karwodrzy. Urzekło mnie w niej pogodne usposobienie, skromność i ciepło, które dało się odczuć. Nasza miłość dojrzewała i po osiemnastu miesiącach ślubowaliśmy sobie wzajemną miłość. Dwudziestego września 2013 roku obchodziliśmy dziesięciolecie naszego małżeństwa. Jesteśmy szczęśliwymi rodzicami czwórki dzieci. Pierwsze dziecko Bóg zabrał do siebie jeszcze przed urodzeniem. Córka Zuzia jest uczennicą drugiej klasy szkoły podstawowej, Tomuś ma sześć lat i jest w klasie zerowej, a mała Łucja skończyła właśnie dziesięć miesięcy. Małgosia prowadziła prywatna firmę handlową, obecnie nie pracuje. Opiekuje się naszymi dziećmi. Małgosia jest dobrą domatorką oraz robi pyszne wypieki. Czasy obecne to nieustanna gonitwa. Żeby w tej gonitwie dotrzymać kroku trzeba ciągle i systematycznie doświadczać. To czasy nauki przez całe życie. Szkołę podstawową ukończyłem w Tuchowie, zawodową w Tarnowie. Później podjąłem pracę jako kierowca. Kontynuowałem naukę w technikum samochodowym dla pracujących. Po ukończeniu szkoły średniej podjąłem dalszą naukę w Studium Nauczycielskim w Tarnowie. Po obronie pracy dyplomowej rozpocząłem pracę nauczyciela w Szkole Podstawowej w Mesznej Opackiej. Wszystko ma swój czas i jest wyznaczona godzina na wszystkie sprawy pod niebem. Jest czas rodzenia i czas umierania, sadzenia i wyrywania tego co zostało zasadzone czas płaczu i czas śmiechu. To z księgi Koheleta w Starym Testamencie. W moim życiu był też okres cierpienia, gdy zostałem doświadczony przez chorobę. Byłem właścicielem księgarni oraz pracowałem w Centrum Edukacji i Formacji Duchowej w Lubaszowej. Czas pisze różne scenariusze w życiu pewnie każdego człowieka, że można się uczyć przez całe życie to właśnie mój przykład jest tego potwierdzeniem. Otóż po latach od matury w roku 2008 rozpocząłem studia na Uniwersytecie Papieskim, kierunek katechetyka pastoralna. Studia te w tym roku ukończyłem. Te studia i zdobyta wiedza oraz odpowiednie przygotowanie pozwala mi na podjęcie pracy katechetycznej i nauki dzieci i młodzieży religii katolickiej. Pan Janusz doświadczył pracy społecznej. Wiele działań, wspomnień, również wzruszeń. Marzenia, a może bardziej realnie, plany na przyszłość. Od roku 2006 jestem radnym Rady Miejskiej w Tuchowie. To już druga kadencja mojej pracy w radzie. Jako mieszkaniec nie zdawałem sobie sprawy, jak wiele jest do zrobienia w okręgu, który reprezentuję. Mieszkańcy przychodzili z różnymi sprawami. Te sprawy przedstawiałem na forum gminy. Największe doświadczenie przeżyłem w roku Wielka powódź zalała w Tuchowie kilkadziesiąt domów. Zobaczyłem wielką tragedię ludzi, którzy stracili dorobek całego życia. Widziałem ból, cierpienie wielu ludzi, którzy potrzebowali pilnej pomocy. Będąc w tym czasie radnym starałem się pomóc najlepiej jak potrafiłem. Zająłem się koordynacją pomocy w tym rejonie Tuchowa. Pomoc zaczęli nieść dobrzy ludzie. Strażacy z wielkim poświęceniem, wysiłkiem i determinacją, czynili wszystko co w ich mocy, aby usuwać skutki tragedii. Poseł Michał Wojtkiewicz przyjeżdżał i pytał o potrzeby, postarał się o pompę wysokiej wydajności, która wypompowywała wodę z zalanego terenu. Władze gminy, burmistrzowie, radni organizowali i koordynowali wszystkie działania, które miały na celu szybkie usuwanie skutków, pomoc potrzebującym i przywrócenie Tuchowa do stanu sprzed klęski żywiołu. Pamiętam o. proboszcza Eugeniusza Leśniaka, który przyjeżdżał prawie codziennie i wspierał wszystkich duchowo i materialnie. Ale największe wzruszenie przeżyliśmy, gdy przybył do ludzi dotkniętych powodzią ks. biskup Wiesław Lechowicz wraz z ks. proboszczem Zbigniewem Pietruszką. Ks. biskup przyniósł nadzieję, że wszystko będzie dobrze. Wtedy po raz pierwszy na twarzach ludzi dotkniętych tragedią i dramatem pojawił się uśmiech na twarzy i radość w sercu. Ks. biskup rozmawiał z ludźmi, wspierał ich duchowo i obiecał pomoc materialną. Była to niezapomniana wizyta, która głęboko zapadła w serca nasze. Dlatego o tym wszystkim mówię, bo widziałem jak wielkie pokłady dobra wyzwoliły się w ludziach. Ludzie stali się bliscy sobie, pomoc nieśli nie tylko mieszkańcy gminy, ale również z okolic najbliższych, z powiatu i Polski. Dzisiaj jest już wszystko dobrze. Ludzie żyją spokojnie. Ważnym jest jednak nadal systematyczny i bieżący monitoring stanu zabezpieczeń przeciwpowodziowych. Przegląd wałów, wykaszanie traw, wycinanie zakrzewień i pogłębianie międzywala. Dla mnie, jako radnego, priorytetową sprawą jest poprawa bezpieczeństwa na ulicy Tarnowskiej poprzez budowę chodnika od strony sieci handlowych i wykonanie bezpiecznego przejścia dla pieszych. Ważna jest też budowa chodnika na ul. Partyzantów, bo droga wąska, a ruch pieszych coraz większy. Ważną jest sprawa poprawy stanu dróg gminnych. Ważne jest, by w rejonach, gdzie nie ma jeszcze wodociągów i kanalizacji je wykonać. Trudno mówić o wszystkich sprawach, które warto byłoby realizować. Sądzę, że na wszystkie przyjdzie czas. Trzeba mieć w ich załatwianiu trochę cierpliwości i zrozumienia o dobrej woli. Staram się służyć mieszkańcom najlepiej jak potrafię, bo od nich otrzymałem mandat zaufania. Jeśli chodzi o moją działalność społeczną to od kilku lat jestem członkiem Prawicy Rzeczypospolitej, którą założył marszałek Marek Jurek, bo tam znajduję możliwość budowy lepszej Polski. Takiej, w której przywiązanie do wartości i życia zgodne jest z dekalogiem, a ten uważam za podstawę rozwoju zdrowego społeczeństwa. Wartości to temat rzeka. W filozofii, w teologii, matematyce i w wielu innych dziedzinach nauki. Wartości można jednak zdefiniować w sposób zrozumiały i bardzo czytelny. O wartościach można by mówić wiele. Wspomniałem dlaczego dla mnie to ważne. Wartością dla mnie byli moi rodzice, to jak mnie wychowali i co mi przekazali. Wartością jest dla mnie nauka katechetów, kapłanów, nauczycieli, profesorów. To oni kształtują w nas osobowość, przekonania, zasady postępowania w życiu. Później jako dorośli doceniamy to jak wiele dla nas zrobili. Autorytety, z których nauk często podświadomie korzystamy, to tak naprawdę stanowi o naszym całym życiu. Ważne jest, żeby tego nie zaprzepaścić i to kształtowanie wzmacniać, choćby poprzez naukę przez całe życie. Niestety często zdarza się, że słowo nie mówiąc już o pojęciu autorytet, mało znane jest wśród dzisiejszej młodzieży. Obecnie, kiedy słyszymy o zanikaniu autorytetów, nie wyobrażam sobie innego doskonalszego autorytetu jak kościół katolicki. Jego nauka jest prawdziwa, bo od Boga pochodzi. To kościół broni godności człowieka, wolności ojczyzny i troszczy się o prawidłowy rozwój i zbawienie. Autorytet wspólnotowy tworzą autorytety osobowe, które przekazują nam wartości. Wracając do tego tematu. Wartościami, którą cenię nad inne, są prawda i miłość. To one są podstawą wszelkich międzyludzkich relacji. Wyznawali i praktykowali to święty Augustyn oraz Tomasz. Największym autorytetem w Kościele jest papież Franciszek. Wielkim autorytetem dla mnie jest nasz wielki rodak Jan Paweł II i wielu, których nie sposób wymienić. Dla mnie wielką postacią Kościoła jest św. Alfons Liguorii. Jest mi bliski z wielu myśli i działań. Jego charyzmat jako założyciela zakonu redemptorystów to wielkie dzieło, a ponieważ pochodzę z parafii, gdzie ojcowie redemptoryści prowadzą naszą parafię i opiekują się sanktuarium Maryjnym, tym bardziej cenię tego świętego i jego charyzmat czuje się w naszej parafii. W Panu Januszu często widać zatroskanie o rodzinę, o wartości i ludzi. Widać też człowieka z fascynacjami, zainteresowaniami i hobby. Tak ot po prostu jeden z nas. Od dziecka fascynowałem się sportem. Przez długi okres grałem w Tuchovii. Była to dla mnie wielka frajda, chociaż z meczów wracałem poobijany i potwornie zmęczony. To nic jednak było. Już po kilku minutach wracałem myślami do kolejnego meczu, w którym miałem zagrać. Trochę się pochwalę. Graliśmy mecz o puchar Polski z Iglopolem Dębica, ta drużyna grała też w I lidze. Grałem wówczas jako napastnik i strzeliłem 2 bramki. Wygraliśmy wtedy 4 do 2. To był najlepszy mecz w mojej sportowej karierze i najpiękniejszy ze sportowych wspomnień. Książki jeśli mam tylko czas, nie jest to jakiś ulubiony okres czy autor, czy tematyka, po prostu ciekawa i wartościowa książka. W ostatnich latach z racji studiów, czytałem najwięcej, a w zasadzie tylko teologiczne. Muzyka taka, jakie moje pokolenie, że tak powiem bawiła, czyli lata osiemdziesiąte, nasze lata młodości. Kuchnia najlepsza jest polska. Nasze tradycyjne potrawy są najbliższe mojemu podniebieniu. Natomiast hobby to wędkarstwo i pszczelarstwo. Nad wodą i w pasiece przesiedziałbym całe dnie. Wtedy wypoczywam zupełnie. Oczywiście obowiązki, szczególnie rodzinne, na to nie pozwalają. Gdyby mnie dłużej nie było, to żona dzwoni z pytaniem. Kiedy wrócisz? Dziękuję za rozmowę i na koniec zapytam Pana o marzenia. Moim marzeniem jest, aby w tej części Tuchowa wybudować plac zabaw dla dzieci. Żeby mamy dzieciaki i całe rodziny codziennie i w święta mogły miło i wesoło spędzać czas.

10 10 krzyż zasługi za dzielność listopad 2013 nr 11 (14) Ja, obywatel Rzeczypospolitej Polskiej, świadom podejmowanych obowiązków strażaka UROCZYŚCIE ŚLUBUJĘ Być ofiarnym i mężnym w ratowaniu zagrożonego życia ludzkiego i wszelkiego mienia - nawet z narażeniem życia. Wykonując powierzone mi zadania, ŚLUBUJĘ przestrzegać prawa, dyscypliny służbowej oraz wykonywać polecenia przełożonych. ŚLUBUJĘ strzec tajemnicy państwowej i służbowej, a także honoru, godności i dobrego imienia służby oraz przestrzegać zasad etyki zawodowej. fot. st. ogn. jacek moździerz, km psp w tarnowie ŁukaszGIEMZA P owyższy tekst to ślubowanie składane przez strażaków rozpoczynających służbę w Państwowej Straży Pożarnej. W stosunku do Łukasza Wąsa, życie, już po pięciu latach służby, postanowiło sprawdzić, jak w codziennej służbie wygląda realizacja słów: Być ofiarnym i mężnym w ratowaniu zagrożonego życia ludzkiego i wszelkiego mienia - nawet z narażeniem życia. i wspólnie z ratownikami ewakuował ze studni. Jak się okazało kobieta doznała złamania obojczyka oraz potłuczeń i obtarć. Poszkodowana została przekazana zespołowi pogotowia ratunkowego. Skutecznie przeprowadzona akcja ratownicza została dostrzeżona i doceniona przez przełożonych Łukasza, którzy wystąpili z wnioskiem o odznaczenie go Krzyżem Zasługi za Dzielność. strażacką służbę. Strażackie życie ma we krwi, gdyż pochodzi z rodziny, w której bycie strażakiem przenoszone jest z pokolenia na pokolenie, a rodzina Wąsów od lat stanowi o sile Ochotniczej Straży Pożarnej w Tuchowie. W uroczystości udział wzięli również Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Tarnowie st. bryg. Tadeusz Sitko oraz Prezes Ochotniczej Straży Była zimowa niedziela 13. stycznia 2013 roku. Łukasz Wąs pełnił służbę w Jednostce Ratowniczo Gaśniczej nr 1 w Tarnowie. O godzinie 11:35 do Stanowiska Kierowania Komendanta Miejskiego PSP w Tarnowie wpłynęło zgłoszenie, że w miejscowości Nowodworze do studni wpadła kobieta. Do zdarzenia natychmiast zadysponowano dwa zastępy Państwowej Straży Pożarnej wyposażone w specjalistyczny sprzęt do prowadzenia działań ratowniczych z zakresu ratownictwa wysokościowego. Po przyjeździe na miejsce i wstępnym rozpoznaniu okazało się, że do studni znajdującej się na terenie prywatnej posesji wpadła kobieta. Ratownicy dokonali pomiarów na obecność gazów niebezpiecznych i ustalili również, że znajdująca się w studni kobieta jest przytomna. Ze względu na budowę studni, a zwłaszcza jej głębokość oraz ograniczone możliwości prowadzenia działań z odpowiednim zabezpieczeniem, ratownicy podjęli decyzję o wprowadzeniu do wnętrza studni strażaka. Odstępując od zasad powszechnie uznawanych za bezpieczne (m.in. bez zabezpieczenia w aparat ochrony dróg oddechowych) do studni przy wykorzystaniu trójnogu oraz zawiesi linowych opuszczony został właśnie Łukasz Wąs. Jak się okazało głębokość, na której znajdowała się kobieta wynosiła aż 37 metrów i nie była to głębokość, na której studnia się kończyła. Łukasz zabezpieczył poszkodowaną 24 października br. w auli Ministerstwa Spraw Wewnętrznych razem z 29 innym funkcjonariuszami służb podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych otrzymał nadany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowskiego Krzyż Zasługi za Dzielność. 12 strażaków Państwowej Straży Pożarnej pełniących służbę w różnych częściach Polski, odznaczył osobiście Minister Spraw Wewnętrznych Bartłomiej Sienkiewicz, któremu towarzyszył m.in. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej gen. brygadier Wiesław Leśniakiewicz. Sekcyjny Łukasz Wąs od 5 lat jest funkcjonariuszem Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w Tarnowie i służy w Jednostce Ratowniczo Gaśniczej nr 1. Swoją przygodę ze strażą pożarną rozpoczynał 18 lat temu w Ochotniczej Straży Pożarnej w Tuchowie, gdzie przechodząc poszczególne szczeble strażackiego rzemiosła poznawał Pożarnej w Tuchowie druh Łukasz Giemza, a także Naczelnik naszej jednostki druh Grzegorz Wąs. Nie możemy również zapomnieć o towarzyszącym nam fotografie w osobie starszego ogniomistrza Jacka Moździerza z JRG nr 1 w Tarnowie. Po zakończonej części oficjalnej, jako jedyni z uczestników uroczystości, mieliśmy możliwość spotkania w ministerialnym gabinecie z Ministrem Spraw Wewnętrznych Bartłomiejem Sienkiewiczem i Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej gen. bryg. Wiesławem Leśniakiewiczem. Podczas krótkiego spotkania podziękowaliśmy za pomoc i wsparcie w pozyskaniu fabrycznie nowego samochodu ratowniczo gaśniczego, marki MAN, który w tym roku zakupiliśmy. Obaj panowie otrzymali również od nas upominki związane z Tuchowem i obchodzonym kilka tygodni temu jubileuszem Ochotniczej Straży Pożarnej w Tuchowie.

11 listopad 2013 nr 11 (14) 11 Informacja o działalności Młodzieżowej Rady Gminy Tuchów kadencji młodzieżowy samorząd Rozmowa z Barbarą Kmietowicz wojciech KMIETOWICZ W roku obecnym MRG obchodzi jubileusz 10-lecia. Byłaś radną w I kadencji i przewodniczącą MRG w II kadencji. Jak z perspektywy czasu oceniasz tę działalność? M łodzieżowa Rada Gminy Tuchów V kadencji rozpoczęła swoją działalność 14 grudnia 2011 roku. W trakcie trwania kadencji odbyła 9 posiedzeń oraz kilkanaście spotkań roboczych. Oprócz posiedzeń Radni Młodzieżowej Rady brali aktywny udział w wielu wydarzeniach i imprezach, których byli organizatorami lub współorganizatorami, a także włączali się w działania i pomoc przy organizacji imprez na terenie Gminy Tuchów. Działania te kierowane były w szczególności do młodzieży propagując zdrowy styl życia poprzez uprawianie sportu. W tym celu Młodzieżowa Rada była inicjatorem i organizatorem rozgrywek sportowych: Zorganizowała zawody streetball owe na skate parku w Tuchowie, Zainicjowała cykl Turniejów w Piłkę Plażową rozgrywanych na boiskach w Siedliskach, Karwodrzy i Tuchowie. Turnieje w piłkę plażową zostały włączone do kalendarza imprez cyklicznych, a także kontynuatorem Biegów Tuchowskich oraz Mikołajkowego Turnieju Sportowego. Do działalności Młodzieżowej Rady należy włączanie się w wolontariat podczas imprez organizowanych przez Radę Miejską, Burmistrza Tuchowa, Dom Kultury w Tuchowie oraz inne podmioty, takich jak: Wehikuł czasu czyli ogólnopolski zjazd starych pojazdów, 3 Maj się Zdrów Festiwal, V Rajd im. Tadeusza Wantucha pod hasłem Na szlaku wokół Tuchowa szukamy śladów obrońców polskości, uroczystość posadzenia Dębu Pamięci. Szczególną uwagę Radni Młodzieżowej Rady przywiązują do kontynuacji zadań wypracowanych przez poprzednie kadencje, tj. sprzątanie cmentarzy wojennych wiosną i jesienią oraz uczestnictwo w poczcie sztandarowym podczas uroczystości religijno patriotycznych ze sztandarem Żołnierzy AK Barbara. Delegacje Młodzieżowej Rady uczestniczyły w dwóch wyjazdach zagranicznych. W 2012 roku - uczestnictwo w międzynarodowym spotkaniu młodzieży z 4 państw europejskich w ramach projektu pod tytułem: Młodzi Europejczycy, Aktorzy kluczem dla Europy w Saint Jean de Braye we Francji. Efektem pracy był wspólny film, w którym młodzież bardzo dobrze spisała się w roli aktorów. W 2013 roku - spotkanie sześciu delegacji młodzieży z pięciu miast europejskich w Martfu na Węgrzech. Celem spotkania była prezentacja na temat tradycji i dziedzictwa kulturowego. Podczas wakacji 2012 Radni Młodzieżowej Rady Gminy Tuchów uczestniczyli w warsztatach filmowych w Domu Kultury w Tuchowie. Celem ich było nagranie filmu jako spot Kina Promień, który jest wyświetlany w sieci Kin Cyfrowych w Małopolsce. We wrześniu 2012 r. odbyły się pierwsze w historii,,młodzieżowe Dni Tuchowa. Była to trzydniowa impreza organizowana przez Młodzieżową Radę Gminy Tuchów i Młodzieżowy Klub Towarzystwa Miłośników Tuchowa. Rok 2013 był rokiem zbierania informacji na temat działalności Młodzieżowej Rady za okres dziesięcioletniej działalności. Radni przeprowadzili szereg wywiadów, a zebrane informacje zostały częściowo wykorzystane w publikacji Kuriera Tuchowskiego. Dzięki staraniom radnych udało się zebrać komplety fotografii radnych poprzednich kadencji, co dało możliwość wykonania tabli pamiątkowych z okazji dziesięciolecia działalności Młodzieżowej Rady. Przewodniczący Młodzieżowej Rady Gminy Tuchów Eryk Bernal Bardzo cieszę się, że miałam szansę zostać częścią tej wspaniałej inicjatywy. Młodzieżowa Rada Gminy to instytucja powołana przez młodych i dla młodych, choć docelowo jej działania rzutują na całe lokalne społeczeństwo. Wspólnie udało nam się zrealizować kilka ważnych dla nas projektów, jednak cieszy mnie także fakt, że wiele pomysłów z tego okresu zostało wcielonych w życie przez naszych młodszych kolegów, sprawujących władzę w późniejszych kadencjach. Czym dla Ciebie był udział w posiedzeniach? Przede wszystkim wspaniałą lekcją samorządności. MRG nauczyła mnie postrzegać moje lokalne społeczeństwo z perspektywy jego potrzeb, a same posiedzenia pozwoliły mi poznać zasady funkcjonowania lokalnego samorządu "od podszewki". Czym dla Ciebie było uczestnictwo w działalności MRG? 10 lat MRG w pigułce W tym roku obchodzimy jubileusz 10-lecia Młodzieżowej Rady Gminy. Pierwszym etapem jej powstania była lekcja historii w formie sesji rady, zorganizowana w sali posiedzeń tuchowskiego ratusza przez nauczyciela historii panią Marię Dulian. Na tej lekcji uczniowie złożyli wniosek o utworzenie młodzieżowej rady. W ślad za wnioskiem został opracowany projekt uchwały i skierowany na sesję Rady Miejskiej, która podjęła stosowną uchwałę, a Burmistrz zarządził wybory. Pierwsza sesja kadencji odbyła się w październiku 2003 roku. Przewodniczącym został wybrany Łukasz Ryś. Kolejnym dwuletnim kadencjom przewodniczyli: Barbara Kmietowicz, Anna Ciężkowska, Krzysztof Mężyk i Eryk Bernal. Działalność radnych tych minionych pięciu kadencji mocno odbiegała od tego, czego młodzież doświadczyła na wspomnianej powyżej pierwszej nietypowej lekcji historii. Oprócz sesji w sali posiedzeń w ratuszu, których łącznie było 41, były spotkania robocze młodzieży, która przygotowywała się do właściwego przeprowadzenia obrad. Młodzież występowała z wieloma inicjatywami, angażując siebie i swoich kolegów wskazywała władzom gminy swoje propozycje i pomysły, które chciałaby zrealizować. Złożyła szereg wniosków oraz zainicjowała wiele działań, wśród nich: zbiórka zabawek dla Domu Samotnej Matki z Dzieckiem, zbiórka książek dla biblioteki w szkole w Mesznej Opackiej, konkurs na logo Młodzieżowej Rady Gminy Tuchów, zaangażowanie się w opracowanie wniosków o dotację: na organizację konkursu fotograficznego, kursu tańca towarzyskiego oraz realizację spotu filmowego, organizacja Młodzieżowych Dni Tuchowa. Do młodzieży najłatwiej dotrzeć przez sport, dlatego też Młodzieżowa Rada Gminy zorganizowała zawody streetball owe w Tuchowie oraz uczestniczyła w rozgrywkach streetball'owych w Tarnowie. Zorganizowała cztery mikołajkowe turnieje w piłkę siatkową, gminne turnieje w piłkę plażową. Radni aktywnie uczestniczyli w organizacji imprez kulturalno - sportowych organizowanych przez władze miasta. Włączali się w przeprowadzenie zawodów sportowych organizowanych na boiskach i halach sportowych. Pomagali w obsłudze stanowisk promujących miasto i gminę Tuchów. W szczególności aktywnie obsługiwali stanowisko Europe Direct. Pomagali w promowaniu i przeprowadzeniu akcji honorowego krwiodawstwa, a także angażowali się w organizację charytatywnego koncertu dla powodzian. Radni Młodzieżowej Rady Gminy wyjeżdżali siedmiokrotnie za granicę, w tym czterokrotnie do Francji, dwukrotnie do Niemiec i na Węgry. Podczas pobytu grupy młodzieży z Francji w Tuchowie, radni pełnili rolę opiekunów i organizatorów pobytu. Z inicjatywy radnych organizowane są wiosenne i jesienne akcje sprzątania cmentarzy wojennych w Tuchowie, Jodłówce Tuchowskiej, Siedliskach i Zabłędza. Od 2009 roku było ich dziesięć, a liczba zaangażowanej młodzieży to setki uczniów. Młodzieżowa Rada Gminy nawiązała współpracę z Młodzieżową Radą Miasta Tarnowa. Uczestniczyła w sesji poświęconej rocznicy odzyskania niepodległości podejmując wspólną uchwałę w celu upamiętnienia wydarzeń i oddania czci osobom poległym w walce o niepodległość. Radni IV kadencji podjęli bardzo ważną decyzję. Podjęli uchwałę o przyjęciu obowiązku reprezentowania w poczcie sztandarowym sztandaru żołnierzy Armii Krajowej Barbara na uroczystościach patriotycznych. Ta inicjatywa zasługuje na szczególne uznanie, ponieważ świadczy o tym, że sprawy honoru, patriotyzmu i historii ojczyzny są ważne dla młodych ludzi. Wnioski, które radni składali na posiedzeniach były przekazywane burmistrzowi Tuchowa i w miarę posiadanych środków realizowane. Do najważniejszych należy: budowa skate parku i placu zabaw dla dzieci, budowa boisk do piłki plażowej oraz malowanie muru oporowego przy hali sportowej w Tuchowie. Temat powstania kina i muzeum też był wielokrotnie przypominany na sesjach. Na koniec dodam, że same wybory radnych, to również bardzo ważna lekcja samorządności, ponieważ są one organizowane na takich samych zasadach, jak wybory powszechne do rad gmin, więc młodzież ma możliwość poznania reguł demokracji. Zakończyło się pięć kadencji. Cieszę się, że są już następcy. Czekamy na kolejne pomysły i inicjatywy. Dziękując za zaangażowanie się w tę samorządową działalność, życzę wszystkim radnym, zarówno obecnej jak i minionych kadencji, wielu sukcesów w życiu osobistym i zawodowym. Mam nadzieję że zdobyte doświadczenia będą stanowiły dla Was podstawę kolejnych wyzwań i działań oraz zaowocują w dorosłym życiu. Przewodniczący Rady Miejskiej mgr Ryszard Wrona Młodzieżowa Rada Gminy pozwoliła mi się rozwinąć w zupełnie nowym dla mnie kierunku. Przede wszystkim jednak, poznałam mnóstwo młodych ludzi, którzy zarażali swoim entuzjazmem i dobrą energią Co w tym czasie było dla Ciebie najtrudniejsze? Pogodzenie się z tym, że niektórych pomysłów po prostu nie da się zrealizować. Czy doświadczenia zdobyte w czasie sprawowania mandatu radnego mogłaś wykorzystać w następnych latach? Wydaje mi się, że cały czas korzystam ze zdobytych wtedy doświadczeń. Młodzieżowa Rada Gminy zmobilizowała mnie także do angażowania się w różne inicjatywy, dzięki którym można wpływać na otaczającą nas rzeczywistość: przez 3 lata byłam członkiem Samorządu Studenckiego, współpracowałam także z Biurem ds. Osób Niepełnosprawnych UJ. Czym obecnie się zajmujesz, jakie masz plany na przyszłość? Właśnie skończyłam studia na Uniwersytecie Jagiellońskim i podjęłam swoją pierwszą poważną pracę. Mam kilka celów, które chciałabym zrealizować w najbliższej przyszłości i mam nadzieję, że to mi się uda.

12 12 młodzi europejczycy listopad 2013 nr 11 (14) Jesteśmy zjednoczeni w tym, jak bardzo się różnimy T ego lata przedstawiciele Młodzieżowej Rady Gminy Tuchów oraz Młodzieżowego Klubu Towarzystwa Miłośników Tuchowa wraz z opiekunem i kierowcą odwiedzili partnerskie miasto Martfű na Węgrzech, aby uczestniczyć w Międzynarodowym Spotkaniu Młodzieży. Głównym tematem, myślą przewodnią tego spotkania była Tradycja i wspólna tożsamość europejska.w spotkaniu uczestniczyła młodzież z Polski Tuchów, Rumunii Misztótfalu oraz Petrilla, Francji Ruffey-Les-Beaune i Węgier Martfű. Niestety delegacje z Ukrainy i Czech nie wzięły udziału w spotkaniu. Pierwszy dzień spędziliśmy w drodze do Martfű. Zaraz po przyjeździe zostaliśmy bardzo ciepło przywitani w tutejszym Ratuszu przez Panią Burmistrz Dr. Edit Kiss oraz Panią Dyrektor Domu Kultury - Magyar Mária. Jako, że byliśmy pierwszą delegacją, która pojawiła się w Martfű, mieliśmy możliwość wybrania swoich pokoi. Chwila dla siebie na odpoczynek po podróży w upalny dzień, szybka toaleta, zakwaterowanie się i kolacja w pobliskiej szkole. Wracamy do naszego internatu. Wieczór spędzamy na koncercie oraz na zabawach i grach oraz integracji z innymi delegacjami. Pierwsze lody zostają przełamane. Zmęczeni idziemy spać. Dzień drugi zaczynamy od porannych zakupów, wychodzimy, gdy wszyscy jeszcze smacznie śpią. Wracamy na pyszne śniadanie do internatu. Po posiłku przystępujemy do pierwszego poważnego zadania przygotowanego dla nas. Podzieleni na grupy, z różnymi ludźmi tworzymy symbol, który będzie wyróżniał daną grupę i każdego z nas. Dostajemy pierwszą kopertę z zadaniem ruszamy odkrywać Martfű podczas gry miejskiej. Wędrujemy od jednego punktu do drugiego, za każde zadanie grupy zbierały punkty. Pod koniec gry czekał na nas Quiz na temat Martfű i tego, co odkryliśmy. Celem był Dom Kultury, zostaliśmy nagrodzeni za udział w konkurencji Discover Martfű!, czyli Odkryj Martfű. W ramach odpoczynku malowaliśmy coś, co symbolizuje nasz kraj. Wszyscy byli zadowoleni, bo chociaż chwilę mogli spędzić w chłodnym pomieszczeniu. Głodni pomysłów i nie tylko, udajemy się na obiad. Popołudnie spędzamy grając w siatkówkę plażową, opalając się, a także pływając i relaksując się w basenach termalnych. Wypoczęci udajemy się na kolację, a po niej do Domu Kultury, gdzie uczymy się tańca z Grupą Ludową. Trzeci dzień zaczynamy jak zwykle od śniadania. Następnie udajemy się do Domu Kultury na otwarcie wystawy fotograficznej. Otwarcia dokonała Pani burmistrz. Temu wydarzeniu towarzyszył też przepiękny koncert fortepianowy. Fotografie, które można było tam zobaczyć, przedstawiały skarby kulturowe i życie w poszczególnych miastach, czyli - Tuchów, Misztótfalu, Petrilla, Ruffey-Les-Beaune oraz Martfű. Kolejnym ważnym punktem tego dnia, była wspólna konferencja na temat tradycji i wspólnej tożsamości europejskiej. Podczas tej konferencji każda delegacja prezentowała swój kraj, ale zwłaszcza swoją Małą Ojczyznę, dziedzictwo kulturowe, tradycję i zwyczaje tam panujące. Dalsza część konferencji skupiła się na wspólnocie, czyli Quiz o Unii Europejskiej. Po oficjalnym przedpołudniu przyszedł czas na lunch i chwilę relaksu, bo przed nami kolejne zadanie. Czas wolny można było spędzić na basenie lub uprawiając sporty zespołowe albo spacerując brzegiem rzeki Cisy. Kolejne zadanie to "Culinary Demonstrations", czyli "Kulinarne Demonstracje". Każda delegacja przygotowywała danie, które określa ich samych, region czy kraj, z którego pochodzą. Polska delegacja przygotowała żurek, który cieszył się dużą popularnością wśród młodzieży z Francji, ale nie tylko. Wszystko, co przygotowaliśmy zostało zjedzone ze smakiem.po demonstracjach, nadal głodni udaliśmy się na kolację. A po niej do Domu Kultury na kolejną lekcję tańca z Grupą Ludową. Już czwarty dzień, na dobry początek dnia śniadanie i wycieczka całodniowa do skansenu w Ópusztaszer. Odwiedzamy regionalne dziedzictwa kultury. Krótka historia tego miejsca: Historyczne miejsce zatwierdzenia pierwszych

13 młodzi europejczycy listopad 2013 nr 11 (14) 13 węgierskich praw zwyczajowych przez księcia Arpada i pozostałych przywódców. Miejscowość wymieniana na piśmie w roku 1233, prawa miejskie od XV wieku, zniszczona w czasie najazdów tureckich. W roku 1945 w Ópusztaszer uroczyście ogłoszono reformę rolną, zadekretowaną przez koalicyjny rząd Węgier (z udziałem komunistów i innych partii lewicowych).w roku 1971 założono w Ópusztaszer skansen historyczny, w którym następnie umieszczono panoramę przedstawiającą zajęcie Wielkiej Równiny Węgierskiej przez Węgrów pod wodzą Arpada. Panoramę namalował zespół malarzy węgierskich pod kierownictwem Arpada Fesztyego dla uczczenia tysiąclecia Węgier przypadającego w roku Do roku 1945 panorama była eksponowana w Budapeszcie. Uszkodzoną podczas działań wojennych panoramę konserwowali polscy specjaliści. Po całym dniu zmęczeni wracamy na kolację do naszego internatu. Dzień piąty, czyli najważniejsze święto węgierskie. Po śniadaniu udajemy się przed Ratusz, aby ćwiczyć choreografię na wieczorny pokaz. Chwila odpoczynku w Domu Kultury i ruszamy do miejsca, gdzie robi się i ozdabia tutejsze pierniki. Tam kolejne zadanie Creat a gift, czyli stwórz prezent. Naszym zadaniem było ozdobienie pierników, według własnego uznania i kreatywności. To, co każdy z nas stworzył, było prezentem - coś fantastycznego. Krótko o obchodach tego święta na Węgrzech: Dzień św. Stefana (20 sierpnia) to najbardziej uroczyste święto narodowe. W tym dniu, upamiętniającym datę kanonizacji pierwszego węgierskiego króla, uchodzącego za założyciela węgierskiej państwowości, św. Stefana (co nastąpiło 20 sierpnia 1083 roku), świętuje się powstanie państwa węgierskiego. Święto obchodzone jest w całym kraju, przy czym najbardziej widowiskowe uroczystości mają miejsce w stołecznym Budapeszcie. W godzinach rannych na maszt na placu Kossutha wciągana jest flaga Węgier, a wkrótce potem ma miejsce defilada wojskowa wyruszająca z placu Oktogon. W ramach obchodu Dnia św. Stefana odbywa się także procesja wokół poświęconej mu budapeszteńskiej bazyliki, podczas której obnoszona wokół budynku jest najcenniejsza węgierska relikwia, na co dzień przechowywana w bazylice prawica św. Stefana. Z kolei na placu Kossutha i na innych placach stolicy i całych Węgier odbywają się jarmarki, festyny, koncerty i zawody sportowe.obchody zamyka wieczorny pokaz sztucznych ogni odbywający się w Budapeszcie nad brzegiem Dunaju. Również i my po zjedzeniu obiadu bierzemy udział w publicznych obchodach na cześć św. Stefana pierwszego króla Węgier. Cała uroczystość rozpoczęła się w Domu Kultury. Towarzyszyły jej liczne przemówienia z tej okazji, odśpiewanie hymnu, a także bardzo bogaty program artystyczny. Jednocześnie wręczano nagrody uznania dla osób i instytucji, a także firm, które w danym roku pokazały się z dobrej strony. Procesją przechodzimy na skwer przed Ratuszem, gdzie mieści się pomnik św. Stefana. Miejsce, gdzie dosłownie stykają się dwa kościoły, kalwiniści i chrześcijanie. Po obrzędach pod pomnikiem, bierzemy udział w uroczystej Mszy Świętej. Po oficjalnej części dnia, rozpoczyna się festiwal, liczne przedstawienia, koncerty. Z minuty na minutę byliśmy, coraz bliżej naszego wieczornego pokazu tańca. Z okazji święta ku czci św. Stefana zostaliśmy zaproszenie do Ratusza na poczęstunek. Zaraz po nim, przyszedł czas na nasz pokaz. Dwukrotnie prezentowaliśmy swoją choreografię przed licznie zgormadzoną publicznością. Następnie, każda delegacja otrzymała chleb, przewiązany wstęgą w barwach węgierskiej flagi. Wieczór upłynął bardzo szybko, uwieńczeniem całego święta był pokaz sztucznych ogni wraz z piękną muzyką. Naładowani pozytywną energią wracamy do internatu, odpocząć spakować się, bo jutro już ostatni dzień. Dzień szósty, już ostatni. Zaczynamy inaczej niż zwykle, wcześnie rano jedziemy na zakupy. Pakujemy swoje rzeczy do samochodu, sprawdzamy pokoje i udajemy się na śniadanie. Opuszczamy już internat i podjeżdżamy pod Ratusz. Tam ostatnie refleksje, podziękowania, wymiana Facebook-ów, poczęstunek i wspólne, zdjęcie przed Ratuszem. I tak oto Międzynarodowe Spotkanie Młodzieży dobiegło do końca. Niewątpliwie dla każdego z nas był to wspaniały czas i z pewnością niezapomniany. Poznaliśmy nowych ludzi, spędziliśmy niesamowite dni, pełne radości, wypełnione masą atrakcji i ciągłej aktywności. Przez cały nasz pobyt w Martfű byliśmy bardzo miło traktowani, ugoszczeni, za co jesteśmy bardzo wdzięczni. Możliwość bycia tam było czymś fenomenalnym dla nas wszystkich. Wyjazd uważamy za jak najbardziej udany. Meet You in Martfű National Youth Meeting 2013 odbyło się dzięki dofinansowaniu ( Euro) z Unii Europejskiej w ramach programu Europa dla obywateli. Spotkanie miało na celu umożliwić obywatelom UE aktywne uczestnictwo w budowaniu wspólnej Europy po przez szacunek do odmienność kulturowej poszczególnych państw. Prezes Zarządu MKTMT Jakub Rogoziński oraz Sekretarz MRGT Karolina Sandecka

14 14 zmiana warty listopad 2013 nr 11 (14) Anna Ciężkowska o swojej przygodzie w MRGT Anna Ciężkowska Tuchowianka, w latach Radna oraz w latach Przewodnicząca Młodzieżowej Rady Gminy Tuchów. Moja przygoda z Młodzieżową Radą Gminy Tuchów (MRGT) rozpoczęła się w 2005 roku, kiedy byłam jeszcze uczennicą tuchowskiego Gimnazjum nr 2. Drugą kadencję rozpoczęłam w 2007 roku. To właśnie podczas tej kadencji sprawowałam funkcję Przewodniczącej Młodzieżowej Rady Gminy Tuchów. Sumując ten czas, to prawie 5 lat spędzonych w radzie. Działalność w MRGT to przygoda, ale i zarazem czas owocnej nauki i zdobywania praktycznych umiejętności. Wszelkie przedsięwzięcia, którym przewodniczyłam wymagały ode mnie poświęcenia własnego czasu, mobilizacji i rezygnacji z własnych planów. Ale za to jaką ogromna radość czułam, gdy udało się zrealizować liczne projekty. Młodzieżowa Rada Gminy daje możliwość wykształcenia umiejętności organizacyjnych, koordynacyjnych, komunikacyjnych. Krótko ujmując MRGT to środowisko idealne dla rozwoju umiejętności interpersonalnych, które są obecnie bardzo pożądane przez pracodawców. Dzięki MRGT nauczyłam się samodyscypliny, jak i również mobilizowania innych do efektywnej pracy (to drugie wydaje się nawet ważniejsze, gdy mowa o funkcji przewodniczącej). Warto podkreślić, że dzięki działalności w MRGT nauczyłam się perfekcyjnie zarządzać swoim czasem. Szczególnie jest to przydatne, kiedy trzeba go dzielić między aktywność, obowiązki codzienne i szkołę, a w tamtym okresie przede wszystkim maturę! Dla mnie działalność w MRGT to tak zwane pierwsze koty za płoty. To tam po raz pierwszy zmierzyłam się z koordynacją własnego projektu, a co za tym idzie ogromnym stresem. Śmiało można powiedzieć, że doświadczenie zdobyte w MRGT to właśnie kompetencje miękkie, które dzielą się na umiejętności osobiste (sprawne zarządzanie sobą i swoją pracą, zdolność do motywowania samego siebie, zorganizowanie zajęć) oraz umiejętności interpersonalne (obejmujące komunikowanie się z ludźmi, przekonywanie ich do swoich racji, motywowanie, inspirowanie, zarządzanie zespołami). Proszę mi wierzyć, że to one niejednokrotnie decydują w procesie rekrutacji na nowe stanowisko pracy. Gdzie je wykorzystuję? Są uniwersalne, więc wszędzie. Obecnie staram się pogodzić studia magisterskie na kierunku Finanse i rachunkowość na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie z pracą w firmie finansowej UBS. W związku z ograniczoną ilością czasu zmuszona byłam zrezygnować z działalności w organizacjach społecznych. Warto jednak wymienić dwie, które stanowiły istotny aspekt w moim życiu. Tuż po zakończeniu kadencji w MRGT, rozpoczęłam trzyletnią działalność w Stowarzyszeniu Projekt Tarnów. To kolejne miejsce stworzone do rozwijania swoich pasji, współpracy, wymiany poglądów i idei, aktywizacji i inspirowania młodych. Na drugim roku studiów zaangażowałam się również w organizację studencką AIESEC, gdzie bardzo pomocne okazały się moje doświadczenia zdobyte w MRGT. VI kadencja MRG 13 listopada 2013 roku odbyła się sesja Młodzieżowej Rady Gminy Tuchów. Była to ostatnia, IX sesja Młodzieżowej Rady Gminy Tuchów V kadencji, a zarazem pierwsza sesja kolejnej, VI kadencji. Na sesji Eryk Bernal przewodniczący młodzieżowej rady V kadencji przedstawił sprawozdanie z działalności rady w latach oraz przekazał słowa podziękowania pod adresem radnych, z którymi współpracował. Dziękował za zaangażowanie i owocną współpracę, a radnym obejmującym mandat życzył wielu wspaniałych pomysłów oraz satysfakcji z pełnionej funkcji. Z kolei Ryszard Wrona Przewodniczący Rady Miejskiej krótko podsumował dziesięcioletnią działalność Młodzieżowej Rady Gminy Tuchów, informując o najważniejszych inicjatywach podejmowanych przez młodzież podczas tej samorządowej działalności. Na koniec dziękował młodzieży za zaangażowanie oraz wyraził nadzieję, że zdobyte doświadczenia będą stanowiły podstawę kolejnych wyzwań i zaowocują w dorosłym życiu. Słowa podziękowania pod adresem młodzieży przekazał również Mariusz Ryś Burmistrz Tuchowa, mówiąc że idea, która zrodziła się przed dziesięcioma laty miała na celu zaktywizowanie młodzieży nie tylko w szkole, ale i na zewnątrz, miała być lekcją patriotyzmu i działalności na rzecz swej małej Ojczyzny. Na forum rady młodzież miała okazję zwracania uwagi na rzeczy, których dorośli nie dostrzegają. Nowo wybranym radnym życzył, aby nie zabrakło im energii do dalszego aktywnego działania. W drugiej części sesji zostało wybrane Prezydium Rady na kolejną VI kadencję Młodzieżowej Rady Gminy Tuchów. Opracował: przewodniczący Młodzieżowej Rady Gminy Tuchów Eryk Bernal A oto, jak przedstawia się skład Młodzieżowej Rady Gminy Tuchów - VI kadencja : 1. Jakub Rogoziński przewodniczący 2. Patryk Odroniec wiceprzewodniczący 3. Patryk Stefan wiceprzewodniczący 4. Aleksandra Bujak sekretarz 5. Gabriela Dudek 6. Kamil Kądziołka 7. Karolina Kostrzyńska 8. Wiktor Majcher 9. Hubert Maurycy 10. Patryk Nalepka 11. Dominik Piątek 12. Aleksander Solarz 13. Anna Steindel 14. Wiktoria Tyrka 15. Radosław Wojdan W NAJBLIŻSZYM CZASIE: 13 grudnia Konkurs Zagranicznej Piosenki Świątecznej Konkurs rozpocznie się o godz w sali widowiskowej tuchowskiego Domu Kultury.Uczestnicy konkursu - uczniowie szkół podstawowych i gimnazjów - wykonają świąteczne piosenki w języku angielskim, francuskim i niemieckim. Organizatorem konkursu jest Zespół Szkół w Tuchowie oraz Dom Kultury w Tuchowie. 19 grudnia Eliminacje w Tuchowie do Międzynarodowego Festiwalu Kolęd i Pastorałek im. ks. Kazimierza Szwarlika w Będzinie Organizatorami jubileuszowej, XX edycji festiwalu są: Fundacja OFKiP, Urząd Miejski i Starostwo Powiatowe w Będzinie oraz 39 ośrodków eliminacyjnych na terenie kraju i za granicą, w tym Tuchów. Tuchowskie eliminacje odbędą się 19 grudnia 2013 roku w sali widowiskowej Domu Kultury w godzinach od 8:30 do 18:00. Organizatorem tuchowskich eliminacji jest Dom Kultury w Tuchowie oraz Sanktuaryjny Chór Mieszany, a eliminacjom patronuje burmistrz Tuchowa. 31 grudnia stycznia 2014 SYLWESTER NA TUCHOWSKIM RYNKU Mieszkańców miasta i gminy Tuchów zapraszamy na spędzenie ostatniego dnia roku i powitanie nowego roku na tuchowskim rynku. Rozpoczynamy sylwestrową muzyką o Przed północą burmistrz Tuchowa złoży życzenia noworoczne. Razem wzniesiemy toast noworoczny. Nowy rok powitamy pokazem sztucznych ogni. SERDECZNIE ZAPRASZAMY DO DOMU KULTURY I NA TUCHOWSKI RYNEK! r e k l a m a

15 Sukcesy dwóch tuchowskich par tanecznych listopad 2013 nr 11 (14) kultura 15 Mariakras WYTAŃCZYLI PODIUM I UZYSKALI WYŻSZĄ KLASĘ TANECZNĄ W sobotę, 24 listopada para taneczna z Domu Kultury w Tuchowie: Artur Michałek i Gabriela Hudyka zajęła II miejsce w kategorii tanecznej D na Ogólnopolskim Turnieju Tańca Towarzyskiego ZŁOTA PARA 2013 w Dębicy. Jednocześnie zdobyła również wystarczającą ilość punktów i miejsc na podium, wymaganą przepisami Polskiego Towarzystwa Tanecznego, i otrzymała klasyfikację do wyższej klasy tanecznej C. ZWIEŃCZENIEM CIĘŻ- KIEJ PRACY JEST SUKCES Tuchowianin Piotr Salwa i Anna Kozub tańczący w Klubie Tańca KLASA Tarnów zajęli I miejsce w kategorii dorośli A klasa Latin na niedzielnym turnieju tańca (23 listopada) w Koprivnicach w Czechach. Turniej przygotowany był bardzo elegancko i dostojnie. Był to już 47. Turniej Tańca Towarzyskiego Tatra Wzięło w nim udział 37 par. Piotr i Anna zatańczyli w eliminacjach, zaklasyfikowali się do półfinału, czyli Gali turnieju i rozpoczęli bój o finał. Jak mówi Piotr: Byliśmy bardzo zaskoczeni samym uczestnictwem w Gali wieczornej, a co dopiero zajęciem pierwszego miejsca. Poziom był wysoki, w turnieju uczestniczyły najlepsze pary z Czech. Jako goście zagraniczni byliśmy bardzo miło przyjęci przez organizatorów i pary rywalizujące. Po ogłoszeniu wyników i wręczeniu nagród (główna nagroda - pieniężna, szklany puchar oraz upominki firmy Hugo Boss i Calvin Klein), zwycięska para została poproszona o zatańczenie pokazowego tańca. Zaprezentowaliśmy naszą cha-chę - dodaje Piotr. Niewątpliwie dla Piotra i Anny to wielki sukcesów. Jak powiedzieli po turnieju: Sam fakt uczestniczenia w tym turnieju był już dla nas sukcesem. Nie liczyliśmy na jakieś duże osiągnięcie, a jednak potwierdziły się słowa naszych trenerów: «Zwieńczeniem ciężkiej pracy jest sukces». Ten turniej kosztował nas wiele wysiłku. W każdej rundzie eliminacyjnej dawaliśmy z siebie jak najwięcej, myśląc, że to może być ostatnia runda. Tak dotrwaliśmy do finału. Byliśmy już naprawdę zmęczeni, lecz klimat turnieju i wspaniała publiczność popychała nas do zwycięstwa. Moc, którą dostawaliśmy od odbiorców w dużej mierze przyczyniła się do naszego wyniku. Sala, w której odbywał się turniej była fantastycznie przygotowana, czuliśmy się jak w teatrze, w którym byliśmy aktorami. Po turnieju finałowe pary zaproszone zostały na bankiet. Wiele miłych i ciepłych słów zostało skierowanych pod adresem Piotra i Anny. Były pochwały i gratulacje od sędziów, organizatorów, par tanecznych oraz widzów. Jak wspomina Piotr: Już przed wejściem na bankiet zatrzymało nas wiele osób, które gratulowały nam i chwaliły nasz taniec. Było to dla nas największą nagrodą, ponieważ już nie tylko sędziom podobało się to, jak wykonujemy nasze choreografie, lecz zwróciliśmy uwagę widzów. Dostrzegli oni w nas pasję i doświadczyli w swoich duszach radość oglądania nas. Były to bardzo miłe chwile, kiedy wiele osób mówiło dobre słowo na nasz temat. Piotr i Anna stwierdzają: Był to najlepszy weekend w naszej karierze. Jedynie szkoda, że to wszystko tak szybko się działo. Mimo setek kilometrów przejechanych na turniej, warto było tam być i przeżyć to wspaniałe doświadczenie. Po powrocie z turnieju Piotr i Anna rozpoczęli dalsze treningi i szkolenia z najlepszymi tancerzami Polski i świata. Mam nadzieję, że kolejne godziny spędzone na sali z partnerką dadzą nam radość i możliwość wykonywania tego sportu, za co dziękujemy rodzicom mówi Piotr. Mamy nadzieję, że umiejętności taneczne Piotra i Anny oraz Artura i Gabrieli będziemy mogli podziwiać na V Ogólnopolskim Turnieju Tańca Towarzyskiego o Puchar Burmistrza, który odbędzie się na hali MOSiR w Tuchowie r. Już dziś wszystkich mieszkańców miasta i gminy serdecznie zapraszamy do oglądania i podziwiania gracji, wdzięku i umiejętności biorących udział w turnieju par tanecznych z Tuchowa, kraju i zagranicy. Obu parom tanecznym serdecznie gratulujemy i życzymy dalszych sukcesów. Spotkałeś kiedykolwiek szpiega? bożenawrona W szyscy, którzy przyszli w poniedziałkowy wieczór 25 listopada do Biblioteki Publicznej w Tuchowie, mogą odpowiedzieć owszem, spotkaliśmy prawdziwych szpiegów. Gościliśmy bowiem w naszej bibliotece dwóch oficerów wywiadu polskiego w stanie spoczynku, obecnie autorów książek. Licznie zgromadzona, w przeważającej liczbie męska publiczność, z uwagą słuchała wypowiedzi obu Panów o ich pracy. Uważam, że wszyscy, którzy byli obecni na spotkaniu podzielą zdanie, iż zawód oficera wywiadu, różnie przedstawiany przez media i polityków, jest niezwykle trudny. Odpowiedzialność za kraj i współpracowników, stałe zagrożenie własnego życia wymagają niewyobrażalnych wręcz umiejętności radzenia sobie ze stresem. Wiedza i umiejętne jej wykorzystanie to jedna z najistotniejszych broni, jaką się posługują Wywiad nikogo nie morduje, ale informacje są wyjątkowo niebezpieczne ( ). Informacje mogą wywołać konflikt zbrojny. Severski podkreślał, że służy się krajowi, a nie politykom. Oto kilka z jego wypowiedzi: Często się czytelnicy ( ) pytają: Jak to jest, że byliśmy czerwoni, a teraz nagle zrobiliśmy się dobrzy?( ) Ja odpowiadam, tak ( ) Nam przestawienie armat z zachodu na wschód zajęło półtora dnia, nie było dla nas żadnego problemu, kiedy otrzymaliśmy nowe zadania. ( ) Dla nas nie było to żadnym wyzwaniem ani politycznym, ani emocjonalnym, ani psychicznym, żadnym. Tak byliśmy chowani.( ) Na tym polega nasza praca, że służymy całemu państwu. My jesteśmy najwierniejsi z wiernych, pretorianie tego kraju, my służymy wszystkim obywatelom, my się nie zmieniamy, rządy się zmieniają. Uczestnicy spotkania zadawali trudne pytania, dotyczące między innymi raportu Antoniego Macierewicza, kwestii Ryszarda Kuklińskiego, postaci Mariana Zacharskiego, agenta Olina, współpracy z wywiadem rosyjskim, przełomu roku 1989/1990. Pytano co jest prawdą, a co fikcją w powieściach Suworowa. Czytelnicy byli zainteresowani tym, jak pozyskuje się informatorów, czy i jakie słabości spotyka się u ludzi wywiadu. Były też pytania osobiste, dotyczące życia rodzinnego i sposobów na odreagowanie. Dowiedzieliśmy się, że wywiad polski należy do najlepszych na świecie. Słuchając wypowiedzi naszych gości, nikt nie miał wątpliwości, że może być inaczej. Trzy godziny spotkania minęły jak jedna chwila. Sprzedały się wszystkie książki zamówione na spotkanie. Był czas na autografy i indywidualne rozmowy. Moderatorem spotkania był Pan Grzegorz Mastalerz, któremu bardzo dziękujemy za ogromne zaangażowanie, bo tylko dzięki niemu udało się zaprosić do Tuchowa tak ciekawych i nietypowych gości. Dziękujemy też czytelnikom za ich zaangażowaną obecność, co po spotkaniu podkreślili również autorzy. Płk. Vincent V. Severski (pseudonim literacki) pochodzi z Warszawy. Studiował prawo na UJ, a następnie w Warszawie, gdzie poznał miedzy innymi Lecha Falandysza, Janusza Kochanowskiego i Ryszarda Kalisza. W 1982 roku, jako jeden z prymusów, ukończył Ośrodek Kształcenia Kadr Wywiadowczych. Był oficerem wywiadu PRL i RP, działającym przez 26 lat pod przybraną tożsamością. Za granicą spędził 13 lat, z tego 12 już po 1990 roku. Realizował zadania na Wschodzie, Azji, Bliskim Wschodzie, Afryce i Europie. Odbył około 140 misji w blisko 50 krajach. Zna biegle trzy języki. Jest postacią dobrze znaną w międzynarodowym środowisku oficerów służb specjalnych. Odszedł ze służby w wywiadzie w 2007 roku na własną prośbę. Odznaczony i wyróżniany przez prezydentów i premierów RP, szefów zaprzyjaźnionych służb wywiadowczych oraz Legią Zasługi przez prezydenta Baracka Obamę. Autor książek Niewierni i Nielegalni. płk. Aleksander Makowski absolwent pierwszego rocznika Ośrodka Kształcenia Kadr Wywiadowczych. Absolwent studiów podyplomowych LLM Harwardzkiej Szkoły Prawa. Doktor nauk prawnych Instytutu Nauk Prawnych PAN. Współpracownik Zarządu Wywiadu UOP w latach Współpracownik wywiadu wojskowego WSI. Autor książki Tropiąc Bin Ladena. Współautor, z Longinem Pastusiakiem książki pt. Impeachment o usuwaniu polityków z urzędu.

16 16 pasja góry listopad 2013 nr 11 (14) III Tuchowska Noc Filmów Górskich już za nami! T uchowska Noc Filmów ma już sześcioletnią tradycję. Pierwsze cztery edycje odbywały się w kameralnych warunkach w bacówce w Jamnej. Z biegiem lat frekwencja uczestników zwiększała się i w 2011 roku Terenowe Koło PTTK nr 76 w Tuchowie zwróciło się z zapytaniem do tuchowskiego Kina Promień o możliwość współpracy. I tak od 2011 roku Tuchowska Noc Filmów Górskich odbywa się w Kinie Promień w Tuchowie. III tuchowską edycję tego wydarzenia zaszczycili swoją obecnością znakomici podróżnicy i himalaiści. W przerwach pomiędzy prezentacjami zgromadzeni widzowie mieli okazję wysłuchać występów rodzeństwa: Alicji Stanisławczyk - wokal, flet poprzeczny i Andrzeja Stanisławczyka - wokal, gitara, a także zespołu muzycznego w składzie: Alicja Stanisławczyk - wokal, flet poprzeczny, Miłosz Karwat - gitara, Michał Strzelczyk - gitara, Karol Sarad - bas, Max Pach - perkusja. Pierwszym punktem programu była prezentacja Maćka Dembskiego oraz Przemka Firleja pt. O dwóch takich co podbili Kirgistan. Młodzi podróżnicy w interesujący i humorystyczny sposób zrelacjonowali swoją wyprawę przez Turcję, Kazachstan, Gruzję do Kirgistanu. Widzowie mieli możliwość zobaczyć jak Maciek i Przemek ścigali się z Rosjanami po czterotysięcznikach, udzielali wywiadu tureckiej telewizji, przeżyli cyklon, rozbijali namiot w namiocie, łapali kondukt żałobny na stopa, a także jak zostali zaproszeni na muzułmańską modlitwę. Następnie przy stoliku prezentacyjnym zasiadł Andrzej Samolewicz, który przedstawił krakowską akademicką wyprawę w Hindukusz Afgański w 1976 r., oraz Największa ściana pierwsze wejście południowo wschodnim filarem na Nanga Parbat 8125 m n.p.m. w 1985 r. Niespodzianką jego wystąpienia było wejście na scenę Pawła Mularza, kierownika prezentowanej wyprawy na Nanga Parbat, który dopowiedział wiele ciekawych szczegółów. Prezentacja ta była interesującym preludium do wystąpienia kolejnego naszego gościa - Oli Dzik, która w tym roku podjęła próbę zdobycia Nanga Parbat, ale w wyniku tragicznego ataku talibów na bazę, wyprawa musiała zostać zakończona jeszcze zanim nastąpił atak na szczyt. Kolejną prezentację przedstawiła Ola Dzik - alpinistka, skialpinistka, zawodniczka w rajdach przygodowych. Na swym koncie ma m.in. wejście na ośmiotysięczny Gasherbrum II. Jako pierwsza Polka zdobyła niebezpieczny Pik Pobiedy i stanęła na wszystkich siedmiotysięcznikach b. ZSRR, uzyskując tytuł Śnieżnej Pantery. Wśród innych jej osiągnięć wymienić można mistrzostwo Polski w skialpinizmie oraz ukończenie jako pierwsza kobieta najdłuższego dystansu zawodów Elbrus Race. Ola w niezwykle interesujący sposób przedstawiła w Tuchowie relacje z dwóch wypraw: Gaszerbrumy 2011 oraz Nanga Parbat 2013 niedokończona wyprawa. Przedostatnią prezentacją podczas Tuchowskiej Nocy Filmów, była relacja Moniki Mróz pt. Ścieżkami Delty Okawango i Wodospadów Wiktorii. Przed występem gościa wieczoru, odbył się prawie półgodzinny koncert wspomnianego wcześniej tuchowskiego zespołu muzycznego. Większość utworów w tym koncercie zostało skomponowanych specjalnie na tę okazję przez tuchowianina, członka naszego Koła PTTK Miłosza Karwata. Koncert bardzo spodobał się publiczności, która nagrodziła muzyków gromkimi brawami. Gościem wieczoru III Tuchowskiej Nocy Filmów Górskich był Adam Bielecki - taternik, alpinista, himalaista, pierwszy zimowy zdobywca ośmiotysięczników Gaszerbrum I (9 marca 2012) i Broad Peak (5 marca 2013) oraz zdobywca K2 (31 lipca 2012) i Makalu (30 września 2011). Jest członkiem Klubu Wysokogórskiego Kraków. Wspina się od 1996 r. Autor blisko 100 wejść wspinaczkowych w Tatrach i Alpach zarówno latem jak i zimą. Lider kilkudziesięciu wypraw w góry Azji, Afryki, Europy i obu Ameryk. Podróżnik. W 2000 r. w wieku 17 lat jako najmłodszy na świecie dokonał samotnego wejścia w stylu alpejskim na Chan Tengri (7010 m n.p.m.). Adam Bielecki rozpoczął prelekcję od przedstawienia swojej pasji, którą rozwijał od najmłodszych lat. Następnie przedstawił kolejne etapy swojej kariery zdobywanie szczytów, poznawanie osób związanych z himalaizmem i przyjaźnie. Adam prowadził swoją prelekcję w interesujący i dowcipny sposób, pozwalając widzom - zupełnym laikom - poznać specyfikę tej pasji, a zawodowcom na lekki uśmiech w kąciku ust. Punktem kulminacyjnym prezentacji była relacja z wyprawy na Broad Peak wejście, na które czekano latami. Jest to niewątpliwie olbrzymi sukces dla tak młodego wspinacza. Niestety jak dobrze wiemy, wyprawa nie zakończyła się szczęśliwie dla wszystkich uczestników. Była to opowieść o marzeniach, o wielkich osiągnięciach, ale i o cenie, jaką przyszło zapłacić. Prelekcja Adama Bieleckiego, zaledwie 30-letniego wspinacza, była niezwykła. Obejrzeć mogliśmy unikatowe zdjęcia i fragmenty nagrań z kilku wypraw. Dokumentują one emocje jakie drzemią w tych odważnych ludziach. Całości dopełnił wspaniały charakter Adama Bieleckiego otwartego, interesującego, odważnego i zdystansowanego do siebie i otoczenia człowieka. Serdecznie dziękujemy Burmistrzowi Tuchowa, Domowi Kultury oraz osobom prywatnym za pomoc w organizacji III Tuchowskiej Nocy Filmów Górskich. Wszystkim uczestnikom widzom, bardzo dziękujemy za tak liczne przybycie. Już dzisiaj możemy Was zaprosić na IV edycję tej imprezy w 2014 roku! Sekretarz Zarządu Terenowego Koła PTTK nr 76 w Tuchowie Wiktor Chrzanowski

17 listopad 2013 nr 11 (14) uroczystości patriotyczne 17 Narodowe Święto Niepodległości w Domu Kultury w Siedliskach ANNAŁAZAREK KATARZYNAURBANEK D nia 11 listopada 2013 roku w nowopowstałym Domu Kultury w Siedliskach, odbyło się przedstawienie z okazji Święta Niepodległości. Na przedstawienie przybyło wielu mieszkańców Siedlisk i okolicznych wsi, którzy byli zainteresowani świętowaniem tego ważnego dla Polski dnia wspólnie z innymi. Wśród zaproszonych gości znalazły się także najważniejsze osoby związane z Siedliskami. Spektakl został przygotowany przez dwie grupy, które powstały wraz z nowym Domem Kultury grupę teatralną prowadzoną przez Katarzynę Urbanek oraz zespół wokalny pod kierownictwem Anny Łazarek. Przedstawienie było bardzo oryginalne. Narratorzy w bardzo jasny i precyzyjny sposób przypomnieli wszystkim historię odzyskania Niepodległości przez Polskę, natomiast aktorzy, odgrywający scenki, pokazali, jak wiele ludzi w dzisiejszych czasach przechodzi obok tego święta obojętnie. Bardzo ważną rolę odgrywała również prezentacja multimedialna oraz wspaniałe dekoracje. Dopełnieniem całego spektaklu był występ zespołu wokalnego, który przygotował kilka utworów związanych z obchodzonym świętem. Piękne melodie i skłaniające do zadumy teksty stworzyły niesamowity nastrój. Przedstawienie było zwieńczeniem wysiłku młodych ludzi, którzy ciężko pracowali spotykając się na cotygodniowych próbach. Dom Kultury w Siedliskach powstał z początkiem czerwca tego roku, aby zachęcić mieszkańców Siedlisk do szerzenia kultury w swojej okolicy. Aktualnie, przy Domu Kultury, prowadzone są grupy i różnego rodzaju zajęcia, które łączą ludzi o podobnych pasjach i zainteresowaniach, a pierwsze efekty tej współpracy mogliśmy zobaczyć na wspomnianym wcześniej spektaklu. w Domu Kultury w Burzynie z Polskim Związkiem Emerytów, Rencistów i Inwalidów w relacji fotograficznej ANdrzejjAgoda 8 listopada, w Domu Kultury w Tuchowie odbyła się akademia z okazji Narodowego Święta Niepodległości. Uczniowie ze Szkoły Podstawowej i Gimnazjum Publicznego w Tuchowie przygotowali ciekawy program historyczny. 10 listopada, na cmentarzu w Łowczówku odbył się XV Ogólnopolski Zlot Niepodległościowy Łowczówek 2013 połączony z powiatowymi obchodami Narodowego Święta Niepodległości. annaporęba O bchody Święta Niepodległości przez emerytów z Polskiego Związku Emerytów Rencistów i Inwalidów i tym razem nie ograniczyły się tylko i wyłącznie do złożenia symbolicznej wiązanki kwiatów pod pomnikiem w Łowczówku. Głównym uroczystościom, które odbyły się 14 listopada w Domu Kultury w Burzynie towarzyszył niezwykle podniosły ton. Przewodnicząca Związku witając gości i licznie zebranych kolegów przybliżyła pokrótce istotę tego święta: Przyszło nam żyć w bardzo dynamicznych czasach. Coraz rzadziej skłonni jesteśmy do refleksji i oglądania się za siebie. Pędzimy do przodu nie myśląc o naszym rodowodzie. Jednak 11 listopada to dzień szczególny, rocznica odzyskania niepodległości. Ten dzień sprawia, że w zabieganym życiu stajemy na chwilę, wspominamy naszych dziadków i pradziadków walczących o wolność. Symbolicznie składamy kwiaty pod pomnikami, myśląc o tych, którzy poświęcali dla nas życie. Uczestnicząc corocznie w obchodach Święta Niepodległości dajemy wyraz pamięci o tych wszystkich, dzięki którym żyjemy dziś w wolnej Polsce, dzięki którym przetrwał nasz język, nasza kultura i nasza tradycja. Polscy bohaterowie, których bezimienne groby zarosły zapomniane gdzieś w lesie, jeśli patrzą na to, co się dzieje z zaświatów, to zdecydowanie nie są zadowoleni. Niezależnie jak oceniamy obecny stan Polski, jaką wyznajemy opcję polityczną, jesteśmy z prawa czy z lewa, to w żadnym wypadku takie zachowanie jak podczas marszu w Warszawie nie powinno być nawet zestawiane w jednym zdaniu ze słowem patriotyzm. Pamiętajmy, że swój patriotyzm powinniśmy udowadniać nie tylko 11 listopada, ale także w pozostałe dni roku. Spotkanie patriotyczne przebiegało w bardzo miłej atmosferze. Zebrani przy akompaniamencie akordeonu odśpiewali Rotę,a następnie prof. Józef Kozioł ciekawie opowiadał o wydarzeniach z tamtych lat na naszych i pobliskich terenach. Przy degustacji potraw z ziemniaków śpiewano pieśni legionowe. 11 listopada, uroczystości w Tuchowie z okazji Narodowego Święta Niepodległości rozpoczęto mszą św. w kościele św. Jakuba Ap. w Tuchowie, następnie w sali widowiskowej Domu Kultury miał miejsce wspólny śpiew pieśni legionowych i patriotycznych. 11 listopada, w nowopowstałym Domu Kultury w Siedliskach również obchodzono 95. rocznicę odzyskania przez Polskę Niepodległości. Z tej okazji miejscowa grupa teatralna przedstawiła spektakl, odbył się pokaz multimedialny i wystąpił zespół wokalny.

18 18 patriotycznie świętować inaczej listopad 2013 nr 11 (14) Sposób na Niepodległość HALINAPioTROWSKA 11 listopada rocznica odzyskania przez Polskę niepodległości. Kolejny długi weekend, kolejny dzień wolny od pracy. Całe szczęście, można w końcu pospać dłużej, pobuszować w Internecie, a na Facebooku widząc zdjęcie biało - czerwonej klikamy lubię to i mamy już z głowy. zamanifestowaliśmy swoją polskość. Obowiązek spełniony! Są i tacy. Wydaje mi się jednak, że wielu z nas wybiera mnóstwo innych wartościowych sposobów na świętowanie niepodległości, także coraz chętniej w nich uczestniczy. Parada Niepodległości, Rajd Niepodległości, Bieg Niepodległości, który wystartował w stolicy o godz , a wśród biegnących premier Tusk w białej koszulce z numerem 10 i na całe szczęście tak, jak chciał, uzyskał czas krótszy niż 50 minut! Prezydent Komorowski na uroczystych obchodach na Placu Piłsudskiego w Warszawie. Małe dzieci z chorągiewkami biało-czerwonymi spacerują wraz z rodzicami czy dziadkami smakując i ucząc się patriotyzmu dopóki jakieś zamaskowane półgłówki nie zepsują tego święta! Co roku to samo! A u nas w małych miejscowościach i szkołach akademie szkolne, uczniowie odświętnie ubrani z biało-czerwonymi kotylionami, dyktanda niepodległościowe, Zlot Niepodległościowy w Łowczówku i śpiewanie pieśni patriotycznych przy ognisku i w Domu Kultury, uroczyste msze św. za Ojczyznę z udziałem pocztów sztandarowych. A może spacer po starym cmentarzu pod wiaduktem i zaduma nad mogiłami powstańca listopadowego, kapitana Wojsk Polskich, napoleończyka Adama de Rostwo-Suskiego, powstańca styczniowego Franciszka Marnika czy hrabiny Rozwadowskiej. Na domach powiewają flagi narodowe Trwało to trochę, zanim nauczyliśmy się tego zwyczaju, ale się udało! Sposobów na świętowanie niepodległości i pielęgnowanie w sobie patriotyzmu jest wiele. Czasem nie są ważne kamery i to by być na pierwszych stronach gazet. Każdy może świętować tak, jak czuje, jaką ma potrzebę. W niedzielne popołudnie 10 listopada pełny autokar tuchowian i mieszkańców okolicznych miejscowości wyjechał do Krakowa, aby obejrzeć spektakl narodowy Halkę Stanisława Moniuszki. Można powiedzieć, że też znaleźliśmy sposób na świętowanie niepodległości. Kraków przywitał nas słonecznie i spacerkiem w grupkach tuż od Wawelu podążyliśmy w różne strony miasta. Wchodzimy na rynek co krok to mim turkoczące dorożki na Floriańskiej dzikie tłumy a języki jak na wieży Babel. wymieszane z każdej strony magiczny ten Kraków! Decydujemy się na Jamę Michalika jakże nasiąkniętą polskością! Spędzamy tam ponad godzinę w wyjątkowej atmosferze. To niezwykłe miejsce, Jama Michalika jest jedną z najstarszych kawiarni Krakowa, była miejscem spotkań artystów, literatów, dziennikarzy i całej krakowskiej cyganerii. To tu rozpoczął działalność kabaret Zielony Balonik, o czym uczyliśmy się na lekcjach języka polskiego w liceum. W latach I wojny światowej bywał tu m.in. Józef Piłsudski. Jama Michalika jest miejscem cyklicznych występów znanych aktorów i satyryków scen polskich. Występowali tu m.in. Hanka Bielicka, Jan Pietrzak, Jacek Fedorowicz, Jerzy Kryszak, Andrzej Rosiewicz także wielu wybitnych artystów scen Polski i świata, m.in. Jerzy Bińczycki, Jacek Wójcicki, Anna Dymna. Długo by wymieniać! Jama jest wyjątkowa szczególnie z licznymi wiszącymi na ścianach karykaturami. Jest to Teka Melpomeny i jak możemy przeczytać o niej parodystyczna wystawa Towarzystwa Artystów Polskich Sztuka oraz kabaret Zielony Balonik odpowiadały jednej wspólnej atmosferze dowcipu, wesołości, prześmiewczości i zabawy, które jednak nie znalazły pełnego uznania w Krakowie. Kronikarz tamtych czasów Tadeusz Boy Żeleński pisał, że ciemny Kraków zareagował oburzeniem na wieść o Jamie Michalika i dewotki oraz Przed Jamą Michalika w Krakowie matrony puściły język w ruch. Groźne plotki o orgiach, o tańcach nago itp. obiegły nie tylko Kraków. Nastroje odmieniły się jednak po niedługim czasie i nastała moda na Zielony Balonik, który stał się pieszczochem Krakowa, a nawet autorytetem zwłaszcza w kwestiach artystycznych. Jama stała się miejscem, do którego na występy zjeżdżali entuzjaści i sympatycy z Wiednia, Warszawy i Lwowa. Siedzimy popijamy kawkę w słabo oświetlonej sali, co nadaje oczywiście charakteru, rozmawiamy o różnych sprawach przysłuchując się w międzyczasie muzyce jaką serwuje nam pan przy pianinie czasem francuski czasem polski kabaretowy repertuar. Każdy z nas wie, gdzie się znajduje i czuje tę wyjątkową atmosferę. Młodopolski duch unosi się jeszcze w powietrzu, ale to trzeba być Polakiem, żeby to poczuć! Tu rodziło się życie kulturalne Polski! To ważne miejsce dla nas. Wychodzimy z Jamy Michalika, jest już zmrok, a życie tętni, mam wrażenie, jeszcze bardziej. Spacerkiem zmierzamy do głównego punktu dnia opery krakowskiej, by tam obejrzeć pierwszą operę narodową Halkę Stanisława Moniuszki. Byli tacy, którzy odradzali nam tę sztukę, czytaliśmy niepochlebne recenzje z wcześniejszych występów, które nie zostawiały suchej nitki począwszy od scenografii, przez umiejętności artystów, a skończywszy na dyrygencie. Zdecydowaliśmy się przekonać o tym na własne oczy i uszy. Owszem nie jest to łatwa w odbiorze opera, scenografia skromna, ale umiejętności wokalne i taneczne wzbudzały zachwyt. Na scenie moc tancerzy wykonała siarczystego mazura, poloneza i tańce góralskie. Jakże widać i słychać tu polskość w muzyce i tańcu! Historia polskiego szlachcica cwaniaka Janusza, uczciwego i godnego zaufania górala Jontka i zrozpaczonej i porzuconej góralki Halki jest ponadczasowa. Bez problemu możemy takich bohaterów znaleźć w dzisiejszych czasach może nawet tuż za rogiem. Uczta duchowa była i, nie ujmując nikomu umiejętności, Jontek czyli Vasyl Grokholskyi bezapelacyjnie podbił serca widowni, o czym świadczyła burza oklasków! To było piękne popołudnie, niby takie zwyczajne, niedzielne, a jednak inne, nasycone historią, polskością Chyba każdy z nas w takim dniu ma własne przemyślenia na temat 11 listopada, ojczyzny i to jest dobra okazja ku temu. Potem zajmujemy się już codziennością, problemami, zwykłymi rzeczami po prostu życiem. A tak na zakończenie coś z piosenki Nie pytaj o Polskę zespołu Republika:. nie pytaj mnie dlaczego jestem z nią nie pytaj mnie dlaczego z inną nie nie pytaj mnie dlaczego myślę że... że nie ma dla mnie innych miejsc nie pytaj mnie co ciągle widzę w niej nie pytaj mnie dlaczego w innej nie nie pytaj mnie dlaczego ciągle chce zasypiać w niej i budzić się te brudne dworce gdzie spotykam ją te tłumy, które cicho klną ten pijak, który mruczy coś przez sen że PÓKI MY ŻYJEMY ONA ŻYJE TEŻ! Fot. Marek Mikos Medale DEI REGNO SERVIRE dla Mieczysława Krasa i Władysława Sukiennika W niedzielę, 24 listopada 2013 r. w uroczystość Chrystusa Króla po uroczystej mszy św. w tarnowskiej katedrze bp Andrzej Jeż Ordynariusz Diecezji Tarnowskiej wręczył medale diecezjalne Dei Regno Servire (łac. służyć królestwu Bożemu) 26 osobom. Wyróżnieni medalem to osoby, które angażują się w życie swoich parafii, wspierają misje, prowadzą dzieła charytatywne. Wśród wyróżnionych w tym roku byli także tuchowianie: Mieczysław Kras, który otrzymał złoty medal oraz Władysław Sukiennik brązowy. W uzasadnieniu przyznania medali czytamy: Mieczysław Kras parafia św. Jakuba Starszego Ap. w Tuchowie (były wiceburmistrz miasta i gminy Tuchów i starosta powiatu tarnowskiego, aktualnie doradca burmistrza Tuchowa, wspierał prace przy kaplicy w Mesznej Opackiej, jak i dzieła charytatywne prowadzone w parafii, przyczynił się do założenia przy parafii placówki opiekuńczo-wychowawczej wsparcia dziennego dla dzieci z rodzin ubogich i wielodzietnych, dobry i pobożny parafianin. Władysław Sukiennik parafia św. Jakuba Starszego Ap. w Tuchowie (był członkiem rady duszpasterskiej, zaangażowany w działalność Akcji Katolickiej, jako artysta rzeźbiarz zajmuje się rzeźbieniem, konserwowaniem i odnawianiem zabytkowych krzyży, ołtarzy, figur i innych rzeczy poświęconych Bogu.

19 listopad 2013 nr 11 (14) legiony to ANdrzejjAgoda P ieśń, jako najstarsza śpiewana forma poezji ma wymiar szczególny, bowiem jest świadectwem historii Polski. To pieśń wzmacniała miłość do Ojczyzny, żołnierzom, którzy walczyli o niepodległość, dodawała sił. Dla żołnierzy stała się również wyrazem tęsknoty, buntu, cierpienia i hymnem w walce. Towarzyszyła im nie tylko na polu walki, w schronie, przemarszach, ale także podczas wypoczynku. Były dumne, smutne, ale także rubaszne, dowcipne, satyryczno polityczne. Te radosne i wesołe wnosiły do życia odprężenie, szczególnie na wojnie, będąc nieodzownym elementem żołnierskiej tradycji. Po latach mówiły i mówią dalej prawdę o tych, którzy ową poezję i pieśń tworzyli, będąc w centrum wydarzeń. Były one także jakby cząstką biografii, stanowiły odbicie historii całego narodu. W dziejach polskiego narodu wyjątkowe miejsce zajmuje tzw. epoka Józefa Piłsudskiego i powstałe w tym okresie pieśni legionowe. Ich twórcami, zarówno tekstu i melodii, byli żołnierze skupieni w oddziałach dowodzonych właśnie przez Józefa Piłsudskiego. Bez niego i tej atmosfery, która towarzyszyła jego Legionom, nie byłoby zapewne poezji legionowej. Proste wiersze i piosenki, pisane przez legionistów, sprawiły, że Marszałka wszyscy znali. Pieśń legionowa i żołnierska to wielki wachlarz nastrojów duszy żołnierskiej. Panujące wówczas nastroje oddają m.in. Pieśń uszła cało popularne piosenki takie jak: O mój rozmarynie Wacława Czarneckiego czy Przybyli ułani pod okienko, Wojenko, wojenko Feliksa Gwiżdża - twórcy wielu wierszy i piosenek. Pułkownik Wacław Kostek - Biernacki stworzył piosenkę o komendancie Piłsudskim Pieśń o wodzu miłym, nazywaną również Jedzie, jedzie na Kasztance. Właśnie tego typu proste utwory umacniały literacką legendę Marszałka. Pierwszą Kadrową stworzył legionista Tadeusz Ostrowski, a zaczynała się Raduje się serce, raduje się dusza. Było też wiele utworów anonimowych twórców, równie prostych, podnoszących na duchu strzelców i ułanów. Jednak na pierwsze miejsce wybiła się piosenka My, Pierwsza Brygada, której autorem słów był Tadeusz Biernacki - jeden z najmłodszych legionistów. Józef Piłsudski mówił wówczas, iż była Najdumniejszą pieśnią, jaką kiedykolwiek Polska stworzyła. Tematyka utworów była różnorodna; była dokumentacją walk, pochwałą wodza, wyrazem animuszu żołnierskiego, ale i dramatem. W odróżnieniu od pesymistycznej literatury europejskiej z czasów I wojny światowej, polska poezja właśnie legionowa charakteryzowała się jednak przewagą nastrojów optymistycznych, zapałem do walki, wiarą w zmartwychwstanie kraju. W twórczości legionowej nie zabrakło również utworów nawet frywolnych autorstwa Bolesława Długoszowskiego, żurawiejek, żartobliwych kupletów układanych dla poszczególnych pułków kawalerii. Nie były one arcydziełami, ale stanowiły dokument atmosfery tamtych burzliwych czasów i dawały wyraz patriotycznego uniesienia. Podkreślmy, że pieśni legionowe oddają rzeczywistość wojenną i losy piłsudczyków oraz poszczególnych oddziałów Komendanta. Józef Piłsudski powiedział: Można śledzić historię Legionów studiując ich pieśni. Bohaterowie wydarzeń przeminęli, ale pozostało po nich to, o co walczyli i co najpiękniej - bo w poezji i pieśni - potrafili też wyrazić. Literatura legionowa nie została nigdy zapomniana, mimo ciszy, jaka przez pewien okres wokół niej panowała. W latach osiemdziesiątych zostały przypomniane i spopularyzowane wśród młodych odbiorców wiersze i pieśni legionowe. Pojawiły się kasety, płyty z nagraniami, scenariusze. Młodzież zaczęła uczestniczyć w przedstawieniach, a teatry wystawiać widowisko Gałązka rozmarynu Zygmunta Nowakowskiego. Wydanych zostało wiele książek z utworami poetyckimi i śpiewniki z pieśniami legionowymi. Mimo niesprzyjającej sytuacji politycznej narodu i wojennych zawieruch pieśń żołnierska, legionowa, ułańska przetrwała. Warto tu przytoczyć fragment tekstu Adama Mickiewicza, który w Konradzie Wallenrodzie napisał: Płomień rozgryzie malowane dzieje, skarby mieczowi spustoszą złodzieje. Pieśń ujdzie cało. Okazuje się, że pieśń i poezja, która pozostawili legioniści mają wartość bezcenną. Już we Lwowie Józef Piłsudski powiedział: Legiony już minęły, ale naród ciągle śpiewa ich pieśni. Należy podkreślić, że w słowach i nutach pieśni legionowych, patriotycznych zawarta jest opowieść o Ojczyźnie. O jej sile pamiętali nasi przodkowie. Pamiętaliśmy o niej i my uczestnicząc w obchodach Narodowego Święta Niepodległości. Podczas - przypadającej w tym roku 95. rocznicy Niepodległości Polski rozbrzmiewała pieśń legionowa m. in. przy cmentarzu Legionistów w Łowczówku, odbyły się spotkania patriotyczne, wspólne śpiewy w sali widowiskowej tuchowskiego Domu Kultury. Śpiewając pieśni patriotyczne przywołana została pamięć legionistów, bohaterów wojennych, śpiewając opowiedziana została historia żołnierzy w marszu, w boju, w okopach, śpiewając dzielono się radością, że mamy dziś odrodzoną, wolną Polskę. Przez wspólne śpiewanie pokazaliśmy także, że patriotyzm jest życiodajną siłą, wypływającą z serc - szlachetnych serc. Można było się więc przekonać, że na owe pieśni podatne są polskie serca. W 1924 roku Piłsudski powiedział: Obserwowałem zawsze, że w mieście, gdzie leguni się zjeżdżają, ludzie dzielą się na smutnych i wesołych ludzi, co przy dźwiękach My Pierwsza Brygada zatykają uszy, i na tych, co melodię podśpiewują lub chociażby nucą. Życzyłbym bardzo, by w Lublinie tych drugich było więcej niż pierwszych. Zatem podtrzymujmy tradycję wspólnego śpiewania i przekazujmy ją następnym pokoleniom, a życzenie Komendanta Piłsudskiego niech się spełnia także w Tuchowie. Uhonorowani medalem i odznaką r e k l a m a Zarząd Główny Związku Żołnierzy Wojska Polskiego, w uznaniu zasług przedstawicieli samorządu terytorialnego, odznaczył Burmistrza Tuchowa Mariusza Rysia medalem pamiątkowym XXX-lecia Związku Żołnierzy Wojska Polskiego oraz Mieczysława Krasa brązową odznaką Związku Żołnierzy Wojska Polskiego. Odznaczenie i medal zostały wręczone podczas sesji Rady Miejskiej w Tuchowie, 27 listopada 2013 roku. Wręczyli je przedstawiciele Związku Żołnierzy Wojska Polskiego: płk Edmund Tyszka prezes Związku Żołnierzy Wojska Polskiego w Tarnowie, ppłk Marek Jasiak zastępca prezesa Zarządu Rejonowego, płk. Edward Szypakowski członek Tarnowskiego Oddziału im. 5 Pułku Strzelców oraz kpt. mgr inż. Zbigniew Babiuch sekretarz Zarządu Rejonowego.

20 20 zdrowie listopad 2013 nr 11 (14) Dyniowy zawrót głowy w Siedliskach! HALINAPioTROWSKA T o, że dynia jest bardzo wartościowym warzywem niewielu z nas wie. Kojarzymy ją głównie z pomarańczowego koloru, szczególnie kiedy widzimy ją na grządkach u sąsiada. Coraz częściej dynie możemy spotkać jako element dekoracyjny na parapetach okiennych, gankach czy schodach wejściowych. Natomiast dzieci i młodzież kojarzy ją już chyba tylko z halloween dziwnego święta, które przywędrowało do nas z USA. Wydrążone dynie, z wyciętym złowrogim uśmiechem i podświetlone od wewnątrz tworzą specyficzny klimat strachu. Samorząd Uczniowski Publicznego Gimnazjum w Siedliskach przygotował akcję Dynia nie tylko halloweenowy gadżet! 14 listopada uczniowie przygotowali tablice informacyjne na temat pochodzenia tego pomarańczowego warzywa oraz jego zdrowotnych walorów. Owoce dyni poleca się ludziom z miażdżycą, ze stwardnieniem tętnic, z nadciśnieniem tętniczym, a także w przypadkach obrzęków w niewydolności nerek, serca czy wątroby. Związki w nich zawarte działają moczopędnie, mogą być również używane przy leczeniu zaparć szczególnie u ludzi otyłych. Dynia to bogactwo witamin A, B1, B2, C, PP oraz składników mineralnych takich jak: fosfor, żelazo, wapń, potas i magnez. Jest niskokaloryczna i beztłuszczowa. Zawiera także pektyny i kwasy organiczne. Miąższ z dyni mogą stosować przy mdłościach przyszłe mamy. A pestki z dyni to dopiero zdrowa przekąska! Jedzenie pestek dyni zapobiega rozrostowi i zapaleniu gruczołu krokowego. Zawierają dużą ilość fitosteroli i nienasyconych kwasów tłuszczowych, hamujących odkładanie się w tkankach złogów cholesterolu, a co za tym idzie zapobiegają miażdżycy. Ponadto w pestkach znajdują się łatwo strawne białka, witamina E i mikroelementy - selen, magnez, cynk, miedź i mangan. Dlatego też pestki wykorzystywane są w leczeniu stanów zapalnych nerek i pęcherza moczowego. Ze względu na znaczącą zawartość cynku, nasiona dyni stosuje się w leczeniu chorób skóry między innymi trądziku, opryszczki, a także przy wrzodach żołądka i niegojących się ranach. Na szkolnym stoisku w Zespole Szkół w Siedliskach można było podziwiać mini wystawę: piękne okazy dynie te jadalne i ozdobne, jak również pestki i konfitury z dyni. Dyniowy zawrót głowy połączony był z kiermaszem dyniowych słodkości. Uczniowie upiekli mnóstwo dyniowych przysmaków, a składnikiem każdego z nich były pestki i miąższ z dyni. Aż dziw jakie to może być pyszne! Chlebek, ciasta i ciasteczka rozeszły się jak. no cóż. jak świeże bułeczki! Muszę jeszcze dodać, iż w akcję włączyli się uczniowie, rodzice, nauczyciele oraz pani ze szkolnego sklepiku! W końcu wszyscy chcemy poszerzać swoją wiedzę i zdrowo się odżywiać. Fot. Waldemar Siwek r e k l a m a

Wernisaż. Wystawa prac studentów Kierunku Plastycznego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Sanoku

Wernisaż. Wystawa prac studentów Kierunku Plastycznego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Sanoku Wernisaż Wystawa prac studentów Kierunku Plastycznego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Sanoku Od czterech lat mam przyjemność prowadzić zajęcia z malarstwa i rysunku na Sanockim Uniwersytecie Trzeciego Wieku

Bardziej szczegółowo

Raport z konsultacji społecznych budżetu partycypacyjnego

Raport z konsultacji społecznych budżetu partycypacyjnego Raport z konsultacji społecznych budżetu Mając na uwadze rozwój społeczeństwa obywatelskiego, udział mieszkańców w formułowaniu priorytetów w zakresie kierunków rozwoju miasta i dzielnic, a także doskonalenia

Bardziej szczegółowo

w Katowicach, Pl. Sejmu Śląskiego 2 ul. Gliwicka 214

w Katowicach, Pl. Sejmu Śląskiego 2 ul. Gliwicka 214 Centrum Kultury Katowice Młodzieżowy Dom Kultury Katowice, 17.03.2015 Szanowni Państwo Dyrektorzy szkół i placówek oświatowych Pragniemy Państwa poinformować, że organizujemy IV edycję konkursu plastycznego

Bardziej szczegółowo

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ:

AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ: AKADEMIA KOMPETENCJI KLUCZOWYCH PROGRAM ROZWOJU UCZNIÓW SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH POLSKI WSCHODNIEJ PROJEKT REALIZOWANY PRZEZ: Bezpłatne zajęcia dodatkowe w Twojej szkole dowiedz się więcej!!!! Projekt

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Lutomski. Grafika

Zbigniew Lutomski. Grafika Zbigniew Lutomski Grafika czerwiec 2013 Zbigniew Lutomski, urodzony 4 grudnia 1934 roku, jest jednym z najwybitniejszych przedstawicieli grafiki polskiej. Specjalizuje się w trudnej technice drzeworytu.

Bardziej szczegółowo

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości!

Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Szanowna Mieszkanko, Szanowny Mieszkańcu miejscowości Pleśna! Zabierz głos w sprawie swojej miejscowości! Gmina Pleśna bierze udział w projekcie Samorząd z inicjatywą realizowanym przez Fundację Biuro

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014

Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Imię i nazwisko Klasa III Sprawdzian kompetencji trzecioklasisty 2014 Zestaw humanistyczny Kurs fotografii Instrukcja dla ucznia 1. Wpisz swoje imię i nazwisko oraz klasę. 2. Bardzo uważnie czytaj tekst

Bardziej szczegółowo

5. To, jak Ci idzie w szkole jest dla Twoich rodziców (opiekunów): A niezbyt ważne B ważne C bardzo ważne 1 ANKIETA DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM

5. To, jak Ci idzie w szkole jest dla Twoich rodziców (opiekunów): A niezbyt ważne B ważne C bardzo ważne 1 ANKIETA DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM ANKIETA DLA UCZNIÓW GIMNAZJUM 5. To, jak Ci idzie w szkole jest dla Twoich rodziców (opiekunów): A niezbyt ważne B ważne C bardzo ważne 1 kod ucznia Drodzy Pierwszoklasiści! Niedawno rozpoczęliście naukę

Bardziej szczegółowo

Projekt Otwarte Przedszkola został zrealizowany w Zespole Placówek Oświatowych w Zatorach. Byliśmy jedną z nielicznych placówek w powiecie pułtuskim

Projekt Otwarte Przedszkola został zrealizowany w Zespole Placówek Oświatowych w Zatorach. Byliśmy jedną z nielicznych placówek w powiecie pułtuskim Projekt Otwarte Przedszkola został zrealizowany w Zespole Placówek Oświatowych w Zatorach. Byliśmy jedną z nielicznych placówek w powiecie pułtuskim uczestniczących w projekcie. Wzięło w nim udział 48

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015

Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015 Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2015 1 Ferie zimowe to wymarzony czas dla dzieci. Jak co roku nasza placówka zorganizowała wiele ciekawych zajęć, które rozpoczęły się już 14 lutego w sobotę. Chętne

Bardziej szczegółowo

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Antoni Guzik Antoni Guzik Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Docent Antoni Guzik urodził się 7 kwietnia 1925 r. w Izydorówce, w dawnym województwie stanisławowskim. Szkołę

Bardziej szczegółowo

Oto sylwetki kandydatów, którzy spełnili w/w warunki oraz to, co chcieli nam powiedzieć o sobie i swoich planach

Oto sylwetki kandydatów, którzy spełnili w/w warunki oraz to, co chcieli nam powiedzieć o sobie i swoich planach WYBORY PRZEWODNICZĄCEGO I OPIEKUNA SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Rozpoczął się nowy rok szkolny. Po wspaniałych wakacjach, wypoczęci powróciliśmy do szkoły aby rzucić się w wir pracy. Już we wrześniu czeka nas

Bardziej szczegółowo

WARSZAWA krok po kroku nasze wspomnienia

WARSZAWA krok po kroku nasze wspomnienia WARSZAWA krok po kroku nasze wspomnienia Warszawa da się lubić, Tutaj szczęście można znaleźć, Tutaj serce można zgubić Dnia 18.10.2011 r. uczniowie Gimnazjum nr 6 w Czerwionce-Leszczynach wzięli udział

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE

SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE SZKOŁY PONADGIMNAZJALNE Typy szkół ponadgimnazjalnych Do wyboru są trzy typy szkół ponadgimnazjalnych: 1. liceum ogólnokształcące (LO) 2. technikum (T) 3. zasadnicza szkoła zawodowa (ZSZ) Każdy typ szkoły

Bardziej szczegółowo

1. Grzegorz Bolek Lato w Podkowie Leśnej Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie dyplom z wyróżnieniem. Uprawia malarstwo olejne, jest

1. Grzegorz Bolek Lato w Podkowie Leśnej Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie dyplom z wyróżnieniem. Uprawia malarstwo olejne, jest 1. Grzegorz Bolek Lato w Podkowie Leśnej Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie dyplom z wyróżnieniem. Uprawia malarstwo olejne, jest znakomitym pedagogiem związanym z podkowiańską szkołą, gdzie

Bardziej szczegółowo

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych Kim jesteśmy? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy to ogólnopolski, nieodpłatny program edukacji ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

"Obrazy, które mnie hipnotyzują" - rozmowa z Anną Wypych

Obrazy, które mnie hipnotyzują - rozmowa z Anną Wypych "Obrazy, które mnie hipnotyzują" - rozmowa z Anną Wypych JUSTYNA NAPIÓRKOWSKA Więcej zdjęć (2) Przedstawiam Państwu młodą malarkę, absolwentkę Akademii Sztuk Pięknych w pracowni profesora Świeszewskiego.

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 258 IM. GEN. JAKUBA JASIŃSKIEGO W WARSZAWIE

SZKOŁA PODSTAWOWA NR 258 IM. GEN. JAKUBA JASIŃSKIEGO W WARSZAWIE SZKOLNY PROGRAM AKTYWNEJ WSPÓŁPRACY SZKOŁA PODSTAWOWA NR 258 IM. GEN. JAKUBA JASIŃSKIEGO W WARSZAWIE Dokument ten jest podsumowaniem udziału szkoły w projekcie Szkoła współpracy. Uczniowie i rodzice kapitałem

Bardziej szczegółowo

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma, urodzony 25 maja 1935 roku w Zbilutce (obecnie Zbelutka) na Kielecczyznie. W latach 1957-1962 studiował na Wydziale

Bardziej szczegółowo

Klasa OH (wstępna dwujęzyczna z językiem hiszpańskim)

Klasa OH (wstępna dwujęzyczna z językiem hiszpańskim) W roku szkolnym 2014/15 proponujemy: Symbol oddziału Przedmioty z rozszerzonym programem nauczania Języki obce Przedmioty uwzględnione w procesie rekrutacji 0H historia geografia język hiszpański język

Bardziej szczegółowo

III PRZEGLĄD POEZJI JANA PAWŁA II

III PRZEGLĄD POEZJI JANA PAWŁA II III PRZEGLĄD POEZJI JANA PAWŁA II Miejcie odwagę żyć dla Miłości! Organizator: Zespół Szkół nr 4 im. Ziemi Dobrzyńskiej w Nadrożu 1 HONOROWY PATRONAT NAD III PRZEGLĄDEM POEZJI JANA PAWŁA II PEŁNI: - Dyrektor

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

Studenckie Towarzystwo Naukowe UJ CM

Studenckie Towarzystwo Naukowe UJ CM nauka leży u podstaw każdego postępu, który ma ułatwić życie ludzkie i zmniejszać cierpienie Maria Skłodowska-Curie, 1911 Studenckie Towarzystwo Naukowe UJ CM http://www.stn.cm-uj.krakow.pl stn@cm-uj.krakow.pl

Bardziej szczegółowo

Sąsiedzi-przyjaciele i był. Program etwinning

Sąsiedzi-przyjaciele i był. Program etwinning sasiedzi:gimnazjum 2009-11-15 23:52 Page 63 Sąsiedzi - przyjaciele Program etwinning Logo szkoły w Prostejovie Uczniowie Gimnazjum nr 1 w Koluszkach nawiązują międzynarodową współpracę z rówieśnikami nie

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie?

1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie? 1. Czym się teraz zajmujesz?/do jakiej szkoły chodzisz? 2. Co najmilej wspominasz z czasów, gdy byłeś uczniem Gimnazjum nr 3 w Lublinie? 3. Jakie talenty Gimnazjum nr 3 w Lublinie pomogło Ci w sobie odkryć,

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum Dwujęzyczne. Im. Św. Kingi. w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 2. w Tarnowie

Gimnazjum Dwujęzyczne. Im. Św. Kingi. w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 2. w Tarnowie Gimnazjum Dwujęzyczne Im. Św. Kingi w Zespole Szkół Ogólnokształcących nr 2 w Tarnowie Gimnazjum Dwujęzyczne w ZSO nr 2 w Tarnowie to Szkoła o bogatej historii, mimo, że istnieje dopiero od roku 2001.

Bardziej szczegółowo

TEST SPRAWDZAJĄCY UMIEJĘTNOŚĆ CZYTANIA ZE ZROZUMIENIEM DLA KLASY IV NA PODSTAWIE TEKSTU PT. DZIEŃ DZIECKA

TEST SPRAWDZAJĄCY UMIEJĘTNOŚĆ CZYTANIA ZE ZROZUMIENIEM DLA KLASY IV NA PODSTAWIE TEKSTU PT. DZIEŃ DZIECKA TEST SPRAWDZAJĄCY UMIEJĘTNOŚĆ CZYTANIA ZE ZROZUMIENIEM DLA KLASY IV NA PODSTAWIE TEKSTU PT. DZIEŃ DZIECKA Drogi uczniu! Instrukcja dla użytkownika testu Najpierw przeczytaj uważnie tekst. Następnie rozwiązuj

Bardziej szczegółowo

Trampolina do sukcesu

Trampolina do sukcesu PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ UNIĘ EUROPEJSKĄ W RAMACH EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU SPOŁECZNEGO Program Operacyjny Kapitał Ludzki Priorytet IX. Działanie 9.1. Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapobieganie

Bardziej szczegółowo

Budżet partycypacyjny co to takiego? Budżet partycypacyjny to proces, w trakcie którego mieszkańcy decydują o wydatkowaniu części budżetu dzielnicy.

Budżet partycypacyjny co to takiego? Budżet partycypacyjny to proces, w trakcie którego mieszkańcy decydują o wydatkowaniu części budżetu dzielnicy. Budżet partycypacyjny co to takiego? Budżet partycypacyjny to proces, w trakcie którego mieszkańcy decydują o wydatkowaniu części budżetu dzielnicy. Budżet partycypacyjny najważniejsze cechy 1. publiczna

Bardziej szczegółowo

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych.

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI 2013 - raport Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI CHCĄ ZMIENIAĆ ŚWIAT Wszyscy doskonale wiemy, że młodych ludzi

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE VI KADENCJI SAMORZĄDU MIASTA I GMINY GRABÓW NAD PROSNĄ

PODSUMOWANIE VI KADENCJI SAMORZĄDU MIASTA I GMINY GRABÓW NAD PROSNĄ PODSUMOWANIE VI KADENCJI SAMORZĄDU MIASTA I GMINY GRABÓW NAD PROSNĄ W mijającej kadencji samorządu Miasto i Gmina Grabów nad Prosną osiągnęła znaczne postępy w rozwoju infrastruktury społeczno-kulturalnej,

Bardziej szczegółowo

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY?

SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? SKĄD MAMY PIENIĄDZE I NA CO JE WYDAJEMY? www.nowytarg.pl Broszura informacyjna dla mieszkańców Nowego Targu Edycja 2005 Niniejsza publikacja ma na celu przybliżenie mieszkańcom miasta Nowego Targu w prosty

Bardziej szczegółowo

Relacja z Festiwalu Projektów.

Relacja z Festiwalu Projektów. Relacja z Festiwalu Projektów. 17 czerwca 2011 roku w Centrum Nauki Kopernik w Warszawie uczestniczyłam w ogólnopolskich targach TIK-owych projektów, w czasie których odbyła się prezentacja najciekawszych

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny Stąd jestem - to moja mała Ojczyzna Projekt realizowany pod patronatem: STAROSTY OBORNICKIEGO - ADAMA OLEJNIKA

Projekt edukacyjny Stąd jestem - to moja mała Ojczyzna Projekt realizowany pod patronatem: STAROSTY OBORNICKIEGO - ADAMA OLEJNIKA Oborniki, listopad 0 Towarzystwo Miłośników Ziemi Obornickiej Projekt edukacyjny Stąd jestem - to moja mała Ojczyzna Projekt realizowany pod patronatem: STAROSTY OBORNICKIEGO - ADAMA OLEJNIKA Cele projektu:

Bardziej szczegółowo

Einstein na półmetku. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Einstein na półmetku. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Einstein na półmetku Przy pisaniu kolejnego artykułu o projekcie postanowiliśmy wykorzystać opinie uczestników, czyli uczniów szkół Powiatu Lubańskiego. Oto co sądzą o Einsteinie: Na zajęciach byliśmy

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Wzór formularza: Ankieta do wstępnej oceny motywacji pomysłodawców do komercjalizacji

Załącznik nr 6. Wzór formularza: Ankieta do wstępnej oceny motywacji pomysłodawców do komercjalizacji Załącznik nr 6 Wzór formularza: Ankieta do wstępnej oceny motywacji pomysłodawców do komercjalizacji Część 3 - Narzędzia służące rekrutacji i ocenie Pomysłodawców oraz pomysłów przeznaczone dla ośrodków

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ

PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ PROGRAM WYCHOWAWCZY KLASY V SZKOŁY PODSTAWOWEJ W ZAWADCE OSIECKIEJ Tematy i zagadnienia (cele edukacyjne) 1. Wybór samorządu klasowego prawa i obowiązki ucznia -kształtowanie postaw patriotycznych i świadomości

Bardziej szczegółowo

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje Test mocny stron Poniżej znajduje się lista 55 stwierdzeń. Prosimy, abyś na skali pod każdym z nich określił, jak bardzo ono do Ciebie. Są to określenia, które wiele osób uznaje za korzystne i atrakcyjne.

Bardziej szczegółowo

Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VII. Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015

Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VII. Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015 Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VII Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015 Przede mną nowy rok szkolny. Dużo myślałam podczas wakacji o tym, jak powinien on wyglądać. Kolejny raz przeczytałam

Bardziej szczegółowo

Przed podróŝą na Litwę

Przed podróŝą na Litwę Przed podróŝą na Litwę Źródło: http://www.hotels-europe.com/lithuania/images/lithuania-map-large.jpg BirŜai to niewielkie miasto litewskie wyznaczone jako miejsce kolejnego, juŝ piątego spotkania przedstawicieli

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

2) co daje ci wybór liceum ogólnokształcącego

2) co daje ci wybór liceum ogólnokształcącego Gimnazjalisto! Przeczytaj - zanim wybierzesz szkołę ponadgimnazjalną. MATURA LO dla dorosłych LO Technikum 4 lata nauki Egzaminy potwierdzające kwalifikacje w zawodzie Zasadnicza szkoła zawodowa *Absolwenci

Bardziej szczegółowo

Interdyscyplinarny projekt edukacyjny w PSM I st. w Prudniku - Rok Chopinowski

Interdyscyplinarny projekt edukacyjny w PSM I st. w Prudniku - Rok Chopinowski Interdyscyplinarny projekt edukacyjny w PSM I st. w Prudniku - Rok Chopinowski Nasza inicjatywa to przykład szerokiego myślenia o edukacji artystycznej i perspektywicznego myślenia o szkole, jako społeczności

Bardziej szczegółowo

KONKURS LITERACKO-PLASTYCZNY Szkolna przygoda

KONKURS LITERACKO-PLASTYCZNY Szkolna przygoda KONKURS LITERACKO-PLASTYCZNY Szkolna przygoda Dyrekcja i nauczyciele Szkoły Podstawowej nr 19 im. Mieszka I w Białymstoku zapraszają do udziału w konkursie literacko-plastycznym pod nazwą Przygoda w szkole.

Bardziej szczegółowo

Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły?

Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły? Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły? Projekt edukacyjny realizowany w Publicznym Gimnazjum im. Biskupa Piotra Gołębiowskiego w Jedlińsku w roku szkolnym

Bardziej szczegółowo

Co po gimnazjum? Jak wybrać swoją dalszą drogę edukacji? Gdzie się uczyć dalej?

Co po gimnazjum? Jak wybrać swoją dalszą drogę edukacji? Gdzie się uczyć dalej? Co po gimnazjum? Jak wybrać swoją dalszą drogę edukacji? Gdzie się uczyć dalej? STUDIA DOKTORANCKIE TAK JEST od 1.09.2012!!!! SZKOŁY POLICEALNE DO 2,5 ROKU - EGZAMIN KWALIFIKACJI ZAWODOWYCH SSss - NIE

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie projektu

Podsumowanie projektu Podsumowanie projektu ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Prezentacja: Michalina Mościszko Projekt: Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka angielskiego dla klas czwartych I. Program nauczania: II. Podręcznik: III.Tematyka realizowanych modułów :

Wymagania edukacyjne z języka angielskiego dla klas czwartych I. Program nauczania: II. Podręcznik: III.Tematyka realizowanych modułów : Wymagania edukacyjne z języka angielskiego dla klas czwartych I. Program nauczania: Program nauczania języka angielskiego dla II etapu edukacyjnego (szkoła podstawowa, klasy IV VI), autorzy: Ewa Piotrowska

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO W MAŁOPOLSCE PROJEKT SYSTEMOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO

MODERNIZACJA KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO W MAŁOPOLSCE PROJEKT SYSTEMOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO MODERNIZACJA KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO W MAŁOPOLSCE PROJEKT SYSTEMOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO KRAKÓW 2013 Wydawca: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Edukacji i Kształcenia Ustawicznego

Bardziej szczegółowo

Program Coachingu dla młodych osób

Program Coachingu dla młodych osób Program Coachingu dla młodych osób "Dziecku nie wlewaj wiedzy, ale zainspiruj je do działania " Przed rozpoczęciem modułu I wysyłamy do uczestników zajęć kwestionariusz 360 Moduł 1: Samoznanie jako część

Bardziej szczegółowo

NEWSLETTER 04/2014. Zielona Góra

NEWSLETTER 04/2014. Zielona Góra NEWSLETTER 04/2014 Zielona Góra MSZ POSZUKUJE WYKONAWCY PROJEKTU STATUETKI NAGRODY SOLIDARNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ Ministerstwo Spraw Zagranicznych wraz z Akademią Sztuk Pięknych w Warszawie serdecznie zapraszają

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2014

Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2014 Sprawozdanie z ferii zimowych w roku 2014 1 Ferie zimowe to wymarzony czas dla dzieci. Jak co roku nasza placówka zorganizowała wiele ciekawych zajęć, które rozpoczęły się 3 lutego. Chętne dzieci spotykały

Bardziej szczegółowo

Kompetencje akademickie Wprowadzenie do komunikacji naukowej

Kompetencje akademickie Wprowadzenie do komunikacji naukowej WYKŁAD OGÓLNOUNIWERSYTECKI DLA DOKTORANTÓW 2015/2016 Kompetencje akademickie Wprowadzenie do komunikacji naukowej Rok akademicki: 2015/2016 Semestr zimowy: 30 h Limit miejsc: 100 Prowadzący: dr Emanuel

Bardziej szczegółowo

J a r o s ł a w K o r d z i ń s k i. Szanse. awansu. zawodowego

J a r o s ł a w K o r d z i ń s k i. Szanse. awansu. zawodowego J a r o s ł a w K o r d z i ń s k i Szanse awansu zawodowego J a r o s ł a w K o r d z i ń s k i Szanse awansu zawodowego Krokowa 2006 Szanse awansu zawodowego nauczycieli. Jarosław Kordziński Wszystkie

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II Jan Paweł II właściwie Karol Józef Wojtyła, urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie polski biskup rzymskokatolicki, biskup

Bardziej szczegółowo

Badanie losów absolwentów

Badanie losów absolwentów RAPORT Z BADANIA LOSÓW ABSOLWENTÓW GIMNAZJUM IM. ŚW. JADWIGI KRÓLOWEJ POLSKI W WAWRZEŃCZYCACH PRZEPROWADZONEGO W ROKU SZKOLNYM 01/015 W grudniu 01 r. przeprowadzono badanie losów absolwentów Gimnazjum

Bardziej szczegółowo

Nowinki Szkolnej Rodzinki

Nowinki Szkolnej Rodzinki Nowinki Szkolnej Rodzinki ORGANIZATOR PROJEKTU ZGSP im.janusza Korczaka w Pawłowiczkach ul. Korfantego 3 47-2, Pawłowiczki Numer 51 11/15 PARTNER W TYM NUMERZE: - spotkanie z Panią Poprawialską, -spektakl

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

5-15 pkt. 5-15 pkt. 24-30 pkt. Monografia: współautorstwo Należy podać autora/redaktora, wydawcę, numer ISBN, nakład, rok wydania, objętość. 70% pkt.

5-15 pkt. 5-15 pkt. 24-30 pkt. Monografia: współautorstwo Należy podać autora/redaktora, wydawcę, numer ISBN, nakład, rok wydania, objętość. 70% pkt. Szczegółowe kryteria punktacji postępów w nauce doktorantów Studiów Doktoranckich z zakresu sztuk plastycznych w dyscyplinie Konserwacja Dzieł Sztuki Wydział Sztuk Pięknych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika

Bardziej szczegółowo

Człowiek najlepsza inwestycja. BROSZURA EDUKACYJNA o EFS i PO KL. Samorząd Województwa Wielkopolskiego Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu

Człowiek najlepsza inwestycja. BROSZURA EDUKACYJNA o EFS i PO KL. Samorząd Województwa Wielkopolskiego Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu Człowiek najlepsza inwestycja BROSZURA EDUKACYJNA o EFS i PO KL Samorząd Województwa Wielkopolskiego Wojewódzki Urząd Pracy w Poznaniu Wstęp SPIS TREŚCI Co to są Europejski Fundusz Społeczny i Program

Bardziej szczegółowo

PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI. realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości. nr. POKL.09.01.

PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI. realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości. nr. POKL.09.01. Mołodiatycze, 22.06.2012 PUBLIKACJA PODSUMOWUJACA ZAJĘCIA DODATKOWE Z MATEMATYKI realizowane w ramach projektu Stąd do przyszłości nr. POKL.09.01.02-06-090/11 Opracował: Zygmunt Krawiec 1 W ramach projektu

Bardziej szczegółowo

Wizyta w Gazecie Krakowskiej

Wizyta w Gazecie Krakowskiej Wizyta w Gazecie Krakowskiej fotoreportaż 15.04.2013 byliśmy w Gazecie Krakowskiej w Nowym Sączu. Dowiedzieliśmy, się jak ciężka i wymagająca jest praca dziennikarza. Opowiedzieli nam o tym pan Paweł Szeliga

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny Matematyka w banku. Opis projektu

Projekt edukacyjny Matematyka w banku. Opis projektu Opis projektu 1.Tytuł projektu: Matematyka w banku. 2.Czas: 14.grudnia 2010 roku 30 kwietnia 2011roku 3.Uzasadnienie wyboru tematu: - pokazanie praktycznych zastosowań matematyki w życiu codziennym, -

Bardziej szczegółowo

Psychoedukacja dla uczniów klas pierwszych szkoły podstawowej Cykl II. Profilaktyka agresji i przemocy w szkole

Psychoedukacja dla uczniów klas pierwszych szkoły podstawowej Cykl II. Profilaktyka agresji i przemocy w szkole Psychoedukacja dla uczniów klas pierwszych szkoły podstawowej Cykl II. Profilaktyka agresji i przemocy w szkole W roku szkolnym 2014/2015 pracownicy Centrum Doskonalenia Nauczycieli Publicznej Biblioteki

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr / /2015 Rady Gminy Jaworze z dnia 2015 r.

UCHWAŁA Nr / /2015 Rady Gminy Jaworze z dnia 2015 r. UCHWAŁA Nr / /2015 Rady Gminy Jaworze z dnia 2015 r. w sprawie przyjęcia Lokalnego Programu Wspierania Edukacji Uzdolnionych Dzieci i Młodzieży w Gminie Jaworze Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 14a ustawy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN REKRUTACJI UCZNIÓW DO PUBLICZNEGO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO TOWARZYSTWA SALEZJAŃSKIEGO W ZABRZU

REGULAMIN REKRUTACJI UCZNIÓW DO PUBLICZNEGO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO TOWARZYSTWA SALEZJAŃSKIEGO W ZABRZU REGULAMIN REKRUTACJI UCZNIÓW DO PUBLICZNEGO LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO TOWARZYSTWA SALEZJAŃSKIEGO W ZABRZU 1 Zgodnie z Ustawą o rekrutacji kandydatów do I klasy Liceum Ogólnokształcącego przyjmuje się przepisy

Bardziej szczegółowo

Piotr Pawlik - opis i analiza przypadku rozpoznawania. i rozwiązywania problemu edukacyjnego (uczeń zdolny)

Piotr Pawlik - opis i analiza przypadku rozpoznawania. i rozwiązywania problemu edukacyjnego (uczeń zdolny) Piotr Pawlik - opis i analiza przypadku rozpoznawania i rozwiązywania problemu edukacyjnego (uczeń zdolny) Jonasz i Ernest- dwaj bracia, byli uczniami wybitnie uzdolnionymi. Praca z nimi była dla mnie

Bardziej szczegółowo

Skąd bierzemy pieniądze... i na co je wydajemy? Czyli budżet miasta w pigułce.

Skąd bierzemy pieniądze... i na co je wydajemy? Czyli budżet miasta w pigułce. Skąd bierzemy pieniądze... i na co je wydajemy? Czyli budżet miasta w pigułce. www.czarnkow.pl Skąd bierzemy pieniądze... i na co je wydajemy? Czyli budżet miasta w pigułce. Pragniemy przedstawić państwu

Bardziej szczegółowo

Projekt NA WŁASNE KONTO

Projekt NA WŁASNE KONTO Projekt NA WŁASNE KONTO Fundacja Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej jest organizacją pozarządową, działającą na rzecz rozwoju polskiej wsi. Od 25 lat pomaga zmieniać jej wizerunek oraz aktywnie wspiera

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018

KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 KONCEPCJA PRACY ZESPOŁU SZKÓŁ W PAWŁOWIE NA LATA 2013-2018 MISJA SZKOŁY Jesteśmy szkołą bezpieczną i przyjazną. Szanujemy się wzajemnie i wspieramy. Celem naszej szkoły jest dobre przygotowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY ŚLADAMI CZARNYCH STÓP. CZYLI ŁYSOGÓRY I PONIDZIE

PROJEKT EDUKACYJNY ŚLADAMI CZARNYCH STÓP. CZYLI ŁYSOGÓRY I PONIDZIE Julia Miśkowicz, Maria Jezierczak, Bożena Niemiec, Anna Waksmundzka, Maria Pawlica Urszula Hanula, Anna Stronczek PROJEKT EDUKACYJNY ŚLADAMI CZARNYCH STÓP. CZYLI ŁYSOGÓRY I PONIDZIE UCZESTNICY: KLASY 1-6

Bardziej szczegółowo

MATEMATYCZNY TURNIEJ KLAS Szkoła a Podstawowa nr 26 im.andrzeja Struga W Krakowie

MATEMATYCZNY TURNIEJ KLAS Szkoła a Podstawowa nr 26 im.andrzeja Struga W Krakowie MATEMATYCZNY TURNIEJ KLAS Szkoła a Podstawowa nr 26 im.andrzeja Struga W Krakowie Jest to konkurs matematyczny, który w Naszej Szkole ma już dość długą tradycję. Pomysł powstał na spotkaniu zespołu nauczycieli

Bardziej szczegółowo

Kompetencje społeczne na plus na przykładzie programu Wolontariusz + Ewa Zadykowicz asystent prorektora ds. studenckich i kształcenia

Kompetencje społeczne na plus na przykładzie programu Wolontariusz + Ewa Zadykowicz asystent prorektora ds. studenckich i kształcenia Kompetencje społeczne na plus na przykładzie programu Wolontariusz + Ewa Zadykowicz asystent prorektora ds. studenckich i kształcenia Ogólnopolskie Seminarium Projakościowe "INSPIRACJE" Uniwersytet Jagielloński,

Bardziej szczegółowo

Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA

Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA Program Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowany przez PSPiA KLANZA Idea programu W programie Wolontariat studencki grupy liczące od dwóch do pięciu studentów wolontariuszy prowadzą zajęcia edukacyjne

Bardziej szczegółowo

WYSZKOWSKI UNIWERSYTET DLA DZIECI I MŁODZIEŻY

WYSZKOWSKI UNIWERSYTET DLA DZIECI I MŁODZIEŻY WYSZKOWSKI UNIWERSYTET DLA DZIECI I MŁODZIEŻY WYKŁADY POPROWADZĄ PROFESOROWIE UNIWERSYTETU KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W WARSZAWIE. PROJEKT INAUGURACJA Misją Uniwersytetów Dziecięcych...jest rozbudzenie

Bardziej szczegółowo

PLAN DZIAŁAŃ KÓŁKA HAFCIARSKIEGO

PLAN DZIAŁAŃ KÓŁKA HAFCIARSKIEGO KÓŁKO HAFCIARSKIE Koncepcja programu Różnego rodzaju techniki artystyczne przeżywają swój powrót do łask. Ludzie coraz chętniej kupują i są zainteresowani wytworami rękodzielniczymi, często zachwyceni

Bardziej szczegółowo

nauczyciel naszej szkoły

nauczyciel naszej szkoły Pan Apolinary Nosalski - poeta, pisarz i nauczyciel naszej szkoły Praca zbiorowa Urodził się 22 czerwca 1930 roku we wsi Brudno koło Parczewa. Po ukończeniu w 1944 r. Szkoły Powszechnej w Koczergach kontynuował

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU

UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU Wydział Nauk Społecznych PRAWDZIWA PASJA POLEGA NA POZNAWANIU. STUDIUJ Z NAMI I UCZYŃ Z NIEJ SPOSÓB NA ŻYCIE. O WYDZIALE W roku 2015 Wydział Nauk Społecznych

Bardziej szczegółowo

Opole, dnia 5 sierpnia 2014 r. Poz. 1859 UCHWAŁA NR XLVIII/364/2014 RADY MIEJSKIEJ W KORFANTOWIE. z dnia 30 lipca 2014 r.

Opole, dnia 5 sierpnia 2014 r. Poz. 1859 UCHWAŁA NR XLVIII/364/2014 RADY MIEJSKIEJ W KORFANTOWIE. z dnia 30 lipca 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA OPOLSKIEGO Opole, dnia 5 sierpnia 2014 r. Poz. 1859 UCHWAŁA NR XLVIII/364/2014 RADY MIEJSKIEJ W KORFANTOWIE z dnia 30 lipca 2014 r. w sprawie zmian w budżecie Gminy Korfantów

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR DLA GIMNAZJALISTÓW

INFORMATOR DLA GIMNAZJALISTÓW INFORMATOR DLA GIMNAZJALISTÓW ZESPÓŁ SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH NR 1 im. kpt. hm. Andrzeja Romockiego Morro W BARLINKU ROK SZKOLNY 2012/2013 Drodzy Rodzice i Absolwenci Gimnazjum! Przedstawiamy wam ofertę

Bardziej szczegółowo

Otwarta Szkoła. Minister Edukacji Narodowej ustanowiła rok szkolny 2015/2016 ROKIEM OTWATREJ SZKOŁY

Otwarta Szkoła. Minister Edukacji Narodowej ustanowiła rok szkolny 2015/2016 ROKIEM OTWATREJ SZKOŁY Otwarta Szkoła Minister Edukacji Narodowej ustanowiła rok szkolny 2015/2016 ROKIEM OTWATREJ SZKOŁY Otwarta szkoła to taka, która nie zamyka się na kulturę, sztukę, sport, środowiska lokalne. Potrafi korzystać

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ NR 2/2015 z posiedzenia Komisji Oświaty, Kultury i Kultury Fizycznej odbytego w dniu 21 stycznia 2015 r. w godzinach od 13 00 do 15 40

PROTOKÓŁ NR 2/2015 z posiedzenia Komisji Oświaty, Kultury i Kultury Fizycznej odbytego w dniu 21 stycznia 2015 r. w godzinach od 13 00 do 15 40 PROTOKÓŁ NR 2/2015 z posiedzenia Komisji Oświaty, Kultury i Kultury Fizycznej odbytego w dniu 21 stycznia 2015 r. w godzinach od 13 00 do 15 40 Komisja Oświaty, Kultury i Kultury Fizycznej odbyła posiedzenie

Bardziej szczegółowo

Nowy projekt Leonardo da Vinci w ZSZ Nr 3. "Perspektywy twojej przyszłej kariery zawodowej"

Nowy projekt Leonardo da Vinci w ZSZ Nr 3. Perspektywy twojej przyszłej kariery zawodowej Nowy projekt Leonardo da Vinci w ZSZ Nr 3 "Perspektywy twojej przyszłej kariery zawodowej" w marcu 2012 r. do Plymouth w Wielkiej Brytanii, na praktyki zagraniczne pojedzie: 9 elektroników i 5 elektryków.

Bardziej szczegółowo

6. Dzień Europy (5 / 9 maja)

6. Dzień Europy (5 / 9 maja) Urząd Miasta Leszna (Polska) 165 6. Dzień Europy (5 / 9 maja) Od momentu wejścia Polski do Unii Europejskiej w Lesznie przyjęte jest uczczenie Dnia Europy w dniu 5. lub 9. maja. Wieszane są flagi, organizowane

Bardziej szczegółowo

Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc.

Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc. Pan Bóg poprzez niemoc i słabość osób niepełnosprawnych jakby paradoksalnie sprawia, Ŝe mają one ogromną moc przemieniania ludzkich serc. Dnia 16.12.10 odbyła się wycieczka do Domu Opieki Społecznej w

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO WARSZAWA, 11 MAJA 2012 USTAWA z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw Art. 1. W ustawie z dnia 7 września 1991

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII W dniach 24 lipca- 6 sierpnia 2011r. uczestniczyłam w kursie metodycznojęzykowym pt. Teachers of English Course w ramach programu Comenius-

Bardziej szczegółowo

projektu na wiedzę, umiejętności i postawy uczniów. Ankietę wypełniły 52 osoby: 27 dziewcząt i 25 chłopców.

projektu na wiedzę, umiejętności i postawy uczniów. Ankietę wypełniły 52 osoby: 27 dziewcząt i 25 chłopców. Wstęp RAPORT EWALUACYJNY Z ANKIET DOTYCZĄCY DŁUGOFALOWEGO WPŁYWU PROJEKTU Uczyć się, ale jak? współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Ankieta została przeprowadzona

Bardziej szczegółowo

50 lat XI Liceum Ogólnokształcącego im. Jadwigi i Wacława Zembrzuskich w Poznaniu

50 lat XI Liceum Ogólnokształcącego im. Jadwigi i Wacława Zembrzuskich w Poznaniu 50 lat XI Liceum Ogólnokształcącego im. Jadwigi i Wacława Zembrzuskich w Poznaniu Zainteresowanie uczniów sztuką w tym czasie rozwijały poprzez wizyty w muzeach i stałe kontakty z teatrami w Poznaniu prof.

Bardziej szczegółowo

Projekt Edukacyjny Szczytno wczoraj, dziś i jutro

Projekt Edukacyjny Szczytno wczoraj, dziś i jutro Projekt Edukacyjny Szczytno wczoraj, dziś i jutro Prowadząca: Krystyna Materna Miejsce realizacji: Miejskie Przedszkole Nr 1 BAJKA w Szczytnie Termin i czas trwania projektu: listopad 2015r Warunki wyjściowe:

Bardziej szczegółowo

czyli jak przeprowadzić obywatelską rewolucję przy pomocy Budżetu Obywatelskiego.

czyli jak przeprowadzić obywatelską rewolucję przy pomocy Budżetu Obywatelskiego. czyli jak przeprowadzić obywatelską rewolucję przy pomocy Budżetu Obywatelskiego. Osiedle Teofilów dwa lata temu: Brzydkie i zdegradowane tereny zielone Ludzie narzekają na wszystkich i na wszystko Do

Bardziej szczegółowo

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości

Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości Miejski projekt edukacyjny: Narodowe Święto Niepodległości REGULAMIN Miejskiego Konkursu na Program Edukacyjny Szkoły z zakresu Wychowania Patriotycznego Drogi Tarnowian do niepodległości w związku z 3-letnim

Bardziej szczegółowo

w w w.w o r l d w i d e s c h o o l.p l OVER 45

w w w.w o r l d w i d e s c h o o l.p l OVER 45 grupa worldwideschool w w w.w o r l d w i d e s c h o o l.p l INFORMACJA O ZREALIZOWANYM PROJEKCIE OVER 45 OVER 45 INFORMACJA O ZREALIZOWANYM PROJEKCIE OVER 45 Worldwide School Sp. z o.o. w okresie od

Bardziej szczegółowo

Uroczystość wręczenia dyplomów stypendystom Prezesa Rady Ministrów oraz Ministra Edukacji Narodowej w dniu 28 listopada 2012 r.

Uroczystość wręczenia dyplomów stypendystom Prezesa Rady Ministrów oraz Ministra Edukacji Narodowej w dniu 28 listopada 2012 r. Uroczystość wręczenia dyplomów stypendystom Prezesa Rady Ministrów oraz Ministra Edukacji Narodowej w dniu 28 listopada 2012 r. Dzisiejsza uroczystość jest świętem waszych niezwykłych umiejętności i talentu,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia na dobry początek

Ćwiczenia na dobry początek Ćwiczenia na dobry początek Głównym celem projektu edukacyjnego jest wykonanie przez uczniów przedsięwzięcia znacznie szerszego niż tradycyjne zadanie domowe. Uczniowie realizujący projekt stają przed

Bardziej szczegółowo

Poniżej znajdziecie Państwo tematykę naszej oferty warsztatowej skierowanej do przyszłych rodziców.

Poniżej znajdziecie Państwo tematykę naszej oferty warsztatowej skierowanej do przyszłych rodziców. Pracownia Psychologiczna Synapsa w Gdyni to placówka stworzona z myślą o rozwoju umiejętności osobistych i zawodowych oraz udzieleniu pomocy psychologicznej oraz terapeutycznej osobom (dzieci, młodzież

Bardziej szczegółowo

Studia Gdańskie, t. V

Studia Gdańskie, t. V Z ŻAŁOBNEJ KARTY Studia Gdańskie, t. V W Konstancinie koło Warszawy 4 sierpnia 2007 roku zmarł Profesor Julian Radziewicz (ur. 29 maja 1937 r.), pedagog, publicysta, autor publikacji naukowych. Był absolwentem

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY ZASTAW TEMATÓW PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

SZKOLNY ZASTAW TEMATÓW PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 SZKOLNY ZASTAW TEMATÓW PROJEKTÓW EDUKACYJNYCH W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 NAUCZYCIEL ODPOWIEDZIALNY TEMAT Język polski 1. Lekturowe zgaduj zgadula - tworzymy karty edukacyjne do wybranych lektur. 2. Poznajemy

Bardziej szczegółowo