"Uczelnie wyższe w regionie lubelskim" Ekspertyza

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download ""Uczelnie wyższe w regionie lubelskim" Ekspertyza"

Transkrypt

1 PROJEKT SYSTEMOWY KAPITAŁ INTELEKTUALNY LUBELSZCZYZNY KAPITAŁ INTELEKTUALNY LUBELSZCZYZNY W KONTEKŚCIE ANALIZ STATYSTYCZNYCH Dominik Antonowicz "Uczelnie wyższe w regionie lubelskim" Ekspertyza

2 2 Strona Toruń, grudzień 2011

3 3 Strona Spis treści 1.Wstęp Kontekst regionalny Struktura szkolnictwa wyższego w województwie lubelskim Kierunki kształcenia na uczelniach w województwie lubelskim Umiędzynarodowienie lubelskich uczelni Lubelskie uczelnie w rankingach szkół wyższych Uczelnie województwa lubelskiego wymiar badawczy Konkluzje oraz rekomendacje Bibliografia: Spis tabel i wykresów Wstęp Celem ekspertyzy jest analiza stanu, struktury oraz perspektyw rozwoju szkolnictwa wyższego w województwie lubelskim. Dokument został sporządzony w oparciu o cztery rodzaje materiału źródłowego. Po pierwsze są to dane Głównego Urzędu Statystycznego w zakresie szkolnictwa wyższego zawarte w publikowanym corocznie raporcie Publiczne Szkoły Wyższe i ich Finanse. Jest

4 4 Strona to najbardziej kompleksowe, wiarygodne i zarazem rzetelne źródło informacji o szkolnictwie wyższym w Polsce. Tytuł dokumentu może sugerować ograniczony zakres jego przydatności, ale zawarte w nim informacje obejmują w wielu aspektach również niepubliczny sektor szkolnictwa wyższego. Po drugie, do sporządzenia analizy wykorzystano istniejącą już wiedzę dotyczącą procesów zachodzących w szkolnictwie wyższym w postaci dokumentów i raportów publikowanych przez organizacje eksperckie oraz badawcze zajmujące się tym zagadnieniem, takie jak choćby Instytut Sokratesa, czy też Centre of Higher Education Policy Studies na Uniwersytecie Twente w Enschede. Po trzecie, wykorzystano również informacje udostępniane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zwłaszcza odnośnie wyników parametryzacji jednostek naukowych. Po czwarte, najtrudniejszym i zarazem najmniej systematycznym źródłem informacji były strony internetowe uczelni zarówno publicznych, jak i niepublicznych. Problem z ich uwzględnianiem wiąże się z wiarygodnością, bowiem często są one traktowane jako narzędzia do budowania pozycji uczelni na rynku szkolnictwa wyższego, a więc przedstawiane tam informacje nie zawsze spełniają wymogi należytej rzetelności. Dokument kończą rekomendacje dla polityki publicznej w zakresie szkolnictwa wyższego w województwie lubelskim wynikające bezpośrednio z przeprowadzonej analizy, a także istniejącej już wiedzy na temat warunków, kierunku i tempa rozwoju szkolnictwa wyższego. 2. Kontekst regionalny

5 5 Strona Region lubelski zamieszkiwany jest obecnie przez 2,15 mln mieszkańców, co plasuje go na ósmym miejscu wśród województw w kraju pod względem potencjału ludnościowego. Stolicą regionu, jedynym dużym i tym samym najważniejszym miastem województwa jest Lublin, zamieszkały przez ponad 350 tys. mieszkańców. Lublin jest członkiem najważniejszych organizacji samorządowych, takich jak: Unia Metropolii Polskich, Związek Miast Polskich, a także organizacji międzynarodowych jak Eurocities (zrzeszającej największe miasta w Europie). Miasto z różnych względów rozwijało się jednak przez ostatnie pięć lat wolniej niż najważniejsze metropolie krajowe. Według raportu PwC indeks rozwoju gospodarczego Lublina wynosił w tym okresie nieco ponad 20% 1. Z pewnością jednym z czynników było położenie geograficzne na tzw. ścianie wschodniej, co stanowi poważną barierę rozwojową. Jak wskazano w rządowym dokumencie Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Polski Wschodniej do roku 2020 wyodrębnienie pięciu regionów (warmińsko-mazurskiego, podlaskiego, lubelskiego, podkarpackiego oraz świętokrzyskiego) w ramach specjalnego programu wynikało z faktu, że są to najbiedniejsze regiony w Unii Europejskiej, charakteryzując się stosunkowo najniższymi wskaźnikami spójności społecznogospodarczej2. Powyższa sytuacja jest efektem bardzo złożonych procesów, na które złożyły się wydarzenia historyczne, decyzje polityczne oraz wieloletnia nieumiejętna polityka regionalna. Region lubelski jest trzecim województwem pod względem wielkości obszaru w Polsce, obejmując 25 tys. km2, będąc jednocześnie najsłabiej zaludnionym i zurbanizowanym. Województwo cechuje słabnąca dynamika rozwoju, niski udział usług rynkowych i przemysłu oraz wysoki udział rolnictwa w regionalnej gospodarce. Problemem lubelskiej gospodarki jest niska wydajność pracy, niekorzystna struktura gospodarki, mała konkurencyjność i innowacyjność oraz dominacja rolnictwa jako sektora o niskiej wartości dodanej. Niekorzystnym zjawiskiem jest też niewielkie tempo modernizacji i wymiany majątku trwałego. Rozwój przedsiębiorczości charakteryzuje się niskim tempem wzrostu 3. Tym niemniej Lublin zanotował w tym okresie najszybszy wzrost kapitałów mierzonych przez PwC w porównaniu z innymi ośrodkami miejskimi. Według ekspertów przygotowujących raport to właśnie potencjał akademicki regionu może stanowić największy atut miasta. 1 Więcej zob. w raporcie PwC Raport na temat wielkich miast Polski, s. 6. Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Polski Wschodniej do roku Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 30 grudnia 2008 roku. 3 Op.cit., s

6 6 Strona Powinien on być podstawą działań do budowania przewag konkurencyjnych w stosunku do innych miast polskich w rywalizacji o inwestycje oraz ludzi, którzy są najważniejszym zasobem gospodarczym. Zintegrowane działanie w zakresie rozwoju ośrodków akademickich w regionie wiąże się ze wzrostem kapitału ludzkiego oraz społecznego mieszkańców województwa, inwestycją w innowacyjność gospodarki, która oparta jest na przedsięwzięciach B + R oraz nawiązaniem międzynarodowej współpracy naukowej i badawczej. Dużym atutem regionu lubelskiego jest w tym kontekście korzystna struktura demograficzna. Mediana wieku ludności wynosi: 35,4 lata dla mężczyzn oraz 39,9 lat dla kobiet. Wykres 1. Liczba ludności w regionie lubelskim Źródło: Urząd Statystyczny w Lublinie (2007): Ludność w województwie lubelskim Poziom wykształcenia mieszkańców samego Lublina jest bardzo korzystny. Osoby z wykształceniem wyższym stanowią 21,3% mieszkańców miasta (przy 6,4% w skali regionu). Jednakże atrakcyjność akademicka miasta nie jest czynnikiem, który hamowałby ujemne saldo migracji z regionu lubelskiego. Czynnik ten, wraz z obserwowanym procesem

7 7 Strona spadku liczby urodzin powoduje, że liczba ludności regionu systematycznie maleje. Warto także zauważyć, że województwo lubelskie posiada stosunkowo wysoki wskaźnik starzenia się społeczeństwa 6 w skali kraju. Na podstawie prognozy przygotowanej przez Główny Urząd Statystyczny można stwierdzić, że do roku 2035 liczba ludności spadnie do około 87% w stosunku do obecnej wielkości (GUS: 2007). Rysunek 1. Saldo migracji woj. lubelskiego Źródło: Aktualne problemy demograficzne regionu Polski wschodniej, (red.) D. Celińska-Janowicz, A. Miszczak, A. Płoszaj, M. Smętkowski, Raporty i analizy Euroreg nr 5/ 2010, Warszawa Położenia geograficzne województwa lubelskiego wpływa istotnie na sytuację społeczną oraz gospodarczą regionu. Lubelskie jest trzecim co do wielkości województwem w kraju, jednak pod względem zaludnienia oraz zurbanizowania znajduje się na ostatnim miejscu. W przemyśle przewagę mają gałęzie tradycyjne charakteryzujące niskim poziomem technologicznym. Rolnictwo stanowi jeden z najważniejszych działów gospodarki województwa lubelskiego4. Najważniejszym miernikiem siły gospodarczej 4 Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego Polski Wschodniej do roku Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 30 grudnia 2008 roku, s. 14.

8 8 Strona regionu jest poziom PKB na mieszkańca. W województwie lubelskim stanowi on 68,5% średniej krajowej plasując region na ostatnim miejscu w kraju. Region lubelski jest najsłabszym województwem i osiąga wynik 68,5% średniej krajowej. Do czasu wejścia do Unii Europejskiej Rumunii i Bułgarii był to najniższy wynik w krajach Wspólnoty Europejskiej. Dodatkowe czynniki strukturalne związane z koniecznością modernizacji przemysłu oraz niską innowacyjnością funkcjonujących przedsiębiorstw powodują, że region lubelski bardzo często porównywany jest z innymi zacofanymi regionami Europy, takimi jak włoskie Mezzogiorno oraz Niemcy Wschodnie (dawne NRD). Paradoks województwa lubelskiego jest taki, że warunki gospodarcze, demograficzne oraz ekonomiczne nie są sprzyjające dla rozwoju szkolnictwa wyższego, a z drugiej strony jedną z głównych możliwości rozwoju dla tego regionu jest rozwój kapitału ludzkiego oraz gospodarki opartej na wiedzy. 3. Struktura szkolnictwa wyższego w województwie lubelskim Podstawową zmienną różnicującą szkolnictwo wyższe jest podział na uczelnie publiczne oraz niepubliczne, których reguły funkcjonowania w wymiarze edukacyjnym różnią się w istotny sposób. Analiza polskiego szkolnictwa wyższego wskazuje, że istnieją co najmniej dwie istotne różnice pomiędzy sektorem publicznym a niepublicznym. Po pierwsze, uczelnie publiczne pełnią zarówno funkcje edukacyjne, jak również badawcze, natomiast w przypadku uczelni niepublicznych można mówić niemal wyłącznie o funkcji dydaktycznej. Istnieje niewiele uczelni niepublicznych, które prowadzą badania naukowe i posiadają uprawnienia do nadawania stopni oraz tytułów naukowych, nie ma ich jednak na terenie województwa lubelskiego. W tym sensie analiza struktury szkolnictwa wyższego w dużej mierze determinuje rodzaj pełnionych przez uczelnie funkcji. Po drugie, publiczne uczelnie oferują bezpłatne kształcenie na studiach stacjonarnych, a opłaty pobierają za edukację na studiach

9 9 Strona niestacjonarnych, natomiast niepubliczne uczelnie zmuszone są do pobierania czesnego za każdy tryb kształcenia5. W województwie lubelskim funkcjonuje 9 uczelni publicznych oraz 11 niepublicznych. Uczelnie niepubliczne ukierunkowane są głównie na kształcenie w kierunkach społecznych oraz humanistycznych i w zasadzie są do siebie podobne pod względem instytucjonalnym oraz pod względem oferty dydaktycznej. Warto jednak zwrócić uwagę, że publiczne uczelnie województwa lubelskiego są bardzo zróżnicowane (dwa pełne Uniwersytety, Politechnika, Uniwersytet Medyczny, Uniwersytet Przyrodniczy, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa a nawet jest tam Wyższa Szkoła Oficerska dla Sił Powietrznych). Tak ogromne zróżnicowanie instytucjonalne gwarantuje bardzo bogatą ofertę dydaktyczną, która jest niewątpliwie ogromnym atutem województwa, a szczególnie Lublina. Wykres 2. Uczelnie publiczne i prywatne w regionie lubelskim UCZELNIE PUBLICZNE Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Politechnika Lubelska UCZELNIE NIEPUBLICZNE Lubelska Szkoła Biznesu Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej Uniwersytet Medyczny w Lublinie Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie Wyższa Szkoła Oficerska Sił Powietrznych w Lublinie Wyższa Szkoła Nauk Społecznych w Lublinie Wyższa Szkoła Biznesu i Administracji w Łukowie Puławska Szkoła Wyższa z siedzibą w Puławach Lubelska Szkoła Wyższa im. Króla Władysława w Dęblinie Państwowa Szkoła Wyższa im. Papieża Jana Pawła II Jagiełły Wyższa Szkoła Społeczno-Przyrodnicza w Białej Podlaskiej Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Chełmie Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. Wincentego Pola w Lublinie Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie Wyższa Szkoła Zarządzania i Administracji im. Szymona Szymonowica w Zamościu w Zamościu Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna im. Jana Zamoyskiego w Zamościu Wyższa Szkoła Umiejętności Pedagogicznych i Zarządzania w Rykach Województwo lubelskie jest słabo zurbanizowane, dlatego niemal całe życie gospodarcze, a także edukacyjne koncentruje się w stolicy województwa. Tam znajduje się większość uczelni publicznych oraz niepublicznych, co w naturalny sposób przekłada się na 5 Kwestią sporną jest tu traktowanie KUL, bowiem jest to uczelnia niepubliczna posiadające wszelkie prawa uczelni publicznej. Na potrzeby tej analizy KUL będzie traktowany jako uczelnia publiczna, bo pod względem kluczowych cech charakterystycznych bardziej przypomina publiczny uniwersytet aniżeli uczelnią niepubliczną.

10 10 S t r o n a liczbę studentów, która w samym Lublinie wynosi obecnie około 90 tys. Czyni to Lublin miastem niezwykle studenckim, piątym w kolejności miastem pod względem liczby studentów w odniesieniu do populacji mieszkańców, w którym na 10 tys. mieszkańców przypada 2417 studentów. Rysunek 2. Szkolnictwo wyższe w Polsce w roku akademickim 2010/2011 Źródło: Perełki Lubelszczyzny, Urząd Statystyczny w Lublinie. Wprawdzie większą liczbą studentów mogą pochwalić się Warszawa, Kraków, Wrocław, Poznań i Łódź, ale pod względem nasycenia studentów w strukturze społeczności miejskie, Lublin jest wyróżniającym się miastem w Polsce. Konsekwencją dużej koncentracji szkół wyższych w samym Lublinie jest stosunkowo ograniczony dostęp do kształcenia na poziomie wyższym poza stolicą województwa. Wpływa na to fakt, że województwo lubelskie jest jednym z największych pod względem obszaru województwem w Polsce.

11 11 S t r o n a Rysunek 3. Studenci i szkoły wyższe według województw w roku akademickim 2010/2011 Źródło: Szkoły wyższe i ich finanse 2010, s. 25. Obszar ,49 km2 oraz stosunkowo słaba infrastruktura komunikacyjna powodują dodatkowe trudności z dostępem do uczelni. Dlatego jednym ze sposobów zwiększania dostępności do kształcenia na poziomie wyższym są filie i ośrodki zamiejscowe, których w województwie lubelskim jest stosunkowo dużo. Prowadzone są one głównie przez uczelnie o dużym potencjale akademickim takie jak lubelski UMCS, który prowadzi zamiejscowe kształcenie w następujących miejscowościach: Zamość (4 kierunki), Radom (2 kierunki), Biała Podlaska (9 kierunków), Lubartów (1 kierunek), Sandomierz (4 kierunki), Chełm (2 kierunki), Puławy (2 kierunki). Ponadto, UMCS posiadał także od końca lat 60. jedną jednostkę zamiejscową, a mianowicie Wydział Wychowania Fizycznego i Sportu w Białej

12 12 S t r o n a Podlaskiej, który obecnie jest częścią Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie. Ofertę kształcenia poza Lublinem posiada także Uniwersytet Przyrodniczy, który utworzył Wydział Nauk Rolniczych w Zamościu kształcący na 2 kierunkach oraz studiach podyplomowych. Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II z kolei posiada Wydział Zamiejscowy Nauk Prawnych w Tomaszowie Lubelskim oraz dwie jednostki w Stalowej Woli: Wydział Zamiejscowy Nauk o Społeczeństwie oraz Wydział Zamiejscowy Prawa i Nauk o Gospodarce. Jednostkę zamiejscową posiada również Wyższa Szkoła Handlu i Finansów Międzynarodowych im. F. Skarbka w Warszawie, która otworzyła Międzyuczelniany Wydział Zamiejscowy w Lublinie. Działalność edukacyjna w Lublinie, poprzez Wydział Zamiejscowy, prowadzi także Wyższa Szkoła Pedagogiczna Towarzystwa Wiedzy Powszechnej mająca siedzibę w Warszawie, natomiast w Chełmie Wydział prowadzi Szkoła Wyższa im. Bogdana Jańskiego z Warszawy. Politechnika Lubelska oraz Uniwersytet Medyczny prowadzą działalność jedynie w Lublinie. Jakość kształcenia w filiach oraz wydziałach zamiejscowych jest zwykle na niższym poziomie aniżeli w macierzystych jednostkach i choć zwiększają one dostępność do kształcenia na poziomie wyższym, to jednak trzeba mieć świadomość, że celem ich tworzenia były głównie motywy merkantylne i poprawa finansów uczelni publicznych.

13 13 S t r o n a Rysunek 4. Uczelnie wyższe w regionie lubelskim

14 14 S t r o n a Źródło: Wykonanie własne na podstawie danych GUS Ważną cechą szkolnictwa wyższego w województwie lubelskim jest jego różnorodność. W regionie znajdują się uczelnie kształcące w zakresie nauk technicznych, medycznych oraz humanistyczno-społecznych. Na kierunkach ścisłych w 2010 roku kształciło się studentów (z czego na Politechnice Lubelskiej i na Uniwersytecie Przyrodniczym w Lublinie). Z kolei ofertę na kierunkach społecznohumanistyczny wybrało studentów ( na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej i na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim)6. Przedstawione powyżej dane wskazują, że dominującymi kierunkami wybieranymi przez kandydatów na studia, są kierunki z zakresu nauk społecznych i humanistycznych, chętnych do studiowania na nich jest ponad dwukrotnie więcej niż na kierunkach o profilach ścisłych. Jest to dominująca, choć niekorzystna dla gospodarki tendencja występująca także w innych ośrodkach naukowych w kraju. Reasumując, rozmieszczenie geograficzne uczelni wyższych w regionie lubelskim odzwierciedla generalną charakterystykę województwa lubelskiego z silnym skupieniem w stolicy województwa. Duża koncentracja w stolicy regionu posiada swoje pozytywne, jak i negatywne konsekwencje. Na pewno duże skupienie uczelni stwarza dobre warunki do uzyskania efektu synergii w sferze badań naukowych, tworzenia się międzyuczelnianych, interdyscyplinarnych zespołów badawczych, także sprzyja nowym międzyuczelnianym inicjatywom edukacyjnym (których niestety jest bardzo mało, a dominuje atmosfera wrogości, zwłaszcza pomiędzy konkurującymi ze sobą uniwersytetami). Duże nagromadzenie ośrodków edukacyjnych oraz naukowych ma również znaczenie społeczne w kontekście rozwoju kapitału społecznego. Brak silnych ośrodków naukowych (publicznych lub prywatnych) w pozostałych miejscowościach regionu powoduje, że Lublin jest centrum życia kulturalnego i naukowego, a instytucje szkolnictwa wyższego są ważnymi podmiotami nagromadzenie uczelni organizującymi (zwłaszcza życie dublujące społeczne. się oferty Jednocześnie nadmierne dydaktyczne lubelskich uniwersytetów) powoduje, że dostępność do kształcenia na poziomie wyższym jest niska w 6 Szkoły wyższe i ich finanse w 2010 roku, Główny Urząd Statystyczny, Warszawa 2011, s

15 15 S t r o n a tym bardzo dużym, ale słabo zurbanizowanym regionie, charakteryzującym się słabą infrastrukturą drogową oraz kolejową. Dlatego próbując sformułować konkluzje, można powiedzieć, że w kontekście badań naukowych koncentracja tylu różnorakich uczelni jest niewątpliwie wielkim autem regionu, ale w wymiarze edukacyjnym nie jest to sytuacja korzystna. Niestety, potencjał jaki tworzą uczelnie publiczne w Lublinie nie jest wykorzystany, a ich nadmierna orientacja na edukację powoduje, że są one dla siebie przede wszystkim wyniszczającą konkurencją. 4. Kierunki kształcenia na uczelniach w województwie lubelskim W regionie lubelskim w roku akademickim 2010/2011 studiowało łącznie na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych studentów (z czego aż to kobiety), 61,4% (czyli studentów) stanowili studenci studiów stacjonarnych, a 38.6% (38449 studentów) studiów niestacjonarnych. Analizując strukturę studentów pod względem typu uczelni, które wybrali, to 62% studentów wybrało uczelnie publiczne, a 38% uczelnie niepubliczne. Do największych uczelni należą dwa publiczne uniwersytety: Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej i Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, które kształcą odpowiednio ponad 26 tys. oraz 16 tys. studentów. Kolejne miejsca, biorąc pod uwagę liczbę studentów zajmują: Uniwersytet Przyrodniczy (10,8 tys.), Politechnika Lubelska (10,1 tys.), Uniwersytet Medyczny w Lublinie (7,2 tys.). Wymienione wyżej uczelnie stanowią wizytówkę lubelskiego szkolnictwa wyższego, są one największe, najbardziej znane, najbardziej prestiżowe i jedyne prowadzące zarówno dydaktykę, jak i badania naukowe. W publicznych wyższych szkołach zawodowych kształci się obecnie studentów. Lubelskie uczelnie, zarówno publiczne, a przede wszystkim niepubliczne ukierunkowane są przede wszystkim na kształcenie, co wynika z przyjętego sposobu oraz wysokości finansowania szkół wyższych w Polsce. Ujmując rzecz wprost - struktura budżetu polskich uczelni to w 90% przychody z tytułu kształcenia, których wysokość zależała od liczby przyjętych studentów na studia stacjonarne oraz niestacjonarne. Dlatego od 1990 roku polskie szkolnictwo wyższe było w okresie stałego i dynamicznego wzrostu, którego podłożem był wzrost aspiracji edukacyjnych oraz trwający niemal piętnaście lat wyż

16 16 S t r o n a demograficzny. W zasadzie większość dyskusji i publicznych debat dotyczyła problemu, w jaki sposób uczelnie mają sprostać masowemu zapotrzebowaniu na kształcenie na poziomie wyższym. Tymczasem trend demograficzny, który był motorem napędowym rozwoju szkolnictwa wyższego przez większość okresu transformacji ( ) nie tylko skończył się, ale gwałtownie zaczął się odwracać. Zmienia to niemal całkowicie sytuację polskiego szkolnictwa wyższego, a głęboki niż demograficzny powoduje, że duża część uczelni, zwłaszcza niepublicznych znajdzie się w niezwykle trudnej sytuacji. Należy się zatem spodziewać, że nadchodzący niż demograficzny oraz systematyczny spadek zainteresowania nadrabianiem zaległości w kształceniu przez osoby w średnim wieku może przynieść falę bankructw uczelni prywatnych. Rynek usług szkolnictwa wyższego będzie się drastycznie zmniejszał jeśli chodzi o liczbę studentów. W związku z powyższym maturzyści (potencjalni studenci) będą mieli dużo większy wybór w ofercie studiów niż ich poprzednicy i z pewnością mając świadomość spadającej liczby zainteresowanych będą podejmowali decyzje w dużo bardziej pragmatyczny sposób. Konsekwencję zmian demograficznych dla szkolnictwa wyższego w województwie lubelskim najpełniej ilustruje wykres 3. Pokazuje on dramatyczny spadek liczby studentów w najbliższych dziesięciu latach, którego konsekwencje (zwłaszcza dla uczelni niepublicznych) są trudne do przewidzenia. W praktyce, w 2020 roku liczba wszystkich studentów zrówna się z liczbą studiujących obecnie tylko w uczelniach publicznych. Oznacza to poważne problemy dla uczelni niepublicznych, które z powodu konieczności pobierania pełnego czesnego są uczelniami dalszego wyboru. Poza tym, uczelnie niepubliczne nie posiadają ani szczególnie wyróżniającej się oferty dydaktycznej, ich prestiż mierzony miejscem w popularnych rankingach jest niższy niż lubelskich uniwersytetów oraz politechniki. Dlatego przyszłość niepublicznych uczelni w województwie lubelskim jest bardzo niepewna i w świetle zmian demograficznych mało optymistyczna. Wykres 3. Zmiany demograficzne w regionie lubelskim

17 17 S t r o n a Źródło: Instytut Rozwoju Kapitału Intelektualnego im. Sokratesa, Analiza uwarunkowań demograficznych na rozwój szkolnictwa wyższego do 2020 roku. Ekspertyza. Proces zmian demograficznych będzie tym bardziej istotny dla regionu lubelskiego, że spadek liczby studentów w województwie lubelskim wpisuje się w ogólnokrajowy trend. Mimo, że uczelnie lubelskie nie należą do tych, które przyciągają masowo studentów spoza regionu, ale nawet gdyby tak było, to demograficzny niż uderza we wszystkie regiony Polski, szczególnie mocno zaś w regiony Polski Wschodniej województwa warmińsko-mazurskie, podlaskie oraz lubelskie. Województwo lubelskie będzie szóstym najbardziej dotkniętym regionem pod względem zmian demograficznych w nadchodzących dziesięciu latach. Wykres 4. Prognozowana zmiana liczby studentów (w %) w poszczególnych województwach w roku 2020 (2009 = 100%)

18 18 S t r o n a Źródło: Instytut Rozwoju Kapitału Intelektualnego im. Sokratesa, Demograficzne tsunami. Raport na temat wpływu zmian demograficznych na szkolnictwo wyższe do 2020 roku. 5. Umiędzynarodowienie lubelskich uczelni Liczba obcokrajowców na lubelskich uczelniach zwiększa się z roku na rok, a dynamika jej wzrostu jest pozytywnie zaskakująca. Na początku roku akademickiego 2010/2011 we wszystkich uczelniach województwa lubelskiego kształciło się ponad 2 tys. cudzoziemców, o 32,1% więcej niż w roku poprzednim! Ten ogromny skok jest tylko po części skutkiem zmian demograficznych i spadku liczby polskich studentów. Przede wszystkim wskazuje to, że uczelnie lubelskie bardziej zdecydowanie ukierunkowały się na pozyskiwanie studentów zagranicznych, zwłaszcza zza granicy wschodniej Unii Europejskiej.

19 19 S t r o n a Jak przykład można podać, że w roku akademickim 2010/11 w ramach programów LLPErasmus, Erasmus Mundus oraz umowy z Łuckim Narodowym Technicznym Uniwersytetem do Politechniki Lubelskiej przyjechało na studia 125 osób. Studenci zagraniczni pochodzili z Turcji, Hiszpanii, Rumunii, Litwy, Niemiec, Portugalii, Słowacji, Włoch, Peru, Ekwadoru, Chile, Gwatemali oraz Ukrainy. 42 studentów przyjechało w celu odbycia praktyki zawodowej. Praktykanci pochodzili z Francji, Turcji, Hiszpanii oraz Ukrainy. Region lubelski jest regionem granicznym, dlatego nie powinno dziwić, że w strukturze studentów-obcokrajowców dominują studenci, którzy przybyli na studia z Ukrainy (39,4% ogółu studiujących cudzoziemców), 10,6% obcokrajowców pochodziło ze Stanów Zjednoczonych, 9,4% z Białorusi, 8,4% z Tajwanu, a 6,8% z Norwegii. Zdecydowanie najwięcej cudzoziemców studiowało na Uniwersytecie Medycznym bo aż 896 osób (czyli 43,9% ogółu obcokrajowców studiujących w województwie lubelskim), Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej 221 osoby (10,8%), oraz na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II studiowało 210 osób (10,3%). Wykres 5. Cudzoziemcy - studenci i absolwenci w województwie lubelskim

20 20 S t r o n a Źródło: Rocznik statystyczny województwa lubelskiego Ważnym wskaźnikiem umiędzynarodowienia uczelni województwa lubelskiego jest udział w międzynarodowym programie wymiany studentów oraz naukowców Erasmus (EuRopean Community Action Scheme for the Mobility of University Students), ustanowionym w 1987 roku, który w latach stał się flagową inicjatywą Komisji Europejskiej w ramach Lifelong Learning Programme Polska dołączyła do projektu po raz pierwszy w roku akademickim 1998/1999, kiedy to 1426 polskich studentów wyjechało na studia do innych krajów Unii Europejskiej. Dziesięć lat później, w roku akademickim 2008/2009 do uczelni zagranicznych w ramach programu Erasmus wysłano z Polski studentów (prawie dziesięciokrotnie więcej), z czego na część studiów, a 1618 na praktykę. Na studia do zagranicznych szkół wyższych w ramach programu Erasmus w roku akademickim 2008/2009 wysyłało studentów 106 uczelni publicznych i 85 niepublicznych. Liczba wyjeżdżających studentów uczelni niepublicznych była niewspółmiernie niższa studenci tych uczelni stanowili tylko niespełna 9% ogółu stypendystów Erasmusa. Wynika to zarówno stąd, że uczelnie niepubliczne są często niedużymi instytucjami i w wielu przypadkach prowadzą wymianę międzynarodową na niewielką skalę, jak i stąd, iż ich studenci to w dużej mierze osoby pracujące, którym jest trudniej wyjechać za granicę na kilka miesięcy (FRSE 2010: 35). Najwięcej studentów wyjechało na studia za granicą z województw, w których istnieją najliczniejsze (w sensie całkowitej liczby studentów) ośrodki akademickie. Były to kolejno:

21 21 S t r o n a województwo mazowieckie (2701 studentów), małopolskie (1722), wielkopolskie (1523) i dolnośląskie (1390). Pod tym względem województwo lubelskie zajęło ósme miejsce w Polsce, z liczbą 398 studentów. Liczba ta z pewnością jest niska i zupełnie nieadekwatna do potencjału studenckiego, ale warto odnieść ją do województwa kujawsko-pomorskiego, na terenie którego studiuje studentów (co jest o 16,65% studentów mniej niż w województwie lubelskim), w ramach programu Erasmus wyjechało o 11% studentów więcej niż w województwie lubelskim. Zdecydowanie słabiej prezentuje się uczestnictwo studentów zagranicznych w procesie dydaktycznym na polskich uczelniach w ramach programu Erasmus. W roku 2008/2009 roku do Polski przyjechało 4928 studentów z czego zdecydowana większość przebywała na uczelniach warszawskich oraz krakowskich. Lublin, czy szerzej województwo lubelskie, nie jest atrakcyjnym celem dla studentów z krajów Unii Europejskiej (oraz pozostałych krajów uczestniczących w programie Erasmus). Jak sądzę głównie z powodu bardzo ograniczonej oferty studiów prowadzonych w języku angielskim. W roku akademickim 2008/2009 w uczelniach publicznych Lubelszczyzny studiowało w ramach programu Erasmus zaledwie 84 studentów zagranicznych. Program Erasmus to również (choć realizowany na mniejszą skalę) program skierowany do pracowników akademickich. W roku akademickim 2008/2009 do europejskich uczelni wyjechało 3079 pracowników naukowych polskich uczelni w celu prowadzenia zajęć, natomiast 1262 przebywało w organizowanych w ramach Erasmusa szkoleniach. Do Polski przyjechało w tym czasie 1676 pracowników uczelni zagranicznych, którzy prowadzili zajęcia w polskich szkołach wyższych, a na szkolenia. Pokazuje to, że zarówno w przypadku studentów, jak i nauczycieli akademickich budowanie więzi transnarodowych odbywa się głównie poprzez wyjazdy zagraniczne na stypendia staże polskich studentów i nauczycieli akademickich natomiast w mniejszym stopniu poprzez przyjmowanie zarówno studentów, jak i naukowców. Wyjazdy na praktyki organizowało ogółem 125 uczelni: 68 publicznych i 57 niepublicznych. Przeważająca większość uczelni organizowała wyjazdy studentów we własnym zakresie bez pośrednictwa innych instytucji czy firm. Najwięcej studentów wyjechało na praktyki Erasmusa z Wyższej Szkoły Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu, która zajęła również bardzo wysoką, drugą pozycję w ogólnoeuropejskim rankingu uczelni wysyłających najwięcej studentów na praktyki. W Polsce na kolejnych miejscach

22 22 S t r o n a dominowały uniwersytety i politechniki (FRSE 2010: 44). Największą liczbę wyjazdów na praktyki odnotowano w województwach: wielkopolskim (353), mazowieckim (183), małopolskim (117), dolnośląskim (105) i śląskim (88). Te same województwa, choć w nieco innej kolejności odnotowały również największą liczbę studentów wyjeżdżających na studia. Na terenie województwa lubelskiego siedem uczelni organizowało wyjazdy na praktyki w ramach programu Erasmus. Politechnika Lubelska była szóstą uczelnią w kraju, która wysłała najwięcej studentów na praktyki (60 osób). Wyprzedziła między innymi takie uczelnie jak Uniwersytet Śląski w Katowicach, Politechnika Łódzka i Uniwersytet Łódzki. Wyjazdy nauczycieli akademickich organizowały 103 uczelnie publiczne i 83 niepubliczne. Z wyjazdów dydaktycznych korzystali w większości pracownicy uczelni publicznych (blisko 90% wszystkich wyjazdów). Z lubelskich uczelni w celu prowadzenia zajęć wyjechało 161 pracowników, co sprawia, że województwo lubelskie pod tym względem zajmuje ósme miejsce w Polsce, na szkolenia największą liczbę pracowników (24) wysłał Katolicki Uniwersytet Lubelski.

Szkoły wyższe, studenci i absolwenci

Szkoły wyższe, studenci i absolwenci URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE OPRACOWANIA SYGNALNE Lublin, maj 2011 r. Kontakt: SekretariatUSLUB@stat.gov.pl Tel. 81 533 20 51, fax 81 533 27 61 Internet: http://www.stat.gov.pl/lublin/index_plk_html.htm

Bardziej szczegółowo

Szkoły wyższe, studenci i absolwenci 1

Szkoły wyższe, studenci i absolwenci 1 0 URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE OPRACOWANIA SYGNALNE Lublin, maj 201 r. Kontakt: SekretariatUSLUB@stat.gov.pl Tel. 81 533 20 51, fax 81 533 27 61 Internet: http://www.stat.gov.pl/lublin/index_plk_html.htm

Bardziej szczegółowo

Sytuacja demograficzna a szkolnictwo wyższe w Polsce

Sytuacja demograficzna a szkolnictwo wyższe w Polsce Sytuacja demograficzna a szkolnictwo wyższe w Polsce Od 1990 roku polskie szkolnictwo wyższe było w okresie stałego i dynamicznego wzrostu. W ciągu 15 lat liczba studentów osiągnęła rekordowy poziom 1,9

Bardziej szczegółowo

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI

ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI ZASOBY ROZWOJOWE POLSKI POŁUDNIOWEJ METROPOLIE I KAPITAŁ LUDZKI 2012-04-24 Jacek Woźniak Pełnomocnik Zarządu WM ds. planowania strategicznego WYZWANIA ORAZ SILNE STRONY MIAST KRAKÓW KATOWICE Źródło: Raport

Bardziej szczegółowo

Potencjał metropolitalny Krakowa

Potencjał metropolitalny Krakowa Potencjał metropolitalny Krakowa Grzegorz Gorzelak EUROREG Uniwersytet Warszawski Polska wobec wyzwań cywilizacyjnych XXI w. Druga konferencja krakowska, 18-19 czerwca 2009 Dynamika PKB w regionach metropolitalnych

Bardziej szczegółowo

Szkoły wyższe, studenci i absolwenci

Szkoły wyższe, studenci i absolwenci URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE OPRACOWANIA SYGNALNE Lublin, maj 2012 r. Kontakt: SekretariatUSLUB@stat.gov.pl Tel. 81 533 20 51, fax 81 533 27 61 Internet: http://www.stat.gov.pl/lublin/index_plk_html.htm

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

Opracowania sygnalne SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2008 R.

Opracowania sygnalne SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2008 R. Opracowania sygnalne SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE ŚLĄSKIM W 2008 R. Urząd Statystyczny w Katowicach, ul. Owocowa 3, 40 158 Katowice www.stat.gov.pl/katow e-mail: SekretariatUsKce@stat.gov.pl tel.: 032

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Szkoły wyższe, studenci i absolwenci

Szkoły wyższe, studenci i absolwenci URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE OPRACOWANIA SYGNALNE Lublin, maj 2010 r. Kontakt: SekretariatUSLUB@stat.gov.pl Tel. 081 533 20 51, fax 081 533 27 61 Internet: http://www.stat.gov.pl/lublin/index_plk_html.htm

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW

ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW Wacław Jarmołowicz Dawid Piątek ROZDZIAŁ 10 W SPRAWIE PRZEMIAN W SZKOLNICTWIE WYŻSZYM I KSZTAŁCENIA EKONOMISTÓW Wprowadzenie Celem opracowania jest ogólna charakterystyka przemian w tym przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

ETIUDA 1 STATYSTYKI. Rozstrzygnięcie: lipiec 2013 r.

ETIUDA 1 STATYSTYKI. Rozstrzygnięcie: lipiec 2013 r. ETIUDA 1 STATYSTYKI Rozstrzygnięcie: lipiec 2013 r. Konkurs ETIUDA na finansowanie stypendiów doktorskich został ogłoszony po raz pierwszy przez Narodowe Centrum Nauki 15 grudnia 2012 roku. W ramach konkursu

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie

Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw. Województwo dolnośląskie Melania Nieć, Joanna Orłowska, Maja Wasilewska Rozdział 4. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Województwo dolnośląskie Struktura podmiotowa przedsiębiorstw aktywnych W 2013 r. o ponad

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

Nasz region we współczesnym świecie

Nasz region we współczesnym świecie Nasz region we współczesnym świecie Anna Czarlińska-Wężyk 14.04.2013 http://pl.wikipedia.org/wiki/wojew%c3%b3dztwo_%c5%9bl%c4%85skie Województwo powstało dnia 1.01.1999 z województw: katowickiego i częstochowskiego

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Gdańsku

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Gdańsku Materiał na konferencję prasową w dniu 26 października 2010 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Gdańsku Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Notatka na temat szkół wyższych w Polsce 1. Ogólne

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Szkoły wyższe, studenci i absolwenci 1

Szkoły wyższe, studenci i absolwenci 1 0 URZĄD STATYSTYCZNY W LUBLINIE OPRACOWANIA SYGNALNE Lublin, maj 2015 r. Kontakt: SekretariatUSLUB@stat.gov.pl Tel. 81 533 20 51, fax 81 533 27 61 Internet: http://lublin.stat.gov.pl SZKOLNICTWO WYŻSZE

Bardziej szczegółowo

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku

Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał 2011 roku Raport upadłości polskich firm D&B Poland / II kwartał roku W pierwszych sześciu miesiącach roku sądy gospodarcze ogłosiły upadłość 307 polskich przedsiębiorstw. Tym samym blisko 12 tys. Polaków straciło

Bardziej szczegółowo

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1.

1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Spis treści 1. Analiza wskaźnikowa... 3 1.1. Wskaźniki szczegółowe... 3 1.2. Wskaźniki syntetyczne... 53 1.2.1. Zastosowana metodologia rangowania obiektów wielocechowych... 53 1.2.2. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

STUDENCI UCZELNI PUBLICZNYCH I NIEPUBLICZNYCH

STUDENCI UCZELNI PUBLICZNYCH I NIEPUBLICZNYCH STUDENCI UCZELNI PUBLICZNYCH I NIEPUBLICZNYCH Analiza dotychczasowej sytuacji i prognoza liczby studentów uczelni publicznych i niepublicznych w latach 1999-2030 W latach 1999 2009 liczba absolwentów szkół

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67 Data opracowania: 06.07.2015 r. Internet:

Bardziej szczegółowo

Wykształcenie na zamówienie

Wykształcenie na zamówienie Wykształcenie na zamówienie Wyniki kolejnej edycji konkursu na kierunki zamawiane Według szacunków ministerstwa, w roku 2013 w polskim przemyśle zabraknie ponad 46 tys. inżynierów, a w usługach ponad 22

Bardziej szczegółowo

Europejski Uniwersytet Wschodni Raport z badań satysfakcji ze studiowania w Lublinie studentów z krajów Partnerstwa Wschodniego.

Europejski Uniwersytet Wschodni Raport z badań satysfakcji ze studiowania w Lublinie studentów z krajów Partnerstwa Wschodniego. Bohdan Rożnowski (KUL) Dorota Bryk (KUL) Europejski Uniwersytet Wschodni Raport z badań satysfakcji ze studiowania w Lublinie studentów z krajów Partnerstwa Wschodniego Abstrakt W ramach projektu Europejski

Bardziej szczegółowo

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych

Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Wyzwania rozwojowe gmin województwa śląskiego w kontekście zachodzących procesów demograficznych Cel badania Główny: Identyfikacja kierunków i czynników rozwoju województwa śląskiego w kontekście zachodzących

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67 Data opracowania: 04.07.2014 r. Internet:

Bardziej szczegółowo

Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej. Andrzej Regulski 28 września 2015 r.

Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej. Andrzej Regulski 28 września 2015 r. Wpływ funduszy europejskich perspektywy finansowej 2007-2013 na rozwój społeczno-gospodarczy Polski Wschodniej Andrzej Regulski 28 września 2015 r. moduł 1 moduł 2 moduł 3 Analiza zmian społecznogospodarczych

Bardziej szczegółowo

Wykształcenie na zamówienie

Wykształcenie na zamówienie Wykształcenie na zamówienie Wyniki tegorocznej edycji konkursu na kierunki zamawiane Według szacunków ministerstwa, w roku 2013 w polskim przemyśle zabraknie ponad 46 tys. inżynierów, a w usługach ponad

Bardziej szczegółowo

Fakty i mity. Największe miasto i jedyny ośrodek metropolitalny w Polsce Wschodniej. 350 000 mieszkańców. 80 000 studentów. 2 mld PLN. Prawie.

Fakty i mity. Największe miasto i jedyny ośrodek metropolitalny w Polsce Wschodniej. 350 000 mieszkańców. 80 000 studentów. 2 mld PLN. Prawie. Fakty i mity Największe miasto i jedyny ośrodek metropolitalny w Polsce Wschodniej Prawie 350 000 mieszkańców 80 000 studentów i 20 000 absolwentów rocznie Ponad Ponad 42 000 zarejestrowanych firm 2 mld

Bardziej szczegółowo

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski

Działalność badawcza i rozwojowa w Polsce w 2013 r. Główne wnioski GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Szczecinie Warszawa, listopad 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS Główne wnioski Wartość nakładów wewnętrznych 1 ogółem na działalność badawczo-rozwojową

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA

Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA Warszawa, styczeń 2011 BS/12/2011 O STANIE SZKOLNICTWA WYŻSZEGO I ŹRÓDŁACH JEGO FINANSOWANIA Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 4 lutego 2010 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego KAROLINA ŁUKASZCZYK Europejska Sieć Migracyjna quasi agencja unijna (KE + krajowe punkty kontaktowe), dostarcza aktualnych,

Bardziej szczegółowo

Żłobki i kluby dziecięce w 2012 r.

Żłobki i kluby dziecięce w 2012 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 29 maja 213 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Żłobki i kluby dziecięce w 212 r. W pierwszym kwartale

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus. Przegląd statystyk. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie

Program Erasmus. Przegląd statystyk. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Erasmus Przegląd statystyk Opracowanie: Małgorzata Członkowska-Naumiuk Co zawiera prezentacja? Wybór danych

Bardziej szczegółowo

Bilans Kapitału Ludzkiego Oczekiwania, aspiracje i wybory edukacyjne młodych a realia zachodniopomorskiego rynku pracy

Bilans Kapitału Ludzkiego Oczekiwania, aspiracje i wybory edukacyjne młodych a realia zachodniopomorskiego rynku pracy 2014 Bilans Kapitału Ludzkiego Oczekiwania, aspiracje i wybory edukacyjne młodych a realia zachodniopomorskiego rynku pracy Patrycja Antosz Szczecin 10 czerwca 2014r. PRELEGENCI Prelegent: Patrycja Antosz

Bardziej szczegółowo

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE

II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE II. BUDOWNICTWO MIESZKANIOWE 1. Mieszkania oddane do eksploatacji w 2007 r. 1 Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, w Polsce w 2007 r. oddano do użytku 133,8 tys. mieszkań, tj. o około 16% więcej

Bardziej szczegółowo

KUL. Lubelski Jana Pawła II. europeistyka

KUL. Lubelski Jana Pawła II. europeistyka KUL Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II europeistyka 2 europeistyka European Studies www.kul.pl/unia Tryby studiów stacjonarne I stopnia licencjackie (limit miejsc: 60); niestacjonarne I stopnia

Bardziej szczegółowo

Ankieta oceny jakości zajęć dydaktycznych oraz pracy jednostek administracji w roku akademickim 2012/2013

Ankieta oceny jakości zajęć dydaktycznych oraz pracy jednostek administracji w roku akademickim 2012/2013 Ankieta oceny jakości zajęć dydaktycznych oraz pracy jednostek administracji w roku akademickim 2012/2013 Raport z badania Chełm 2013 Metody i cele badania Ankieta studencka jest podstawowym narzędziem

Bardziej szczegółowo

Biznes i naukaperspektywy. przyszłość. Stan obecny. Warszawa, 26.06.2012r. Współpraca biznesu i nauki. Absolwenci i absolwentki na polskim rynku pracy

Biznes i naukaperspektywy. przyszłość. Stan obecny. Warszawa, 26.06.2012r. Współpraca biznesu i nauki. Absolwenci i absolwentki na polskim rynku pracy Współpraca biznesu i nauki Biznes i naukaperspektywy na przyszłość Absolwenci i absolwentki na polskim rynku pracy Stan obecny Jakość szkolnictwa wyższego Warszawa, 26.06.2012r. Młodzi na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 maja 2012 r. Tomasz Geodecki Piotr Kopyciński Łukasz Mamica Marcin Zawicki Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do

Bardziej szczegółowo

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE. Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw RAPORT O STANIE SEKTORA MAŁYCH I ŚREDNICH PRZEDSIĘBIORSTW W POLSCE Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Warszawa, 2011 Spis treści Województwo dolnośląskie...3 Województwo kujawsko-pomorskie...6

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego http://www.zporr.gov.pl/

Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego http://www.zporr.gov.pl/ Oficjalne serwisy poświęcone funduszom pomocowym Fundusze strukturalne http://www.funduszestrukturalne.gov.pl/ Fundusz Spójności http://www.funduszspojnosci.gov.pl/ Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju

Bardziej szczegółowo

Nauczyciele języków obcych w roku szkolnym 2010/2011

Nauczyciele języków obcych w roku szkolnym 2010/2011 Nauczyciele języków obcych w roku szkolnym 2010/2011 Dane statystyczne zebrała Jadwiga Zarębska Opracowanie raportu: Zespół Wydziału Informacji i Promocji ORE SPIS TREŚCI UWAGI OGÓLNE... 3 ROZDZIAŁ 1.

Bardziej szczegółowo

Finansowanie uczelni a konkurencyjność szkolnictwa wyższego Seminarium eksperckie Kancelarii Prezydenta RP

Finansowanie uczelni a konkurencyjność szkolnictwa wyższego Seminarium eksperckie Kancelarii Prezydenta RP Finansowanie uczelni a konkurencyjność szkolnictwa wyższego Seminarium eksperckie Kancelarii Prezydenta RP 11 lipca 2013 r. Pałac Prezydencki Opracowanie: Biuro Projektów Programowych KPRP Nadchodzi kryzys

Bardziej szczegółowo

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki.

Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Przekazujemy Państwu efekt pierwszego etapu prac nad Programem Rozwoju Miasta Łomża dotyczącego gospodarki. Efektem pierwszego etapu prac na Programem Rozwoju Miasta Łomża było powstanie analizy SWOT i

Bardziej szczegółowo

Żłobki i kluby dziecięce w 2013 r.

Żłobki i kluby dziecięce w 2013 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 3 maja 214 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Żłobki i kluby dziecięce w 213 r. W pierwszym kwartale

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus. Przegląd statystyk. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie

Program Erasmus. Przegląd statystyk. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Erasmus Przegląd statystyk Opracowanie: Małgorzata Członkowska-Naumiuk Co zawiera prezentacja? Wybór danych

Bardziej szczegółowo

ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW

ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW Pracownia Badań i Ewaluacji Sp. z o.o. ASPIRACJE ZAWODOWE LUBELSKICH MATURZYSTÓW Badania sondażowe 2014-05-28 Zawartość Metodologia badań... 3 Charakterystyka grupy badawczej... 4 Preferowane kierunki

Bardziej szczegółowo

RZĄDOWY PROGRAM KIERUNKI ZAMAWIANE. Studiuj kierunki strategiczne dla Polski! prof. Barbara Kudrycka minister nauki i szkolnictwa wyższego

RZĄDOWY PROGRAM KIERUNKI ZAMAWIANE. Studiuj kierunki strategiczne dla Polski! prof. Barbara Kudrycka minister nauki i szkolnictwa wyższego RZĄDOWY PROGRAM KIERUNKI ZAMAWIANE Studiuj kierunki strategiczne dla Polski! prof. Barbara Kudrycka minister nauki i szkolnictwa wyższego Sukces KIERUNKÓW ZAMAWIANYCH 2008 pilotaŝ programu: wpłynęło 51

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2010 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2010 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania: 30.06.2011 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15, 22 464 23 12 faks 22

Bardziej szczegółowo

WYKAZ SZKÓŁ WYŻSZYCH W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM

WYKAZ SZKÓŁ WYŻSZYCH W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM WYKAZ SZKÓŁ WYŻSZYCH W WOJEWÓDZTWIE LUBELSKIM PUBLICZNE SZKOŁY WYŻSZE Lp. nazwa szkoły miasto adres tel., fax, e-mail strony www 1 Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Al. Racławickie 14 20-950

Bardziej szczegółowo

Opolskie wita 2015-06-01 11:34:14

Opolskie wita 2015-06-01 11:34:14 Opolskie wita 2015-06-01 11:34:14 2 Woj. opolskie znajduje się w południowo-zachodniej części Polski, w dorzeczu górnej Odry. Bezpośrednio graniczy z Czechami, a także woj. śląskim, dolnośląskim, łódzkim

Bardziej szczegółowo

Rozwój innowacyjności regionów w Polsce uwarunkowania, stan obecny i perspektywy

Rozwój innowacyjności regionów w Polsce uwarunkowania, stan obecny i perspektywy 2013 2012 dr Joanna Hołub Iwan Rozwój innowacyjności regionów w Polsce uwarunkowania, stan obecny i perspektywy REGIONALNE SYSTEMY INNOWACJI W POLSCE doświadczenia i perspektywy Warszawa, 8 lutego 2013

Bardziej szczegółowo

Konsolidacja uczelni: konieczność czy szansa? Jerzy Lis, AGH

Konsolidacja uczelni: konieczność czy szansa? Jerzy Lis, AGH Konsolidacja uczelni: konieczność czy szansa? Jerzy Lis, AGH Seminarium Konsolidacja uczelni wyższych, Warszawa, grudzień 2012 Zamiast wstępu: USTAWA podstawy prawne konsolidacji uczelni USTAWA z dnia

Bardziej szczegółowo

Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim. dr Michał Klepka

Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim. dr Michał Klepka Współpraca sektora MŚP z B+R pod kątem rozwoju potencjału innowacyjnego sektora MŚP w województwie mazowieckim dr Michał Klepka Współpraca - formy Nieformalne spotkania Praktyki studenckie Zamawiane prace

Bardziej szczegółowo

Tendencje i kierunki zmian na rynku usług szkolnictwa wyższego w Małopolsce

Tendencje i kierunki zmian na rynku usług szkolnictwa wyższego w Małopolsce 2014 Tendencje i kierunki zmian na rynku usług szkolnictwa wyższego w Małopolsce Od 2011 roku Urząd Statystyczny w Krakowie i Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie publikują analizy dotyczące tendencji i kierunków

Bardziej szczegółowo

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw

Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Melania Nieć, Maja Wasilewska, Joanna Orłowska Rozdział 8. Profile regionalne małych i średnich przedsiębiorstw Struktura podmiotowa Województwo dolnośląskie W 2012 r. w systemie REGON w województwie dolnośląskim

Bardziej szczegółowo

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020 Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Lata 2012-2020 1 Spis treści 1. Misja WNP. 3 2. Cele strategiczne.. 4 3. Operacjonalizacja celów strategicznych..5 4. Cel

Bardziej szczegółowo

mobilności pracowników i jej j znaczenie dla umiędzynarodowienia Maria Golińska ekspert boloński

mobilności pracowników i jej j znaczenie dla umiędzynarodowienia Maria Golińska ekspert boloński Dobre praktyki w zakresie mobilności pracowników i jej j znaczenie dla umiędzynarodowienia Maria Golińska ekspert boloński Uważamy, że mobilność studentów i pracowników naukowych jest niezbywalnym zadaniem

Bardziej szczegółowo

Żłobki i kluby dziecięce w 2011 r.

Żłobki i kluby dziecięce w 2011 r. Materiał na konferencję prasową w dniu 30 sierpnia 2012 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Żłobki i kluby dziecięce w 2011 r. W 1 kwartale

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

Lubelskie wita 2015-06-01 11:11:05

Lubelskie wita 2015-06-01 11:11:05 Lubelskie wita 2015-06-01 11:11:05 2 Województwo lubelskie leży przy wschodniej granicy Polski i zarazem Unii Europejskiej. To region, który ze swojego peryferyjnego położenia uczynił atut. W Lublinie,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW Przygotowana dla Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych Kontakt: Dział Analiz i Raportów Płacowych info@raportplacowy.pl www.raportplacowy.pl +48 12 350 56 00

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus. Przegląd statystyk. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie

Program Erasmus. Przegląd statystyk. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Erasmus Przegląd statystyk Opracowanie: Małgorzata Członkowska-Naumiuk Co zawiera prezentacja? Wybór danych

Bardziej szczegółowo

PODKARPACKIE FORUM TERYTORIALNE DEPARTAMENT ROZWOJU REGIONALNEGO

PODKARPACKIE FORUM TERYTORIALNE DEPARTAMENT ROZWOJU REGIONALNEGO PODKARPACKIE FORUM TERYTORIALNE DEPARTAMENT ROZWOJU REGIONALNEGO Rzeszów, 13 grudnia 2013 r. Plan prezentacji I PODKARPACKIE FORUM TERYTORIALNE Podkarpackie Forum Terytorialne wprowadzenie Wybrane elementy

Bardziej szczegółowo

Wyzwania i kierunki rozwoju województwa podlaskiego w okresie 2014 2020. Białystok, 7 grudnia 2012 r.

Wyzwania i kierunki rozwoju województwa podlaskiego w okresie 2014 2020. Białystok, 7 grudnia 2012 r. Wyzwania i kierunki rozwoju województwa podlaskiego w okresie 2014 2020 Białystok, 7 grudnia 2012 r. PKB na mieszkańca (średnio 2006-2008) PKB na mieszkańca* *indeks EU27 = 100

Bardziej szczegółowo

Komercjalizacja wiedzy na uczelniach ekonomicznych

Komercjalizacja wiedzy na uczelniach ekonomicznych Andrzej Graczyk Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu. Komercjalizacja wiedzy na uczelniach ekonomicznych 1. Potencjał wiedzy. Uczelnie ekonomiczne zatrudniają pokaźną liczbę specjalistów z zakresu nauk

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD. w województwie łódzkim

Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD. w województwie łódzkim Wykorzystanie wyników projektu badawczego MIR i OECD w województwie łódzkim Zbigniew Gwadera Departament ds. PO Kapitał Ludzki Urząd Marszałkowski Województwa Łódzkiego Instytucja Pośrednicząca PO KL Warszawa,

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Urząd Statystyczny w Krakowie Warszawa, dnia 28 listopada 2014 r. Informacja sygnalna WYNIKI BADAŃ GUS BENEFICJENCI ŚWIADCZEŃ RODZINNYCH W 2013 R. Podstawowe źródło danych opracowania

Bardziej szczegółowo

2013/2014. Ewaluacja jakości kształcenia. Studia podyplomowe: Promocja i profilaktyka zdrowotna, epidemiologia i higiena

2013/2014. Ewaluacja jakości kształcenia. Studia podyplomowe: Promocja i profilaktyka zdrowotna, epidemiologia i higiena 2013/2014 Ewaluacja jakości kształcenia Studia podyplomowe: Promocja i profilaktyka zdrowotna, epidemiologia i higiena Dział Jakości Kształcenia UM w Lublinie - Biuro Oceny Jakości Kształcenia 2013/2014

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 12 415 60 11 Internet: http://krakow.stat.gov.pl Opracowanie sygnalne Nr 10 Sierpień 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013 Szkolnictwo wyższe Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Erasmus 2007-2013 Erasmus+ Szkolnictwo

Bardziej szczegółowo

Raport z badań preferencji licealistów

Raport z badań preferencji licealistów Raport z badań preferencji licealistów Uniwersytet Jagielloński 2011 Raport 2011 1 Szanowni Państwo, definiując misję naszej uczelni napisaliśmy, że Zadaniem Uniwersytetu było i jest wytyczanie nowych

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu FIO na lata 2014-2020 Kontynuacja

Projekt Programu FIO na lata 2014-2020 Kontynuacja 1 PROGRAM FUNDUSZ INICJATYW OBYWATELSKICH NA LATA 2014-2020 2020 Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Departament PoŜytku Publicznego 2 Projekt Programu FIO na lata 2014-2020 Kontynuacja Projekt jest

Bardziej szczegółowo

kod nr w planie ECTS Przedmiot studiów Programy Unijne w Turystyce i Rekreacji 6 5

kod nr w planie ECTS Przedmiot studiów Programy Unijne w Turystyce i Rekreacji 6 5 kod nr w planie ECTS Przedmiot studiów Programy Unijne w Turystyce i Rekreacji 6 5 Kierunek Turystyka i Rekreacja Poziom kształcenia II stopień Rok/Semestr I/1 Typ przedmiotu (obowiązkowy/fakultatywny)

Bardziej szczegółowo

Aktywność uczelni warszawskich w kontekście procesu transferu wiedzy

Aktywność uczelni warszawskich w kontekście procesu transferu wiedzy Aktywność uczelni warszawskich w kontekście procesu transferu wiedzy Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Uniwersytet Warszawski GEOPROFIT ??? Czy Warszawa jest najsilniejszym ośrodkiem akademickim

Bardziej szczegółowo

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW

ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW ANALIZA PŁAC SPECJALISTÓW Przygotowana dla Polskiej Agencji Informacji i Inwestycji Zagranicznych Kontakt: Dział Analiz i Raportów Płacowych info@raportplacowy.pl www.raportplacowy.pl +48 12 350 56 00

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU maj-czerwiec, 2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022

MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022 MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022 WYDZIAŁU ZARZĄDZANIA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE I. MISJA 1. Wydział Zarządzania WSEiZ w Warszawie kieruje ofertę kształcenia do osób, pragnących

Bardziej szczegółowo

RAPORT SAMOOCENY OCENA INSTYTUCJONALNA. Informacja o prowadzonych w jednostce kierunkach studiów i ocenach, jakie zostały sformułowane przez PKA:

RAPORT SAMOOCENY OCENA INSTYTUCJONALNA. Informacja o prowadzonych w jednostce kierunkach studiów i ocenach, jakie zostały sformułowane przez PKA: WZÓR RAPORT SAMOOCENY Nazwa szkoły wyższej: OCENA INSTYTUCJONALNA założona przez 1... w roku... Nazwa podstawowej jednostki organizacyjnej podlegającej ocenie instytucjonalnej: Informacja o prowadzonych

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo Wyższe i Nauka

Szkolnictwo Wyższe i Nauka Szkolnictwo Wyższe i Nauka Priorytet IV Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 2013 Departament Wdrożeń i Innowacji Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet IV PO

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy Materiał na konferencję prasową w dniu 30 maja 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Podstawowe dane demograficzne o dzieciach

Bardziej szczegółowo

Zasady badania opinii pracodawców w Rankingu 2015. metodologia badania

Zasady badania opinii pracodawców w Rankingu 2015. metodologia badania Zasady badania opinii pracodawców w Rankingu 2015 metodologia badania Warszawa, lipiec 2015 Historia badania Ranking Szkół Wyższych przygotowywany jest corocznie od trzynastu lat przez miesięcznik Perspektywy

Bardziej szczegółowo

Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2014 roku

Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2014 roku Korzystanie z telefonów komórkowych przez kierujących pojazdami w Polsce w 2014 roku Wydawca: Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Sekretariat Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego ul. Chałubińskiego

Bardziej szczegółowo

Program Erasmus. Przegląd statystyk. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie

Program Erasmus. Przegląd statystyk. Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Program Erasmus Przegląd statystyk Opracowanie: Małgorzata Członkowska-Naumiuk Co zawiera prezentacja? Wybór danych

Bardziej szczegółowo

Instytut Sokratesa. Instytut Sokratesa. Demograficzne Tsunami. Warszawa 2011. Raport Instytutu Sokratesa na temat wpływu zmian demograficznych

Instytut Sokratesa. Instytut Sokratesa. Demograficzne Tsunami. Warszawa 2011. Raport Instytutu Sokratesa na temat wpływu zmian demograficznych Instytut Sokratesa Raport Instytutu Sokratesa na temat wpływu zmian demograficznych na szkolnictwo wyższe do 2020 roku Instytut Sokratesa Warszawa 2011 www.instytutsokratesa.pl Od 1990 roku polskie szkolnictwo

Bardziej szczegółowo

PODEJMOWANIE I ODBYWANIE PRZEZ CUDZOZIEMCÓW NAUKI W POLSKICH SZKOŁACH WYŻSZYCH

PODEJMOWANIE I ODBYWANIE PRZEZ CUDZOZIEMCÓW NAUKI W POLSKICH SZKOŁACH WYŻSZYCH PODEJMOWANIE I ODBYWANIE PRZEZ CUDZOZIEMCÓW NAUKI W POLSKICH SZKOŁACH WYŻSZYCH Cudzoziemcem, w rozumieniu przepisów prawa polskiego, jest każda osoba nie posiadająca polskiego obywatelstwa. Osoby, które

Bardziej szczegółowo

Akademia Pomorska w Słupsku

Akademia Pomorska w Słupsku W 16. edycji Rankingu Szkół Wyższych Perspektywy 2015 przygotowanego przez "Fundację Edukacyjną Perspektywy" Akademia Pomorska w Słupsku utrzymała swoją pozycję z ubiegłego roku. Warto podkreślić, że zarówno

Bardziej szczegółowo

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013

Erasmus+ Erasmus+ Szkolnictwo wyższe 2014-2020. Erasmus 2007-2013 Szkolnictwo wyższe Erasmus+ program Komisji Europejskiej, który zastąpił między innymi wcześniejsze programy sektorowe Uczenie się przez całe życie i Młodzież w działaniu. Erasmus 2007-2013 Erasmus+ Szkolnictwo

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE

URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE URZĄD STATYSTYCZNY W KRAKOWIE 31-223 Kraków, ul. Kazimierza Wyki 3 e-mail:sekretariatuskrk@stat.gov.pl tel. 012 415 60 11 Internet: http://www.stat.gov.pl/krak Informacja sygnalna - Nr 15 Data opracowania

Bardziej szczegółowo

Urząd Statystyczny w Lublinie

Urząd Statystyczny w Lublinie Urząd Statystyczny w Lublinie ul. Leszczyńskiego 48 20-068 Lublin tel.: (81) 533 20 51 e-mail: sekretariatuslub@stat.gov.pl www.stat.gov.pl/lublin Plan konferencji prasowej 9 czerwca 2011 r. Ludność 2010

Bardziej szczegółowo

Jacek Lewicki Ekspert boloński Instytut Badań Edukacyjnych. Kuratorium Oświaty Katowice, 2.12.2013

Jacek Lewicki Ekspert boloński Instytut Badań Edukacyjnych. Kuratorium Oświaty Katowice, 2.12.2013 Internacjonalizacja kształcenia na studiach czyli kilka słów o mobilności, współpracy partnerskiej, umiędzynarodowieniu procesu kształcenia i programów kształcenia Kuratorium Oświaty Katowice, 2.12.2013

Bardziej szczegółowo

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM

RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM RYNEK PRACY/ADAPTACYJNOŚĆ ZASOBÓW PRACY W WOJEWÓDZTWIE DOLNOŚLĄSKIM Urząd Statystyczny we Wrocławiu 50-950 Wrocław, ul. Oławska 31, tel. 71 371 63 00, fax 71 371 63 60 PLAN PREZENTACJI Wprowadzenie Województwo

Bardziej szczegółowo

Dorota Bryk Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Lublin, 23.03.2010 r.

Dorota Bryk Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Lublin, 23.03.2010 r. Dorota Bryk Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II Lublin, 23.03.2010 r. Projekt Tendencje rozwojowe przedsiębiorstw i popyt na pracę w województwie lubelskim w kontekście organizacji przez Polskę

Bardziej szczegółowo

Raport ewaluacyjny z praktyk organizowanych w 2012r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy.

Raport ewaluacyjny z praktyk organizowanych w 2012r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy. Raport ewaluacyjny z praktyk organizowanych w 2012r w ramach projektu Edukacja dla rynku pracy. Kielce, marzec 2013 Spis treści 1.Informacja o projekcie... 2 1.1. Informacja o praktykach... 3 1.2 Statystyki

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich i w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

(Bez)płatne studia 2011

(Bez)płatne studia 2011 (Bez)płatne studia 2011 Raport na temat cen studiów w Polsce w roku 2010/2011 2011 Instytut Rozwoju Kapitału Intelektualnego im. Sokratesa www.instytutsokratesa.pl (Bez)płatne studia 2011 Mamy przyjemność

Bardziej szczegółowo

Część I. Kryteria oceny programowej

Część I. Kryteria oceny programowej Część I Kryteria oceny programowej 1. Jednostka formułuje koncepcję rozwoju ocenianego kierunku. 1) Koncepcja kształcenia nawiązuje do misji Uczelni oraz odpowiada celom określonym w strategii jednostki,

Bardziej szczegółowo