700,000 cubic yards. Steel recycling. Education is key. Sitelink3D in Charge Główny dowodzący Sitelink3D

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "700,000 cubic yards. Steel recycling. Education is key. Sitelink3D in Charge Główny dowodzący Sitelink3D"

Transkrypt

1 MAGAZINE FOR POSITIONING PROFESSIONALS No ,000 cubic yards Sitelink3D in Charge Główny dowodzący Sitelink3D Steel recycling Robotic productivity Produktywność dzięki robotyce Education is key Myanmar university Uniwersytet Mjanmar The Art of Measuring Sztuka wykonywania pomiarów

2 Your ticket to growth Take on bigger jobs with greater profitability. Topcon can mean your ticket to growth, and will be right along with you, helping you grow. Experience how... TOKYO SAN FRANCISCO MOSCOW ROTTERDAM BRISBANE

3 Welcome WPROWADZENIE You have probably heard someone, likely a teacher, ask, What is art? The staff at InPosition wants to put a bit of a twist on that question and ask, What is not art?. As the magazine has grown over the last few years we have noted a very real pattern not only in the way our technology can actually help create art, but also in its use in the hands of artists who measure with the finesse of painter, build with the vision of a sculptor, and continue to increase their creativity and abilities as the art of engineering creates even more useful technologies. This issue s cover story, The Art of Measuring, is set in Berlin s Haus der Kalturen (House of Culture) and focuses on two artists installation called Critical Infrastructure which utilized and integrated Topcon instruments to help express the relationship between people, media, technology and infrastructure. That s also an objective of InPosition. To help you see the many ways data and positioning technology positively affect the art of living. Precision solutions for growth Prawdopodobnie słyszałeś już kogoś, być może nauczyciela, zadającego pytanie: Czym jest sztuka? Personel Inposition chce nieco odwrócić to pytanie i spytać: Co nie jest sztuką? Ponieważ magazyn rozrósł się w ciągu kilku ostatnich lat, zauważyliśmy bardzo realistyczny schemat, nie tylko w sposobie, w jaki technologia pomaga tworzyć sztukę, ale również w sposobie jej używania przez artystów, którzy mierzą z finezją malarza, projektują drogi jako architekci, budują z wizją rzeźbiarza i zwiększają swoją kreatywność oraz zdolności, ponieważ sztuka inżynierii tworzy jeszcze bardziej użyteczne technologie. Historia z okładki tego numeru, Sztuka mierzenia, ma miejsce w berlińskim Haus der Kulturen (Dom Kultury) i skupia się na instalacji dwóch artystów, którą nazwano Krytyczna infrastruktura, w której wykorzystano zintegrowane narzędzia Topcon, by pomóc wyrazić związek pomiędzy ludźmi, mediami, technologią i infrastrukturą. Jest to również cel InPosition pomóc ci zauważyć mnogość sposobów, w które dane i technologia ustalająca pozycje pozytywnie wpływają na sztukę życia. 3

4 North Carolina contractor uses new technology to monitor haul trucks productivity on rural Virginia dam reconstruction. wykonawca z Karoliny Północnej stosuje nową technologię w celu monitorowania produktywności wozideł sztywnoramowych podczas rekonstrukcji tamy w wirginii metrów sześciennych 700,000 cubic-yards 20 Content Zawartość 52 Wyczuwanie upraw Scanning crop. Applying the exact amount of fertilizer. That s what CropSpec is about. Skanowanie upraw Stosowanie dokładnej ilości nawozu. na tym właśnie polega CropSpec. The visitors of the five-day art festival in Berlin were simultaneously irritated, dismayed and enthused. The artists message about eavesdropping in the personal sphere resonated strongly with the public. Osoby odwiedzające pięciodniowy festiwal sztuki w Berlinie były jednocześnie poirytowane, skonsternowane i pełneentuzjazmu. Przesłanie artystów dotyczące podsłuchiwania osobistej sfery naszego życia odbiło się głośnym echem wśród publiczności. 12 The Art of Measuring Sztuka wykonywania pomiarów

5 STeel recycling ReCyKlIng STalI Technology helps broaden capabilities: Using latest equipment, survey firm taps non-traditional work areas. Technologia pozwala poszerzać możliwości: Dzięki korzystaniu z najnowszego sprzętu, firma geodezyjna działa w niekonwencjonalnych dziedzinach. 40 MISJa MOżlIwa DO wykonania Possible Mission Nothing is impossible. Garbage mountains turn to neat, grassy hillocks. Sitelink3D makes the change possible. nie ma rzeczy niemożliwych. góry śmieci przekształcane są w schludne, pokryte trawą pagórki. Sitelink3D sprawia, że zmiany stają się możliwe. 34 Edukacja jest kluczem Myanmar s infrastructure is old and needs attention. Now is the time to invest in students and technology to close the gap. Infrastruktura w Mjanmarie jest stara i potrzebuje natychmiastowej uwagi, dopóki konsekwencje nie są wielkie. Czas zainwestować w technologię i studentów, by wypełnić lukę. 56

6 TecHNoloGYINSIDE BIM i nowe narzę dzia dla fachowców In the age of instant access to almost anything, it s amazing to think that many craftsmen or trades on building sites remained tied to paper plans and the hand-to-hand exchange of information about what, and more importantly, exactly where to build. The tools for their job are clear: Hammers, drills, saws, levels and many more, but none of these give them the exact layout or plan position. The only ones that come close to doing it are lasers or measuring tapes, but like a level, these are local positioning tools. They have no idea where they are actually located and no way to access that data. Direct field access to the BIM (Building Information Modeling) model is needed. BIM brings clarity to the site and the office. The persons with where knowledge are typically the designer, engineer and surveyor. They manage data, design models, set the lot out, and provide critical layout services. Modiw epoce natychmiastowego dostępu praktycznie do wszystkiego, zaskakujące pozostaje to, że wielu rzemieślników lub fachowców na placach budowy nadal korzysta z papierowych planów oraz przekazuje z ręki do ręki informacje na temat tego, co, a co ważniejsze, gdzie wybudować. narzędzia potrzebne w ich pracy są oczywiste: młotki, wiertarki, poziomice i wiele innych, jednak żadne z nich nie umożliwia im stworzenia szkicu lub rozplanowania pozycji. Jedyne narzędzia, które wykonują przybliżone czynności to lasery lub taśmy miernicze, ale tak samo jak poziomica, są jedynie lokalnymi narzędziami do ustalania pozycji. nie mają pojęcia, gdzie się właściwie znajdują i nie ma sposobu na uzyskanie dostępu do danych. Bezpośredni dostęp z terenu do modelu BIM jest tutaj potrzebny. BIM (Modelowanie informacji o budynkach i budowlach) daje jasność w terenie i w biurze. Osoby, które mają wiedzę gdzie to zwykle projektant, inżynier i geodeta. Zarządzają danymi, projektują modefications to plans, re-establishing lost control points or plan changes are in their control where they should be. However getting that information to and from the trades before it is needed remains old school and has lots of room for improvement. As a leading provider of positioning solutions, Topcon understood the immediate need for information and the critical disconnect in getting it into the hands and tools of the people who rely upon it. Firstly, there was need for instant access to information and data. The cloud and BIM provided the foundation to support both the data and its delivery. Secondly, there was the need for easy-to-use tools not much more complex than their familiar drills or lasers that will instantly provide the where by using the data. le, tworzą szkic i zapewniają niezbędne usługi związane ze szkicem. wprowadzanie zmian w planach, ponowne ustanawianie utraconych punktów kontroli lub nanoszenie zmian na plan mają zawsze pod kontrolą i tak powinno być. Jednak przekazywanie i otrzymywanie tych informacji od specjalistów zanim będą potrzebne odbywa się w stary sposób i jest tutaj dużo do poprawy. Jako czołowy dostawca rozwiązań umożliwiających określanie pozycji, firma Topcon zrozumiała natychmiastową potrzebę uzyskiwania informacji oraz prawdziwy problem z dostarczaniem ich do rąk oraz narzędzi ludzi, którzy na nich polegają. Po pierwsze, potrzebny był natychmiastowy dostęp do informacji i danych. Chmura i BIM zapewniły fundament, który wspiera dane oraz ich dostarczanie. Po drugie, istniało zapotrzebowanie na narzędzia łatwe w użytkowaniu nie bardziej skomplikowane niż znane już wiertarki i lasery które natychmiast ujawni gdzie, korzystając z danych. 6

7 TecHNoloGYINSIDE Office, field, design and record all seamlessly connected Biuro, teren, projektowanie i dokumentacja wszystko nierozerwalnie powiązane With the introduction of the LN-100 (Layout Navigator), Topcon designed a connected positioning tool that is powerful and easy to use. Trades use it to set out from digital information. The instrument is self-levelling and brings fully robotic layout technology to day-to-day site operations. In many ways it is a surveyor s instrument for non-surveyors. Designers, surveyors and craftsmen use the same data set or BIM model. By maintaining the data in the cloud, it is always up to date and most importantly, the BIM model can be accessed with the design product that the professional prefers such as Autodesk AutoCAD or Revit. The surveyor with his field controller running Topcon MAGNET Field and the craftsman with the LN-100 running the Autodesk Point Layout and BIM 360 apps or Topcon MAGNET Layout can quickly have the latest information via cloud connectivity. The where and what access-gap is eliminated. wraz z wprowadzaniem ln-100 (layout navigator), firma Topcon zaprojektowała połączone z nim narzędzie do ustalania pozycji, które ma wielu możliwości i jest łatwe w użyciu. Specjaliści używają go do przygotowania się przy użyciu informacji cyfrowych. narzędzie samo się poziomuje i wprowadza w pełni zrobotyzowaną technologię tworzenia szkiców do codziennych operacji na placu budowy. Pod wieloma względami jest to narzędzie geodety dla osób, które nie są geodetami. Projektanci, geodeci i rzemieślnicy korzystają z tego samego zbioru danych lub modelu BIM. Dzięki temu, że dane przetrzymywane są w chmurze, zawsze są aktualne i, co ważniejsze, dostęp do modelu BIM można uzyskać przy użyciu oprogramowania do projektowania, preferowanego przez profesjonalistów, jak autodesk autocad lub Revit. geodeta z kontrolerem polowym i aplikacją Topcon MagneT Field oraz rzemieślnik z ln-100 pracujący w aplikacji autodesk Point layout i BIM 360 lub Topcon MagneT layout, może szybko uzyskać dostęp do najnow- Trades such as HVAC, electrical and plumbing can use the LN-100 and Autodesk BIM 360 Layout app to accurately mark out the positioning of their installations, and then use it to record as-built data to feed back into the BIM model. The use of interactive BIM models and tools are becoming widespread for the management and recording of building and infrastructure projects. There are a number of pieces to the BIM jigsaw, but thanks to the new tools of the trade, the picture is becoming very clear connectivity is the key to productivity and profit. Autodesk, the Autodesk logo, Auto- CAD, Revit, and BIM 360 are registered trademarks or trademarks of Autodesk, Inc., and/or its subsidiaries and/or affiliates in the USA and/or other countries. szych informacji, łącząc się z chmurą. luka w dostępie do gdzie i co jest wyeliminowana. Fachowcy z dziedzin COwig, elektryki czy hydrauliki, mogą korzystać z aplikacji ln-100 i autodesk BIM 360, by dokładnie oznaczyć umiejscowienie instalacji, a następnie użyć ich do zapisu dokumentacji powykonawczej, by przekazać ją do modelu BIM. Korzystanie z interaktywnych modeli BIM i narzędzi staje się powszechne w zarządzaniu i dokumentowaniu budowy oraz projektów infrastruktury. Istnieje mnóstwo elementów w układance BIM, ale dzięki nowym narzędziom fachowców, obraz staje się bardzo jasny łączność jest kluczem do wydajności i profitów. autodesk, autodesk logo, autocad, Revit i BIM 360 to zarejestrowane znaki handlowe lub znaki handlowe autodesk, Inc., i/lub spółek zależnych i/lub jednostek stowarzyszonych w USa i/lub w innych państwach. 7

8 ZMIana ZaSaD gry Game The time spend in the layout portion is reduced to 50%. The Layout Navigator is a real game-changer. Czas spędzony nad tworzeniem schematu jest skrócony o 50%. nawigator tworzenia schematów naprawdę zmienia zasady gry For years, Jim Sickau had been searching for a tool that could simplify the layout facet of his concrete construction operation. The owner of ProLine Concrete, wanted an affordable instrument that could be operated by one person and did not demand that operator to be extremely survey savvy. He feels his search is finally over. His purchase of the Topcon LN-100 Layout Navigator has shown him that concrete layout and simplicity are not mutually-exclusive terms. The new tool has also proven that he did not need to break the bank to get great results. Already having cut layout times by a minimum of one-half, he calls it a game changer for his company. Won Him Over Sickau formed ProLine in 2000 and has grown it steadily into one of the largest concrete contractors in Western New York, United States of America, employing anywhere from 35 to 50 people and tackling more than 200 projects per year The nature of ProLine s 1862 business obviously 2352 demands an emphasis on concrete layout and a high degree of accuracy within that effort. Sickau said he s taken a number 219 Przez wiele lat Jim Sickau szukał narzędzia, które ułatwiłoby aspekt tworzenia schematów operacji związanych z konstrukcjami betonowymi. właściciel firmy Proline Concrete chciał mieć niedrogie narzędzie, którym mógłby sam operować i które nie wymagałoby, by operator był specjalistą w dziedzinie pomiarów. Teraz czuje, że jego poszukiwania nareszcie dobiegły końca. Zakup ln Topcon layout navigator pokazał mu, że wylewanie betonu i prostota nie są wykluczającymi się terminami. nowe narzędzie dowiodło, że nie trzeba rozbijać banku, by osiągnąć wspaniałe rezultaty. Ponieważ skrócił już czas tworzenia schematu o co najmniej połowę, mówi, że narzędzie zmieniło zasady gry dla jego firmy. 1 Całkowicie przekonany Sickau założył firmę Proline w 2000 roku i stopniowo rozwinął ją w jednego z największych wykonawców zajmujących się betonem w Zachodnim nowym Jorku w Stanach Zjednoczonych ameryki, zatrudniając od 35 do 50 ludzi i wykonując ponad 200 projektów rocznie. Charakter działalności firmy Proline oczywiście wymaga kładzenia dużego nacisku na schemat konstrukcji betonowej i dużej dokładności. Sickau mówi, że zastosował już wiele metod na radzenie sobie z tym 1A

9 2962chanGer of approaches to tackling those demands, none of which was ideal. A visit to World of Concrete changed all that. I saw one of the Topcon s salespeople demonstrating a the Layout Navigator and was blown away by how simple it was. Everything from startup to overall operation seems to have been designed for ease of use. And it was genuinely affordable; I knew I had to have one of those. In true fashion, Sickau ordered two of the LN-100 units from the Buffalo branch of Admar Supply and was further impressed by the instrument s power and simplicity, leading him to make some major changes in his operation. The fact that the tool was so easy to use meant that I could confidently promote two of my men, Shane Torriere and Nate Grabar, to lead foremen and eliminate a surveyor I had on retainer. Simply Productive For ProLine s Torriere and Grabar, the navigator s simplicity translates to added production. Before we got this one, we were using a total station which was a great tool but it was a two-man operation, said Torriere. With the new unit I can handle the layout and that second man can either be right behind me starting the wymogiem, ale żadna z nich nie była idealna. wizyta na wydarzeniu world of Concrete wszystko zmieniła. widziałem sprzedawców Topcon demonstrujących layout navigator i byłem w szoku, jakie to proste. wszystko, od samego początku do końca operacji, zostało zaprojektowane z myślą o łatwości użytkowania. narzędzie było naprawdę w korzystnej cenie, więc wiedziałem, że muszę je mieć Prawdę mówiąc, Sickau zamówił dwie jednostki ln-100 z Buffalo oddziału firmy admar Supply i był jeszcze bardziej pod wrażeniem mocy i prostoty narzędzia, które umożliwiło mu wprowadzenie większych zmian w jego operacjach. Prawda jest taka, że prostota w użytkowaniu narzędzia oznaczała, że mogłem spokojnie awansować dwóch pracowników, Shane Torriere i nate grabar, na kierowników robót i mogłem zrezygnować z wynajmowania geodety. Po prostu produktywny Dla Tottiere a i grabara z Proline, prostota nawigatora przekłada się na dodatkową produkcję. Zanim nabyliśmy to narzędzie, korzystaliśmy z tachymetru, który był świetny, ale potrzeba było dwóch osób do całej operacji - mówi Torriere. - Dzięki nowej jednostce, ja mogę zająć się projektem, a druga osoba może stanąć za mną i rozpocząć szalunek lub pracować w innym miejscu. Podczas modułowej pracy przy domu, którą ostatnio wykonywaliśmy, utworzenie schematu wymagałoby pracy dwóch osób przez pół dnia przy użyciu tachymetru a ja sam wykonałem schemat w dwie godziny.

10 135 1A formwork or working elsewhere. On a modular home site we recently did, layout would have been a two-man, half day effort using our total station I did the layout myself in two hours Torriere s colleague, Nate Grabar cites similar results from laying out a parking lot in downtown Buffalo On this job, I did all four corners of a large parking lot in less than an hour, he said. In the past that would have been a full-day s work. Anybody with a basic knowledge of this type of work could start with the navigator and in a single day be doing accurate layouts. That, to me, is just amazing. Jim Sickau agrees and sees serious potential in what the new tool brings to ProLine s capabilities. That parking lot job was a better than a 600 square yard pour (500 square meters) and we did it in just over a day. The time we saved in the layout portion of that job was critical to how quickly we were out of there. It will be a great selling point for our services as we move forward it s a real game-changer for us. Larry Trojak Kolega Torriere a, nate grabar, przytacza podobne wyniki związane z projektowaniem parkingu miejskiego w Buffalo. Podczas pracy nad tym zleceniem, wykonałem wszystkie cztery narożniki dużego parkingu w czasie krótszym niż godzina - powiedział. - w przeszłości, ta praca zajęłaby mi cały dzień. Każdy, kto ma podstawową wiedzę na temat pracy tego typu, może zacząć z nawigatorem i w jeden dzień wykonać dokładne schematy. Dla mnie to jest wspaniałe. Jim Sickau zgadza się i widzi duży potencjał w możliwościach, które nowe narzędzie wnosi do firmy Proline. Praca nad parkingiem obejmowała wylewanie betonu na obszarze większym niż 600 jardów kwadratowych (500 metrów kwadratowych) i zrobiliśmy to w jeden dzień. Czas, który zaoszczędziliśmy na wykonywaniu projektu miał ogromny wpływ na to, jak szybko mogliśmy stamtąd zniknąć. To będzie świetny punkt sprzedażowy naszych usług, gdy będziemy iść na przód to narzędzie zmienia dla nas zasady gry. Larry Trojak

11 Power up your productivity From breaking ground to final inspection, Topcon s leading-edge jobsite automation give you the tools to be more efficient, improve your accuracy and better manage your data, machines, and crew. Experience how... TOKYO SAN FRANCISCO MOSCOW ROTTERDAM BRISBANE

12 The Art of Measuring Sztuka wykonywania pomiarów The visitors of the five-day art festival in Berlin were simultaneously irritated, dismayed and enthused. The artists message about eavesdropping in the personal sphere resonated strongly with the public. Osoby odwiedzające pięciodniowy festiwal sztuki w Berlinie były jednocześnie poirytowane, skonsternowane i pełneentuzjazmu. Przesłanie artystów dotyczące podsłuchiwania osobistej sfery naszego życia odbiło się głośnym echem wśród publiczności. After the euphoria comes the awakening. Afterglow, in the wake of the digital gold rush, was the consistent element throughout the Transmediale one of the biggest art and media festivals in Germany. And Afterglow was how organizers dubbed their event in Berlin s Haus der Kulturen (House of Cultures). inspired by data The event took a critical view of our times, and one of its top acts was an expansive installation by media artists Jamie Allen and David Gauthier. With Critical Infrastructure the artists inspired the irritation, discomfort and enthusiasm of the visiting public in equal measure. Topcon equipment provided the means for staging the installation. Po euforii nachodzi otrzeźwienie. afterglow, w okresie cyfrowej gorączki złota, był nieodłącznym elementem podczas Transmediale jednego z największych festiwali sztuki i mediów w niemczech. a afterglow to nazwa nadana przez organizatorów wydarzeniu, które odbywało się w Haus der Kulturen (Domu Kultury) w Berlinie. l Collecting, processing and evaluating data with their work of media art Critical Infrastructure Jamie Allen and David Gauthier made the main theme of this year s Transmediale come alive. l Zbieranie, przetwarzanie i ocena danych dzięki swojemu dziełu sztuki medialnej Krytyczna Infrastruktura, Jamie allen i David gauthier sprawili, że główny temat tegorocznego Transmediale ożył. Zainspirowani danymi Podczas wydarzenia prezentowano krytyczne spojrzenie na nasze czasy, a jednym z głównych aktów była ekspansywna instalacja wykonana przez artystów medialnych Jamie allena i Davida guthiera. Za pomocą Krytycznej Infrastruktury wywoływali w równym stopniu irytację, dyskomfort i entuzjazm wśród osób odwiedzających to miejsce. Firma Topcon zapewniła środki potrzebne do umiejscowienia instalacji. Zdarzy się to, co jest możliwe Uroczysty obiad się zakończył. Odespaliśmy nasze cyfrowe upojenie, a teraz pozostał jedynie kac. Tak zasadniczo organizatorzy Transmediale 2014 myślą o 12

13 l Everything is being disclosed: from the geographic position of the headquarters of Facebook, Google and Apple to Allen s remuneration itself. Transparency is one of the consequences of the ever growing volume of data. l wszystko jest ujawniane od pozycji geograficznej głównej siedziby firm takich jak Facebook, google i apple, aż po samo wynagrodzenia allena. Transparentność jest jedną z konsekwencji rosnącej objętości danych. stanie naszego cyfrowego świata. afterglow jak zmierzch lub dogasający żar to tytuł, który organizatorzy nadali tegorocznej edycji najważniejszego festiwalu sztuki i mediów w niemczech. Ponieważ zdarzy się to, co możliwe trzon sceny sztuki cyfrowej całkowicie się z tym zgadza. Opinie na temat Big data, przetwarzania danych w chmurze i danych z czujników na całym świecie są krytyczne. artyści medialni Jamie allen i David gauthier przekształcili te opinie w ekspansywną, pozytywną i namacalną instalację w Domu Kultury w Berlinie. What s possible will happen The dinner party is over. We ve slept off our digital intoxication, now only the hangover persists. That s essentially how Transmediale 2014 s organisers feel about the state of our digital world. Afterglow like dusk or dying embers that s the title the organisers gave to this year s edition of the most important art and media festival in Germany. Because what s possible will happen the heart of the digital art scene is in complete agreement about that. Opinions on big data, cloud computing or worldwide sensor data are critical. Media artists Jamie Allen and David Gauthier transformed these opinions into an expansive, positive and touchable installation in Berlin s House of Cultures. Ludzie, media, technologia Instalacje Jamiego allena wyrażają związek pomiędzy ludźmi, mediami i technologią oraz infrastrukturą. w Krytycznej Infrastrukturze głównym akcie pięciodniowego wydarzenia skupiającego się na mediach allen oraz jego kolega Davied gautier skupili się na infrastrukturze, jako na podstawie dla obiektów i danych. To dzieło sztuki powinno stymulować konwersację na temat danych 13

14 People, media, technology Jamie Allen s installations address the relationship between people, media, technology and infrastructure. In Critical Infrastructure the main act of the five-day media event Allen and his colleague David Gautier focussed on infrastructure as the basis for objects and data. This work of art should stimulate a conversation about geographic data and big data, said Allen. Rather than use geopositioning instruments in the usual way to survey the geography of a space, the artists wanted to shed light on the media landscape itself the landscape which forms the backdrop for festivals like Transmediale. Our message was aimed at having people reflect on how and where things are measured and on the volumes of data which are produced in the process. And we wanted to project that message onto the festival itself, explains Allen. At Transmediale, more than 50 Topcon tripods, total stations and theodolites filled the lobby in the House of Cultures. Self-generated optical or digital elements were added to all of the surveying instruments, thereby permitting the public to view a set of data created for the festival. The visitors encountered information about the geographic location of the biggest commercial data suppliers, for example such as Facebook, Google or Apple and even details on the remuneration Allen received for the installation. geograficznych i big data - mówi allen. Zamiast korzystać z narzędzi lokalizujących w typowy sposób, by przeanalizować przestrzeń geograficzną, artysta chciał rzucić światło na sam krajobraz mediów krajobraz, który tworzy kontekst dla takich festiwali jak Transmediale. nasze przesłanie miało za zadanie wywołać refleksje u ludzi na temat sposobu, w jaki różne rzeczy są mierzone oraz ilości danych, produkowanych w tym procesie. Chcieliśmy przenieść tę wiadomość również na sam festiwal - mówi allen. Podczas Transmediale, ponad 50 trójnogów, tachometrów i teodolitów firmy Topcon wypełniało hall w Domu Kultury. Samogenerujące optyczne i cyfrowe elementy zostały dodane do wszystkich narzędzi pomiarowych, co pozwoliło odwiedzającym zobaczyć zestaw danych stworzonych na potrzeby festiwalu. Odwiedzający mieli do czynienia z informacjami na temat lokacji geograficznej 14

15 A lot, not everything The visitors reacted to the media interpretation of the artist duo Allen and Gauthier with a mixture of enthusiasm and dismay. What is everyone doing with all of the data that s collected, asked the visitors: it is and will remain impossible to document everything because only so much is recorded by data. Even in the bleak scenario of Transmediale, this also offers a glimmer of hope for the dawn of a new day. Luca Wolf największych dostawców danych komercyjnych, jak Facebook, google czy apple oraz szczegóły dotyczące wynagrodzenia, które allen otrzymał za wynagrodzenie. Dużo, nie wszystko Odwiedzający reagowali na interpretację mediów duetu artystycznego allena i gauthiera połączeniem entuzjazmu i konsternacji. Co wszyscy robią z danymi, które są zbierane? często pytali odwiedzający. niemożliwe jest i pozostanie niemożliwym dokumentowanie wszystkiego, chociaż tak wiele zapisywane jest w postaci danych. nawet ponury scenariusz Transmediale daje nieco nadziei, że nadejdzie nowy dzień. Luca Wolf Topcon at Transmediale Topcon sponsored the hardware for the installation Critical Infrastructure created by the artist duo Jamie Allen and David Gauthier. With tripods, total stations and theodolites, the company provided the basis for this work of media art. Topcon understood our fascination and passion for measuring everything and everybody and supported us for that reason, said Jamie Allen in explaining the partnership. Topcon sees itself as a promoter of innovative ideas, technologies and approaches aimed at handling complex issues. Topcon places particular emphasis on education, in order to explain intricate and complex technologies in the simplest and most visible way. topcon na transmediale Firma Topconzasponsorowała sprzęt do instalacji Krytyczna Infrastruktura, stworzonego przez duet artystów Jamiego allena i Davida gauthiera. Za pomocą trójnogów, tachymetrów i teodolitów, firma zapewniła podstawę dla tej sztuki medialnej. Firma Topconrozumie naszą fascynację i pasję do mierzenia wszystkiego i wszystkich i z tego powodu udzieliła nam wsparcia - mówi Jamie allen, wyjaśniając partnerstwo. Firma Topcon widzi się jako promotora innowacyjnych pomysłów, technologii i podejścia do radzenia sobie ze skomplikowanymi problemami. Topconszczególnie skupia się na edukacji, by wyjaśnić zawiłe i kompleksowe technologie w najprostszy i najbardziej widoczny sposób. 15

16 Jak szwajcarski zegarek! Like a Swiss watch For the Swiss civil engineering and road construction company, Tozzo AG, innovation is more than just a word. Their construction machinery exemplify the state of the art. An asphalt paver with onboard precision gives a perfect new finish to a stretch of motorway between Berne and Zurich. Szwajcarska firma Tozzo ag / Sa innowację w budowie dróg traktuje dosłownie. Maszyny budowlane firmy pracują według najnowszych technologii. Rozściełacz do asfaltu z wbudowaną precyzją nadaje perfekcyjny, nowy kształt nawierzchni na odcinku autostrady pomiędzy Bernem i Zurychem. The Swiss have a reputation for doing things right. In many other countries, the surface of motorways comprises three layers of asphalt, but the Swiss even add a fourth layer. Tozzo AG is applying that method on a nine-kilometre-long section of the A1 motorway between Berne and Zurich where the concrete cover has developed cracks after 45 years of constant stress. Now that concrete cover is being replaced with a solid fourlayer asphalt cover and the heavily travelled section is being widened to six lanes. Szwajcarzy słyną z precyzji. Podczas gdy w wielu innych krajach nawierzchnie asfaltowe składają się zaledwie z trzech warstw asfaltu, Szwajcarzy nakładają cztery takie warstwy. Taką koncepcją budowlaną kieruje się firma Tozzo ag / Sa na dziewięciokilometrowym odcinku autostrady a1 miedzy Bernem i Zurychem. na czterech dotychczasowych pasach ruchu betonowa nawierzchnia po 45 latach trwałej eksploatacji zdążyła już popękać. Obecnie następuje jej wymiana na tym odcinku drogi i zastąpi ją solidna nawierzchnia asfaltowa składająca się z czterech warstw, a mocno uczęszczany odcinek rozbudowywany jest do 6 pasów ruchu. Fixed points and planning data Together with other partner firms, Tozzo was responsible for a large scope of services ranging from the removal of the concrete pavement to the earthworks and grading all the way to the application of the new asphalt cover. But the company dispensed with conventional surveying and stak- Stałe punkty odniesienia i dane planowania wraz z innymi firmami partnerskimi spółce Tozzo powierzono szeroki pakiet usług obejmujący rozbudowę betonowej jezdni poprzez prace wykopowe i roboty niwelacyjne aż po budowę nowej nawierzchni asfaltowej. Firma jednak całkowicie zrezygnowała z tradycyjnego dokonywania pomiarów i oznaczeń. To raczej maszyny budowlane firmy wykonują niemal wszystkie prace z niebywałą precyzją. 16

17 ing entirely. Rather, its construction machinery performs nearly all of the work with onboard precision instruments from Topcon. Surveyor Roger Sprenger explained in detail how the concept works: We don t use iron and cord anymore at all, but rather we use the fixed-point grid created by the owner together with the digital planning data. The drivers operating our machinery receive all of the geodata and planning information via the measurement and control systems from Topcon. This offers us huge savings in terms of personnel and man-hours. line up ensures precision One after another, the hydraulic excavators form the rough subgrade, and the tracked bulldozer pushes the subbase and does the fine grading. Then three asphalt pavers make their appearance. The lead paver in the middle of the trio, a Vögele Super from Tozzo s fleet of machinery, was specially equipped for the motorway project by the Swiss Topcon dealer Fieldwork AG. Its new fixture a single LPS unit for elevation adjustment with additional GPS support for controlling the direction of travel provides the required precision and keeps system costs reasonable. With the machinery control system, we install only the foundation layer and the base course of the asphalt cover, added Sprenger. The thickness of the layers formed in this way is already so precise that we can then lay the binder course and the surface course as a floating installation. Sometimes, such as on rainy days when the asphalt installation has to be suspended, the project partners use their trio of pavers to form the fine grading. Since all of the geodata, positioning data and scheduling data are available, the pavers can switch from one section of the construction site to another very rapidly. That makes the overall operation more flexible. Separate tasks can be coordinated with one another on short notice and adverse weather conditions cause fewer delays in the progress of the project overall. O szczegółach mówi geodeta Roger Springer Zaprzestaliśmy wszelkich prac z użyciem przestarzałych technologii, zamiast tego korzystamy ze stworzonej przez inwestora sieci nadrzędnych punktów odniesienia i cyfrowych danych dotyczących planowania. Kierowcy obsługujący nasze maszyny otrzymują całość informacji geodezyjnych i dotyczących rozplanowania za pośrednictwem systemów pomiarowych i kontrolnych firmy Topcon. w ten sposób w ogromnym stopniu oszczędzamy czas i zmniejszamy nakłady personalne. trio trzech maszyn, czyli precyzja Koparki formują spodek jezdni dokonując wykopu, po czym spycharka gąsienicowy plantuje dno wykopu i rozprowadza warstwy ścieralne pod nawierzchnię asfaltową. następnie do akcji wkraczają trzy rozściełacze do asfaltu. Maszyna wiodąca, znajdująca się pośrodku owej trójki, Vögele Super z parku maszynowego Tozzo wyposażona została specjalnie do tego projektu budowlanego przez szwajcarskiego dystrybutora Topcon firmę Fieldwork ag / Sa. Jego nowy element wyposażenia jednostka oparta na rozwiązaniu Single -lps (local Positioning System system lokalnego pozycjonowania) służąca do regulowania poziomu wysokości z dodatkowym wspomaganiem gps do sterowania kierunkiem jazdy zapewnia wymagany stopień precyzji dbając jednocześnie o utrzymanie kosztów systemowych na odpowiednim poziomie. Przy pomocy systemu kontroli maszyn nakładamy jedynie warstwę podstawową oraz warstwę nośną, tj. podbudowę asfaltową nawierzchni, dodaje Roger Springer. Dzięki temu już na tym etapie osiągamy tak precyzyjne grubości warstw, że następnie możemy płynnie nakładać warstwę wiążącą oraz wierzchnią. I m especially enthusiastic about the direct line to our system partner, Fieldwork. Their experts provide us with reliable support at all of our job sites. Szczególnie zadowolony jestem z bezpośredniego kontaktu z naszym partnerem firmą Fieldwork. Jej eksperci towarzyszą nam niezawodnie na każdym placu budowy. Reto Tozzo, General Manager 17

18 competitive edge through innovation Fresh ideas precisely implemented that could be the guiding principle of the young Tozzo Group. With our innovative force, we want to set ourselves apart from the other providers, said Reto Tozzo, one of the three brothers on the senior management staff. With our machinery control and surveying systems, we work more precisely, faster and more efficiently. Of course those benefits are also associated with high investment costs. But Tozzo is confident that his machinery technology will also ultimately reduce the cost of performing the work. Because the higher quality reduces the risk of deductions. Czasami, kiedy na przykład w dni deszczowe trzeba wstrzymać nakładanie asfaltu, nasi partnerzy w projekcie wykorzystują trio trzech maszyn także w celu nałożenia warstwy ścieralnej. Z uwagi na to, że wszystkie dane geodezyjne, dotyczące położenia, oraz dane dotyczące rozplanowania dostępne są w wersji elektronicznej, maszyny mogą szybko przemieszczać się z jednego odcinka budowy na drugi. Dzięki temu cały proces przebiega bardziej elastycznie. Możliwe jest określenie poszczególnych prac z odpowiednią precyzją czasową, a niedogodności pogodowe w mniejszym stopniu opóźniają postępy na budowie. Lepsza jakość dzięki innowacji Precyzyjne wdrażanie innowatorskich pomysłów- to mogłoby posłużyć jako motto nowej grupy firm Tozzo. Swoją innowacyjnością chcielibyśmy się wyróżniać pośród innych wykonawców, wyjaśnia Reto Tozzo, jeden z trzech braci w sztabie generalnym. Dzięki naszemu systemowi pomiarowemu i kontroli maszyn pracujemy dokładniej, szybciej i skuteczniej. Oczywiście z tymi korzyściami wiążą się także wysokie inwestycje. Reto Tozzo jest jednak głęboko przekonany, że jego rozwiązania w zakresie techniki maszynowej ostatecznie przyniosą korzyści dla tego typu prac, ponieważ wyższa jakość oznacza mniejsze potrącenia po inwestycji. An interim review already showed favourable results. That was the halfway point for the main work of the motorway project, which will be completed in Up to that point everything had gone according to schedule and all asphalt samples measured within the specified tolerances. For Tozzo, this confirms the approach that his company has taken: We are pleased to be able to use Topcon systems. I m especially enthusiastic about the direct line to our system partner, Fieldwork. Their experts provide us with reliable support at all of our job sites. Joachim Zeitner Bilans pośredni latem 2013 roku już wypadł korzystnie. Był to półmetek głównych prac związanych z projektem, który ma zostać zakończony jesienią 2014 roku. Jak dotąd wszystko przebiegało zgodnie z harmonogramem, a wszelkie próby odbioru technicznego nawierzchni asfaltowej wykazały wartości w granicach tolerancji. Reto Tozzo widzi w tym potwierdzenie założeń firmy i stwierdza: Cieszymy się, że możemy korzystać z systemów i rozwiązań Topcon. Szczególnie zadowolony jestem z bezpośredniego kontaktu z naszym partnerem firmą Fieldwork. Jej eksperci towarzyszą nam niezawodnie na każdym placu budowy. Company manager Reto Tozzo is making high precision in road construction the corporate creed of his medium-sized business. Dla szefa firmy Reto Tozzo nadrzędną zasadą w jego przedsiębiorstwie jest wysoka precyzja w budowie dróg. Joachim Zeitner 18

19 Monitoring Solutions TUNNELS CIVIL ENGINEERING BRIDGES PLANT AND PROCESS ENGINEERING +++ design: grafit-werbeagentur.de

20 700,000 cubic-yards metrów sześciennych North Carolina contractor uses new technology to monitor haul trucks productivity on rural Virginia dam reconstruction. wykonawca z Karoliny Północnej stosuje nową technologię w celu monitorowania produktywności wozideł sztywnoramowych podczas rekonstrukcji tamy w wirginii. When Hillsboro, North Carolina-based Thalle Construction Company, in the United States of America, decided to expand its use of new technology, it did so on a massive $ 26 million / 20 million earthen dam construction project. Called the New Ragged Mountain Dam, and located just west of Charlottesville, the new dam will replace a pair of existing structures and provide additional water capacity for the area, according to project manager Andrew Wells. This job started in April of 2012 and it has a fairly tight window for completion, he said. We will be moving more than 700,000 cubic yards (535,000 cubic meters) of material by the time we are done and when you are moving anything of that volume, it s critical to know where that material is going, how long it s taking to get there, and so on. l Marking on Paper In this day of increasingly-sophisticated solutions to on-site challenges, it seems hard to comprehend that, even today, load counts are often tracked using penciled tally marks on a sheet of paper yet that is indeed the case. And that approach, while tried, is not always true, according to Topcon software sales specialist, Evan Monroe. gdy firma Thalle Construction Company, mieszcząca się w Hillsboro w Północnej Karolinie w Stanach Zjednoczonych, zdecydowała się na zwiększenie zakresu korzystania z nowej technologii, zrobiła to podczas ogromnego, wartego 26 milionów $ / 20 milionów projektu konstrukcji zapory. Konstrukcja została nazwana new Ragged Mountain Dam i znajduje się na zachód od Charlottesville. Zastąpi ona istniejące już struktury i, jak twierdzi kierownik projektu andrew wells, zapewni dodatkową ilość wody w rejonie. Praca nad projektem rozpoczęła się w kwietniu 2012 roku i ma zostać ukończona w dość krótkim terminie - stwierdza. - Przemieścimy ponad jardów sześciennych ( metrów sześciennych) materiału, zanim ukończymy projekt, a jeśli przemieszcza się coś o takiej objętości, ważne jest, by wiedzieć, gdzie materiał zostanie przeniesiony, ile czasu zajmie dotarcie do tego miejsca i tak dalej. l Zaznaczanie na papierze w czasach coraz bardziej wyrafinowanych rozwiązań dla wyzwań istniejących na placu robót, trudno jest zrozumieć, że nawet obecnie ładunki są śledzone za pomocą zestawienia rozpisanego ołówkiem na kartce papieru, ale tak naprawdę się dzieje. 20

21 według specjalisty ds. sprzedaży w firmie Topcon evana Monroe, takie podejście, chociaż wypróbowane, nie zawsze jest dobre. Manual tallies are pretty basic but rely upon the attentiveness of the haul truck operator, he said. While most are good conscientious workers, there is always that possibility of error. And with the slim margins on today s projects, there is simply no room for that. Wells agrees with Monroe s assessment. Failure to accurately monitor how many loads are moving, he said, can skew volume totals in one direction or the other. That, in turn, can prompt the addition or removal of a truck to the operation. The average base rental for a haul truck is about $ 10,000 ( 8,000) a month, so it s a significant expense, he said. Add Ręczne zapiski to podstawa, ale są zależne od uwagi operatora wywrotki - mówi mężczyzna. - Chociaż większość z nich to obowiązkowi pracownicy, zawsze istnieje możliwość popełnienia błędu. a w przypadku niewielkich marginesów przy dzisiejszych projektach, po prostu nie ma na to miejsca. wells zgadza się z oceną Monroe. wyraża on przekonanie, że błąd w dokładnym monitorowaniu ilości przemieszczonych ładunków może fałszować łączne wyniki w jednym lub drugim kierunku. To z kolei może spowodować dodanie lub wycofanie pojazdu z operacji. Średni podstawowy koszt wynajęcia wozidła sztywnoramowego to około $ (8 000 ) miesięcznie, więc jest to znaczny wydatek - mówi. - Dodajmy do tego jeszcze pensję operatora, koszt benzyny, itd., i wyjdzie nam koszt równy $ ( ) miesięcznie. w przeciwnym razie, jeśli te błędne cyfry będą powodem do wycofania wywrotki, produkcja na terenie prac natychmiast ucierpi co znów będzie wiązało się ze sporymi kosztami. To system, który wymagał naprawienia i właśnie on jest podstawą HT-30 i Sitelink3D enterprise firmy Topcon, które zostały zaprojektowane, by wykonywać te czynności i wiele innych. 21

22 in the operator s salary, the cost of fuel, and so on, and you re looking at a $ 25,000 ( 20,000)-a-month ticket. Conversely, if those bogus numbers prompt you to cut a haul truck, onsite production will quickly suffer costing big money on that end. It s a system that needed fixing and that s the basis of what HT-30 and Sitelink3D Enterprise from Topcon are designed to do that, and a whole lot more. l One-Two Punch The company has equipped two of its haul trucks a Volvo 840D and a Volvo 835D with the tracking and reporting system. Those trucks continually feed data (load time, time to destination, drop time, type of material, etc.) out to the web-based Sitelink3D Enterprise system. l współudział w odniesieniu sukcesu Firma wyposażyła dwie wywrotki Volvo 840D i Volvo 835D w system śledzenia i raportowania. Te pojazdy nieustannie dostarczają dane (czas załadunku, czas dojazdu do celu, czas wyładunku, rodzaj materiału, itd.) do opartego na sieci Sitelink3D enterprise. w przeszłości zbieraliśmy dane z prac poprzez obserwację działań naszych pojazdów i w oparciu o te obserwacje, próbowaliśmy określić, czy przypisaliśmy do tej pracy odpowiednią ilość sprzętu oraz jego rodzaj - stwierdza wells. In the past, we would get a snapshot of the job, by watching our trucks in action and, based on that, try to determine whether we had enough equipment and the right type assigned to the job, said Wells. The system allow us to constantly monitor the load-to-unload cycles and then create reports, in both time and volumes, which will average it over any given period. Based on those reports, he said, they can immediately see that if their haul trucks have been running non-stop, but overall production is still lagging another truck needs to be added. If the report shows an hour of idle time per haul truck per day over a two-week period, they know they have one more truck than needed. l Sitelink3D in charge At the site, Sitelink3D Enterprise is also collecting information from Thalle s 3D-MC 2 -equipped dozers as well as from several data collectors. In addition to being able to generate valuable progress or volume reports, the software allows file transfers and remote support on each connected machine. And, using Pocket3D, the Topcon grade management system, Thalle s survey personnel can connect to the same platform and see activities such as topos in real-time in the office. - System pozwala nam nieustanie monitorować cykl załadunek-rozładunek i tworzyć raporty dotyczące zarówno czasu jak i objętości, przez co uzyskujemy średnią z danego czasu. w oparciu o te raporty dodaje mężczyzna możemy od razu zobaczyć, czy mimo tego, że wozidła sztywnoramowe pracowały bez przerwy, ogólna produkcja jest słaba i trzeba dodać kolejny pojazd. Jeśli raport pokazuje godzinę bezczynności wozidła w ciągu dnia przez ponad dwa tygodnie, wiemy, że mamy o jeden pojazd za dużo. l Główny dowodzący Sitelink3D na obszarze prac, Sitelink3D enterprise zbiera również informacje ze spycharek wyposażonych w 3D-MC 2 firmy Thalle oraz z różnych kolektorów danych. Poza tym, że jest w stanie wpłynąć na cenny postęp lub raporty o objętości, to oprogramowanie pozwala na przenoszenie plików oraz zdalne sterowanie w każdej podłączonej maszynie. Dodatkowo, dzięki stosowaniu Pocket 3D programu firmy Topcon do tworzenia projektów cyfrowych, personel badawczy firmy Thalle 22

23 in the These operator s are benefits salary, that the cost can really of fuel, add and up, so he on, said. and Just l współudział może podłączać w odniesieniu się do tej samej sukcesu platformy i obserwować z biura czynności na you re having looking the at ability a $ 25,000 to send ( updated 20,000)-a-month files to our ticket. dozers, or Firma budowie wyposażyła w przestrzeni dwie wywrotki w czasie Volvo rzeczywistym. 840D i Volvo 835D w system śledzenia i raportowania. Te pojazdy nieustannie dostarczają dane (czas załadunku, Conversely, remotely if look those at the bogus screen numbers in one prompt of the haul you trucks to cut without a haul having truck, to onsite physically production go out will there quickly is huge. suffer And being costing able to czas To dojazdu są korzyści, do celu, które czas naprawdę wyładunku, się rodzaj liczą - materiału, mówi itd.) do opartego na big money have a on real, that verifiable end. It s a sense system of that where needed we are fixing from and week-siecto-week mężczyzna. Sitelink3D enterprise. - Sama możliwość wysyłania zak- the basis invaluable of what HT-30 from a and budgetary Sitelink3D point Enterprise of view. I even that s tualizowanych plików do naszych spycharek albo from have Topcon a version are designed of Sitelink3D to do installed that, and on my a whole phone, lot which w przeszłości zdalne spoglądanie zbieraliśmy na ekran dane z w prac jednej poprzez z wywrotek obserwację działań naszych bez i w oparciu potrzeby o te chodzenia obserwacje, próbowaliśmy określić, czy przypisali- more. allows me to look in on the project even when I m away pojazdów from the site. śmy na do tej miejsce, pracy odpowiednią to ogromna ilość ko-sprzętrzyść. oraz jego rodzaj - stwierdza wells. l One-Two Punch a możliwość posiadania The company l expanding has equipped the effort two of its haul trucks a Volvo prawdziwego, możliwego do 840D At and the present a Volvo time, 835D Thalle with has the 3D-MC tracking on and two reporting of its dozers potwierdzenia poczucia, gdzie system. and Those HT-30 trucks on two continually haul trucks, feed but data Wells (load says, time, based time on jesteśmy z tygodnia na tydzień to destination, what they ve drop seen time, thus type far, of there material, are additional etc.) out purchases to the jest nieoceniona z budżetowego web-based looming Sitelink3D in the future. Enterprise system. punktu widzenia. Mam nawet zainstalowaną wersję In the For past, us, if we would can optimize get a snapshot our equipment of the use, job, we by know Sitelink3D na moim telefonie, co pozwala mi spoglądać na projekt, nawet watching there our will trucks be a cost in action savings and, associated based on with that, it. try We to have gdy jestem z dala od miejsca wykonywania prac. determine some jobs whether in the we works had enough including equipment this one and that the include right some type big assigned cuts with to the tight job, grade said requirements. Wells. The system To be able l Zwiększanie wysiłków allow to us do to that constantly without a monitor dozer, the will save load-to-unload me that other cycles piece; Obecnie, firma Thalle posiada 3D-MC 2 w dwóch spycharkach i HT-30 w dwóch and then create reports, in both time and volumes, which wywrotkach, ale wells twierdzi, że w oparciu o to, co zaobserwowali do tej pory, will average it over any given period. w przyszłości będą dokonywać kolejnych zakupów. Based on those reports, he said, they can immediately see that if their haul trucks have been running non-stop, but overall production is still lagging another truck needs to be added. If the report shows an hour of idle time per haul truck per day over a two-week period, they know they have one more truck than needed. - System wiemy, pozwala że jeśli nam możemy nieustanie zoptymalizować monitorować sprzęt, cykl z załadunek-rozładunek którego korzystamy, będzie i tworzyć to powiązane raporty dotyczące z oszczędnościami. zarówno czasu Mamy jak już i objętości, pewne prace przez w co toku uzyskujemy łącznie z średnią tą z a danego to oznacza czasu. spore cięcia w związku ze ścisłymi wymogami pochylenia terenu. Jeśli będziemy w stanie im sprostać bez spycharki, znów zaoszczędzimy, i w oparciu ponownie o te wszystko raporty opiera dodaje się mężczyzna o optymalizację możemy użytkowania. od razu Mamy zobaczyć, szczęście, czy że mimo kadra tego, zarządzająca że wozidła sztywnoramowe jest na bieżąco, pracowały a patrząc na bez to, przerwy, co zrobiliśmy ogólna tutaj produkcja jest mie, słaba również i trzeba stoi za dodać tym postęp. kolejny wiedzą pojazd. już, Jeśli że raport właśnie pokazuje tak trzeba godzinę postępować. bez- przy taczynności wozidła w ciągu dnia przez ponad dwa tygodnie, wiemy, że mamy o jeden pojazd za dużo. l Sitelink3D in charge At the site, Sitelink3D Enterprise is also collecting information from Thalle s 3D-MC 2 -equipped dozers as well as from several data collectors. In addition to being able to l Główny dowodzący Sitelink3D generate again, valuable it s about progress optimized or volume use. We reports, are fortunate the software to have na obszarze prac, Sitelink3D enterprise zbiera również informacje ze spycharek allows management file transfers in and place remote that, support based on on what each we ve connected done here wyposażonych w 3D-MC 2 firmy Thalle oraz z różnych kolektorów danych. Poza machine. at the And, dam, using are behind Pocket3D, this push; the Topcon they already grade management right system, thing Thalle s to do. survey personnel can connect to the gramowanie pozwala na przenoszenie plików oraz zdalne sterowanie w każdej know it s the tym, że jest w stanie wpłynąć na cenny postęp lub raporty o objętości, to opro- same platform and see activities such as topos in real-time podłączonej maszynie. Dodatkowo, dzięki stosowaniu Pocket 3D programu in the office. firmy Topcon do tworzenia projektów cyfrowych, personel badawczy firmy Thalle Tracking and Counting Dumps: l Tracking: Position, Time and Distance of materials l Load location: Check & Registered l Dump location: Check & Registered 23 22

24 As children, Chris and Gijs Ploegam already knew that some day they would start their own business. Dad provided the start-up capital and our mum made preparations. In 1995, sister Yvonne joined the ranks and runs now the financialand business affairs. Już jako dzieci, Chris i gijs wiedzieli, że któregoś dnia założą własną firmę. Tata zapewnił kapitał na uruchomienie działalności, a nasza mama dokonała wszystkich przygotowań. w 1995 roku, siostra yvonne dołączyła do szeregów firmy i obecnie zajmuje się sprawami finansowymi i handlowymi. Room for River Waal Przestrzeń dla rzeki Waal The grounds of Ploegam in Vinkel, The Netherlands, look empty. All blue-orange cranes, dumpers and shovels are under way on projects. The nearest is in Nijmegen, the Space for the River Waal project where relocation of the dike and digging a secondary channel will give the Waal locally more space. Thanks to these measures, flooding in the area will forever become a thing of the past. People and material will move 5 million cubic meter (180 million cubic feet) of soil in the coming years or 250 thousand fully loaded trucks, while removing the soil. Ploegam is really proud: this is the largest job that the company has ever taken on. l Family business Ploegam-ers are go-getters, people with both feet on the ground. If there are problems, we resolve them together. Because, no matter what we start, we always finish it off. More than 25 years after its establishment, we see a strong and Teren firmy Ploegam w Vinkel w Holandii wygląda na opustoszały. niebieskopomarańczowe dźwigi, wywrotki i koparki są w drodze do pracy nad projektami. najbliższy znajduje się w nijmegen projekt Space for the River wall w którym zmiana lokacji rowu oraz wykopanie drugiego kanału, zwiększy ilość przestrzeni dla rzeki waal w tym miejscu. Dzięki podjęciu takich środków, powodzie w tej okolicy na zawsze staną się przeszłością. Podczas wykonywania prac, ludzie oraz urządzania przemieszczą 5 milionów metrów sześciennych (180 milionów stóp sześciennych) ziemi w ciągu najbliższych lat lub 250 tysięcy w pełni załadowanych ciężarówek. Firma Ploegam jest naprawdę dumna, ponieważ jest to największe przedsięwzięcie, w jakim do tej pory wzięła udział. l Firma rodzinna Członkowie firmy Ploegam to osoby przedsiębiorcze, twardo stąpające po ziemi. Jeśli pojawiają się problemy, wspólnie je rozwiązujemy. Ponieważ nie ważne, co zaczynamy, zawsze wykonujemy pracę do końca. Po ponad 25 latach od rozpoczęcia działalności, widzimy silną i decyzyjną firmę na czasie. Chris wspomina: na początku akceptowaliśmy głównie mniejsze zlecenia. Rodzaj pracy się zmienił, nasze doświadczenie oraz liczba pracowników wzrosły, a jako wykonawcy chcieliśmy zaistnieć w dziedzinie wykonywania 24

25 decisive company keeping up with themes. Chris Ploegam looked back, In the beginning, we mainly accepted smaller jobs. The type of work changed, our experience and number of employees grew and we as contractors also wanted to become players in contracting public works. Since Ploegam does everything itself, from the maintenance of the machines to lay out, measure and write out action plans, it was necessary to invest considerably in knowledge and material. The past few years were exciting for Ploegam. Substantial risks have been taken in order to comply with new contract forms in ground-, road- and hydraulic engineering placing growing and increasingly demanding needs on quality and smart, safe and sustainable solutions. Management is fully adapted for that purpose. Had we not done this, we would have missed out on a project like Space for the River Waal, according to Chris. l Peg-free, automation and cloudview Extensive automation makes it possible to maintain control of work processes, both in the office and on projects. In the meantime, the business consists of more than 100 people working from multiple locations and projects, and the work no longer only consists of creating manure pits and other relatively small-scale commissions. In addition to the Space for the River Waal project, Ploegam works on a Space for the River project in Zwolle and provides the groundwork and a portion of the piping and ground design for a purification facility in Dinxperlo, the province of Gelderland. Surveyors and operators work efficiently ( peg-free ) thanks to GPS and GLONASS receivers and associated hard- and software with which the three excavators and shovels are fitted. Implementers and project leaders use registration software to have available at all times the current figures, among other things, materials. The Topcon systems also seamlessly integrate into other equipment and software. If we so wish, we can even use the Sitelink3D Enterprise, an in the cloud solution enabling us to see and follow the data at the workplace in real time. Opportunities are plentiful and more jobs are in view due to mature technologies and capacities of our people. But above all, we need to be able to rely on operating systems serving us at all times. That is certainly the case for us, said Chris. Sonja van Poortvliet de Bruijn kontraktów dotyczących prac publicznych. Ponieważ firma Ploegam wszystkim zajmuje się sama, począwszy od konserwacji maszyn aż do projektów, pomiarów i rozpisywania planów działania, konieczna była znaczna inwestycja w wiedzę i sprzęt. Ostatnie lata były ekscytujące dla firmy Ploegam. Podejmowano znaczne ryzyko, by dopasować się do nowych form kontraktów z dziedziny inżynierii geotechnicznej, drogowej i hydrotechnicznej, w której rośnie zapotrzebowanie na dobre jakościowo, inteligentne, bezpieczne oraz dające się utrzymać rozwiązania. Kadra zarządzająca została w pełni zaadaptowana do tego celu. gdybyśmy tego nie zrobili, projekty takie jak Space for the River waal przeszłyby nam koło nosa - mówi Chris. l Brak znakowania palikami, automatyzacja robót Szeroka automatyzacja umożliwia zachowanie kontroli nad procesem pracy, zarówno w biurze, jak i przy projektach. Tymczasem biznes składa się z ponad 100 ludzi pracujących w różnych lokacjach i przy różnych projektach, a nasza praca nie polega już tylko na tworzeniu dołów na obornik oraz innych zleceń na małą skalę. Poza projektem Space for the River waal, firma Ploegam pracuje nad projektem Space for the River w Zwolle, a także wykonuje prace gruntowe i zapewnia system rur oraz ukształtowanie terenu dla oczyszczalni w Dinxperlo w prowincji gelderland. geodeci oraz operatorzy pracują wydajnie (bez znakowania palikami) dzięki odbiornikom gps i glonass oraz powiązanym urządzeniom i oprogramowaniu, które umożliwiło dostosowanie trzech czerpaków i koparek. Realizatorzy i szefowie projektów korzystają z oprogramowania rejestrującego, które umożliwia im stały dostęp do bieżących obliczeń oraz między innymi do zasobów. Systemy Topcon również bez problemów integrują się z innym sprzętem oraz oprogramowaniem. Jeśli chcemy, możemy nawet skorzystać z Sitelink3D enterprise, czyli rozwiązania opartego na chmurze, które umożliwia nam przeglądanie oraz przesyłanie danych w miejscu pracy w czasie rzeczywistym. Istnieje wiele możliwości, a dojrzałe technologie i zdolności naszych ludzi dają szansę na utworzenie nowych miejsc pracy. ale przede wszystkim, musimy mieć możliwość polegania na systemach operacyjnych, którymi nieustannie się posługujemy. Tak wygląda sprawa w naszym przypadku - komentuje Chris. Sonja van Poortvliet de Bruijn 25

26 LiDAR Hits the Rails Cars, trains and Samochody, pociągi i mapowanie mobilne lidar zabiera się za pociągi mobile mapping Wisconsin railway uses mobile scanning system to identify potential clearance issues. Kolej w wisconsin stosuje mobilny system skanowania, by identyfikować potencjalne problemy z przejazdem. Much like the apps that proliferate our smartphones today, LiDAR is one of those technologies for which the possibilities seem endless. Already proven in a host of survey and construction-based operations, LiDAR has also intrinsic value in peripheral applications such as mining and aggregate inventory, forensic work, utility line inspection, GIS data gathering, and more. Added to that list, thanks to an ongoing project for the Wisconsin & Southern Railroad (WSOR), USA, is rail line clearance inspection. LiDAR stands for Light Detection And Ranging. As part of a bridge maintenance program, TerraTec Engineering recently wrapped up the scanning of more than 570 miles (900 km) of WSOR track using a Topcon IP-S2 LiDAR-based scanning system. Progressive rail industry For many, railroads conjure up mental images of a stodgy, passé form of transportation, utilizing outdated technology. In actuality the rail industry is quite progressive, using everything from ultrasonic sensors to detect cracks in wheels, to onboard GNSS for fleet navigation and tracking. According to Jeff Francis, co-owner and principal with Wisconsin-based TerraTec Engineering, the overall rail project is to rate, evaluate and create a management plan for their bridge system, but a major component of it specified that the company chosen had to scan the bridges and the corridor for clearance purposes. TerraTec responded to those needs with IP-S2 LiDARbased mobile scanning system which they leased from Topcon dealer Positioning Solutions Company (PSC). Podobnie jak aplikacje, które rozpowszechniają się w naszych smartfonach, lidar jest jedną z tych technologii, których możliwości wydają się być nieograniczone. lidar sprawdził się już w geodezji i operacjach budowlanych, ale jest również wartościowy dla aplikacji peryferyjnych jak narzędzia do eksploatacji / zbierania danych, analizy sądowe, sprawdzanie zbrojeń, zbieranie danych gis i więcej. Do tej listy, dzięki trwającemu projektowi dla kolei wisconsin & Southern Railroad (wsor), USa, dodać można sprawdzanie przejezdności torów kolejowych. lidar to skrót utworzony od wyrażenia light Detection and Ranging (laserowy system wykrywania i zwiększania zakresu obrazowania). Jako część programu utrzymania mostu, program TerraTec engineering niedawno objął skanowanie ponad 570 mil (900 km) trasy wsor, przy użyciu systemu skanowania opartego na IP-S2 firmy Topcon. Postępowy przemysł kolejowy Dla wielu osób tory kolejowe przywodzą na myśl obraz drętwej, przestarzałej formy transportu, stosującej stare technologie. Tak naprawdę, przemysł kolejowy jest całkiem postępowy i korzysta ze wszystkiego od czujników ultradźwiękowych by wykryć pęknięcia kół, po gnss na pokładach w celu nawigacji floty i śledzenia jej. według Jeffa Francisa, współwłaściciela i dyrektora TerraTec engineering w wisconsin, ogólny projekt kolejowy ma służyć oszacowaniu, ocenie i stworzeniu planu zarządzania dla ich systemu mostów, ale główny punkt 26

27 zakładał, że wybrana firma musi przeskanować mosty i korytarze pod kątem przejezdności. TerraTec jest dopasowany do tych potrzeb dzięki mobilnemu systemowi skanowania opartemu na IP-S2 lidar, który wypożyczony jest od dealera Topcon Positioning Solutions Company (PSC). racjonalne uzasadnienie skanowania Cel długofalowy dla kolei był prosty: jeśli spedytor dzwoni do nich i podaje wielkość ładunku, chcą być w stanie umieścić taką informację w bazie danych i od razu określić, gdzie mogą występować konflikty systemowe. Scanning rationale The long-term goal for the railroad was simple: if a shipper calls them with a load size, they want to be able to input that information into a database and immediately be able to determine where conflicts on the system might occur. According to Francis, a common choke point on a railroad might be a bridge or sharp curves that are hard to modify without some major investment. There are, however, many conflicts on the line that can be easily resolved vegetation growth that can be cut, signals that can be relocated at crossings to widen clearances or posts or mile-markers that can be relocated. Making Tracks The scanning itself was done in two phases. TerraTec s Bob Schmalzer (accompanied by a railroad pilot supplied by WSOR) first rode the entire network to establish control points on bridge structures and at crossings. During that pre-scan run, we magnet-mounted a GNSS unit onto the truck s hood and collected a centerline, top of rail point at 100-foot (30 m) intervals, he said. By doing that, when we came back to do the actual scan, we could run two 20-mile (32 km) segments using a static GNSS station point within that line. And, because we were scanning those control points, we could then tap back into them during post-processing. ip-s2 Anatomy The IP-S2 consists of three high-resolution LiDAR scanners to generate a 3-D point cloud that captured everything the high-rail vehicle encountered as it rode the rails. The system runs on a cab-mounted laptop into which all the data is collected and stored. według Francisa, główny punkt zatorów na linii kolejowej może występować na mostach lub ostrych zakrętach, które trudno zmodyfikować bez dokonania większych inwestycji. Jednak istnieje wiele konfliktów na linii, które można łatwo rozwiązać wzrost wegetacyjny roślin, które można obciąć, sygnały, które można przemieszczać w obrębie przejazdów kolejowych, by poszerzyć przejazd lub słupy albo oznaczenia odległości, które można przenieść. tworzenie torów Sam proces skanowania przeprowadzony był w dwóch etapach. Bob Schmalzer z TerraTec (towarzyszył mu motorniczy z wsor) najpierw przejechał całą trasę, by ustalić punkty kontrolne na mostach i przejściach kolejowych. Podczas jazdy poprzedzającej skanowanie, przymocowaliśmy na magnes gnss do dachu pojazdu i uzyskaliśmy linię centralną i górne punkty torów na każdych 100 stopach (30 m), powiedział mężczyzna. w ten sposób, gdy wróciliśmy do skanowania, przejeżdżaliśmy 20-milowe (32 km) segmenty i korzystaliśmy ze statecznej stacji gnss na tej linii. a ponieważ skanowaliśmy punkty kontrolne, mogliśmy ponownie z nich skorzystać w procesie przetwarzania końcowego. anatomia IP-S2 IP-S2 składa się z trzech skanerów lidar o wysokiej rozdzielczości, które tworzą punkt chmury 3D, która potrafi uchwycić wszystko, co minął pojazd dwudrogowy, 27

28 The IP-S2 control unit has multiple sensors and a dual-frequency GNSS receiver that tracks both GPS and GLONASS signals to maximize positioning by determining the vehicle s position and attitude on a real-time basis. Vehicle wheel encoders compare rotation speeds, improving positioning accuracy even further. The camera system captures 360 digital images at a rate of six pictures every three meters. The images are then stitched together in post-processing to produce a spherical street level-type photo that can be accessed in conjunction with the point cloud data. Scanning in Their Future? Francis said the WSOR project has been extremely successful, and as an added plus, despite being the powerful tool that it is, the IP-S2 was extremely easy to use. We see a real long-range value in other industries for whom clearance issues are a concern. This is one of those tools for which new uses will continue to arise and we now have the experience under our belts to gain a real competitive edge. Larry Trojak jadąc wzdłuż torów. System działa na laptopie zamontowanym w kabinie, na którym przechowywane i zbierane są wszystkie dane. Jednostka kontrolna IP-S2 ma wiele czujników i odbiornik gnss o podwójnej częstotliwości, który śledzi sygnał gps oraz glonass, by zwiększyć zakres ustalania pozycji poprzez określanie pozycji pojazdu oraz jego położenia w czasie rzeczywistym. Urządzenia kodujące zamontowane na kołach pojazdu porównują prędkość rotacji, co jeszcze bardziej poprawia dokładność ustalania pozycji. System kamer obejmuje obrazy cyfrowe pod kątem 360, z prędkością sześciu zdjęć na trzy metry. Obrazy są następnie łączone ze sobą podczas przetwarzania końcowego, dzięki czemu powstaje fotografia na poziomie sferycznym, które może być oceniona razem z danymi w punktach chmury. Skanowanie w przyszłości? Francis powiedział, że projekt wsor odniósł niezwykły sukces, a dodatkowym plusem jest to, poza tym, że jest potężnym narzędziem, że IP-S2 jest niezwykle łatwy w użyciu. widzimy prawdziwą, długodystansową wartość w innych przemysłach, dla których kwestia przejezdności terenu jest niezwykle ważna. To jedno z tych narzędzi, dla którego będą stale pojawiać się nowe sposoby wykorzystania, a my zyskaliśmy już prawdziwe doświadczenie, które pomoże nam zyskać na konkurencyjności. Larry Trojak

29 Precise Rail Solutions TRACK TUNNELS MONITORING CONSTRUCTION BRIDGES ENGINEERING +++ design: grafit-werbeagentur.de Providing precise positioning and surveying solutions for challenging rail environments.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE I.1. X Have a nice day! Y a) Good idea b) See you soon c) The same to you I.2. X: This is my new computer. Y: Wow! Can I have a look at the Internet? X: a) Thank you b) Go ahead c) Let me try I.3. X: What

Bardziej szczegółowo

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Zestawienie czasów angielskich

Zestawienie czasów angielskich Zestawienie czasów angielskich Present Continuous I am, You are, She/ He/ It is, We/ You/ They are podmiot + operator + (czasownik główny + ing) + reszta I' m driving. operator + podmiot + (czasownik główny

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is

Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is 1. Introduction Jazz EB207S is a slim, compact and outstanding looking SATA to USB 2.0 HDD enclosure. The case is made of aluminum and steel mesh as one of the coolest enclosures available. It s also small

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

I webinarium 18.02.2015

I webinarium 18.02.2015 I webinarium 18.02.2015 Współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Współpracy Transgranicznej Republika Czeska - Rzeczpospolita Polska 2007-2013.

Bardziej szczegółowo

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT A n g i e l s k i Phrasal Verbs in Situations Podręcznik z ćwiczeniami FRAGMENT Dorota Guzik Joanna Bruska Autorzy: Dorota Guzik, Joanna Bruska Konsultacja językowa: Tadeusz Z. Wolański Lektorzy: Maybe

Bardziej szczegółowo

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent How To Start a BUSINESS Agenda Steps to build a business Examples: Qualix Comergent 1 Idea The Idea is a Piece of a Company 4 2 The Idea is a Piece of a Company Investing_in_New_Ideas.wmv Finding_the_Problem_is_the_Hard_Part_Kevin

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze słuchu 1.1. 1.2.

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

How much does SMARTech system cost?

How much does SMARTech system cost? 1. How much does an intelligent home system cost? With over six years of experience in construction of Intelligent Home Systems we have done a value analysis of systems and services usually purchased by

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+ Goodman Poznań Airport 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business Goodman Poznań Airport ul. Batorowska 35, 62-081 Wysogotowo, Poznań Najlepsze miejsce dla biznesu Goodman

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian 1 / 12 Content list / Spis Treści 1. Hardware and software requirements, preparing device to upgrade Wymagania sprzętowe i programowe, przygotowanie urządzenia do aktualizacji 2. Installing drivers needed

Bardziej szczegółowo

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+ Goodman Kraków Airport Logistics Centre 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth Goodman Kraków Airport Logistics Centre ul. Komandosów 1, 32-085 Modlniczka Goodman

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

Why choose No Hau Studio?

Why choose No Hau Studio? Why choose No Hau Studio? We ve been perfecting our skills for over 10 years. Branding and Communications are the core of our activities. B2B is our speciality. Customer s Satisfaction is our priority.

Bardziej szczegółowo

Estimation and planing. Marek Majchrzak, Andrzej Bednarz Wroclaw, 06.07.2011

Estimation and planing. Marek Majchrzak, Andrzej Bednarz Wroclaw, 06.07.2011 Estimation and planing Marek Majchrzak, Andrzej Bednarz Wroclaw, 06.07.2011 Story points Story points C D B A E Story points C D 100 B A E Story points C D 2 x 100 100 B A E Story points C D 2 x 100 100

Bardziej szczegółowo

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko April 22, 2012 Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik Tatrzanski Park Narodowy Director Pawel Skawinski (host) Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for National Parks Jan Reklewski Tatras

Bardziej szczegółowo

Cel szkolenia. Konspekt

Cel szkolenia. Konspekt Cel szkolenia About this CourseThis 5-day course provides administrators with the knowledge and skills needed to deploy and ma Windows 10 desktops, devices, and applications in an enterprise environment.

Bardziej szczegółowo

Ilona B. Miles website Terms of Use (ewentualnie: Service)

Ilona B. Miles website Terms of Use (ewentualnie: Service) Ilona B. Miles website Terms of Use (ewentualnie: Service) 1. The owner of the website Ilona B. Miles is Success Solutions LLC, Sonaty Street 6/1108, 02-744 Warsaw, Tax Identification Number: 5213689531,

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Your bridge to opportunities+

Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV 64,000 sqm warehouse space in strategic location Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV Wrocław, ul. Kwiatkowskiego Goodman Wrocław IV Wrocław, Kwiatkowskiego Street Zbliż

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to take a rest - odpocząć Muszę odpocząć. (5) Czy chcesz

Bardziej szczegółowo

Lekcja 1 Przedstawianie się

Lekcja 1 Przedstawianie się Lekcja 1 Przedstawianie się i poznawanie innych 2 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami. Dialog 1 Przedstawianie się w sytuacji

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

NEW CUSTOMER CONSULTATION QUESTIONNAIRE KWESTIONARIUSZ KONSULTACYJNY DLA NOWEGO KLIENTA

NEW CUSTOMER CONSULTATION QUESTIONNAIRE KWESTIONARIUSZ KONSULTACYJNY DLA NOWEGO KLIENTA NEW CUSTOMER CONSULTATION QUESTIONNAIRE KWESTIONARIUSZ KONSULTACYJNY DLA NOWEGO KLIENTA 1. CLIENT: KLIENT: 2. CONTACT: KONTAKT: 3. DATE: DATA: 4. CONSULTANT: KONSULTANT: 5. VENUE: MIEJSCE: 6. Briefly summarize

Bardziej szczegółowo

A good donor has as high requirements as a good customer! Solutions for Fundraising. in cooperation with Ebit GmbH

A good donor has as high requirements as a good customer! Solutions for Fundraising. in cooperation with Ebit GmbH A good donor has as high requirements as a good customer! Solutions for Fundraising in cooperation with Ebit GmbH Profit for commercial companies means optimization of donor relationship for you. The connection

Bardziej szczegółowo

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO Meeting Big Data challenges in Leadership with Human-Computer Synergy. Presented by Dr. Morten Middelfart, CTO Big Data Data that exists in such large amounts or in such unstructured form that it is difficult

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian 1 / 8 Content list / Spis Treści 1. Hardware and software requirements, preparing device to upgrade Wymagania sprzętowe i programowe, przygotowanie urządzenia do aktualizacji 2. Installing drivers and

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to eat out jeść poza domem Czy często jadasz poza domem?

Bardziej szczegółowo

THE RAIL RATES valid from 1st October 2015

THE RAIL RATES valid from 1st October 2015 RAIL TARIFF This Rail Tariff is an integral part of intermodal transport arrangement service provided by PCC Intermodal S.A. and therefore it cannot be used as a standalone offer, only in combination with

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy Definition: WHAT DOES THE SPECIAL ECONOMIC ZONE MEAN? THE SPECIAL ECONOMIC ZONE IS THE SEPERATED AREA WITH ATTRACTIVE TAX

Bardziej szczegółowo

CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE

CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE 1) SIMPLE PRESENT (Czas teraźniejszy prosty) CZASY ANGIELSKIE W PIGUŁCE informujemy o czyimś zwyczaju, przyzwyczajeniu czynności powtarzające się, rutynowe plan lekcji, rozkłady jazdy + czasownik zwykły

Bardziej szczegółowo

EuroWeek Szkoła Liderów 2015

EuroWeek Szkoła Liderów 2015 EuroWeek Szkoła Liderów 2015 Tegoroczny Obóz Językowy Euroweek, niewątpliwie był jednym z tych wyjazdów, które zapadają w pamięci na długie lata. Grupa uczniów z naszej szkoły wraz z nauczycielem języka

Bardziej szczegółowo

SCENE 1. Mummy: Grandma s very sick today. Please take it to her now. Be good - and don t stop in the big, dark, wood!

SCENE 1. Mummy: Grandma s very sick today. Please take it to her now. Be good - and don t stop in the big, dark, wood! Scenariusz językowego przedstawienia teatralnego,,czerwony Kapturek połączonego z lekcją języka angielskiego,, Little Red Riding Hood by the Brothers Grimm (June 2013 ) Narrator 1 (a bird): SCENE 1 This

Bardziej szczegółowo

EaglePCB_2_FreeCAD (beta)

EaglePCB_2_FreeCAD (beta) EaglePCB_2_FreeCAD (beta) Import your boards to FreeCAD marmni (marmni@onet.eu) Copyright 2013, 2014 http://sourceforge.net/projects/eaglepcb2freecad/ [ENG] Mod EaglePCB_2_FreeCAD allow you to import PCB

Bardziej szczegółowo

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement

Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego End-user licence agreement Umowa Licencyjna Użytkownika Końcowego Wersja z dnia 2 września 2014 Definicje GRA - Przeglądarkowa gra HTML5 o nazwie Sumerian City, dostępna

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX UNIWERSYTETU BIBLIOTEKA IEGO UNIWERSYTETU IEGO Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX 1. Make a new connection Open the System Preferences by going to the Apple menu

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI

Bardziej szczegółowo

PRODUCTION HALL OFFER

PRODUCTION HALL OFFER PRODUCTION HALL OFFER 1. Name of production hall / Nazwa hali produkcyjnej Bałtowska 2. Location / Lokalizacja PRODUCTION HALL DATA Town / Street Miasto / Ulica Ostrowiec Świętokrzyski/Bałtowska Street

Bardziej szczegółowo

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my Volley English! Już od dziś, co miesiąc, znajdziecie w naszym serwisie nową ofertę. Zapraszamy Cię do nauki angielskiego w praktycznym wydaniu. Przygotowaliśmy dla Ciebie wyjątkowe materiały, które odnoszą

Bardziej szczegółowo

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF By 0 - Are you searching for Perspektywy pdf Books? Now, you will be happy that Perspektywy PDF is available at our online library

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to do business prowadzić interesy Prowadzę interesy w

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ

KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ Egzamin maturalny maj 2009 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów ze słuchu 1.1. E 1.2. A 1.3. Zdający selekcjonuje informacje (II. 1 d)

Bardziej szczegółowo

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 46,000 sqm of warehouse space. 11,410 sqm for immediate lease. Best placed for business+

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 46,000 sqm of warehouse space. 11,410 sqm for immediate lease. Best placed for business+ Goodman Poznań Airport 46,000 sqm of warehouse space. 11,410 sqm for immediate lease. Best placed for business+ Goodman Poznań Airport ul. Batarowska, Wysogotowo, Poznań Najlepsze miejsce dla biznesu Goodman

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

OSTC GLOBAL TRADING CHALLENGE MANUAL

OSTC GLOBAL TRADING CHALLENGE MANUAL OSTC GLOBAL TRADING CHALLENGE MANUAL Wrzesień 2014 www.ostc.com/game Po zarejestrowaniu się w grze OSTC Global Trading Challenge, zaakceptowaniu oraz uzyskaniu dostępu to produktów, użytkownik gry będzie

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 5

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 5 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 5 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be to do something mieć coś zrobić Mam jej pomóc jutro.

Bardziej szczegółowo

Realizacja systemów wbudowanych (embeded systems) w strukturach PSoC (Programmable System on Chip)

Realizacja systemów wbudowanych (embeded systems) w strukturach PSoC (Programmable System on Chip) Realizacja systemów wbudowanych (embeded systems) w strukturach PSoC (Programmable System on Chip) Embeded systems Architektura układów PSoC (Cypress) Możliwości bloków cyfrowych i analogowych Narzędzia

Bardziej szczegółowo

Platforma Office 2010

Platforma Office 2010 Collaborate more Platforma Office 2010 Sebastian Wilczewski Konsultant Betacom S.A. 2 Platforma Office 2010 jako narzędzie do efektywnego zarządzania procesami w organizacji. Jak skutecznie zarządzać informacją?

Bardziej szczegółowo

Public Schools No. 1 in Chelm Project: The Whole World Is a One Big Chelm

Public Schools No. 1 in Chelm Project: The Whole World Is a One Big Chelm Public Schools No. 1 in Chelm Project: The Whole World Is a One Big Chelm The realization of the programme "The Whole World is One Big Chelm" March 2006 We have completed yet another stage of our programme.

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Zadanie 2. Zadanie 3

Zadanie 1. Zadanie 2. Zadanie 3 Zadanie 1 Usłyszysz dwukrotnie trzy teksty. Na podstawie informacji zawartych w nagraniu zdecyduj, czy podane zdania są prawdziwe (TAK) czy fałszywe (NIE). Wstaw znak w kratkę poprawnej odpowiedzi. 1.1

Bardziej szczegółowo

System optymalizacji produkcji energii

System optymalizacji produkcji energii System optymalizacji produkcji energii Produkcja energii jest skomplikowanym procesem na który wpływa wiele czynników, optymalizacja jest niezbędna, bieżąca informacja o kosztach i możliwościach wykorzystania

Bardziej szczegółowo

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian

USB firmware changing guide. Zmiana oprogramowania za przy użyciu połączenia USB. Changelog / Lista Zmian 1 / 14 Content list / Spis Treści 1. Hardware and software requirements, preparing device to upgrade Wymagania sprzętowe i programowe, przygotowanie urządzenia do aktualizacji 2. Installing drivers and

Bardziej szczegółowo

Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!"

Awareness campaign Safe rail-road level crossing Stop and Live! Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!" www.plk-sa.pl Geneva, 12-13 May 2014 The key objective of the campaign is: What are our objectives? - to promote the correct patterns of

Bardziej szczegółowo

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION

SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION SUPPLEMENTARY INFORMATION FOR THE LEASE LIMIT APPLICATION 1. Applicant s data Company s name (address, phone) NIP (VAT) and REGON numbers Contact person 2. PPROPERTIES HELD Address Type of property Property

Bardziej szczegółowo

Wymagania szczegółowe 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych (leksykalnych,

Wymagania szczegółowe 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych (leksykalnych, Część pisemna (poziom podstawowy). Przykładowe zadania z rozwiązaniami 57 TWORZENIE WYPOWIEDZI PISEMNEJ Zadanie 11. (0 10) Uczestniczyłeś(-aś) w międzynarodowej wymianie w Londynie. Napisz list do kolegi

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

Zwiększanie Potencjału Na Rzecz Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Building Road Safety Capacity

Zwiększanie Potencjału Na Rzecz Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Building Road Safety Capacity Zwiększanie Potencjału Na Rzecz Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego Building Road Safety Capacity Training and certification of Road Safety Experts for the application of Road Safety Audit and Road Safety Inspection

Bardziej szczegółowo

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES The Student First and last name(s) Nationality E-mail Academic year 2014/2015 Study period 1 st semester 2 nd semester Study cycle Bachelor Master Doctoral Subject area,

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Projekt: Podnoszenie kwalifikacji drogą do sukcesu Szkolenie: j. angielski, poziom A1 Termin szkolenia: 15. 12. 2014 r. 06. 05. 2015 r. Termin Egzaminu

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be at the airport być na lotnisku Ona jest teraz na

Bardziej szczegółowo

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki 2017-2018 Zanim zaczniesz wypełniać formularz, zapoznaj się z Instrukcjami! Imię i nazwisko:

Bardziej szczegółowo

UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : 55 mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci

UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : 55 mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci IP/8/899 Bruksela, dnia 9 grudnia 8 r. UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci Od dnia stycznia 9 r. UE będzie miała nowy program Bezpieczny

Bardziej szczegółowo

Privacy policy. Polityka prywatności. www.wochen-office.com. office@wochen-offce.com 0048 667-352-102 0048 501-059-473

Privacy policy. Polityka prywatności. www.wochen-office.com. office@wochen-offce.com 0048 667-352-102 0048 501-059-473 Privacy policy Polityka office@wochen-offce.com 0048 667-352-102 0048 501-059-473 registration / correspondence address: 05-850 Ożarów Mazowiecki ul. Dmowskiego 70A/37 Polska / Poland The personal / business

Bardziej szczegółowo

Innowacyjna technologia instalacji turbin wiatrowych z zastosowaniem

Innowacyjna technologia instalacji turbin wiatrowych z zastosowaniem Innowacyjna technologia instalacji turbin wiatrowych z zastosowaniem Ŝurawia GTK1100 Poznań, 24-11-2010 Igor Pawela Forum Czystej Energii Innowacyjna technologia instalacji turbin wiatrowych z zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

MATURA USTNA: ZESTAW 1

MATURA USTNA: ZESTAW 1 MATURA USTNA: ZESTAW 1 Twój kolega/twoja koleżanka chce dowiedzieć się czegoś o Twojej klasie. Poniżej podane są 4 kwestie, które musisz omówić w rozmowie z egzaminującym. Liczba uczniów w klasie Atmosfera

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM

HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM HOW TO COMMUNICATE ECOTOURISM CHRIS MILNES, HELLENIC ECOTOURISM SOCIETY Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie. Projekt opracowany przez Społeczny

Bardziej szczegółowo

KONKURS JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ETAP SZKOLNY

KONKURS JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ETAP SZKOLNY . /pieczątka nagłówkowa szkoły/. kod pracy ucznia KONKURS JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ETAP SZKOLNY Drogi uczniu, Gratulacje! Witaj na I etapie konkursu. Przeczytaj uważnie instrukcję

Bardziej szczegółowo

Krowoderska 52 Apartament Oferta Idealnej Inwestycji

Krowoderska 52 Apartament Oferta Idealnej Inwestycji Krowoderska 52 Apartament Oferta Idealnej Inwestycji FISHEYE Properties Establishment Real Estate Consultants sp.k. ul. Krowoderska 52/4, 31-158 Kraków, Poland, tel. +48 12 630 93 00, fax. +48 12 630 93

Bardziej szczegółowo

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Jan Witkowski : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Project for exhibition photo graphic compositions typography colors Berlin London Paris Barcelona Vienna Prague Krakow Zakopane Jan Witkowski ARTIST FROM

Bardziej szczegółowo

15 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami.

15 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami. 6 2 3 4 8 9 10 11 15 16 17 18 19 23 24 25 29 30 31 32 36 37 38 39 43 44 45 49 50 51 7 7 9 22 29 Lekcja 7 Wakacje ANGIELSKI 55 56 57 58 62 63 64 65 69 70 71 75 76 77 81 82 83 87 88 89 93 94 95 99 100 101

Bardziej szczegółowo

DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH

DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ... pieczątka nagłówkowa szkoły... kod pracy ucznia KONKURS PRZEDMIOTOWY JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ETAP SZKOLNY Drogi Uczniu, witaj na I etapie konkursu języka angielskiego. Przeczytaj

Bardziej szczegółowo

Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia!

Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia! Wikimedia Polska Conference 2009 You too can create... not only Wikipedia! 1 st -3 rd May, 2009, Jadwisin by the Jezioro Zegrzyńskie Wikimedia Polska Conference 2009 is a fourth event organized by the

Bardziej szczegółowo

1.How do you rate the English language skills of Polish students?

1.How do you rate the English language skills of Polish students? PODSUMOWANIE WYNIKÓW ANKIET DLA OPIEKUNÓW PORTUGALSKICH PODCZAS STAŻU LEONARDO DA VINCI - MAJ 2013 1.How do you rate the English language skills of Polish students? -bad 0 -insufficient 0 -sufficient 0

Bardziej szczegółowo

Remember to set your printer to omit this page when running off copies.using this document.

Remember to set your printer to omit this page when running off copies.using this document. Remember to set your printer to omit this page when running off copies.using this document. The booklets are all produced using MS Publisher, so that is necessary on the computer being used. This document

Bardziej szczegółowo

1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014

1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014 25 LAT 27 LAT 1987-2012 DYSKRET POLSKA 1987-2014 nasi klienci dobrze trafili... get your swing on with us... www.dyskret.com.pl 30-023 Kraków, ul. Mazowiecka 131 tel. +48 12 423 31 00, office@dyskret.com.pl

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE Calowanie pokoju gościnnego Ent-teach Rozdział 6 Zarządzanie Projektem

ĆWICZENIE Calowanie pokoju gościnnego Ent-teach Rozdział 6 Zarządzanie Projektem ĆWICZENIE Calowanie pokoju gościnnego Ent-teach Rozdział 6 Zarządzanie Projektem Opis ćwiczenia Ty i trójka Twoich przyjaciół decydujecie się przemalować Wasz salon. Aby zrealizować ten projekt, musicie

Bardziej szczegółowo