Angiografia TK w diagnostyce tętniaków wewnątrzczaszkowych. CT Angiography in Diagnosing Intracranial Aneurysms

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Angiografia TK w diagnostyce tętniaków wewnątrzczaszkowych. CT Angiography in Diagnosing Intracranial Aneurysms"

Transkrypt

1 PRACE POGLĄDOWE Adv Clin Exp Med 2004, 13, 2, ISSN X KRZYSZTOF KOWALEWSKI 1, MAREK SĄSIADEK 1, 2 Angiografia TK w diagnostyce tętniaków wewnątrzczaszkowych CT Angiography in Diagnosing Intracranial Aneurysms 1 Dział Radiologii Dolnośląskiego Szpitala Specjalistycznego im. T. Marciniaka we Wrocławiu 2 Zakład Neuroradiologii Katedry Radiologii AM we Wrocławiu Streszczenie W diagnostyce tętniaków wewnątrzczaszkowych standardem jest inwazyjna angiografia mózgowa (AGM). Obe cnie wzrasta rola metod nieinwazyjnych: angiografii rezonansu magnetycznego (angio MR) i angiografii tomogra fii komputerowej (angio TK). Angio TK jest metodą obrazowania naczyń za pomocą spiralnej tomografii kompu terowej po dożylnym podaniu kontrastu. W pracy omówiono wartość angio TK w rozpoznawaniu tętniaków wewnątrzczaszkowych oraz sposób wykonania, opracowania i oceny tego badania. Diagnostyka tętniaków we wnątrzczaszkowych wymaga wykonania angio TK w obszarze od poziomu otworu wielkiego do wysokości gór nej części ciała modzelowatego. Akwizycję spiralną rozpoczyna się z indywidualnie określonym opóźnieniem w stosunku do podawanego za pomocą strzykawki automatycznej niejonowego środka cieniującego. W czasie ba dania otrzymuje się kilkadziesiąt skanów wyjściowych w płaszczyźnie poprzecznej (partycji), na podstawie których są wykonywane wtórne rekonstrukcje obrazu. Podstawową rekonstrukcją jest obrazowanie największej in tensywności (MIP). Łączna ocena partycji i rekonstrukcji MIP jest podstawą rozpoznania w badaniu angio TK. W celu weryfikacji drobnych tętniaków oraz lepszego zobrazowania morfologii tętniaka i jego otoczenia są wyko nywane rekonstrukcje objętościowe (VRT) i/lub powierzchniowe (SSD). Angio TK może być wykonana bezpo średnio po badaniu TK głowy, w którym stwierdza się krwotok wewnątrzczaszkowy, co skraca czas identyfikacji źródła krwawienia. W przypadku potwierdzenia obecności tętniaka angio TK jest wystarczającą podstawą do za planowania zabiegu neurochirurgicznego lub wewnątrznaczyniowego. Dzięki temu w większości przypadków mo że zastąpić inwazyjną diagnostyczną angiografię mózgową (Adv Clin Exp Med 2004, 13, 2, ). Słowa kluczowe: tętniaki wewnątrzczaszkowe, krwotok wewnątrzczaszkowy, angiografia TK, angiografia mózgowa. Abstract The estimated incidence of intracranial aneurysms in human population is 2 8%. About 90% of the aneurysms re sult in intracranial haemorrhage, which is very serious complication which can lead to the death. The remaining 10% of the patients demonstrate symptoms of expansive lesion or are detected incidentally. The prognosis in intra cranial haemorrhages depends on the early and appropriate treatment; this requires a prompt detection of the hae morrhage and its source. The golden standard of diagnosing the intracranial aneurysms is the invasive cerebral an giography (AGM). Nowadays, there is a growing role of non invasive techniques: magnetic resonance angiogra phy (angio MR) and computed tomography angiography (angio CT). Angio CT is a method of imaging the ves sels by spiral computed tomography, after intravenous injection of the contrast medium. The angio CT study uses the main advantages of the spiral CT which are fast acquisition of data, and a high quality secondary reconstruc tion of the image. The short duration of the study enables to evaluate the vessels in the period of its maximal fil ling with the contrast medium. This paper presents the value of angio CT in diagnosing the intracranial aneurysms as well as the methods of performing, processing and evaluating of this examination. The diagnostics of intracra nial aneurysms requires performing angio CT study from the foramen magnum to the level of upper portion of the corpus callosum. The spiral acquisition begins with an individually defined delay after administration of non ionic contrast medium by automatic injector. During the acquisition, dosens of plain transverse scans (partitions) are ob tained, based on which the secondary reconstructions of the images are performed. The main reconstruction is ima ging with maximum intensity projection (MIP). The combined evaluation of partitions and MIP reconstructions provides the basis for diagnosing with angio CT study. In order to verify small aneurysms as well as better visua lization of the aneurysm morphology and its surroundings, the additional VRT (volume rendering technique) and/or SSD (shaded surface display) reconstructions are used. Angio CT may be performed directly after plain CT of the

2 350 K. KOWALEWSKI, M. SĄSIADEK head if it reveals an intracranial haemorrhage. This diagnostic strategy shortens the time of identifying the source of bleeding. In case of confirming the presence of an aneurysm, angio CT is the sufficient basis for planning a neu rosurgical or intravascular procedure and in majority of patients could replace invasive diagnostic cerebral angio graphy (Adv Clin Exp Med 2004, 13, 2, ). Key words: cerebral aneurysms, intracranial haemorrhage, CT angiography, cerebral angiography. Występowanie tętniaków wewnątrzczaszko wych w populacji ludzkiej jest ocenianie na 2 8% [1]. Około 90% tętniaków objawia się krwotokiem wewnątrzczaszkowym będącym bezpośrednim za grożeniem dla życia chorego, pozostałe dają obja wy zmiany ekspansywnej lub są wykrywane przy padkowo [1]. Rokowanie w krwotokach we wnątrzczaszkowych zależy od wczesnego podję cia właściwej terapii, co wymaga szybkiego roz poznania krwotoku oraz jego źródła. Metodą z wyboru w ocenie nasilenia i loka lizacji zmian krwotocznych jest tomografia komputerowa (TK), złotym standardem nato miast, i do niedawna jedyną metodą umożliwia jącą przedoperacyjne ustalenie źródła krwawie nia jest inwazyjna angiografia mózgowa (AGM). Metoda ta wiąże się jednak z niebezpieczeń stwem powikłań, a także zwiększonym ryzykiem ponownego krwotoku z tętniaka [2]. Obecnie wzrasta rola nieinwazyjnych lub minimalnie in wazyjnych metod diagnostyki tętniaków, takich jak: angiografia rezonansu magnetycznego (an gio MR), bez lub z dożylnym podaniem środka kontrastowego (śr.k.) [3, 4] oraz angiografia to mografii komputerowej (angio TK) z dożylnym podaniem śr.k. Angio TK może być zdefiniowana jako meto da obrazowania naczyń za pomocą spiralnej tomo grafii komputerowej po dożylnym podaniu śr.k. Badanie to wykorzystuje podstawowe zalety spi ralnej TK, jakimi są: szybka akwizycja danych oraz wysokiej jakości wtórne rekonstrukcje obra zu. Krótki czas badania umożliwia ocenę naczyń w okresie ich maksymalnego zakontrastowania, co po zastosowaniu programów rekonstrukcyjnych pozwala uzyskać obrazy porównywalne z klasycz ną angiografią. Angio TK ma wiele zastosowań, poza oceną naczyń wewnątrzczaszkowych, np. w diagnostyce tętnic szyjnych [5, 6], aorty i tętnic obwodowych [7, 8], serca i tętnic wieńcowych [9], tętnic nerko wych [10] lub zatorowości płucnej [11]. Osobnym zagadnieniem, które nie będzie przedmiotem niniejszej pracy, jest rola angio TK naczyń wewnątrzczaszkowych w diagnostyce in nych niż tętniaki malformacji naczyniowych, w krwotokach bez malformacji, np. miażdżyco wych lub w udarach niedokrwiennych [12]. Wskazania do angio TK u chorych z podejrzeniem tętniaka wewnątrzczaszkowego Badania angio TK u chorych z podejrzeniem tęt niaka wewnątrzczaszkowego są wykonywane w try bie pilnym i planowym. W przypadkach nagłych, przy podejrzeniu świeżego krwawienia wewnątrz czaszkowego, badanie angio TK powinno być wy konane bezpośrednio po badaniu TK głowy, w którym potwierdzono krwotok podpajęczynówko wy. W ten sposób można zasadniczo skrócić czas diagnostyki chorego z krwotokiem, umożliwiając podjęcie szybkiej decyzji o sposobie leczenia, np. operacyjnym zamknięciu źródła krwawienia. Nie ma potrzeby poprzedzania angio TK konwencjonalnym badaniem TK po podaniu śr.k., gdyż wydłuża to czas badania oraz zwiększa obciążenie promieniowaniem RTG i śr.k., a nie zastąpi badania angio TK. Do planowego badania angio TK są najczę ściej kierowani chorzy z przebytym incydentem krwotocznym, niejasnym wynikiem badania an gio MR lub AGM, podejrzeniem tętniaka w bada niu TK lub MR albo na podstawie objawów kli nicznych, które mogą być wywołane tętniakiem (np. porażenie nerwów czaszkowych). W przypad ku ostatniej grupy chorych celowe wydaje się, szczególnie u osób młodych, rozpoczęcie diagno styki od mniej obciążających badań (TK, MR, an gio MR bez podania śr.k.), które pozwolą na wy kluczenie innych zmian patologicznych. Wyposażenie pracowni i środki kontrastowe Warunkiem wykonania badania angio TK jest posiadanie jedno lub wielorzędowego spiralnego tomografu komputerowego z oprogramowaniem do badań naczyniowych. W praktyce konieczna jest również dodatkowa stacja diagnostyczna, gdzie są przesyłane i opracowywane dane surowe (partycje) zebrane w czasie akwizycji spiralnej. Pozwala to na dokładne opracowanie badania, bez blokowania dostępu do konsoli głównej. Ponadto stacje dodatkowe zawierają zwykle rozszerzone oprogramowanie służące do opracowywania ska nów surowych i wykonywania rekonstrukcji.

3 Angio TK w tętniakach wewnątrzczaszkowych 351 Badanie angio TK z wykorzystaniem jedno rzędowego aparatu spiralnego, ze względu na dłu gi czas akwizycji, wymaga dożylnego podania znacznej ilości jodowego śr.k. (około ml), z dość dużą prędkością (około 5 ml/s), często u chorych w ciężkim stanie klinicznym, z krwoto kiem wewnątrzczaszkowym i upośledzonym prze pływem mózgowym. Oznacza to konieczność sto sowania najmniej szkodliwych niejonowych śr.k. Niezbędne jest wyposażenie pracowni w sprzęt i leki stosowane w przypadku wystąpienia powi kłań alergicznych. Kontrast musi być podawany ze stałą prędkością za pomocą strzykawki automa tycznej, która jest również niezbędnym elementem wyposażenia. Przygotowanie pacjenta Pacjenci badani w trybie planowym powinni być co najmniej 5 godzin na czczo. Podczas badania konieczne jest kilkuminuto we unieruchomienie głowy, co w przypadku cho rych niespokojnych lub dzieci może wymagać se dacji lub nawet znieczulenia ogólnego. Z tego względu, oraz z uwagi na znaczną ilość podawanego śr.k., celowe wydaje się przyjęcie za sady niewykonywania badań angio TK w trybie ambulatoryjnym, bez możliwości przynajmniej kilkugodzinnego nadzoru lekarskiego nad chorym po wykonanym badaniu. Wykonywanie badań angio TK usprawnia wcześniejsze założenie pacjentowi wkłucia do ży ły dołu łokciowego, który jest najczęstszym miej scem podania śr.k. Ze względu na szybkie poda wanie śr.k. światło wenflonu powinno być szero kie (co najmniej 1,3 mm). Metodyka badania Badanie angio TK powinno być wykonane w okresie maksymalnego zakontrastowania tętnic, w czasie tzw. pierwszego przejścia śr.k. przez te naczynia. Aby uzyskać maksymalne zakontrasto wanie tętnic w całym obszarze badania przy mini malnej dawce śr.k., czas wstrzykiwania powinien być zbliżony do czasu akwizycji spiralnej, rozpo czętej dokładnie w chwili pojawienia się kontrastu w badanych tętnicach. Czas przepływu śr.k. z żyły dołu łokciowego do tętnic wewnątrzczaszkowych jest wskaźnikiem indywidualnym, zależnym od aktualnego stanu krążenia obwodowego oraz mózgowego i u po szczególnych pacjentów może się różnić nawet o kilkanaście sekund. Najczęściej pojawia się w tętnicach mózgowych między 10. a 15. s od chwili wstrzyknięcia dożylnego, ale u niektórych badanych nawet po 25. s, co uzasadnia potrzebę indywidualnej oceny tego parametru. W tym celu mogą być stosowane programy automatycznie określające moment optymalnego zakontrastowa nia naczyń po podaniu niewielkiej ilości śr.k. (bo lus tracking). Przy braku takiego oprogramowania można wykonać serię skanów na poziomie koła tętniczego po dożylnym podaniu bolusa ml śr.k. z prędkością 5 ml/s (tzw. serio TK bolus ti ming test). Diagnostyka tętniaków wewnątrzczaszko wych w badaniu angio TK wymaga zobrazowania przestrzeni wewnątrzczaszkowej od poziomu otworu wielkiego do wysokości górnej części cia ła modzelowatego, a więc obszaru, w którym lo kalizuje się zdecydowana większość wszystkich tętniaków wewnątrzczaszkowych. Taki zakres ba dania oznacza konieczność wykonania skanu spi ralnego długości około 6 7 cm, równoległego do płaszczyzny nadoczodołowo usznej, począwszy od poziomu otworu wielkiego. Autorzy, dysponu jący aparatem jednorzędowym, rutynowo stosują warstwy grubości 2 mm, przy takim samym prze suwie stołu w czasie jednego obrotu lampy (stosu nek przesuwu stołu w czasie obrotu lampy do gru bości warstwy pitch =1), z rekonstrukcją warstw co 1 mm. Czas skanu spiralnego wynosi wówczas około 25 s, a jakość badania jest wystarczająca do oceny większości tętniaków. W szczególnych przypadkach, np. weryfikacji niejednoznacznych wyników innych badań naczyniowych (AGM czy angio MR) autorzy stosują warstwy grubości 1 mm oraz pitch 1 z zawężeniem zakresu badania. Niejonowy śr.k. jest podawany w ilości około 1,5 2 ml/kg m.c., najczęściej ml, z pręd kością 5 ml/s, z indywidualnie określonym opóźnieniem (zob. wyżej). Czas wstrzykiwania śr.k. wynosi wówczas około 25 s i jest zbliżony do czasu akwizycji spiralnej. W przypadku aparatów wielorzędowych jest możliwe stosowanie warstw o mniejszej grubości, przy jednoczesnym znacznym skróceniu czasu ba dania, np. w przypadku aparatu 4 rzędowego czas badania odcinka 6 cm przestrzeni wewnątrzcza szkowej trwa około 7 s (przy grubości warstwy 1 mm), a przy tomografie 16 rzędowym około 3 s (grubość warstwy 0,75 mm). Zmniejszenie grubo ści warstwy zwiększa dokładność badania i jakość wtórnych rekonstrukcji, znaczne skrócenie czasu akwizycji natomiast pozwala na uzyskanie wy biórczo fazy tętniczej oraz zmniejszenie ilości po dawanego śr.k.. Jest to jednak możliwe jedynie przy bardzo krótko trwającej akwizycji spiralnej, skorelowanej z czasem pierwszego przejścia śr.k. przez naczynia tętnicze [13]. Po zakończeniu skanu spiralnego otrzymane

4 352 K. KOWALEWSKI, M. SĄSIADEK partycje są wstępnie oceniane na konsoli głównej i często już na tym etapie jest możliwe potwier dzenie obecności tętniaka podejrzanego o spowo dowanie krwotoku wewnątrzczaszkowego. Umoż liwia to podjęcie wstępnej decyzji o sposobie le czenia, np. rozpoczęcie przygotowań do zabiegu operacyjnego lub wewnątrznaczyniowego. W tym czasie partycje są przesyłane na dodatkową stację diagnostyczną, gdzie podlegają dalszej dokładnej analizie oraz są wykonywane wtórne rekonstruk cje przestrzenne. Opracowanie badania angio TK Ocena badania angio TK opiera się na szcze gółowej analizie skanów wyjściowych w płasz czyźnie poprzecznej (partycji) oraz na wtórnych przestrzennych rekonstrukcjach obrazu. Zastoso wanie znajdują zarówno klasyczne dwuwymiaro we rekonstrukcje wielopłaszczyznowe 2D MPR (multiplanar reformats), jak i przede wszystkim przestrzenne rekonstrukcje trójwymiarowe 3D: MIP (maximum intensity projection) obrazowa nie największej intensywności, SSD (shaded sur face display) obrazowanie powierzchniowe oraz VRT (volume rendering technique) obrazowanie objętościowe. W nowoczesnych aparatach jest możliwe zastosowanie wirtualnej endoskopii, w której zostaje uwidocznione od wewnątrz świa tło naczyń i ewentualny tętniak. Podstawową rekonstrukcją w diagnostyce tęt niaków wewnątrzczaszkowych jest obrazowanie naczyń według największego współczynnika osła bienia promieniowania (MIP) [14]. Jest to technika rekonstrukcji objętościowej, w której uwidaczniają się wybiórczo punkty (pi ksele) o największej liczbie jednostek Hounsfielda (j.h.) na wszystkich skanach objętych badaniem. Ocena partycji i rekonstrukcji MIP jest podstawą ustalenia rozpoznania w badaniu angio TK (ryc. 1). Rekonstrukcje VRT oraz SSD bardzo pla stycznie i szczegółowo obrazują złożone struktury anatomiczne i pozwalają, np. na dokładną ocenę morfologii tętniaka [15 20]. Przydatność poszczególnych rekonstrukcji oraz proponowane sposoby ich wykonania zostaną przedstawione dokładniej w dalszej części pracy. Badanie angio TK, wykonane według poda nych wcześniej parametrów, umożliwia uzyskanie zakontrastowania naczyń wewnątrzczaszkowych w przedziale gęstości około j.h, najczęś ciej j.h. Są to wartości około 10 krotnie wyższe od gęstości mózgowia oraz 4 5 krotnie wyższe od gęstości wynaczynionej krwi. Pozwala to na bardzo dobre wyodrębnienie naczyń i mal Ryc. 1. Badanie angio TK. Rekonstrukcja MIP. Projekcja strzałkowa. Tętniak tętnicy podstawnej Fig. 1. Angio CT study. MIP reconstruction. Sagittal view. Basilar artery aneurysm formacji naczyniowych spośród innych struktur mózgowia oraz ognisk krwotocznych. Osiągane wzmocnienie zbliża się natomiast do gęstości zwapnień i kości podstawy czaszki, co może utrud nić interpretację badania angio TK. Wadą angio TK w przypadku zastosowania aparatu spiralnego jednorzędowego jest współwy stępowanie w obrazie zakontrastowanych naczyń tętniczych i żylnych, wynikające ze stosunkowo długiego czasu skanu spiralnego. W przypadku właściwie dobranego opóźnienia kilka pierwszych partycji badania przedstawia fazę tętniczą, w pozo stałych jednak są zakontrastowane zarówno tętni ce, jak i żyły oraz zatoki żylne. Utrudnia to niekie dy ocenę tętniaków, a w jeszcze większym stopniu tętniczo żylnych malformacji naczyniowych. Tru dności te, jak wspomniano wyżej, można ograni czyć stosując wielorzędowe szybkie aparaty TK. W ocenie badania angio TK bardzo istotna jest szczegółowa analiza skanów surowych, oglądanych w odpowiednim oknie diagnostycznym. Propono wane centrum okna powinno być dobrane indywi dualnie i zbliżone do uzyskanej gęstości naczyń, przy szerokości okna dwukrotnie większej, np. 300/600 j.h. Dokładna ocena wszystkich partycji pozwala na prześledzenie przebiegu tętnic wew nątrzczaszkowych, odróżnienie ich od naczyń żyl nych i struktur kostnych oraz uwidocznienie zdecy dowanej większości naddatków kontrastowych od powiadających tętniakom. Ocenę partycji ułatwia opcja umożliwiająca płynne przeglądanie wszyst kich skanów wzdłuż osi badania (cine CT) [21]. Szczególną uwagę podczas analizy partycji na leży zwrócić na miejsca typowej lokalizacji tętnia ków, a zwłaszcza na okolicę, w której podejrzewa się obecność tętniaka na podstawie rozkładu krwa wienia w badaniu TK lub objawów klinicznych. Po dokładnym zanalizowaniu partycji i zloka lizowaniu wszystkich podejrzanych naddatków kontrastowych należy wykonać wtórne rekon strukcje przestrzenne MIP oraz ewentualnie

5 Angio TK w tętniakach wewnątrzczaszkowych 353 VRT, SSD i MPR. W celu zobrazowania całego obszaru badania i uzyskania maksymalnie czytel nych rekonstrukcji jest konieczne wcześniejsze usunięcie z partycji kostnych elementów obrazu oraz zbędnych naczyń żylnych. Może to być doko nane drogą ręcznego usuwania na ekranie moni tora zbędnych elementów na poszczególnych ska nach (np. w aparacie Somatom Plus 4 za pomocą funkcji EDIT) bądź z zastosowaniem specjalnych programów automatycznego usuwania kości. Usu wanie ręczne jest czasochłonne, wymusza jed nak powtórną dokładną analizę partycji. Po usunięciu elementów kostnych wykonuje się rekonstrukcję MIP z uwidocznieniem wszyst kich tętnic wewnątrzczaszkowych w obszarze ba dania. Obrazy MIP można oceniać w różnych oknach diagnostycznych z możliwością, np. odróżnienia zwapnień w ścianie tętniaka od jego światła lub też uwidocznienia słabiej zakontrasto wanych naczyń. W wybranych przypadkach można wykonać rekonstrukcję MIP celowaną na wybraną okolicę (w tzw. VOI volume of interest), np. w celu uniknięcia nakładania się poszczególnych elemen tów obrazu. Stosując metodę VOI można również uwidocznić wybraną część przestrzeni wewnątrz czaszkowej bez usuwania struktur kostnych, co praktycznie jest wykorzystywane w szybkiej we ryfikacji naddatków kontrastowych uwidocznio nych na partycjach, szczególnie w rozwidleniu tęt nicy środkowej mózgu (MCA) i kompleksie tętni cy łączącej przedniej (ACA/ACoA) (ryc. 2). Za pomocą rekonstrukcji MIP można uzyskać dowolne płaszczyzny i dowolną liczbę projekcji, co stanowi istotną przewagę nad klasyczną AGM. Autorzy rutynowo wykonują rekonstrukcje MIP w trzech podstawowych płaszczyznach (poprzecz nej, strzałkowej i wieńcowej), przy obrocie o 180 i rzutach co 15, co daje 12 rekonstrukcji w każdej płaszczyźnie. Rekonstrukcje te, w oknie diagnos tycznym zbliżonym do stosowanego przy analizie partycji, są podstawą dokumentacji zdjęciowej ba dania angio TK. W celu weryfikacji bardzo małych naddatków kontrastowych uwidocznionych na partycjach i/lub w rekonstrukcji MIP oraz lepszego zobrazo wania morfologii tętniaka są stosowane wspom niane wcześniej rekonstrukcje VRT i SSD. Autorzy wykonują rekonstrukcje VRT lub SSD przy następujących parametrach: SSD za kres gęstości od do 3000 j.h., przekroje czołowe, boczne i skośne, VRT przy obrazowa niu samych naczyń w skali szarości zakres gę stości j.h., przejrzystość (opacity) 100%, indeks refrakcji (refraction index) 100%, przy obrazowaniu kolorowym dla naczyń zakres gę stości j.h., przejrzystość 80 90%, dla Ryc. 2. Badanie angio TK. Rekonstrukcja MIP. Pro jekcja poprzeczna w obszarze koła tętniczego mózgu z wykorzystaniem funkcji VOI. Tętniak tętnicy łączą cej przedniej Fig. 2. Angio CT study. MIP reconstruction. Axial view of the circle of Willis region with VOI technique. ACoA aneurysm struktur kostnych zakres gęstości j.h, przejrzystość 100% [20]. Rekonstrukcje te mogą obejmować cały ob szar badania lub przedstawiać bezpośrednią okoli cę tętniaka (VOI) w dowolnych projekcjach. W większości przypadków pozwalają one na uzy skanie dodatkowych informacji w porównaniu z MIP. W rekonstrukcjach, szczególnie VRT, le piej widoczna jest szyja tętniaka, której ocena ma duże znaczenie w przygotowywaniu zabiegu ope racyjnego, a zwłaszcza embolizacji wewnątrzna czyniowej. Dokładniej jest obrazowany również stosunek worka tętniaka do tętnicy macierzystej oraz sąsiadujących naczyń, a także do struktur kostnych, szczególnie z wykorzystaniem koloro wej opcji VRT (ryc. 3). Niekiedy można uwidocznić uwypuklenie wor ka tętniaka będące prawdopodobnym miejscem krwawienia. W części przypadków rekonstrukcje 3D rozstrzygają wątpliwości co do samej obecności tętniaka. Wadą rekonstrukcji przestrzennych jest ich pracochłonność i czasochłonność, a także duża za leżność od wybranego zakresu gęstości, w związku z tym istotne znaczenie ma doświadczenie lekarza wykonującego badanie [15 20]. Rekonstrukcje MPR, najprostsze i najszybsze do wykonania, mogą znaleźć zastosowanie w obra zowaniu wrzecionowatych miażdżycowych tętnia ków tętnicy podstawnej (VA) lub ocenie stosun ków anatomicznych tętniaków, np. tętnicy szyjnej wewnętrznej (ICA) do wyrostków klinowych.

6 354 K. KOWALEWSKI, M. SĄSIADEK a) b) Ryc. 3. Badanie angio TK. Rekonstrukcje 3D. Duży tętniak tętnicy środkowej mózgu: a rekonstrukcja MIP; projekcja poprzeczna, b rekonstrukcja VRT w opcji kolorowej; projekcja wieńcowa Fig. 3. Angio CT study. 3D reconstructions. Large MCA aneurysm: a MIP reconstruction. Axial view, b Coloured VRT reconstruction. Coronal view Interpretacja badania angio TK Warunkiem prawidłowej oceny badania angio TK jest jego wysoka jakość techniczna, która zale ży przede wszystkim od właściwego zakontrasto wania naczyń oraz braku artefaktów ruchowych. Oprócz błędów (np. niewłaściwego opóźnienia akwizycji) i usterek technicznych (np. zatrzymanie akwizycji w czasie badania), przyczyną zbyt słabe go wzmocnienia naczyń może być nasilony skurcz naczyniowy, wymagający powtórzenia badania an gio TK lub wykonania AGM w późniejszym okre sie, po stwierdzeniu ustąpienia skurczu w przezcza szkowym badaniu dopplerowskim. Ocenę badania utrudniają też metaliczne klipsy naczyniowe u cho rych po zabiegach neurochirurgicznych oraz meta liczny materiał embolizacyjny [22]. Największe trudności w interpretacji obrazu angio TK występują w okolicach krętego przebie gu tętnic oraz w miejscach ich przylegania do struktur o zbliżonej gęstości, np. części kostnych siodła tureckiego lub naczyń żylnych. W takich przypadkach jest konieczna dokładna analiza par tycji powyżej i poniżej wątpliwego skanu, w celu odróżnienia naddatku kontrastowego odpowiada jącego tętniakowi od pętli naczyniowej, fragmentu naczynia żylnego czy struktury kostnej. Przed usu nięciem zbędnego składnika partycji, który może zmniejszyć czytelność rekonstrukcji, należy mieć pewność, że nie jest to fragment tętnicy lub tętnia ka. Pozostawienie drobnego fragmentu kostnego lub naczynia żylnego sąsiadującego z tętnicą, mo że jednak na rekonstrukcjach fałszywie sugerować obecność tętniaka. W części przypadków drobne naddatki kontra stowe, szczególnie w miejscach rozwidlenia na czyń, są trudne do interpretacji na partycjach, re konstrukcje przestrzenne natomiast wyjaśniają ich charakter. Właściwa interpretacja badania angio TK musi więc opierać się, jak już wspomniano wyżej, na łącznej ocenie partycji i rekonstrukcji wtórnych. Prawidłowo wykonane i opracowane badanie angio TK tętnic wewnątrzczaszkowych powinno umożliwić potwierdzenie lub wykluczenie obec ności tętniaka ( ów), a w przypadku wykrycia tęt niaka określenie jego: lokalizacji, wielkości i mor fologii, obecności zwapnień lub skrzeplin w świe tle tętniaka, stosunku do sąsiadujących struktur kostnych i naczyń. W przypadku tętniaków mnogich dodatkowo należy określić najbardziej prawdopodobne źródło krwawienia na podstawie łącznej analizy badania angio TK i rozmieszczenia krwi w badaniu TK. W ocenie badania angio TK, poza charakterys tyką tętniaka, należy uwzględnić obecność innych malformacji i odmian rozwojowych, skurczu na czyniowego, a także określić stan drożności na czyń oraz nasilenie zmian miażdżycowych. Rozpoznanie tętniaka wewnątrzczaszkowego nie stanowi problemu w przypadku dużych mal formacji, często widocznych już w badaniu TK, niekiedy nawet bez śr.k. Wątpliwości diagno styczne rosną wraz ze zmniejszaniem się wymia rów naddatków kontrastowych zobrazowanych w badaniach naczyniowych. Według niektórych autorów [23, 24] angio TK jest metodą pewną je dynie w tętniakach o średnicy ponad 5 mm. Nie potwierdzają tego prace autorów niniejszego opracowania, w których około 1/3 rozpoznanych w angio TK i zweryfikowanych śródoperacyjnie i/lub w AGM tętniaków nie przekracza średnicy 5 mm [25]. Największe problemy w interpretacji badania dotyczą zwykle małych tętniaków zlokalizowa nych na tętnicy szyjnej wewnętrznej (ICA). Jest to związane z krętym przebiegiem syfonów ICA, bezpośrednim sąsiedztwem ścian kostnych zatoki klinowej, struktur siodła tureckiego i hiperdensyj nych części zatok jamistych oraz częstym współ istnieniem zaawansowanych zmian miażdżyco wych. Trudności te, szczególnie związane z są siedztwem struktur kostnych, podkreślają też inni autorzy [26]. Kręty przebieg ICA powoduje, że na

7 Angio TK w tętniakach wewnątrzczaszkowych 355 wykonanych rekonstrukcjach drobne tętniaki tej okolicy są widoczne jedynie w wybranych projek cjach i mogą zostać przeoczone. Podczas analizy partycji i rekonstrukcji należy zwrócić szczególną uwagę na przebieg ICA, a wszystkie niejedno znaczne naddatki kontrastowe powinny zostać do datkowo zobrazowane na rekonstrukcjach celowa nych. Niektórzy autorzy wykorzystują krzywoli niowe rekonstrukcje płaszczyznowe (curved pla nar reformatting CPR) w celu lepszej identyfika cji tętniaków ICA [27]. Sąsiedztwo struktur kost nych utrudnia także ocenę tętniaków nisko położo nego kompleksu tętnicy łączącej przedniej. Wąt pliwości diagnostyczne powodują niekiedy prze biegające w sąsiedztwie tętnic naczynia żylne, szczególnie gdy nieusunięte fragmenty tych na czyń budzą podejrzenie tętniaka na obrazach re konstrukcyjnych. Dokładna łączna ocena partycji i rekonstrukcji z reguły pozwala jednak na właści wą interpretację badania. Przydatne w rozstrzyg nięciu wątpliwości diagnostycznych w przypadku bardzo drobnych naddatków kontrastowych są re konstrukcje VRT i SSD [15, 20] (ryc. 4). Mimo przedstawionych przykładowych trud ności diagnostycznych, w opinii autorów, badanie angio TK najczęściej pozwala na jednoznaczne po twierdzenie obecności lub wykluczenie tętniaka, a u chorych z krwawieniem wewnątrzczaszkowym, którego rozkład jest zgodny z lokalizacją tętniaka, jest wystarczającą podstawą do zabiegu operacyjne go bądź wewnątrznaczyniowego [25]. W przypad ku małych naddatków kontrastowych, szczególnie przy gorszej jakości technicznej badania, niekiedy jest konieczna ich weryfikacja w AGM. Określenie lokalizacji tętniaka zwykle nie sprawia problemów diagnostycznych. Wyjątkiem mogą być zmiany zlokalizowane w sąsiedztwie tętnic położonych blisko siebie, np. ACoA / ACA lub przylegających do siebie tętnic okołospoidło wych. Czasem nie można z całkowitą pewnością ocenić, z którego naczynia odchodzi tętniak, szczególnie w przypadku tętniaków o nieregular nym kształcie. W ocenie morfologii tętniaka, a także jego sto sunku do sąsiadujących struktur anatomicznych czy krwiaka śródmózgowego, badanie angio TK ma przewagę nad pozostałymi metodami diagno styki naczyniowej. Przestrzenne rekonstrukcje obrazu oglądane w dowolnie wybranej projekcji pozwalają najczęściej na precyzyjną ocenę wszy stkich szczegółów anatomicznych tętniaka jego wielkości, kształtu, kierunku i obecności szypuły. Szczególnie wartościowe, bardzo plastycznie od dające przestrzenną konfigurację i morfologię tęt niaka, są rekonstrukcje VRT i SSD [15 20, 28]. Dodatkowe informacje wnoszone przez VRT i SSD dotyczące, np. szerokości szyi tętniaka czy stosunku worka do macierzystej tętnicy oraz ota czających naczyń, mogą być cenną wskazówką w planowaniu zabiegu operacyjnego, a w jeszcze większym stopniu, embolizacji wewnątrznaczy niowej (ryc. 5). Zwapnienia w ścianie tętniaka są dobrze wi doczne zarówno na partycjach, jak i w rekonstruk a) Ryc. 4. Badanie angio TK. Rekonstrukcja VRT w opcji kolorowej z uwidocznieniem struktur kost nych. Mały tętniak tętnicy środkowej mózgu Fig. 4. Angio CT study. Coloured VRT reconstruction with visualization of bone structures. Small MCA aneurysm b) Ryc. 5. Badanie angio TK. Rekonstrukcje 3D celowa ne na syfon tętnicy szyjnej wewnętrznej: a rekon strukcja MIP; tętniak tętnicy szyjnej wewnętrznej w miejscu odejścia tętnicy łączącej tylnej, b rekon strukcja VRT; lepsze uwidocznienie szyi tętniaka Fig. 5. Angio CT study. 3D reconstructions in the re gion of internal carotid artery syphon: a MIP recon struction. ICA/PCoA aneurysm, b VRT reconstruc tion. Better visualisation of the aneurysm neck

8 356 K. KOWALEWSKI, M. SĄSIADEK cjach MIP. Rozpoznanie skrzeplin jest natomiast trudne, wymaga dokładnej analizy partycji w róż nych oknach diagnostycznych, pomocne jest rów nież porównanie z obrazem TK oraz wykonanie rekonstrukcji MPR. Ustalenie źródła krwotoku nie sprawia trudnoś ci w przypadku pojedynczego tętniaka, w lokaliza cji zgodnej z rozmieszczeniem krwi w badaniu TK.W przypadku tętniaków mnogich, szczególnie gdy lokalizacja krwawienia w obrazie TK nie wskazuje wyraźnie na jeden z tętniaków, na pod stawie angio TK nie można jednoznacznie okreś lić źródła krwawienia wewnątrzczaszkowego. Należy podkreślić konieczność wnikliwej analizy całego obszaru badania, mimo wstępnego zlokalizowania tętniaka podejrzanego o wywoła nie krwawienia. Obecność takiego tętniaka może zmniejszyć czujność diagnostyczną oceniającego badanie i spowodować przeoczenie innych tęt niaków. Porównanie angio TK z AGM i angio MR Diagnostyka obrazowa tętniaków wewnątrz czaszkowych do niedawna opierała się wyłącznie na konwencjonalnej dotętniczej angiografii móz gowej, uważanej w dalszym ciągu za złoty stan dard w wykrywaniu przyczyny krwotoku we wnątrzczaszkowego [29]. AGM wymagająca dotętniczego podania śr.k. jest jednak badaniem inwazyjnym, związanym z możliwością powikłań, łącznie z ponownym krwotokiem z tętniaka [20]. W większości przypad ków AGM ma mniejszą wartość w porównaniu z angio TK w ocenie szyi wykrytego tętniaka i jego stosunku do sąsiadujących naczyń [20, 25, 29 31]. Wynika to z trójwymiarowej rekonstrukcji obrazu w angio TK, co pozwala na uzyskanie do wolnej liczby projekcji, podczas gdy w konwen cjonalnej AGM można uzyskać jedynie kilka rzu tów. Trójwymiarowe rekonstrukcje obrazu AGM, podobne jak w angio TK, są możliwe do uzyska nia jedynie w najnowocześniejszych angiografach, wyposażonych w opcję tzw. angiografii rotacyjnej. Czas i koszt wykonania badania angio TK są mniejsze w porównaniu z AGM. Angio MR jest badaniem trudnym do wyko nania u chorych z krwotokiem wewnątrzczaszko wym, ze względu na częsty niepokój ruchowy i trudności w monitorowaniu funkcji życiowych podczas badania [32]. Krwiaki śródmózgowe w badaniu angio MR mają sygnał zbliżony do na czyń, co utrudnia uwidocznienie tętniaka [3]. Dla tego ostatnio próbuje się wykonywać badania an gio MR po dożylnym podaniu paramagnetyczne go śr.k., co zwiększa jednak koszty badania i jest możliwe do wykonania tylko w aparatach wyso kiej klasy, z szybkimi sekwencjami angio MR [4]. Angio MR ma też mniejszą wartość niż angio TK w ocenie morfologii tętniaka, w przeciwieństwie do tego badania nie daje również możliwości iden tyfikacji zwapnień i kostnych punktów odniesie nia. Ważną zaletą angio TK u chorych z krwoto kiem, w porównaniu z angio MR, jest możliwość jego wykonania bezpośrednio po badaniu TK, co przyspiesza postępowanie diagnostyczne. W opi nii autorów tej pracy badanie, angio TK jest lepszą metodą niż angio MR w diagnostyce tętniaków, przynajmniej u chorych z rozpoznanym krwawie niem wewnątrzczaszkowym. Badanie angio TK stało się możliwe do wyko nania po wprowadzeniu spiralnej tomografii kom puterowej skracającej czas badania wybranego ob szaru ciała, co pozwoliło na uzyskanie odpowie dniego zakontrastowania naczyń po dożylnym po daniu śr.k. Spiralna akwizycja przy odpowiednim oprogramowaniu umożliwiła również uzyskanie wysokiej jakości wtórnych przestrzennych rekon strukcji obrazu. Podsumowanie Pierwsze doniesienia na temat przydatności angio TK w diagnostyce tętniaków wewnątrzcza szkowych oceniały nową metodę jako pomocni czą, uzupełniającą konwencjonalną angiografię, a zastępującą ją jedynie w wybranych przy padkach [29 31, 33, 34]. W miarę udoskonalania aparatury i oprogramowania rośnie znaczenie angio TK jako samodzielnej metody obrazowania naczyń wewnątrzczaszkowych. Kolejni autorzy wskazują na dużą czułość i swoistość angio TK w rozpoznawaniu tętniaków wewnątrzczaszko wych oraz ich ocenie przedoperacyjnej [35 37], szczególnie przy wykorzystaniu różnych opcji programowych [32]. Własne doświadczenia autorów tej pracy [15, 20, 25, 38 40] oparte na znacznym materiale cho rych z krwotokiem wewnątrzczaszkowym pozwa lają na stwierdzenie, że angio TK może zastąpić AGM u chorych z tętniakiem o lokalizacji zgodnej z rozmieszczeniem krwi w badaniu TK. Olbrzy mią zaletą angio TK jest możliwość jego wykona nia u chorego bezpośrednio po rozpoznaniu krwa wienia wewnątrzczaszkowego w badaniu TK, co maksymalnie skraca czas identyfikacji źródła krwawienia i umożliwia podjęcie szybkiej decyzji o sposobie leczenia. Na zwiększenie roli angio TK jako samodziel nej metody diagnostyki tętniaków wewnątrzczasz kowych powinno wpłynąć dalsze unowocześnia

9 Angio TK w tętniakach wewnątrzczaszkowych 357 nie aparatury (zwłaszcza szersze wprowadzenie tomografów wielorzędowych) i oprogramowania poprawiających jakość otrzymywanych obrazów, a także wzrost doświadczenia wykonujących ba danie radiologów oraz zaufania do nowej metody neurochirurgów i radiologów zabiegowych. Piśmiennictwo [1] Ząbek M: Zarys Neurochirurgii. PZWL, Warszawa 1999, [2] Saitoh H, Hayakawa K, Nishimura K: Rerupture of cerebral aneurysms during angiography. AJNR 1995, 16, [3] Stajgis M, Paprzycki W, Kociemba W, Guziskowska Ruszkowska I: Wpływ obecności krwi w przestrzeni podpajęczynówkowej i krwiaków śródmózgowych na wykrycie i ocenę tętniaków wewnątrzczaszkowych w ba daniach metodą MR. XXXVI Zjazd Radiologów Polskich, Lublin 2001, Abstract Book, [4] Baleriaux D, Metens T, Rio F, Rodesch G, David P, Roger T: Contrast enhanced 3D dynamic MR angiography for the evaluation of intracranial vascular lesions: Comparison with MT TONE and PCA. Neuroradiology 1999, 41, Suppl. 1, [5] Marcus CD, Ladam Marcus VJ, Bigot JL, Clement C, Baehrel B, Menanteau BP: Carotid arterial stenosis: evaluation at CT angiography with the volume rendering technique. Radiology 1999, 211, [6] Verhoek G, Costello P, Khoo EW, Wu R, Kat E, Fitridge RA: Carotid bifurcation CT angiography: assessment of interactive volume rendering. J Comput Assist Tomogr 1999, 23, [7] Rubin GD, Shiau MC, Leung AN, Kee ST, Logan LJ, Sofilos MC: Aorta and iliac arteries: single vs multiple detector row helical CT angiography. Radiology 2000, 215, [8] Rubin GD: MDCT imaging of the aorta and peripheral vessels. 3 rd Bracco Symposium on MDCT, Paris 2002, Book of Abstracts, [9] Kopp AF: Angio CT: Heart and Coronary Arteries. 3 rd Bracco Symposium on MDCT, Paris 2002, Book of Ab stracts, [10] Fleischmann D: Renal and mesenteric vessels CTA. 3 rd Bracco Symposium on MDCT, Paris 2002, Book of Ab stracts, [11] Safriel Y, Zinn H: CT pulmonary angiography in the detection of pulmonary emboli a metaanalysis of sensitivi ties and specificities. Clin Imaging 2002, 26, [12] Gahn G, Gerber J, Hallmeyer S, Reichmann H, von Kummer R: Noninvasive assessment of the circle of Wil lis in cerebral Ischemia: the potential of CT angiography and contrast enhanced transcranial color coded duplex sonography. Cerebrovasc Dis 1999, 9, [13] Fleischmann D: Use of high concentration contrast media: principles and rationale vascular district. 3 rd Bracco Symposium on MDCT, Paris 2002, Book of Abstract [14] Napel S, Marks MP, Rubin GD: CT angiography with spiral CT and maximum intensity projection. Radiology 1992, 185, [15] Turek T, Sąsiadek M, Kowalewski K, Hendrich B: Volume rendering technique (VRT) in CTA evaluation of cerebral vascular malformations: comparison with MIP and SSD. Neuroradiology 1999, 41, Suppl. 1, [16] Korogi Y, Takahashi M, Katada K, Ogura Y, Hasuo K, Ochi M, Utsunomiya H, Abe T, Imakita S: Intracra nial aneurysms: detection with three dimensional CT angiography with volume rendering comparison with con ventional angiographic and surgical findings. Radiology 1999, 211, [17] Villablanca JP, Martin N, Jahan R, Gobin YP, Duckwiler G, Bentson J, Hardart M, Coiteiro D, Sayre J, Vi nuela F: Volume rendered helical computerized tomography angiography in the detection and characterization of intracranial aneurysms. J Neurosurg 2000, 93, [18] Seruga T, Bunc G, Klein GE: Helical high resolution volume rendered 3 dimensional computer tomography an giography in the detection of intracranial aneurysms. J Neuroimaging 2001, 11, [19] Hashimoto H, Lida J, Hironaka Y, Shin Y, Sakaki T: Wall imaging of cerebral aneurysms with a modified sur face rendering technique of spiral CT. Acta Neurochir 2000, 142, [20] Sąsiadek M, Kowalewski K, Turek T: Angiografia TK z zastosowaniem rekonstrukcji powierzchniowych (SSD) i objętościowych (VRT) w diagnostyce tętniaków śródczaszkowych. Pol J Radiol 2003, 68 (22), [21] Velthuis BK, van Leeuwen MS, Witkamp TD, Boomstra S, Ramos LM, Rinkel GJ: CT angiography: source images and postprocessing techniques in the detection of cerebral aneurysms. AJR Am J Roentgenol 1997, 169, [22] Young N, Dorsch NW, Kingston RJ: Pitfalls in the use of spiral CT for identification of intracranial aneurysms. Neuroradiology 1999, 41, [23] Ogawa T, Okudera T, Noguchi K, Sasaki N, Inugami A, Uemura K, Yasui N: Cerebral aneurysms; evaluation with three dimensional CT angiography. AJNR 1996, 17, [24] Dillo W, Brassel F, Becker H: Possibilities and limitations of CT angiography in comparison to DSA in intracra nial aneurysm. Rofo Fortschr Geb Rontgenstr Neuen Bildgeb Verfahr 1996, 165, [25] Sąsiadek M, Kowalewski K, Turek T, Hendrich B, Podkowa J, Maksymowicz H: Efficiency of CT angiogra phy in the diagnosis of intracranial aneurysms. Med Sci Monit 2002, 8, [26] Imakita S, Onishi Y, Hashimoto T, Motosugi S, Kuribayashi S, Takamiya M, Hashimoto N, Yamaguchi T, Sawada T: Subtraction CT angiography with controlled orbit helical scanning for detection of intracranial aneu rysms. AJNR 1998, 19,

10 358 K. KOWALEWSKI, M. SĄSIADEK [27] Ochi T, Shimizu K, Yasuhara Y, Shigesawa T, Mochizuki T, Ikezoe J: Curved planar reformatted CT angio graphy: usefulness for the evaluation of aneurysms at the carotid siphon. AJNR 1999, 20, [28] Sahel M, Ourrad E, Zouaoui A, Marro B, Sourour N, Biondi A, Casasco A, Marsault C: 3D CT angiogra phy with volume rendering technique of intracranial aneurysms. J Radiology 2000, 81, [29] Lenhart M, Bretschneider T, Gmeinwieser J: Cerebral CT angiography in the diagnosis of acute subarachnoi dal hemorrhage. Acta Radiol 1997, 38, [30] Ng SH, Wong HF, Ko SF: CT angiography of intracranial aneurysms: advantages and pitfalls. Eur J Radiol 1997, 25, [31] Rohnert W, Haning V, Hietschold V: Detection of aneurysm in subarachnoid hemorrage vs digital subtraction angiography. Aktuelle Radiol 1998, 8, [32] Velthuis BK, Rinkel GJE, Ramos LMP, WitkampTD, Vandertop WP, van Leeuwen MS: Subarachnoid he morrhage: Aneurysm detection and preoperative evaluation with CT angiography. Radiology 1998, 208, [33] Alberico RA, Patel M, Casey S: Evaluation of the circle of Willis with three dimensional CT angiography in pa tients with suspected intracranial aneurysms. AJNR 1995, 16, [34] Eberhardt KE, Tomandl B, Nomar A: Value of CT angiography in the diagnosis of cerebral artery aneurysms. Radiologe 1997, 37, [35] Matsumoto M, Sato M, Nakano M, Endo Y, Watanabe Y, Sasaki T, Suzuki K, Kodama N: Three dimensio nal computerized tomography angiography guided surgery of acutely ruptured cerebral aneurysms. J Neurosurg 2001, 94, [36] Young N, Dorsch NWC, Kingston RJ, Markson G, McMahon J: Intracranial aneurysms: evaluation in 200 pa tients with spiral CT angiography. Eur Radiol 2001, 11, [37] Baron J, Zieliński Z, Gruszczyńska K, Konopka M, Walecki J, Czernicki K: Wartość diagnostyczna angio grafii tomografii komputerowej w obrazowaniu morfologii tętniaków wewnątrzczaszkowych. Pol J Radiol 2002, 67 (3), [38] Sąsiadek M, Hendrich B, Turek T, Kowalewski K, Podkowa J, Maksymowicz H, Trejtowicz D: Czy angio grafia TK może zastąpić konwencjonalną angiografię mózgową w diagnostyce ostrych krwotoków wewnątrzczasz kowych? Udar Mózgu 1999, 1, [39] Sąsiadek M, Kowalewski K, Hendrich B, Turek T: Is CT useful as a supplement to conventional angiography in patients suspected for cerebral aneurysms? Neuroradiology 1999, 41, Suppl. 1, [40] Sąsiadek M, Hendrich B, Turek T, Kowalewski K, Maksymowicz H: Our own experience with CT angiogra phy in early diagnosis of cerebral vascular malformations. Neurol Neurochir Pol 2000, 34, Adres do korespondencji: Krzysztof Kowalewski Dział Radiologii Dolnośląskiego Szpitala Specjalistycznego im. T. Marciniaka ul. Traugutta Wrocław e mail: Praca wpłynęła do redakcji: r. Po recenzji: r. Zaakceptowano do druku: r. Received: r. Revised: r. Accepted: r.

Rezonans magnetyczny 3D z kontrastem może być najlepszy do oceny rozwarstwienia aorty

Rezonans magnetyczny 3D z kontrastem może być najlepszy do oceny rozwarstwienia aorty Rezonans magnetyczny 3D z kontrastem może być najlepszy do oceny rozwarstwienia aorty Jak twierdzi grupa badaczy z Changhai Hospital z Szanghaju w Chinach trójwymiarowa angiografia rezonansem magnetycznym

Bardziej szczegółowo

TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA

TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA Jerzy Walecki, Andrzej Lewszuk OGÓLNE WSKAZANIA DO STOSOWANIA METODY Wprowadzenie tomografii komputerowej (TK) stało się przełomem w diagnostyce radiologicznej. Istotą badania jest możliwość otrzymania

Bardziej szczegółowo

1 2 3 4 5 6 badania medycyny nuklearnej Personel: (w przypadku badań okreslonych w zał 2 VI lp.1-26)

1 2 3 4 5 6 badania medycyny nuklearnej Personel: (w przypadku badań okreslonych w zał 2 VI lp.1-26) WYMAGANIA DOTYCZĄCE REALIZACJI AMBULATORYJNYCH ŚWIADCZEŃ DIAGNOSTYCZNYCH KOSZTOCHŁONNYCH (ASDK) lp. Kod zakresu świadczeń Zakres ambulatoryjnych świadczeń diagnostycznych kosztochłonnych Warunki realizacji

Bardziej szczegółowo

Badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych w odcinku zewnątrzczaszkowym

Badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych w odcinku zewnątrzczaszkowym 5 Badanie ultrasonograficzne tętnic szyjnych w odcinku zewnątrzczaszkowym Radosław Kaźmierski W niniejszym rozdziale omówiono jeden z najważniejszych elementów badania ultrasonograficznego w neurologii

Bardziej szczegółowo

BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU

BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU 442 Część II. Neurologia kliniczna BADANIA LABORATORYJNE WYKONYWANE W PRZYPADKU NIEDOKRWIENNEGO UDARU MÓZGU Badania neuroobrazowe Badanie tomografii komputerowej głowy Zasadniczym rozróżnieniem wydaje

Bardziej szczegółowo

Kontrastowa angiografia rezonansu magnetycznego w badaniu têtnic szyjnych przedmózgowych

Kontrastowa angiografia rezonansu magnetycznego w badaniu têtnic szyjnych przedmózgowych Postêpy Psychiatrii i Neurologii 2007; 16 (2): 155 160 Praca pogl¹dowa Review Kontrastowa angiografia rezonansu magnetycznego w badaniu têtnic szyjnych przedmózgowych Contrast Enhanced Magnetic Resonance

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE. Zakład Radiologii. ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk, tel. (058) 349 22 60 CENNIK USŁUG 2010

UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE. Zakład Radiologii. ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk, tel. (058) 349 22 60 CENNIK USŁUG 2010 Załącznik nr 3 UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE Zakład Radiologii ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk, tel. (058) 349 22 60 Rentgenodiagnostyka CENNIK USŁUG 2010 L.p. Badanie Cena PLN 1. RTG klatki piersiowej

Bardziej szczegółowo

Podstawowe badania obrazowe. Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii

Podstawowe badania obrazowe. Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Podstawowe badania obrazowe Marcin Szulc Klinika Chorób Wewnętrznych, Nadciśnienia Tętniczego i Angiologii Prawidłowe myślenie lekarskie Zebranie podstawowych danych (badanie podmiotowe i przedmiotowe)

Bardziej szczegółowo

BADANIA RADIOLOGICZNE, TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA, REZONANS MAGNETYCZNY W DIAGNOSTYCE

BADANIA RADIOLOGICZNE, TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA, REZONANS MAGNETYCZNY W DIAGNOSTYCE BADANIA RADIOLOGICZNE, TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA, REZONANS MAGNETYCZNY W DIAGNOSTYCE SZPICZAKA MNOGIEGO Bartosz Białczyk Ośrodek Diagnostyki, Terapii i Telemedycyny KSS im. Jana Pawła II Szpiczak mnogi multiple

Bardziej szczegółowo

lek. med. Maciej Frankiewicz prof. UM dr hab. n. med. Robert Juszkat Dział Radiologii Klinicznej Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego UM Poznań

lek. med. Maciej Frankiewicz prof. UM dr hab. n. med. Robert Juszkat Dział Radiologii Klinicznej Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego UM Poznań lek. med. Maciej Frankiewicz prof. UM dr hab. n. med. Robert Juszkat Dział Radiologii Klinicznej Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego UM Poznań Rozwój TK serca 2000 r. Tomograf 4-rzędowy czas skanu:

Bardziej szczegółowo

Wykorzystuje metody obrazowania narządów i specjalistyczny sprzęt do przeprowadzania zabiegów diagnostycznych i leczniczych zastępując, uzupełniając

Wykorzystuje metody obrazowania narządów i specjalistyczny sprzęt do przeprowadzania zabiegów diagnostycznych i leczniczych zastępując, uzupełniając R A D I O L O G I A Z A B I E G O W A Radiologia Zabiegowa Wykorzystuje metody obrazowania narządów i specjalistyczny sprzęt do przeprowadzania zabiegów diagnostycznych i leczniczych zastępując, uzupełniając

Bardziej szczegółowo

ANGIO TK NACZYŃ MÓZGOWYCH metodyka badania

ANGIO TK NACZYŃ MÓZGOWYCH metodyka badania ANGIO TK NACZYŃ MÓZGOWYCH metodyka badania / konfrontacja pracy radiologa i wymagań neurochirurga / Wiesław Pawlik Zakład Radiologii Skawińska 8 Pracownia TK 2 - ZDO Szpital Uniwersytecki w Krakowie RWS

Bardziej szczegółowo

Rozdział 36 Udar mózgu

Rozdział 36 Udar mózgu 36. Udar mózgu 36. Udar mózgu 245 Rozdział 36 Udar mózgu Istotne informacje Szybka ocena pacjentów z ostrym udarem mózgu, z wykorzystaniem TK głowy bez kontrastu, jest decydująca w różnicowaniu udarów

Bardziej szczegółowo

RADIOLOGIA KONWENCJONALNA

RADIOLOGIA KONWENCJONALNA Powrót do ZDO INFORMACJE DLA PACJENTÓW ZDO SPIS TREŚCI RADIOLOGIA KONWENCJONALNA... 1 NAJCZĘSTSZE BADANIA RADIOLOGICZNE... 2 Badania kości... 2 Badania narządów klatki piersiowej... 2 PRZYGOTOWANIE DO

Bardziej szczegółowo

Czy można ograniczyć strefę udaru mózgu?

Czy można ograniczyć strefę udaru mózgu? Czy można ograniczyć strefę udaru mózgu? Agnieszka Słowik Klinika Neurologii UJ CM Epidemiologia udaru mózgu m w Polsce 70 000 przypadków rocznie 175/100 000 rocznie wśród mężczyzn 125/100 000 rocznie

Bardziej szczegółowo

Badania obrazowe w diagnostyce chorób serca. II Katedra i klinika Kardiologii CM UMK

Badania obrazowe w diagnostyce chorób serca. II Katedra i klinika Kardiologii CM UMK Badania obrazowe w diagnostyce chorób serca II Katedra i klinika Kardiologii CM UMK RTG klatki piersiowej Ocenia zarys i wielkość serca, aorty, naczyń krążenia płucnego, wykrywa w ich rzucie zwapnienia

Bardziej szczegółowo

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH

CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH CHIRURGICZNE LECZENIE ZWĘŻEŃ TĘTNIC SZYJNYCH KATEDRA I KLINIKA CHIRURGII NACZYŃ I ANGIOLOGII AKADEMII MEDYCZNEJ W LUBLINIE Kierownik: Dr hab.n. med. Jacek Wroński UDROŻNIENIE T. SZYJNEJ WEWNĘTRZNEJ WSKAZANIA

Bardziej szczegółowo

Procedury TK i MR - zalecenia PLTR

Procedury TK i MR - zalecenia PLTR Procedury TK i MR - zalecenia PLTR ZALECENIA POLSKIEGO LEKARSKIEGO TOWARZYSTWA RADIOLOGICZNEGO DOTYCZĄCE MIMINAMLNYCH WYMAGAŃ DLA PRACOWNI TOMOGRAFII KOMUPTEROWEJ (TK) I REZONANSU MAGNETYCZNEGO (MR) DO

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie tomografii stożkowej (CBCT) we współczesnej endodoncji

Zastosowanie tomografii stożkowej (CBCT) we współczesnej endodoncji T W Ó J P R Z E G L Ą D S T O M AT O L O G I C Z N Y T E M AT N U M E R U Zastosowanie tomografii stożkowej (CBCT) we współczesnej endodoncji tech. radiolog Jakub Baran www.3dtomo.pl P rzystępując do leczenia

Bardziej szczegółowo

tel. (012) 424-77 - 65 39 88.012.23 TK miednicy bez i z kontr. wielof. z pojeniem 460,00

tel. (012) 424-77 - 65 39 88.012.23 TK miednicy bez i z kontr. wielof. z pojeniem 460,00 Załącznik 1 Zakład Diagnostyki Obrazowej ul. Kopernika 19: I Pracownia Tomografii Komputerowej, Pracownia Ultrasonografii, Pracownia Mammografii, I Zespół Pracowni RTG ul. Kopernika 17: II Pracownia RTG

Bardziej szczegółowo

Anatomia radiologiczna. Kończyny

Anatomia radiologiczna. Kończyny Anatomia radiologiczna. Kończyny Zakład Radiologii i Diagnostyki Obrazowej Uniwersytet Medyczny w Łodzi Kierownik: prof. dr hab. n. med. Ludomir Stefańczyk 1 Jak to się zaczęło 8 listopada 1895, w trakcie

Bardziej szczegółowo

Tomografia (TK) komputerowa serca

Tomografia (TK) komputerowa serca Szpital Tomografia (TK) komputerowa serca ECZ Otwock oferuje najwyższej jakości badania serca za pomocą 128-warstwowego tomografu komputerowego Philips Brilliance ict SP Nieinwazyjna koronarografia i nie

Bardziej szczegółowo

Zdjęcie rentgenowskie oraz tomografia komputerowa u chorych z mechanicznym wspomaganiem oddychania

Zdjęcie rentgenowskie oraz tomografia komputerowa u chorych z mechanicznym wspomaganiem oddychania Zdjęcie rentgenowskie oraz tomografia komputerowa u chorych z mechanicznym wspomaganiem oddychania Jan Głowacki Współcześnie stosowane metody w diagnostyce chorób KLP: -zdjęcie sumacyjne P-A i boczne -zdjęcie

Bardziej szczegółowo

Wirtualna kolonoskopia

Wirtualna kolonoskopia Wirtualna kolonoskopia TK Polska Co to jest wirtualna kolonoskopia? Wirtualna kolonoskopia to badanie pozwalające na przedstawienie ścian i wnętrza jelita grubego za pomocą trójwymiarowych obrazów uzyskanych

Bardziej szczegółowo

Serce i naczynia wieńcowe w koronarografii TK

Serce i naczynia wieńcowe w koronarografii TK Serce i naczynia wieńcowe w koronarografii TK Pomimo stosowania wielu zachowawczych i interwencyjnych metod leczenia choroby wieńcowej, nie zmienił się jej naturalny, przewlekle postępujący przebieg. Obecnie

Bardziej szczegółowo

Zakład Radiologii - Cennik usług ~ obowiązuje od 01 sierpnia 2014 r. ~

Zakład Radiologii - Cennik usług ~ obowiązuje od 01 sierpnia 2014 r. ~ Zakład Radiologii - Cennik usług ~ obowiązuje od 01 sierpnia 2014 r. ~ Lp. Nazwa badania Cena netto (PLN) badania wykonanego: w dniach i godzinach normalnej pracy w pozostałe dni i godziny 1. 2. 3. 4.

Bardziej szczegółowo

Zapytania do specyfikacji istotnych warunków zamówienia

Zapytania do specyfikacji istotnych warunków zamówienia Warszawa, 05 sierpnia 2009 r. Powiat Łowicki Ul. Stanisławskiego 30 99-400 ŁOWICZ fax (046) 837-56-78 email: rip@powiatlowicki.pl Zapytania do specyfikacji istotnych warunków zamówienia Działając na podstawie

Bardziej szczegółowo

Opakowania na materiały niebezpieczne

Opakowania na materiały niebezpieczne Założyciel firmy Georg Utz 1916 1988 Opakowania na materiały 208 GGVS Opakowania na materiały 209 Opakowania na materiały Cer ty fi ko wa ne po jem ni ki Utz jest pro du cen tem sze ro kiej ga my opa ko

Bardziej szczegółowo

Październik 2013 Grupa Voxel

Październik 2013 Grupa Voxel Październik 2013 Grupa Voxel GRUPA VOXEL Usługi medyczne Produkcja Usługi komplementarne ie mózgowia - traktografia DTI RTG TK (CT) od 1 do 60 obrazów/badanie do1500 obrazów/badanie TELE PACS Stacje diagnostyczne

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ EPCW Zdjęcie panoramiczne zębów Zdjęcie panoramiczne zębów płyta CD Zdjęcie cefalomertyczne Zdjęcie cefalometryczne płyta CD Zdjęcie zębów stykowe cyfrowo (film) Zdjęcie zębów

Bardziej szczegółowo

Rozwój Neurologii Interwencyjnej

Rozwój Neurologii Interwencyjnej Rozwój Neurologii Interwencyjnej Centra Interwencyjnego Leczenia Udaru Mózgu Adam Kobayashi Centrum Interwencyjnego Leczenia Udaru Mózgu II Klinika Neurologiczna INSTYTUT PSYCHIATRII I NEUROLOGII, WARSZAWA

Bardziej szczegółowo

Poradnik referencyjny dotyczący protokołu badań TK

Poradnik referencyjny dotyczący protokołu badań TK Poradnik referencyjny dotyczący protokołu badań TK iuni iduo itotal Dla rodziny implantów do alloplastyki powierzchniowej stawu kolanowego ConforMIS ConforMIS, Inc. (Telefon: 781/345 9170) 1 Copyright

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Sosnowska Instytut Hematologii i Transfuzjologii Warszawa

Elżbieta Sosnowska Instytut Hematologii i Transfuzjologii Warszawa Endowaskularne leczenie podnerkowych tętniaków aorty brzusznej w odniesieniu do procedur radiologicznych. Zastosowanie ochrony radiologicznej w Sali Hybrydowej. Elżbieta Sosnowska Instytut Hematologii

Bardziej szczegółowo

... (pieczęć oferenta) Formularz oferty

... (pieczęć oferenta) Formularz oferty ... (pieczęć oferenta) Formularz oferty na wykonywanie usług diagnostycznych w zakresie badań tomografii komputerowej i rezonansu magnetycznego dla pacjentów hospitalizowanych w Szpitalu Powiatowym w Radomsku,

Bardziej szczegółowo

Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania

Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania Wyzwania wynikające z rozwoju metod obrazowania Konferencja w ramach projektu Wykorzystywanie nowych metod i narzędzi w kształceniu studentów UMB w zakresie ochrony radiologicznej Uniwersytet Medyczny

Bardziej szczegółowo

P R O G R A M. Polska Szkoła Neurochirurgii 2014r. Choroby naczyniowe OUN. Kurs specjalizacyjny obowiązkowy, w ramach programu specjalizacji

P R O G R A M. Polska Szkoła Neurochirurgii 2014r. Choroby naczyniowe OUN. Kurs specjalizacyjny obowiązkowy, w ramach programu specjalizacji P R O G R A M Polska Szkoła Neurochirurgii 2014r Choroby naczyniowe OUN Kurs specjalizacyjny obowiązkowy, w ramach programu specjalizacji 11 maja (niedziela) 17:00 Otwarcie Szkoły 18:00 Wykład Mistrza

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Testy wysiłkowe w wadach serca

Testy wysiłkowe w wadach serca XX Konferencja Szkoleniowa i XVI Międzynarodowa Konferencja Wspólna SENiT oraz ISHNE 5-8 marca 2014 roku, Kościelisko Testy wysiłkowe w wadach serca Sławomira Borowicz-Bieńkowska Katedra Rehabilitacji

Bardziej szczegółowo

zakrzepicy żył głębokich i zatoru tętnicy płucnej

zakrzepicy żył głębokich i zatoru tętnicy płucnej Rozpoznanie zakrzepicy żył głębokich i zatoru tętnicy płucnej Objawy zakrzepicy żył głębokich kończyn dolnych są bardzo mało charakterystyczne. Najczęściej występują ból i obrzęk, znacznie rzadziej zaczerwienienie

Bardziej szczegółowo

Implantologia stomatologiczna jest dziedziną stomatologii

Implantologia stomatologiczna jest dziedziną stomatologii Zastosowanie tomografii stożkowej w implantologii stomatologicznej dr Tomasz Śmigiel, tech. radiolog Jakub Baran Implantologia stomatologiczna jest dziedziną stomatologii zajmującą się odbudową uzębienia

Bardziej szczegółowo

Badanie ultrasonograficzne tętnic zewnątrzczaszkowych i wewnątrzczaszkowych metodą dopplerowską

Badanie ultrasonograficzne tętnic zewnątrzczaszkowych i wewnątrzczaszkowych metodą dopplerowską 10 Badanie ultrasonograficzne tętnic zewnątrzczaszkowych i wewnątrzczaszkowych metodą dopplerowską Joanna Wojczal W rozdziale omówiono badanie dopplerowskie ( na ślepo ) tętnic domózgo wych zewnątrzczaszkowych

Bardziej szczegółowo

Rola pielęgniarki w badaniu radiologicznym i przygotowanie chorego do badań. Rola pielęgniarki w badaniu radiologicznym

Rola pielęgniarki w badaniu radiologicznym i przygotowanie chorego do badań. Rola pielęgniarki w badaniu radiologicznym Rola pielęgniarki w badaniu radiologicznym i przygotowanie chorego do badań dr n.med. Jolanta Meller Rola pielęgniarki w badaniu radiologicznym Ochrona pacjenta przed promieniowaniem jonizującym Podawanie

Bardziej szczegółowo

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ

ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ ZAKŁAD DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ PRACOWNIA RTG 1. Czaszka twarzoczaszka 70,00 2. Czaszka oczodoły 70,00 3. Czaszka zatoki 70,00 4. Czaszka żuchwa PA boczna 100,00 5. Czaszka PA i prawoboczne 100,00 6. Czaszka

Bardziej szczegółowo

Tomograia stożkowa innowacyjny system obrazowania

Tomograia stożkowa innowacyjny system obrazowania Tomograia stożkowa innowacyjny system obrazowania Cone-beam computed tomography innovative imaging system Autor_ Jakub Baran Streszczenie: Artykuł traktuje o zastosowaniu tomograii wolumetrycznej CBCT.

Bardziej szczegółowo

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy

Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649. Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Grant NCN 2011/03/B/ST7/03649 Reguły systemu wsparcia decyzji: wskazania/przeciwskazania trombolizy Kryterium Dane (jakie) Dane (źródło) Reguła Moduł wiek wiek pacjent/osoba > 18 lat (włączająca) kliniczne

Bardziej szczegółowo

Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. dr n.med. Jolanta Meller

Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. Radiologia zabiegowa. dr n.med. Jolanta Meller Radiologia zabiegowa dr n.med. Jolanta Meller Radiologia zabiegowa wykorzystuje metody obrazowania narządów oraz sprzęt i techniki stosowane w radiologii naczyniowej do przeprowadzania zabiegów leczniczych

Bardziej szczegółowo

TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII

TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII Prof. nadzw. dr hab. med. Marek Jemielity Klinika Kardiochirurgii UM w Poznaniu Szpital Kliniczny Przemienienia Pańskiego TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA W KARDIOCHIRURGII

Bardziej szczegółowo

Odkryj moc obrazowania w czasie rzeczywistym dzięki opatentowanej technologii przetwarzania obrazu firmy TeraRecon

Odkryj moc obrazowania w czasie rzeczywistym dzięki opatentowanej technologii przetwarzania obrazu firmy TeraRecon NAJWYŻSZEJ KLASY STACJA OBRAZOWANIA W FORMACIE2D/3D/4D Odkryj moc obrazowania w czasie rzeczywistym dzięki opatentowanej technologii przetwarzania obrazu firmy TeraRecon System Aquarius jest wyposażony

Bardziej szczegółowo

Tomografia komputerowa

Tomografia komputerowa 88 Charakterystyka badań obrazowych 2. Tomografia komputerowa Bogdan Pruszyński Podstawy fizyczne. Tomografia komputerowa (TK) podobnie jak rentgenodiagnostyka konwencjonalna wykorzystuje zjawisko osłabienia

Bardziej szczegółowo

Interpretacja zdjęć rentgenowskich

Interpretacja zdjęć rentgenowskich TEMAT NUMERU T W Ó J P R Z E G L Ą D S T O M A T O L O G I C Z N Y prof. dr hab. n. med. Ingrid Różyło-Kalinowska Interpretacja zdjęć rentgenowskich Anatomia rentgenowska zdjęcia pantomograficznego TITLE

Bardziej szczegółowo

TOMOGRAF KOMPUTEROWY

TOMOGRAF KOMPUTEROWY ZESTAWIENIE PARAMETRÓW TECHNICZNO-EKSPLOATACYJNYCH TOMOGRAF KOMPUTEROWY Nazwa i typ / model / wersja: Producent: Kraj pochodzenia: Rok produkcji: Wartość L.p. Opis parametru wymagana Wartość oferowana

Bardziej szczegółowo

JAK BEZPIECZNIE WYKONAĆ? BADANIE PRZY POMOCY REZONANSU MAGNETYCZNEGO

JAK BEZPIECZNIE WYKONAĆ? BADANIE PRZY POMOCY REZONANSU MAGNETYCZNEGO JAK BEZPIECZNIE WYKONAĆ? BADANIE PRZY POMOCY REZONANSU MAGNETYCZNEGO WSKAZANIA I PRZECIWSKAZANIA KATARZYNA KATULSKA Pracownia Rezonansu Magnetycznego Katedry i Kliniki Kardiologii UM w Poznaniu Zalety

Bardziej szczegółowo

Możliwości pozytonowej emisyjnej tomografii ( PET ) w prowadzeniu pacjenta ze szpiczakiem mnogim.

Możliwości pozytonowej emisyjnej tomografii ( PET ) w prowadzeniu pacjenta ze szpiczakiem mnogim. Możliwości pozytonowej emisyjnej tomografii ( PET ) w prowadzeniu pacjenta ze szpiczakiem mnogim. Bogdan Małkowski Zakład Medycyny Nuklearnej Centrum Onkologii Bydgoszcz Zastosowanie fluorodeoksyglukozy

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki

Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki Wykorzystanie zjawiska rezonansu magnetycznego w medycynie. Mariusz Grocki [1] WYŚCIG DO TYTUŁU ODKRYWCY. JĄDRO ATOMU W ZEWNĘTRZNYM POLU MAGNETYCZNYM. Porównanie do pola grawitacyjnego. CZYM JEST ZJAWISKO

Bardziej szczegółowo

WZROST JAKOŚCI I DOSTĘPNOŚCI DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ W SZPITALU KLINICZNYM PRZEMIENIENIA PAŃSKIEGO UM W POZNANIU POPRZEZ ROZBUDOWĘ I ZAKUP WYPOSAŻENIA

WZROST JAKOŚCI I DOSTĘPNOŚCI DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ W SZPITALU KLINICZNYM PRZEMIENIENIA PAŃSKIEGO UM W POZNANIU POPRZEZ ROZBUDOWĘ I ZAKUP WYPOSAŻENIA WZROST JAKOŚCI I DOSTĘPNOŚCI DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ W SZPITALU KLINICZNYM PRZEMIENIENIA PAŃSKIEGO UM W POZNANIU POPRZEZ ROZBUDOWĘ I ZAKUP WYPOSAŻENIA TOMOGRAFIA KOMPUTEROWA w praktyce klinicznej chorób

Bardziej szczegółowo

Urologiczne leczenie paliatywne zaawansowanych raków nerki. Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, COI, Warszawa

Urologiczne leczenie paliatywne zaawansowanych raków nerki. Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, COI, Warszawa Urologiczne leczenie paliatywne zaawansowanych raków nerki Dr n. med. Roman Sosnowski Klinika Nowotworów Układu Moczowego, COI, Warszawa Nefrektomia Nefrektomia jest metodą umożliwiającą całkowite wyleczenie

Bardziej szczegółowo

Zamówienie public... - 393599-2014

Zamówienie public... - 393599-2014 Page 1 of 12 Zamówienie public... - 393599-2014 19/11/2014 S223 Państwa członkowskie - Zamówienie publiczne na dostawy - Dodatkowe informacje - Procedura przyspieszona ograniczona Polska-Łódź: Urządzenia

Bardziej szczegółowo

1. Studia Doktoranckie Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Zakład Genetyki Klinicznej i Laboratoryjnej w Łodzi, UM w Łodzi

1. Studia Doktoranckie Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Zakład Genetyki Klinicznej i Laboratoryjnej w Łodzi, UM w Łodzi Płód w płodzie fetus in fetu. Hanna Moczulska 1, Maria Respondek-Liberska 2 1. Studia Doktoranckie Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Zakład Genetyki Klinicznej i Laboratoryjnej w Łodzi, UM w Łodzi 2. Zakład

Bardziej szczegółowo

Rezonans magnetyczny (MR)

Rezonans magnetyczny (MR) 28 Rezonans magnetyczny (MR) Badanie Rezonansu Magnetycznego (MR), stanowi metodę obrazowania ciała umożliwiająca uzyskanie bardzo szczegółowych obrazów narządów i tkanek w organizmie, bez narażenia na

Bardziej szczegółowo

Badanie piersi metodą rezonansu magnetycznego

Badanie piersi metodą rezonansu magnetycznego Badanie piersi metodą rezonansu magnetycznego MR Polska Badanie MR piersi, czyli mammografia metodą rezonansu magnetycznego Jest to jedna z podstawowych metod obrazowych stosowanych w diagnostyce gruczołu

Bardziej szczegółowo

Tomograf ia komputerowa (TK)

Tomograf ia komputerowa (TK) 8 Tomograf ia komputerowa (TK) Tomografia komputerowa (TK) jest techniką wykorzystującą promieniowanie rentgenowskie (promienie X, rtg) do obrazowania ciała. Promieniowanie rentgenowskie ma zdolność przenikania

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA I LECZENIE URAZÓW CZASZKOWO-MÓZGOWYCH

DIAGNOSTYKA I LECZENIE URAZÓW CZASZKOWO-MÓZGOWYCH Częstochowa 2012 1 DIAGNOSTYKA I LECZENIE URAZÓW CZASZKOWO-MÓZGOWYCH Izabela Duda Częstochowa 2012 2 nomenklatura Traumatic brain injury Brain injury Head injury Traumatic cerebral injury Head trauma Traumatic

Bardziej szczegółowo

Informacja. Bo liczy się każda minuta. Twój przedstawiciel Boehringer Ingelheim udzieli informacji gdzie wysłać niniejszy formularz

Informacja. Bo liczy się każda minuta. Twój przedstawiciel Boehringer Ingelheim udzieli informacji gdzie wysłać niniejszy formularz PROCEDURA ALARMOWA "RYZYKO UDARU MÓZGU FORMULARZ GROMADZENIA DANYCH Dla WSZYSTKICH rozpoczętych postępowań dotyczących podejrzenia udaru mózgu Informacja Nazwa szpitala Nazwisko, imię i stanowisko członka

Bardziej szczegółowo

I. Rentgenodiagnostyka

I. Rentgenodiagnostyka UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE Zakład Radiologii ul. Smoluchowskiego 17, 80-214 Gdańsk, tel. (058) 727 05 05 UWAGA: Jeżeli badanie nie jest z zakresu opieki medycznej, służącej profilaktyce, zachowaniu,

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Bojarski (Pracownia Kardiologii Inwazyjnej, Szpital Wojewódzki we Włocławku)

Grzegorz Bojarski (Pracownia Kardiologii Inwazyjnej, Szpital Wojewódzki we Włocławku) T. XXXIII Zeszyty Naukowe WSHE 2011 r. Grzegorz Bojarski (Pracownia Kardiologii Inwazyjnej, Szpital Wojewódzki we Włocławku) LECZENIE INWAZYJNE PACJENTÓW Z OSTRYM ZAWAŁEM SERCA Z UTRZYMUJĄCYM SIĘ UNIESIENIEM

Bardziej szczegółowo

Procedury robocze. AKO 004 str. 1. Audyty kliniczne Procedury robocze mgr inż. Ryszard Kowski AKO 004. Co to jest procedura robocza i po co nam ona?

Procedury robocze. AKO 004 str. 1. Audyty kliniczne Procedury robocze mgr inż. Ryszard Kowski AKO 004. Co to jest procedura robocza i po co nam ona? Procedury robocze mgr inż. Ryszard Kowski Łódzki Ośrodek Szkoleniowo-Konsultacyjny ŁOŚ Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego Polskie Towarzystwo Inżynierii Klinicznej Co to jest procedura robocza

Bardziej szczegółowo

Przezskórne wszczepienie zastawki aortalnej TAVI. Nowe wyzwanie w Kardiochirurgii Paulina Falkowska Klinika Kardiochirurgii USK Białystok

Przezskórne wszczepienie zastawki aortalnej TAVI. Nowe wyzwanie w Kardiochirurgii Paulina Falkowska Klinika Kardiochirurgii USK Białystok Przezskórne wszczepienie zastawki aortalnej TAVI. Nowe wyzwanie w Kardiochirurgii Paulina Falkowska Klinika Kardiochirurgii USK Białystok TAVI Od początku XXI wieku rozwija się metoda przezskórnego wszczepienia

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA OFERTA WSPÓŁPRACY

DIAGNOSTYKA OFERTA WSPÓŁPRACY DIAGNOSTYKA OFERTA WSPÓŁPRACY Katowice, 26 listopada 2012 Szanowni Państwo Mam przyjemność podzielić się z Państwem radosną informacją o przyznaniu placówce EuroMedic godła Przyjazna Przychodnia. Wyróżnienie

Bardziej szczegółowo

Znakomita wydajność na co dzień. Tomograf 16-kanałowy Brilliance. The print quality of this copy is not an accurate representation of the original.

Znakomita wydajność na co dzień. Tomograf 16-kanałowy Brilliance. The print quality of this copy is not an accurate representation of the original. Znakomita wydajność na co dzień Tomograf 16-kanałowy Brilliance Brilliance znakomite rozwiązanie do codziennych zastosowań Każdego dnia potrzebujesz tomografu, na którym możesz polegać i który umożliwi

Bardziej szczegółowo

Badanie radiologiczne w uszkodzeniach wiæzadeæ krzyºowych stawu kolanowego

Badanie radiologiczne w uszkodzeniach wiæzadeæ krzyºowych stawu kolanowego Badanie radiologiczne w uszkodzeniach wiæzadeæ krzyºowych stawu kolanowego Radiological evaluation in lesions of knee joint cruciate ligaments Jan ÿwiåtkowski Katedra i Klinika Ortopedii i Traumatologii

Bardziej szczegółowo

rezonans magnetyczny informacje dla pacjentów

rezonans magnetyczny informacje dla pacjentów rezonans magnetyczny informacje dla pacjentów MR 1 najważniejsze jest zdrowie Dla wygody naszych pacjentów stworzyliśmy portal Wyniki Online, gdzie, bez wychodzenia z domu, można odebrać wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Wymagania prawne wydawanie zgody na udzielanie świadczeń zdrowotnych

Wymagania prawne wydawanie zgody na udzielanie świadczeń zdrowotnych Wymagania prawne wydawanie zgody na udzielanie świadczeń zdrowotnych mgr Helena Harmansa Oddział Higieny Radiacyjnej WSSE w Opolu DOSIOR - Opole 26.XI.2011r. Ustawa z 29 listopada 2000r. Prawo atomowe

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Inżynieria Biomedyczna Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy moduł kierunkowy ogólny Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium TECHNIKI OBRAZOWANIA MEDYCZNEGO Medical Imaging Techniques Forma

Bardziej szczegółowo

ZABIEGI WEWNĄTRZNACZYNIOWE W TĘTNIAKACH AORTY BRZUSZNEJ I TĘTNIC OBWODOWYCH. Dr hab. n.med. Tomasz Zubilewicz

ZABIEGI WEWNĄTRZNACZYNIOWE W TĘTNIAKACH AORTY BRZUSZNEJ I TĘTNIC OBWODOWYCH. Dr hab. n.med. Tomasz Zubilewicz ZABIEGI WEWNĄTRZNACZYNIOWE W TĘTNIAKACH AORTY BRZUSZNEJ I TĘTNIC OBWODOWYCH Dr hab. n.med. Tomasz Zubilewicz KATERDA I KLINIKA CHIRURGII NACZYŃ I ANGIOLOGII AKADEMII MEDYCZNEJ W LUBLINIE Kierownik: Dr

Bardziej szczegółowo

R_02 10-04-15 18:07 Page 103 Krytyczne spojrzenie 103

R_02 10-04-15 18:07 Page 103 Krytyczne spojrzenie 103 Krytyczne spojrzenie 103 ODPOWIEDZI PRZYPADEK 104 104 R_02 10-04-15 18:07 Page 105 P R Z Y P A D E K 51 1. Jakie jest najbardziej prawdopodobne rozpoznanie? 2. Jaką lokalizację przerzutów ze względu na

Bardziej szczegółowo

GRUPA VOXEL. FDG SteriPET. Systemy RIS/PACS/HIS. Diagnostyka obrazowa 14 pracowni TK 15 pracowni MR TELE PACS WEB RIS HIS. Systemy zewnętrzne

GRUPA VOXEL. FDG SteriPET. Systemy RIS/PACS/HIS. Diagnostyka obrazowa 14 pracowni TK 15 pracowni MR TELE PACS WEB RIS HIS. Systemy zewnętrzne Czerwiec 2013 GRUPA VOXEL Usługi medyczne e mózgowia - traktografia DTI Produkcja Usługi komplementarne RTG TK (CT) od 1 do 60 obrazów/badanie do1500 obrazów/badanie TELE PACS Stacje diagnostyczne WEB

Bardziej szczegółowo

www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu PORADNIK DLA PACJENTÓW Biopsja

www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu PORADNIK DLA PACJENTÓW Biopsja www.korektorzdrowia.pl www.watchhealthcare.eu PORADNIK DLA PACJENTÓW Biopsja Rak piersi Najczęściej występujący nowotwór złośliwy u kobiet w Polsce 2004 r. ponad12 000 nowych zachorowań na raka piersi

Bardziej szczegółowo

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń

VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ. LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń VII. ŚWIADCZENIA MEDYCYNY NUKLEARNEJ LP. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczeń 1. Scyntygrafia i radioizotopowe badanie czynnościowe tarczycy 1) gamma kamera planarna lub scyntygraf;

Bardziej szczegółowo

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień Marcin Stępie pień Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM Wrocław, Dolnośląskie Centrum Onkologii we Wrocławiu. Cele diagnostyki rozpoznanie choroby nowotworowej; ocena zaawansowania

Bardziej szczegółowo

Badanie ultrasonograficzne między 11 a 14 tc. ocena kształtu czaszki, sierpu mózgu, splotów naczyniówkowych komór bocznych ocena kręgosłupa

Badanie ultrasonograficzne między 11 a 14 tc. ocena kształtu czaszki, sierpu mózgu, splotów naczyniówkowych komór bocznych ocena kręgosłupa Ocena układu nerwowego u płodu w świetle Rekomendacji Sekcji USG PTG Wykonanie trzech przesiewowych badań ultrasonograficznych w ciąży: przed 10 tygodniem ciąży 11 14 tydzień ciąży 18 24 tydzień ciąży

Bardziej szczegółowo

diagnostyka raka piersi

diagnostyka raka piersi diagnostyka raka piersi Jedyne w Polsce badanie genetyczne połączone z badaniem obrazowym piersi 1 Czy jesteś pewna, że nie grozi Ci zachorowanie na raka piersi? Aktualny stan wiedzy medycznej umożliwia

Bardziej szczegółowo

Wojskowy Instytut Medyczny. lek. Agnieszka Giżewska

Wojskowy Instytut Medyczny. lek. Agnieszka Giżewska Wojskowy Instytut Medyczny lek. Agnieszka Giżewska Ocena przydatności tomografii emisyjnej pojedynczego fotonu skojarzonej z tomografią komputerową w lokalizacji węzła wartowniczego u chorych na raka piersi

Bardziej szczegółowo

STRUKTURA ZAKŁADU DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ. Imię i nazwisko. Telefon Fax. I. Pracownia Radiologii Konwencjonalnej (Rtg)

STRUKTURA ZAKŁADU DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ. Imię i nazwisko. Telefon Fax. I. Pracownia Radiologii Konwencjonalnej (Rtg) STRUKTURA ZAKŁADU DIAGNOSTYKI OBRAZOWEJ 1. Dane kontaktowe do Zakładu Diagnostyki Obrazowej Ulica: Nr Kod pocztowy Miasto Województwo 2. Dane Kierownika Zakładu Diagnostyki Obrazowej Imię i nazwisko. Telefon..

Bardziej szczegółowo

This copy is for personal use only - distribution prohibited.

This copy is for personal use only - distribution prohibited. Sygnatura: Pol J Radiol, 004; 69 (1): 100-105 Otrzymano: 003.08.06 Zaakceptowano:003.1.9 100 Background: Material/Methods: Wst p Results: Conclusions: key words: PDF file: ORIGINAL ARTICLE Angio-CT in

Bardziej szczegółowo

Praktyczne aspekty ultrasonografii jamy brzusznej u małych zwierząt

Praktyczne aspekty ultrasonografii jamy brzusznej u małych zwierząt Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie, Polska Wydział Medycyny Weterynaryjnej Pracownia Radiologii i Ultrasonografii Praktyczne aspekty ultrasonografii jamy brzusznej u małych zwierząt Piotr Dębiak Ultrasound

Bardziej szczegółowo

Osiągaj więcej. Doświadczaj więcej. Oczekuj więcej.

Osiągaj więcej. Doświadczaj więcej. Oczekuj więcej. Osiągaj więcej. Doświadczaj więcej. Oczekuj więcej. System ultrasonograficzny ACUSON X700. www.siemens.com/ultrasound Answers for life. System ultrasonograficzny ACUSON X700 Doskonała jakość obrazu. Nowatorska

Bardziej szczegółowo

DIAGNOSTYKA NIEINWAZYJNA I INWAZYJNA WRODZONYCH I NABYTYCH WAD SERCA U DZIECI

DIAGNOSTYKA NIEINWAZYJNA I INWAZYJNA WRODZONYCH I NABYTYCH WAD SERCA U DZIECI DIAGNOSTYKA NIEINWAZYJNA I INWAZYJNA WRODZONYCH I NABYTYCH WAD SERCA U DZIECI Dlaczego dzieci sąs kierowane do kardiologa? Różnice w diagnostyce obrazowej chorób układu krążenia u dorosłych i dzieci Diagnostyka

Bardziej szczegółowo

Wrodzone wady serca u dorosłych

Wrodzone wady serca u dorosłych Wrodzone wady serca u dorosłych - rozpoznane po raz pierwszy w wieku dorosłym - wada mało zaawansowana w dzieciństwie - nie korygowana - wada po korekcji lub zabiegu paliatywnym w dzieciństwie - niewydolność

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI Przedmowa Mięsaki kości charakterystyka kliniczna i metody leczenia Objawy radiologiczne zmian nowotworowych kości Guzy z tkanki kostnej

SPIS TREŚCI Przedmowa Mięsaki kości charakterystyka kliniczna i metody leczenia Objawy radiologiczne zmian nowotworowych kości Guzy z tkanki kostnej SPIS TREŚCI Przedmowa... 7 1. Mięsaki kości charakterystyka kliniczna i metody leczenia... 9 Zbigniew I. Nowecki, Piotr Rutkowski 1.1. Wstęp... 9 1.2. Epidemiologia i etiologia...... 9 1.3. Objawy kliniczne

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE. Zakład Radiologii. ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk, tel. (058) 349 22 60

UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE. Zakład Radiologii. ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk, tel. (058) 349 22 60 UNIWERSYTECKIE CENTRUM KLINICZNE Zakład Radiologii ul. Dębinki 7, 80-952 Gdańsk, tel. (058) 349 22 60 UWAGA: Jeżeli badanie nie jest z zakresu opieki medycznej, służącej profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. Parametry wymagane

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. Parametry wymagane Załącznik nr 1 do SIWZ część 1 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Przedmiot zamówienia: Tomograf komputerowy 1 szt. wraz z osprzętem Lp. Opis parametrów wymaganych Producent/Kraj Model/Typ I. WYMAGANIA OGÓLNE

Bardziej szczegółowo

RECIST oczami radiologa. Katarzyna Steinhof-Radwańska

RECIST oczami radiologa. Katarzyna Steinhof-Radwańska RECIST oczami radiologa Katarzyna Steinhof-Radwańska RECIST-(Response Evaluation Criteria In Solid Tumors ) to zbiór zasad określających odpowiedź na zastosowane leczenie u pacjenta z chorobą nowotworową,

Bardziej szczegółowo

1. I Oddział Kardiologiczno - Angiologiczny ul. Sanatoryjna 7 43-450 Ustroń tel./fax: (+48) (33) 854 58 57; 854 58 59

1. I Oddział Kardiologiczno - Angiologiczny ul. Sanatoryjna 7 43-450 Ustroń tel./fax: (+48) (33) 854 58 57; 854 58 59 PLACÓWKA MEDYCZNA 1. I Oddział Kardiologiczno - Angiologiczny ul. Sanatoryjna 7 43-450 Ustroń tel./fax: (+48) (33) 854 58 57; 854 58 59 ZAKRES ŚWIADCZEŃ MEDYCZNYCH zabiegi angioplastyki wieńcowej z implantacją

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka USG a potwierdzenie rozpoznania w artroskopii

Diagnostyka USG a potwierdzenie rozpoznania w artroskopii Diagnostyka USG a potwierdzenie rozpoznania w artroskopii Tomasz Poboży Szpital Medicover Klinika Lek-Med Czy w dobie powszechnej dostępności MR jest miejsce dla USG w ocenie patologii stawu ramiennego?

Bardziej szczegółowo

KARTA PRAKTYKI... imię i nazwisko studenta numer albumu rok akademicki

KARTA PRAKTYKI... imię i nazwisko studenta numer albumu rok akademicki Ramowy Program Praktyk pracownia radiografii cyfrowej KARTA PRAKTYKI... 1) zapoznanie się ze specyfikacją zakładu i organizacją pracy 2) zapoznanie się z instrukcjami stanowiskowymi i instrukcją ochrony

Bardziej szczegółowo

1. MR głowy bez kontrastu 420,00zł. 2. MR głowy z kontrastem 600,00zł. 3. MR przysadki mózgowej z kontrastem badanie dynamiczne 500,00zł

1. MR głowy bez kontrastu 420,00zł. 2. MR głowy z kontrastem 600,00zł. 3. MR przysadki mózgowej z kontrastem badanie dynamiczne 500,00zł V. CENNIK USŁUG PRACOWNI REZONANSU MAGNETYCZNEGO (CENY OBOWIĄZUJĄCE DLA PACJENTÓW NIEUPRAWNIONYCH DO BEZPŁATNYCH ŚWIADCZEŃ ZDROWOTNYCH) LP. WYSZCZEGÓLNIENIE RODZAJ BADANIA CENA NETTO BADANIA* 1. MR głowy

Bardziej szczegółowo

UKŁAD NACZYNIOWY DIAGNOSTYKA OBRAZOWA ZABIEGI ENDOWASKULARNE

UKŁAD NACZYNIOWY DIAGNOSTYKA OBRAZOWA ZABIEGI ENDOWASKULARNE UKŁAD NACZYNIOWY DIAGNOSTYKA OBRAZOWA ZABIEGI ENDOWASKULARNE Współczesne metody obrazowania chorób naczyń angiografia klasyczna metodą Seldingera cyfrowa angiografia subtrakcyjna (DSA) ultrasonografia

Bardziej szczegółowo

Praktyka z diagnostycznych metod nieradiacyjnych

Praktyka z diagnostycznych metod nieradiacyjnych Instytut Matki i Dziecka Beata Brzozowska 2 marca 2012 Plan wykładu Informacje o Instytucie 1 Informacje o Instytucie Słów kilka o historii Struktura i zadania Instytutu Zakład Diagnostyki Obrazowej 2

Bardziej szczegółowo

Poniżej prezentuję treść własnego wystąpienia w ramach spotkania okrągłego stołu. Główne punkty wystąpienia:

Poniżej prezentuję treść własnego wystąpienia w ramach spotkania okrągłego stołu. Główne punkty wystąpienia: Kwalifikacja do leczenia osteoporozy i kosztoefektywność leczenia osteoporozy w Polsce, polska wersja FRAX konferencja okrągłego stołu podczas IV Środkowo Europejskiego Kongresu Osteoporozy i Osteoartrozy

Bardziej szczegółowo