Wystąpienie przewodniczącego Bundestagu, Norberta Lammerta podczas uroczystości upamiętniającej 75. rocznicę wybuchu II wojny światowej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wystąpienie przewodniczącego Bundestagu, Norberta Lammerta podczas uroczystości upamiętniającej 75. rocznicę wybuchu II wojny światowej"

Transkrypt

1 Wystąpienie przewodniczącego Bundestagu, Norberta Lammerta podczas uroczystości upamiętniającej 75. rocznicę wybuchu II wojny światowej 10 września 2014 Szanowny Panie Prezydencie! Szanowny Panie Prezydencie Federalny! Szanowni przedstawiciele wszystkich konstytucyjnych organów państwa! Ekscenencje! Drogie koleżanki i drodzy koledzy posłowie! Szanowni goście! Kiedy w 1996 r. niezapomniany wielki polski papież Jan Paweł II odwiedził zjednoczone Niemcy, swe kroki skierował oczywiście także do Berlina. Tutaj, niedaleko gmachu Reichstagu papież przeszedł przez otwartą już wtedy Bramę Brandenburską. Miał wówczas powiedzieć towarzyszącym mu osobom, że oto wreszcie nadszedł koniec II wojny światowej. II wojna światowa, 75 lat temu rozpoczęta napaścią Niemiec na Polskę, trwała sześć lat. Ale jej skutki państwa i społeczeństwa Europy odczuwały jeszcze przez wiele dziesięcioleci. Jej echa rozbrzmiewały w dziejach rodzin i w niezliczonych losach ludzkich na całym świecie. Papież Polak był szczególnie świadom tej nieustannej obecności historii. Karol Wojtyła jako młody człowiek boleśnie przeżył niemiecką okupację w Krakowie. Jako student był świadkiem wywiezienia niemal 200 profesorów i pracowników słynnego Uniwersytetu Jagiellońskiego przez niemiecką policję bezpieczeństwa do obozów koncentracyjnych w Sachsenhausen i Dachau. Jego samego Niemcy zmusili do ciężkiej pracy przymusowej. Świadom tej przeszłości, Jan Paweł II mówił później o wolności, którą trzeba nieustannie zdobywać. Pytał: Którędy przebiega dział pokoleń między tymi, co nie dopłacili, a tymi, co muszą nadpłacić? Po której jesteśmy stronie Wracamy dziś pamięcią do najstraszliwszej wojny w historii, do wojny umyślnie rozpętanej przez Niemcy, za którą całe pokolenia musiały zapłacić wysoką, zbyt wysoką cenę. Jednocześnie codziennie widzimy szokującą przemoc i cierpienia ludzi we współczesnych wojnach w Syrii, w Iraku, w Południowym Sudanie, na Bliskim Wschodzie, na Ukrainie. Także dziś pokolenia drogo płacą za swą wolność nie mając pewności, czy rzeczywiście ją zdobędą. A my, po której jesteśmy stronie? Z tym pytaniem wciąż na nowo mierzy się każde pokolenie a szczególnie my, Niemcy. Drogie koleżanki i drodzy koledzy posłowie, w czasie uroczystości przed wakacjami wspominaliśmy wybuch, przyczyny i następstwa I wojny światowej przed 100 laty. Epoka, która nastąpiła z końcem lata 1914 r. nie bez słuszności nazywana bywa drugą wojną trzydziestolenią. Zaledwie 20 lat po zakończeniu pierwszej nazistowskie Niemcy wywołały drugą z wojen światowych, które w XX wieku spustoszyły europejski kontynent. Jej przerażający bilans to ponad 50 milionów ludzi zabitych na całym świecie, miliony osób odciętych od swych korzeni deportowanych, wypędzonych, uchodźców, zniszczona Europa, podzielona żelazną kurtyną na rywalizujące bloki polityczno-ideologiczne i obciążona piętnem bezprzykładnych zbrodni przeciwko ludzkości. Totalna klęska Niemiec oznaczała inaczej niż w 1918 r., że Niemcy nie tylko zostały pokonane militarnie, ale także moralnie zdyskredytowane. Przypominając o niemieckiej winie, uznajemy naszą odpowiedzialność i naukę, jaka płynie dla nas z historii. Jesteśmy wdzięczni za to, że nasz kraj otrzymał szansę powrotu do wspólnoty narodów. Zdajemy sobie sprawę, że wymagało to gotowości do pojednania ze strony tych

2 wszystkich narodów, które tak bardzo cierpiały pod niemiecką okupacją i, ponosząc ciężkie straty, walczyły po stronie przeciwników hitlerowskich Niemiec. Pańska wizyta, Panie Prezydencie, podkreśla szczególne znaczenie stosunków z naszymi polskimi sąsiadami. Polska była pierwszą ofiarą II wojny światowej; Pańscy rodacy dłużej niż inni cierpieli pod niemiecką okupacją. Tym bardziej zakrawa na cud, że dziś Polacy i Niemcy nie tylko są sąsiadami żyjącymi w zgodzie, lecz przyjaciółmi, który wzajemnie się lubią, jak podkreślił prezydent Niemiec w wystąpieniu z okazji 70 rocznicy powstania warszawskiego. Panie prezydencie Komorowski, dziekuję Panu w imieniu tej Izby za szczególny wkład wniesiony przez Pana osobiście i za gotowość wygłoszenia dziś przemówienia w Bundestagu. Serdecznie Pana witamy! Panu, Panie Prezydencie Federalny, pragnę wyrazić szacunek za to, że w zeszłym tygodniu w Gdańsku z właściwej okazji i we właściwym miejscu wypowiedział Pan słuszne słowa, które trzeba było wypowiedzieć. Kiedy 1 września 1939 r. krótko po godz. 10 Hitler stanął przed zglajchszaltowanym parlamentem Niemiec nie miało to miejsca tu, w zrujnowanym wówczas, wypalonym gmachu Reichstagu, lecz na przeciwko, w gmachu opery Krolla -, Polska od wielu godzin znajdowała się pod ogniem. Tuż przed świtem statek szkolny Szlezwik-Holsztyn, który co za perfidia! zacumował w Gdańsku z wizytą przyjaźni, rozpoczął ostrzał polskiego garnizonu na Westerplatte. W tym samym czasie niemieckie bombowce zrównały z ziemią miasto Wieluń na wschód od Wrocławia. Straty wśród ludności cywilnej były wysokie. Niemiecką napaść na Polskę poprzedziło dyplomatyczne łajdactwo: niemiecko-radziecki pakt o nieagresji, zawarty 23 sierpnia przez Hitlera i Stalina, był zarówno w swej intencji jak i w skutkach paktem zaczepnym dwóch ideologicznie przeciwstawnych sił, które w tajnym protokole dodatkowym uzgodniły, że z imperialną brutalnością podzielą Europę Środkowo- Wschodnią między siebie na strefy wpływów: od Finlandii poprzez państwa bałtyckie i Polskę aż po Rumunię. 17 września 1939 r. Armia Czerwona wkroczyła na polskie Kresy wschodnie. Cyniczne uzasadnienie brzmiało: zapewnić porządek i spokój Polakom, a przede wszystkim ochronić Ukraińców i Białorusinów. Potem nastąpiły deportacje i masowe egzekucje, w tym masakra na tysiącach oficerów w Katyniu wiosną 1940 r. Po niemieckiej stronie to, co niemiecka propaganda bagatelizowała jako polską kampanię ( Polenfeldzug ), było w rzeczywistości początkiem bezprzykładnej w historii wojny o podłożu rasistowskim ( Rassenkrieg ) która niebawem miała zwrócić się także przeciwko Związkowi Radzieckiemu. Niemieckie podboje na wschodzie od samego początku, od chwili napaści na Polskę, charakteryzowała zimna kalkulacja wojny wyniszczającej. Podczas tajnej konferencji z wysokimi rangą przedstawicielami Wehrmachtu w dniu 22 sierpnia 1939 r. Hitler przedstawił swoje wyobrażenia nadchodzącej wojny w niedwuznaczny sposób. Istnieją wprawdzie różne wersje relacji o tym spotkaniu, ale ich sens jest zawsze ten sam: chodziło o całkowite zdruzgotanie Polski, o prześladowania aż do całkowitego zniszczenia. Ofiarami masowych egzekucji byli przede wszystkim przedstawiciele elit społecznych, działacze państwowi, burmistrzowie, sędziowie, duchowni, ziemiaństwo, działacze związkowi, naukowcy i artyści, kupcy, nauczyciele, adwokaci i lekarze. Pierwsze masakry miały miejsce tuż po wybuchu wojny, w kaszubskich lasach. Jednocześnie z wyjątkową brutalnością wymazywano

3 wielusetletnią tradycję żydowską. Polska jako główne miejsce przeprowadzonej na skalę przemysłową zagłady Żydów, deportowanych ze wszystkich terenów okupowanych, stała się według słów wybitnego pisarza Andrzeja Szczypiorskiego największym cmentarzem cywilizacji. Przywołując pamięć tych zbrodni popełnionych przez Niemców, wspominamy także tych ludzi, którzy w wydawałoby się beznadziejnej sytuacji w Niemczech i w okupowanych krajach sąsiednich mężnie stawiali opór i zapłacili za to życiem tak jak w powstaniu w warszawskim getcie w 1943 r. i w powstaniu warszawskim w 1944 r. Wspominamy o członkach grupy Białej Róży i uczestnikach (zamachu na Hitlera) 20 lipca 1944 r. Niemcy i Polacy mają nie tylko wspólną granicę, lecz przede wszystkim wspólną historię. Granice odgrywały w niej zgubną rolę, zwłaszcza od czasu, gdy Brandenburgia-Prusy stały się europejskim mocarstwem. Wielki król pruski Fryderyk II nie był przyjacielem Polski. Spoglądał z demonstracyjnym lekceważeniem na wywodzącą się z XVI-wiecznych tradycji polską republikę szlachecką. W 1772 r. bez skrupułów skorzystał z okazji, aby kosztem Polski powiększyć terytorium Prus. Polska, pozbawiona wolności, stała się pionkiem w grze Prus, Habsburgów i Rosji, które swe mocarstwowe ambicje realizowały kosztem sąsiada. Upokorzeni rozbiorem, Polacy dokonali tego, co później również Prusy uczyniły po klęsce w wojnie z Napoleonem: Polacy przeprowadzili wielkie reformy. W 1791 r. uchwalili pierwszą w Europie spisaną konstytucję, dokładnie na cztery miesiące przed francuskim Zgromadzeniem Narodowym. Odpowiedzią były karne ekspedycje politycznej reakcji Berlina i Sankt Petersburga. Wraz z drugim i trzecim rozbiorem w latach 1793 i 1795 państwo polskie po 800 latach istnienia zostało wymazane z mapy Europy. Za to terytorium Prus uległo niemal podwojeniu. Którędy przebiega dział pokoleń między tymi, co nie dopłacili, a tymi, co muszą nadpłacić? Polacy pozostali wierni idei jedności narodowej. Ich wola przetrwania stała się wzorem do naśladowania dla niemieckich liberałów. Bez wolnej Polski nie ma wolnych Niemiec. Bez wolnej Polski nie ma trwałego pokoju wołali w 1832 r. demonstranci na zamku Hambach, gdzie obok flagi czarno-czerwono-złotej powiewała polska biało-czerwona. Ale proklamowana jedność niemieckich dążeń zjednoczeniowych i polskich dążeń niepodległościowych miała tylko znaczenie retoryczne. Podczas rewolucji 1848 r. znów dominowały w Niemczech hasła narodowe - także w kościele św. Pawła we Frankfurcie, gdy Zgromadzenie Narodowe wbrew protestom Polaków wcieliło do Związku Niemieckiego pruską prowincję Wielkiego Księstwa Poznańskiego. Ten kto dziś, w aktualnych kontekstach, krytykuje rzekomą polską drażliwość, najwidoczniej nie ma pojęcia o traumie narodu, który na wiele dziesięcioleci jako państwo zniknął z map Europy. Zakończenie I wojny światowej przyniosło wielu narodom Europy Środkowo-Wschodniej powstanie własnych państw narodowych. Także Polacy w 1918/19 r. skorzystali z prawa narodów do samostanowienia we własnych granicach po ponad 120 latach pod obcą władzą. Nowy ład pokojowy, stworzony przez traktat wersalski, przewidywał m.in. status specjalny dla Gdańska jako samodzielnego z punktu widzenia prawa międzynarodowego, wolnego miasta pod kontrolą Ligi Narodów. Korytarz umożliwił młodemu polskiemu państwu dostęp do morza, a jednocześnie oddzielił Prusy Wschodnie od reszty Niemiec okoliczność, którą Hitler w 1939 r. wykorzystał jako pretekst, by wywołać wojnę, do której od dawna zmierzał. W 1939 r. Niemcy wywołali wojnę. W 1945 r. przegrali ją. Ale nie tylko Niemcy musieli za nią zapłacić. Bezwarunkowa kapitulacja, którą my Niemcy uznajemy dziś za wyzwolenie, Polakom

4 nie od razu przyniosła wolność. Częścią polskiej tragedii w XX w. jest i to, że po zwycięstwie nad Hitlerem nastąpiły ciężkie jak ołów dekady, w których Polaków a wraz z nimi wszystkich, którzy znaleźli się pod władzą radziecką znów pozbawiono prawa do samostanowienia. Po 1945 r. Polska doznała gigantycznego przesunięcia państwa na zachód, co dla milionów ludzi oznaczało utratę stron rodzinnych. Kiedy dziś wspominamy również cierpienia, jakich przy tym doznali Niemcy, zwykle niewinni ludzie, ofiary wydarzeń politycznych, to wolno nam to wspominać tylko dlatego, że zarazem nie pozostawiamy wątpliwości co do przyczyn i skutków. Niepohamowane dążenie Hitlera do zagłady, którego ofiarą padły ludy i narody od wybrzeża Atlantyku po Kaukaz, od Przylądka Północnego po Afrykę Północną, w końcu obróciło się przeciwko własnemu narodowi. Pod nalotami dywanowymi na niemieckie miasta zginęły setki tysięcy cywilów, wielusetletnie zabytki legły w gruzach, miliony żołnierzy na wiele lat trafiło do niewoli, wielu nigdy nie wróciło do domów. Kraj na dziesięciolecia został podzielony. Do dziś jeszcze niekiedy smutkowi po stracie własnej ojczyzny nie towarzyszą w Niemczech dostateczna wiedza i zrozumienie dla losu Polaków wypędzonych z rodzinnych stron. Przykładem takiego losu jest historia rodziny naszego dzisiejszego gościa. Nosi on imię swego stryja, który w 1943 r. jako 16-latek z powodu udziału w polskim podziemiu w Wilnie został rozstrzelany na rozkaz Niemców. Korzenie rodziny Komorowskich sięgają dzisiejszej Litwy. Po wypędzeniu przez radzieckiego okupanta, Bronisław Komorowski przyszedł na świat w pobliżu Wrocławia w domu, który wcześniej należał do Niemców. Dlatego mówił Pan, szanowny Panie Prezydencie: Europa, w której każdy naród miałby skupiać się tylko na cierpieniach własnych ofiar, byłaby przerażającym kontynentem. Przeszłość powinna być dla nas zobowiązaniem, by przyszłość planować wspólnie. Stało się to możliwe dopiero dzięki wielkim przemianom, które w 1989 r. przy decydującym udziale Polaków gruntownie zmieniły Europę. Niemiecko-polska historia w XX w. Dochodzi do głosu w Gdańsku wyraźniej niż gdzie indziej. Co więcej, miasto to stało się europejskim miejscem pamięci. Pokój w Wersalu uczynił Gdańsk zalążkiem nowego konfliktu europejskiego, w 1939 r. to tutaj wybuchła II wojna światowa. Ale potem, wraz z ruchem Solidarności, dawne Wolne Miasto Gdańsk stało się Miastem Wolności przykładem dla pokojowych rewolucji w całej Europie Środkowej i Wschodniej. O wielkich polskich zasługach dla jedności Niemiec i wolności w zjednoczonej Europie przypomina fragment muru z dawnej gdańskiej stoczni im. Lenina, umieszczony w 2009 r. przy wschodniej fasadzie Reichstagu. W czasie, gdy był Pan, drogi panie Komorowski, marszałkiem Sejmu, wspólnie dokonaliśmy odsłonięcia tego pomnika. W geście wzajemności, w Krzyżowej, w dawnym majątku rodziny Moltke, fragment berlińskiego muru przypomina o wydarzeniach 9 listopada 1989 r. To szczególnie ważne miejsce w dziejach niemieckiego ruchu oporu przeciw Hitlerowi symbolizuje przełom w stosunkach polsko-niemieckich po zakończeniu konfliktu między Wschodem a Zachodem. To tutaj 12 listopada 1989 r. Helmut Kohl i Tadeusz Mazowiecki uczestniczyli razem w mszy pojednania, gdy kanclerz Niemiec podjął na nowo swą wizytę w Polsce, przerwaną 9 listopada upadkiem muru w Berlinie. Mury w Gdańsku i w Berlinie zostały obalone przez działaczy praw obywatelskich, dzięki zaangażowaniu społeczeństwa obywatelskiego. Pan, Panie Prezydencie, nazwał oba fragmenty murów z Berlina i ze Stoczni Gdańskiej symbolami integracji, dialogu i porozumienia. Pojednanie między obu naszymi narodami z ich wielowiekową historią bolesnych zmian terytorialnych dowodzi, że pokój w Europie możliwy jest tylko, gdy nikt nie kwestionuje

5 terytorialnej integralności państw. O zrozumienie tego, także w Niemczech, długo toczyły się spory, również w kontekście zjednoczenia kraju i dyskusji o granicy polsko-niemieckiej. W dzisiejszej Europie przekonanie to jest niezwykle aktualne. Właśnie dlatego wybór polskiego premiera na przewodniczącego Rady Europejskiej jest mocnym sygnałem i symbolem dzisiejszej tożsamości Unii Europejskiej. Którędy przebiega dział pokoleń między tymi, co nie dopłacili, a tymi, co muszą nadpłacić? Po której jesteśmy stronie? Dzień 1 września 1939 r. i jego następstwa są i pozostaną dla nas Niemców częścią historii, która nie jest zwykłą przeszłością. Są historią, za którą się wstydzimy i która jednocześnie umacnia naszą wolę i konstytucyjne zobowiązanie, aby wspólnie ze wszystkimi sąsiadami i partnerami służyć pokojowi na świecie jako równoprawny członek wolnej Europy. To że Polacy i Niemcy wspólnie nad tym pracują jako sąsiedzi, jako partnerzy, jako przyjaciele jest dodającym otuchy dowodem na to, że możemy uczyć się od historii, jeśli zrozumiemy lekcję, jakiej nam udzieliła. Pańska dzisiejsza obecność w Bundestagu, panie Prezydencie, potwierdza ten związek. Cieszymy się, że możemy wysłuchać Pańskiego wystąpienia.

musimy zatem wiedzieć policzyć dokładnie zawołać po imieniu opatrzyć na drogę Zbigniew Herbert

musimy zatem wiedzieć policzyć dokładnie zawołać po imieniu opatrzyć na drogę Zbigniew Herbert IDEA Ośrodek Badań nad Totalitaryzmami im. Witolda Pileckiego służy pogłębieniu refleksji nad polskim doświadczeniem konfrontacji z dwoma totalitaryzmami nazistowskim i komunistycznym. Został powołany

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 3/2016 Prezydenta Miasta Starachowice z dnia 4 I 2016 r. w sprawie organizowania obchodów rocznic, uroczystości i świąt państwowych.

Zarządzenie nr 3/2016 Prezydenta Miasta Starachowice z dnia 4 I 2016 r. w sprawie organizowania obchodów rocznic, uroczystości i świąt państwowych. Zarządzenie nr 3/2016 Prezydenta Miasta Starachowice z dnia 4 I 2016 r. w sprawie organizowania obchodów rocznic, uroczystości i świąt państwowych. Na podstawie art. 33 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Rozkład materiału kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Lp. Temat jednostki lekcyjnej Zagadnienia 1. I wojna światowa geneza, przebieg, skutki Proponowana Scenariusz lekcji liczba godzin str.

Bardziej szczegółowo

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski

HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE Autor: Wojciech Witkowski HISTORIA ADMINISTRACJI W POLSCE 1764-1989 Autor: Wojciech Witkowski Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw nowożytnej Europy 1.1. Pojęcie administracji i biurokracji 1.2.

Bardziej szczegółowo

2014 rok Rok Pamięci Narodowej

2014 rok Rok Pamięci Narodowej 2014 rok Rok Pamięci Narodowej I. 100 rocznica wybuchu I wojny światowej I wojna światowa konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytania, Francją,

Bardziej szczegółowo

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ

70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ 70. ROCZNICA ZAKOŃCZENIA II WOJNY ŚWIATOWEJ Wojna 1939-1945 była konfliktem globalnym prowadzonym na terytoriach: Europy, http://wiadomosci.dziennik.pl/wydarzenia/galeria/402834,5,niemcy-atakuja-polske-ii-wojna-swiatowa-na-zdjeciach-koszmar-ii-wojny-swiatowej-zobacz-zdjecia.html

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce

Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce Księgarnia PWN: Wojciech Witkowski - Historia administracji w Polsce 1764-1989 Spis treści Do Czytelnika..... 11 Przedmowa....... 13 Rozdział 1. Geneza i charakterystyka ustroju administracyjnego państw

Bardziej szczegółowo

11 listopada 1918 roku

11 listopada 1918 roku 11 listopada 1918 roku 92 lat temu Polska odzyskała niepodległość Europa w II połowie XVII wieku Dlaczego Polska zniknęła z mapy Europy? Władza szlachty demokracja szlachecka Wolna elekcja Wojny Rzeczpospolitej

Bardziej szczegółowo

1. Wymień państwa,,trójporozumienia...

1. Wymień państwa,,trójporozumienia... 1. Wymień państwa,,trójporozumienia... 2. Dlaczego konflikt 1914-1918 nazwano I wojną światową? Jaki był charakter walk i rodzaje zastosowanej broni? 3. Wymień państwa powstałe po I wojnie światowej. 4.Kiedy

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 05 ROKU STYCZEŃ 70 rocznica wyzwolenia hitlerowskiego obozu w Płaszowie 5.0 teren byłego obozu w Płaszowie Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów

Bardziej szczegółowo

Semestr: zimowy. Zaliczenie: Praca pisemna Test końcowy Aktywność na zajęciach

Semestr: zimowy. Zaliczenie: Praca pisemna Test końcowy Aktywność na zajęciach Nazwa przedmiotu: EPOKA POLITYCZNYCH I KULTUROWYCH PRZEŁOMÓW - EUROPA W XX- XXI WIEKU Kod przedmiotu: Forma zajęć: Seminarium Język: polski Rok: III 2013/201 4 Semestr: zimowy Zaliczenie: Praca pisemna

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1 Spis treści Wstęp... XI DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R.... 1 Rozdział I. Monarchia patrymonialna... 3 Część I. Powstanie państwa polskiego... 3 Część II. Ustrój polityczny... 5 Część III. Sądownictwo...

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z historii poziom podstawowy na rok szkolny 2016/2017 dla klasy I a

Plan wynikowy z historii poziom podstawowy na rok szkolny 2016/2017 dla klasy I a Plan wynikowy z historii poziom podstawowy na rok szkolny 206/207 dla klasy I a Nauczyciel prowadzący: Jacek Foszczyński Liczba tygodni nauki: 38 Liczba godzin w tygodniu: 2 Liczba godzin do wypracowania

Bardziej szczegółowo

Polsko-niemiecki kalendarz rocznic

Polsko-niemiecki kalendarz rocznic Ambasada Republiki Federalnej Niemiec Warszawa Polsko-niemiecki kalendarz rocznic 1939 1989 2009 konferencja prasowa 29.1.2009 r. Ambasada Niemiec Kalendarium imprez rocznicowych 2009 1989 1939 data wydarzenie

Bardziej szczegółowo

Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą.

Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą. Agresja ZSRR na Polskę zbrojna napaść dokonana 17 września 1939 przez ZSRR na Polskę, będącą od 1 września 1939 w stanie wojny z III Rzeszą. Element działań wojennych kampanii wrześniowej pierwszej kampanii

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo

Wrzesień. Październik

Wrzesień. Październik Kalendarz historyczny rok szkolny 2010/2011 Wrzesień 1 września 1939 r. - agresja Niemiec na Polskę 1-7 września 1939 r. - obrona Westerplatte 11 września 1932 r. - Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura

Bardziej szczegółowo

DFG. Przemówienie. Otwarcie wystawy Nauka planowanie wypędzenia: Generalny Plan Wschodni narodowych socjalistów

DFG. Przemówienie. Otwarcie wystawy Nauka planowanie wypędzenia: Generalny Plan Wschodni narodowych socjalistów = Przemówienie Otwarcie wystawy Nauka planowanie wypędzenia: Generalny Plan Wschodni narodowych socjalistów Prof. dr inż. Matthias Kleiner Prezes Niemieckiej Wspólnoty Badawczej (DFG) Warszawa 17 kwietnia

Bardziej szczegółowo

Struktura narodowościowa ludności Polski, Wolnego Miasta Gdańska oraz wschodnich obszarów Niemiec w latach 1931-1939

Struktura narodowościowa ludności Polski, Wolnego Miasta Gdańska oraz wschodnich obszarów Niemiec w latach 1931-1939 Spis treści str. 10 str. 12.12 str. 20 sir. 21 Wprowadzenie Wstęp Struktura narodowościowa ludności Polski, Wolnego Miasta Gdańska oraz wschodnich obszarów Niemiec w latach 1931-1939 Struktura narodowościowa

Bardziej szczegółowo

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE 2015.05.11 1 BALTIJOS JŪRA LENKIJOS IR LIETUVOS KONCEPCIJOSE IR POLITIKOJE: ŽVILGSNIS Į LIETUVIŠKUS VADOVĖLIUS / MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LXXV/848/10 RADY MIASTA OŚWIĘCIM. z dnia 27 października 2010 r.

UCHWAŁA NR LXXV/848/10 RADY MIASTA OŚWIĘCIM. z dnia 27 października 2010 r. UCHWAŁA NR LXXV/848/10 RADY MIASTA OŚWIĘCIM z dnia 27 października 2010 r. w sprawie organizacji na terenie miasta Oświęcim obchodów świąt narodowych oraz innych rocznic i świąt. Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

II WOJNA ŚWIATOWA. ZAGŁADA

II WOJNA ŚWIATOWA. ZAGŁADA II WOJNA ŚWIATOWA. ZAGŁADA Scenariusz lekcji do filmu edukacyjnego Noc w galerii II WOJNA ŚWIATOWA. ZAGŁADA. CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE 2 Czas pracy: 45 minut. Materiały i środki dydaktyczne: film Noc w galerii,

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału do historii w klasie III A

Rozkład materiału do historii w klasie III A Rozkład materiału do historii w klasie III A 1. Rządy Jana III Sobieskiego. S 1. Źródła kryzysu monarchii polskiej w II połowie XVII wieku - przypomnienie materiału z kl. II 2. Elekcja Jana III Sobieskiego

Bardziej szczegółowo

II WOJNA ŚWIATOWA GRZEGORZ GRUŻEWSKI KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK

II WOJNA ŚWIATOWA GRZEGORZ GRUŻEWSKI KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK KLASA III G SZKOŁA PODSTAWOWA NR 19 GDAŃSK WYBUCH II WOJNY ŚWIATOWEJ PRZEBIEG WOJNY - NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA UDZIAŁ POLAKÓW W WOJNIE POWSTANIE WARSZAWSKIE KAPITULACJA NIEMIEC I JAPONII II Wojna Światowa

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne dla uczniów klas VI na poszczególne oceny z przedmiotu: Historia i społeczeństwo. Niedostateczny

Wymagania edukacyjne dla uczniów klas VI na poszczególne oceny z przedmiotu: Historia i społeczeństwo. Niedostateczny Wymagania edukacyjne dla uczniów klas VI na poszczególne oceny z przedmiotu: Historia i społeczeństwo Niedostateczny - Nie zna pojęć: faszyzm, zimna wojna, stan wojenny, demokracja. - Nie potrafi wymienić

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku Załącznik do Zarządzenia Nr 1658/2009 Burmistrza Krotoszyna z dnia 17 grudnia 2009 r. HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI ZAPROSZONE OSOBY,

Bardziej szczegółowo

-w Wprowadzenie 12 Wstęp

-w Wprowadzenie 12 Wstęp Spis treści -w Wprowadzenie 12 Wstęp str. 12 str. 20 str. 21 Struktura narodowościowa ludności Polski, Wolnego Miasta Gdańska oraz wschodnich obszarów Niemiec w latach 1931-1939 Struktura narodowościowa

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA WYMIANA I SPOTKANIA MŁODZIEŻY GIMNAZJUM NR 2 W TARNOWIE Z MŁODZIEŻĄ I PARTNERAMI ZAGRANICZNYMI

WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA WYMIANA I SPOTKANIA MŁODZIEŻY GIMNAZJUM NR 2 W TARNOWIE Z MŁODZIEŻĄ I PARTNERAMI ZAGRANICZNYMI WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA WYMIANA I SPOTKANIA MŁODZIEŻY GIMNAZJUM NR 2 W TARNOWIE Z MŁODZIEŻĄ I PARTNERAMI ZAGRANICZNYMI Jak to się zaczęło.. W roku 2008 rozpoczęliśmy realizację projektu edukacyjnego,

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2017roku Załącznik do Zarządzenia Nr 995/2016 Burmistrza Krotoszyna z dnia 13 grudnia 2016 r. DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI 98 ROCZNICA WYBUCHU

Bardziej szczegółowo

Epoka wojny i okupacji

Epoka wojny i okupacji Epoka wojny i okupacji Czas trwania Początek: 1 września 1939 r. wybuch II wojny światowej Koniec: 8 maja 1945 r. kapitulacja Niemiec i koniec II wojny światowej Ważne wydarzenia 17 września 1939 r. atak

Bardziej szczegółowo

POPRAWIONE SPRAWOZDANIE

POPRAWIONE SPRAWOZDANIE SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VII KADENCJA Warszawa, dnia 19 grudnia 2008 r. Druk nr 345 P POPRAWIONE SPRAWOZDANIE KOMISJI USTAWODAWCZEJ (wraz z zestawieniem wszystkich wniosków) o projekcie uchwały

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13

Spis treści. Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski. Do Czytelnika Przedmowa... 13 Spis treści Do Czytelnika.............................................. 11 Przedmowa................................................ 13 Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część

Bardziej szczegółowo

OD STAROŻYTNOŚCI DO R.

OD STAROŻYTNOŚCI DO R. Spis treści WSTĘP 13 Rozdział 1 Dzieje CYPRU OD STAROŻYTNOŚCI DO 1878 R. 1.1. Historia Cypru do podboju tureckiego w 1571 r. 21 1.2. Cypr pod rządami Turków w latach 1571-1878 27 1.3. Sytuacja międzynarodowa

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI. Klasa: V a Przedmiot: historia i społeczeństwo Nauczyciel: mgr Małgorzata Borowska. Temat lekcji: Wielkie religie średniowiecza.

SCENARIUSZ LEKCJI. Klasa: V a Przedmiot: historia i społeczeństwo Nauczyciel: mgr Małgorzata Borowska. Temat lekcji: Wielkie religie średniowiecza. SCENARIUSZ LEKCJI Klasa: V a Przedmiot: historia i społeczeństwo Nauczyciel: mgr Małgorzata Borowska Temat lekcji: Wielkie religie średniowiecza. Cele lekcji: Na lekcji uczniowie: poznają przyczyny i skutki

Bardziej szczegółowo

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu 1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu W 1945 roku skończyła się II wojna światowa. Był to największy, jak do tej pory, konflikt zbrojny na świecie. Po 6 latach ciężkich walk hitlerowskie

Bardziej szczegółowo

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas

HISTORIA USTROJU POLSKI. Autor: Marian Kallas HISTORIA USTROJU POLSKI Autor: Marian Kallas Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski

Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Spis treści Do Czytelnika Przedmowa Dział I Kształt terytorialno-administracyjny i ludność Polski Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Powstanie Polski i zmiany terytorialno-administracyjne

Bardziej szczegółowo

Kościuszko- nasz patron

Kościuszko- nasz patron Kościuszko- nasz patron Kościuszko Tadeusz patron naszej szkoły, Przed laty na Mereczowszczyźnie urodzony. Na Rynku Krakowskim przysięgę złożył, Za swą śmierć dla narodu na chwałę zasłużył. Walczył w Stanach

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320)

Spis treści. Część I. Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) Spis treści Do Czytelnika 5 Część I Dawne państwo polskie (do 1795) Rozdział 1. Państwo patrymonialne (połowa X w. 1320) 1.1. Początki i rozwój państwa polskiego (do 1138). Rozbicie dzielnicowe i dążenia

Bardziej szczegółowo

Szkolny Konkurs Wiedzy o Armii Krajowej

Szkolny Konkurs Wiedzy o Armii Krajowej Szkolny Konkurs Wiedzy o Armii Krajowej 1. Podaj dokładną datę powstania Armii Krajowej ( 1 pkt ) 14 luty 1942 r.. 2. Grot, Bór, Niedźwiadek to pseudonimy trzech osób. Podaj ich imiona i nazwiska oraz

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. Zadanie 1. (0 1) 6. Dziedzictwo antyku. Uczeń: 1) charakteryzuje

Bardziej szczegółowo

Apel do mieszkańców stolicy

Apel do mieszkańców stolicy Apel do mieszkańców stolicy 1 sierpnia, o godz. 17.00 w stolicy rozlegną się syreny zatrzymajmy się wtedy na chwilę i skierujmy myśli ku tym, którzy 71 lat temu walczyli za nasze miasto, za wolność. Uczcijmy

Bardziej szczegółowo

225. Rocznica Uchwalenia Konstytucji 3 Maja

225. Rocznica Uchwalenia Konstytucji 3 Maja 225. Rocznica Uchwalenia Konstytucji 3 Maja 1791-2016 Polska w przededniu katastrofy Rozbiór (kraju) oznacza zabranie części kraju przez inny często wbrew woli jego mieszkańców a nawet bez wypowiedzenia

Bardziej szczegółowo

Nowy kształt Europy. Historia Polski Klasa VI SP

Nowy kształt Europy. Historia Polski Klasa VI SP Nowy kształt Europy Historia Polski Klasa VI SP Plan zajęć Powtórzenie Koniec pięknej epoki I wojna światowa Europa po wojnie Ćwiczenia Podsumowanie Praca domowa Bibliografia Praca domowa "Powiedz, co

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2016roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2016roku HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2016roku Załącznik do Zarządzenia Nr 519/2015 Burmistrza Krotoszyna z dnia16 grudnia 2015 r. DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI 97 ROCZNICA WYBUCHU

Bardziej szczegółowo

Bez komentarza... Gazetka Samorządu Uczniowskiego Zespołu Szkół w Hucie Józefów. Nr 1/2015 wrzesień/październik

Bez komentarza... Gazetka Samorządu Uczniowskiego Zespołu Szkół w Hucie Józefów. Nr 1/2015 wrzesień/październik Bez komentarza... Gazetka Samorządu Uczniowskiego Zespołu Szkół w Hucie Józefów Nr 1/2015 wrzesień/październik * Uroczyste rozpoczęcie roku szkolnego 2015/2016 * Wybory do Samorządu Uczniowskiego * Strefa

Bardziej szczegółowo

Koło historyczne 1abc

Koło historyczne 1abc Koło historyczne 1abc Autor: A.Snella 17.09.2015. Zmieniony 05.10.2016.,,Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku, teraźniejszości ani prawa do przyszłości.'' JÓZEF

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2012 BS/10/2012 WSPÓŁCZESNE ZWIĄZKI Z DAWNYMI KRESAMI

Warszawa, styczeń 2012 BS/10/2012 WSPÓŁCZESNE ZWIĄZKI Z DAWNYMI KRESAMI Warszawa, styczeń 2012 BS/10/2012 WSPÓŁCZESNE ZWIĄZKI Z DAWNYMI KRESAMI Znak jakości przyznany przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 13 stycznia 2011 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Słowo wstępne 11

SPIS TREŚCI. Słowo wstępne 11 SPIS TREŚCI Słowo wstępne 11 I. POJĘCIE EUROPY ORAZ PERIODYZACJA JEJ DZIEJÓW 13 1. Etymologia słowa Europa" 13 2. Europa jako pojęcie geograficzne 14 3. Europa jako pojęcie historyczne i kulturowe 15 4.

Bardziej szczegółowo

OSTATNIA NARADA CZŁONKÓW WKR

OSTATNIA NARADA CZŁONKÓW WKR OSTATNIA NARADA CZŁONKÓW WKR /09.05.2013 R./ W Dzień Zwycięstwa (w Polsce obchodzone jako Narodowe Święto Zwycięstwa i Wolności) święto państwowe obchodzone 9 maja z okazji zakończenia II wojny światowej

Bardziej szczegółowo

Uroczystości na cmentarzu zakończyły: apel poległych, salwa honorowa oraz złożenie wieńców przed pomnikiem ofiar II Wojny Światowej.

Uroczystości na cmentarzu zakończyły: apel poległych, salwa honorowa oraz złożenie wieńców przed pomnikiem ofiar II Wojny Światowej. Dolnośląski Urząd Wojewódzki Źródło: http://www.duw.pl/pl/biuro-prasowe/aktualnosci/10805,70-rocznica-zakonczenia-ii-wojny-swiatowej.html Wygenerowano: Wtorek, 10 stycznia 2017, 14:56 08 maja 2015 70 rocznica

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKATzBADAŃ. 35. rocznica powstania NSZZ Solidarność NR 114/2015 ISSN

KOMUNIKATzBADAŃ. 35. rocznica powstania NSZZ Solidarność NR 114/2015 ISSN KOMUNIKATzBADAŃ NR 114/2015 ISSN 2353-5822 35. rocznica powstania NSZZ Solidarność Przedruk i rozpowszechnianie tej publikacji w całości dozwolone wyłącznie za zgodą CBOS. Wykorzystanie fragmentów oraz

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów gimnazjum OKUPACJA NIEMIECKA ZIEM POLSKICH

Scenariusz zajęć dla uczniów gimnazjum OKUPACJA NIEMIECKA ZIEM POLSKICH Scenariusz zajęć dla uczniów gimnazjum OKUPACJA NIEMIECKA ZIEM POLSKICH Wykorzystanie programu multimedialnego Historia Świata i Polski 1914-1948, Wojny światowe mgr Maria Kosterkiewicz Gimnazjum nr 12

Bardziej szczegółowo

Fundacja Pro Memoria Problemy współczesności

Fundacja Pro Memoria Problemy współczesności Problemy współczesności Obecnie przeżywamy okres, w którym ludzkość znalazła się w stadium dotychczas nieznanych, wielkich problemów cywilizacyjnych. Jesteśmy świadkami nagromadzenia się przeróżnych trudności,

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ

PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ Scenariusz lekcji do filmu edukacyjnego Noc w galerii PAŃSTWA NIEMIECKIE A ROZBIORY RZECZYPOSPOLITEJ. CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE 2 Czas pracy: 45 minut. Materiały

Bardziej szczegółowo

74 -ta rocznica agresji sowieckiej na Polskę 17.09.1939 r.

74 -ta rocznica agresji sowieckiej na Polskę 17.09.1939 r. Nie o zemstę, lecz o prawdę i pamięć wołają Ofiary 74 -ta rocznica agresji sowieckiej na Polskę 17.09.1939 r. 70 -ta rocznica ludobójstwa na Kresach Wschodnich II RP Ostrowiec Świętokrzyski 17.09.2013

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 3: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC I SZACUNEK Po powrocie do Polski,

Bardziej szczegółowo

Azja w stosunkach międzynarodowych. dr Andrzej Anders

Azja w stosunkach międzynarodowych. dr Andrzej Anders Azja w stosunkach międzynarodowych dr Andrzej Anders Japonia współczesna Japonia jest jednym z nielicznych krajów pozaeuropejskich, które uniknęły kolonizacji w XIX w. Wraz z wzrostem mocarstwowości Japonii

Bardziej szczegółowo

Koledzy i koleżanki zapytali mnie dzisiaj: - Dlaczego jesteś taka smutna i zamyślona? czy to na pewno z powodu powrotu do szkoły?

Koledzy i koleżanki zapytali mnie dzisiaj: - Dlaczego jesteś taka smutna i zamyślona? czy to na pewno z powodu powrotu do szkoły? Koledzy i koleżanki zapytali mnie dzisiaj: - Dlaczego jesteś taka smutna i zamyślona? czy to na pewno z powodu powrotu do szkoły? Odpowiedziałam: - Nie jestem przygnębiona. Po prostu próbuję sobie wyobrazić

Bardziej szczegółowo

GRUPA A. a) odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego.

GRUPA A. a) odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego. Sprawdzian nr 6 Rozdział VI. II wojna światowa GRUPA A 1. Oblicz, ile lat minęło od: odzyskania przez Polskę niepodległości w 1918 r. do wybuchu powstania warszawskiego. 6 zakończenia I wojny światowej

Bardziej szczegółowo

Uprawnienie do świadczenia substytucyjnego nie będzie przysługiwać osobom, które dopuściły się czynów godzących w niepodległość i suwerenność

Uprawnienie do świadczenia substytucyjnego nie będzie przysługiwać osobom, które dopuściły się czynów godzących w niepodległość i suwerenność UZASADNIENIE W 2009 roku przypada 70 rocznica wybuchu II wojny światowej. Ta najkrwawsza z wojen szczególnie dotknęła obywateli Rzeczypospolitej, którzy doznali wyjątkowych cierpień od obu totalitaryzmów

Bardziej szczegółowo

ŚWIĄTYNIA OPATRZNOŚCI BOŻEJ

ŚWIĄTYNIA OPATRZNOŚCI BOŻEJ ŚWIĄTYNIA OPATRZNOŚCI BOŻEJ NARODOWE WOTUM WDZIĘCZNOŚCI FUNDACJA FIDES ET RATIO W DARZE BOŻEJ OPATRZNOŚCI UL. FRANCISZKAŃSKA 3 m 47 00-233 WARSZAWA HISTORIA NARODOWYCH ZOBOWIĄZAŃ Historia zobowiązań naszych

Bardziej szczegółowo

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna i Szczepan Polachowski Okładka : Anna Polachowska Zdjęcia wykorzystane do tej książki są autorstwa : Anna i Szczepana Polachowskich I pochodzą z własnej kolekcji

Bardziej szczegółowo

USA I POLSKA SOJUSZNICY NA XXI WIEK

USA I POLSKA SOJUSZNICY NA XXI WIEK USA I POLSKA SOJUSZNICY NA XXI WIEK polish.poland.usembassy.gov Facebook www.facebook.com/usembassywarsaw YouTube www.youtube.com/user/usembassywarsaw Twitter twitter.com/usembassywarsaw USA & Poland Polska

Bardziej szczegółowo

HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW

HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW HOLOCAUST SIEDLECKICH ŻYDÓW Żydzi osiedlili się w Siedlcach w połowie XVI wieku. Początkowo zajmowali się karczmarstwem, a później także rzemiosłami i kupiectwem. W roku 1794 została wybudowana żydowska

Bardziej szczegółowo

Instytut Pamięci Narodowej

Instytut Pamięci Narodowej Instytut Pamięci Narodowej Źródło: http://ipn.gov.pl/pl/aktualnosci/35229,wizyta-delegacji-wegierskiego-komitetu-pamieci-narodowej-w-polsce-i-otwarciewys.html Wygenerowano: Sobota, 20 sierpnia 2016, 15:12

Bardziej szczegółowo

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI "Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku teraźniejszości, ani nie ma prawa do przyszłości". Józef Piłsudski Po 123 latach zaborów Polacy doczekali się odzyskania niepodległości.

Bardziej szczegółowo

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach. (druk nr 909)

Materiał porównawczy. do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach. (druk nr 909) BIURO LEGISLACYJNE/ Materiał porównawczy Materiał porównawczy do ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o zmianie ustawy o orderach i odznaczeniach (druk nr 909) U S T A W A z dnia 16 października 1992 r. o

Bardziej szczegółowo

Dostarczenie uczniom wiedzy na temat kultury żydowskiej Przekazanie wiedzy na temat Holocaustu

Dostarczenie uczniom wiedzy na temat kultury żydowskiej Przekazanie wiedzy na temat Holocaustu Dostarczenie uczniom wiedzy na temat kultury żydowskiej Przekazanie wiedzy na temat Holocaustu Uczestniczyliśmy w dodatkowych zajęciach na temat historii i kultury Żydów. Wzięliśmy udział w obchodach Międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

PRZEKLEŃSTWO GEOPOLITYKI EUGENIUSZ SMOLAR POLSKA ROSJA 2

PRZEKLEŃSTWO GEOPOLITYKI EUGENIUSZ SMOLAR POLSKA ROSJA 2 6 marca 2015 roku 1 PRZEKLEŃSTWO GEOPOLITYKI 2 PRZEKLEŃSTWO GEOPOLITYKI Tadeusz Konwicki: Polska leży w przeciągu Europy. Zachód Wschód Polacy, zwykli Polacy, to wiedzą Jest to ważny element pamięci rodzinnej

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA (zakres rozszerzony)

PODSTAWA PROGRAMOWA (zakres rozszerzony) 2016-09-01 HISTORIA PODSTAWA PROGRAMOWA (zakres rozszerzony) SZKOŁY BENEDYKTA IV etap edukacyjny zakres rozszerzony Cele kształcenia wymagania ogólne I. Chronologia historyczna. Uczeń porządkuje i synchronizuje

Bardziej szczegółowo

EnlargEducation! Europejska walizka na rzecz rozszerzenia UE

EnlargEducation! Europejska walizka na rzecz rozszerzenia UE EnlargEducation! Europejska walizka na rzecz rozszerzenia UE Tło realizacji projektu PRINCE 2010-EU27 Dyrekcja Generalna ds. Rozszerzenia Komisji Europejskiej obsługuje działalnością informacyjną i komunikacyjną

Bardziej szczegółowo

Pojęcie sporu w prawie międzynarodowym

Pojęcie sporu w prawie międzynarodowym Pojęcie sporu w prawie międzynarodowym 1. Utrzymać międzynarodowy pokój i bezpieczeństwo, stosując skuteczne środki zbiorowe dla zapobiegania zagrożeniom pokoju i ich usuwania, tłumienia aktów agresji

Bardziej szczegółowo

Świat po wielkiej wojnie

Świat po wielkiej wojnie Świat po wielkiej wojnie 1. Konferencja pokojowa w Paryżu Początek to styczeń 1919r. Obradami kierowała Rada Najwyższa; złożona z przedstawicieli 5 zwycięskich mocarstw: 1. USA (prez. Wilson), 2. Wielka

Bardziej szczegółowo

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN

Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Pamięć.pl - portal edukacyjny IPN Źródło: http://pamiec.pl/pa/kalendarium-1/14061,2-sierpnia-1940-roku-sformowano-slynny-polski-dywizjon-mysliwski-303-sluzacy-w -n.html Wygenerowano: Piątek, 2 września

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko ucznia Klasa Data

Imię i nazwisko ucznia Klasa Data ID Testu: 857A3X6 Imię i nazwisko ucznia Klasa Data 1. Polska wstapiła do Unii Europejskiej wraz z innymi państwami. Były to m.in.: A. Malta, Słowenia, Słowacja oraz Chorwacja. B. Słowacja, Czechy, Serbia

Bardziej szczegółowo

DOBRA PRAKTYKA. Pogłębianie wśród dzieci wiedzy o życiu, działalności i osobowości Ojca Świętego Jana Pawła II.

DOBRA PRAKTYKA. Pogłębianie wśród dzieci wiedzy o życiu, działalności i osobowości Ojca Świętego Jana Pawła II. DOBRA PRAKTYKA Nazwa szkoły: Imię i nazwisko dyrektora: Dobra praktyka(nazwa programu, działań): Ilość uczniów objętych programem/działaniami: Odpowiedzialni, organizatorzy i partnerzy: Okres czasowy realizacji:

Bardziej szczegółowo

My Europejczycy Oni wykluczeni

My Europejczycy Oni wykluczeni My Europejczycy Oni wykluczeni Wstęp Panie Przewodniczący, Szanowne Panie Posłanki i Panowie Posłowie! Zasiadamy tu, aby rozwiązywać europejskie problemy i proponować wspólne działania! Pragnę poruszyć

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIAGNOSTYCZNE

BADANIE DIAGNOSTYCZNE Centralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYCZNE W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI ARKUSZ GH-H1-125, GH-H4-125, GH-H5-125,

Bardziej szczegółowo

Łódź Muzeum Tradycji Niepodległościowych Oddział Radogoszcz

Łódź Muzeum Tradycji Niepodległościowych Oddział Radogoszcz Łódź Muzeum Tradycji Niepodległościowych Oddział Radogoszcz Historia Muzeum mieści się w dawnej fabryce Samuela Abbego u zbiegu ulic Sowińskiego i Zgierskiej. W okresie okupacji niemieckiej znajdowało

Bardziej szczegółowo

3 Religie Rola Rzymu Ośrodki kulturowe po upadku Rzymu 4 Schemat społeczeństwa Pojęcia

3 Religie Rola Rzymu Ośrodki kulturowe po upadku Rzymu 4 Schemat społeczeństwa Pojęcia Klasa I ZS Temat Lp. Zakres treści Lekcja organizacyjna 1 Program nauczania System oceniania Źródła wiedzy o przeszłości i teraźniejszości 2 Epoki historyczne Źródła historyczne Dziedzictwo antyku Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 11/2015 AUSCHWITZ-BIRKENAU W PAMIĘCI ZBIOROWEJ

Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 11/2015 AUSCHWITZ-BIRKENAU W PAMIĘCI ZBIOROWEJ Warszawa, styczeń 2015 ISSN 2353-5822 NR 11/2015 AUSCHWITZ-BIRKENAU W PAMIĘCI ZBIOROWEJ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia 2014 roku Fundacja Centrum

Bardziej szczegółowo

Instytut Pamięci Narodowej

Instytut Pamięci Narodowej Napaść na Polskę - wrzesień 1939 roku Strony 1/28 Galeria zdjęć Spalony polski samolot, efekt niemieckiego bombardowania. Żołnierze niemieccy obalają słup graniczny na granicy polsko-niemieckiej. Strony

Bardziej szczegółowo

POLICJA.PL 75. ROCZNICA ZBRODNI KATYŃSKIEJ. Strona znajduje się w archiwum.

POLICJA.PL 75. ROCZNICA ZBRODNI KATYŃSKIEJ. Strona znajduje się w archiwum. POLICJA.PL Źródło: http://www.policja.pl/pol/aktualnosci/110876,75-rocznica-zbrodni-katynskiej.html Wygenerowano: Środa, 15 marca 2017, 18:15 Strona znajduje się w archiwum. 75. ROCZNICA ZBRODNI KATYŃSKIEJ

Bardziej szczegółowo

Przemówienie kanclerza Republiki Federalnej Niemiec Helmuta Kohla w obu izbach Parlamentu Rzeczypospolitej Polskiej z 6 lipca 1995 r.

Przemówienie kanclerza Republiki Federalnej Niemiec Helmuta Kohla w obu izbach Parlamentu Rzeczypospolitej Polskiej z 6 lipca 1995 r. Przemówienie kanclerza Republiki Federalnej Niemiec Helmuta Kohla w obu izbach Parlamentu Rzeczypospolitej Polskiej z 6 lipca 1995 r. Panie Prezydencie! Panie Marszałku Sejmu! Panie Marszałku Senatu! Panie

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 WARSZAWA, MAJ 95

629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 WARSZAWA, MAJ 95 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 621-07 - 57, 628-90 - 17 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET:

Bardziej szczegółowo

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA II GIMNAZJUM Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej Temat lekcji 1. O czym będziemy się uczyć na lekcjach wiedzy o społeczeńst

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE II GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE II GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE II GIMNAZJUM POZIOM WYMAGAŃ KONIECZNY ocena dopuszczająca zna pojęcia: kolonia, odkrycia geograficzne, renesans, odrodzenie, humanizm, reformacja, kontrreformacja,

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II Jan Paweł II właściwie Karol Józef Wojtyła, urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie polski biskup rzymskokatolicki, biskup

Bardziej szczegółowo

Do Polski, Rosji, SŁOWIAN!

Do Polski, Rosji, SŁOWIAN! Do Polski, Rosji, SŁOWIAN! Do Polski, Rosji, SŁOWIAN! Michał Bakunin Tłumaczył W. Koszyc Jirafa Roja Warszawa 2007 Copyright by Jirafa Roja, 2007 Tytuł oryginału: Russkim, polskim i wsiem sławianskim

Bardziej szczegółowo

VI Powiatowy Jurajski Konkurs Historyczny

VI Powiatowy Jurajski Konkurs Historyczny KOD UCZNIA VI Powiatowy Jurajski Konkurs Historyczny POLACY I ZIEMIE POLSKIE W OKRESIE 1918-1989 r. Informacja dla ucznia : ETAP POWIATOWY 2012/2013 1. Na stronie tytułowej arkusza w wyznaczonym miejscu

Bardziej szczegółowo

26.01.2008 r. 28.01-29.01.2008 r. 30.01.2008 r. 05.02.2008 r.

26.01.2008 r. 28.01-29.01.2008 r. 30.01.2008 r. 05.02.2008 r. W I kwartale 2008 r. Rzecznik Praw Obywatelskich, Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich oraz pracownicy Biura RPO odbyli następujące spotkania i wizytacje: 1. 10 Wrocławski Pułk Dowodzenia oraz Zakład

Bardziej szczegółowo

Gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne

Gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne Gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne Od kolczugi do battle dressu Uczestnicy zajęć skupią się na wojskowości średniowiecza i nowożytności, poznając w kilku płaszczyznach przebieg wojen, które Rzeczpospolita

Bardziej szczegółowo

Forum Weimarskie wobec nowych wyzwań geopolitycznych i geo-ekonomicznych w Europie

Forum Weimarskie wobec nowych wyzwań geopolitycznych i geo-ekonomicznych w Europie Forum Weimarskie wobec nowych wyzwań geopolitycznych i geo-ekonomicznych w Europie (17 czerwca 2015 r. Warszawa) Witam wszystkich Państwa w Siedzibie Polsko-Niemieckiej Fundacji Współpracy. Witam szczególnie:

Bardziej szczegółowo

Kalendarz XIX Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich Sympozja specjalistyczne (wigilijne)

Kalendarz XIX Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich Sympozja specjalistyczne (wigilijne) Kalendarz XIX Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich Sympozja specjalistyczne (wigilijne) Morze w kulturach świata starożytnego Sympozjum Data Godziny Miejsce Adres Mediewistyka wobec współczesności Migracje

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ

REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ REGIONALNY OŚRODEK DEBATY MIĘDZYNARODOWEJ KOORDYNATOR INICJATOR ANIMATOR WSPÓŁPRACY MIĘDZYNARODOWEJ W TWOIM REGIONIE! KIELCE 2015 65 lat współpracy w Europie W sobotę 9 maja na terenie całej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIAGNOSTYCZNE

BADANIE DIAGNOSTYCZNE Centralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYCZNE W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI GRUDZIEŃ 2011 Numer zadania 1. 2.

Bardziej szczegółowo

Od początku okupacji przygotowywano się do wybuchu powstania Zdawano sobie sprawę z planów Stalina dotyczących Polski 27 października 1943 r. gen.

Od początku okupacji przygotowywano się do wybuchu powstania Zdawano sobie sprawę z planów Stalina dotyczących Polski 27 października 1943 r. gen. Od początku okupacji przygotowywano się do wybuchu powstania Zdawano sobie sprawę z planów Stalina dotyczących Polski 27 października 1943 r. gen. Sosnkowski wydaje rozkaz o rozpoczęciu przygotowań do

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY "Krokus" w GM16

PROJEKT EDUKACYJNY Krokus w GM16 Projekt gimnazjalny Krokus ocalić od zapomnienia jest elementem międzynarodowego przedsięwzięcia Irlandzkiego Towarzystwa Edukacji o Holokauście i Muzeum śydowskiego Galicja w Krakowie, które przekazują

Bardziej szczegółowo