Marokański raj polskiego hipisa. Na własne oczy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Marokański raj polskiego hipisa. Na własne oczy"

Transkrypt

1 Na własne oczy Marokański raj polskiego hipisa Realność nie ma tu żadnego znaczenia mówi Tomasz Kawiak, ps. Tomek, rzeźbiarz, podróżnik i kontrkulturowy skandalista, który od 10 lat dzieli życie między Francję i Maroko. W Tangerze nic nie jest wieczne czy prawdziwe. Wszystko jest wielką prowizorką. tekst i fotografie Jakub Ciećkiewicz Medyna w Tangerze, agrafce spinającej Afrykę i Europę 108 POLITYKA nr 41 (2979),

2 Tomasz Kawiak, artysta hipis, który odświeżył mit Tangeru. Poniżej: jedna z jego słynnych rzeźb dżinsy wytrawiane w brązie. Medynę Tangeru wypełnia szaleńcza energia: zakapturzony mężczyzna w d ża labi i pędzi na ośle w dół uliczki; dostawca mięty z wysiłkiem pcha rozklekotany wózek; śniady starzec, w narzuconym na nagie ciało czarnym płaszczu, wygraża wokół chudą pięścią; ktoś biegnie, ktoś go goni, pieje kogut Szukasz chłopca, dziewczyny, kifu? pyta handlarz. Nie chcesz nic? Czy jesteś rasistą? Tanger agrafka spinająca Europę i Afrykę to tygiel ras, kultur, religii, typów ludzkich. Miasto, w którym każde miejsce jest osobnym światem, wypełnionym odrębnym językiem: dariją, rifeńskim, hiszpańskim, francuskim W powietrzu unosi się zapach mięty i haszyszu. Raj hochsztaplerów Wolne miasto Tanger, a właściwie Międzynarodowa Strefa Wolnego Handlu ( ), zarządzana przez dziewięciu konsulów państw zachodnich była prawdziwym rajem finansowym. Brak wiz, ceł, podatków i przepisów wszystko to sprzyjało interesom. Banki spekulowały walutami i prały pieniądze (przez jeden z nich, w 1943 r., trafiły do Anglii podrobione funty z Sachsenhausen). Kwitła kontrabanda. Ulicami jeździły cadillaki, na wystawach leżały szwajcarskie zegarki i francuskie perfumy. Po wojnie narodziła się czarna legenda Tangeru. W porcie, obok okrętu Nylona Sida pirata, który organizował porwania na otwartym morzu, dokowały łodzie podwodne przemytników. W Grand Café de Paris handlował bronią Otto Skorzenny, który jako agent Abwehry wsławił się porwaniem Benito Mussoliniego. Po medynie chodzili zbiegli naziści i kolaboranci z Vichy, ekskomunikowani księża, lekarze pozbawieni praw do zawodu, prawnicy bez licencji... W świecie, gdzie wolno było niemal wszystko, każdy chciał zacząć od początku. Ekscentryczne miasto przyciągało celebrytów. Onasis i Jacqueline, Chaplin i Garbo, Callas i Beaton, Bowles i Auer podnosili rangę arabskich fet, wydawanych przez multimilionerkę Barbarę Hutton, która nabyła pałac w medynie, przebijając ofertę generała Franco, a zapraszanych gości przyjmowała w tiarze carycy Katarzyny. Tanger był wówczas Cannes Afryki. W latach 50., zwabieni wolnym seksem i marihuaną, zjechali hipisi opowiada Tomasz Kawiak. Też hipis, tyle że lubelsko-warszawski, jeden z niewielu żyjących twórców kontrkultury. Większość umarła młodo. Ojciec ruchu Bill Burroughs (który przybył do Tangeru po zabiciu żony) mieszkał w burdelu dla homoseksualistów, gdzie codziennie odurzał się heroiną, a w rzadkich chwilach trzeźwości pisał Nagi lunch utwór zakazany w Stanach Zjednoczonych. Wokół krążyły ikony pokolenia: alkoholik Jack Kerouack i poeta Allen Ginsberg po kuracji w szpitalu psychiatrycznym. A kiedy do m ia sta z jecha l i The Rolling Stones Tanger stał się symbolem hipisów. Strefa Międzynarodowa już wówczas nie istniała. Zlikwidowana przez niepodległe Maroko w 1956 r., umierała przez kolejną dekadę. Spekulanci wyjechali, wywożąc 4 tony złota! Jedyny naprawdę wielki pisarz Paul Bowles pozostał do końca: osamotniony i zgorzkniały. Jego bestsellerowa książka Pod osłoną nieba (z 1949 r.), która wywołała fascynację miastem, została brawurowo sfilmowana przez Bertolucciego. Raj outsidera Na szczycie wysypiska facet w dżinsach przerzuca tyczką śmieci. Po chwili wkłada okulary i notuje: Wysypisko jest ważnym miejscem dla MAROKAŃCZYKÓW, szczególnie dla dzieci. Bo tutaj ONE uczą się ALFABETU: litera»p«to PLASTIK, litera»s«to szkło i tak dalej. Tomasz Kawiak poznał na wysypisku bezdomnych wyrostków i namówił ich do zasadzenia parku każde dziecko nadało drzewu własne imię. Na śmietniku wygrzebał miotły z liści palmowych, które potem zastygły w aluminium, i okrągłe chlebki, które skamieniały w glinie w piecu ceramicznym. Z pogrzebaczem w dłoni wchodził w głąb kultury. Przywiózł ze sobą legendę podróżnika, happenera, show mana, skandalisty i prowokatora. Kiedy w Tangerze trwało szalone, psychodeliczne lato 1961 r. i po medynie chodzili młodzi w podartych lewisach, Tomasz i jego koledzy szaleli w Warszawie. Nosiliśmy dżinsy, pozowaliśmy na Jamesa Deana, buntowaliśmy się i uprawialiśmy wolny seks. Na tyłach akademii piliśmy wódkę: Piwowski, Głowacki, Himilsbach, Starski, Wodiczko, Zarębski i ja. Słuchaliśmy jazzu, fascynował nas Woodstock, szukaliśmy wolnej wypowiedzi i otwarcie chcieliśmy opuścić Polskę. Tuż przed ucieczką zorganizował w Lublinie happening ekologiczny Ból Tomka Kawiaka. Obwiązał białymi prześcieradłami kikuty drzew, przycięte ostro przez służby miejskie, polał czerwoną farbą i udrapował obraz. Przechodnie byli w szoku, happener składał wyjaśnienia na milicji, a wydarzenie przeszło do historii sztuki. Wyjechał do Francji, mając 10 dol. w kieszeni. Kiedy się ogarnął, przystrojony w dżinsy i łowicki kapelusz wyruszył z rzeźbami na ulice Paryża. Krytyków zafascynowało, że przyprawił swoim pracom kółka, oderwał od cokołów, pozwolił na swobodne włóczęgi po świecie. Pomysł docenił nowy mistrz Cesar i dyktator opinii Pierre Restany. Kawiak zasłynął z rzeźb dżinsów wytrawianych w brązie hipisowskiego symbolu wolności i podróży. Jedne stawiał na ulicach miast, inne POLITYKA nr 41 (2979),

3 W Gran Café de Paris spotykali się po wojnie handlarze bronią, zbiegli naziści, ekskomunikowani księża, prawnicy bez licencji, początkujący literaci... Był to też zawsze lokal gejów. Poniżej: w tym domu nagrywali The Rolling Stones i transowa kapela The Master Musicians of Joujouka. na szczytach Alp, a 369 zakopał w Chinach jako armię terakotową błękitnych wojowników. Każdego dnia wymyśla coś nowego. Wypala artystyczne cegły i rozwozi po świecie (jedną wkomponował w Chiński Mur, z innych wykonał klapki dla buddyjskiego mnicha) albo wymienia ampułki krwi na dzieła sztuki... Lubię humor mówi nienawidzę sztuki nuuuuudnej! Po przyjeździe do Tangeru zaprzyjaźnił się z kogutem, wielkim ptakiem przykutym łańcuchem do ściany balkonu, który wydał mu się strażnikiem ulicy. Rysował go, karmił, pokazywał turystom. A kiedy jego skrzydlaty kumpel zdechł, zmienił koguta w dzieło sztuki: wyprawił, wsadził do gabloty i oświetlił. Z magnetofonu płynął dźwięk: kukuryku. Ostatni hipis artysta postanowił odświeżyć mit Tangeru. Raj tylko dla turystów Spacer po mieście trzeba rozpocząć w okolicy portu, gdzie mieściły się oazy rozpusty. Po rozwiązaniu strefy międzynarodowej zlikwidowano wszystkie domy publiczne, a były to przybytki luksusowe rozmarza się francuski publicysta Noe Yan Nallets. Ich rolę szybko przejęły niby-pensjonaty pochowane w bocznych uliczkach medyny: Valencia, Miami, Detroit. Chłopiec kosztuje tu 200 DH (ok. 20 euro), dziewczyna 250 DH. Większość burdeli obsługuje pedofilów. Powyżej portu, na skwerze, obok targu rybnego, leżą chłopcy odurzeni klejem. Klej jest najtańszym narkotykiem. Łagodzi 110 POLITYKA nr 41 (2979),

4 N A W Ł A S N E O C Z Y Café Baba, jedna z ostatnich kawiarni w dawnym stylu, opisywanych przez Trumana Capote a, miejsce, gdzie otwarcie pali się kif. Poniżej: kryptoburdele są zlokalizowane w okolicach portu. POLITYKA nr 41 (2979), głód, ból, rozpacz i cierpienie. Dzieciom ulicy pomaga muzułmańska fundacja DARNA, która w Tangerze cieszy się autorytetem. Dyrektorka ds. pedagogicznych, Habiba Bouzerda, pokazuje świetlicę dla stu młodych ludzi i internat na 50 miejsc. Tych, których udaje się wyrwać z bagna, uczymy zawodów. Mamy fermę pedagogiczną, teatr, gazetę, komputery Ulica medyny pnie się ostro w górę, aż do słynnego Petit Socco, który Truman Capote opisał jako plac paradny prostytutek, skład handlarzy narkotyków i ośrodek szpiegowski. Dziś nic tego wrażenia nie potwierdza. W słynnej Café Central nadal przysiada pisarz analfabeta Mohammed Mrabet. Wypala kilka fajek haszyszu i bierze 100 euro za rozmowę śmieje się Noe. Na kawę wpada córka Rondy Westona, węgierska hrabina Banffy, była dyrektorka księgarni des Colonnes Rachel Muyal, która mówi: Ach, lata 60. to były wspaniałe czasy, wtedy wszystko kręciło się na osi szaleństwa. W medynie już tylko Café Baba przypomina dawną kawiarnię, opisywaną przez Capote a: Wybuchają bójki i ustają, ludzie chodzą, grają w karty, palą haszysz, a wszystko odbywa się w wielkim ponadczasowym śnie. Wokoło wiszą portrety Boba Marleya i Jimiego Hendrixa. Turyści włóczą się z miejsca na miejsce, palą trawę i co chwila wybuchają śmiechem. (Papieros z marihuaną kosztuje 3 euro). Od czasu do czasu na ulicach migają czarne sylwetki Subsaharyjczyków. Jest ich tu 5 tys. Mieszkają byle gdzie: włamują się do pustostanów, wynajmują piwnice, kopią ziemne obozy. 111

5 Być może za kilka lat nie uświadczysz takich scenek na ulicach miasta, które król Mohamed VI osobiście skazał na wielkość i bogactwo. Jedni żebrzą, bo zbierają na silnik do łódki, inni szturmem atakują przejście w Ceucie. Wikariusz generalny Tangeru, franciszkanin ojciec Symeon przedstawia portiera katedry Halida, który w wieku 9 lat uciekł do Hiszpanii pod naczepą tira. Wrócił jako wyrostek, po odsiadce w więzieniu. Pokazuje Nigeryjkę, która u braci ukrywa się przed rodakami. Zabrali ją jako tarczę i zmuszali do prostytucji. Wyciąga z teczki fałszywy malijski paszport Kameruńczyka Rolanda, który niedawno przyjął bierzmowanie. Ojciec odnalazł go na Isla de Las Palomas hiszpańskiej wysepce zamienionej w obóz migrantów. Proszę ich, żeby zostali, starali się o prawo pobytu w Maroku albo żeby wracali do domów, ale oni wyobrażają sobie Europę jako raj, gdzie każdy ma willę z basenem Kościół cieszy się w Tangerze szacunkiem. Siostry Matki Teresy z Kalkuty ratują niezamężne muzułmanki w ciąży (według prawa takie dzieci w ogóle nie istnieją!), siostry Jezus Maryja zajmują się kobietami ulicy, franciszkanki dziećmi z zespołem Downa i głuchoniemymi, bracia Białego Krzyża psychicznie chorymi, katedra prowadzi najtańszą szkołę językową, gdzie ojciec Symeon uczy hiszpańskiego. Uroczy tangerczyk Abdu, właściciel El Marocco Club, prowadzi do domu, w którym jego ojciec zorganizował nagranie grupy The Rolling Stones i transowej kapeli The Master Musicians of Joujouka (Brian Jones pisał potem, że mistrzowie od czterech wieków grają rocka). Wyciąga pożółkłe fotografie stonesów w dżalabijiach. Uśmiecha się z dumą. Czy ktoś gromadzi pamiątki po hipisach? Nikt. Droga z Tangeru do Ketamy biegnie przez pola marihuany. Przy wjeździe do wiosek stoją dzieci z gałązkami w dłoniach. Pokazują menu manjun, kif, kokaina, heroina, opium To przemysł, który zaspokaja 60 proc. potrzeb Europy mówi Noe. Policjanci złapią czasem płotkę, ale prawdziwy towar płynie w kontenerach. Rajskie jabłko króla Na ulicach łopocą czerwone sztandary z zielonymi gwiazdami. Robotnicy rzucają się do malowania krawężników i porządkowania skwerów. Po mieście jeździ naszpikowany elektroniką mercedes kontrwywiadu to znak, że król Mohamed VI przybył do Tangeru: potomek Mahometa, przywódca muzułmanów, 22 władca z dynastii Alawitów, człowiek, który sprawuje władzę absolutną w demokratycznej, konstytucyjnej, socjalnej monarchii Maroka. Nim został królem, obronił z wyróżnieniem doktorat Współpraca między UE a Unią Arabskiego Maghrebu, był asystentem szefa Komisji Europejskiej Jacques a Delorsa i generałem brygady. Po koronacji uwolnił więźniów politycznych, zakazał stosowania tortur, zrównał prawa mężczyzn i kobiet, dopuścił do głosu opozycję. Gospodarkę rozwija osobiście. Codziennie w telewizji otwiera jakiś zakład lub piętnuje bałagan i wyrzuca z pracy. (On i jego rodzina to najwięksi prywatni inwestorzy w królestwie). Po wybuchu arabskiej wiosny (2011 r.), kiedy czterech mężczyzn dokonało samospalenia w Tangerze król szybko stanął na czele protestu, zwiększył subsydia na żywność, zapropono- 112 POLITYKA nr 41 (2979),

6 N A W Ł A S N E O C Z Y Tymczasem w biednych rejonach Rifu podstawą utrzymania dla większości rodzin jest produkcja marihuany i haszyszu. POLITYKA nr 41 (2979), wał reformy, a potem wygrał referendum konstytucyjne, w którym poparło go 98 proc. poddanych. Premier lider zwycięskiej islamistycznej partii Sprawiedliwości i Rozwoju, Abd Allah Ben Kiran, nazywany islamistą pałacowym, mówi w wywiadach: Król jest moim szefem. Dwukrotnie przegrał z władcą, próbując arabizować i islamizować media, potem uspokoił się i skoncentrował na utrzymaniu stołka. Król który twardo gra z Ameryką i UE skazał Tanger na wielkość. Białe miasto powoli zmienia się w wielki plac budowy. Ogromne dźwigi wznoszą największy kontenerowy port Afryki, inżynierowie wyznaczają linie pierwszego na czarnym lądzie TGV: Tanger Casablanca, Tanger Marrakesz, Casablanca Oujda. Po nowych bulwarach jeżdżą nowe dacie, wyprodukowane w specjalnej strefie ekonomicznej. Walące się budynki odrestaurowano, skarpę, gdzie pasły się kozy i barany, zamieniono w zieleniec. Do 2017 r. miasto pochłonie 700 mln euro, stając się centralnym punktem Morza Śródziemnego. Tanger jest lokomotywą kontynentu mówi Jamal Souissi, producent filmowy, członek elit. A Maroko jedynym wiarygodnym i stabilnym partnerem Zachodu w Afryce Północnej. Taki przekaz król wysyła do świata. Świat wierzy i inwestuje. Król zna się również na sztuce. Niedawno kupił obraz Kawiaka, potem zamówił pomnik, który ma być symbolem nowej metropolii. Ra(j)madan Wokół dworca autobusowego ustawiono namioty, które pod wieczór wypełnią się modlitwami. A La-rach! A La-rach! ryczy ochrypły naganiacz. Do kabiny iście afrykańskiego autokaru wsiadają: brodaty mężczyzna w białej dżalabii i młoda matka z niemowlakiem na ręce. Mężczyzna rozdaje broszury i krzykliwie przemawia. Z okładek straszy karząca pięść sprawiedliwości. Tanger jest miastem salafitów. Tangerczycy byli wśród zamachowców z Casablanki w 2003 r. i wśród terrorystów z Madrytu. W tutejszym meczecie wygłasza kazania znany radykał Al-Fizazi, skazany na 30 lat więzienia za podżeganie do dżihadu i ułaskawiony po wybuchu wiosny Arabów, za cenę potępienia protestów. (Ostatnio, podczas nabożeństwa, pojednał się z królem). Islamista zbiera broszury, których nikt nie kupił. Teraz płaczliwą opowieść rozpoczyna matka. Berberki ocierają łzy i wyciągają banknoty, bo hojność jest ważnym elementem ramadanu. Kierowca zapala silnik, autobus rusza, ale pechowo otwierają się boczne drzwi. Konduktor wali pałką po zawiasach, klnie, w końcu macha ręką. Insha Allah! Dzień ramadanu zawsze jest nerwowy. Od świtu nie wolno jeść, używać kosmetyków i uprawiać seksu. Za to noc przypomina egzotyczny karnawał pełen biesiad i zbiorowych wędrówek po mieście. Przez chwilę widać Tanger z góry. Mały obwarzanek medyny, otoczony wielkim pierścieniem blokowisk, parków technologicznych, obwodnic. Widać oddalający się port i miejsce, gdzie zostanie ustawiony zamówiony przez króla u Kawiaka nowy symbol miasta. Ma przedstawiać arabską literę T. T jak Tanger. I T jak Tomasz? tekst i fotografie Jakub Ciećkiewicz konsultacja prof. Aleksandra Kasznik-Christian Autor dziękuje Ambasadzie RP w Rabacie za pomoc. 113

Natalia Junik Kulturoznawstwo DSW Zaliczenie na przedmiot pn. Fotografia jako dokument

Natalia Junik Kulturoznawstwo DSW Zaliczenie na przedmiot pn. Fotografia jako dokument Natalia Junik Kulturoznawstwo DSW Zaliczenie na przedmiot pn. Fotografia jako dokument DWA ŚWIATY BOGACTWO I NĘDZA W WIELKIM MIEŚCIE KAIR, miasto na styku światów القاهرة Kair to położona nad Nilem stolica

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Jako mała dziewczynka miałam wiele marzeń. Chciałam pomagać innym ludziom. Szczególnie starzy, samotni

Bardziej szczegółowo

świętością życia dawać dowód żywej wiary. W Niedzielę Palmową, Kościół obchodzi pamiątkę wjazdu Pana Jezusa do Jerozolimy, dla dokonania paschalnej

świętością życia dawać dowód żywej wiary. W Niedzielę Palmową, Kościół obchodzi pamiątkę wjazdu Pana Jezusa do Jerozolimy, dla dokonania paschalnej Wielki Tydzień Ostatnie dni Wielkiego Postu od Niedzieli Palmowej do wieczora Wielkiego Czwartku, a następnie Triduum Paschalne to Wielki Tydzień. Najstarsze świadectwa o liturgii Wielkiego Tygodnia pochodzą

Bardziej szczegółowo

ZASADY BEZPIECZNEGO ZACHOWANIA DLA NAJMŁODSZYCH, cz. 2.

ZASADY BEZPIECZNEGO ZACHOWANIA DLA NAJMŁODSZYCH, cz. 2. ZASADY BEZPIECZNEGO ZACHOWANIA DLA NAJMŁODSZYCH, cz. 2. Dzieci z natury są spontaniczne i mało krytyczne. Trudno im również ocenić jak powinny zachować się w danej sytuacji, aby były bezpieczne. Nasze

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć. Typ szkoły Szkoła Podstawowa. Etap kształcenia klasa II - III. Rodzaj zajęć zajęcia w świetlicy szkolnej

Scenariusz zajęć. Typ szkoły Szkoła Podstawowa. Etap kształcenia klasa II - III. Rodzaj zajęć zajęcia w świetlicy szkolnej Scenariusz zajęć Typ szkoły Szkoła Podstawowa Etap kształcenia klasa II - III Rodzaj zajęć zajęcia w świetlicy szkolnej Temat zajęć Niska emisja Co to takiego? Wymiar czasu 90 min. Cele kształcenia: Cel

Bardziej szczegółowo

Comenius wyjazd do Włoch. Jagoda Kazana 6a Alicja Rotter 6a

Comenius wyjazd do Włoch. Jagoda Kazana 6a Alicja Rotter 6a Comenius wyjazd do Włoch Jagoda Kazana 6a Alicja Rotter 6a Spis treści: Przylot Przylot Dzień w szkole Nasi gospodarze rozpoczynali lekcje o godz. 8.00. My uczestniczyliśmy w dwóch lekcjach: plastyce i

Bardziej szczegółowo

Pierwszy krok jest najtrudniejszy...

Pierwszy krok jest najtrudniejszy... Pierwszy krok jest najtrudniejszy... 1/2014 01 kwietnia 2014 Podjęcie pierwszego kroku niemal w każdej decyzji jest najczęściej najtrudniejszym momentem, gdy chcemy zmienić coś w naszym życiu bądź ulepszyć

Bardziej szczegółowo

NADANIE IMIENIA UNICEF PUBLICZNE GIMNAZJUM W CYBINCE

NADANIE IMIENIA UNICEF PUBLICZNE GIMNAZJUM W CYBINCE NADANIE IMIENIA UNICEF PUBLICZNE GIMNAZJUM W CYBINCE ETAPY WYŁANIANIA KANDYDATUR ZGŁASZANIE KANDYDATUR RODZICE, NAUCZYCIELE, UCZNIOWIE DO 15 MARCA 2013 R. PREZENTACJA KANDYDATUR: Mieszko I, Janusz Korczak,

Bardziej szczegółowo

Autorski wiersz grupy IV MISIE

Autorski wiersz grupy IV MISIE Dobre rady na odpady Przedszkole Pod Stokrotką nigdy nie próżnuje, i nieustannie wszystkie odpady segreguje. Cały czas plastik, papier, makulaturę zbieramy, i nawet na chwilę się nie zastanawiamy. Potem

Bardziej szczegółowo

Centrum Nauki Kopernik. Jazda na rowerze praca mięśni i szkieletu

Centrum Nauki Kopernik. Jazda na rowerze praca mięśni i szkieletu 21 X 2011 21 października uczniowie klasy drugiej i szóstej byli na wycieczce w Warszawie. Dzień zaczęli od wizyty w Centrum Nauki Kopernik. Ponad 450 eksponatów w sześciu tematycznych galeriach oraz Teatr

Bardziej szczegółowo

Mała Szkoła Wielka Sprawa

Mała Szkoła Wielka Sprawa Mała Szkoła Wielka Sprawa www.malaszkola.elementarz.edu.pl; e-mail: malaszkola@elementarz.edu.pl; tel/fax. 32/25 25 199 SCENARIUSZ Realizacja polityki równości płci Temat zajęd: Mama pracuje, tata wychowuje

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Konkurs wiedzy o Unii Europejskiej pytania dla gimnazjum Maj 2014 r. Zaznacz właściwą odpowiedź lub odpowiedzi

Konkurs wiedzy o Unii Europejskiej pytania dla gimnazjum Maj 2014 r. Zaznacz właściwą odpowiedź lub odpowiedzi Konkurs wiedzy o Unii Europejskiej pytania dla gimnazjum Maj 2014 r. Zaznacz właściwą odpowiedź lub odpowiedzi 1. Kto wchodzi w skład Rady Unii Europejskiej? a) Szefowie rządów i głowy państw członkowskich

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

Konspekt szkółki niedzielnej

Konspekt szkółki niedzielnej Główna myśl: Pan Bóg wszystko stworzył Konspekt szkółki niedzielnej 3. NIEDZIELA PO WIELKANOCY Jubilate Tekst: 1 Księga Mojżeszowa 1,1-4,26-31;2,1-4 Stworzenie świata i człowieka Wiersz przewodni: 1 Księga

Bardziej szczegółowo

3) Na podstawie słownika frazeologicznego wypiszcie na arkuszu papieru związki frazeologiczne związane z kolorem szarym.

3) Na podstawie słownika frazeologicznego wypiszcie na arkuszu papieru związki frazeologiczne związane z kolorem szarym. Jolanta Samojluk Scenariusz lekcji dla uczniów kl. II gimnazjum TEMAT: Koniec drogi jest tam, gdzie jej początek. Śladami Zielonego Wędrowca. CELE: Uczeń: - potrafi wyrazić własną opinię na temat przedstawienia,

Bardziej szczegółowo

Temat: Piękno Tatr i ich stolicy czym charakteryzują się górskie krajobrazy?

Temat: Piękno Tatr i ich stolicy czym charakteryzują się górskie krajobrazy? Scenariusz zajęć nr 106 Temat: Piękno Tatr i ich stolicy czym charakteryzują się górskie krajobrazy? Cele operacyjne: Uczeń: podaje elementy krajobrazu górskiego - góry utworzone ze skał, brak roślinności

Bardziej szczegółowo

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-25 09:23:24

Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-25 09:23:24 Co warto wiedzieć o gospodarce 2015-06-25 09:23:24 2 Maroko realizuje reformy i kontynuuje program uniezależniania się od tzw. ciężkich paliw kopalnych. Jest pionierem na kontynencie afrykańskim w dziedzinie

Bardziej szczegółowo

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu 1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu W 1945 roku skończyła się II wojna światowa. Był to największy, jak do tej pory, konflikt zbrojny na świecie. Po 6 latach ciężkich walk hitlerowskie

Bardziej szczegółowo

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan

Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Trzebinia - Moja mała ojczyzna Szczepan Matan Na świecie żyło wielu ludzi, których losy uznano za bardzo ciekawe i zamieszczono w pięknie wydanych książkach. Zdarzało się też to w gminie Trzebina, gdzie

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

Wieczorem nasi hiszpańscy koledzy i koleżanki z niecierpliwością czekali, aby nas zabrać do swoich domów.

Wieczorem nasi hiszpańscy koledzy i koleżanki z niecierpliwością czekali, aby nas zabrać do swoich domów. W dniach 9-13 lutego grupa naszych uczennic i nauczycieli uczestniczyła w spotkaniu w ramach programu edukacyjnego Comenius Europe-Different Houses- One Community. Tym razem udaliśmy się do przepięknego

Bardziej szczegółowo

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk o mała Jadwinia p MAŁA JADWINIA nr 11 Opracowała Daniela Abramczuk Zdjęcie na okładce Julia na huśtawce pochodzą z książeczki Julia święta Urszula Ledóchowska za zgodą Wydawnictwa FIDES. o Mała Jadwinia

Bardziej szczegółowo

Wędrówki odbędą się 8-mego i 10-stego listopada (sobota i poniedziałek).

Wędrówki odbędą się 8-mego i 10-stego listopada (sobota i poniedziałek). Plan wędrówek XXI Ogólnopolskiego Zlotu Harcerzy Akademików i Wędrowników Diablak W ramach zlotu przewidzieliśmy dla was wędrówki górskie i nie tylko. Nowy Targ leży na Podhalu, z którego blisko jest do

Bardziej szczegółowo

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki Zbigniew Kręcicki Pomniki i tablice Toruń Po lewej. Plac Rapackiego. Uroczyste odsłonięcie pomnika Marszałka nastąpiło 15 sierpnia 2000 r. w 80. rocznicę bitwy warszawskiej. Po prawej. Pierwszy, tymczasowy

Bardziej szczegółowo

"Obrazy, które mnie hipnotyzują" - rozmowa z Anną Wypych

Obrazy, które mnie hipnotyzują - rozmowa z Anną Wypych "Obrazy, które mnie hipnotyzują" - rozmowa z Anną Wypych JUSTYNA NAPIÓRKOWSKA Więcej zdjęć (2) Przedstawiam Państwu młodą malarkę, absolwentkę Akademii Sztuk Pięknych w pracowni profesora Świeszewskiego.

Bardziej szczegółowo

5.03.2014 09:15 VG 22 K9 Hazim S. - Prawo dotyczące uchodźców - Główne postępowanie 1 Tłumacz

5.03.2014 09:15 VG 22 K9 Hazim S. - Prawo dotyczące uchodźców - Główne postępowanie 1 Tłumacz 5.03.2014 09:15 VG 22 K9 Hazim S. - Prawo dotyczące uchodźców - Główne postępowanie 1 Tłumacz Dzień dobry Panie S. Dziś jestem tym sędzią, który zadecyduje o rozpatrzeniu Pana wniosku. Obok Pana siedzi

Bardziej szczegółowo

Rodzinki. Prawda: Noe wprowadził do arki po parze zwierząt, aby po wyjściu z niej zapełniły ziemię.

Rodzinki. Prawda: Noe wprowadził do arki po parze zwierząt, aby po wyjściu z niej zapełniły ziemię. Rodzinki Prawda: Bóg umieścił dzieci w rodzinie, aby rodzice troszczyli się o nie. Materiały: kolorowe rozcięte i naklejone na grubszy kartonik rodzinki zwierząt. Zwierzątka te można wykorzystać do wielu

Bardziej szczegółowo

Sezon 2013/2014 Szkoła Podstawowa im. W. Chotomskiej w Józefowie

Sezon 2013/2014 Szkoła Podstawowa im. W. Chotomskiej w Józefowie Sezon 2013/2014 Szkoła Podstawowa im. W. Chotomskiej w Józefowie ZAŁOŻENIA PROJEKTU 1. Misja 2. Forma działania i częstotliwość prowadzenia zajęć 3. Forma zajęć 4. Tematyka i cel zajęć 5. Wiedza i doświadczenie

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu

Bardziej szczegółowo

Oblicza wolontariatu hospicyjnego. www.hospicja.pl

Oblicza wolontariatu hospicyjnego. www.hospicja.pl Oblicza wolontariatu hospicyjnego Wolontariat stał u podstaw początków ruchu hospicyjnego w Polsce. Zaangażowani w nim byli przede wszystkim lekarze i pielęgniarki, studenci medycyny i duszpasterze jednocześnie

Bardziej szczegółowo

RYSZARD SADAJ KRAKÓW 2010

RYSZARD SADAJ KRAKÓW 2010 RYSZARD SADAJ KRAKÓW 2010 MARKOWI MIDURZE NIGDY BY DO GŁOWY NIE PRZYSZŁO, ŻE UŻYJE SUPER GLUE PRZECIWKO CZŁOWIEKOWI aatakowałem w tramwaju. Była wtedy jedenasta w nocy. Miałem w kieszeni tubkę super glue,

Bardziej szczegółowo

PRZECZYTAJ także o IX Pielgrzymce Archidiecezjalnej do Grecji w kwietniu 2012 roku - zostało jeszcze kilka miejsc wolnych.

PRZECZYTAJ także o IX Pielgrzymce Archidiecezjalnej do Grecji w kwietniu 2012 roku - zostało jeszcze kilka miejsc wolnych. Archidiecezja Poznańska z okazji Roku Wiary organizuje kolejną, X Archidiecezjalną Pielgrzymkę, tym razem do Fatimy, w dniach od 18 do 27 października 2012 roku. Zapraszamy do udziału w pielgrzymce zarówno

Bardziej szczegółowo

Rok XXIII listopad-grudzień 2013 nr 6(127) cena: 6,00 PLN (w tym 5% VAT) temat na czasie MEDIA KONTRA KOŚCIÓŁ? ISSN 1230-7297 11

Rok XXIII listopad-grudzień 2013 nr 6(127) cena: 6,00 PLN (w tym 5% VAT) temat na czasie MEDIA KONTRA KOŚCIÓŁ? ISSN 1230-7297 11 Rok XXIII listopad-grudzień 2013 nr 6(127) cena: 6,00 PLN (w tym 5% VAT) czasser CA dwumiesięcznik religijno-społeczny dwum iesięcę znik religij ijno no-s -spo łeczny temat na czasie MEDIA KONTRA KOŚCIÓŁ?

Bardziej szczegółowo

NIANIA/OPIEKUNKA DO DZIECI

NIANIA/OPIEKUNKA DO DZIECI Wypełnia agencja: WIEK KANDYDATA PRAWO JAZDY ROZPOCZĘCIE PRACY ILOŚĆ I WIEK DZIECI ZNAJOMOŚC JĘZYKÓW WYNAGRODZENIE LOKALIZACJA INNE INFORMACJE Nazwisko Imię NIANIA/OPIEKUNKA DO DZIECI DANE PERSONALNE Data

Bardziej szczegółowo

EDUKACJA PRZYRODNICZA

EDUKACJA PRZYRODNICZA EDUKACJA PRZYRODNICZA KLASA I Ocenie podlegają następujące obszary: środowisko przyrodnicze/park, las, ogród, pole, sad, zbiorniki wodne, krajobrazy/, środowisko geograficzne, historyczne, ochrona przyrody

Bardziej szczegółowo

Przebieg zajęć 1. Wprowadzenie do tematu zajęć poprzez rozwiązywanie krzyżówki.

Przebieg zajęć 1. Wprowadzenie do tematu zajęć poprzez rozwiązywanie krzyżówki. Scenariusz 12 Temat: W jaki sposób chodzimy w grupach? Cel zajęć: Wyposażenie uczniów w zasób wiadomości i umiejętności dotyczących poruszania się po drogach w zorganizowanej grupie. Przebieg zajęć 1.

Bardziej szczegółowo

K O C H A M Y D O B R E G O B O G A. Nasza Boża Rodzina. Poradnik metodyczny do religii dla dzieci trzyletnich

K O C H A M Y D O B R E G O B O G A. Nasza Boża Rodzina. Poradnik metodyczny do religii dla dzieci trzyletnich K O C H A M Y D O B R E G O B O G A Nasza Boża Rodzina Poradnik metodyczny do religii dla dzieci trzyletnich Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2011 Wprowadzenie do książki Nasza Boża Rodzina Religia

Bardziej szczegółowo

Wycieczka do Gersheim

Wycieczka do Gersheim Wycieczka do Gersheim Na specjalne zaproszenie Pana Hansa Bollingera -dyrektora Gesamtschule Gersheim, prezesa Stowarzyszenia "Spotkania na Granicy" oraz Stowarzyszenia VEUBE - Spohns Haus, grupa siedmiu

Bardziej szczegółowo

swiat przestrzenny plastyka - zajęcia manualne piątek godz. 18.30-20.00 GRUPA WIEKOWA 7-12 CENA KURSU: 170,- Zajęcia manualne skupiają się na rozwijaniu percepcji wzrokowej i kontroli ręki a także na stymulowaniu

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 6 im. Króla Jana III Sobieskiego w Jastrzębiu-Zdroju

Zespół Szkół nr 6 im. Króla Jana III Sobieskiego w Jastrzębiu-Zdroju Zespół Szkół nr 6 im. Króla Jana III Sobieskiego w Jastrzębiu-Zdroju Portal Innowacyjnego Technika Portal Innowacyjnego Technika jest aplikacją umożliwiającą w sposób kreatywny pogłębiać nauki techniczne

Bardziej szczegółowo

JANUSZ KORCZAK- CZŁOWIEK, KTÓRY KOCHAŁ DZIECI

JANUSZ KORCZAK- CZŁOWIEK, KTÓRY KOCHAŁ DZIECI JANUSZ KORCZAK- CZŁOWIEK, KTÓRY KOCHAŁ DZIECI CELE PROJEKTU: przybliżenie uczniom sylwetki Janusza Korczaka, zapoznanie z jego nowatorskimi poglądami na wychowanie dzieci; uświadomienie dzieciom posiadania

Bardziej szczegółowo

Spacer po Lumumbowie z zespołem Big Cyc [ZDJĘCIA+FILM]

Spacer po Lumumbowie z zespołem Big Cyc [ZDJĘCIA+FILM] 1 z 9 26-05-2015 12:09 rozrywka Łódź 18 C Wtorek 26 maja 2015 Łódź > Rozrywka > Spacer po Lumumbowie z zespołem Big Cyc [ZDJĘCIA+FILM] Spacer po Lumumbowie z zespołem Big Cyc [ZDJĘCIA+FILM] Lubię to! 21

Bardziej szczegółowo

Test A: Usługi w Europie i Polsce

Test A: Usługi w Europie i Polsce Test A: Usługi w Europie i Polsce Imię i nazwisko:... Data:..., klasa:... Poniższy test składa się z 9 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź. Za

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat komunikacji i transportu w Krakowie podczas Światowych Dni Młodzieży

Informacja na temat komunikacji i transportu w Krakowie podczas Światowych Dni Młodzieży Informacja na temat komunikacji i transportu w Krakowie podczas Światowych Dni Młodzieży Podczas Światowych Dni Młodzieży w Krakowie wprowadzone zostaną obszary z ograniczeniami w ruchu pojazdów (tzw.

Bardziej szczegółowo

VII Polsko-Hiszpańskie Forum Energii Odnawialnej 17-18 października 2013, Warszawa, Lublin

VII Polsko-Hiszpańskie Forum Energii Odnawialnej 17-18 października 2013, Warszawa, Lublin Stowarzyszenie Energii Odnawialnej oraz Polsko-Hiszpańska Izba Gospodarcza zapraszają na: VII Polsko-Hiszpańskie Forum Energii Odnawialnej 17-18 października 2013, Warszawa, Lublin Wydarzenie to wpisuje

Bardziej szczegółowo

Trening tchoukballu. Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Tchoukball.pl. Opracowanie: Mikołaj Karolczak

Trening tchoukballu. Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Tchoukball.pl. Opracowanie: Mikołaj Karolczak Trening tchoukballu Stowarzyszenie Kultury Fizycznej Tchoukball.pl 009 Opracowanie: Mikołaj Karolczak Oznaczenia: zawodnik drużyny atakującej zawodnik drużyny atakującej (z piłką) zawodnik drużyny broniącej

Bardziej szczegółowo

Maroko. Berberyjska przygoda

Maroko. Berberyjska przygoda Maroko Berberyjska przygoda Plan wyjazdu Miejsce: Maroko Region: Góry Atlas Park Narodowy Toubkal Dzień 1: Warszawa Marrakesz Terres d Amanar Dzień 2: Terres d Amanar Dzień 3: Podnóże Atlasu Wysokiego

Bardziej szczegółowo

1. Grzegorz Bolek Lato w Podkowie Leśnej Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie dyplom z wyróżnieniem. Uprawia malarstwo olejne, jest

1. Grzegorz Bolek Lato w Podkowie Leśnej Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie dyplom z wyróżnieniem. Uprawia malarstwo olejne, jest 1. Grzegorz Bolek Lato w Podkowie Leśnej Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie dyplom z wyróżnieniem. Uprawia malarstwo olejne, jest znakomitym pedagogiem związanym z podkowiańską szkołą, gdzie

Bardziej szczegółowo

Kiedy niebo dotyka dzieci

Kiedy niebo dotyka dzieci BOŻA HISTORIA 1 Dzieci Bungomy dla Jezusa! Dzieci Bungomy dla Jezusa! słychać było w całym mieście Bungoma w Kenii. Ponad dwa tysiące dzieci wyszło na ulice. Śpiewały, tańczyły i maszerowały, niosąc transparenty

Bardziej szczegółowo

Akcja EDUKACJA ZADANIA TRENINGOWE Z JĘZYKA POLSKIEGO ZESTAW 11. Wędrówki z dziadkiem Romanem

Akcja EDUKACJA ZADANIA TRENINGOWE Z JĘZYKA POLSKIEGO ZESTAW 11. Wędrówki z dziadkiem Romanem ZADANIA TRENINGOWE Z JĘZYKA POLSKIEGO Akcja EDUKACJA ZESTAW 11. Wędrówki z dziadkiem Romanem Każde spotkanie z przyrodą jest prawdziwe i Wam też się może przytrafić. Należy tylko mieć czujne oczy i uszy

Bardziej szczegółowo

BIOGRAFIA. Irena Sendlerowa, właściwie Irena Stanisława Sendler,

BIOGRAFIA. Irena Sendlerowa, właściwie Irena Stanisława Sendler, BIOGRAFIA Irena Sendlerowa, właściwie Irena Stanisława Sendler, Sendler z domu Krzyżanowska - ur. 15 lutego 1910 w Warszawie, zm. 12 maja 2008 w Warszawie. Polska działaczka społeczna. Swoje dzieciństwo,

Bardziej szczegółowo

kultura tradycja, historia, obyczaje Ernest Bryll poeta, pisarz, autor tekstów piosenek, dziennikarz, tłumacz i krytyk filmowy, także dyplomata. Autor licznych tomików poezji, sztuk scenicznych, oratoriów,

Bardziej szczegółowo

Cel ogólny: - kształtowanie w nas postawy Samarytanina z przypowieści o Miłosiernym Samarytaninie (Łk 10, 30-37)

Cel ogólny: - kształtowanie w nas postawy Samarytanina z przypowieści o Miłosiernym Samarytaninie (Łk 10, 30-37) Temat formacyjny na zajęcia SKC: 6 kroków wolontariusza Cel ogólny: - kształtowanie w nas postawy Samarytanina z przypowieści o Miłosiernym Samarytaninie (Łk 10, 30-37) Cele szczegółowe: - uczeń wie, czym

Bardziej szczegółowo

ZAWSZE RAZEM. KRAJOWE CENTRUM ds. AIDS. Egzemplarz bezpłatny. STREFA DLA RODZICA Telefon Zaufania HIV/AIDS: 801 888 448* (22) 692 82 26

ZAWSZE RAZEM. KRAJOWE CENTRUM ds. AIDS. Egzemplarz bezpłatny. STREFA DLA RODZICA Telefon Zaufania HIV/AIDS: 801 888 448* (22) 692 82 26 STREFA DLA RODZICA Telefon Zaufania HIV/AIDS: 801 888 448* (22) 692 82 26 Egzemplarz bezpłatny KRAJOWE CENTRUM ds. AIDS ISBN 978-83-87068-39-4 POKOLORUJ NAS, *płatne za pierwszą minutę połączenia... www.aids.gov.pl

Bardziej szczegółowo

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

Uczeń z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanymi z wcześniejszym

Uczeń z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanymi z wcześniejszym Uczeń z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanymi z wcześniejszym kształceniem za granicą Opis przypadku Wśród uczniów rozpoczynających

Bardziej szczegółowo

Wolontariat. Igor Jaszczuk kl. IV

Wolontariat. Igor Jaszczuk kl. IV Wolontariat Wolontariat ważna sprawa, nawet super to zabawa. Nabierz w koszyk groszy parę, będziesz miał ich całą chmarę. Z serca swego daj znienacka, będzie wnet Szlachetna Paczka. Komuś w trudzie dopomoże,

Bardziej szczegółowo

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA Tekst biblijny: Dz. Ap. 16,19 36 Tekst pamięciowy: Dz. Ap. 16,31 ( ) Uwierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony, ty i twój dom. Bóg chce, abyś uwierzył w Jego Syna, Jezusa

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY ŚPIEWNIK EKOLOGICZNY

SZKOLNY ŚPIEWNIK EKOLOGICZNY SZKOLNY ŚPIEWNIK EKOLOGICZNY Szkolny śpiewnik ekologiczny powstał z okazji Dnia Ziemi 2014. Zawiera on nagrodzone utwory napisane przez naszych uczniów klas 1-3 biorących udział w szkolnym konkursie pt.

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Lutomski. Grafika

Zbigniew Lutomski. Grafika Zbigniew Lutomski Grafika czerwiec 2013 Zbigniew Lutomski, urodzony 4 grudnia 1934 roku, jest jednym z najwybitniejszych przedstawicieli grafiki polskiej. Specjalizuje się w trudnej technice drzeworytu.

Bardziej szczegółowo

Ziemia. Modlitwa Żeglarza

Ziemia. Modlitwa Żeglarza Ziemia Ziemia, którą mi dajesz, nie jest fikcją ani bajką, Wolność którą mam w Sobie Jest Prawdziwa. Wszystkie góry na drodze muszą, muszą ustąpić, Bo wiara góry przenosi, a ja wierzę Tobie. Ref: Będę

Bardziej szczegółowo

Kim jest autor niezwykłej kolekcji zdjęć. Zawodowcem?

Kim jest autor niezwykłej kolekcji zdjęć. Zawodowcem? Kim jest autor niezwykłej kolekcji zdjęć. Zawodowcem? Paweł P. Reszka 13.06.2012, aktualizacja: 13.06.2012 19:07 Jedno ze zdjęć znalezionych przy Rynek 4 Kolekcję zdjęć znaleziono na strychu kamienicy

Bardziej szczegółowo

Michał Ratajczak 2LO w Słupsku

Michał Ratajczak 2LO w Słupsku Michał Ratajczak 2LO w Słupsku Grupa Nowy Styl to jedna z najprężniej rozwijających się grup meblarskich na świecie. W jej ofercie znajdują się meble biurowe, krzesła do różnych zastosowań, siedziska audytoryjne,

Bardziej szczegółowo

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy LITERATURA 1. "Żyć życiem innym niż większość". Twoje rozważania o wybranych bohaterach literackich idących

Bardziej szczegółowo

Egipt - Sharm Ośrodki nurkowe Rafy koralowe:

Egipt - Sharm Ośrodki nurkowe Rafy koralowe: Egipt - Sharm Cała nazwa to Sharm el-szejk, co znaczy Zatoka Starca lub błędnie Zatoka Szejka miasto i kurort w Egipcie, w południwej części półwyspu Synaj, leżące nad brzegiem Morza Czerwonego składająca

Bardziej szczegółowo

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 1 ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 2 Padał deszcz. Mówią, że podczas deszczu dzieci się nudzą. Nie oni. Ukradkiem wzięli rowery i postanowili pojechać przed siebie: -myślisz, że babcia nas widziała?

Bardziej szczegółowo

Fundacja i otoczenie czyli ile pożytecznych projektów możemy zrobić RAZEM

Fundacja i otoczenie czyli ile pożytecznych projektów możemy zrobić RAZEM Fundacja i otoczenie czyli ile pożytecznych projektów możemy zrobić RAZEM Edycja 2014 O Fundacji Ronalda McDonalda na świecie Fundacja w Polsce należy do większej całości, pracującej w 58 krajach świata

Bardziej szczegółowo

Autorka: Katarzyna Rożek Copyright by Literat

Autorka: Katarzyna Rożek Copyright by Literat Dziwne pytania...2 Spółdzielnia mieszkaniowa 4 Pif-paf!...6 Świstaki i świetliki 8 Bar mleczny...10 Karteczki 12 Tylko pytania...14 Bitwa o proporce 16 KIM...18 Wyścigi konne 20 Układanie liny...22 Balony

Bardziej szczegółowo

Marcin Borecki PlaceChallenge Rafał Czupryński Microsoft

Marcin Borecki PlaceChallenge Rafał Czupryński Microsoft Marcin Borecki PlaceChallenge Rafał Czupryński Microsoft Aplikacje jako kanał marketingowy Do czego wykorzystać aplikacje? Jak zacząć przygodę z aplikacjami? Z jakich narzędzi korzystamy na co dzień?

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska

BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska BEZPIECZNY MALUCH NA DRODZE Grażyna Małkowska spektakl edukacyjno-profilaktyczny dla najmłodszych. (Scenografia i liczba aktorów - zależne od wyobraźni i możliwości technicznych reżysera.) Uczeń A - Popatrz

Bardziej szczegółowo

Pekin Tianjin Luksusowa 12-dniowa wycieczka

Pekin Tianjin Luksusowa 12-dniowa wycieczka Luksusowa 12-dniowa wycieczka Data Miasto Plan Podróży Posiłki Dzień 1 3 Wrz Przylot do u Spotkanie z anglojęzycznym przewodnikiem Zameldowanie w hotelu w ie Hotel w Dzień 2 4 Wrz Po śniadaniu - zwiedzanie

Bardziej szczegółowo

Prymus WWW.JUNIORMEDIA.PL. Już dziś są Walentynki! W tym dniu możesz obdarować bliską tobie osobę prezencikiem! Święty Walenty - Patron Walentynek

Prymus WWW.JUNIORMEDIA.PL. Już dziś są Walentynki! W tym dniu możesz obdarować bliską tobie osobę prezencikiem! Święty Walenty - Patron Walentynek Szkoła Podstawowa nr 1 w Żorach ul.słoneczna 1 44-240, Żory Numer 4 02/14 ORGANIZATOR PROJEKTU PARTNER Już dziś są Walentynki! W tym dniu możesz obdarować bliską tobie osobę prezencikiem! Święty Walenty

Bardziej szczegółowo

Pięciodniowa wycieczka do Berlina i Tropikalną Wyspę za jedyne 999 zł!!!

Pięciodniowa wycieczka do Berlina i Tropikalną Wyspę za jedyne 999 zł!!! Pięciodniowa wycieczka do Berlina i Tropikalną Wyspę za jedyne 999 zł!!! Berlin tętni życiem. Zmienia się każdego dnia. Pora zwiedzić stolicę, aby móc zachwycać się jej niepowtarzalnymi atrakcjami kulturalnymi,

Bardziej szczegółowo

PROGRAM REZYDENCJI GEORGE SAND FRYDERYK CHOPIN

PROGRAM REZYDENCJI GEORGE SAND FRYDERYK CHOPIN PROGRAMREZYDENCJI GEORGESAND FRYDERYKCHOPIN OD22CZERWCADO14SIERPNIA2015ROKU WPAŁACUGENSHAGENPODBERLINEM KONKURS I.Informacjeogólne Program rezydencji George Sand Fryderyk Chopin obejmuje ośmiotygodniowypobytwpałacu

Bardziej szczegółowo

Szlakiem chrześcijańskich objawień - Lourdes Pielgrzymki 2013

Szlakiem chrześcijańskich objawień - Lourdes Pielgrzymki 2013 Szlakiem chrześcijańskich objawień - Lourdes Pielgrzymki 2013 Pielgrzymka dla grup wyjeżdżających z Poznania La Salette Le Puy-en-Velay Rocamadour Lourdes La Salette Miejscowość we francuskich Alpach związana

Bardziej szczegółowo

Maraton Pisania Listów 2011

Maraton Pisania Listów 2011 Maraton Pisania Listów 2011 Warszawa, 19.11.2011r. Natalia Olchawa Maraton Pisania Listów 2011 Start: 10.12.2011r. godzina 12:00; Koniec: 11.12.2011r. godzina 12:00; Piszemy całą dobę; Szkoły mogą pisać

Bardziej szczegółowo

przez kolejne 20 lat, stając się dla rumuńskiej arystokracji najpopularniejszym miejscem spędzania wolnego czasu. Początek nowej ery Po przewrocie w

przez kolejne 20 lat, stając się dla rumuńskiej arystokracji najpopularniejszym miejscem spędzania wolnego czasu. Początek nowej ery Po przewrocie w Rumunia Mało kto zdaje sobie sprawę z tego, jak długą i ciekawą historię ma hazard w Rumunii. Na przełomie wieków IX i XX na obszarze obecnej Rumunii funkcjonowało pięć kasyn. Wszystkie urządzone były

Bardziej szczegółowo

PRZYK AD 4: PROGRAM BBC O NIEWIARYGODNYCH MOCACH SAMOUZDRAWIANIA

PRZYK AD 4: PROGRAM BBC O NIEWIARYGODNYCH MOCACH SAMOUZDRAWIANIA Gry i zabawy umys³owe PRZYK AD 4: PROGRAM BBC O NIEWIARYGODNYCH MOCACH SAMOUZDRAWIANIA A = Autonomiczne mechanizmy samouzdrawiania (np. spadek ciœnienia krwi, zaœlepki z krwi) B = Brak tlenu: maksymalnie

Bardziej szczegółowo

Organizator projektu: Fundacja MK

Organizator projektu: Fundacja MK 3 BIEGUN Organizator projektu: Fundacja MK Fundacja Marka Kamińskiego od 1996 roku pomaga chorym dzieciom i młodzieży w pokonywaniu barier i realizacji ich marzeń. Fundacja prowadzi projekty charytatywne,

Bardziej szczegółowo

Pod hiszpańskim niebem

Pod hiszpańskim niebem Pod hiszpańskim niebem 7 dni z Erasmusem ciężko jest z całego pobytu na stypendium opisać tylko siedem dni moja erasmusowa przygoda trwała ich dokładnie sto dziewięćdziesiąt sześć i każdy z tych dni był

Bardziej szczegółowo

KLASA VI Odpowiedz na następujące pytania. Jeśli pamiętasz, to oprócz tytułu książki, podaj autora- zdobędziesz dodatkowy punkt.

KLASA VI Odpowiedz na następujące pytania. Jeśli pamiętasz, to oprócz tytułu książki, podaj autora- zdobędziesz dodatkowy punkt. KLASA VI 1. Wymień trzy krainy, które odwiedził Tomek Wilmowski.. 2. Kto jest autorem powieści Zwyczajne życie i Większy kawałek świata?.. 3. Jak mówiono na Bartka w Wokarku?.. 4. Podaj przynajmniej trzy

Bardziej szczegółowo

W POSZUKIWANIU KOPCIUSZKA

W POSZUKIWANIU KOPCIUSZKA ANETA ANTOSIAK W POSZUKIWANIU KOPCIUSZKA SCENARIUSZ PRZEDSTAWIENIA Copyright by CeTVbja\T8Wh^TVl]ab 4eglfglVmaTF^XaX Żory 2013 ISBN 978-83-63-171-32-2 www.skene.com.pl e-mail: pracownia@skene.com.pl Wydawca

Bardziej szczegółowo

Dzień 1 W środku nocy wyruszyliśmy do Warszawy. Najpierw naszego kierowcę i jego samochód sprawdzili Policjanci i o godzinie 1:30 wyjechaliśmy z Lublińca. Na lotnisko w Warszawie o godzinie 5.00. Tam wypatrzyliśmy

Bardziej szczegółowo

W lutym w bibliotece szkolnej.

W lutym w bibliotece szkolnej. W lutym w bibliotece szkolnej. - Pamiętamy o Fryderyku Chopinie. Chopin do dziś uważany jest za największego kompozytora polskiego, ale rola jego muzyki zdecydowanie wykracza poza samą muzykę. Patriotyczną

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA. Śp. Nelson Mandela powiedział kiedyś: Edukacja jest najpotężniejszą bronią, której możesz użyć, aby zmienić świat.

FUNDACJA. Śp. Nelson Mandela powiedział kiedyś: Edukacja jest najpotężniejszą bronią, której możesz użyć, aby zmienić świat. FUNDACJA Afryka i Syberia nie jest są już zacofaną abstrakcją bez kontaktu ze światem są tam siedziby wielu firm, aglomeracje miejskie, inwestycje, centra handlowe, cenne złoża, studiująca młodzież i wykształceni

Bardziej szczegółowo

REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1. (wersja dla studentów)

REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1. (wersja dla studentów) REKLAMA. TRYB ROZKAZUJĄCY AUDIO A2 / B1 (wersja dla studentów) Reklama jest obecna wszędzie w mediach, na ulicy, w miejscach, w których uczymy się, pracujemy i odpoczywamy. Czasem pomaga nam w codziennych

Bardziej szczegółowo

GDZIE SĄ PIENIĄDZE? A raczej dlaczego ich nie ma... 12.01.2014

GDZIE SĄ PIENIĄDZE? A raczej dlaczego ich nie ma... 12.01.2014 GDZIE SĄ PIENIĄDZE? A raczej dlaczego ich nie ma... 12.01.2014 1 Pomimo masowego drukowania pieniądza trudno się go doszukać na rynku akcji Rynek akcji rośnie a obroty spadają. A jak głosi stara teoria

Bardziej szczegółowo

PŁYTY ANALOGOWE - SKŁADANKI. 1. SP-204 Pronit 12(11).1965. 1. Dziewczyna z moich snów [z EP N 0398] 2. SP - 381 Muza? 3. SP - 448 Muza?

PŁYTY ANALOGOWE - SKŁADANKI. 1. SP-204 Pronit 12(11).1965. 1. Dziewczyna z moich snów [z EP N 0398] 2. SP - 381 Muza? 3. SP - 448 Muza? PŁYTY ANALOGOWE - SKŁADANKI 1. SP-204 Pronit 12(11).1965 1. Dziewczyna z moich snów [z EP N 0398] 2. SP - 381 Muza? Płoną góry, płoną lasy [z LP XL 0734] 3. SP - 448 Muza? W bursztynowym kręgu lata [z

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie: Natura zarządzania. 1. Rola zarządzania... 19. 2. Zadania zarządu... 25. 3. Wyzwania, wobec których stoi zarządzanie...

SPIS TREŚCI. Wprowadzenie: Natura zarządzania. 1. Rola zarządzania... 19. 2. Zadania zarządu... 25. 3. Wyzwania, wobec których stoi zarządzanie... Spis treści SPIS TREŚCI Przedmowa......................................... 9 Wprowadzenie: Natura zarządzania 1. Rola zarządzania.................................. 19 2. Zadania zarządu...................................

Bardziej szczegółowo

Praktyki uczniów z ZSP Nr 1 w Chojnie w Sherborne w Anglii, w ramach projektu Staże gastronomów z programu Leonardo da Vinci

Praktyki uczniów z ZSP Nr 1 w Chojnie w Sherborne w Anglii, w ramach projektu Staże gastronomów z programu Leonardo da Vinci Praktyki uczniów z ZSP Nr 1 w Chojnie w Sherborne w Anglii, w ramach projektu Staże gastronomów z programu Leonardo da Vinci W dniach 01.07.-28.08.2011 r. uczniowie z Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych Nr

Bardziej szczegółowo

Kampanie medialne w obronie praw osób z niepełnosprawnością. Wioletta Szarecka UWM Olsztyn

Kampanie medialne w obronie praw osób z niepełnosprawnością. Wioletta Szarecka UWM Olsztyn Kampanie medialne w obronie praw osób z niepełnosprawnością Wioletta Szarecka UWM Olsztyn Stereotypy były i są nadal chętnie przyswajane i wykorzystywane, ponieważ zwalniają z wysiłku myślenia (...), nakładają

Bardziej szczegółowo

Cienków Niżny, ujście Białej Wisełki i Wylęgarnia Przemysław Borys, 22.08.15, 9:30-13:30

Cienków Niżny, ujście Białej Wisełki i Wylęgarnia Przemysław Borys, 22.08.15, 9:30-13:30 Cienków Niżny, ujście Białej Wisełki i Wylęgarnia Przemysław Borys, 22.08.15, 9:30-13:30 Ilustracja 1: Wycieczkę zaczynamy po zjechaniu na Czarne (jak nad zalew). Jeszcze przed Wylęgarnią, trochę za wodospadem

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15

Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15 Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15 2 Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Republice Południowej Afryki to przede wszystkim domena Brytyjczyków i Amerykanów. Coraz mocniejszą pozycję zdobywają Chiny.

Bardziej szczegółowo

Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko.

Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko. Przygotowujemy laurki dla dzielnych strażaków. Starałyśmy się, by prace były ładne. Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko. 182 Jeszcze kilka kroków i będziemy

Bardziej szczegółowo

1. W 1926 i 1948 roku Niemcy zostały ukarane za wojny tak samo, jak kiedyś ukarano Spartę. Na czym polegała kara?

1. W 1926 i 1948 roku Niemcy zostały ukarane za wojny tak samo, jak kiedyś ukarano Spartę. Na czym polegała kara? 1. W 1926 i 1948 roku Niemcy zostały ukarane za wojny tak samo, jak kiedyś ukarano Spartę. Na czym polegała kara? Odpowiedź: Niemieckim sportowcom został zabroniony udział w igrzyskach olimpijskich. 2.

Bardziej szczegółowo

Organizator projektu: Fundacja MK

Organizator projektu: Fundacja MK 3 BIEGUN Organizator projektu: Fundacja MK Fundacja Marka Kamińskiego od 1996 roku pomaga chorym dzieciom i młodzieży w pokonywaniu barier i realizacji ich marzeń. Fundacja prowadzi projekty charytatywne,

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW

Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012

Bardziej szczegółowo

STARY TESTAMENT. JÓZEF I JEGO BRACIA 11. JÓZEF I JEGO BRACIA

STARY TESTAMENT. JÓZEF I JEGO BRACIA 11. JÓZEF I JEGO BRACIA JÓZEF I JEGO BRACIA 53 Jakub miał wielu synów. Było ich dwunastu. Jakub kochał wszystkich, ale najbardziej kochał Józefa. Może to dlatego, że Józef urodził się, kiedy Jakub był już stary. Józef był mądrym

Bardziej szczegółowo