Warszawa. miasto ludzi wolnych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Warszawa. miasto ludzi wolnych"

Transkrypt

1 Warszawa miasto ludzi wolnych

2 Spis treści Historyczne obiekty i miejsca zaznaczone na mapie 2...Wstęp POCZĄTKI WARSZAWY 3...Narodziny miasta 4...Demokracja szlachecka ZŁOTA WOLNOŚĆ 5...Konfederacja warszawska 6...Wolna elekcja 7...Ustrój Rzeczypospolitej 8...Dobro publiczne ZABORY Edukacja dla wolności 12...Samorząd miejski 14...Konstytucja 3 maja 16...Nauka, kultura i sztuka Warszawskie organizacje społeczne DWUDZIESTOLECIE MIĘDZYWOJENNE Wolna Warszawa niepodległa Polska 20...Odbudowa demokracji Społeczeństwo obywatelskie 23...Miasto wielu kultur MIASTO NIEZWYCIĘŻONE 24...Jak feniks z popiołów 26...Przeciw komunizmowi 27...Ludzie wolnego ducha 28...Walka o demokrację 30...Zwycięstwo wolności DEMOKRATYCZNA STOLICA 31...Samorząd 32...Warszawa dziś Zamek Królewski... 3 Bazylika archikatedralna pw. Męczeństwa św. Jana Chrzciciela...14 Rynek Starego Miasta...13 Muzeum Warszawy... 3 Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie...17 Pomnik Małego Powstańca...25 Collegium Nobilium...11 Pomnik Powstania Warszawskiego...25 Pałac i Ogród Krasińskich... 8 Arsenał...25 Pałac Daniłowiczowski (dawniej Biblioteka Załuskich)... 9 Pałac Jabłonowskich...19 Teatr Narodowy...17 Plac Marszałka Piłsudskiego...29 Ogród Saski...10 Zachęta Narodowa Galeria Sztuki...16 Muzeum Powstania Warszawskiego...25 Metropolitan...34 Pomnik Fryderyka Chopina...33 Budynek Sejmu i Senatu...31 Giełda Papierów Wartościowych...37 Muzeum Fryderyka Chopina...17 Pałac Staszica...11 Bazylika św. Krzyża...17 Uniwersytet Warszawski...26 Pałac Prezydencki...30 Pomnik Adama Mickiewicza...26 Warszawskie Towarzystwo Dobroczynności...18 Park Fontann...32 Centrum Nauki Kopernik...33

3 NOWE MIASTO 5 29 STARE MIASTO Senat orska 1 MARIENSZTAT Oboźna Browarna Dobra POWIŚLE 30 Mazowiecka m 21 ŚRÓDMIEŚCIE Krucza 20 UJAZDÓW 19

4 Warszawa jest stolicą Polski, kraju leżącego w sercu Europy. Jest to miasto z ponad siedemsetletnią, bogatą historią. Podczas II wojny Światowej zniszczona w blisko 85% stolica odrodziła się niczym feniks z popiołów dzięki staraniom całego narodu. Po 44 latach ustroju komunistycznego to tutaj rozegrały się przełomowe wydarzenia zainicjowane przez Solidarność, których finałem były obrady Okrągłego Stołu, pierwsze wolne wybory i zmiany ustrojowe we wschodniej Europie. Warszawa to miasto wolnych ludzi niezależnych, twórczych, o różnorodnych poglądach, wywodzących się z wielu kultur i narodowości, którzy na przełomie wieków tworzyli to miasto, stawali w jego obronie i walczyli o demokrację. Dzięki temu dziś jest to miasto, w którym można wyrażać swoje poglądy, uczestniczyć w życiu kulturalnym, społecznym i politycznym, budując stolicę dynamiczną, nowoczesną o niepowtarzalnej atmosferze. 2

5 POCZĄTKI WARSZAWY Narodziny miasta Początki Warszawy sięgają przełomu XIII/XIV wieku. Położona nad Wisłą jednym z ważniejszych ówczesnych szlaków handlowych Warszawa z biegiem czasu stawała się coraz bardziej znaczącym ośrodkiem polityczno-gospodarczym kraju. Do 1525 roku była grodem książąt mazowieckich, a od 1596 siedzibą królów Polski. Na placu Zamkowym stoi Kolumna Zygmunta III Wazy pomnik króla, który przeniósł stolicę Polski z Krakowa do Warszawy. Zamek Królewski od końca XVI w. siedziba króla i Sejmu, a od 1926 do 1939 roku prezydenta Rzeczypospolitej. Zniszczony podczas II wojny światowej, odbudowany po 1971 roku (do 1989 r.) ze składek społecznych. Przechowywane są w nim insygnia ostatniego króla i władzy prezydenta RP. Obecnie pełni rolę muzeum z bogatą kolekcją malarstwa polskiego i europejskiego (m.in. oryginalne obrazy Rembrandta, prace Bernarda Bellotta zwanym Canaletto). pl. Zamkowy 4, mapa nr 1 Przesławnego Królestwa Polskiego przywileje, konstytucje i zezwolenia urzędowe oraz uznane dekrety dokument opracowany w 1506 roku przez kanclerza wielkiego koronnego, prymasa Jana Łaskiego, który przyczynił się do ujednolicenia systemu prawnego państwa i upowszechnienia znajomości prawa wśród szlachty. Statut Łaskiego to pierwszy polski druk urzędowy zawierający kodyfikację całego ówczesnego prawodawstwa. Muzeum Warszawy mieści się w kilkunastu kamienicach przy staromiejskim rynku i prezentuje dzieje stolicy od ich zarania po czasy współczesne. Obecnie ekspozycja jest nieczynna, ale w muzealnym kinie można obejrzeć film dokumentalny o Warszawie oraz zwiedzić odrestaurowane piwnice, będące częścią Szlaku Kulturalnych Piwnic Starego Miasta. Liczące często po kilkaset lat podziemia są jednym z najlepiej zachowanych fragmentów Starego Miasta. Rynek Starego Miasta 28/42, mapa nr 4 3

6 POCZĄTKI WARSZAWY Demokracja szlachecka XVI-wieczna Europa to czasy absolutyzmu królewskiego. W Rzeczypospolitej, związanej unią z Litwą, kwitła demokracja szlachecka, która gwarantowała szlachcie prawo głosowania i decydowania o sprawach państwa. W tym czasie Warszawa stała się centrum politycznym kraju. Tolerancja religijna przyciągała nad Wisłę ludzi różnych kultur, którzy wzbogacali miasto, przyczyniając się do jego rozkwitu. Dokument z 1580 roku, w którym polski król Stefan Batory ustala porządek wyboru burmistrza i rajców miejskich Starej Warszawy. Panorama Warszawy, Ch. Melich, ok

7 ZŁOTA WOLNOŚĆ Konfederacja warszawska W 1572 roku bezpotomnie zmarł ostatni z Jagiellonów, król Zygmunt II August, a rok później zjazd szlachty dzięki porozumieniu obywateli różnych wyznań uchwalił konfederację warszawską, która gwarantowała m.in. wolność wyznania. W czasie, gdy Europa była targana krwawymi wojnami religijnymi, dokument zapewniał Rzeczypospolitej Obojga Narodów pokój wewnętrzny. W 2003 roku w dowód uznania konfederacji warszawskiej dla wkładu w tradycję demokracji wpisano ją na Listę Światową Programu Pamięć Świata. Dokument tzw. konfederacji warszawskiej z 1573 roku gwarantował m.in. swobodę kultu religijnego. Zobowiązywał wszystkich obywateli do zachowania istniejącego porządku prawnego, stanowił o powołaniu nowego króla na drodze wolnej elekcji, czyli wolnego i zgodnego wyboru całej szlachty. 5

8 ZŁOTA WOLNOŚĆ Wolna elekcja W 1573 roku na polach pod Warszawą odbyła się pierwsza wolna elekcja, w wyniku której królem Polski został Henryk Walezy, wybrany przez ponad 40 tys. przedstawicieli szlachty. W czasach rządów absolutnych wolna elekcja była fenomenem ustrojowym w Europie. Przez kolejne dwa stulecia drogą wolnej elekcji zostało wybranych trzynastu władców Rzeczypospolitej. W Warszawie wybory odbyły się dziesięciokrotnie. Fragment obrazu Canaletta z kolekcji na Zamku Królewskim, przedstawiający elekcję Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1764 roku na Woli. Widoczna szopa senatorska, koło rycerskie z chorągwiami województw. 6 Na sejmie koronacyjnym król polski Stefan Batory potwierdza prawa i przywileje polskie, 1576.

9 ZŁOTA WOLNOŚĆ Ustrój Rzeczypospolitej Wolne elekcje przypieczętowały wiodącą rolę stolicy w życiu politycznym kraju. Kluczowe dokumenty uzgodnione w Warszawie przez przedstawicieli szlachty: konfederacja warszawska (1573) i artykuły henrykowskie (1573) oraz zawarta nieco wcześniej (1569) unia z Litwą stanowiły podstawę ustroju Rzeczypospolitej. Akty te gwarantowały m.in.: nietykalność osobistą szlachty, wolność wyznania, wolność podatkową, równość stanu szlacheckiego, a przede wszystkim dawały władzę Sejmowi. Artykuły henrykowskie, 1573 prawa określone przez szlachtę, które musiał podpisać i przestrzegać każdy król Polski wybrany w drodze wolnej elekcji. Nazwa pochodzi od imienia pierwszego króla elekcyjnego Henryka Walezego. Ustawienie Sali Senatorskiej w Zamku Królewskim w okresie bezkrólewia (w tej sali została uchwalona Konstytucja 3 Maja z 1791). 7

10 ZŁOTA WOLNOŚĆ Dobro publiczne Dostęp do słowa drukowanego znacznie zdemokratyzował udział obywateli w życiu społecznym. Z biegiem czasu zaczęły powstawać biblioteki publiczne, w których udostępniono zbiory należące do elity intelektualnej kraju. Udostępniono też społeczeństwu niektóre parki stanowiące własność prywatną arystokracji. Pałac i Ogród Krasińskich jeden z najpiękniejszych polskich pałaców. Zbudowany w XVII wieku, dawniej mieścił się tu Sąd Najwyższy a teraz archiwum Biblioteki Narodowej. Jego cenne zbiory to m.in. rękopisy Biblioteki Załuskich i Rapperswilskiej, a także inne stare druki cudem ocalałe z pożogi wojennej. Na tyłach pałacu znajduje się Ogród Krasińskich przepiękny, barokowy park miejski udostępniony warszawiakom już w XVIII w. pl. Krasińskich 3/5, mapa nr 9 8

11 ZŁOTA WOLNOŚĆ Medal wybity na otwarcie pierwszej biblioteki publicznej w Warszawie, Biblioteka braci Załuskich założona w 1747 roku przez braci biskupów Andrzeja i Józefa Załuskich, jedna z pierwszych i największych bibliotek publicznych w Europie. Księgozbiór liczył ponad 400 tys. druków i ok. 12 tys. rękopisów. Najcenniejsze z nich to m.in. spuścizna po królach Polski, roczniki i kroniki polskie od XIV wieku. W czasie zaborów została ograbiona przez Rosjan i wszystkie księgi wywieziono do Petersburga. Po I wojnie światowej Polacy odzyskali część kolekcji, którą przeniesiono do Biblioteki Narodowej na placu Krasińskich, gdzie w 1944 roku została w większości spalona przez Niemców. ul. Hipoteczna 2, mapa nr 11 Bibliotekarz Jan Daniel Janocki, uporządkował i skatalogował zbiory Biblioteki Załuskich, które w dniu otwarcia biblioteki liczyły 180 tys. tytułów i zajmowały 29 sal. Józef Andrzej Załuski ( ) Andrzej Stanisław Załuski ( ) 9

12 ZŁOTA WOLNOŚĆ Ogród Saski, XIX wiek. Ogród Saski pierwszy w Polsce i jeden z pierwszych w Europie ogrodów królewskich udostępnionych publiczności. Ogród wzorowany na wersalskim wraz z nieistniejącym dziś pałacem został rozbudowany na polecenie króla Polski Augusta II Mocnego. Ogród królewski był początkowo dostępny jedynie dla dworzan, jednak 27 maja 1727 roku władca otworzył go dla warszawiaków. W Europie zjawisko udostępniania ogrodów prywatnych szerokiej publiczności nasiliło się dopiero po wielkiej rewolucji francuskiej (1789). Park zdobią liczne rzeźby przedstawiające postacie mitologiczne, piękna XIX-wieczna fontanna, wodozbiór w kształcie świątyni. Mapa nr 15 Ogród Saski, dzisiaj. Ogród Saski, jeden z pierwszych w Warszawie kiosków z gazetami pełniący rolę słupa reklamowego. 10

13 ZABORY Edukacja dla wolności W 1772 roku Polska straciła część terytorium na rzecz trzech zaborców Austrii, Prus i Rosji. Obywatele podjęli próby ratowania państwa przed ostatecznym upadkiem. W 1773 roku w Warszawie powstała Komisja Edukacji Narodowej, jedna z pierwszych w Europie państwowych instytucji oświatowych o randze ministerstwa, która m.in. kształtowała świadomość obywatelską i narodową. Stworzyła jednolity system szkolnictwa z językiem polskim jako wykładowym. Stanisław Staszic ( ) wybitny działacz oświeceniowy, ksiądz i patriota. Realizował reformy rolne i społeczne, aktywnie wspierał rozwój szkolnictwa wyższego. Collegium Nobilium założone w XVIII wieku przez zakon pijarów jako szkoła wyższa. Głównym zadaniem Collegium było kształcenie nowego pokolenia Polaków, by przygotować je do przeprowadzenia przebudowy państwa polskiego, co w efekcie przyczyniło się do późniejszych reform oraz uchwalenia Konstytucji 3 maja. Obecnie mieści się tu Akademia Teatralna, a także teatr studencki Collegium Nobilium. ul. Miodowa 22/24, mapa nr 7 Pałac Staszica wybudowany w XIX wieku z fundacji Stanisława Staszica. Obecnie swoje siedziby w pałacu mają: Polska Akademia Nauk oraz Warszawskie Towarzystwo Naukowe. Przed pałacem stoi pomnik Mikołaja Kopernika, wybitnego polskiego astronoma, twórcy teorii dotyczącej obrotu ciał niebieskich, która stanowi jedną z najważniejszych rewolucji naukowych w dziejach ludzkości. ul. Nowy Świat 72, mapa nr 23 11

14 ZABORY Samorząd miejski W pracach nad reformami państwa podczas obrad Sejmu Wielkiego ( ) obywatele miast upatrywali szansę na zwiększenie swojego udziału w życiu publicznym. 2 grudnia 1789 roku, na czele z prezydentem Warszawy Janem Dekertem, mieszczanie udali się do króla w tzw. czarnej procesji i wręczyli mu postulaty zwiększenia kompetencji samorządu miejskiego, które znalazły się w uchwalonym dwa lata później prawie o miastach. Strona z ustawy rządowej ustalającej podstawy ustroju, prawa stanów i zasady organizacji władz Rzeczypospolitej, Czarna procesja (nazwana tak od koloru ubrań uczestników). 12 Publikacja wydana w setną rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 maja, 1891.

15 ZABORY Rynek Starego Miasta założony na przełomie XIII/XIV wieku, był głównym placem Warszawy organizowano tutaj uroczystości, jarmarki, a także wykonywano wyroki na skazańcach. Do 1816 roku na środku placu, w miejscu, gdzie dziś stoi pomnik Syreny, znajdował się ratusz. Nazwy pierzei Rynku upamiętniają czasy obrad Sejmu Wielkiego z 1788 roku i przedstawicieli mieszczan walczących o rozszerzenie praw obywatelskich: Barssa, Kołłątaja, Dekerta i Zakrzewskiego. mapa nr 7 13

16 ZABORY Konstytucja 3 maja 3 maja 1791 roku na Zamku Królewskim w Warszawie uchwalono konstytucję pierwszą w Europie, a drugą na świecie ustawę zasadniczą. Określała ona ustrój kraju jako monarchię konstytucyjną, regulowała obowiązki obywateli, wprowadzała podział władzy na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. Jednak drugi i trzeci, ostateczny rozbiór Polski uniemożliwiły wprowadzenie w życie zapisów tego aktu w 1795 roku Polska zniknęła na 123 lata z mapy Europy. Głównym dążeniem Polaków było odtąd odzyskanie niepodległości, a ostoją polskości stał się m.in. Kościół katolicki. Obraz Jana Matejki przedstawia pochód posłów i króla na ulicy Świętojańskiej idących z Zamku Królewskiego do katedry św. Jana w celu ponownego zaprzysiężenia tekstu Konstytucji 3 maja. Obraz można zobaczyć na Zamku Królewskim. 14 Bazylika archikatedralna pw. Męczeństwa św. Jana Chrzciciela miejsce ślubów, koronacji i pogrzebów królewskich oraz zaprzysięgania aktów politycznych, uchwał sejmowych, w tym Konstytucji 3 maja. Wnętrze archikatedry wypełniają tablice pamiątkowe i epitafia poetów, polityków, działaczy świeckich i duchownych, którzy wpłynęli na rozwój społeczny i gospodarczy kraju. Wśród wybitnych osób spoczywających w kryptach i kaplicach grobowych są m.in.: ostatni król Polski Stanisław August Poniatowski, pisarz Henryk Sienkiewicz, kompozytor i premier Polski Ignacy Jan Paderewski oraz prymas Stefan Wyszyński. ul. Świętojańska 8, mapa nr 2

17 ROZDZIAŁ Uchwalenie Konstytucji 3 maja 1791 roku (w Sali Senatorskiej na Zamku Królewskim w Warszawie). W okresie komunizmu obchody rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 maja były zabronione. Na zdjęciu: tłumienie demonstracji przez ZOMO przed Zamkiem Królewskim. 15

18 ZABORY Nauka, kultura i sztuka Wiek XIX i początek XX w Polsce to przede wszystkim czas walk o niepodległość, którym towarzyszyły przemiany społeczne i gospodarcze, rozkwit sztuki i nauki. W tym okresie w Warszawie objawił się muzyczny geniusz Fryderyka Chopina, tu urodziła się i kształciła przyszła noblistka Maria Skłodowska-Curie. Powstały wyższe uczelnie (Uniwersytet Warszawski 1816 r., Politechnika Warszawska 1915 r.) i towarzystwa naukowe. W 1860 roku, z inicjatywy stołecznych społeczników i intelektualistów, powstało Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych, a w 1906 Towarzystwo Biblioteki Publicznej. Obie instytucje działają do dziś. Wystawa szkiców artystów polskich na rzecz budowy gmachu dla Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych,1882. Sala Czytelni Głównej w Bibliotece Publicznej przy ulicy Koszykowej. 16 Zachęta Narodowa Galeria Sztuki jest jednym z najstarszych salonów wystawowych w Polsce. Od początku jej istnienia swoje prace prezentowali tu najwybitniejsi artyści polscy i zagraniczni, m.in. Paul Cézanne, Pablo Picasso, Max Ernst czy Jean Dubuffe. Obecnie Zachęta jest najbardziej prestiżową i największą galerią sztuki współczesnej w Polsce. pl. Małachowskiego 3, mapa nr 16

19 ZABORY Teatr Narodowy najstarszy teatr w Polsce, odgrywał ogromną rolę w kształtowaniu świadomości i postaw obywatelskich społeczeństwa. To tu wystawiono Dziady Adama Mickiewicza, które były wielkim wydarzeniem artystycznym i politycznym. Spektakl zdjęto z afisza, co wywołało falę protestów studenckich w 1968 roku. pl. Teatralny 3, mapa nr 13 Muzeum Fryderyka Chopina jedno z najnowocześniejszych, multimedialnych muzeów biograficznych w Europie. Poświęcone najwybitniejszemu polskiemu kompozytorowi Fryderykowi Chopinowi. Mieści się w zabytkowym pałacu Ostrogskich i posiada największą kolekcję chopinianów na świecie. ul. Okólnik 1, mapa nr 22 Tablica pamiątkowa w bazylice św. Krzyża poświęcona Wojciechowi Jastrzębowskiemu. Idea zjednoczonej Europy była bliska Polakom. Wojciech Jastrzębowski, profesor Uniwersytetu Warszawskiego i uczestnik powstania listopadowego, już 3 maja 1831 roku opublikował dokument pn. Projekt do Konstytucji Europejskiej, czyli przymierza wiecznego między narodami ucywilizowanymi traktat o Europie bez wewnętrznych granic i z jednolitym prawodawstwem. Autor postulował m.in. gwarancję wolności osobistej i wolności słowa dla każdego człowieka, wolność druku, całkowitą tolerancję religijną oraz zniesienie kary śmierci. Krakowskie Przedmieście 3, mapa - nr 24 Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie usytuowane w XVIII-wiecznej kamienicy, w której urodziła się uczona. Jest to jedyne na świecie muzeum biograficzne dwukrotnej noblistki. Najbardziej poruszające elementy ekspozycji muzeum to autentyczne, osobiste rzeczy Marii, m.in.: garderoba zdradzająca drobną sylwetkę, etui na okulary czy kałamarz. ul. Freta 16, muzeum-msc.pl, mapa nr 5 17

20 ZABORY Warszawskie organizacje społeczne W XIX wieku Polacy, nie mając własnego państwa, skupili się na działaniach prospołecznych i pomocy wzajemnej. Mieszkańcy Warszawy zakładali liczne organizacje społeczne, wspierające niezależną myśl demokratyczną, stowarzyszenia sportowe, dobroczynne i opiekuńcze. Międzynarodowy wyścig kolarski na warszawskich Dynasach zorganizowany przez Warszawskie Towarzystwo Cyklistów, Niezależne organizacje sportowe działające w Warszawie podczas zaborów zmieniły nie tylko sportowe, ale i społeczno-kulturalne oblicze miasta. Warszawskie Towarzystwo Dobroczynności założone w XIX wieku, zajmowało się budową przytułków i pomocą ubogim. Stąd wywodzi się tradycja warszawskich organizacji społecznych. ul. Krakowskie Przedmieście 62, mapa nr 28 Członek Warszawskiego Towarzystwa Wioślarskiego na Wiśle,

21 DWUDZIESTOLECIE MIĘDZYWOJENNE Wolna Warszawa niepodległa Polska Rewolucja 1905 roku i I wojna światowa były kolejnymi sprawdzianami solidarności warszawiaków. W 1914 roku powstał Komitet Obywatelski, który po odejściu z Warszawy Rosjan i wejściu Niemców przejął organy władzy. W 1916 roku odbyły się pierwsze wybory do Rady Miejskiej, która stanowiła zaczątek struktur państwowości polskiej. Ostatnie posiedzenie Komitetu Obywatelskiego w Sali Portretowej w Ratuszu, Warszawa, Pochód narodowy na Nowym Świecie, Warszawa, Pałac Jabłonowskich nazywany Starym Ratuszem, ponieważ taką funkcję pełnił przed II wojną światową. Od 1934 roku urzędował tu Stefan Starzyński, niezapomniany prezydent Warszawy, który stworzył długofalową wizję rozwoju architektonicznego, gospodarczego i kulturalnego miasta. W 1939 roku z Ratusza kierował obroną cywilną stolicy. ul. Senatorska 16/18, mapa nr 12 19

22 DWUDZIESTOLECIE MIĘDZYWOJENNE Odbudowa demokracji W 1918 roku Polska odzyskała niepodległość. Polacy zaczęli budować nowe struktury władzy państwowej i samorządowej, której centrum stała się Warszawa. W 1919 r. odbyły się pierwsze polskie wybory parlamentarne. Wzięły w nich udział po raz pierwszy kobiety, które otrzymały czynne i bierne prawa wyborcze (wcześniej niż Amerykanki czy Francuzki). W tym samym roku odbyły się również pierwsze w niepodległej Polsce wybory do Rady Miasta Warszawy. Nowa konstytucja Rzeczypospolitej, uchwalona w marcu 1921 roku, gwarantowała rozszerzone prawa obywatelskie bez względu na pochodzenia, płeć, narodowość, rasę i religię oraz wolność słowa, sumienia i zrzeszania się. Kobiety agitujące na warszawskiej ulicy w dniu wyborów do Rady Miejskiej w Warszawie, Tygodnik Ilustrowany nr 13/

23 DWUDZIESTOLECIE MIĘDZYWOJENNE Wybory do Rady Miejskiej w Warszawie, Żona prezydenta RP Michalina Mościcka (pierwsza z lewej) w drodze do lokalu wyborczego przy ulicy Jezuickiej w Warszawie, Komisja wyborcza miasta stołecznego Warszawy podczas przygotowań do wyborów do Sejmu, W pierwszych wyborach do Sejmu z udziałem kobiet w 1919 r. do parlamentu weszło 26 pań. 21

24 DWUDZIESTOLECIE MIĘDZYWOJENNE Społeczeństwo obywatelskie W Warszawie mieszkańcy włączyli się w budowę lokalnych struktur społecznych. W 1921 roku powstała Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa, która budowała nowoczesne osiedla mieszkaniowe zaprojektowane tak, aby tworzyć więzi społeczne z przedszkolami, placami zabaw, domami kultury. Warszawscy społecznicy dbali o wychowanie młodzieży, ucząc ją zasad demokracji. Janusz Korczak (lekarz, publicysta, społecznik) prowadził warszawskie sierocińce. Na zdjęciu (w środku) ze swoimi wychowankami. Na budowie Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej. Ognisko przy ulicy Długiej 13 prowadzone przez Towarzystwo Przyjaciół Dzieci Ulicy, założone przez wielkiego warszawskiego społecznika Kazimierza Lisieckiego, którego wychowankowie nazywali Dziadkiem. 22 Kazimierz Lisiecki Dziadek, założyciel Towarzystwa Przyjaciół Dzieci Ulicy.

25 DWUDZIESTOLECIE MIĘDZYWOJENNE Miasto wielu kultur Warszawa okresu międzywojennego była miastem wielonarodowym i wielokulturowym jedną trzecią mieszkańców Warszawy stanowiła diaspora żydowska, mieszkali tu również Niemcy, Szwajcarzy, Rosjanie, Węgrzy, Grecy. To bogactwo kultur, tradycji, myśli niezwykle wzbogacało miasto. Zakładali oni swoje organizacje zawodowe i pomocowe, utrzymywali instytucje dobroczynne. W Warszawie kwitło życie kulturalne. Teatr, kino i kabaret przeżywały swój złoty wiek. Wybitny pisarz niemiecki Tomasz Mann podczas spotkania z polskimi intelektualistami w piwnicach Fukiera, na zdjęciu m.in. Julian Tuwim, Jan Lechoń, Ferdynand Goetel, Żydzi podczas spaceru jedną z ulic Warszawy, W przedwojennej Warszawie społeczność żydowska liczyła ponad 350 tys. osób. Fryderyk Járosy, legendarny konferansjer i reżyser (z pochodzenia Węgier, osiadł w Warszawie oczarowany miastem i przyjął polskie obywatelstwo) oraz aktorka Lena Żelichowska w jednej ze scen rewii 100% Bandy w Teatrze Banda,

26 MIASTO NIEZWYCIĘŻONE Jak feniks z popiołów lat po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wybuchła II wojna światowa. 1 sierpnia 1944 roku w stolicy rozpoczęło się Powstanie Warszawskie, którego celem było wyzwolenie stolicy przed przybyciem armii sowieckiej, a tym samym zapewnienie Polsce suwerenności po zakończeniu wojny. Klęska powstańców, tysiące ofiar cywilnych, zburzone miasto i zagłada jego elity nie złamały ducha warszawiaków. Po zakończeniu wojny, w warunkach narzuconego siłą ustroju komunistycznego, z pomocą całego kraju miasto zostało odbudowane. Warszawiacy przy kopaniu rowów przeciwlotniczych, sierpień W listopadzie 1939 r. naczelny wódz gen. Władysław Sikorski, w uznaniu męstwa ludności Warszawy, do herbu miasta wraz z orderem Virtuti Militari dodał dewizę Semper invicta Zawsze niezwyciężona. Szare Szeregi organizacja podziemnego ruchu oporu skupiająca młodych. Walczyli na różne sposoby, najmłodsi zajmowali się roznoszeniem korespondencji między powstańcami, starsi przeprowadzali akcje sabotażowe. Najstarsi zaangażowani byli w akcje bojowe, w tym wysadzanie mostów kolejowych, pociągów, odbijanie więźniów, zamachy na funkcjonariuszy SS. 24 Stare Miasto zniszczone niemal w 90% podczas Powstania Warszawskiego zostało odbudowane tak wiernie, że UNESCO wpisało je na Listę Światowego Dziedzictwa Kultury (1980 r.). Obecnie to nie tylko historyczne centrum i najstarsza część miasta, ale też salon kulturalny stolicy.

27 MIASTO NIEZWYCIĘŻONE Pomnik Powstania Warszawskiego upamiętniający bohaterów Powstania, którzy walczyli i oddali życie za wolną Polskę. Powstanie trwało 63 dni. Zginęło w nim 18 tys. powstańców i 180 tys. cywilów. Po kapitulacji powstania, z rozkazu Niemców Warszawa została zniszczona, a pozostali przy życiu mieszkańcy musieli opuścić miasto. W gruzach stolicy została tylko grupka tzw. robinsonów warszawskich. pl. Krasińskich, mapa nr 8 Arsenał wzniesiony w XVII w. jako królewski magazyn broni. W XVIII i XIX wieku, kiedy Polska znajdowała się pod zaborami, był miejscem walk powstańczych przeciw Rosji (powstanie kościuszkowskie i listopadowe). W czasie II wojny światowej w pobliżu budynku odbyła się tzw. akcja pod Arsenałem harcerze z Szarych Szeregów odbili Janka Bytnara Rudego i innych więźniów z rąk gestapo. Obecnie w budynku Arsenału znajduje się Muzeum Archeologiczne. ul. Długa 52, mapa nr 10 Pomnik Małego Powstańca rzeźba kilkuletniego chłopca w zbyt dużym hełmie, upamiętniająca bohaterskie dzieci uczestniczące w Powstaniu Warszawskim, które pomagały przy budowie barykad, wspierały służby sanitarne i kolportowały powstańczą prasę. Było ich około 800. ul. Podwale, mapa nr 6 Muzeum Powstania Warszawskiego jest wyrazem hołdu dla warszawiaków, którzy walczyli i ginęli za wolną Polskę i jej stolicę. Nowoczesna ekspozycja oddaje klimat tamtego czasu, stara się odtworzyć atmosferę powstańczej Warszawy, pokazać nie tylko militarne dzieje 63 dni walk, ale także życie codzienne ludności cywilnej. ul. Grzybowska 79, mapa nr 17 25

28 MIASTO NIEZWYCIĘŻONE Przeciw komunizmowi Po II wojnie światowej władzę przejęli komuniści. Polacy w większości nie zaakceptowali tego stanu rzeczy. Już w latach 50. zaczęły się strajki i protesty, często krwawo tłumione przez siły rządowe. W Warszawie powstało największe środowisko opozycji. W marcu 1968 roku rozpoczęły się protesty studentów na Uniwersytecie Warszawskim, które wywołały kolejną falę strajków przeciwko władzy komunistycznej w całym kraju. Studenci Uniwersytetu Warszawskiego podczas strajku przed Bramą Główną UW, 8 marca Uniwersytet Warszawski jedna z najstarszych uczelni w Warszawie. Podczas II wojny światowej władze hitlerowskie zawiesiły działalność akademicką uczelni a za jej kontynuowanie groziła kara śmierci. Mimo to profesorowie rozbudowali strukturę tajnego nauczania. W czasach komunizmu uniwersytet był niejednokrotnie miejscem demonstracji patriotycznych. ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, mapa nr Pomnik Adama Mickiewicza odsłonięty w 1898 roku (czasy zaborów) w 100. rocznicę urodzin Adama Mickiewicza, jednego z najwybitniejszych polskich poetów epoki romantyzmu. Pomnik był bohaterem wydarzeń marca 1968 roku. To tutaj zorganizowano słynną manifestację w proteście przeciw zdjęciu z afisza Teatru Narodowego (na polecenie ambasady ZSRR) Dziadów Adama Mickiewicza. ul. Krakowskie Przedmieście, mapa nr 27

29 MIASTO NIEZWYCIĘŻONE Ludzie wolnego ducha W szarej rzeczywistości PRL-u duch wolności warszawiaków przejawiał się w najróżniejszych aspektach życia codziennego. Nieodłączną częścią krajobrazu stolicy byli tępieni przez władzę prywatni przedsiębiorcy, niezależni artyści oraz utożsamiani ze zdegradowaną burżuazyjną kulturą kolorowi bikiniarze, którzy spopularyzowali w Polsce jazz symbol wolnego ducha w warunkach cenzurowanej kultury. Prywatny handel uliczny w Warszawie, Za żelazną kurtyną, kiedy nie wolno było słuchać zagranicznych radiostacji ani wyjeżdżać na Zachód, w Warszawie narodził się pomysł na Jazz Jamboree. Dziś jest to jeden z najstarszych międzynarodowych festiwali jazzowych na świecie, Studenckie święto wiosny, Warszawa,

30 MIASTO NIEZWYCIĘŻONE Walka o demokrację Wieloletnia aktywność opozycji, wybór Polaka na papieża w 1978 roku oraz fala strajków w 1980 roku doprowadziły do powstania Solidarności, pierwszego w krajach obozu komunistycznego wolnego związku zawodowego. Rozbudzonych aspiracji wolnościowych społeczeństwa nie zdołał stłumić wprowadzony przez władze 13 grudnia 1981 roku stan wojenny. Pomimo represji przez cały okres lat 80. w Polsce działała opozycja, a Kościół wspierał dążenia wolnościowe Polaków. Podziemna drukarnia Solidarności w okresie stanu wojennego, Akcja transparentowo-ulotkowa opozycji na rogu ulic Marszałkowskiej i Świętokrzyskiej w Warszawie, skierowana do prezydentów Stanów Zjednoczonych i Rosji, napis na transparencie: Reagan, Gorbaczow, pamiętajcie! Bez Polski niepodległej nie będzie pokoju w Europie! KPN,

31 MIASTO NIEZWYCIĘŻONE Plac Marszałka Józefa Piłsudskiego miejsce ważnych uroczystości państwowych związanych z historią Polski, w tym Święta Niepodległości, przypadającego 11 listopada. 2 czerwca 1979 roku na tym placu papież Jan Paweł II odprawił pamiętną mszę, która zgromadziła 500 tys. osób. To tu padły historyczne słowa papieża Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze ziemi. Tej ziemi!. W stanie wojennym w miejscu, gdzie stał ołtarz, warszawiacy układali krzyż z kwiatów. Dzisiaj to miejsce upamiętnia pomnik krzyż. mapa nr 14 Grób Nieznanego Żołnierza symboliczny grobowiec dla uczczenia bezimiennie poległych bohaterów w walce o wolność Polski. Umiejscowiony pod arkadami nieistniejącego już Pałacu Saskiego. Przy grobie płonie wieczny znicz i pełni służbę warta honorowa. mapa nr 14 Przedstawiciele opozycji na placu Zwycięstwa po złożeniu w Sądzie Wojewódzkim wniosku o rejestrację NSZZ Solidarność; od prawej: Kazimierz Świtoń, Lech Wałęsa, Marian Jurczyk, Tadeusz Mazowiecki. 29

32 MIASTO NIEZWYCIĘŻONE Zwycięstwo wolności W 1989 roku Polska stała się liderem przemian w Europie Środkowo-Wschodniej. Nasilające się protesty społeczne zmusiły władze do podjęcia rozmów z opozycją nazwanych obradami Okrągłego Stołu w Warszawie, która stała się centrum przełomu. Efektem tych negocjacji były wybory parlamentarne 4 czerwca 1989 r., w wyniku których do Sejmu weszli działacze opozycyjni, a we wrześniu powstał pierwszy rząd z udziałem przedstawicieli opozycji z premierem Tadeuszem Mazowieckim na czele. Sejm X kadencji udzielił wotum zaufania rządowi Tadeusza Mazowieckiego, pierwszego niekomunistycznego premiera w powojennej historii Polski, Pałac Prezydencki zbudowany w XVII wieku. W1989 roku prowadzono tu obrady Okrągłego Stołu, które zapoczątkowały zmiany ustrojowe w Polsce. Od 1994 r. jest siedzibą prezydenta RP rezydowali tu kolejno Lech Wałęsa, Aleksander Kwaśniewski, Lech Kaczyński, a obecnie Bronisław Komorowski. ul. Krakowskie Przedmieście 46/48, mapa nr 26 Obrady Okrągłego Stołu w Pałacu Prezydenckim,

WARSZAWA miasto ludzi wolnych. www.warsawtour.pl

WARSZAWA miasto ludzi wolnych. www.warsawtour.pl WARSZAWA miasto ludzi wolnych www.warsawtour.pl Spis treści Historyczne obiekty i miejsca zaznaczone na mapie 2...Wstęp POCZĄTKI WARSZAWY 3...Narodziny miasta 4...Demokracja szlachecka ZŁOTA WOLNOŚĆ 5...Konfederacja

Bardziej szczegółowo

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Data Miejsce obchodów Forma obchodów 4 kwietnia Szkoła Policji Posadzenie Dębów Pamięci i odsłonięcie

Bardziej szczegółowo

Skwer przed kinem Muranów - startujemy

Skwer przed kinem Muranów - startujemy 27 IX 2014 RAJD OCHOTY ŚLADAMI POWSTANIA WARSZAWSKIEGO W 75. ROCZNICĘ UTWORZENIA POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO W sobotę, 27 września 2014 roku na terenie Śródmieścia odbył się Rajd Ochoty Śladami Powstania

Bardziej szczegółowo

Odkłamywacz PO - Kultura się liczy

Odkłamywacz PO - Kultura się liczy Odkłamywacz PO - Kultura się liczy PAKT DLA KULTURY Co najmniej 1% wszystkich wydatków budżetowych Uczestnictwo w kulturze i twórcza aktywność obywateli jako priorytety polityki rządu i samorządów Nowoczesne

Bardziej szczegółowo

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY. Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY. Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie Kilka słów na temat Muzeum Narodowego w Krakowie Muzeum jest największą instytucją muzealną w Polsce

Bardziej szczegółowo

WYNIKI WIELKIEGO TESTU HISTORYCZNEGO 2012 PRZEPROWADZONEGO Z OKAZJI ROCZNICY ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ SZKOŁA PODSTAWOWA NR 45

WYNIKI WIELKIEGO TESTU HISTORYCZNEGO 2012 PRZEPROWADZONEGO Z OKAZJI ROCZNICY ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ SZKOŁA PODSTAWOWA NR 45 WYNIKI WIELKIEGO TESTU HISTORYCZNEGO 2012 PRZEPROWADZONEGO Z OKAZJI ROCZNICY ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI PRZEZ POLSKĘ SZKOŁA PODSTAWOWA NR 45 1. Pierwszy król Polski, który pochodził z dynastii Piastów to:

Bardziej szczegółowo

2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.)

2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.) 2014-08-03 Harcerze ze Świnoujskiego ZHR na Zlocie Jutro Powstanie (31 lipca 3 sierpnia 2014 r.) W dniach 31 lipca - 3 sierpnia ponad 2000 harcerek i harcerzy zrzeszonych w Związku Harcerstwa Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r.

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. Krasnystaw, dnia 05.10.2012 r. Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. W okresie 27-30.09.2012 r. w ramach realizacji projektu systemowego Aktywność

Bardziej szczegółowo

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE "PRZED 75 LATY, 27 WRZEŚNIA 1939 R., ROZPOCZĘTO TWORZENIE STRUKTUR POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO. BYŁO ONO FENOMENEM NA SKALĘ ŚWIATOWĄ. TAJNE STRUKTURY PAŃSTWA POLSKIEGO, PODLEGŁE

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 05 ROKU STYCZEŃ 70 rocznica wyzwolenia hitlerowskiego obozu w Płaszowie 5.0 teren byłego obozu w Płaszowie Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

GRUPA A. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu / 2

GRUPA A. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu / 2 Rozdział VII. W powojennej Polsce GRUPA A 8 1. Podaj rok, w którym miały miejsce poniższe wydarzenia. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu 2. Zdecyduj, czy poniższe zdania są

Bardziej szczegółowo

1. Śladami Lalki Bolesława Prusa 3 miejsca, które można pokazać grupie

1. Śladami Lalki Bolesława Prusa 3 miejsca, które można pokazać grupie 1. Śladami Lalki Bolesława Prusa 3 miejsca, które można pokazać grupie 2. Maria Skłodowska-Curie jej ślady w Warszawie. 3. Tylman z Gameren mistrz baroku. 4. Miejsca związane ze Stanisławem Augustem Poniatowskim

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Nowy Świat. w Legnicy

Ośrodek Nowy Świat. w Legnicy Instytucja Kultury Samorządu Województwa Dolnośląskiego Ośrodek Nowy Świat w Legnicy Ośrodek Nowy Świat to miejsce zderzenia różnych kultur, miejsce spotkań młodych ludzi stąd i stamtąd, z daleka i z bliska.

Bardziej szczegółowo

WOLNE WYBORY I OKRĄGŁY STÓŁ Autor: Marcin Wierzbicki, kl. III d

WOLNE WYBORY I OKRĄGŁY STÓŁ Autor: Marcin Wierzbicki, kl. III d WOLNE WYBORY I OKRĄGŁY STÓŁ Autor: Marcin Wierzbicki, kl. III d Wolne wybory Wybory parlamentarne w Polsce w 1989 roku (tzw. wolne wybory) odbyły się w dniach 4 i 18 czerwca 1989. Zostały przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

W okresie programowym 2009-2013 zrealizowany został przez miasto Zduńska Wola największy w dotychczasowej historii samorządu terytorialnego projekt z

W okresie programowym 2009-2013 zrealizowany został przez miasto Zduńska Wola największy w dotychczasowej historii samorządu terytorialnego projekt z W okresie programowym 2009-2013 zrealizowany został przez miasto Zduńska Wola największy w dotychczasowej historii samorządu terytorialnego projekt z dofinansowaniem z funduszy unijnych. Dzięki umiejętnemu

Bardziej szczegółowo

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH www.zamek.leczyca.pl MUZEUM W ŁĘCZYCY Zamek - siedziba łęczyckiego muzeum - został zbudowany przez króla Polski Kazimierza Wielkiego najprawdopodobniej

Bardziej szczegółowo

Przeczytaj uważnie i uzupełnij:

Przeczytaj uważnie i uzupełnij: Przeczytaj uważnie i uzupełnij: 1. Lublin położony jest w krainie, która nazywa się.. 2. Lublin uzyskał prawa miejskie w...r., nadał mu je.... 3. Herb miasta przedstawia..., skaczącego na krzew..., który

Bardziej szczegółowo

6 X 2012 SPACERY WARSZAWSKIE PAŁACE KRAKOWSKIEGO PRZEDMIEŚCIA

6 X 2012 SPACERY WARSZAWSKIE PAŁACE KRAKOWSKIEGO PRZEDMIEŚCIA 6 X 2012 SPACERY WARSZAWSKIE PAŁACE KRAKOWSKIEGO PRZEDMIEŚCIA W sobotę, 6 października grupa uczniów naszej szkoły wzięła udział w Spacerze Warszawskim, cyklicznej imprezie turystycznej organizowanej przez

Bardziej szczegółowo

Zostały przeprowadzone 2 debaty. W debatach uczestniczyło około 300 dzieci. Liczba klas 15 Przesłano do jury 3 x15 testów.

Zostały przeprowadzone 2 debaty. W debatach uczestniczyło około 300 dzieci. Liczba klas 15 Przesłano do jury 3 x15 testów. Zadanie numer 1 Przeprowadzenie, we wszystkich klasach szkoły, debaty uczniowskiej nt. Państwo, prawo, społeczeństwo, obywatel z testem sprawdzającym dla uczniów wg układu opracowanego przez szkołę. Zostały

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o fundacji - Zakład Narodowy imienia Ossolińskich.

- o zmianie ustawy o fundacji - Zakład Narodowy imienia Ossolińskich. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ V kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-33-07 Druk nr 1624 Warszawa, 6 kwietnia 2007 r. Pan Marek Jurek Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie art. 118 ust.

Bardziej szczegółowo

Archiwa Przełomu 1989-1991 w czasach przełomu

Archiwa Przełomu 1989-1991 w czasach przełomu Pod Honorowym Patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego Archiwa Przełomu 1989-1991 w czasach przełomu Przegląd źródeł ocena stanu zachowania i mapa rozmieszczenia Materiały

Bardziej szczegółowo

Działania m. st. Warszawa w związku z obchodami setnej rocznicy otrzymania nagrody Nobla przez Marię Skłodowską-Curie

Działania m. st. Warszawa w związku z obchodami setnej rocznicy otrzymania nagrody Nobla przez Marię Skłodowską-Curie Warszawa 2011 Działania m. st. Warszawa w związku z obchodami setnej rocznicy otrzymania nagrody Nobla przez Marię Skłodowską-Curie Międzynarodowy Rok Chemii Rok Marii Skłodowskiej-Curie Głównym celem

Bardziej szczegółowo

Wrzesień. Październik

Wrzesień. Październik Kalendarz historyczny rok szkolny 2010/2011 Wrzesień 1 września 1939 r. - agresja Niemiec na Polskę 1-7 września 1939 r. - obrona Westerplatte 11 września 1932 r. - Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1 Spis treści Wstęp... XI DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R.... 1 Rozdział I. Monarchia patrymonialna... 3 Część I. Powstanie państwa polskiego... 3 Część II. Ustrój polityczny... 5 Część III. Sądownictwo...

Bardziej szczegółowo

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW IKz6g123 ZDS WIL PW mgr inż. Stanisław Żurawski Zagadka IKz6g123 ULICA LICZY SOBIE OKOŁO 240 LAT A JEJ NAZWA O POŁOWĘ MNIEJ. JEST ULICĄ W MIARĘ DŁUGĄ. ZABUDOWA KIEDYŚ I OBECNIE BARDZO RÓŻNORODNA, OD ZWARTYCH

Bardziej szczegółowo

K S I Ą Ż K I. Narodowe Święto Niepodległości. 1. Bitwa Warszawska 1920 : materiały edukacyjne. Warszawa, 2011

K S I Ą Ż K I. Narodowe Święto Niepodległości. 1. Bitwa Warszawska 1920 : materiały edukacyjne. Warszawa, 2011 Narodowe Święto Niepodległości K S I Ą Ż K I 1. Bitwa Warszawska 1920 : materiały edukacyjne. Warszawa, 2011 2. Borucki M. / Historia Polski do 2010 roku. Warszawa, 2010. 3. Brzoza Cz. / Historia Polski

Bardziej szczegółowo

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r.

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r. Grupa I Punkt 23 Miejsce uświęcone krwią Polaków poległych za wolność Ojczyzny. W tym miejscu 2 sierpnia 1944 hitlerowcy rozstrzelali i spalili 40 Polaków. Tablica ta znajduje się na budynku parafii św.

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian IV. Rozbiory i upadek Rzeczypospolitej

Sprawdzian IV. Rozbiory i upadek Rzeczypospolitej Sprawdzian IV Rozbiory i upadek Rzeczypospolitej GRUPA A Zadanie 1. (0 3 pkt) Podkreśl te pojęcia i postacie, które odnoszą się do konfederacji targowickiej. patriotyzm, zdrada, Seweryn Rzewuski, Tadeusz

Bardziej szczegółowo

Kalendarz roku szkolnego 2013/2014

Kalendarz roku szkolnego 2013/2014 Kalendarz roku szkolnego 2013/2014 Termin Wydarzenie 2 września2013 r. Rozpoczęcie roku szkolnego 2i 3 stycznia 2013 r. Dzień wolny po odpracowaniu w dniu 14 i 28 września 2013r. Grudzień 2013 Próbne egzaminy

Bardziej szczegółowo

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne

Bardziej szczegółowo

Centrum Nauki Kopernik. Jazda na rowerze praca mięśni i szkieletu

Centrum Nauki Kopernik. Jazda na rowerze praca mięśni i szkieletu 21 X 2011 21 października uczniowie klasy drugiej i szóstej byli na wycieczce w Warszawie. Dzień zaczęli od wizyty w Centrum Nauki Kopernik. Ponad 450 eksponatów w sześciu tematycznych galeriach oraz Teatr

Bardziej szczegółowo

OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r.

OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r. OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r. DWA STULECIA. DOBRY POCZĄTEK 1 października 2015 19 listopada 2016 Założenia Jubileuszu Celem Jubileuszu jest podkreślenie wyjątkowego znaczenia

Bardziej szczegółowo

20 kwietnia 2010, godz. 17.00 WYKŁAD INAUGURACYJNY Adam Zamoyski Stanisław August pora na nowe spojrzenie SALA SENATORSKA

20 kwietnia 2010, godz. 17.00 WYKŁAD INAUGURACYJNY Adam Zamoyski Stanisław August pora na nowe spojrzenie SALA SENATORSKA Program wykładów 20 kwietnia 2010, godz. 17.00 WYKŁAD INAUGURACYJNY Adam Zamoyski Stanisław August pora na nowe spojrzenie SALA SENATORSKA 28 kwietnia 2010, godz. 17.00 Dr hab. Anna Grześkowiak-Krwawicz

Bardziej szczegółowo

I rok turystyki wiejskiej w Warszawie

I rok turystyki wiejskiej w Warszawie I rok turystyki wiejskiej w Warszawie Listopad, niedziela, piękna słoneczna pogoda. Punktualnie o godzinie 9:00, 23 listopada, słuchacze pierwszego roku z kierunku technik turystyki wiejskiej Publicznej

Bardziej szczegółowo

Obrona lotniska. CAW, kol. 60/14

Obrona lotniska. CAW, kol. 60/14 Janusz Gzyl KOLEKCJA FOTOGRAFII PRZEWRÓT MAJOWY 1926 R. Jedną z kolekcji wyodrębnionych z zasobu ikonograficznego Pracowni Zbiorów Specjalnych Centralnego Archiwum Wojskowego, jest kolekcja Nr 60 Przewrót

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DLA MEDIÓW A PLACE TO STAND / PUNKT OPARCIA, FILM W REŻYSERII ANNY FERENS

INFORMACJA DLA MEDIÓW A PLACE TO STAND / PUNKT OPARCIA, FILM W REŻYSERII ANNY FERENS A Place to Stand / Punkt oparcia to pasjonująca opowieść o tym, jak w latach 80-tych Parlament Europejski upominał się o wolność dla więźniów politycznych i swobody demokratyczne w krajach bloku wschodniego.

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI Numer zadania Wymagania ogólne (z podstawy programowej) 1. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

BADANIE DIAGNOSTYCZNE

BADANIE DIAGNOSTYCZNE Centralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYCZNE W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI GRUDZIEŃ 2011 Numer zadania 1. 2.

Bardziej szczegółowo

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46

Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Żołnierze Wyklęci Źródło: http://www.wykleci.ipn.gov.pl/zw/geneza-swieta/3819,wstep.html Wygenerowano: Piątek, 8 stycznia 2016, 02:46 Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych ma być wyrazem hołdu dla

Bardziej szczegółowo

S T A T U T STOWARZYSZENIA POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA. Rozdział I Postanowienia ogólne

S T A T U T STOWARZYSZENIA POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA. Rozdział I Postanowienia ogólne S T A T U T STOWARZYSZENIA POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie pod nazwą POLSKA JEST NAJWAŻNIEJSZA działa na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach

Bardziej szczegółowo

Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013

Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013 Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013 W drugim tygodniu października 2013 roku razem z klasą IV TE wziąłem udział w wycieczce klasowej do Wrocławia - Stolicy Kultury 2016 roku. Pierwszego dnia naszego

Bardziej szczegółowo

KALENDARZ WYDZIAŁU KULTURY, SPORTU I WSPÓŁPRACY Z SEKTOREM POZARZĄDOWYM ROK 2015

KALENDARZ WYDZIAŁU KULTURY, SPORTU I WSPÓŁPRACY Z SEKTOREM POZARZĄDOWYM ROK 2015 KALENDARZ WYDZIAŁU KULTURY, SPORTU I WSPÓŁPRACY Z SEKTOREM POZARZĄDOWYM ROK 2015 STYCZEŃ 6 styczeń 11 styczeń 16 styczeń Orszak Trzech Króli. WOŚP. Akcja Krwiodawstwa PCK. LUTY 2,16 luty 3 luty 10 luty

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 3: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC I SZACUNEK Po powrocie do Polski,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LXIV/451/2014 RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 30 października 2014 r.

UCHWAŁA NR LXIV/451/2014 RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 30 października 2014 r. UCHWAŁA NR LXIV/451/2014 RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 30 października 2014 r. w sprawie upamiętnienia postaci gen. Kazimierza Sosnkowskiego poprzez wzniesienie poświęconego mu pomnika popiersia Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma, urodzony 25 maja 1935 roku w Zbilutce (obecnie Zbelutka) na Kielecczyznie. W latach 1957-1962 studiował na Wydziale

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C.

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Rozdział II. Za wolną Polskę GRUPA A 0 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Wykrzyknąłem z uniesieniem [ ]: Niech żyje Polska wolna, cała i niepodległa!, co w ogóle

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Rozkład materiału kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Lp. Temat jednostki lekcyjnej Zagadnienia 1. I wojna światowa geneza, przebieg, skutki Proponowana Scenariusz lekcji liczba godzin str.

Bardziej szczegółowo

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP W centrum uwagi Roczny plan pracy Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia Klasa II I. Społeczeństwo socjologia formy życia społecznego normy

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

Kartograficzny obraz życia kulturalnego Warszawy na dawnych planach miasta.

Kartograficzny obraz życia kulturalnego Warszawy na dawnych planach miasta. Warszawa ma wiele twarzy Konferencja z cyklu Warszawska Jesień Archiwalna 25 listopada 2015 Warszawa Polska Akademia Nauk Archiwum ul. Nowy Świat 72 Pałac Staszica, sala 022 9.00-9.30 Otwarcie konferencji

Bardziej szczegółowo

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu 1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu W 1945 roku skończyła się II wojna światowa. Był to największy, jak do tej pory, konflikt zbrojny na świecie. Po 6 latach ciężkich walk hitlerowskie

Bardziej szczegółowo

Twój pomysł, europejskie pieniądze. RPO dla Kultury

Twój pomysł, europejskie pieniądze. RPO dla Kultury Twój pomysł, europejskie pieniądze RPO dla Kultury 02» rpo dla kultury rpo dla kultury» 03 Lubelskie to jeden z ciekawszych przyrodniczo i kulturowo regionów Polski. Tereny Lubelszczyzny od wieków były

Bardziej szczegółowo

MIASTO STOŁECZNE. PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory Pro www.pdffactory.pl/ 1/24

MIASTO STOŁECZNE. PDF stworzony przez wersję demonstracyjną pdffactory Pro www.pdffactory.pl/ 1/24 TIRANA MIASTO STOŁECZNE TIRANA -(alb. Tirana, Tiranë), stolica Albanii od 1920 r. Symbol icentrum dynamicznych zmian i modernizacji kraju wktórym przez dziesięciolecia obowiązywała najgorsza, obok północnokoreańskiej,

Bardziej szczegółowo

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki Zbigniew Kręcicki Pomniki i tablice Toruń Po lewej. Plac Rapackiego. Uroczyste odsłonięcie pomnika Marszałka nastąpiło 15 sierpnia 2000 r. w 80. rocznicę bitwy warszawskiej. Po prawej. Pierwszy, tymczasowy

Bardziej szczegółowo

REGIONALNE OBCHODY ŚWIATOWEGO DNIA TURYSTYKI W ZGIERZU

REGIONALNE OBCHODY ŚWIATOWEGO DNIA TURYSTYKI W ZGIERZU REGIONALNE OBCHODY ŚWIATOWEGO DNIA TURYSTYKI W ZGIERZU 1 Zgodnie ze wskazaniami Światowej Organizacji Turystyki hasło przewodnie imprezy brzmieć będzie: Turystyka i woda, ochrona naszej wspólnej przyszłości.

Bardziej szczegółowo

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko Małe olimpiady przedmiotowe Test z historii ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Imię i nazwisko Szkoła Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa nr 17 Szkoła Podstawowa nr 18 Drogi Uczniu,

Bardziej szczegółowo

25 LAT LEKCJI MUZEALNYCH W ZAMKU KRÓLEWSKIM W WARSZAWIE

25 LAT LEKCJI MUZEALNYCH W ZAMKU KRÓLEWSKIM W WARSZAWIE JAGODA PIETRYSZYN 25 LAT LEKCJI MUZEALNYCH W ZAMKU KRÓLEWSKIM W WARSZAWIE We wrześniu 2009 r. Dział Oświatowy rozpoczął 26. rok działalności edukacyjnej. Tematem, który zapoczątkował tak bogatą obecnie

Bardziej szczegółowo

150. rocznica wybuchu

150. rocznica wybuchu 150. rocznica wybuchu POWSTANIA STYCZNIOWEGO 1863-1864. mors sola victris, gloria victis Śmierć jedynym zwycięzcą, chwała zwyciężonym Artur Grottger, Bój, grafika z cyklu Lihtuania, 1864 1866. Nastroje

Bardziej szczegółowo

BIULETYN INFORMACYJNY NR 120/2015 za okres od 30.04.2015 r. godz. 8.00 do 01.05.2015 r. do godz. 8.00. Najważniejsze zdarzenia z minionej doby

BIULETYN INFORMACYJNY NR 120/2015 za okres od 30.04.2015 r. godz. 8.00 do 01.05.2015 r. do godz. 8.00. Najważniejsze zdarzenia z minionej doby BIULETYN INFORMACYJNY NR 120/2015 za okres od 30.04.2015 r. godz. 8.00 do 01.05.2015 r. do godz. 8.00 Najważniejsze zdarzenia z minionej doby piątek, 01.05.2015 r. 1. Warszawa protest rolników przed KPRM.

Bardziej szczegółowo

Warszawa ma wiele twarzy Konferencja z cyklu Warszawska Jesień Archiwalna

Warszawa ma wiele twarzy Konferencja z cyklu Warszawska Jesień Archiwalna Warszawa ma wiele twarzy Konferencja z cyklu Warszawska Jesień Archiwalna 25 listopada 2015 Warszawa ul. Nowy Świat 72 Pałac Staszica, sala 022 9.00-9.30 Otwarcie konferencji Teatr w wielkim mieście 9.30

Bardziej szczegółowo

ZAMEK KRÓLEWSKI W WARSZAWIE - MUZEUM

ZAMEK KRÓLEWSKI W WARSZAWIE - MUZEUM ZAMEK KRÓLEWSKI W WARSZAWIE - MUZEUM REZYDENCJA KRÓLÓW I RZECZYPOSPOLITEJ Apartament Wielki Galeria Owalna Niegdyś sala przejściowa, przez którą prowadziła droga do loży królewskiej w kolegiacie św. Jana.

Bardziej szczegółowo

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca

KLASA II GIMNAZJUM. Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej. Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WIEDZY O SPOŁECZEŃSTWIE NA POSZCZEGÓLNE OCENY KLASA II GIMNAZJUM Rozdział I Ustrój Rzeczpospolitej Polskiej Temat lekcji 1. O czym będziemy się uczyć na lekcjach wiedzy o społeczeńst

Bardziej szczegółowo

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IK-finał. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IK-finał. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW IK-finał ZDS WIL PW mgr inż. Stanisław Żurawski Piękno ulicy skończyło się wraz z końcem II wojny światowej. Jaka była to wspaniała ulica, pokazują stare fotografie oraz nieliczne odbudowane kamienice.

Bardziej szczegółowo

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI

90. ROCZNICA ODZYSKANIA NIEPODLEGŁOŚCI "Kto nie szanuje i nie ceni swojej przeszłości, ten nie jest godzien szacunku teraźniejszości, ani nie ma prawa do przyszłości". Józef Piłsudski Po 123 latach zaborów Polacy doczekali się odzyskania niepodległości.

Bardziej szczegółowo

WSTÊP POMORZE WARMIA I MAZURY WIELKOPOLSKA MAZOWSZE MA OPOLSKA ŒL SK STR. 5-7 STR. 8-23 STR. 24-27 STR. 28-33 STR. 34-49 STR. 50-83 STR.

WSTÊP POMORZE WARMIA I MAZURY WIELKOPOLSKA MAZOWSZE MA OPOLSKA ŒL SK STR. 5-7 STR. 8-23 STR. 24-27 STR. 28-33 STR. 34-49 STR. 50-83 STR. POLSKA WSTÊP STR. 5-7 POMORZE STR. 8-23 WARMIA I MAZURY STR. 24-27 WIELKOPOLSKA STR. 28-33 MAZOWSZE STR. 34-49 MA OPOLSKA STR. 50-83 ŒL SK STR. 84-96 POLSKA Kraj w œrodkowej Europie pomiêdzy Morzem Ba³tyckim

Bardziej szczegółowo

HISTORIA MUZEUM ŚLĄSKIEGO W KATOWICACH

HISTORIA MUZEUM ŚLĄSKIEGO W KATOWICACH HISTORIA MUZEUM ŚLĄSKIEGO W KATOWICACH Przemysław Smyczek - Dyrektor Wydziału Kultury Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Katowice, 8 lutego 2013 r. 1924 rok powołanie Towarzystwa Muzeum Ziemi Śląskiej,

Bardziej szczegółowo

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe Małe olimpiady przedmiotowe Test z historii Organizatorzy: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa Nr 17 Szkoła Podstawowa Nr 18 Drogi Uczniu, przeczytaj uwaŝnie polecenia.

Bardziej szczegółowo

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE 2015.05.11 1 BALTIJOS JŪRA LENKIJOS IR LIETUVOS KONCEPCIJOSE IR POLITIKOJE: ŽVILGSNIS Į LIETUVIŠKUS VADOVĖLIUS / MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

Bardziej szczegółowo

Statut Koła naukowego ENACTUS UE

Statut Koła naukowego ENACTUS UE Statut Koła naukowego ENACTUS UE Rozdział I Postanowienia ogólne Art.1 Koło Naukowe ENACTUS UE (zwane dalej Kołem) jest samorządną organizacją studencką reprezentującą Uniwersytet Ekonomiczny w Programie

Bardziej szczegółowo

Varsavianistyczna szkoła sprawozdanie. Przedszkole nr 181 Wesołe Nutki ul. Pruszyńskiego 5, 01-870 Warszawa

Varsavianistyczna szkoła sprawozdanie. Przedszkole nr 181 Wesołe Nutki ul. Pruszyńskiego 5, 01-870 Warszawa Dzieci w przedszkolu bardzo chętnie chłoną nową wiedzę, szczególnie jeśli jest dostarczana w różnorodny sposób, trzeba pamiętać jednak o tym, iż wiedzę dzieciom należy przykazywać zaczynając od tego co

Bardziej szczegółowo

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Charakterystyka ustroju System polityczny charakter głowy państwa republika republika republika republika monarchia parlamentarna budowa terytorialna państwo

Bardziej szczegółowo

BIULETYN INFORMACYJNY NR 100/2015 za okres od 10.04.2015 r. godz. 8.00 do 11.04.2015 r. do godz. 8.00. Najważniejsze zdarzenia z minionej doby

BIULETYN INFORMACYJNY NR 100/2015 za okres od 10.04.2015 r. godz. 8.00 do 11.04.2015 r. do godz. 8.00. Najważniejsze zdarzenia z minionej doby BIULETYN INFORMACYJNY NR 100/2015 za okres od 10.04.2015 r. godz. 8.00 do 11.04.2015 r. do godz. 8.00 Najważniejsze zdarzenia z minionej doby 1. protest rolników przed KPRM. 3. Mierzeniec (pow. pułtuski)

Bardziej szczegółowo

innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych

innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych innowacyjna przestrzeń edukacyjna: doświadczenie estetyczne jako narzędzie przekazywania wartości kulturowych Pan Tadeusz powstał w Paryżu w latach 1833-34, w czasie gdy Polska na ponad sto lat zniknęła

Bardziej szczegółowo

1. Główną przyczyną wybuchu I wojny światowej były konflikty polityczne i gospodarcze między mocarstwami europejskimi

1. Główną przyczyną wybuchu I wojny światowej były konflikty polityczne i gospodarcze między mocarstwami europejskimi 1. Główną przyczyną wybuchu I wojny światowej były konflikty polityczne i gospodarcze między mocarstwami europejskimi 2. Przeczytaj poniższy tekst. Następnie zapisz w wyznaczonym miejscu odpowiedzi dwa

Bardziej szczegółowo

Polska po II wojnie światowej

Polska po II wojnie światowej Polska po II wojnie światowej w latach 1945-1947 Rafał Nowicki źródła - Internet, (http://historia-polski.klp.pl/a-6269.html) obrazki - Wikipedia TERYTORIUM GRANICE - LUDNOŚĆ Obszar Polski po II wojnie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa

Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa POLSKIE PRAWO KONSTYTUCYJNE Red.: Dariusz Górecki Wykaz skrótów Wstęp Rozdział 1 Nazwa i przedmiot prawa konstytucyjnego 1.Nazwa 2.Przedmiot prawa konstytucyjnego i jego miejsce w systemie prawa Rozdział

Bardziej szczegółowo

Warszawa Trakt Królewski

Warszawa Trakt Królewski Warszawa Trakt Królewski T Centrum Bankowo-Finansowe Nowy Świat (dawna siedziba KC PZPR) Zamek Królewski w Warszawie Muzeum. Rezydencja Królów i Rzeczypospolitej (akademicki) plac Teatralny Teatr Wielki

Bardziej szczegółowo

Stefan Starzyński. Nie za lat pięćdziesiąt, nie za sto, lecz dziś Warszawa broniąca honoru Polski jest u szczytu swej wielkości i sławy.

Stefan Starzyński. Nie za lat pięćdziesiąt, nie za sto, lecz dziś Warszawa broniąca honoru Polski jest u szczytu swej wielkości i sławy. Stefan Starzyński Nie za lat pięćdziesiąt, nie za sto, lecz dziś Warszawa broniąca honoru Polski jest u szczytu swej wielkości i sławy. Młodość Warszawiaka stulecia W urodzonym 19 sierpnia 1893 w Warszawie

Bardziej szczegółowo

Konkurs Historyczny dla Uczniów Szkół Podstawowych Województwa Podlaskiego

Konkurs Historyczny dla Uczniów Szkół Podstawowych Województwa Podlaskiego Konkurs Historyczny dla Uczniów Szkół Podstawowych Województwa Podlaskiego Eliminacje Rejonowe Witamy Cię w drugim etapie Konkursu Historycznego. Informacje dla Ucznia: 1. Przed Tobą test składający się

Bardziej szczegółowo

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku!

Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Droga Czytelniczko! Drogi Czytelniku! Wraz z podręcznikiem oddajemy do twoich rąk zeszyt ćwiczeń. Zawarte są w nim różne polecenia i zadania. Powinny one pomóc ci zrozumieć zagadnienia omawiane w podręczniku

Bardziej szczegółowo

II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014

II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014 M i ędzynarodo w e Targ i P oznańsk i e II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014 Honorowy Patronat Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego WWW.PEWUKA.PL

Bardziej szczegółowo

KALENDARIUM MIĘDZYNARODOWEGO PROGRAMU STAŻY PARLAMENTARNYCH 2014 W ROKU

KALENDARIUM MIĘDZYNARODOWEGO PROGRAMU STAŻY PARLAMENTARNYCH 2014 W ROKU KALENDARIUM MIĘDZYNARODOWEGO PROGRAMU STAŻY PARLAMENTARNYCH 2014 W ROKU STYCZEŃ 2014 1 2 3 4 5 Trwa rekrutacja do XIII edycji MPSP na Litwie, w Niemczech, w Rumunii i na Węgrzech. Łącznie zgłosiło się

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

Demokracja ma swój początek w Starożytnej Grecji. Słowo pochodzi z języka greckiego od słów demos, co znaczy lud oraz kratos władza.

Demokracja ma swój początek w Starożytnej Grecji. Słowo pochodzi z języka greckiego od słów demos, co znaczy lud oraz kratos władza. Demokracja ma swój początek w Starożytnej Grecji. Słowo pochodzi z języka greckiego od słów demos, co znaczy lud oraz kratos władza. W znaczący wkład w jej rozwój ma także kultura Starożytnego Rzymu oraz

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO W ZSE W KIELCACH ROK SZKOLNY 2014 / 2015

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO W ZSE W KIELCACH ROK SZKOLNY 2014 / 2015 PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO W ZSE W KIELCACH ROK SZKOLNY 2014 / 2015 Wstęp Wychowanie współczesnego ucznia w duchu patriotyzmu to cel niniejszego programu. Naszym priorytetem jest wychowanie uczniów

Bardziej szczegółowo

Primus Inter Pares Pierwsi wśród równych, czyli patroni warszawskich obiektów zasłużeni w Powstaniu

Primus Inter Pares Pierwsi wśród równych, czyli patroni warszawskich obiektów zasłużeni w Powstaniu Primus Inter Pares Pierwsi wśród równych, czyli patroni warszawskich obiektów zasłużeni w Powstaniu Jakub 4 B, Jan 4 B, Kacper 4 B Opiekun: Pani Danuta, SP 303 im. Fryderka Chopina Powstanie Warszawskie

Bardziej szczegółowo

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia I. Społeczeństwo socjologia

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 1 Ul: Armii Krajowej 2 26-200 Końskie PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI do opublikowania na stronie internetowej Kuratorium Oświaty w Kielcach

Gimnazjum nr 1 Ul: Armii Krajowej 2 26-200 Końskie PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI do opublikowania na stronie internetowej Kuratorium Oświaty w Kielcach Gimnazjum nr 1 Ul: Armii Krajowej 2 26-200 Końskie PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI do opublikowania na stronie internetowej Kuratorium Oświaty w Kielcach Nazwa szkoły/placówki, w której realizowane jest działanie

Bardziej szczegółowo

JÓZEF PIŁSUDSKI (1867-1935)

JÓZEF PIŁSUDSKI (1867-1935) JÓZEF PIŁSUDSKI (1867-1935) 70 ROCZNICA ŚMIERCI (zbiory audiowizualne) Wideokasety 1. A JEDNAK Polska (1918-1921 ) / scen. Wincenty Ronisz. Warszawa : Studio Filmów Edukacyjnych Nauka, 1998. 1 kas. wiz.

Bardziej szczegółowo

WARTY HONOROWE PEŁNIONE PRZY TRUMNACH PARY PREZYDENCKIEJ

WARTY HONOROWE PEŁNIONE PRZY TRUMNACH PARY PREZYDENCKIEJ WARTY HONOROWE PEŁNIONE PRZY TRUMNACH PARY PREZYDENCKIEJ 13 17 kwietnia 2010 roku Pałac Prezydencki W dniach od 13 do 17 kwietnia 2010 roku w Sali Kolumnowej Pałacu Prezydenckiego pełnione były Warty Honorowe

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 1 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Luboniu Narodowy Instytut Dziedzictwa Oddział Terenowy w Poznaniu 1863 PAMIĘTAMY

Gimnazjum nr 1 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Luboniu Narodowy Instytut Dziedzictwa Oddział Terenowy w Poznaniu 1863 PAMIĘTAMY POWSTANIE STYCZNIOWE 150 ROCZNICA DLA SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH organizowany przez GIMNAZJUM NR 1 IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W LUBONIU NARODOWY INSTYTUT DZIEDZICTWA ODDZIAŁ TERENOWY W POZNANIU Konkurs

Bardziej szczegółowo

PROGRAM JUBILEUSZU 650-LECIA LOKACJI MIASTA KOŁA

PROGRAM JUBILEUSZU 650-LECIA LOKACJI MIASTA KOŁA PROGRAM JUBILEUSZU 650-LECIA LOKACJI MIASTA KOŁA Lp Przedsięwzięcie Opis Planowany termin realizacji Miejsce Jednostka koordynująca 1 Zawody Mistrzostwa Wielkopolski Oyama Karate w Kata 17.03. r. MOSiR

Bardziej szczegółowo

Nazwa i opis przedmiotu

Nazwa i opis przedmiotu Przedwojenna fotografia przedstawiające płytę żorskiego rynku. 1. przedwojenna przedstawiająca portret zbiorowy komendantów żorskiej policji. 2. z ok XIX/XX wieku. Portret, sepia. 3. z ok XIX/XX wieku.

Bardziej szczegółowo

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej Prawo jest na naszej stronie! www.profinfo.pl www.wolterskluwer.pl codzienne aktualizacje pełna oferta zapowiedzi wydawnicze rabaty na zamówienia zbiorcze do negocjacji

Bardziej szczegółowo

07.03.2015 Cyfrowa Rewia - spektakl premierowy Rewii Dziecięcej Sylaba

07.03.2015 Cyfrowa Rewia - spektakl premierowy Rewii Dziecięcej Sylaba Data Nazwa imprezy MARZEC 07.03.2015 Cyfrowa Rewia - spektakl premierowy Rewii Dziecięcej Sylaba 20.03.2015 KWIECIEŃ V Wiosenne Spotkania z Wojskiem, koncert Reprezentacyjnego Zespołu Artystycznego Wojska

Bardziej szczegółowo

POLITYKA ZAGRANICZNA I ODZYSKANIE NIEPODLEGŁOŚCI

POLITYKA ZAGRANICZNA I ODZYSKANIE NIEPODLEGŁOŚCI A 332 02 < Krzysztof Skubiszewski POLITYKA ZAGRANICZNA I ODZYSKANIE NIEPODLEGŁOŚCI Przemówienia, oświadczenia, wywiady 1989-1993 Warszawa 1997 PRZEDMOWA 11 WYBRANE PRZEMÓWIENIA, OŚWIADCZENIA I WYWIADY

Bardziej szczegółowo