Nie kupujcie obligacji skarbowych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Nie kupujcie obligacji skarbowych"

Transkrypt

1 Nie kupujcie obligacji skarbowych Autor: Frank Chodorov Źródło: mises.org Tłumaczenie: Monika Kozikowska W 1800 roku dług Skarbu Państwa w USA wynosił 83 mln dolarów. Populacja liczyła wtedy trzy miliony ludzi. Wynika z tego, że na każdym nowonarodzonym wówczas dziecku ciążył dług w wysokości 28 USD. Przy stopie procentowej w wysokości 6%, każdy nowy obywatel winien był ponieść opłatę rzędu 1,68 USD rocznie za obsługę długu publicznego. Dzisiaj [tj. w 1962 r., z którego to pochodzi niniejszy artykuł; obecnie dług publiczny USA jest jeszcze większy i wynosi 14 bln USD przyp. red.] naród amerykański jest już obciążony kwotą znacznie przekraczającą 290 mld dolarów, a jego kraj zamieszkuje już około 180 milionów obywateli. Jednakże, o ile populacja wzrosła od tamtych czasów jakieś 60 razy, wysokość długu publicznego zwiększyła się razy. Przyjmując stopę procentową na poziomie 4%, obsługa długu państwowego kosztuje teraz każdego obywatela około 68 USD rocznie, a każde nowonarodzone dziecko jest obciążane długiem w wysokości USD. Dane te można by przypisać wzrostowi produkcji przypadającej na jednego obywatela oraz obniżonej wartości dolara. Jednak, mimo to fakty wyraźnie pokazują, że następujące po sobie pokolenia nie spłacają długu publicznego. Zamiast tego, każda kolejna administracja jeszcze do niego dokłada, a obietnice spłacenia długu to tylko czcze słowa. Znaczna część długu publicznego USA narosła w 1933 roku, za rządów prezydenta Franklina D. Roosevelta, który praktycznie zniósł standard złota [oficjalne przecięcie ostatniej więzi łączącej dolara ze złotem nastąpiło w 1971 r. za kadencji Nixona przyp. red.]. Gdy pieniądz miał pokrycie w złocie,

2 rozrzutność rządu była ograniczona. Obywatel, który utracił wiarę w wartość pieniądza bądź obligacji, mógł w każdej chwili zażądać w zamian złota w związku z czym rząd musiał ograniczać swe wydatki, aby być w stanie wypłacić obywatelowi żądaną sumę. Jednak Roosevelt zniósł standard złota i w ten sposób dał rządowi większą swobodę. Jedyne, co obecnie wydaje się hamować skłonności każdego polityka do trwonienia pieniędzy, to niechęć samych obywateli do pożyczania ich rządowi. Naturalnie, w takiej sytuacji rząd może posunąć się do dodrukowywania pieniędzy, ale przynajmniej naród nie bierze wtedy udziału w tym oszustwie. Dlatego też radzę wszystkim nie kupujcie obligacji skarbowych! Powody, dla których udzielam takiej właśnie rady, są natury czysto moralnej, a nie fiskalnej. Mógłbym argumentować, że gdy rząd emituje obligacje, to jednocześnie zmniejsza wartość pieniądza w obiegu. Każda obligacja jest tak naprawdę pieniądzem. Nawet jeśli nie będzie używana na rynku jako pieniądz, to w końcu zostanie zmonetyzowana. Dzieje się tak z powodu gwarancji, jaką stanowi pieczęć rządu na obligacji. Dlatego też każda obligacja wyemitowana przez Skarb Państwa przyczynia się do wzrostu inflacji i kradzieży naszych oszczędności. Jest to oszustwo i jest to niemoralne. Jednak niemoralność emitowania obligacji skarbowych sięga jeszcze głębiej. Po pierwsze, jeśli państwo wydaje z podatków więcej, niż ich otrzymuje, co jest nierozerwalnie związane z emisją obligacji, to umyślnie doprowadza do swego bankructwa. Gdyby podobnego czynu dopuścił się twój sąsiad, z pewnością natychmiast uznałbyś go za osobę nieuczciwą. A czy nieuczciwość staje się nagle czymś dobrym, gdy to państwo postępuje w ten sposób? Jakim cudem można z kradzieży uczynić cnotę? Zabezpieczenie pożyczki wyimaginowanym dochodem to oszustwo bez względu na to, kto tego dokonuje, a udzielając pożyczki takiej osobie, stajesz się współwinnym. Tłumacząc swoje zapożyczanie się, rząd twierdzi, że inwestuje dochody z emisji obligacji na poczet przyszłych pokoleń. Jednak, zamiast na bieżąco spłacać ciążący na państwie dług, żąda się, aby jego część przypadła nienarodzonym jeszcze dzieciom. Brzmi przekonująco! Jednak, czy nie przypomina to niemożliwej do wykonania próby przejęcia kontroli nad żyjącymi przez umarłych? Jak oceniłbyś przyszłego ojca, który celowo obciążyłby swoje oczekiwane potomstwo długiem? Dokładnie tak samo postępujesz, gdy wspierasz program

3 udzielania pożyczek państwu poprzez obligacje. Obciążasz swoje własne dzieci, a także kolejne pokolenia przymusem płacenia za coś, na co nie mają wpływu i co może nie być dla nich istotne. Twoja inwestycja na poczet przyszłych pokoleń sprawi, że dzieci będą cię jedynie przeklinać. Użycie słowa inwestycja w odniesieniu do obligacji wyemitowanej przez Skarb Państwa to podstępny eufemizm. Zakup obligacji korporacyjnej to pożyczka dla firmy, która chce kupić maszyny umożliwiające wzrost produkcji towarów pożądanych przez konsumentów. Odsetki, które otrzymujesz z tytułu obligacji, stanowią część zwiększonej produkcji, do której nie doszłoby, gdyby nie twoja pożyczka. Takie zjawisko można nazwać inwestycją. W przeciwieństwie do firm, państwo nie przeznacza pożyczonych od ciebie pieniędzy na produkcję. Zamiast tego wydaje je i jest to jedyna rzecz, którą państwo potrafi dobrze robić a, co za tym idzie, twoje oszczędności przepadają. Odsetki, które otrzymujesz, pochodzą z funduszu podatkowego, na rzecz którego również uiszczasz składki, które należy powiększyć o koszt obsługi twojej obligacji. W rezultacie płacisz sobie sam. Czy to można nazwać inwestycją? Po twojej śmierci spadkobiercy dziedziczą zarówno obligację i należne z jej tytułu odsetki, jak i zobowiązanie do płacenia podatku, które ta obligacja ze sobą niesie. Możliwe jest też, że jeśli sprzedasz obligację, spadkobiercy jej nowego właściciela, w odpowiednim dla siebie czasie, będą domagać się spłaty [z podatków przyp. red.] od twoich dzieci. Jak pokazuje historia, dzieje się tak dość często, gdyż obligacje kumulowane są w rękach kilku osób. Twoje prawnuki zostaną wezwane do pracy na rzecz prawnuków nowego właściciela obligacji. W takim przypadku okazuje się, że obligacja czyni z nas niewolników. W obliczu powyższego oczywiste jest, że kolejne pokolenia nie są w stanie spłacić długów swych przodków, a przynajmniej nie w takiej formie, w jakiej wmawia ci to rząd. Jesteśmy potomkami pokoleń, które już przeminęły. Czy spłacamy choć część tego długu, który zaciągnęli nasi przodkowie? Raczej nie. Troszczymy się jedynie o nasze własne wydatki, a dług który na nas ciąży, wraz z nowo zaciągniętymi długami, jesteśmy zmuszeni zostawić przyszłym pokoleniom do spłaty. Prawdę mówiąc, oni również postąpią podobnie. Bez względu na to, czy ciąży na nas obowiązek spłaty długu pozostawionego nam przez przodków, czy też nie, maszyna polityczna nam to uniemożliwia. Spłata długu wymagałaby bowiem zarówno zwiększenia podatków,

4 jak i ograniczenia wydatków państwa. Podczas gdy państwo zawsze chętnie podnosi podatki jako że każdy wzrost podatków skutkuje zwiększeniem uprawnień państwa, co z kolei zawsze znajduje poparcie wśród polityków nie kwapi się już ono zbytnio do pomniejszania długu narodowego. Żadne państwo ani o rządach absolutystycznych, ani konstytucyjnych jeszcze nigdy nie zrezygnowało ze swych ambicji w imię redukcji długu publicznego. W świetle tego faktu historycznego argument mówiący o tym, że to następne pokolenia powinny spłacać nasze zobowiązania, staje się kartą przetargową w grze o zdobycie poparcia wyborczego. Co w takim razie dzieje się z długiem publicznym? Ciągle rośnie, aż do momentu, gdy jak balon pęka. Jednak, mimo że jest to nieuniknione, dzięki monopolowi państwa na dodrukowywanie pieniędzy, ten krytyczny moment można znacznie opóźnić. Gdy papiery dłużne małego narodu są skupione w rękach potęgi światowej, wojsko staje się tym elementem, który pozornie gwarantuje uczciwe postępowanie w sprawach finansowych. Kontrola nad gospodarką państwa, które zmaga się z problemami finansowymi, zostaje przejęta do momentu spłaty długu a czasem nawet na dłużej. Z kolei długi wewnętrzne państwa nigdy nie są spłacane. W momencie gdy ciążące na obywatelach zobowiązanie do spłaty kosztu obsługi długu urasta do kwot niemożliwych już do spłacenia, a zaufanie do państwa maleje, następuje albo odmowa spełnienia dalszych zobowiązań, albo inflacja. Z tych dwóch sposobów zdecydowanie uczciwsza zdaje się odmowa kontynuowania spłaty długu. Stanowi ona wyraźne stwierdzenie faktu, że państwo ogłasza niemożność dokonywania dalszych płatności. Ponadto anulowanie długu może mieć zbawienne skutki dla gospodarki takiego państwa, jako że zmniejszenie ciążącego na obywatelach podatku spowoduje, że społeczeństwo się wzbogaci. Sytuacja rynkowa ulegnie uzdrowieniu oraz ożywieniu. W tych okolicznościach posiadacze obligacji przegrywają. Jednak skoro i oni stanowią część społeczeństwa, z pewnością również skorzystają długofalowo na wzroście gospodarki. Tracą jako wierzyciele, bo nie otrzymają należnych im odsetek z obligacji, ale zyskują jako producenci. Odmowa kontynuowania spłaty długu jest ponadto lepszym wyjściem z sytuacji, ponieważ podważa zaufanie do państwa. Tak długo, jak długo

5 społeczeństwo będzie pamiętało o czynach państwa a z pewnością potrwa to kilka kolejnych pokoleń mało kto będzie w stanie zaufać składanym przez rząd obietnicom. Jeszcze nigdy od momentu odmowy spłaty długu w 1917 roku nie zdarzyło się, aby rząd rosyjski wyemitował obligacje do obrotu zagranicznego. Cały swój import musi ciągle opierać na płatnościach gotówkowych [Przypominamy, że tekst pochodzi z 1962 r.; w latach 90. obligacje rosyjskie kupowali także inwestorzy zagraniczni przyp. red.]. Natomiast w sprawach wewnętrznych Rosja zachowuje się jak rozbójnik, który pożycza pieniądze od swych obywateli. W każdym razie, z uwagi na fakt, że uczciwość oraz uprawianie polityki nie idą ze sobą w parze, metodą, jaką państwo stosuje w radzeniu sobie ze spłacaniem długu, jest inflacja. Państwo spłaca swój dług za pomocą dodrukowywanego papieru. Nawet jeśli państwo emituje nowe skrypty dłużne po to, by spłacić swoje zaległe zobowiązania, to inflacja postępuje, ponieważ każda obligacja stanowi pieniądz i podobnie jak on posiada pewną siłę nabywczą. Nabywana przez ciebie obligacja przyczynia się do wzrostu ilości środka płatniczego w obiegu, przez co obniża się jego wartość, a ty w rzeczywistości jedynie wymieniasz dobre pieniądze na złe. Sam siebie oszukujesz. Możemy to zademonstrować na przykładzie porównania siły nabywczej dolara w momencie, gdy kupujesz obligację, z jego siłą nabywczą w momencie terminu spłaty obligacji. Państwo może spowodować, że inflacja oraz odmowa spłaty długu stają się pojęciami synonimicznymi, jak miało to miejsce w przypadku Niemiec z lat dwudziestych XX wieku, kiedy to państwo dokonało inflacji właśnie po to, by w końcu ogłosić brak wypłacalności. Zjawisko to nazywa się niekontrolowaną inflacją i jest to termin, który stanowi kolejne oszustwo. Nie ma czegoś takiego jak niekontrolowana bądź galopująca inflacja, ponieważ drukarnie nie działają samowolnie. Ktoś nimi kieruje i to tak długo, aż zostanie osiągnięty zamierzony cel, którym jest uregulowanie długu narodowego. Wadą tego procesu, w porównaniu z natychmiastową odmową spłaty długu, jest to, że uregulowanie długu powoduje zaprzepaszczenie naszych oszczędności tego, co społeczeństwo z trudem gromadziło. Niemniej jednak żadne państwo nie posunęło się jeszcze do zastosowania niekontrolowanej inflacji, dopóki jego gospodarka nie została kompletnie wyniszczona wojną, a produkcja nie była w

6 stanie sprostać wydatkom politycznego establishmentu, nie wspominając już o bezustannie powiększanym przez przodków długu. Moglibyśmy zapytać a co z poczuciem patriotyzmu? Czy nie jest tak, że w obliczu narodowego niebezpieczeństwa jednoczymy się we wspólnej obronie? Oczywiście, że tak jest. Ludzie są jacy są, ale w obliczu takiego zagrożenia życia, jak: powódź, trzęsienie ziemi, pożar, bądź wojna łączymy się spontanicznie we wspólnym interesie. W takich okolicznościach raczej dajemy, niż udzielamy pożyczek, gdyż patriotyzm obarczony możliwościami zysku jest raczej dość wątpliwej jakości. Obligacjami nie walczy się na wojnach. Wszelkie instrumenty oraz materiały wykorzystywane na wojnie produkuje się, używając dostępnego zapasu kapitału, a koszty muszą być pokryte z bieżącej produkcji. Emisja obligacji jest kontynuowana, ponieważ pracownicy oraz kapitaliści niechętnie rozstają się z wyprodukowanymi przez siebie towarami, aby przeznaczyć je na wspólny cel. Dużo bardziej cenią sobie swoją własność niż zwycięstwo. Gdyby grabieżcze podatki były jedynym sposobem prowadzenia wojny, z pewnością nie znalazłaby ona tylu zwolenników i musiałaby zostać zakończona. Punktem kulminacyjnym takiego obłudnego powoływania się na rzekomy patriotyzm jest typowo podręcznikowe uzasadnienie długu publicznego. Brzmi ono mniej więcej tak: obywatele państwa, którzy mają w nim swój wkład finansowy w postaci obligacji, są bardziej zainteresowani sprawami państwa. Z tego powodu umiłowanie ojczyzny jest uzależnione od szansy osiągnięcia zysku zarówno z kapitału, jak i łupu. Przypomina to ten rodzaj patriotyzmu, którym kierowali się maklerzy-pośrednicy w czasach średniowiecza. Gdy już zainwestowali w przedsięwzięcia króla, nie mogli sobie pozwolić na brak lojalności wobec niego. Zapożyczające się państwo nie rodzi patriotyzmu, tylko służalczość. Ze swoim portfelem wypełnionym po brzegi obligacjami państwa, instytucja finansowa staje się w rezultacie jedynie młodszym wspólnikiem, który musi być uległy, jeśli chce osiągnąć jakąś korzyść. To, co jest istotne, to przydział obligacji dla banku, ponieważ aktualnie olbrzymie pakiety obligacji mogą stracić na wartości, jeśli wiarygodność państwa zostanie podana w wątpliwość. Gwałtowny spadek cen emisji obligacji rządowych byłby wstrząsem na Wall Street. Dlatego też nowe emisje obligacji muszą chronić te stare. Uniwersytety posiadające

7 znaczne pakiety obligacji nie mogą tolerować profesorów wątpiących w dobroczynna naturę tego instrumentu finansowego. Nawet pacyfistycznie nastawiony do świata ksiądz bogatego kościoła musi być przezorny, wygłaszając swą opinię na temat długu publicznego. Dlatego też, to wcale nie patriotyzm wymusza wsparcie dla państwa, lecz możliwość osiągania własnych korzyści przez posiadaczy obligacji. Podsumowując, obligacja skarbowa to całkowicie niemoralna instytucja i dlatego za nic na świecie nie dam wcisnąć sobie choćby jednej.

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA

MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA MAKROEKONOMIA II KATARZYNA ŚLEDZIEWSKA WYKŁAD XIII WYDATKI RZĄDOWE I ICH FINANSOWANIE Budżet rządu: niektóre fakty i liczby Wydatki rządowe, podatki i makroekonomia Deficyt budżetowy i długu publiczny

Bardziej szczegółowo

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165

Finansowanie działalności przedsiebiorstwa. Finanse 110630-1165 Finansowanie działalności przedsiebiorstwa przedsiębiorstw-definicja Przepływy pieniężne w przedsiębiorstwach Decyzje finansowe przedsiębiorstw Analiza finansowa Decyzje finansowe Krótkoterminowe np. utrzymanie

Bardziej szczegółowo

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować?

Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Czy helikopter Bena Bernankego powinien wylądować? Autor: Frank Shostak Źródło: mises.org Tłumaczenie: Katarzyna Buczkowska Według Bena Bernankego zbyt wczesne wycofanie się z agresywnej polityki walki

Bardziej szczegółowo

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa:

1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: 1. Za pieniądze wpłacone do funduszu inwestycyjnego jego uczestnik nabywa: akcje, obligacje i bony skarbowe 3,92% 6 prawa poboru 0,00% 0 jednostki uczestnictwa 94,12% 144 dywidendy 1,96% 3 2. W grupie

Bardziej szczegółowo

3.1 Analiza zysków i strat

3.1 Analiza zysków i strat 3.1 Analiza zysków i strat Zakładamy że firma decyduje czy ma wdrożyć nowy produkt lub projekt. Firma musi rozważyć czy przyszłe zyski (dyskontowane w czasie) z tego projektu są większe niż koszty podniesione.

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1.

Akademia Młodego Ekonomisty Matematyka finansowa dla liderów Albert Tomaszewski Grupy 1-2 Zadanie 1. Grupy 1-2 Zadanie 1. Sprawdźcie ofertę dowolnych 5 banków i wybierzcie najlepszą ofertę oszczędnościową (lokatę lub konto oszczędnościowe). Obliczcie, jaki zwrot przyniesie założenie jednej takiej lokaty

Bardziej szczegółowo

Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w sierpniu 2014 r.

Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w sierpniu 2014 r. Informacja prasowa Warszawa, 15 września 2014 r. Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w sierpniu 2014 r. Sierpień był kolejnym miesiącem, w którym wartość sprzedaży obligacji Skarbu Państwa wzrosła. Wciąż

Bardziej szczegółowo

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom,

pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, Obligacje Obligacje Teraz pora zająć się obligacjami.. Wbrew pozorom są to instrumenty dużo bardziej interesujące od akcji, oferujące dużo szersze możliwości zarówno inwestorom, jak i emitentom. Definicja

Bardziej szczegółowo

Złoto i srebro. we współczesnym portfelu inwestycyjnym. Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, Warren Buffett

Złoto i srebro. we współczesnym portfelu inwestycyjnym. Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, Warren Buffett Złoto i srebro we współczesnym portfelu inwestycyjnym Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, zakurzoną Ryzyko bierze szybę, się niż z przez niewiedzy czysto o umytą tym co szybę robisz przednią

Bardziej szczegółowo

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra

10. Perspektywy rozwiązywania problemu zadłużenia: koordynowanie polityki ekonomicznej w ramach spotkań przywódców i ministrów finansów państw; mądra TEMAT: Zadłużenie międzynarodowe 9. 8. Funkcje kredytów w skali międzynarodowej: eksport kapitałów; możliwość realizacji określonych inwestycji np. przejęcie kontroli nad firmą znajdującą się zagranicą,

Bardziej szczegółowo

Ze względu na przedmiot inwestycji

Ze względu na przedmiot inwestycji INWESTYCJE Ze względu na przedmiot inwestycji Rzeczowe (nieruchomości, Ziemia, złoto) finansowe papiery wartościowe polisy, lokaty) INWESTYCJE Ze względu na podmiot inwestowania Prywatne Dokonywane przez

Bardziej szczegółowo

Forward Rate Agreement

Forward Rate Agreement Forward Rate Agreement Nowoczesne rynki finansowe oferują wiele instrumentów pochodnych. Należą do nich: opcje i warranty, kontrakty futures i forward, kontrakty FRA (Forward Rate Agreement) oraz swapy.

Bardziej szczegółowo

I. Rynek kapitałowy II. Strategie inwestycyjne III. Studium przypadku

I. Rynek kapitałowy II. Strategie inwestycyjne III. Studium przypadku Akademia Młodego Ekonomisty Strategie na rynku kapitałowym Inwestowanie na rynku dr Piotr Stobiecki Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 21 listopada 2013 r. Plan wykładu 2 1 Rynek finansowy Rynek kapitałowy

Bardziej szczegółowo

Polityka pieniężna i fiskalna

Polityka pieniężna i fiskalna Polityka pieniężna i fiskalna Spis treści: 1. Ekspansywna i restrykcyjna polityka gospodarcza...2 2. Bank centralny i jego polityka: operacje otwartego rynku, zmiany stopy dyskontowej, zmiany stopy rezerw

Bardziej szczegółowo

Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe

Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe Pioneer Pekao Investments Śniadanie prasowe Warszawa, 06 maja 2010 r. Agenda Wyniki sprzedażowe Pioneer Pekao TFI Rynek obligacji nieskarbowych Odpowiedź Pioneer Pekao TFI nowe produkty Strona 2 Wyniki

Bardziej szczegółowo

Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w styczniu 2014 r.

Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w styczniu 2014 r. Informacja prasowa Warszawa, 13 lutego 2014 r. Wyniki sprzedaży obligacji skarbowych w styczniu 2014 r. W styczniu 2014 roku inwestorzy kupili obligacje skarbowe o łącznej wartości 256,2 mln zł to trzeci

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r.

OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. OGŁOSZENIE O ZMIANIE STATUTU MCI.CreditVentures 2.0. Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z dnia 27 maja 2015 r. Niniejszym, MCI Capital Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych S.A. z siedzibą w Warszawie,

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 26.05.2014 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXVII Egzamin dla Aktuariuszy z 26 maja 2014 r. Część I

Matematyka finansowa 26.05.2014 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXVII Egzamin dla Aktuariuszy z 26 maja 2014 r. Część I Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXVII Egzamin dla Aktuariuszy z 26 maja 2014 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1. Przyjmijmy

Bardziej szczegółowo

Przychody i rozchody budżetu państwa

Przychody i rozchody budżetu państwa BSiE 37 Monika Korolewska Informacja nr 1162 (IP-108G) Przychody i rozchody budżetu państwa Przepisy ustawy o finansach publicznych obok dochodów i wydatków oraz środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy

Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Gospodarka otwarta i bilans płatniczy Zagregowane wydatki w gospodarce otwartej Jeżeli przyjmiemy, że wydatki krajowe na dobra wytworzone w kraju zależą od poziomu dochodu Y oraz realnej stopy procentowej

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. www.mf.gov.pl

Reforma emerytalna. Co zrobimy? ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa. www.mf.gov.pl Reforma emerytalna Co zrobimy? Grudzień, 2013 Kilka podstawowych pojęć.. ZUS Zakład Ubezpieczeń Społecznych to państwowa instytucja ubezpieczeniowa. Gromadzi składki na ubezpieczenia społeczne obywateli

Bardziej szczegółowo

Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki. Tomasz Poskrobko

Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki. Tomasz Poskrobko Jak zmierzyć rozwoju? Standardowe wskaźniki Tomasz Poskrobko Produkt krajowy brutto (PKB) wartość rynkową wszystkich finalnych dóbr i usług produkowanych w kraju w danym okresie PKB od strony popytowej

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Temat spotkania: Finanse dla sprytnych Dlaczego inteligencja finansowa popłaca? Prowadzący: dr Anna Miarecka Wyższa Szkoła Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie 28 maj

Bardziej szczegółowo

Polityka fiskalna i pieniężna

Polityka fiskalna i pieniężna Ćwiczenia z akroekonomii II Polityka fiskalna i pieniężna Deficyt budżetowy i cykle koniunkturalne na wstępie zaznaczyliśmy, że wielkość deficytu powinna zależeć od tego w jakiej fazie cyklu koniunkturalnego

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Czy warto powierzać pieniądze bankom Dr Robert Jagiełło Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 kwietnia 2010 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY 1 WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 15.12.2008 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XLVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 15 grudnia 2008 r.

Matematyka finansowa 15.12.2008 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XLVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 15 grudnia 2008 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy XLVIII Egzamin dla Aktuariuszy z 15 grudnia 2008 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1

Bardziej szczegółowo

lokata ze strukturą Czarne Złoto

lokata ze strukturą Czarne Złoto lokata ze strukturą Czarne Złoto Lokata ze strukturą Czarne Złoto jest produktem łączonym. Składa się z lokaty promocyjnej i produktu strukturyzowanego Czarne Złoto inwestycji w formie ubezpieczenia na

Bardziej szczegółowo

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego

Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Licz i zarabiaj matematyka na usługach rynku finansowego Przedstawiony zestaw zadań jest przeznaczony dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych i ma na celu ukazanie praktycznej strony matematyki, jej zastosowania

Bardziej szczegółowo

OCENA PRZEGLĄDU FUNKCJONOWANIA SYSTEMU EMERYTALNEGO

OCENA PRZEGLĄDU FUNKCJONOWANIA SYSTEMU EMERYTALNEGO OCENA PRZEGLĄDU FUNKCJONOWANIA SYSTEMU EMERYTALNEGO Poprawna diagnoza błędne wnioskowanie Centrum im. Adama Smitha 27 czerwca 2013 roku 1 Centrum wobec OFE Nie jesteśmy przeciwnikami OFE Jesteśmy zwolennikami

Bardziej szczegółowo

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne

BILANS PŁATNICZY. Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne BILANS PŁATNICZY Aktywa (Kredyt +) Pasywa (Debet -) 1. Eksport towarów i usług. 1. Import towarów i usług. 2. Dary i przekazy jednostronne 2. Dary i przekazy jednostronne dla otrzymane z zagranicy. zagranicy.

Bardziej szczegółowo

Co to są finanse przedsiębiorstwa?

Co to są finanse przedsiębiorstwa? Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa Sposoby finansowania działalności przedsiębiorstwa Kornelia Bem - Kozieł Wyższa Szkoła Ekonomii i Prawa w Kielcach 10 października

Bardziej szczegółowo

ZŁOTY FILAR. Budowanie majątku dzięki metalom szlachetnym

ZŁOTY FILAR. Budowanie majątku dzięki metalom szlachetnym ZŁOTY FILAR Budowanie majątku dzięki metalom szlachetnym Pieniądz papierowy powraca prędzej czy później do swojej wewnętrznej wartości - zera. Voltaire (1694-1778) Pieniądz papierowy ciągle traci na wartości

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 13.12.2010 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LV Egzamin dla Aktuariuszy z 13 grudnia 2010 r. Część I

Matematyka finansowa 13.12.2010 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LV Egzamin dla Aktuariuszy z 13 grudnia 2010 r. Część I Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LV Egzamin dla Aktuariuszy z 13 grudnia 2010 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1. Pan

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r.

Matematyka finansowa 30.09.2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LXV Egzamin dla Aktuariuszy z 30 września 2013 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

<1,0 1,0-1,2 1,2-2,0 >2,0

<1,0 1,0-1,2 1,2-2,0 >2,0 1. WSKAŹNIKI PŁYNNOŚCI WSKAŹNIK BIEŻĄCEJ PŁYNNOŚCI Pozostałe wskaźniki 2,0 Wskaźnik służy do oceny zdolności przedsiębiorstwa do regulowania krótkoterminowych zobowiązań. Do tego

Bardziej szczegółowo

Oszczędzanie a inwestowanie..

Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie a inwestowanie.. Oszczędzanie to zabezpieczenie nadmiaru środków finansowych niewykorzystanych na bieżącą konsumpcję oraz czerpanie z tego tytułu korzyści w postaci odsetek. Jest to czynność

Bardziej szczegółowo

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii

T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii Teresa Łuczka Godziny konsultacji: 12 13.30 poniedziałek 15 16 wtorek p. 306 Strzelecka T. Łuczka Kapitał obcy w małym i średnim przedsiębiorstwie. Wybrane aspekty mikro i makroekonomii WYKŁAD 1 (26.02)

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Kupujący oznacza osobę lub firmę lub spółkę składającą zamówienie na dany towar.

Kupujący oznacza osobę lub firmę lub spółkę składającą zamówienie na dany towar. REGUŁY I WARUNKI SPRZEDAŻY 1. Pojęcia Sprzedający Financiera Maderera, S.A. Kupujący oznacza osobę lub firmę lub spółkę składającą zamówienie na dany towar. Kontrakt oznacza zamówienie wysłane przez kupującego

Bardziej szczegółowo

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kenii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej

Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kenii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Kenii o udzieleniu kredytu w ramach pomocy wiązanej Rząd Rzeczypospolitej Polskiej i Rząd Republiki Kenii, zwane dalej Umawiającymi się

Bardziej szczegółowo

Rachunek przepływów pieniężnych

Rachunek przepływów pieniężnych Rachunek przepływów pieniężnych Rachunek przepływów pieniężnych (cash flow) Analityczne rozwinięcie zamieszczonych w bilansie informacji o zmianie stanu środków pieniężnych dokonywanej w okresie sprawozdawczym.

Bardziej szczegółowo

Wybrane możliwości finansowania na rynku kapitałowym Instrumenty dłużne samorządy i przedsiębiorstwa rynek niepubliczny

Wybrane możliwości finansowania na rynku kapitałowym Instrumenty dłużne samorządy i przedsiębiorstwa rynek niepubliczny Wybrane możliwości finansowania na rynku kapitałowym Instrumenty dłużne samorządy i przedsiębiorstwa rynek niepubliczny Łódź, grudzień 2008 Niniejszy materiał jest materiałem informacyjnym jedynie dla

Bardziej szczegółowo

KOSZT KAPITAŁU. Nie ma nic za darmo

KOSZT KAPITAŁU. Nie ma nic za darmo KOSZT KAPITAŁU Nie ma nic za darmo 1 Skąd się biorą pieniądze w firmie? 2 Koszty pozyskania kapitału tarcza podatkowa Finansowanie działalności związane jest z koniecznością ponoszenia przez przedsiębiorstwo

Bardziej szczegółowo

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5

Narodowy Bank Polski. Wykład nr 5 Narodowy Bank Polski Wykład nr 5 NBP podstawy prawne NBP reguluje ustawa z dn.29.08.1997 roku o Narodowym Banku Polskim (Dz.U nr 140 z późn.zm). Cel działalności NBP Podstawowym celem działalności NBP

Bardziej szczegółowo

Pieniądz w gospodarstwie domowym. Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński

Pieniądz w gospodarstwie domowym. Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński Pieniądz w gospodarstwie domowym Pieniądze ma się po to, aby ich nie mieć Tadeusz Kotarbiński Od wieków pieniądz w życiu każdego człowieka spełnia rolę ekonomicznego środka wymiany. Jego wykorzystanie

Bardziej szczegółowo

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej)

Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Makroekonomia 1 Wykład 5: Model klasyczny gospodarki (dla przypadku gospodarki zamkniętej) Gabriela Grotkowska Katedra Makroekonomii i Teorii Handlu Zagranicznego PKB jako miara dobrobytu Produkcja w gospodarce

Bardziej szczegółowo

Wyniki sprzedaży obligacji oszczędnościowych w grudniu i w całym 2014 roku.

Wyniki sprzedaży obligacji oszczędnościowych w grudniu i w całym 2014 roku. Wyniki sprzedaży obligacji oszczędnościowych w grudniu i w całym 2014 roku. W grudniu 2014 sprzedano obligacje oszczędnościowe o łącznej wartości 685,7 mln zł. Jest to najlepszy miesięczny wynik od listopada

Bardziej szczegółowo

Korekta nierównowagi zewnętrznej

Korekta nierównowagi zewnętrznej Wykład 4 Korekta nierównowagi zewnętrznej Plan wykładu 1. System kursu walutowego 2. Korekta przy sztywnym kursie 1. System kursu walutowego W systemie płynnych kursów walutowych cena waluty jest wyznaczona

Bardziej szczegółowo

Materiały uzupełniające do

Materiały uzupełniające do Dźwignia finansowa a ryzyko finansowe Przedsiębiorstwo korzystające z kapitału obcego jest narażone na ryzyko finansowe niepewność co do przyszłego poziomu zysku netto Materiały uzupełniające do wykładów

Bardziej szczegółowo

LIST EMISYJNY nr 32/2015 Ministra Finansów

LIST EMISYJNY nr 32/2015 Ministra Finansów LIST EMISYJNY nr 32/2015 Ministra Finansów z dnia 23 lipca 2015 r. w sprawie emisji czteroletnich indeksowanych oszczędnościowych obligacji skarbowych oferowanych w sieci sprzedaży detalicznej Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy?

Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? Andrzej Sławiński Kreacja pieniądza: mity i rzeczywistość Czy banki centralne kreują pieniądze? Czy QE to masowe drukowanie pieniędzy? 1. Czy banki centralne emitują pieniądze? Warszawa.gazeta.pl Bilans

Bardziej szczegółowo

Produkty szczególnie polecane

Produkty szczególnie polecane Produkty szczególnie polecane 9 luty 2011 r. Szczegółowe informacje na temat funduszy zarządzanych przez Legg Mason TFI S.A. ( fundusze") zawarte są w prospekcie informacyjnym oraz skrócie prospektu informacyjnego,

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ INFORMACYJNY

MATERIAŁ INFORMACYJNY MATERIAŁ INFORMACYJNY Strukturyzowane Certyfikaty Depozytowe Lokata Inwestycyjna Kurs na Złoto powiązane z ceną złota ze 100% ochroną zainwestowanego kapitału w Dniu Wykupu Emitent Bank BPH SA Numer Serii

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN. I. Podstawa prawna

REGULAMIN. I. Podstawa prawna REGULAMIN rozliczeń finansowych z członkami Spółdzielni z tytułu wkładów mieszkaniowych i budowlanych oraz ustanowienia i przenoszenia odrębnej własności lokali Spółdzielni Mieszkaniowej im. Adama Mickiewicza

Bardziej szczegółowo

Analiza przepływów pieniężnych spółki

Analiza przepływów pieniężnych spółki Analiza przepływów pieniężnych spółki Przepływy pieniężne mierzą wszystkie wpływy i wypływy gotówki z i do spółki, a do tego od razu przyporządkowują je do jednej z 3 kategorii: przepływy operacyjne -

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Finansowanie działalności przedsiębiorstwa dr Piotr Stobiecki Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 8 listopada 2012 r. Plan wykładu ; ; ; IV.Studium. 2 przedsiębiorstwa Czym jest

Bardziej szczegółowo

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego).

Forward kontrakt terminowy o charakterze rzeczywistym (z dostawą instrumentu bazowego). Kontrakt terminowy (z ang. futures contract) to umowa pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do kupna, a druga do sprzedaży, w określonym terminie w przyszłości (w tzw. dniu wygaśnięcia)

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel

Akademia Młodego Ekonomisty. Walutowa Wieża Babel Akademia Młodego Ekonomisty Walutowa Wieża Babel Dr Andrzej Dzun Uniwersytet w Białymstoku 20 listopada 2014 r. Pieniądz- powszechnie akceptowany z mocy prawa lub zwyczaju środek regulowania zobowiązań,

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r.

Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Warszawa, dnia 14 września 2015 r. Bilans płatniczy Polski w lipcu 2015 r. Miesięczny bilans płatniczy został oszacowany przy wykorzystaniu danych z miesięcznych i kwartalnych sprawozdań polskich podmiotów

Bardziej szczegółowo

5. Wynagrodzenia nominalne pana Kowalskiego wzrosło o 2% przy 3% inflacji. Realne wynagrodzenie pana Kowalskiego: a) spadło

5. Wynagrodzenia nominalne pana Kowalskiego wzrosło o 2% przy 3% inflacji. Realne wynagrodzenie pana Kowalskiego: a) spadło Imię i nazwisko (czytelnie).. Nazwa szkoły. Drogi Uczniu! Masz przed sobą test złożony z 30 pytań jednokrotnego wyboru. Oznacza to, że w każdym pytaniu poprawna jest tylko jedna odpowiedź. Zaznacz ją w

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dotycząca inwestowania w złoto. Wojciech Mróz, CFA Licencjonowany doradca Inwestycyjny nr 219

Prezentacja dotycząca inwestowania w złoto. Wojciech Mróz, CFA Licencjonowany doradca Inwestycyjny nr 219 Prezentacja dotycząca inwestowania w złoto Wojciech Mróz, CFA Licencjonowany doradca Inwestycyjny nr 219 AGENDA SZKOLENIA CZĘŚĆ 1 O GRUPIE MENNICE KRAJOWE S.A. CZĘŚĆ 2 INFORMACJE O RYNKU ZŁOTA CZĘŚĆ 3

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Temat spotkania: Matematyka finansowa dla liderów Temat wykładu: Matematyka finansowa wokół nas Prowadzący: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 14 października 2014 r. Matematyka finansowa dla liderów Po

Bardziej szczegółowo

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4

TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WIEDZY EKONOMICZNEJ nr 4 TEST WYBORU (1 pkt za prawidłową odpowiedź) Przeczytaj uważnie pytania, wybierz jedną poprawną odpowiedź spośród podanych i zakreśl ją znakiem X. Czas pracy 30 minut. 1. Bankiem

Bardziej szczegółowo

LIST EMISYJNY nr 15/2015 Ministra Finansów. z dnia 24 marca 2015 r.

LIST EMISYJNY nr 15/2015 Ministra Finansów. z dnia 24 marca 2015 r. LIST EMISYJNY nr 15/2015 Ministra Finansów z dnia 24 marca 2015 r. w sprawie emisji emerytalnych dziesięcioletnich oszczędnościowych obligacji skarbowych oferowanych w sieci sprzedaży detalicznej Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Certyfikaty Depozytowe. Alternatywa dla tradycyjnych sposobów inwestowania

Certyfikaty Depozytowe. Alternatywa dla tradycyjnych sposobów inwestowania Certyfikaty Depozytowe Alternatywa dla tradycyjnych sposobów inwestowania Spis treści Certyfikaty Depozytowe Cechy Certyfikatów Depozytowych Zalety Certyfikatów Depozytowych Budowa Certyfikatu Depozytowego

Bardziej szczegółowo

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska

Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Międzynarodowe Stosunki Ekonomiczne Makroekonomia gospodarki otwartej i finanse międzynarodowe Wykład 20: Model Mundella-Fleminga, część II (sztywne kursy walutowe) Gabriela Grotkowska Plan wykładu Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Podstawy finansów i inwestowania w biznesie. Wykład 6

Podstawy finansów i inwestowania w biznesie. Wykład 6 Podstawy finansów i inwestowania w biznesie Wykład 6 Plan wykładu Cechy inwestycji finansowych: dochód ryzyko płynność Depozyty bankowe Fundusze inwestycyjne 2015-11-05 2 Najważniejszymi cechami inwestycji

Bardziej szczegółowo

W dłuższym terminie Grexit nie powinien zaszkodzić Polsce

W dłuższym terminie Grexit nie powinien zaszkodzić Polsce W dłuższym terminie Grexit nie powinien zaszkodzić Polsce Cała uwaga Europy skupia się od kilku miesięcy na Grecji ze względu na nasilenie trwającego w tym kraju kryzysu finansowego. Perspektywa wyjścia

Bardziej szczegółowo

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment

Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Jak zbierać plony? Krótkoterminowo ostrożnie Długoterminowo dobierz akcje Typy inwestycyjne Union Investment Warszawa sierpień 2011 r. Co ma potencjał zysku? sierpień 2011 2 Sztandarowy fundusz dla klientów

Bardziej szczegółowo

Obligacje Skarbu Państwa zyskowną lokatą kapitału

Obligacje Skarbu Państwa zyskowną lokatą kapitału Informacja prasowa Warszawa, 02 grudnia 2009 r. Obligacje Skarbu Państwa zyskowną lokatą kapitału Oprocentowanie oferowanych w grudniu przez Ministerstwo Finansów detalicznych Obligacji Skarbu Państwa

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia.. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych

USTAWA. z dnia.. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Projekt USTAWA z dnia.. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Art. 1. W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r poz. 361, z późn.zm 1).)

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Strategie inwestycyjne na rynku kapitałowym Inwestowanie na rynku dr Piotr Stobiecki Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 13 października 2011 r. PLAN WYKŁADU I. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com

Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com Zysk z depozytów - co go kształtuje? BlogneoBANK.wordpress.com OPROCENTOWANIE Wysokość oprocentowania lokat jest głównym wyznacznikiem zysku. To tym czynnikiem kieruje się większość ludzi zainteresowanych

Bardziej szczegółowo

Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat)

Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat) Kredyt nie droższy niż (w okresie od 1 do 5 lat) "Kredyt nie droższy niż to nowa usługa Banku, wprowadzająca wartość maksymalną stawki referencyjnej WIBOR 3M służącej do ustalania wysokości zmiennej stopy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN rachunku lokaty TWOJA INWESTYCJA SKOK im. Powstańców Śląskich

REGULAMIN rachunku lokaty TWOJA INWESTYCJA SKOK im. Powstańców Śląskich REGULAMIN rachunku lokaty TWOJA INWESTYCJA SKOK im. Powstańców Śląskich I. Postanowienia ogólne 1 Regulamin określa zasady otwierania i prowadzenia rachunku lokaty terminowej Inwestycja, zwanego dalej

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych

Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych Klasyfikacja funduszy inwestycyjnych opiera się na deklaracjach składanych przez towarzystwa funduszy inwestycyjnych. Kryterium decydującym o zaliczeniu do danej kategorii

Bardziej szczegółowo

Finanse dla sprytnych

Finanse dla sprytnych Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Uniwersytet w Białymstoku 28 kwietnia 2011 r. Finanse dla sprytnych Dlaczego inteligencja finansowa popłaca? dr Adam Wyszkowski EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY WWW.UNIWERSYTET-DZIECIECY.PL

Bardziej szczegółowo

Te same zasady mają zastosowanie do rozliczania różnic kursowych od kapitałowych rat kredytów (pożyczek).

Te same zasady mają zastosowanie do rozliczania różnic kursowych od kapitałowych rat kredytów (pożyczek). OGÓLNE ZASADY USTALANIA RÓŻNIC KURSOWYCH... Te same zasady mają zastosowanie do rozliczania różnic kursowych od kapitałowych rat kredytów (pożyczek). Przykład 10 stycznia 2007 r. Spółka z o.o. otrzymała

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia. o zmianie ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym oraz niektórych innych ustaw"

USTAWA. z dnia. o zmianie ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym oraz niektórych innych ustaw Projekt z dniu 8 grudnia 2011 r. z dnia USTAWA o zmianie ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym oraz niektórych innych ustaw" Art. 1. W ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym

Bardziej szczegółowo

W Polsce emisję i obrót obligacjami regulują różne akty prawne. Najważniejsze z nich to:

W Polsce emisję i obrót obligacjami regulują różne akty prawne. Najważniejsze z nich to: Jesteś tu: Bossa.pl Obligacja, podobnie jak akcja, jest papierem wartościowym. W przeciwieństwie jednak do akcji dającej prawo do udziału w majątku firmy, obligacja jest papierem dłużnym, narzędziem kredytu

Bardziej szczegółowo

FISZKA III POSZCZEGÓLNE UMOWY MAJĄTKOWE MAŁŻEŃSKIE I ICH USTALENIA

FISZKA III POSZCZEGÓLNE UMOWY MAJĄTKOWE MAŁŻEŃSKIE I ICH USTALENIA FISZKA III POSZCZEGÓLNE UMOWY MAJĄTKOWE MAŁŻEŃSKIE I ICH USTALENIA Obowiązujące zasady dotyczą wszystkich niezależnie od wybranego małżeńskiego ustroju majątkowego i niezależnie od daty zawarcia związku

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 11.10.2004 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXIII Egzamin dla Aktuariuszy - 11 października 2004 r.

Matematyka finansowa 11.10.2004 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. XXXIII Egzamin dla Aktuariuszy - 11 października 2004 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy XXXIII Egzamin dla Aktuariuszy - 11 października 2004 r. Część I Matematyka finansowa Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... WERSJA TESTU Czas egzaminu: 100 minut

Bardziej szczegółowo

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI

Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI Kieruj płynnością swojej firmy! Typy inwestycyjne Union Investment TFI W co lokować nadwyżki? Aktualne typy inwestycyjne Zarządzanie płynnością PLN Potencjał wzrostu UniLokata Zarządzanie płynnością EUR

Bardziej szczegółowo

czyli Piotr Baran Koło Naukowe Cash Flow

czyli Piotr Baran Koło Naukowe Cash Flow Bądź tu mądry człowieku!!! czyli Jak inwestować w czasie kryzysu finansowego??? Piotr Baran Koło Naukowe Cash Flow Możliwości inwestowania Konserwatywne : o Lokaty o Obligacje o Fundusze inwestycyjne o

Bardziej szczegółowo

% w skali roku. Bezpieczna inwestycja i szybki zysk mogą iść w parze. KOS. Wysokie oprocentowanie. Tylko w listopadzie

% w skali roku. Bezpieczna inwestycja i szybki zysk mogą iść w parze. KOS. Wysokie oprocentowanie. Tylko w listopadzie Bezpieczna inwestycja i szybki zysk mogą iść w parze. 1% w pierwszych 5 miesiącach 3% od 6. do 12. miesiąca 13% w 13. miesiącu 3 ACJE LIG Wysokie oprocentowanie RESOWE OB OK W AR A KOS O SK nowa 13-miesięczna

Bardziej szczegółowo

Finansowe Rynki Kapitałowe - wprowadzenie

Finansowe Rynki Kapitałowe - wprowadzenie Finansowe Rynki Kapitałowe - wprowadzenie dr Grzegorz Szafrański 03/03/2013 Ryzyko finansowe 1 Kontakt http://gszafranski.w.interia.pl/ konsultacje: B106 pon. 13-14.30 tel. : 42 635 5526 office email :

Bardziej szczegółowo

jednostki samorządu terytorialnego za okres od początku roku do dnia 31 grudnia roku 2006 SYMBOLE

jednostki samorządu terytorialnego za okres od początku roku do dnia 31 grudnia roku 2006 SYMBOLE MINISTERSTWO FINANSÓW, ul. Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej ul.zacisze 5 28-400 PIŃCZÓW Numer identyfikacyjny REGON 291018508 Nazwa województwa świętokrzyskie 1)

Bardziej szczegółowo

Zbuduj swoją historię kredytową

Zbuduj swoją historię kredytową Krzysztof Nyrek Zbuduj swoją historię kredytową Niniejszy ebook jest wartością prywatną. Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie, w jakiej została

Bardziej szczegółowo

Imię i nazwisko (czytelnie).. Nazwa szkoły.

Imię i nazwisko (czytelnie).. Nazwa szkoły. Imię i nazwisko (czytelnie).. Nazwa szkoły. Drogi Uczniu! Masz przed sobą test złożony z 30 pytań jednokrotnego wyboru. Oznacza to, że w każdym pytaniu poprawna jest tylko jedna odpowiedź. Zaznacz ją w

Bardziej szczegółowo

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat.

Bilans płatniczy strefy euro publikuje Europejski Bank Centralny, natomiast bilans płatniczy Unii Europejskiej - Eurostat. Bilans płatniczy zestawienie (dochody wpływy kontra wydatki płatności) wszystkich transakcji dokonanych między rezydentami (gospodarką krajową) a nierezydentami (zagranicą) w danym okresie. Jest on sporządzany

Bardziej szczegółowo

INWESTUJ W SWOJĄ EMERYTURĘ I SKORZYSTAJ Z ULGI PODATKOWEJ

INWESTUJ W SWOJĄ EMERYTURĘ I SKORZYSTAJ Z ULGI PODATKOWEJ PKO INDYWIDUALNE KONTO ZABEZPIECZENIA EMERYTALNEGO INWESTUJ W SWOJĄ EMERYTURĘ I SKORZYSTAJ Z ULGI PODATKOWEJ PKO INDYWIDUALNE KONTO ZABEZPIECZENIA EMERYTALNEGO ULGA PODATKOWA ZA INWESTOWANIE PKO Indywidualne

Bardziej szczegółowo

Matematyka finansowa 20.06.2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LVII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 czerwca 2011 r.

Matematyka finansowa 20.06.2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy. LVII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 czerwca 2011 r. Komisja Egzaminacyjna dla Aktuariuszy LVII Egzamin dla Aktuariuszy z 20 czerwca 2011 r. Część I Matematyka finansowa WERSJA TESTU A Imię i nazwisko osoby egzaminowanej:... Czas egzaminu: 100 minut 1 1.

Bardziej szczegółowo

Historia inna niż wszystkie. Przyszedł czas na banki

Historia inna niż wszystkie. Przyszedł czas na banki Historia inna niż wszystkie Jest rok 1949, Nowy Jork, USA. Frank McNamara wybrał się do restauracji. Przy płaceniu rachunku okazało się, że zapomniał portfela, wziął więc kawałek kartoniku i napisał na

Bardziej szczegółowo

jednostki samorządu terytorialne go za okres od początku roku do dnia 31 grudnia roku 2006 SYMBOLE

jednostki samorządu terytorialne go za okres od początku roku do dnia 31 grudnia roku 2006 SYMBOLE MINISTERSTWO FINANSÓW, ul. Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa Nazwa i adres jednostki sprawozdawczej Zarząd Powiatu Kazimierskiego ul. Tadeusza Kościuszki 12 28-500 Kazimierza Wielka Numer identyfikacyjny

Bardziej szczegółowo

EMERYTURY KAPITAŁOWE WYPŁATY Z II FILARA

EMERYTURY KAPITAŁOWE WYPŁATY Z II FILARA EMERYTURY KAPITAŁOWE WYPŁATY Z II FILARA Emerytury indywidualne, renta rodzinna dla wdów i wdowców, waloryzacja według zysków takie emerytury kapitałowe proponuje rząd. Dlaczego? Dlatego, że taki system

Bardziej szczegółowo

Inwestowanie w IPO ile można zarobić?

Inwestowanie w IPO ile można zarobić? Inwestowanie w IPO ile można zarobić? W poprzednich artykułach opisano w jaki sposób spółka przeprowadza ofertę publiczną oraz jakie może osiągnąć z tego korzyści. Teraz należy przyjąć punkt widzenia Inwestora

Bardziej szczegółowo

Kluczowe Informacje dla Inwestorów

Kluczowe Informacje dla Inwestorów Kluczowe Informacje dla Inwestorów Niniejszy dokument zawiera kluczowe informacje dla inwestorów dotyczące tego subfunduszu. Nie jest to materiał marketingowy. Dostarczenie tych informacji jest wymogiem

Bardziej szczegółowo

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09

Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu 2015-11-16 08:43:09 2 ANALITYKA: Gwałtowny spadek kursu rubla białoruskiego spowodował wzrost cen we wrześniu Przegląd realnego

Bardziej szczegółowo