BEZPIECZNE MACIERZYŃSTWO PIĄTY MILENIJNY CEL ROZWOJU SUKCESY I PORAŻKI. Raport Federacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "BEZPIECZNE MACIERZYŃSTWO PIĄTY MILENIJNY CEL ROZWOJU SUKCESY I PORAŻKI. Raport 2010. Federacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny"

Transkrypt

1 BEZPIECZNE MACIERZYŃSTWO PIĄTY MILENIJNY CEL ROZWOJU SUKCESY I PORAŻKI Raport 2010 Federacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny

2

3 BEZPIECZNE MACIERZYŃSTWO PIĄTY MILENIJNY CEL ROZWOJU SUKCESY I PORAŻKI Raport 2010

4 Raport został opracowany w ramach projektu Prawdziwy rozwój przez zdrowie współfinansowanego przez Unię Europejską. Celem projektu jest promocja i upo wszechnienie informacji nt. Milenijnych Celów Rozwoju w zakresie problemów zdrowia w krajach rozwijających się oraz uświadomienie rządom państw udzielających finansowego wsparcia, że likwidacja ubóstwa jest nierozerwalnie związana z poprawą zdro wia, w tym zdrowia reprodukcyjnego kobiet w najuboższych krajach świata. Badania pod kierunkiem: Marco Simonelli Z udziałem: Hamaton Mselenge Mdegela ( przykład Tanzanii) Paul Bukuluki Wako (przykład Ugandy) Sharad Raj Onta (przykład Nepalu) Wydawca polskiej wersji Federacja na rzecz Kobiet i Planowania Rodziny Nowolipie 13/ Warszawa tel./fax: ISBN Federacja na Rzecz Kobiet i Planowania Rodziny Niniejsza publikacja zostala zrealizowana w ramach projektu Prawdziwy rozwój przez zdrowie, wspólfinansowanego przez Unię Europejską. Za treśc publikacji jest odpowiedzialna organizacja koordynujaca projektem, AIDOS oraz jej partnerzy, i w żaden sposób nie odzwierciedla opinii Unii Europejskiej.

5 1 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 02 CZĘŚĆ 1 Pomoc publiczna na zdrowie reprodukcyjne Wkład finansowy krajów ofiarodawców na poprawę zdrowia reprodukcyjnego 09 CZĘŚĆ 2 Zdrowie matki - trzy przykłady jako przedmiot analizy TANZANIA Finasowania zdrowia reprodukcyjnego Powody śmiertelności matek Dostęp do usług na rzecz planowania rodziny w Tanzanii Wyniki uzyskane w sektorze zdrowia matki UGANDA Finansowanie zdrowia reprodukcyjnego Zdrowie matki Macierzyństwo a uwarunkowanie kulturowe i społeczne w Ugandzie Dostęp do usług na rzecz planowania rodziny NEPAL Fundusze finansowe na zdrowie reprodukcyjne Zdrowie okołoporodowe w Nepalu: od stagnacji gospodarczej do legalizacji aborcji Legalizacja aborcji w Nepalu Dostęp do środków antykoncepcyjnych 31 WNIOSKI i REKOMENDACJE 32 BIBLIOGRAFIA 37

6 2 WPROWADZENIE Prawdziwy Rozwój przez Zdrowie - projekt współfinansowanym przez Unię Europejską, ma na celu rozpowszechnianie i promocja i Milenijnych Celów Rozwoju dotyczących zdrowia: zredukowanie o 2/3 śmiertelności dzieci, o 3/4 śmiertelności matek oraz walka z HIV/AIDS, malarią i innymi chorobami. Założeniem projektu jest uwrażliwienie rządów na problemy zdrowotne krajów rozwijających się. Poprawa zdrowia obywateli krajów rozwijających się jest niezbędnym warunkiem likwidacji ubóstwa. Pierwszy raport pt. Zdrowie i prawa seksualne i reprodukcyjne w krajach rozwijających się powstały w 2008 roku pokazał rozbieżności pomiędzy deklaracjami krajowymi i międzynarodowymi a rzeczywistymi kierunkami finansowania usług z zakresu zdrowia reprodukcyjnego. Analiza wykazała, że zdrowie reprodukcyjne nie jest priorytetem w finansowaniu i ogólnym kierunku polityki rozwojowej. w polityce międzynarodowej dot. zrównoważonego rozwoju dominuje stanowisko, że należy finansować i wspomagać walkę z konkretnymi chorobami np. malarią czy gruźlicą. W nowym raporcie chodzi o przedstawienie sytuacji w zakresie zdrowia reprodukcyjnego w niektórych krajach rozwijających się. Analiza danych dotyczących postępu w realizacji Milenijnych Celów Rozwoju wskazuje, że jesteśmy jeszcze bardzo daleko od osiągnięcia któregokolwiek celu związanego ze zdrowiem, a zwłaszcza tych dotyczących macierzyństwa i opieki okołoporodowej oraz śmiertelności niemowląt i dzieci. Dane są nadal alarmulące i tragiczne: 536 tysięcy kobiet umiera rocznie z powodu komplikacji okołoporodowych, a 68 tysięcy umiera z powodu nielegalnych aborcji. Jeśli nic się nie zmieni to osiągnięcie Celu 5 będzie niemożliwe. Według źródeł Funduszu Ludnościowego Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNFPA) wskażnik śmiertelności matek obniżył się o 1% w latach wobec zakładanych 5,5%. Celem prezentowanego raportu jest zidentyfikowanie przyczyn zbyt małego postępu w realizacji Milenijnych Celów Rozwoju dot. zdrowia. Raport zajmuje się analizą pomocy przeznaczonej na poprawę zdrowia reprodukcyjnego w krajach rozwijających się. Pierwsza cześć Raportu pokazuje kierunki finasowania usług zdrowotnych w krajach rozwijających się. W ostatnim dziesięcioleciu wysokość funduszy dla rozwoju znacz nie się zwiększyła, w tym także na wydatki związane ze zdrowiem reprodukcyjnym. Przyczyniły się do tego zapewne Mijenijne Cele Rozwoju. Fundusze na usługi dot. zdrowia reprodukcyjnego są wciaż niewystarczające. Wg. Funduszu Ludno ściowego Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNFPA) zaspakajają zaledwie 1/3 potrzeb w tym zakresie. Należy jeszcze zwrócić uwagę na fakt, że w roku % funduszy na zdrowie reprodukcyjne zostało przeznaczonych na walkę z chorobami przenoszonymi drogą płciową, w tym HIV/AIDS. Takie działanie było zdecydowanie niekorzystne dla usług z dziedziny zdrowia reprodukcyjnego.

7 3 W drugiej części są przedstawione przykłady z Tanzanii, Ugandy i Nepalu. Te trzy kraje zostały wybrane na podstawie danych statystycznych dot. śmiertelności matek, dostępu do usług na rzecz zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, i w związku z analizą odpowiednio sukcesów i/lub porażek w osiągnięciu piątego Milenijnego Celu Rozwoju. w tych trzech przypadkach, mimo, że w ostatnich latach zanotowano ciągły wzrost pomocy finansowej na rzecz zdrowia reprodukcyjnego, występuje jeszcze bardzo wysoki wskaźnik śmiertelności matek. To może być związane ze złym zarządzaniem i administrowaniem funduszami na usługi dot. zdrowia reprodukcyjnego. Zauważono to w szczególności w przy padku Ugandy i Tanzanii. Bezpośrednie powody wysokiego wskaźnika śmiertelności w przypadku tych trzech krajów są głównie związane z nieodpowiednimi strukturami i infrastrukturami organizacji usług medycznych na poziomie krajowym oraz z faktem, że priorytety donatorów często nie odpowiadają potrzebom lokalnym. Do tego dochodzą czynniki społeczno-kulturowe, które w niektórych przypadkach powodują jeszcze trudniejszy dostęp do usług medycznych.

8 4 UWAGA METODOLOGICZNA Panoramiczny przegląd przepływu pomocy przeznaczonych dla sektora usług dla ludności i zdrowia reprodukcyjnego, przedstawiony w pierwszej części, głównie bazuje na danych zawartych w raporcie Financial Resource Flows for Population Activities in 2007 opublikowanym przez UNFPA i NIDI 1, Mapping European Development Aid & Population Assistance - Euromapping 2009 opublikowanym przez DSW i EPF 2 oraz w bazie danych Creditor Reporting System (CRS) DAC. W klasyfikacji Komitetu Pomocy Publicznej d/s Rozwoju działalność dot. zdrowia matki i zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego wchodzą w skład sektora Opieka nad ludności i Zdrowia Reprodukcyjnego (Population Pol/ Progr. & Reproductive Health), a nie sektora dot. Zdrowia. i dokładniej, w ramach sektora Opieka dla Ludności i Zdrowia Reprodukcyjnego znajdują się następujące pod sektory: Usługi administracyjne - takie jak: spis ludności, rejestracja urodzeń, dane dot. migracji, badania i analizy demograficzne, badania nad zdrowiem reprodukcyjnym, działalność nie oznaczona konkretnie na rzecz ludnosci. Usługi na rzecz zdrowia reprodukcyjnego zawierają następujące dziedziny działalności: promocja zdrowia repodukcyjnego, opieka okołoporodowa, leczenie bezpłodności; zapobieganie i opieka przy poronieniach; zapewnienie bezpieczeństwa macierzyństwa. Planowanie rodziny zawiera następujące rodzaje działalności: 1 z 1997 UNFPA we współpracy z Netherlands Interdisciplinary Demographic Institute (NIDI) wystartowała z projektem The Resource Flows Project w celu monitoringu przepływu globalnych finansów na działalność opieki nad ludnością. 2 Europejska mapa pomocy na rozwój i opiekę dla ludności, opublikowana pod kierunkiem AIDOS Włoskie Stowarzyszenie Kobiety na Rzecz Rozwoju, usługi dot. planowania rodziny łącznie z poradniami; czynności zw. z informacją, edukacją; dystrybucja środków antykoncepcyjnych; szkolenia i kursy. Choroby przenoszone drogą płciową łącznie z HIV/AIDS wszystkie działania związane z informacją, edukacją; testy; zapobieganie, leczenie. Szkolenie personelu w zakresie zdrowia reprodukcyjnego zawiera edukację i szkolenie personelu medycznego w zakresie usług dot. zdrowia reprodukcyjnego. Pod-sektory nie odpowiadają dokładnie pod-kategoriom określonym przez Międzynarodową Konferencję na temat Ludności i Rozwoju w Kairze Wg. klasyfikacji ICPD, w sektorze dot. opieki dla ludności i zdrowia reprodukcyjnego rzeczywiście są zawarte następujące pod-kategorie: Usługi dot. planowania rodziny - dystrybucja środków antykoncepcyjnych; edukacja w zakresie informowania na temat planowania rodziny i w zakresie tematów dot. ludności i rozwoju; rozwój kompetencji w skali krajowej za pośrednictwem wspomagania kursów i szkoleń; rozwój infrastruktury; obsługa systemów informacji; usługi na rzecz podstawowej statystyki; koncentracja wysiłków nad zapewnieniem leczenia na dobrym poziomie. Podstawowe usługi na rzecz zdrowia reprodukcyjnego opieka okołoporodowa; aborcja; szkolenia na temat zdrowia reprodukcyjnego (włącznie z chorobami przenoszonymi drogą płciową), życia seksualnego, odpowiedzialnego ojcostwa/macierzyństwa, niebezpiecznych praktyk seksualnych; odpowiednie usługi doradcze, diagnoza i leczenie chorób przenoszonych drogą płciową oraz innych infekcji systemu rozrodczego, zapobieganie niepłodności i odpowiednie leczenie, tam, gdzie jest możliwe. Program dot. zapobiegania chorobom przenoszonym drogą płciową, HIV/AIDS szkolne programy edukacyjne i za pośrednictwem mass mediów; promocja wstrzemięźliwości oraz odpowiedzialnych zachowań seksualnych; dystrybucja prezerwatyw. Podstawowe badania, analizy danych, analizy polityki na rzecz ludności i rozwoju rozwój analiz, badań; szkolenia. W raporcie wykorzystamy zarówno klasyfikację OCSE/DAC jak też klasyfikację ICPD, wymieniając za każdym razem system klasyfikacji, do którego się odnosimy. W drugiej części raportu, poświęconej analizie usług medycznych w Tanzanii, Ugandzie i Nepalu postarano się o przekazanie realnej, wynikającej z praktyki analizy, oddając głos pracownikom służby zdrowia oraz ekspertom z publicznego resortu zdrowia, zatrudnionym na poziomie lokalnym. w tym celu został przygotowany formularz z pytaniami, aby dokonać analizy źródeł porażki przy osiąganiu piątego Milenijnego Celu Rozwoju. Następnie formularz został przedstawiony wybranym za pośrednictwem organizacji zajmujących się projektem Prawdziwy Rozwój przez Zdrowie ekspertom do spraw zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego tych trzech krajów. Informacje zawarte w odpowiedziach stworzyły bazę do rozwinięcia drugiej części raportu.

9 5

10 6 CZĘŚĆ 1 Pomoc publiczna na zdrowie reprodukcyjne

11 7 Pomocy publiczna na rzecz rozwoju znacznie powiększyła się w latach r. Również wydatki na zdrowie, poczynając od końca lat dziewięćdziesiątych, zdecydowanie zwiększyły się, niewątpliwie dzięki wkładom finansowym różnych globalnych instytucji i organizacji. Pierwszy zdecydowany wzrost został zanotowany w 1993 r., przy okazji określania kosztów dot. działalności na rzecz zdrowia reprodukcyjnego dla zbliżającej się Międzynarodowej Konferencji na temat Ludności i Rozwoju (ICPD) w Kairze w 1994 r., natomiast jeszcze bardziej widoczny wzrost nastąpił w roku W szczególności, w latach r., fundusze na zdrowie reprodukcyjne wzrastają rocznie średnio o ok. 30%. w 2006 doszło do pewnego załamania, odnotowa no tylko 4% wzrost funduszy, natomiast już w 2007 nastąpił 12% wzrost. Mimo stałego wzrostu finansowania, wysokość funduszy pozostaje poniżej potrzeb. UNFPA określiła potrzeby fianansowe na zdrowie reprodukcyjne w roku 4 World Health Organization, World Health Statistics Report 2009 ; cfr. anche United Nations, Millennium Development Goals Report UNFPA, State of World Population Report 2008: Reaching common ground: culture, gender and human rights (www.unfpa.org/swp/) na ok. 68 miliardów dolarów. Jeśli nawet zasoby finansowe na zdrowie, począwszy od realizacji Milenijnych Celów Rozwoju, wzrastają, poza spadkiem w 2007, należy podkreślić, że fundusze te przeznaczone są na na poszczególne choroby głównie na HIV/AIDS i malarię. Uzyskano niezaprzeczalne sukcesy przy osiągnięciu szóstego Celu zwalczanie HIV/AIDS, malarii i innych chorób - co do piątego, poprawa zdrowia matek jesteśmy jeszcze bardzo daleko od mety. W krajach rozwijających się, a szczególnie na kontynencie afrykańskim, wg. Światowej Organizacji Zdrowia, mo żliwość przeżycia matki i noworodka nie różni się od sytuacji sprzed piętnastu lat. 4 Wg.UNFPA osiągnięcie piątego Milenijnego Celu Rozwoju jest poważnie zagrożone, jako że śmiertelność matek na poziomie globalnym pomiędzy 1990 i 2005r. rocznie zmniejszyła się o mniej niż 1%, w porównaniu z wielkością 5,5% ustaloną dla osiągnięcia Milenijnego Celu Rozwoju 5. Żeby zrozumieć, z czego wynika to niepowodzenie należy przeanalizować rozdział finansów wewnątrz sektorów zdrowia, a w szczególności sektora zdrowia reprodukcyjnego. I rzeczywiście jeśli chodzi o zdrowie reprodukcyje, to z 4 kategorii ta, która dot. leczenia i zapobiegania chorobom przenoszonym drogą płciową, w tymhiv/aids, uzyskała większą część zasobów finansowych. (Wyk. 1). Jak pokazuje Wykres nr 1, wydatki na zapobieganie i leczenie chorób przenoszonych drogą płciową, włącznie z HIV/AIDS w 1997 r. wynosiły 18% zasobów przeznaczonych dla sektora zdrowia reprodukcyjnego,wzrosły tak, że w 2007r. stanowiły 75% całości, a wydatki na usługi dot. zdrowia reprodukcyjnego ciągle spadały, przechodząc z 27% z całości zasobów w 1997 na 7% w 2007r. Strefy szczególnie dotknięte przez progresywny wzrost funduszy na rzecz chorób przenoszonych drogą płciową to są usługi dot. planowania rodziny, które w 1997 otrzymały 40% całości zasobów przenaczonych na zdrowia reprodukcyjne (i z tego otrzymały aż 55% w 1995 r.), zeszły do najniższej wartości procentowej, bo tylko 5% w 2007 r.

12 8 Wykres 1: Rozdział zasobów finansowych w sektorze zdrowia reprodukcyjnego, lata (Źródło: opracowanie Euromapping 2009 na podstawie danych UNFPA/NIDI) Choroby przenoszone drogą płciową i HIV/AIDS Podstawowe usługi z zakresu zdrowia reprodukcyjnego Usługi dot. planowania rodziny Podstawowe badania Tabela 1: Rozdział zasobów finansowych w sektorze opieki dla ludności i zdrowia reprodukcyjnego, na działania; lata , w milionach US $ i w procentach. Źródło: UNFPA i NIDI, Financial Resource Flows for Population Activitiesw 2007r. Usługi dot. planowania rodziny Usługi podstawowe dot. zdrowia reprodukcyjnego MST i HIV/AIDS Podstawowe badania RAZEM (w milionach dolarów, wartość bieżąca) (40%) (43%) (37%) (29%) (30%) (23%) (11%) (9%) (7%) (5%) (5%) (27%) (22%) (30%) (29%) (24%) (25%) (28%) (22%) (17%) (20%) (17%) (18%) (20%) (23%) (32%) (39%) (42%) (48%) (57%) (72%) (70%) (75%) (15%) (15%) (11%) (9%) (8%) (10%) (13%) (12%) (4%) (5%) (3%) (100%) (100%) (100%) (100%) (100%) (100%) (100%) (100%) (100%) (100%) (100%) 6 UNFPA/NIDI, Financial Resource Flows for Population Activities in 2007, p. 32 Podsumowując, dziesięciolecie , kiedy finansowanie walki z chorobami przenoszonymi drogą płciową i HIV/AIDS wzrosło z 294 milionów dolarów na ponad 6 miliardów dolarów, to fundusze naplanowanie rodziny obniżyły się z 663 do 438 milionów dolarów. Wg. UNFPA 6, ten ciągły spadek finansowania na działalność dot. planowania rodziny jest wyjątkowo niepokojący. Gdyby finansowanie planowania rodziny wzrosło to zapewno obniżyłaby się ilość niechcianych ciąż, nielegalnych aborcji, śmiertelność matek i niemowląt.

13 9 1.1 Wkład finansowy krajów ofiarodawców na poprawę zdrowia reprodukcyjnego Wg. analizy UNFPA w okresie , USA, przy ponad 13 miliardach dolarów, stała się głównym krajem - donatorem na zdrowie reprodukcyjne. w tym samym okresie, wśród europejskich donatorów wyróżnia się Wielka Brytania, która przy ciągłym rocznym wzroście finansowania ( w 2007 r. ponad miliard dolarów) miała wkład w ilości 4 miliardów dolarów, a na drugim miejscu Holandia z 2,4 miliardami dolarów (tabela nr 2). W trakcie ostatnich trzech międzynarodowych konferencji parlamentarnych w sprawie wprowadzenia programu działania Międzynarodowej Konferencji na temat Ludności i Rozwoju mających miejsce w Ottawie (2002), Strasburgu (2004) i Bangkoku (2006) europejscy parlamentarzyści doszli do porozumienia co do konieczności przeznaczenia przez każdy kraj przynajmniej 10% z całości własnej pomocy publicznej na rozwój na zdrowie reprodukcyjne. Poza USA, w okresie r., wśród krajów europejskich tylko Irlandia, Holandia i Belgia, Wielka Brytania Norwegia i Swecja przekroczyły lub się przybliżyły do tego progu, natomiast Niemcy i Włochy, przy procentowych wielkościach niższych odpowiednio od 2% i od 1%, są jeszcze bardzo daleko od tej wartości. Jak widzieliśmy poprzednio, większa część finansowań dla sektora pomocy ludności i zdrowia reprodukcyjnego została przeznaczona na walkę z chorobami przenoszonych drogą płciową włącznie z HIV/AIDS, na które, od 2005r. wydano ponad 70% całości finansów wewnątrz sektora.

14 10 Tabela 2: Główne kraje donatorzy dla sektora opieki dla ludnosci i zdrowia reprodukcyjnego (suma kanałów bilateralnych, wielolateralnych, wielobilateralnych i własne fundusze ONG), lata , wartość w milionach US$ (opracowanie danych ActionAid, listopad 2009, źródło UNFPA/NIDI Financial Resource Flows for Population Activities w 2007 ) Tot USA 962,9 1807,6 1807,6 3010,6 2535,6 3065, ,1 Wielka Brytania 168,8 589,6 570,1 711,6 863,7 1137,3 4041,1 Holandia 164,3 275,4 442,1 479,2 546,8 552,5 2460,3 Japonia 180,1 128,0 278,6 339,0 371,0 313,0 1609,7 UE 184,8 228,7 159,2 226,4 290,3 318,0 1407,4 Szwecja 61,1 80,0 196,8 219,6 369,5 366,1 1293,1 Norwegia 80,7 91,6 166,2 188,4 300,4 264,9 1092,2 Kanada 82,8 56,6 101,1 318,1 300,8 231,1 1090,5 Francja 83,6 56,5 205,5 182,8 250,7 307,1 1086,2 Niemcy 106,7 132,0 141,6 181,6 151,9 193,1 906,9 Dania 73,8 59,5 89,7 92,3 103,9 138,9 558,1 Irlandia 11,7 26,7 26,0 63,7 143,6 121,0 392,7 Australia 21,2 38,9 54,8 73,4 95,4 99,3 383,0 Hiszpania 3,2 29,9 37,0 66,8 67,4 139,4 343,7 Belgia 44,1 26,4 49,8 56,4 75,6 55,9 308,2 Szwajcaria 23,4 31,5 31,8 40,2 36,4 36,9 200,2 Finlandia 24,3 23,6 27,4 23,6 50,9 38,8 188,6 Włochy 22,6 27,0 24,1 7,9 3,9 38,3 123,8 Luksemburg 7,4 8,2 13,2 12,9 20,6 28,8 91,1 Nowa Zelandia 3,2 5,9 8,0 15,2 17,6 13,8 63,7 Grecja 5,8 9,2 6,3 10,4 13,6 12,1 57,4 Austria 1,5 2,7 3,5 4,8 7,9 7,9 28,3 Portugalia 0,5 1,1 3,9 5,2 6,8 5,7 23,2 Razem 2318,5 3736,6 4444,3 6330,1 6624,3 7485, ,4

15 11 Tabela 3: Klasyfikacja krajów donatorów wg. pomocy z zakresu planowania rodziny i zdrowia reprodukcyjnego (kanał bilateralny), wartość w milionach US$, całość wpłaty na lata (opracowanie danych ActionAid na podstawie database CRS/DAC, listopad 2009) USA 1197,2 Wielka Brytania 385,8 Niemcy 230,2 Holandia, 148,5 Szwecja 139,4 Kanada 87,8 Hiszpania 73,4 Australia 35,2 Norwegia 35,0 Japonia 19,7 Tabela 4: Całość wkładów w milionach US$ na planowanie rodziny i usługi z zakresu zdrowia reprodukcyjnego ze strony Agencji Wielolateralnej, lata (Opracowanie danych Actionaid na podstawie bazy CRS/DAC, Listopad 2009) Luksemburg 12,4 Finlandia 11,3 Belgia 10,2 Nowa Zelandia 7,2 Dania 5, UNFPA 882,6 EC 160,2 UNICEF 75,1 UNDP 0,1 UNAIDS 0 GFATM 0 Austria 4,1 Włochy 3,1 Szwajcaria 2,6 Francja 1,3 Irlandia 0,6 Grecja 0,2 Portugalia 0,0 W okresie r., na poziomie wielolateralnym analiza danych database CRS z DAC pokazuje jak wobec całości trochę więcej niż miliard dolarów wydanych przez agencje wielolateralne na planowanie rodziny i usługi dot. zdrowia reprodukcyjnego, ponad 880 milionów pochodzi wyłącznie z UNFPA (Tabela nr 4).

16 12 Wynika, że (Tabela 5) wyłącznie na planowanie rodziny i usługi dot. zdrowia reprodukcyjnego USA stale pozostaje największym ofiarodawcą, nawet jeśli ich wkład w porównaniu z wkładem bilateralnym, nie ulega zmianie. Tłumaczy się to faktem, że USA w okresie nie wpłaciło praktycznie nic do UNFPA. Administracja George W. Busha rzeczywiście w 2002 r. zamroziła wkłady dla agencji, tego typu zachowanie usprawiedliwiając prawną klauzulą, znaną jako nowelizacja Kemp-Kasten, która zabrania finansowania organizacji, które podtrzymują lub uczestniczą w programach wymuszanej aborcji lub niechcianej sterylizacji 7. Nowy Prezydent USA, Barack Obama, w czasie pierwszego tygodnia prezydentury oświadczył, że USA powróci finansowania na rzecz UNFPA 8. Wielka Brytania pozostaje drugim największym ofiarodawcą, ale w tej klasyfikacji podnoszą się pozycje krajów takich jak Niemcy, Norwegia i Szwecja, natomiast obniżają się Francji, Japonii i Irlandii: ewidentne, że koncentrują wielki procent własnych finansowań wyłącznie na zapobieganie i leczenie chorób przenoszonych drogą płciową, włącznie z HIV/AIDS. Tabela 5: Klasyfikacja krajów donatorów na planowanie rodziny i usługi dot. zdrowia reprodukcyjnego: wkłady bilateralne do UNFPA, lata , wartości w milionach US$ (Opracowanie dane ActionAid na podstawie database CRS/DAC, listopad 2009) USA 1197,5 Wielka Brytania 520,6 Holandia 422,5 Niemcy 297,5 Szwecja 285,1 Norwegia 172,9 Japonia 161,4 Kanada 129,9 Dania 112,0 Hiszpania 86,6 Finlandia 73,8 Australia 41,5 Szwajcaria 37,2 Belgia 24,1 Irlandia 17,1 Luksemburg 16,6 Włochy 15,6 Nowa Zelandia 14,3 Francja 8,9 7 Więcej informacji cfr. nasz poprzedni Raport Polityki odrozniajace sie, p Press Release, 23 January 2009: UNFPA Welcomes Restoration of U.S. Funding (http://www.unfpa.org/public/ News/pid/1562) Austria 6,8 Portugalia 0,5 Grecja 0,2

17 13

18 14 CZĘŚĆ 2 Zdrowie matki - trzy przykłady jako przedmiot analizy

19 TANZANIA Finasowania zdrowia reprodukcyjnego Tabela 6: Tanzania, rozdział finansów otrzymanych na sektor opieki dla ludności i zdrowie reprodukcyjne, wartości w milionach US $, wartość bieżąca (Opracowanie dane ActionAid na podstawie database CRS/DAC, listopad 2009). obsługa administracyjna Usługi dot. zdrowia reprodukcyjnego Planowanie rodziny Choroby przenoszo ne drogą płciową, włącznie z HIV/AIDS szkolenie personelu w zakresiezdrowia reprodukcyjnego Razem: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , _ 0, , , , , , Razem 660, W Tanzanii fundusze krajów donatorów przeznaczone na zdrowie reprodukcyjne, ciągle wzrastały w latach , z 35 milionów dolarów w 1997 r. na ponad 223 w 2007 r. 9 Jednak, pomimo bardzo pozytywnego wzrostu finansowania, wg. szacunkow rządowych 10 9 UNFPA, Financial Resource Flows for Population Activities 10 National Bureau of Statistics (NBS) [Tanzania] and ORC Macro. 2005, Tanzania Demographic and Health Survey , Dar es Salaam, Tanzania. in wskaźnik śmiertelności matek w latach nie tylko nie zmniejszył się, ale wzrósł z 529 na 578 zgonów na 100 tys. dzieci urodzonych 11. Jak można wyjaśnić fakt, że 11 Wg. UNICEF (www.unicef.org/infobycountry/tanzania_statistics.html) w każdym razie chodzi o pod-szacunek jako, że naniesione dane nie biorą pod uwagę sygnałów, które nie dotarły czy błędnych klasyfikacji; okresowo UNICEF, Światowa Organizacja Zdrowia i Fundusz Organizacji Narodów Zjednoczonych dla Ludności dokonują przeglądu tych danych i produkują nowe wartości dot. grona matek, poza przygotowaniem szacunków dla krajów, które nie mają do dyspozycji danych krajowych. Jeśli chodzi o Tanzanię, dane z najświeższej weryfikacji dot. roku 2005, mowią o śmiertelności równej 950/ ciągłemu wzrostowi pomocy na opiekę dla ludności i zdrowie reprodukcyjne nie towarzyszy żadna poprawa w zakresie zdrowia matki? Odpowiedź można wydedukować, analizując dane dotyczące przeznaczonych finansów na różne podsektory opieki dla ludności i zdrowia reprodukcyjnego. Można zauważyć rzeczywiście, że jeśli chodzi

20 16 Figura 2a: Tanzania, przepływ finansów dla sektora opieki dla ludności i zdrowia reprodukcyjnego, w latach , wartości w milionach US$, wartość bieżąca. (Opracowanie danych ActionAid na podstawie database CRS/DAC, listopad 2009) leczenie chorób przenoszonych drogą płciową łacznie z HIV/AIDS obsługa administracyjna usługi w zakresie zdrowia reprodukcyjnego planowanie rodziny szkolenie personelu w zakresie usług na rzecz zdrowia reprodukcyjnego Figura 2b: Tanzania, podział w procentach na działalność sektora - zdrowie reprodukcyjne w latach (Opracowanie danych ActionAid na podstawie database CRS/DAC, listopad 2009). leczenie chorób przenoszonych drogą płciową,łacznie z HIV/AIDS 93,0% planowanie rodziny 1,4% usługi dot. zdrowia reprodukcyjnego 2,4% obsługa administracyjna 3,1% szkolenie personelu w zakresie usług na rzecz zdrowia reprodukcyjnego 0,1%a o Tanzanię, to w latach największa część tych funduszy została przeznaczona na walkę z chorobami przenoszonych drogą płciową, włącznie z HIV/AIDS. Fundusze wzrosły z 24 do 194 milionów dolarów w okresie Natomiast fundusze przeznaczone na działalność dot. planowania rodziny i na usługi związane ze zdrowiem reprodukcyjnym pozostały na ciągłym niskim poziomie, a wręcz w niektórych latach uległy drastycznym cięciom. (Tabela 6 i Figura 2a) Jeśli te opracowania wykonuje się z uaktualnianiem wartości (co oznacza poprawki, biorąc pod uwagę inflację), zauważamy, że wydatki na rzecz zdrowia reprodukcyjnego i planowania rodziny zamiast wzrastac z latami, to zmniejszyły się.

21 Powody śmiertelności matek W Tanzanii, ponad 75% zgonów matek następuje w trakcie bólów porodowych i w czasie porodu lub chwilę po porodzie. Większość tych zgonów przypisuje się opóźnieniu w dotarciu do szpitala lub złej jakości otrzymanej pomocy medycznej, często z powodu braku wykwalifikowanego personelu czy odpowiedniego wyposażenia. Właściwa pomoc medyczna mogłaby wpłynąć na znaczny spadek śmiertelności matek. I mimo, że w Tanzanii 94% kobiet otrzymuje opiekę wykwalifkowanego personelu przynajmniej raz w czasie ciąży i 62% odbywa cztery wizyty polecane przez Światową Organizację Zdrowia, to tylko ok. 15% otrzymuje właściwe leczenie przed porodem i w trakcie pierwszych trzech miesięcy ciąży 13. Tylko 50% ciężarnych kobiet wykonuje badania w celu sprawdzenia hemoglobiny 14 i analizy moczu, a tylko 70% mierzy się ciśnienienie. z tych powodów większa część kobiet z niskim wskaźnikiem hemoglobiny nie otrzymuje leków z hematyną i jest bardzo 13 National Bureau of Statistics (NBS) [Tanzania] and ORC Macro. 2005, Tanzania Demographic and Health Survey , Dar es Salaam, Tanzania. 14 W czasie ciąży te badania są bardzo ważne i powinny być wykonywane przy każdej wizycie. Sama ciąża powoduje zmniejszenie hemoglobiny i kobieta ciężarna potrzebuje pomocy ze strony opieki przed-porodowej dla podwyższenia poziomu hemoglobiny. wysokie prawdopodobieństwo zgonu w czasie bólów porodowych z powodu nawet małego krwawienia. Ponadto poprzez mierzenie ciśnienia i analizę moczu można by uniknąć śmierci z powodu eklampsji (rzucawki ciążowej). Wysoki wskaźnik śmiertelności matek w Tanzanii mógłby być zredukowany rownież dzięki odpowiednim procedurom medycznym stosowanym przez położne w nagłych wypadkach. Ambulatoria i ośrodki zdrowia obecne w kraju 15, powinny umieć stosować podstawową opiekę położniczą w nagłych wypadkach, natomiast szpitale powinny stosować metody leczenia w nagłych wypadkach (Comprehensive Emergency Obstetric Care - CEmOC) 16. Niestety w Tanzanii poniżej 20% struktur medycznych jest w stanie świadczyć tylko podstawowe usługi położnicze w nagłych wypadkach i większa część ambulatoriów nie jest w stanie świadczyć żadnej z sześciu podstawowych inter- 15 Sanitarny system w Tanzanii przewiduje piramidalny model, którego struktura wygląda następująco: stanowisko sanitarne w wiosce, ambulatorium, centrum sanitarne, szpital okręgowy, szpital regionalny, główny szpital. 16 BEmOC zawiera 6 funkcji: podawanie droga pozajelitowa leków domacicznych, przeciwkonwulsyjnych, antybiotyków, usunięcie łożyska (MRP), wyciągnięcie za pośrednictwem położniczej przyssawki i ręcznego zasysania (MVA). Ponadto CEmOC zawierają, poza podstawowymi funkcjami, również cesarskie cięcie i transfuzje krwi w nagłych wypadkach. wencji w nagłych przypadkach, ponieważ mają ograniczone zapasy antybiotyków, leków przeciwkonwulsyjnych, pozajelitowych i domacicznych. Jeśli chodzi natomiast o szpitale okręgowe, to tylko kilka z nich jest w stanie dokonać cesarskiego cięcia 17. Brak wykwalifikowanego personelu medycznego i odpowiednich warunków sanitarnych w Tanzanii jest stanem alarmującym. Bardzo liczne ambulatoria, które powiny świadczyć podstawowe zabiegi położnicze w nagłych wypadkach, są często obsługiwane przez jednego pracownika medycznego, bez wykształcenia klinicznego, który jest w stanie jedynie przeprowadzić elementarne zabiegi takie jak sterylizacja narzędzi medycznych, przemiał śmieci, magazynowanie leków oraz rejestrowanie pacjentek. Ponadto istniejący personel medyczny zaspakaja tylko 45% potrzeb w tym zakresie. Tylko jeden lekarz i cztery pilęgniarki przypadają na 10 tysięcy mieszkańców 18. Wiele ośrodków zdrowia, głównie w strefach wiej- 17 Procent cesarskich cięć cesarskich w Tanzanii wynosi 3%, dużo poniżej w porównaniu z procentem 5-15% polecanym przez OMS. Te dane podkreślają nieodpowiedni dostęp leczenia położniczego w nagłych przypadkach (CEmOC), co powoduje wysoki wskaźnik śmiertelności i zachorowań w okresie ciąży i porodu.

Działania Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na rzecz ochrony praw seksualnych i reprodukcyjnych oraz praw człowieka

Działania Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na rzecz ochrony praw seksualnych i reprodukcyjnych oraz praw człowieka Działania Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) na rzecz ochrony praw seksualnych i reprodukcyjnych oraz praw człowieka Eszter Kismodi Department of Reproductive Health and Research World Health Organization

Bardziej szczegółowo

Cel 3: Zapewnić wszystkim ludziom w każdym wieku zdrowe życie oraz promować dobrobyt

Cel 3: Zapewnić wszystkim ludziom w każdym wieku zdrowe życie oraz promować dobrobyt Cel 3: Zapewnić wszystkim ludziom w każdym wieku zdrowe życie oraz promować dobrobyt Zapewnienie wszystkim w każdym wieku zdrowego życia oraz promowanie dobrostanu stanowi podstawę zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

BIULETYN 11/2015. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015

BIULETYN 11/2015. Punkt Informacji Europejskiej EUROPE DIRECT - POZNAŃ. Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015 Podsumowanie Milenijnych Celów Rozwoju 2000-2015 W 2000 roku społeczność międzynarodowa przyjęła Milenijne Cele Rozwoju na rzecz eliminowania ubóstwa oraz zapewnienia globalnej równowagi gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA HIV/AIDS W Polsce i na świecie* www.aids.gov.pl. www.aids.gov.pl

EPIDEMIOLOGIA HIV/AIDS W Polsce i na świecie* www.aids.gov.pl. www.aids.gov.pl EPIDEMIOLOGIA HIV/AIDS W Polsce i na świecie* * Materiał do wykorzystania w ramach kampanii Krajowego Centrum ds. AIDS trwającej od 1 lipca 2008 do 1 grudnia 2009 r. - Wybrane problemy w walce z epidemią

Bardziej szczegółowo

1 GRUDNIA 2015R. Światowy Dzień Walki z AIDS

1 GRUDNIA 2015R. Światowy Dzień Walki z AIDS 1 GRUDNIA 2015R. Światowy Dzień Walki z AIDS O AIDS zaczęło być głośno w latach 80. Przede wszystkim dzięki działalności środowisk gejowskich w Stanach Zjednoczonych, które jako pierwsze padły ofiarą epidemii.

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2006 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2006 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Warszawa 2005 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biiullettyn IInfforrmacyjjny Warszawa 2005 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III.

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia. Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok Materiał na konferencję prasową w dniu 23 lipca 2013 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Społecznych i Warunków Życia Notatka informacyjna Narodowy Rachunek Zdrowia za 2011 rok WPROWADZENIE

Bardziej szczegółowo

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007

Centrum Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego. Biuletyn Informacyjny. Warszawa 2007 INSTYTUT TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO Stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w krajach OECD Biuletyn Informacyjny Warszawa 2007 Spis treści Wstęp... 3 I. Dane ogólne... 4 II. Wypadki drogowe... 11 III. Zabici

Bardziej szczegółowo

Czy potrzebujemy nowych. szczepionek. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Paostwowy Zakład Higieny Konferencja Prasowa 20.04.

Czy potrzebujemy nowych. szczepionek. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Paostwowy Zakład Higieny Konferencja Prasowa 20.04. Czy potrzebujemy nowych szczepionek Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Paostwowy Zakład Higieny Konferencja Prasowa 20.04.2015 Ewa Bernatowska Klinika Immunologii Instytut Pomnik Centrum Zdrowia Dziecka

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Materiał na konferencję prasową w dniu 23 października 2007 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej

Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Wynagrodzenie minimalne w Polsce i w krajach Unii Europejskiej Płaca minimalna w krajach unii europejskiej Spośród 28 państw członkowskich Unii Europejskiej 21 krajów posiada regulacje dotyczące wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Polska a Europa - w drodze do nowoczesnych standardów

Polska a Europa - w drodze do nowoczesnych standardów Polska a Europa - w drodze do nowoczesnych standardów Programy profilaktyczne, a rzeczywistość Finansowanie szczepień ze środków publicznych Joanna Zabielska-Cieciuch Wśród 27 krajów Unii Europejskiej,

Bardziej szczegółowo

OSTRÓDA, 30.05-1.06.2012 r. Jonathan Erskine Dyrektor Wykonawczy Sieci European Health Property Network

OSTRÓDA, 30.05-1.06.2012 r. Jonathan Erskine Dyrektor Wykonawczy Sieci European Health Property Network OSTRÓDA, 30.05-1.06.2012 r. Jonathan Erskine Dyrektor Wykonawczy Sieci European Health Property Network Sieć European Health Property Network (EuHPN) Misja EuHPN Naszym celem jest promocja lepszych standardów

Bardziej szczegółowo

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety

Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Mały przewodnik po zdrowiu kobiety Poradnie dla kobiet w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w Skåne DOKĄD MAM SIĘ UDAĆ? CZY BĘDĘ MIAŁA BLIŹNIAKI? CZY TO DLA MNIE DOBRE? CZY TO NORMALNE? CZY TO JEST PŁATNE?

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC

Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC A A A Umiejętności Polaków - wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych PIAAC dr Agnieszka Chłoń-Domińczak oraz Zespół badawczy PIAAC, Instytut Badań Edukacyjnych Warszawa, 20 listopada

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012

Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2013 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2012 Wprowadzenie Główny

Bardziej szczegółowo

uzyskano tylko w 13 przypadkach gruźlicy PŁUC tzn. w 21,0% przypadków gruźlicy u dzieci

uzyskano tylko w 13 przypadkach gruźlicy PŁUC tzn. w 21,0% przypadków gruźlicy u dzieci Sytuacja epidemiologiczna gruźlicy w Polsce 2012/2013 Dane o zachorowaniach na gruźlicę w Polsce pochodzą z Krajowego Rejestru Zachorowań na Gruźlicę, który prowadzony jest w Instytucie Gruźlicy i Chorób

Bardziej szczegółowo

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK

PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 2017 ROK 07.06.206 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: tel. 509 509 56 media@sedlak.pl PROGNOZY WYNAGRODZEŃ NA 207 ROK Jak wynika z prognoz Komisji Europejskiej na 207 rok, dynamika realnego

Bardziej szczegółowo

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013

Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY DEPARTAMENT BADAŃ DEMOGRAFICZNYCH I RYNKU PRACY Warszawa, październik 2014 roku Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2013 Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

16 lat rynku wewnętrznego w Polsce produkcja usług czy zdrowia?

16 lat rynku wewnętrznego w Polsce produkcja usług czy zdrowia? 16 lat rynku wewnętrznego w Polsce produkcja usług czy zdrowia? Marek Balicki Inauguracyjne posiedzenie Narodowej Rady Rozwoju Bezpieczeństwo zdrowotne Polaków diagnoza sytuacji Warszawa, 16 października

Bardziej szczegółowo

WYNIKI PISA 2015 W POLSCE

WYNIKI PISA 2015 W POLSCE WYNIKI PISA 2015 W POLSCE PROJEKT PISA 3 obszary badania: rozumowanie w naukach przyrodniczych, czytanie i interpretacja oraz umiejętności matematyczne, Badanie co 3 lata od 2000 r. PISA 2015 to szósta

Bardziej szczegółowo

Szara strefa w Polsce

Szara strefa w Polsce Szara strefa w Polsce dr hab. prof. nadzw. Konrad Raczkowski Podsekretarz Stanu Ministerstwo Finansów www.mf.gov.pl Rodzaje nierejestrowanej gospodarki Szara strefa obejmuje działania produkcyjne w sensie

Bardziej szczegółowo

Sewilla, lutego 2010 DEKLARACJA FORUM DORADCZEGO NA TEMAT OGÓLNOEUROPEJSKIEGO BADANIA KONSUMPCJI ŻYWNOŚCI EUROPEJSKIE MENU

Sewilla, lutego 2010 DEKLARACJA FORUM DORADCZEGO NA TEMAT OGÓLNOEUROPEJSKIEGO BADANIA KONSUMPCJI ŻYWNOŚCI EUROPEJSKIE MENU Sewilla, 11-12 lutego 2010 DEKLARACJA FORUM DORADCZEGO NA TEMAT OGÓLNOEUROPEJSKIEGO BADANIA KONSUMPCJI ŻYWNOŚCI EUROPEJSKIE MENU OGÓLNOEUROPEJSKIE BADANIE KONSUMPCJI ŻYWNOŚCI (EU Menu) Propozycja przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Co mówią liczby. Sygnały poprawy

Co mówią liczby. Sygnały poprawy EU27 Produkcja (9m2007): Tekstylia +1 % OdzieŜ +2 % Co mówią liczby. Raport. Tekstylia i odzieŝ w Unii Europejskiej.Trzy kwartały 2007 Produkcja Sygnały poprawy Po raz pierwszy od roku 2000 Unia Europejska

Bardziej szczegółowo

Światowa Organizacja Zdrowia. World Health Organizarion. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Światowa Organizacja Zdrowia. World Health Organizarion. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Światowa Organizacja Zdrowia World Health Organizarion Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego WHO Historia WHO powstała 7 Kwietnia 1948 na mocy artykułu

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Kozioł Katarzyna Latuszek - Pasternak. Warszawa, marzec 2015 r.

Katarzyna Kozioł Katarzyna Latuszek - Pasternak. Warszawa, marzec 2015 r. Katarzyna Kozioł Katarzyna Latuszek - Pasternak Warszawa, marzec 2015 r. Rzecznik Praw Pacjenta jest centralnym organem administracji rządowej właściwym w sprawach ochrony praw pacjentów określonych w

Bardziej szczegółowo

Mierniki w ochronie zdrowia

Mierniki w ochronie zdrowia Mierniki w ochronie zdrowia doc. dr Zofia Skrzypczak Podyplomowe Studia Menadżerskie Zarządzanie w podmiotach leczniczych w dobie przekształceń własnościowych Projekt współfinansowany przez Unię Europejską

Bardziej szczegółowo

A przecież na przykładzie Ghany widać, że pomoc nie uzależnia, lecz stymuluje rozwój. Ten. Europa: Cięcia wydatków na pomoc rozwojową 26 czerwca 2012

A przecież na przykładzie Ghany widać, że pomoc nie uzależnia, lecz stymuluje rozwój. Ten. Europa: Cięcia wydatków na pomoc rozwojową 26 czerwca 2012 Kraje biednej Afryki najbardziej ucierpią na cięciu wydatków pomocowych komentuje Adrian Lovett, jeden z autorów analizy struktury wydatków krajów europejskich na rzecz globalnego Południa. Analizę cięć

Bardziej szczegółowo

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku

Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury. Warszawa, 29 lutego 2008 roku Cudu nie będzie, czyli ile kosztują nas wczesne emerytury Andrzej Rzońca Wiktor Wojciechowski Warszawa, 29 lutego 2008 roku W Polsce jest prawie 3,5 mln osób w wieku produkcyjnym, które pobierają świadczenia

Bardziej szczegółowo

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy

Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy Europejska Strategia Bezpieczeństwa i Higieny Pracy dr inż. Zofia Pawłowska kierownik Zakładu Zarządzania Bezpieczeństwem i Higieną Pracy CIOP-PIB Informacja przygotowana na posiedzenie Rady Ochrony Pracy

Bardziej szczegółowo

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję? 13.06.2014 Informacja prasowa portalu Pytania i dodatkowe informacje: Artur Szeremeta Specjalista ds. współpracy z mediami tel. 509 509 536 szeremeta@sedlak.pl W jakim stopniu emerytura zastąpi pensję?

Bardziej szczegółowo

Lekcje z PISA Maciej Jakubowski Evidence Institute Uniwersytet Warszawski

Lekcje z PISA Maciej Jakubowski Evidence Institute Uniwersytet Warszawski Lekcje z PISA 2015 Maciej Jakubowski Evidence Institute Uniwersytet Warszawski Grudzień 2016 Po co nam PISA? To największe badanie umiejętności uczniów na świecie Dostarcza nie tylko rankingów Przede wszystkim

Bardziej szczegółowo

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL

Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Tablica wyników Unii innowacji 2015 Streszczenie Wersja PL Rynek wewnętrzny, przemysł, przedsiębiorczość i MŚP STRESZCZENIE Tablica wyników Unii innowacji 2015: w ostatnim roku ogólny postęp wyników w

Bardziej szczegółowo

Kierunki migracji: USA, Indie, Pakistan, Francja, RFN

Kierunki migracji: USA, Indie, Pakistan, Francja, RFN Dane statystyczne Wzrost natężenia migracji Zmiana kontekstu migracji Rozwój komunikacji: internet, skype Nowoczesny transport Koniec zimnej wojny Globalizacja Wybuch nacjonalizmów Wydarzenia polityczne

Bardziej szczegółowo

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA

ŚWIATOWY DZIEŃ ZDROWIA Depresja Inż. Agnieszka Świątkowska Założenia kampanii Światowy Dzień Zdrowia obchodzony co roku 7 kwietnia, w rocznicę powstania Światowej Organizacji Zdrowia daje nam unikalną możliwość mobilizacji działań

Bardziej szczegółowo

Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015)

Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015) Komentarz FOR do raportu o stanie spraw publicznych i instytucji państwowych na dzień zakończenia rządów koalicji PO-PSL (2007-2015) Aleksander Łaszek, Rafał Trzeciakowski, Tomasz Dróżdż Kontakt: E-mail:

Bardziej szczegółowo

Odkrywać i ukazywać piękno życia i miłości w podręcznikach i w książkach WDŻ

Odkrywać i ukazywać piękno życia i miłości w podręcznikach i w książkach WDŻ Odkrywać i ukazywać piękno życia i miłości w podręcznikach i w książkach WDŻ Warszawa, 20.03.2015 r. Teresa Król Slajd nr 1 Na horyzoncie młodego serca zarysowuje się nowe doświadczenie: jest to doświadczenie

Bardziej szczegółowo

EPIDEMIOLOGIA DANE KRAJOWE

EPIDEMIOLOGIA DANE KRAJOWE EPIDEMIOLOGIA DANE KRAJOWE Dane krajowe zostały opracowane na podstawie informacji przekazanych przez Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego - Państwowy Zakład Higieny (zwany dalej NIZP-PZH) oraz zamieszczonych

Bardziej szczegółowo

Report Card 13. Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych. Warszawa, 14 kwietnia 2016 r.

Report Card 13. Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych. Warszawa, 14 kwietnia 2016 r. Report Card 13 Równe szanse dla dzieci Nierówności w zakresie warunków i jakości życia dzieci w krajach bogatych Warszawa, 14 kwietnia 2016 r. O UNICEF UNICEF jest agendą ONZ zajmującą się pomocą dzieciom

Bardziej szczegółowo

Planowane leczenie w Europie dla mieszkańców regionu Lothian

Planowane leczenie w Europie dla mieszkańców regionu Lothian Planowane leczenie w Europie dla mieszkańców regionu Lothian Wstęp W niniejszej ulotce wyjaśniamy, jakie leczenie możesz uzyskać, jeśli mieszkasz w regionie Lothian (Edynburg, West Lothian, Midlothian

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy Materiał na konferencję prasową w dniu 30 maja 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych i Rynku Pracy Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Podstawowe dane demograficzne o dzieciach

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ

ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ Patrycja Zwiech ROZDZIAŁ 21 AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA KOBIET I MĘŻCZYZN W POLSCE NA TLE KRAJÓW UNII EUROPEJSKIEJ 1. Wstęp Polska, będąc członkiem Unii Europejskiej, stoi przed rozwiązaniem wielu problemów.

Bardziej szczegółowo

Deficyt finansowania ochrony zdrowia

Deficyt finansowania ochrony zdrowia Deficyt finansowania ochrony zdrowia Łukasz Zalicki Warszawa, 19 marca 2013 Wydatki na ochronę zdrowia porównanie międzynarodowe Polska ma obecnie jeden z niższych poziomów wydatków na ochronę zdrowia

Bardziej szczegółowo

Marketing międzynarodowy. Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl

Marketing międzynarodowy. Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl Marketing międzynarodowy Jolanta Tkaczyk www.rynkologia.pl Agenda Analiza szans na rynkach międzynarodowych 3 sposoby wchodzenia na rynek międzynarodowy Marketing mix standaryzacja czy adaptacja 3 sposoby

Bardziej szczegółowo

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę

Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę Analiza wpływu dodatkowego strumienia wydatków zdrowotnych na gospodarkę 8 maja 2014 Łukasz Zalicki 85+ 80-84 75-79 70-74 65-69 60-64 55-59 50-54 45-49 40-44 35-39 30-34 25-29 20-24 15-19 10-14 5-9 0-4

Bardziej szczegółowo

Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014

Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014 wersja robocza Gminny Program Opieki nad Kobietą w Ciąży 2011-2014 Pomysłodawcy: Komisja Zdrowia, Opieki Społecznej i Profilaktyki Rady Gminy Izabelin Autor: Anita Mamczur 1 I. Opis problemu zdrowotnego

Bardziej szczegółowo

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe

Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Unia Europejska przeciwko wykluczaniu społecznemu Inclusion Europe Raport Austria Anglia Belgia Bułgaria Chorwacja Cypr Czechy Dania Estonia Finlandia Francja Grecja Hiszpania Holandia Islandia Irlandia

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Mierniki dobrobytu gospodarczego Przemysław Pluskota Uniwersytet Szczeciński 05 listopada 2015r. Mierniki dobrobytu gospodarczego MIERZENIE ROZMIARÓW AKTYWNOŚCI GOSPODARCZEJ PKB PKB per capita PNB W gospodarce

Bardziej szczegółowo

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej

www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej www.pwc.pl Czego oczekuje Pokolenie Y od procesu rekrutacji w firmach #rekrutacjainaczej Spain Hiszpania Greece Grecja Italy Włochy Portugalia Slovak Republic Słowacja Ireland Irlandia Polska Poland France

Bardziej szczegółowo

25 maja 2013 Piknik. Zdrowa Mama to szczęśliwa rodzina!

25 maja 2013 Piknik. Zdrowa Mama to szczęśliwa rodzina! Tematyka: Profilaktyka choroby nowotworowej piersi Dlaczego postanowiliśmy poruszyć temat raka piersi u kobiet? Rak piersi jest jednym z najważniejszych problemów zdrowotnych u kobiet w Polsce. Z obecnie

Bardziej szczegółowo

Monitor Rynku Pracy. Raport z 18. edycji badania 27 stycznia 2015 r.

Monitor Rynku Pracy. Raport z 18. edycji badania 27 stycznia 2015 r. Monitor Rynku Pracy Raport z 18. edycji badania 27 stycznia 2015 r. Struktura raportu: Metodologia i opis próby badania Wyniki badania: rotacje na rynku pracy obawa o utratę pracy i przekonanie o możliwości

Bardziej szczegółowo

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO?

Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Z UNII DO POLSKI, z POLSKI DO UNII, ILE, ZA CO i NA CO CZYLI CZY POLSKA BĘDZIE PŁATNIKIEM NETTO? Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej jest kwestią wyboru pewnego modelu cywilizacyjnego. Skutki ekonomiczne

Bardziej szczegółowo

Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego

Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego Shadow banking. Z. Pozsar i in.: pośrednictwo finansowe, które jest związane z dokonywaniem transformacji terminów zapadalności oraz płynności bez jednoczesnego dostępu do środków banku centralnego lub

Bardziej szczegółowo

Statystyka wniosków TOI 2011

Statystyka wniosków TOI 2011 Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji Narodowa Agencja Programu Uczenie się przez całe życie Statystyka wniosków TOI 2011 Konkurs 2011 Wnioski TOI w PL lata 2007-2011 KONKURS Dostępny budżet TOI w PL (euro)

Bardziej szczegółowo

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych

Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych Umiejętności Polaków wyniki Międzynarodowego Badania Kompetencji Osób Dorosłych (PIAAC - The Programme for the International Assessment of Adult Competencies) Międzynarodowe Badanie Kompetencji Osób Dorosłych

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa 29 października 2012

Konferencja prasowa 29 października 2012 Konferencja prasowa 29 października 2012 Konferencja prasowa 29 października 2012 NAGRODA NOBLA ROBERT GEOFFREY EDWARDS 2010 Nagroda Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii Twórca metody invitro, Laureat

Bardziej szczegółowo

Migracja lekarzy z Polski. Możliwości jej przeciwdziałania. Dr Anna Murdoch

Migracja lekarzy z Polski. Możliwości jej przeciwdziałania. Dr Anna Murdoch Migracja lekarzy z Polski. Możliwości jej przeciwdziałania Dr Anna Murdoch 1 Plan 1. Trendy emigracyjne wśród polskich lekarzy a emigracja z Polski ogółem 2. Dane dotyczące emigracji lekarzy z Polski 3.

Bardziej szczegółowo

Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie. dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski

Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie. dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski Rehabilitacja zawodowa osób z niepełnosprawnościami w Europie dr Marcin Garbat Uniwersytet Zielonogórski NIEPEŁNOSPRAWNI W EUROPIE Około 83,2 mln ogółu ludności Europy to osoby z niepełnosprawnością (11,7%

Bardziej szczegółowo

Luka płacowa analiza problemu i sposoby przeciwdziałania

Luka płacowa analiza problemu i sposoby przeciwdziałania Luka płacowa analiza problemu i sposoby przeciwdziałania Aleksandra Niżyńska Luka płacowa Dysproporcja w wynagrodzeniu kobiet i mężczyzn wyrażona jako różnica między średnim wynagrodzeniem brutto mężczyzn

Bardziej szczegółowo

Polityka kredytowa w Polsce i UE

Polityka kredytowa w Polsce i UE Polityka kredytowa Raport Polityka Kredytowa powstał w oparciu o dane zgromadzone przez Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) oraz (ECB) Europejski Bank Centralny. Jest to pierwszy w Polsce tego typu raport odnoszący

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro część I Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r.

Sytuacja zawodowa osób z wyższym wykształceniem w Polsce i w krajach Unii Europejskiej w 2012 r. 1 Urz d Statystyczny w Gda sku W Polsce w 2012 r. udział osób w wieku 30-34 lata posiadających wykształcenie wyższe w ogólnej liczbie ludności w tym wieku (aktywni zawodowo + bierni zawodowo) wyniósł 39,1%

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia

Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia Program profilaktyki i edukacji przedporodowej Szkoła Rodzenia Okres realizacji programu: lata 2014 2020 Opinia Agencji Technologii Medycznych: - pozytywna I). Typ programu: edukacyjny II) Uzasadnienie

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność w Europie 2016

Innowacyjność w Europie 2016 DEPARTAMENT POLITYKI REGIONALNEJ MAŁOPOLSKIE OBSERWATORIUM ROZWOJU REGIONALNEGO Innowacyjność w Europie 2016 Komisja Europejska raz w roku publikuje europejską i regionalną tablicę wyników innowacji, która

Bardziej szczegółowo

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych 23 lutego, przypada obchodzony po raz szósty, ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD

CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD CASE-Doradcy Spółka z o.o. POZIOM WYDATKÓW NA LEKI. POLSKA NA TLE KRAJÓW OECD Poniżej przedstawiamy opracowanie porównawcze, przygotowane na podstawie najnowszych międzynarodowych danych statystycznych.

Bardziej szczegółowo

Epidemiologia cukrzycy

Epidemiologia cukrzycy Cukrzyca kiedyś Epidemiologia Epidemiologia - badanie występowania i rozmieszczenia stanów lub zdarzeń związanych ze zdrowiem w określonych populacjach oraz wpływu czynników wpływających na stan zdrowia

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

Darmowe badania w kierunku HCV dla Pań w ciąży

Darmowe badania w kierunku HCV dla Pań w ciąży Darmowe badania w kierunku HCV dla Pań w ciąży Szanowna Pani, Do listopada 2014r. kobiety ciężarne mają możliwość bezpłatnego przebadania się w kierunku zakażenia wirusem zapalenia wątroby C (HCV). Stanowią

Bardziej szczegółowo

Promocja zdrowego środowiska. z chorobami przewlekłymi Zdrowie publiczne i praca (PH Work)

Promocja zdrowego środowiska. z chorobami przewlekłymi Zdrowie publiczne i praca (PH Work) Promocja zdrowego środowiska pracy dla pracowników z chorobami przewlekłymi Zdrowie publiczne i praca (PH Work) Dane techniczne o projekcie Realizacja w latach 2011-2013 Finansowanie z Programu Zdrowia

Bardziej szczegółowo

Wydatki na ochronę zdrowia w

Wydatki na ochronę zdrowia w Wydatki na ochronę zdrowia w wybranych krajach OECD Seminarium BRE CASE Stan finansów ochrony zdrowia 12 czerwca 2008 r. Agnieszka Sowa CASE, IZP CM UJ Zakres analizy Dane OECD Health Data 2007 (edycja

Bardziej szczegółowo

Czego (nie) uczą polskie szkoły? System edukacji a potrzeby rynku pracy w Polsce

Czego (nie) uczą polskie szkoły? System edukacji a potrzeby rynku pracy w Polsce Czego (nie) uczą polskie szkoły? System edukacji a potrzeby rynku pracy w Polsce Urszula Sztanderska Wiktor Wojciechowski (współpraca) Warszawa, 2 września 2008 roku Irlandia Austria Słowacja UK N. Zelandia

Bardziej szczegółowo

PROBLEMY POLSKIEJ OCHRONY ROŚLIN

PROBLEMY POLSKIEJ OCHRONY ROŚLIN INSTYTUT OCHRONY ROŚLIN PROBLEMY POLSKIEJ OCHRONY ROŚLIN Prof. dr hab. Stefan Pruszyński Instytut Ochrony Roślin, Poznań Diabelski krąg inicjowany przez stosowanie środków ochrony roślin Zawartość DDT

Bardziej szczegółowo

Bezstronna informacja o lekach Najlepsze praktyki europejskie

Bezstronna informacja o lekach Najlepsze praktyki europejskie Bezstronna informacja o lekach Najlepsze praktyki europejskie Teresa Leonardo Alves Polska, listopad 2009 Health Action International (HAI) jest niezależną, globalną siecią starającą się zwiększyć dostęp

Bardziej szczegółowo

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ

Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie. Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Konwergencja nominalna versus konwergencja realna a przystąpienie Polski do strefy euro Ewa Stawasz Katedra Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych UŁ Plan prezentacji 1. Nominalne kryteria konwergencji

Bardziej szczegółowo

ADMINISTRACJA ELEKTRONICZNA

ADMINISTRACJA ELEKTRONICZNA ADMINISTRACJA ELEKTRONICZNA SPOSOBEM NA PODWYŻSZENIE SKUTECZNOŚCI I EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ ORGANÓW ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ mgr Justyna Matusiak Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet im. Adama Mickiewicza

Bardziej szczegółowo

Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych

Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych Formy kształcenia ustawicznego w krajach wysokorozwiniętych dr Paweł Modrzyński Prezentacja przygotowana w ramach projektu pn: Ludzie starsi na rynku pracy w województwie kujawsko-pomorskim. Tendencje

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

Konferencja Rok uczestnictwa Polski w Systemie Informacyjnym Schengen. SIS to więcej bezpieczeństwa.

Konferencja Rok uczestnictwa Polski w Systemie Informacyjnym Schengen. SIS to więcej bezpieczeństwa. Źródło: http://mswia.gov.pl/pl/aktualnosci/6234,konferencja-rok-uczestnictwa-polski-w-systemie-informacyjnym-schengen-si S-to-wie.html Wygenerowano: Niedziela, 7 lutego 2016, 00:27 Strona znajduje się

Bardziej szczegółowo

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej

Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej 2011 Paulina Zadura-Lichota, p.o. dyrektora Departamentu Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności PARP Działalność innowacyjna przedsiębiorstw w Polsce na tle państw Unii Europejskiej Warszawa, 1 lutego

Bardziej szczegółowo

Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski

Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski Ubóstwo kobiet badanie Eurobarometru wnioski dla Polski 17% kobiet w UE znajduje się na granicy ubóstwa. Wyniki badania Eurobarometru przeprowadzonego we wrześniu 2009 roku, wskazują, że w każdej grupie

Bardziej szczegółowo

Warszawa, listopad 2012 BS/149/2012 WYJAZDY ZAROBKOWE ZA GRANICĘ

Warszawa, listopad 2012 BS/149/2012 WYJAZDY ZAROBKOWE ZA GRANICĘ Warszawa, listopad 2012 BS/149/2012 WYJAZDY ZAROBKOWE ZA GRANICĘ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Ile kosztuje leczenie z EKUZ w państwach UE oraz EFTA?

Ile kosztuje leczenie z EKUZ w państwach UE oraz EFTA? Kraj Pomoc lekarza Pobyt w szpitalu Leczenie stomatologiczne Transport na terenie kraju Transport do Polski Austria Bezpłatna 12 20,10 Częściowo odpłatne w sytuacji zależne od stomatologa Belgia Udział

Bardziej szczegółowo

Ryzykowne zachowania seksualne aspekt medyczny

Ryzykowne zachowania seksualne aspekt medyczny Konferencja naukowa Wychowanie seksualne w szkole cele, metody, problemy. Lublin, 10 marca 2014 r. Ryzykowne zachowania seksualne aspekt medyczny dr n.med Ewa Baszak-Radomańska Gabinety TERPA ryzykowne

Bardziej szczegółowo

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH Przemysł motoryzacyjny w Polsce inwestycje, trendy i kierunki rozwoju Anna Polak - Kocińska Wiceprezes PAIiIZ S.A. Zawiercie, 28-29.05.2014 Średnie

Bardziej szczegółowo

1. Odczytywanie danych statystycznych prezentowanych w różny sposób

1. Odczytywanie danych statystycznych prezentowanych w różny sposób 1. Odczytywanie danych statystycznych prezentowanych w różny sposób Uczeń: Uczeń: a. 1. Cele lekcji i. a) Wiadomości rozróżnia różne sposoby prezentowania danych statystycznych (wykres, tabela, diagram

Bardziej szczegółowo

Emerytury. {Pensions}

Emerytury. {Pensions} Emerytury {Pensions} 182 CODZIENNE ŻYCIE W IRLANDII Istnieją trzy rodzaje emerytur państwowych. Dwie z nich oparte są na składkach płaconych jako część ubezpieczenia społecznego emerytura państwowa pomostowa

Bardziej szczegółowo

Program PIN Performance Road Safety Index

Program PIN Performance Road Safety Index Program PIN Performance Road Safety Index Ciągła potrzeba poprawy brd w Unii Europejskiej Warszawa, 14 lutego 2013 Mircea Steriu, Oficer Projektu ETSC PIN Wprowadzenie do ETSC ETSC jest niezależną organizacją

Bardziej szczegółowo

Liderzy innowacyjności w gospodarce światowej. Czy Polska może ich dogonić?

Liderzy innowacyjności w gospodarce światowej. Czy Polska może ich dogonić? Liderzy innowacyjności w gospodarce światowej. Czy Polska może ich dogonić? Szkolenie Urzędu Patentowego. Zarządzanie innowacją Warszawa, 12.10.2015 Marzenna Anna Weresa Instytut Gospodarki Światowej Kolegium

Bardziej szczegółowo

Tłumaczenie pisma Sekretarza Generalnego Amnesty International Salila Shetty skierowanego do Pani Premier Beaty Szydło w dn. 25 maja 2016 r.

Tłumaczenie pisma Sekretarza Generalnego Amnesty International Salila Shetty skierowanego do Pani Premier Beaty Szydło w dn. 25 maja 2016 r. Tłumaczenie pisma Sekretarza Generalnego Amnesty International Salila Shetty skierowanego do Pani Premier Beaty Szydło w dn. 25 maja 2016 r. Szanowna Pani Premier, TEMAT: OBAWY ZWIĄZANE Z PROPONOWANYMI

Bardziej szczegółowo

ZDROWIE DZIECI PO LECZENIU NIEPŁODNOŚCI

ZDROWIE DZIECI PO LECZENIU NIEPŁODNOŚCI ZDROWIE DZIECI PO LECZENIU NIEPŁODNOŚCI Rafał Kurzawa rafal.kurzawa@gmail.com Pomorski Uniwersytet Medyczny Sekcja Płodności i Niepłodności PTG Ośrodek Studiów nad Płodnością Człowieka IVF ma 35 lat

Bardziej szczegółowo

Zasady udziału w projektach Trzeciego Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia 2014-2020. partnerstwo"

Zasady udziału w projektach Trzeciego Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia 2014-2020. partnerstwo 1 Zasady udziału w projektach Trzeciego Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia 2014-2020 partnerstwo" Trzeci Program działań Unii w dziedzinie zdrowia (2014-2020) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Wspólna waluta euro Po co komu Unia Europejska i euro? dr Urszula Kurczewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 23 października 2012 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Całokształt działalności zmierzającej do zapewnienia ochrony zdrowia ludności Sprawy podstawowe: zapobieganie chorobom, umocnienie zdrowia,

Całokształt działalności zmierzającej do zapewnienia ochrony zdrowia ludności Sprawy podstawowe: zapobieganie chorobom, umocnienie zdrowia, Całokształt działalności zmierzającej do zapewnienia ochrony zdrowia ludności Sprawy podstawowe: zapobieganie chorobom, umocnienie zdrowia, kształtowanie poczucia odpowiedzialności za siebie i innych,

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych. Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2007

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych. Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji z Polski w latach 2004 2007 Materiał na konferencję prasową w dniu 25 lipca 2008 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Badań Demograficznych Notatka informacyjna WYNIKI BADAŃ GUS Informacja o rozmiarach i kierunkach emigracji

Bardziej szczegółowo

Stan ludnościowy, umieralność okołoporodowa i opieka przedporodowa,

Stan ludnościowy, umieralność okołoporodowa i opieka przedporodowa, Zakład Zdrowia Prokreacyjnego Samodzielna Pracownia Analiz XVII Ogólnopolska Konferencja Fundacji Rodzić Po Ludzku Być położną dziś i jutro jak sprostać wymaganiom współczesności 19-20 listopada 2013 r.

Bardziej szczegółowo