Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download ""

Transkrypt

1 ROZDZIA VII WSPÓ CZESNE PRZYK ADY PRAKTYCZNE: ZAL KI NOWEJ EKONOMII

2 WSPÓ CZESNE PRZYK ADY PRAKTYCZNE: ZAL KI NOWEJ EKONOMII Przekszta³ceniu pieni¹dza obarczonego odsetkami w œrodek wymiany, który s³u y wszystkim, stoj¹ na drodze dwie trudnoœci: po pierwsze niewiele ludzi rozumie, gdzie tkwi problem w obecnym systemie pieniê nym, a po drugie liczba skutecznie wypróbowanych alternatyw jest znikomo ma³a w porównaniu do normalnego obrotu pieni¹dzem. Razem wziête, alternatywy te stanowi¹ jednak bogactwo sposobów, pokazuj¹cych, jak to przekszta³cenie mo e siê odbyæ od podstaw. Doœwiadczenia tych przedsiêwziêæ dowodz¹ równie, e ka dy jeden cz³owiek mo e pomóc i e, gdy wystarczaj¹co du o ludzi dostrzega problem i wspólnie podejm¹ siê jego rozwi¹zania, to dokonaæ siê mog¹ ogromne przemiany i nie potrzeba to tego rz¹du z ca³¹ jego administracj¹. Nastêpuj¹ce przyk³ady ró ni¹ siê od siebie zarówno funkcj¹ (oszczêdzanie i po yczanie pieni¹dza w jednym przypadku, wymiana i rozliczanie œwiadczeñ w bezgotówkowym systemie w innym przypadku), jak równie zakresem i rozmiarem od skali lokalnej do narodowej. LETS (Local Exchange and Trading System) pochodz¹cy z Kanady, to lokalny bezodsetkowy system pieniê ny dla ró norodnych grup, wspólnot, gmin wiejskich lub osiedli o wielkoœci od 20 do 5000 cz³onków. Szwajcarskie WIR (WIRtschaftsring-Genossenschaft), to przyk³ad praktycznie bezodsetkowego systemu rozliczeniowego, z którego korzyœci czerpi¹ ma³e i œrednie przedsiêbiorstwa w ca³ym kraju. Trzecim przedstawianym tu alternatywnym rozwi¹zaniem jest duñski i szwedzki Bank Spó³dzielczy J.A.K., który oferuje bezodsetkowe lokaty i kredyty na warunkach du o korzystniejszych ni w tradycyjnych bankach. Te ró norodne przyk³ady dowodz¹, e systemy pieniê ne wolne od odsetek mog¹ równie w dzisiejszym globalnym ekonomicznym tyglu skutecznie funkcjonowaæ, przynosz¹c znaczne korzyœci dla uczestników tych wiêkszych i mniejszych inicjatyw. LETS W ka dej wsi, w ka dym mieœcie czy regionie mieszkaj¹ ludzie, dysponuj¹cy umiejêtnoœciami b¹dÿ dobrami, których z ró - nych przyczyn nie oferuj¹ w ramach tradycyjnego rynku. Tego typu us³ugi i dobra znalaz³yby zbyt, gdyby osoby ich potrzebuj¹ce wiedzia³y o ich istnieniu. Takie oferty mo na by opublikowaæ np. na tablicach informacyjnych, w czasopismach, internecie czy radiu, dziêki czemu oferuj¹cy i poszukuj¹cy znaleÿliby drogê do siebie. Nale a³oby jeszcze ustaliæ sposób rozliczania siê i ycie w skali lokalnej wzbogaci³oby siê niepomiernie, w najprawdziwszym tego s³owa znaczeniu. W ten sposób funkcjonuje LETS najbardziej rozpowszechniony ze wszystkich modeli bezodsetkowej wymiany dóbr i us³ug. Setki inicjatyw LETS umo liwiaj¹ dziœ wymianê us³ug na skalê lokaln¹ w Ameryce Pó³nocnej, Europie, Australii, Nowej Zelandii i wielu innych krajach. Wszystko zaczê³o siê w styczniu 1983 roku w Comox Valley na wyspie Vancouver w Kanadzie z inicjatywy Michaela Lintona. W 1990 roku stowarzyszenie posiada³o 600 cz³onków, a obrót wyniós³ 325 tysiêcy zielonych dolarów. Owe zielone dolary stanowi¹ jednostkê p³atnicz¹ w systemie LETS, o wartoœci równej zwyk³emu dolarowi kanadyjskiemu. Istnieje ona tylko jako pieni¹dz ksiêgowy b¹dÿ wirtualny. Celem LETS jest mobilizacja i aktywizacja wymiany i u ytkowania lokalnych zasobów. Poni ej przedstawiana jest przyk³adowa umowa cz³onkowska z Courtney w Kanadzie.

3 UMOWA CZ ONKOWSKA W LETS W COURTNEY, KANADA (PA DZIERNIK 1984) 1. LETS jest stowarzyszeniem u ytecznoœci publicznej, nad którego prawami i obowi¹zkami pieczê sprawuje pe³nomocnik/organizator, reprezentuj¹cy jego cz³onków. LETS umo liwia wszystkim u ytkownikom wymianê informacji, dóbr i us³ug i ksiêguje te zdarzenia na ich yczenie. 2. Cz³onkowie stowarzyszenia musz¹ wykazywaæ chêæ prowadzenia swej dzia³alnoœci handlowej w green dollars. 3. Przelewu z jednego konta na drugie dokonuje pe³nomocnik wy- ³¹cznie na polecenie cz³onka, który chce uregulowaæ zap³atê za otrzymane œwiadczenie. 4. Organizator mo e odmówiæ zaksiêgowania wynagrodzenia, jeœli uzna on jego wysokoœæ za nieodpowiednia. 5. Jeden green dollar posiada wartoœæ jednego dolara. 6. Ka dy cz³onek stowarzyszenia ma prawo wgl¹du w stan konta i wysokoœæ obrotu innych cz³onków. 7. a) LETS nie jest odpowiedzialny za œwiadczenia podatkowe swoich cz³onków wobec urzêdu skarbowego. Odpowiedzialnoœæ za zobowi¹zania podatkowe wynikaj¹ce z uczestnictwa w LETS, ponosz¹ cz³onkowie prowadz¹cy dzia³alnoœæ gospodarcz¹ podlegaj¹c¹ opodatkowaniu, b) mimo, e poprzez LETS dochodzi do powi¹zañ handlowych miêdzy cz³onkami, stowarzyszenie nie rêczy za wartoœæ, stan oraz jakoœæ dóbr i us³ug, bêd¹cych przedmiotem wymiany, c) mimo, e wszystkie informacje na temat kont (oprócz wyci¹gów z kont i obrotu) traktowane s¹ jako osobiste i tajne, stowarzyszenie nie mo e zagwarantowaæ tej tajnoœci, tudzie nie mo e byæ z tego wzglêdu poci¹gniête do odpowiedzialnoœci prawnej. 8. Organizatorowi zleca siê, obci¹ yæ konta cz³onkowskie op³at¹ za ich prowadzenie. Wysokoœæ op³aty ustala organizator wspólnie z rad¹ stowarzyszenia. Od strony prawnej LETS nie wykracza przeciwko monopolowi pieniê nemu Kanady, Stanów Zjednoczonych, czy innych pañstw, gdy jest on jedynie scentralizowanym systemem ksiêgowym, poprzez który rozliczane s¹ przeró ne œwiadczenia. Tam, gdzie LETS zosta³ wprowadzony, wype³nia on luki pozostawione przez zglobalizowany system gospodarczy, który poszukuje zawsze najtañszych mo liwoœci produkcji, czym kruszy dobrze funkcjonuj¹ce lokalne, autonomiczne struktury ekonomiczne. Prawd¹ jest, e œwiatowy wolny rynek oferuje pewne korzyœci oraz e przyczyni³ siê do dobrobytu w wielu czêœciach œwiata. Jednak prawd¹ jest równie to, e odby³o siê to i odbywa na koszt ludzi w tak zwanych krajach taniej si³y roboczej, na drodze rabunku nieodnawialnych Ÿróde³ energii oraz zaburzenia stabilnoœci regionalnych struktur gospodarczych regionów w tych krajach. Z tych wzglêdów w³aœnie o ywienie lokalnej ekonomii jest tak istotne. Jedynie przy udziale silnej gospodarki wewnêtrznej regionów b¹dÿ innych lokalnych jednostek terytorialnych, stanowi¹cej stabilny system uzupe³niaj¹cy i równowa ¹cy globaln¹ wymianê dóbr, mo liwe jest przeciwdzia³anie zachwianiom rynku œwiatowego. Dobrze rozwiniête regionalne struktury ekonomiczne s¹ warunkiem trwa³ego i stabilnego funkcjonowania globalnej ekonomii. Im stabilniejszy jest ca³y system gospodarczy, tym silniejsze mog¹ byæ jego poszczególne elementy. LETS jest zatem pierwsz¹ odpowiedzi¹ na samowolê potê nych koncernów i obarczonych odsetkami pañstwowych systemów pieniê nych, które coraz rzadziej licz¹ siê z mniejszymi politycznymi i ekonomicznymi strukturami, wykorzystuj¹c swoj¹ pozycjê monopolisty. LETS jest odporny na narodowe i miêdzynarodowe recesje, odsetki od zad³u enia, kradzie czy te niedobór pieni¹dza. Ca³y œwiatowy system walutowy mo e siê za³amaæ, dolar lub z³oty w naszych portfelach zdewaluowaæ, a bezrobocie jeszcze silniej siê rozpleniæ (wzrosn¹æ), ale nowa waluta bêdzie trwa³a, bo ma ona stuprocentowe pokrycie w us³ugach oraz dobrach i funkcjonuje

4 tylko wraz z zaistnieniem ekonomicznych powi¹zañ miêdzy ludÿmi. Jej mocn¹ stron¹ jest to, e s³u y ona wzajemnej i sprawiedliwej wymianie, a nie spekulacji czy jednostronnemu bogaceniu siê nielicznych. W tym tkwi si³a tego alternatywnego pieni¹dza. Z powstaniem pierwszych nale noœci powstaj¹ pierwsze d³ugi. Sumê, któr¹ jeden jest gotów zap³aciæ za jakieœ œwiadczenie zapisuje siê na dobro tego, który je dostarczy³, a odejmuje temu pierwszemu, zapisuj¹c jako d³ug. Pieni¹dz powstaje zatem poprzez wymianê, ale ani dla d³ugu ani dla posiadanego na koncie wynagrodzenia nie liczone s¹ odsetki. Jednak kto d³ugo pozwala swym le eæ pieni¹dzom, traci równolegle z inflacj¹, bo green dollars sprzê one s¹ z oficjaln¹ walut¹. Ten niewielki uszczerbek na wartoœci pieni¹dza, w tym wypadku inflacja, jest wiêc gwarantem obiegu pieni¹dza. Poniewa wszyscy u ytkownicy systemu dop³acaj¹, gdy jeden z nich nie nad¹ a ze sp³at¹ d³ugów, by³oby wskazane, aby uczestnicy znali siê i darzyli wzajemnie zaufaniem. Rozs¹dnie jest ograniczyæ obszar funkcjonowania systemu do czasu, gdy jego u ytkownicy naucz¹ siê obchodziæ z t¹ wszystkich wi¹ ¹c¹ odpowiedzialnoœci¹. Rozliczanie siê z urzêdem skarbowym nie jest dotychczas mo - liwe. Gdyby do tego dosz³o, wówczas gminy lub powiaty mog³yby uczestniczyæ w LETS, finansuj¹c publiczne inwestycje walut¹ lokaln¹. Korzyœci z tego p³yn¹ce s¹ widoczne go³ym okiem: wyp³acalnoœæ wszystkich uczestników wzros³aby, a gmina b¹dÿ pañstwo dysponowa³yby niezwykle tanim programem walki z bezrobociem. Zaleta LETS jest to, e ogranicza go jedynie iloœæ czasu i energii, które uczestnicy s¹ gotowi zainwestowaæ. To kryterium mo e okazaæ siê decyduj¹cym dla wprowadzenia LETS, przy niskiej poda y pieni¹dza i wysokich stopach procentowych. Analizuj¹c dzia³anie LETS wydaje siê, e w³aœnie ci ludzie, którzy w oficjalnym yciu gospodarczym nie znaleÿli miejsca, rozwi- jaj¹ w LETS nadzwyczajne talenta. Najwiêkszym popytem ciesz¹ siê przede wszystkim krótkoetatowe zajêcia: od opieki nad dzieæmi przez przycinanie drzew i krzewów, do pomocy przy pisaniu listów mi³osnych, mycia okien, porz¹dkach wiosennych czy przy konserwowaniu owoców. W swych pocz¹tkach LETS napotka³ szeroki opór zarówno ze strony prawicy jak i lewicy. Niektórzy biznesmeni wêszyli w LETS podstêp, obawiaj¹c siê o swój maj¹tek. Podczas gdy wiêkszoœæ mê czyzn ustosunkowana by³a nieufnie wobec lokalnej waluty, kobiety okaza³y siê du o bardziej pragmatyczne, postêpuj¹c wed³ug motta: zobaczymy, jak to funkcjonuje i jeœli zadzia³a, to dlaczego nie?. Wiêkszoœæ u ytkowników fascynuje prostota i przejrzystoœæ tego systemu, który w istocie nie trudno zrozumieæ i u ywaæ. Reguluje on siê sam: roœnie lub maleje wraz z transakcjami, do których dochodzi. Mo na go bez problemu po³¹czyæ z istniej¹cym oficjalnym systemem pieniê nym. Zielonych dolarów nie mo na sfa³szowaæ, zdewaluowaæ, ukraœæ, zgubiæ czy tezauryzowaæ (u ywaæ do oszczêdzania przyp. red.), poniewa istniej¹ one jedynie w ksiêgach. S¹ wiêc niematerialne. Nikt nie mo e ich gromadziæ i po yczaæ, licz¹c na odsetki. Oznacza to, ze pieni¹dz ten nie staje siê samodzielny i nie jest podatny na spekulacje. Powstaje on w sposób zdecentralizowany, czyli w miejscu powstania œwiadczenia i jest przez to bezpoœrednio zwi¹zany ze swym Ÿród³em prac¹ i kreatywnoœci¹ cz³owieka. Green dollar nie mo e opuœciæ lokalnej przestrzeni gospodarczej, aby s³u yæ zakupowi samochodów z Japonii lub ubrañ z Hongkongu, dlatego ka da transakcja zawarta w tej walucie wspomaga rozwój regionalnych zasobów. Pewna bezrobotna matka w Courtney wyrazi³a to w ten sposób: [LETS] daje mi poczucie czynienia czegoœ dla naszej wspólnoty, poniewa ilekroæ kupujê coœ za green dollars, wiem, e przyczyniam siê do poprawy sytuacji materialnej innych osób.

5 SIEÆ WIR I JEJ PODOBNE STOWARZYSZENIA Od 1934 roku istnieje w Szwajcarii ogólnokrajowa sieæ wymiany gospodarczej, udostêpniaj¹ca ma³ym i œrednim przedsiêbiorstwom korzystne kredyty i dziêki temu umo liwiaj¹ca osi¹gniêcie wiêkszych obrotów i dochodów. WIRtschaftsring-Genossenschaft zosta³a powo³ana do ycia przez zwolenników wolnego (od odsetek i inflacji) pieni¹dza w czasie œwiatowego kryzysu gospodarczego lat 30-tych i kierowa³a siê celami tzw. Gesellianów czy te wolnych ekonomistów d¹ ¹cych do reformy pieni¹dza. WIR funkcjonuje na identycznych zasadach, jak LETS i wszystkie kluby barterowe: uczestnicy rozliczaj¹ siê miêdzy sob¹ bezgotówkowo poprzez centraln¹ komórkê prowadz¹c¹ konta; pobranie gotówki z konta jest niemo liwe, dziêki czemu kredyty udostêpnione s¹ bez odsetek lub s¹ bardzo nisko oprocentowane. W 1990 roku cz³onków nale a³o do stowarzyszenia. Organizacja prowadzi³a oficjalnych kont i do po³owy roku 1990 osi¹gnê³a obrót 800 milionów WIRów, waluty sprzê onej z frankiem szwajcarskim. Do sprawnej wymiany pomiêdzy uczestnikami mo e dojœæ tylko wówczas, gdy popyt prêdko znajdzie poda i na odwrót. W tym celu wydawane jest miesiêcznie czasopismo zawieraj¹ce potrzebne informacje oraz trzy katalogi obejmuj¹ce bran e, miejscowoœci i hotele przynale ¹ce do WIR. Stowarzyszenie definiuje siê jako organizacja wspieraj¹ca ma³e i œrednie przedsiêbiorstwa w konkurencji z du ymi korporacjami i w uniezale nieniu siê od w³adczego i interweniuj¹cego pañstwa. WIR zorganizowany jest podobnie jak bank. Posiada g³ówn¹ siedzibê w Bazylei i szeœæ oddzia³ów regionalnych ze 110 zatrudnionymi. W systemie p³aci siê zleceniami ksiêgowymi, które s¹ niczym innym, jak czekami bankowymi. Mo na te p³aciæ kartami kredytowymi lub poprzez odpowiednie formularze, a w bliskiej przysz³oœci bezpoœrednio przelewem, gdy tylko wprowadzone zostan¹ terminale do rozliczeñ. Wszelkie operacje s¹ zapisywane w centrali na dobro konta lub obci¹ aj¹ je. Kapita³ zapisany na koncie nie podlega oprocentowaniu a d³ugi, w zale noœci od rozmiaru, s¹ obarczone niewielkimi op³atami. Wraz z transakcj¹ powstaje pieni¹dz, tak jak w LETS, tyle, e tu uczestnikami s¹ przedsiêbiorstwa, a system nie ogranicza siê do regionu, lecz obejmuje ca³y kraj. WIR finansuje siê ze sk³adek cz³onkowskich oraz z op³at za transakcje, wynosz¹ce 0,6 0,8% przelewanej sumy. Ka dy uczestnik mo e bez ograniczeñ dysponowaæ swym kontem. Mimo 60-siêcioletniej skutecznej dzia³alnoœci w Szwajcarii, ten spó³dzielczy system nie doczeka³ siê dotychczas ani jednego wydania na tak¹ skalê w innych krajach. Stan ten ma wiele przyczyn. W Niemczech na przyk³ad powsta³y w latach 30-tych XX w. liczne izby rozrachunkowe, towarzystwa rozliczeniowe, banki wymiany, komórki dokonuj¹ce rozliczeñ wszystkich transakcji wymiany dóbr i us³ug, które funkcjonowa³y na zasadach podobnych do WIRu i by³y odpowiedzi¹ na kryzys gospodarczy tamtych czasów. W 1933 roku komisja dochodzeniowa pod przewodnictwem prezesa banku Rzeszy Niemieckiej Schachta przygotowa³a projekt Ustawy przeciw nadu yciu bezgotówkowego systemu p³atniczego. Paragraf 3 tej ustawy zakazuje istnienie systemu rozliczeniowego, w którym pobieranie gotówki jest utrudnione b¹dÿ niemo liwe. W konsekwencji sieci wymiany barterowej zawiesi³y dzia³alnoœæ. W obliczu tej niekorzystnej sytuacji prawnej, niespodziank¹ by³o powstanie pierwszego klubu barterowego w³aœnie we Frankfurcie nad Menem g³ównym centrum finansów w Republice Federalnej Niemiec. Tak jak WIR równie BCI (Barter Information and Clearing) oferuje korzyœci wynikaj¹ce z bezgotówkowej wymiany i tanie kredyty, ale wycenia swe us³ugi du o wy ej jak WIR. Zamiast 32 franków, czyli ok. 18 dolarów, BCI pobieraj¹ ok. 300 dolarów w

6 pierwszym roku cz³onkostwa. Op³aty za transakcje wynosz¹ nie 0,6 0,8, ale 1 2%. Mimo to system ten odnosi sukcesy. Kluby barterowe nie s¹ postrzegane jako banki przez niemieck¹ w³adzê nadzorcz¹, poniewa obracaj¹ one jedynie towarami i us³ugami u ywaj¹c pieni¹dza tylko do okreœlenia wartoœci transakcji. W 1990 roku obrót BCI wyniós³ 102 miliony marek, z czego 30 milionów przypad³o na op³aty barterowe. W przeciwieñstwie do WIR, kluby barterowe zapewniaj¹ doradztwo klientom i sprawuj¹ pieczê nad ich saldami, które nie powinny przez d³ugi czas wykazywaæ ujemnego salda. Ujemne salda musz¹ byæ wyrównane w markach z koñcem roku. Ta procedura umo liwia wydanie pieniêdzy w oficjalnej walucie tym, którzy na koniec roku wykazuj¹ wysokie nadwy ki na koncie i zamierzaj¹ wyst¹piæ z BCI. W ten sposób zosta³ pokonany problem utrudnionej zamiany jednostek rozliczeniowych na oficjaln¹ walutê, dziêki czemu BCI nie jest sprzeczne z prawem, a w szczególnoœci z wy ej wspomnianym paragrafem 3. BANK SPÓ DZIELCZY J.A.K. Litery J.A.K. znacz¹ Jord, Arbete, Kapital ze szwedzkiego: ziemia, praca, kapita³ (rozumiany jako budynki, maszyny, itp.). Za tymi inicja³ami kryje siê równie ruch, jaki rozwin¹³ siê w latach 30-tych XX w. w Danii. Wiêkszoœæ rolników, mimo wysokiej produktywnoœci, by³a w tych czasach zad³u ona i traci³a z dnia na dzieñ swój maj¹tek. Rolnicy ci po³¹czyli si³y z producentami i handlowcami i utworzyli w³asn¹ bezodsetkow¹ walutê oraz system rozliczeñ. Po krótkim czasie uniezale nili siê od wyzyskowej gospodarki narodowej, a ich praca na nowo przynosi³a zarobek. System ten zosta³ jednak zakazany przez rz¹d w latach Mimo trudnoœci ruch ten uda³o siê odbudowaæ i w latach 50-tych w Danii i w 60-tych w Szwecji powsta³y nowe banki spó³dzielcze J.A.K. Organizacje te s¹ w obu krajach podobne, oferuj¹c po yczki na niezwykle korzystnych warunkach; jednak ró ni¹ siê one form¹. W Danii s¹ to ma³e banki spó³dzielcze oferuj¹ce standardowe us³ugi, podczas gdy w Szwecji ca³y obrót p³atniczy odbywa siê na zasadzie obrotu wekslowego. D³ugofalowym celem szwedzkiego banku jest zniesienie odsetek od kredytu i tym sposobem przekszta³cenie obecnej gospodarki w tak¹, która nie zna inflacji ani bezrobocia i funkcjonuje w harmonii z natur¹. J.A.K.-bank nie jest systemem lokalnym. Jego cz³onkowie rozproszeni s¹ po ca³ym kraju. Ich liczba wynosi³a na pocz¹tku 1991 roku 3,9 tysiêcy, a obrót osi¹gn¹³ 34 miliony koron szwedzkich (~ 15 milionów dolarów). Ju w roku 1993 dane te wzros³y odpowiednio do 38 tysiêcy cz³onków i 600 milionów koron obrotu. Rys. 19 i 20 pokazuj¹ przyk³ady dwóch ro nych lokat w banku J.A.K. i w zwyczajnym banku. Jak widaæ go³ym okiem, oszczêdzanie i po yczanie bez odsetek wychodzi wszystkim na dobre. Udzia³ w systemie tego banku spó³dzielczego na zasadzie zgromadzenia oszczêdnoœci wy szych lub równych po yczanej kwocie bez w¹tpienia ma sens. Niektórzy oszczêdzaj¹ dobrowolnie ponad wymagan¹ sumê, umo liwiaj¹c po yczkê tym, którzy jej potrzebuj¹ zanim sami zaoszczêdz¹. Jak pokazuj¹ te obydwa przyk³ady, najmniej korzystne s¹ niskie i krótkoterminowe po yczki (przyk³ad 1: 17 tysiêcy koron na 3 lata). Mimo to, s¹ one tañsze (3,4% koszt po yczki) od po yczek bankowych o tej samej wysokoœci i identycznym czasie sp³aty (16,1% koszt po yczki). Koszty wysokiej po yczki (400 tysiêcy koron) na dwadzieœcia lub wiêcej lat wynosz¹ w tym systemie 1,7%, natomiast 13,1% w normalnym banku. Ró nica wynika z tego, ze nak³ad pracy (sprawdzenie wyp³acalnoœci, utworzenie specjalnego konta, itd.) przy du ych d³ugoterminowych po yczkach stanowi znikomy procent po yczonej sumy. W obydwu przypadkach kredytobiorcy w J.A.K. otrzymuj¹ po yczkê nie tylko na dogodniejszych warunkach, ale posiadaj¹ po pe³nej sp³acie kredytu (wliczaj¹c oszczêdnoœci popo yczkowe) dodatkowo pokaÿne oszczêdnoœci w wysokoœci ok. 60% pobranej po yczki.

7 117 W styczniu 1990 roku Ministerstwo ds. Islamu w Kuwejcie potwierdzi³o, e system J.A.K. zgodny jest z ekonomicznymi zasadami islamu, w nastêpstwie czego bank pozyska³ znaczn¹ liczbê cz³onków pochodzenia arabskiego. Od strony prawnej bank funkcjonuje legalnie, poniewa jako zarejestrowany zwi¹zek u ytecznoœci publicznej jest uprawniony do rozliczania transakcji. W ten sposób ominiêto monopol banków na gospodarowanie oszczêdnoœciami. ZALETY I WADY SYSTEMU ALTERNATYWNEGO PIENI DZA I PO YCZEK Sieci wymiany, kluby barterowe, towarzystwa po yczek i oszczêdnoœci stanowi¹ podstawê nowej ekonomii, poniewa maj¹ one bezcenne zalety (mimo kosztów wynikaj¹cych z prowadzenia sieci informacyjnej, które s¹ wy sze ni w normalnym systemie pieniê nym). Dobra i us³ugi o wartoœci 2 miliardów dolarów s¹ barterowane ka dego roku w USA. Jeœli spojrzy siê na rozwój poœredniej lub bezpoœredniej wymiany barterowej, miêdzy Wschodem i Zachodem, Pó³noc¹ a Po³udniem, której udzia³ w miêdzynarodowym handlu szacuje siê na 10 30%, mo na dostrzec, e barter umo - liwia dodatkow¹ wymianê, która w oficjalnym systemie monetarnym nie dosz³aby do skutku. Podstawowe cechy ka dego systemu wymiany barterowej s¹ podobne: wszyscy u ytkownicy posiadaj¹ w centrali konto rozliczeniowe rozliczenia prowadzone s¹ w fikcyjnej walucie ( green dollars, WIR, jednostki barterowe, itd.), których wartoœæ równa jest oficjalnej walucie kraju; debet jest dozwolony do okreœlonej wysokoœci; uczestnicy z saldem dodatnim s¹ wobec tych z saldem ujemnym de facto kredytodawcami lokaty nie s¹ oprocentowane; kredyty udzielane s¹ przy zero- 118 wym lub bardzo niskim oprocentowaniu (w porównaniu ze stop¹ rynkow¹). wp³ata gotówki jest w niektórych systemach dozwolona, natomiast pobranie gotówki jest w zasadzie niedozwolone lub podlega ograniczeniom. centrala dokonuje rozliczeñ po otrzymaniu telefonicznej, pisemnej lub elektronicznej wiadomoœci o zaistnia³ej transakcji centrala op³acana jest przez roczne wk³ady uczestników b¹dÿ przez op³aty za transakcje uczestnicy sami okreœlaj¹ cenê jednostki rozliczeniowej centrala mo e otworzyæ fundusz rezerw dla zabezpieczenia niesp³aconych kredytów, dla wyp³acenia kapita³u pieniê nego w razie rezygnacji jednego z cz³onków lub jako ochrona przed nadu yciami; mo e tez ubezpieczyæ siê poza systemem zadaniem centrali jest, oprócz prowadzenia kont, informowanie uczestników o popycie i poda y. Systemy barterowe i inne organizacje, które za cel postawi³y sobie poœredniczenie w skali lokalnej, narodowej czy miêdzynarodowej, korzystaj¹ bardzo z rozwoju nowych technologii informacyjnych. Pomys³ wolnej wymiany towarów i us³ug, tak jak opisa³ go Gesell czy Proudhon, nie jest w dzisiejszych czasach adn¹ utopi¹ ekonomiczn¹, ale najzwyczajniejsz¹ rzeczywistoœci¹. Broeckers przedstawia opiniê: Zasada dzia³ania klubów barterowych jest odwrotna do zasady dzia³ania banków: wynagradza tych, którzy inwestuj¹ (poprzez bezgotówkowy kredyt), a karze tych, którzy chomikuj¹; pozostawienie swych przychodów na koncie barterowym jest nieop³acalne odsetek siê tu nie nalicza. Jeœli udzia³ w barterowej wymianie jest reprezentatywny w skali ca³ego rynku, to jego funkcjonowanie mo na sobie wyobraziæ na zasadzie mikrokosmosu stanowi¹cego czêœæ wiêkszego systemu. Gospodarka sk³adaj¹ca siê z setek autonomicznie prowadzonych klubów barterowych ponosi³aby jedynie koszty za us³ugi informacyjne i rozliczeniowe tych klubów zamiast kosztów potê nego balastu odsetek.

8 119 Porównanie po yczek w systemie J.A.K. oraz w tradycyjnym banku. Przyk³ad 1 JAK Bank 120 Porównanie po yczek w systemie J.A.K. oraz w tradycyjnym banku. Przyk³ad 2 JAK Bank Oszczêdnoœci miesiêczne w SEK Okres oszczêdzania w miesi¹cach Suma oszczêdnoœci w SEK 6,000 6,000 Uzyskane odsetki (10% w przypadku banku) w SEK Pomniejszone o podatek w SEK 0-97 Fundusze dostêpne w SEK 6,000 6,228 Wysokoœæ po yczki w SEK 12,000 11,336 Koszty po yczki odliczone przy wyp³acie Kwota dostêpna w SEK 17,364 17,364 Odsetki (14% w przypadku banku) w SEK 0 2,741 Koszty netto po odliczeniach w SEK 445 1,191 Koszty us³ugi, organizacji w SEK Koszty ca³kowite w SEK 445 2,299 Efektywna stopa procentowa (w % rocznie) 3,4 16,1 Raty kwartalne w SEK 1, ,133* Oszczêdnoœci w czasie sp³aty w SEK Wp³aty kwartalne w SEK 1,834 1,188 (611,33 SEK miesiêcznie w przypadku J.A.K.) Wp³aty kwartalne po odliczeniu podatku (œrednio) 1,818 1,120 Okres sp³aty w miesi¹cach Wyp³ata do kredytobiorcy 39 miesiêcy po wyp³aceniu po yczki w SEK (12x 834 SEK w przypadku J.A.K.) 10,008 0 * Wysokoœæ kolejnych wp³at ulega zmianie w trakcie sp³aty kredytu ratalnego. ród³o: Per Almgren, J.A.K. An interest-free Savings and Loan Association in Sweden, Tumba, Rysunek 19. Oszczêdnoœci miesiêczne w SEK 2,000 2,000 Okres oszczêdzania w miesi¹cach Suma oszczêdnoœci w SEK 144, ,000 Uzyskane odsetki (10% w przypadku banku) w SEK 0 48,840 Pomniejszone o podatek w SEK 0-14,651 Fundusze dostêpne w SEK 144, ,189 Wysokoœæ po yczki w SEK 308, ,651 Koszty po yczki odliczone przy wyp³acie -52, Kwota dostêpna w SEK 399, ,640 Odsetki (13% w przypadku banku) w SEK 0 465,319 Koszty netto po odliczeniach w SEK 36, ,273 Koszty us³ugi, organizacji w SEK 0 1,550 Koszty ca³kowite w SEK 36, ,273 Efektywna stopa procentowa (w % rocznie) 1,7 13,1 Raty kwartalne w SEK 3, ,133* Oszczêdnoœci w czasie sp³aty w SEK 2,995 0 Wp³aty kwartalne w SEK 6,418 7, 648 (2.139,33 SEK miesiêcznie w przypadku J.A.K.) Wp³aty kwartalne po odliczeniu podatku (œrednio) 6,011 6,114 Okres sp³aty w miesi¹cach Wyp³ata do kredytobiorcy 273 miesi¹ce po wyp³aceniu po yczki w SEK (90x SEK w przypadku J.A.K.) 269,550 0 * Wysokoœæ kolejnych wp³at ulega zmianie w trakcie sp³aty kredytu ratalnego. Podsumowanie: finansowanie w systemie J.A.K. daje ni sze koszty, czêsto ni sze lub równe wp³aty miesiêczne, wiêcej te zostaje po sp³acie kredytu. Rysunek 20.

9 Doœwiadczenia wykazuj¹, e nadmierne udzielanie kredytów mo e byæ równie niebezpieczne, jak nadmierna iloœæ kapita³u, którego nie mo na up³ynniæ. Dlatego niezbêdne jest ustalenie terminów wyrównania ekstremalnych pozytywnych i negatywnych sald i sp³aty d³ugów, ewentualnie wyp³aty dobra w walucie oficjalnej, w celu zachowania równowagi w systemie. Zamiast tego systemy alternatywnego pieni¹dza mo na po³¹czyæ z bankiem. Aby u³atwiæ posiadaczom wiêkszego kapita³u zbyt na ten kapita³, mo naby utworzyæ bank, funkcjonuj¹cy jak ka dy inny, z t¹ ró nic¹, e obraca³oby siê tam green dollars lub inn¹, podobn¹ walut¹. Wiêksze, ryzykowne po yczki nale a³oby odpowiednio oceniæ i pokryæ ubezpieczeniem i premiami oraz wyrównaæ w odpowiednim stosunku z kapita³em na kontach. Aby w³aœciciele pieniêdzy nie trzymali pieniêdzy za d³ugo na koncie, nale a³oby wprowadziæ op³atê u ytkowa. Poniewa dotychczas jej nie stosowano, wiêkszoœæ sieci wymiany ma tendencje do stagnacji z powodu za du ej iloœci uczestników z du ym kapita³em. LETS w Comox Valley i innych miejscach rosn¹ do pewnego momentu i popadaj¹ nagle w stagnacjê, kiedy brakuje mo liwoœci sensownego ulokowania lub wydania uzbieranego kapita³u. Poprzez gwarancjê obiegu, jak¹ daje op³ata u ytkowa mo na by siê pozbyæ tego problemu. Gdy istnieje mo liwoœæ podjêcia kredytów, które prowadz¹ do nowych ekonomicznych czynnoœci, ca³y system o ywa. To znaczy, e wynagrodzeniem dla poszczególnych w³aœcicieli kapita³u pieniê nego nie s¹ odsetki z tytu³u jego posiadania, ale bezkryzysowa ekonomia i harmonijnie yj¹ce i gospodaruj¹ce otoczenie (wspólnota ludzka). W ten sposób zachêta do wprowadzania pieni¹dza w obieg wystêpuj¹ca w formie op³aty u ytkowej (dos³ownie: op³ata parkingowa przyp. red. ) utrzymuje koniunkturê, podobnie jak odsetki, ale bez ich dwóch efektów ubocznych: wielokrotnej sp³aty po yczonej sumy i przez to chorego wzrostu gospodarczego oraz mo liwoœci jednostronnych korzyœci, których posiadaczom kapita³u dostarczaj¹ odsetki w tradycyjnym systemie pieniê nym. Dotychczas nie istnieje jeszcze kombinacja sieci wymiany z towarzystwem po yczkowooszczêdnoœciowym na bazie waluty rozliczeniowej objêtej gwarancj¹ obiegow¹. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby te systemy uzupe³ni³y siê nawzajem. Eksperymenty z alternatywnym pieni¹dzem maj¹ dlatego sens, e mo emy dziêki nim zrozumieæ, jak funkcjonuje pieni¹dz i jakim celom powinien s³u yæ. Doœwiadczenia przy tym powsta³e dodaj¹ odwagi do wprowadzenia zmian na wiêksz¹ skalê, co jest niezbêdne. aden z tych ma³ych eksperymentów nie zwalcza jednak wielkich œwiatowych problemów, wywo³anych przez dzisiejszy system monetarny. Dlatego nie powinniœmy nigdy straciæ z oczu obszerniejszego celu, jakim jest wprowadzenie zmian w skali narodowej i miêdzynarodowej. Nale y wspomnieæ jeszcze dwa problemy, jakie wi¹ ¹ siê z wprowadzeniem alternatywnego pieni¹dza. Pierwszy dotyczy malwersacji podatkowych. Szczególnie w USA w komercyjnych klubach barterowych nabra³y one znacznych rozmiarów, do tego stopnia, e ustawodawca uprawni³ urzêdy skarbowe do wgl¹du w konta wszystkich cz³onków klubów. I tu powstaje drugi problem, mianowicie, e wraz z precyzyjnie szczelnym narodowym systemem rozliczeniowym (który od strony technicznej jest jak najbardziej mo liwy do skonstruowania) powstaæ mo e nie tylko idealne narzêdzie rachunku dla ekonomii narodowej, ale równie perfekcyjny system kontroli dla totalitarnego pañstwa. Taka sieæ scalaj¹ca informacje iloœciowe i jakoœciowe interesowa³a urzêdników zarówno na Wschodzie jak i Zachodzie. Ju w 1897 roku niejaki Solvay proponowa³ wprowadzenie bezgotówkowego narodowego systemu rozliczeniowego, podkreœlaj¹c przy tym prawdziw¹ funkcjê takiej ksiêgowoœci, która mia³aby rejestrowaæ stan sytuacji socjalnej ka dej osoby, ukazywa³aby wykres aktywnego ycia obywateli, ich prawdziwych zale noœci i stosunków.

10 123 W tamtych czasach system nie móg³by istnieæ z przyczyn technicznych, ale dziœ sytuacja wygl¹da inaczej. Dlatego musimy byæ œwiadomi (szczególnie ze wzglêdu na wywo³an¹ odsetkami asymetriê pieni¹dza i w³adzy, które znajduj¹ siê w rêkach ma³ej grupki) niebezpieczeñstwa utworzenia pañstwa totalitarnego, próbuj¹c wprowadziæ system alternatywnego pieni¹dza bez odsetek i inflacji. Przemoc Hitlera lub Stalina nie by³aby dzisiaj potrzebna. Taki re im da³oby siê wprowadziæ upowszechniaj¹c karty kredytowe, poprzez które wszelkie transakcje mog³yby byæ zapisywane na odpowiednim koncie, ukazuj¹c wykres aktywnego ycia obywateli i umo liwiaj¹c jego kontrolê. Dlatego monopol pieniê ny w po³¹czeniu z czysto bezgotówkowym obrotem pieni¹dza kryje ogromne niebezpieczeñstwo dla wolnoœci osobistej ka dego cz³owieka. Z tego nale y zdawaæ sobie sprawê. t³um. z niemieckiego Jêdrzej Sulmowski, paÿdziernik 2003

Zadanie 1 Salda początkowe niektórych kont w przedsiębiorstwie ZGRYWUS Sp. z o.o. przedstawiają się następująco:

Zadanie 1 Salda początkowe niektórych kont w przedsiębiorstwie ZGRYWUS Sp. z o.o. przedstawiają się następująco: Zadanie 1 Salda początkowe niektórych kont w przedsiębiorstwie ZGRYWUS Sp. z o.o. przedstawiają się następująco: Kasa 4.500 PLN Rachunek bieżący 50.000 PLN Rozrachunki z dostawcami 10.800 PLN Rozrachunki

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1

Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 Warszawa, 26 czerwca 2012 r. Wyniki finansowe funduszy inwestycyjnych i towarzystw funduszy inwestycyjnych w 2011 roku 1 W końcu 2011 r. na polskim rynku finansowym funkcjonowały 484 fundusze inwestycyjne

Bardziej szczegółowo

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku. Różnice kursowe pomiędzy zapłatą zaliczki przez kontrahenta zagranicznego a fakturą dokumentującą tę Obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej wynika z przepisów o VAT i z faktu udokumentowania tego podatku.

Bardziej szczegółowo

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym sporządzony na podstawie reprezentatywnego przykładu Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy

Bardziej szczegółowo

Formularz SAB-Q IV / 98

Formularz SAB-Q IV / 98 Formularz SAB-Q IV / 98 (dla bank w) Zgodnie z 46 ust. 1 pkt 2 Rozporz dzenia Rady Ministr w z dnia 22 grudnia 1998 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1160) Zarz d Sp ki: Bank Handlowy w Warszawie SA podaje do wiadomoci

Bardziej szczegółowo

Bieszczadzki Bank Spółdzielczy w Ustrzykach Dolnych. Taryfa opłat i prowizji bankowych BBS dla klientów indywidualnych

Bieszczadzki Bank Spółdzielczy w Ustrzykach Dolnych. Taryfa opłat i prowizji bankowych BBS dla klientów indywidualnych Załącznik do Uchwały Nr 44/A/Z/2015 Zarządu Bieszczadzkiego Banku Spółdzielczego w Ustrzykach Dolnych z dnia 27 marca 2015 r. Bieszczadzki Bank Spółdzielczy w Ustrzykach Dolnych Taryfa opłat i prowizji

Bardziej szczegółowo

Fed musi zwiększać dług

Fed musi zwiększać dług Fed musi zwiększać dług Autor: Chris Martenson Źródło: mises.org Tłumaczenie: Paweł Misztal Fed robi, co tylko może w celu doprowadzenia do wzrostu kredytu (to znaczy długu), abyśmy mogli powrócić do tego,

Bardziej szczegółowo

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego

Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego 1.Imię, nazwisko (nazwa) i adres (siedziba) kredytodawcy lub pośrednika kredytowego KREDYTODAWCA: POLI INVEST Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU Warszawa 27 lutego 2007 SKONSOLIDOWANE RACHUNKI ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim

Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów Warszawa, 16 maja 2016 r. Stanowisko Rzecznika Finansowego i Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w sprawie interpretacji art. 49 ustawy o kredycie

Bardziej szczegółowo

RAPORT2015. Rynek najmu w Polsce. Kredyt na mieszkanie w 2016 roku. Polski rynek nieruchomości okiem ekspertów. MdM w dużym mieście

RAPORT2015. Rynek najmu w Polsce. Kredyt na mieszkanie w 2016 roku. Polski rynek nieruchomości okiem ekspertów. MdM w dużym mieście RAPORT2015 Rynek najmu w Polsce Kredyt na mieszkanie w 2016 roku Polski rynek nieruchomości okiem ekspertów MdM w dużym mieście strona 16 Podsumowanie rynku kredytów hipotecznych w 2015 roku Za nami rok

Bardziej szczegółowo

Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I.

Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I. Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I 1. 2. 3. 1. 1 Niniejsze Ogólne Warunki Ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I, zwane dalej OWU, stosuje siê w umowach ubezpieczenia PTU ASSISTANCE I zawieranych przez

Bardziej szczegółowo

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych Załącznik nr 3 do SIWZ Istotne postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści Umowy Prowadzenia obsługi bankowej budżetu miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych miasta zawartej z Wykonawcą 1. Umowa

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH

REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH Tekst jednolity -Załącznik do Zarządzenia Członka Zarządu nr 53/2002 z dnia 04.03.2002 B a n k Z a c h o d n i W B K S A REGULAMIN ZAWIERANIA I WYKONYWANIA TERMINOWYCH TRANSAKCJI WALUTOWYCH Poznań, 22

Bardziej szczegółowo

Umowa kredytu. zawarta w dniu. zwanym dalej Kredytobiorcą, przy kontrasygnacie Skarbnika Powiatu.

Umowa kredytu. zawarta w dniu. zwanym dalej Kredytobiorcą, przy kontrasygnacie Skarbnika Powiatu. Umowa kredytu Załącznik nr 5 do siwz PROJEKT zawarta w dniu. między: reprezentowanym przez: 1. 2. a Powiatem Skarżyskim reprezentowanym przez: zwanym dalej Kredytobiorcą, przy kontrasygnacie Skarbnika

Bardziej szczegółowo

Oprocentowanie konta 0,10%

Oprocentowanie konta 0,10% KONTA Konto osobiste konta 0,10% Brak kwoty minimalnej. zmienne obowiązuje od 18.05.2015 r. Miesięczna kapitalizacja odsetek. Odsetki za niedozwolone saldo debetowe - 4-krotność stopy kredytu lombardowego

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

3. Gdyby w gospodarce kraju X funkcja inwestycji (4) miała postać I = f (R)

3. Gdyby w gospodarce kraju X funkcja inwestycji (4) miała postać I = f (R) 1. W ostatnich latach w Polsce dochody podatkowe (bez cła) stanowiły A. Około 60% dochodów budżetu B. Około 30% dochodów budżetu C. Około 90% dochodów budżetu D. Około 99% dochodów budżetu E. Żadne z powyższych

Bardziej szczegółowo

Typy Kredytów Bankowych

Typy Kredytów Bankowych Typy Kredytów Bankowych Kredyt Rodzaje kredytów Kredyt obrotowy Kredyt inwestycyjny Kredyt dyskontowy Kredyt lombardowy Kredyt kart kredytowych Kredyt hipoteczny Rodzaje kredytów Procedura kredytowa Wystąpienie

Bardziej szczegółowo

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych

Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Jesteś tu: Bossa.pl Kurs giełdowy - Część 10 Ogólna charakterystyka kontraktów terminowych Kontrakt terminowy jest umową pomiędzy dwiema stronami, z których jedna zobowiązuje się do nabycia a druga do

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY W LEŚNICY

BANK SPÓŁDZIELCZY W LEŚNICY BANK SPÓŁDZIELCZY W LEŚNICY Tabela oprocentowania produktów bankowych Banku Spółdzielczego w Leśnicy obowiązująca od 01 czerwca 2016r. Strzelce Opolskie 2016r. Spis treści: Część A - KLIENCI INDYWIDUALNI...

Bardziej szczegółowo

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Warszawa, dnia 03 marca 2016 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Działając na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

X. M A N A G E R. q Przeznaczenie modu³u q Wykaz funkcji q Codzienna eksploatacja

X. M A N A G E R. q Przeznaczenie modu³u q Wykaz funkcji q Codzienna eksploatacja X. M A N A G E R q Przeznaczenie modu³u q Wykaz funkcji q Codzienna eksploatacja Schemat funkcjonalny modu³u MANAGER SPIS TREŒCI X.1. PRZEZNACZENIE MODU U...X-3 X.2. WYKAZ FUNKCJI...X-4 X.3. CODZIENNA

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 września 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I półroczu 2014 r. 1 W końcu czerwca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

"Kredyt konsumencki w świetle przepisów dyrektywy"

Kredyt konsumencki w świetle przepisów dyrektywy "Kredyt konsumencki w świetle przepisów dyrektywy" MSZ CIE, Warszawa, 17 października 2012 r. 1 Spis treści 1. Podstawa prawna 2. Definicje 3. Wyłączenia 4. Informacje podawane w reklamie 5. Standardowy

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 123 9018 Poz. 1023 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 3 sierpnia 2009 r.

Dziennik Ustaw Nr 123 9018 Poz. 1023 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPO ECZNEJ 1) z dnia 3 sierpnia 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 123 9018 Poz. 1023 Na podstawie art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 19 czerwca 2009 r. o pomocy paƒstwa w sp acie niektórych kredytów mieszkaniowych udzielonych osobom, które utraci y prac (Dz.

Bardziej szczegółowo

Inflacja zjada wartość pieniądza.

Inflacja zjada wartość pieniądza. Inflacja, deflacja Inflacja oznacza wzrost cen. Inflacja jest wysoka, gdy ceny kupowanych dóbr i towarów rosną szybko; gdy ceny rosną powoli, wówczas inflacja jest niska. Inflacja jest to trwały wzrost

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W SŁOMNIKACH (oferowanych od 2 maja 2016 r.)

TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W SŁOMNIKACH (oferowanych od 2 maja 2016 r.) Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 15/3/2016 Zarządu Banku Spółdzielczego w Słomnikach z dnia 27 kwietnia 2016 r. /tekst jednolity/ TABELA OPROCENTOWANIA PRODUKTÓW BANKOWYCH BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W SŁOMNIKACH

Bardziej szczegółowo

Spis treœci 1. Istotne dla realizowanej w praktyce polityki gospodarczej osi¹gniêcia szkó³ ekonomicznych

Spis treœci 1. Istotne dla realizowanej w praktyce polityki gospodarczej osi¹gniêcia szkó³ ekonomicznych Spis treœci Wstêp... 9 1. Istotne dla realizowanej w praktyce polityki gospodarczej osi¹gniêcia szkó³ ekonomicznych... 11 1.1. Merkantylizm... 11 1.2. Fizjokratyzm... 12 1.3. Klasyczna myœl ekonomiczna...

Bardziej szczegółowo

Zagregowany popyt i wielkość produktu

Zagregowany popyt i wielkość produktu Zagregowany popyt i wielkość produktu Realny PKB Burda & Wyplosz MACROECONOMICS 4/e Fluktuacje cykliczne Rys.4.01 (+) odchylenie Trend długookresowy Faktyczny PKB (-) odchylenie 0 Czas Oxford University

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynno ci cywilnoprawnych

ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynno ci cywilnoprawnych Dz.U.08.234.1577 ROZPORZ DZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynno ci cywilnoprawnych (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2008 r.) Na podstawie

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK SŁOWNICZEK Konto w (I filar) Każdy ubezpieczony w posiada swoje indywidualne konto, na którym znajdują się wszystkie informacje dotyczące ubezpieczonego (m. in. okres ubezpieczenia, suma wpłaconych składek).

Bardziej szczegółowo

MIÊDZYNARODOWY STANDARD REWIZJI FINANSOWEJ 610 KORZYSTANIE Z WYNIKÓW PRACY AUDYTORÓW SPIS TREŒCI

MIÊDZYNARODOWY STANDARD REWIZJI FINANSOWEJ 610 KORZYSTANIE Z WYNIKÓW PRACY AUDYTORÓW SPIS TREŒCI MIÊDZYNARODOWY STANDARD REWIZJI FINANSOWEJ 610 KORZYSTANIE Z WYNIKÓW PRACY AUDYTORÓW WEWNÊTRZNYCH Wprowadzenie (Stosuje siê przy badaniu sprawozdañ finansowych sporz¹dzonych za okresy rozpoczynaj¹ce siê

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE wójta, zastępcy wójta, sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierownika jednostki organizacyjnej gminy, osoby zarządzającej i członka organu :gminną osobą prawną oraz osoby wydającej

Bardziej szczegółowo

Propozycja rozwiązania kwestii kredytów w CHF dla rodzin najsłabszych ekonomicznie. 31 maja 2016

Propozycja rozwiązania kwestii kredytów w CHF dla rodzin najsłabszych ekonomicznie. 31 maja 2016 Propozycja rozwiązania kwestii kredytów w CHF dla rodzin najsłabszych ekonomicznie 31 maja 2016 Dotychczasowe działania banków w sferze ograniczenia konsekwencji skokowego wzrostu kursu CHF Sześciopak

Bardziej szczegółowo

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 4. Lokata CLOUD-BIZNES 4 miesiące 3,00%/2,00% 1

1. Oprocentowanie LOKATY TERMINOWE L.P. Nazwa Lokaty Okres umowny Oprocentowanie w skali roku. 4. Lokata CLOUD-BIZNES 4 miesiące 3,00%/2,00% 1 Duma Przedsiębiorcy 1/6 TABELA OPROCENTOWANIA AKTUALNIE OFEROWANYCH LOKAT BANKOWYCH W PLN DLA OSÓB FICZYCZNYCH PROWADZĄCYCH DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ (Zaktualizowana w dniu 24 kwietnia 2015 r.) 1. Oprocentowanie

Bardziej szczegółowo

Tabela Oprocentowania Alior Banku S.A. dla Klientów Indywidualnych

Tabela Oprocentowania Alior Banku S.A. dla Klientów Indywidualnych Tabela Oprocentowania Alior Banku S.A. dla Klientów Indywidualnych (obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.) 1/6 Rozdział I. Oprocentowanie Rachunku Oszczędnościowo-Rozliczeniowego RACHUNEK OSZCZĘDNOŚCIOWO- ROZLICZENIOWY

Bardziej szczegółowo

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/biuro-informacji-kredytowej-bik-koszty-za r Biznes Pulpit Debata Biuro Informacji Kredytowej jest jedyną w swoim rodzaju instytucją na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE. Rozdział I

STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE. Rozdział I STATUT POLSKIEGO STOWARZYSZENIA DYREKTORÓW SZPITALI W KRAKOWIE Rozdział I Postanowienia Ogólne. 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Polskie Stowarzyszenie Dyrektorów Szpitali w Krakowie w dalszej części określone

Bardziej szczegółowo

Roczne zeznanie podatkowe 2015

Roczne zeznanie podatkowe 2015 skatteetaten.no Informacje dla pracowników zagranicznych Roczne zeznanie podatkowe 2015 W niniejszej broszurze znajdziesz skrócony opis tych pozycji w zeznaniu podatkowym, które dotyczą pracowników zagranicznych

Bardziej szczegółowo

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014

FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 FZ KPT Sp. z o.o. Prognoza finansowa na lata 2010-2014 Wst p Niniejsze opracowanie prezentuje prognoz Rachunku zysków i strat oraz bilansu maj tkowego Spó ki Fundusz Zal kowy KPT na lata 2009-2014. Spó

Bardziej szczegółowo

Zadanie. Dodatkowe informacje:

Zadanie. Dodatkowe informacje: Zadanie Jesteś Managerem spółki produkującej obuwie Ze względu na Twoją zaawansowaną wiedzę z tematyki rachunkowości zostałeś poproszony o pomoc nowemu księgowemu przy ujęciu w księgach rachunkowych poniższych

Bardziej szczegółowo

8. Podstawa wymiaru œwiadczeñ dla ubezpieczonych niebêd¹cych pracownikami

8. Podstawa wymiaru œwiadczeñ dla ubezpieczonych niebêd¹cych pracownikami 8. PODSTAWA WYMIARU ŒWIADCZEÑ DLA UBEZPIECZONYCH NIEBÊD CYCH PRACOWNIKAMI 563 ŒWIADCZENIA Z UBEZPIECZENIA CHOROBOWEGO W RAZIE CHOROBY I MACIERZYÑSTWA wyr. SN z 14 lipca 2005 r., II UK 314/04 ( Niewyp³acenie

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity)

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity) Załącznik do Uchwały Nr 1226/2015 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 3 grudnia 2015 r. Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych (tekst jednolity)

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O UDZIELENIE KREDYTU mplan NR..

WNIOSEK O UDZIELENIE KREDYTU mplan NR.. WNIOSEK O UDZIELENIE KREDYTU mplan NR.. I. PRZEZNACZENIE KREDYTU Zakup Budowa Po yczka Dom Jednorodz Dom jednorodz Refinansowanie Lokal mieszkalny Lokal mieszkalny Inne Dzia³ka budowlana Rynek pierwotny

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY. Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 18 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna Wyniki finansowe banków w I kwartale 2014 r. 1 W końcu marca 2014 r. działalność

Bardziej szczegółowo

Wyciąg z taryfy prowizji i opłat za czynności i usługi bankowe dla Klientów Banku Spółdzielczego Ziemi Kaliskiej Stan aktualny na dzień 01.03.2011r.

Wyciąg z taryfy prowizji i opłat za czynności i usługi bankowe dla Klientów Banku Spółdzielczego Ziemi Kaliskiej Stan aktualny na dzień 01.03.2011r. CZĘŚĆ 1 prowizje i opłaty za czynności i usługi bankowe pobierane od OSÓB FIZYCZNYCH DZIAŁ I RACHUNKI. ROZDZIAŁ I - Rachunek Oszczędnościowo Rozliczeniowy ROR. OTWARCIE I PROWADZENIE STANDARD JUNIOR (osoby

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO Aneks nr 8 do Prospektu Emisyjnego Cyfrowy Polsat S.A. KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO PLAC POWSTAÑCÓW WARSZAWY 1, 00-950 WARSZAWA WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO zatwierdzonego

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 08.01.2016 r.

Warszawa, 08.01.2016 r. Warszawa, 08.01.2016 r. INSTRUKCJA KORZYSTANIA Z USŁUGI POWIADOMIENIA SMS W SYSTEMIE E25 BANKU BPS S.A. KRS 0000069229, NIP 896-00-01-959, kapitał zakładowy w wysokości 354 096 542,00 złotych, który został

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie spółki komandytowo-akcyjnej; stan aktualny, projektowane zmiany

Opodatkowanie spółki komandytowo-akcyjnej; stan aktualny, projektowane zmiany Opodatkowanie spółki komandytowo-akcyjnej; stan aktualny, projektowane zmiany 1. Omówienie proponowanych zmian przepisów dot. SKA; jak efektywnie przygotować się na zmiany, 2. Uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego

Bardziej szczegółowo

FAQ - zakres tematyczny i przewidywana ilość pytań dla każdej dziedziny (200 pytań)

FAQ - zakres tematyczny i przewidywana ilość pytań dla każdej dziedziny (200 pytań) Załącznik do punktu VI specyfikacji pt.: Opracowanie problemów z zakresu ochrony konsumentów na stronę internetową Urzędu FAQ - zakres tematyczny i przewidywana ilość pytań dla każdej dziedziny (200 pytań)

Bardziej szczegółowo

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół. Art. 1.

U S T A W A. z dnia. o zmianie ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół. Art. 1. P r o j e k t z dnia U S T A W A o zmianie ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół. Art. 1. W ustawie z dnia 18 września 2001 r. o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 122, poz.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2010 R.

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2010 R. INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2010 R. Nazwa: Polskie Stowarzyszenie Jogi IYENGARA Siedziba: Kraków, ul. Gertrudy 4 Forma prawna: Stowarzyszenie Numer w KRS: 00000158296 Rodzaj działalności:

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r.

Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r. Uchwała Nr XVII/501/15 Rady Miasta Gdańska z dnia 17 grudnia 2015r. w sprawie przyjęcia Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Miasta Gdańska. Na podstawie art.226, art. 227, art. 228, art. 230 ust. 6

Bardziej szczegółowo

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach

newss.pl Expander: Bilans kredytów we frankach Listopadowi kredytobiorcy mogą już cieszyć się spadkiem raty, najwięcej tracą osoby, które zadłużyły się w sierpniu 2008 r. Rata kredytu we frankach na kwotę 300 tys. zł zaciągniętego w sierpniu 2008 r.

Bardziej szczegółowo

Informacja dodatkowa za 2014 r.

Informacja dodatkowa za 2014 r. Stow. Fundusz Stypen. Dla Młodz. Wiejsk. im. Al.B. w Gołotczyźnie Informacja dodatkowa za 014 r. 1 a. Stosowane metody wyceny aktywów i pasywów Wyszczególnienie inwestycje długoterminowe - obligacje Przyjęte

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) Dziennik Ustaw rok 2011 nr 221 poz. 1317 wersja obowiązująca od 2015-03-12 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ 1) z dnia 7 października 2011 r. w sprawie szczegółowych zasad gospodarki

Bardziej szczegółowo

Prognoza 2015. Prognoza 2016. Prognoza 2017. Prognoza 2018

Prognoza 2015. Prognoza 2016. Prognoza 2017. Prognoza 2018 WIELOLETNIA PROGNOZA FINANSOWA GMINY MIASTA CHEŁMŻY NA LATA 2015-2025 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr VII/53/15 Rady Miejskiej Chełmży z dnia 17 września 2015r. L.p. Formuła Wyszczególnienie Wykonanie 2012

Bardziej szczegółowo

Informacja o sytuacji ekonomiczno finansowej Wnioskodawcy (dane w tys. zł) Rachunek Zysków i Strat. data spłaty kredytu...

Informacja o sytuacji ekonomiczno finansowej Wnioskodawcy (dane w tys. zł) Rachunek Zysków i Strat. data spłaty kredytu... Informacja o sytuacji ekonomiczno finansowej Wnioskodawcy (dane w tys. zł) Rachunek Zysków i Strat wykonanie za okres* prognoza na okres* 2012 03.2013 06.2013 09.2013 12.2013 data spłaty kredytu... A.

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 12 grudnia 2002 r.

Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 12 grudnia 2002 r. Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 12 grudnia 2002 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie wzorów deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i us ug oraz

Bardziej szczegółowo

1. DYNAMICSAX nie pobiera żadnych opłat za korzystanie z serwisu internetowego DYNAMICSAX.PL.

1. DYNAMICSAX nie pobiera żadnych opłat za korzystanie z serwisu internetowego DYNAMICSAX.PL. Załącznik nr 2 do Regulaminu Wynagrodzenie i inne opłaty Część I. Uwagi ogólne 1. DYNAMICSAX nie pobiera żadnych opłat za korzystanie z serwisu internetowego DYNAMICSAX.PL. 2. DYNAMICSAX pobiera Wynagrodzenie

Bardziej szczegółowo

Jak przedsiębiorca może podatkowo rozliczyć kredyt lub pożyczkę

Jak przedsiębiorca może podatkowo rozliczyć kredyt lub pożyczkę Jak przedsiębiorca może podatkowo rozliczyć kredyt lub pożyczkę Autor: Łukasz Zalewski Pożyczający pieniądze musi zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych chyba że w grę wchodzi zwolnienie z PCC.

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE wójta, zastępcy wójta, sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierownika jednostki organizacyjnej gminy, osoby zarządzającej i członka organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz

Bardziej szczegółowo

Jak wykazać usługi udostępnienia pracowników budowlanych

Jak wykazać usługi udostępnienia pracowników budowlanych Jak wykazać usługi udostępnienia pracowników budowlanych Autor: Marcin Szymankiewicz Przedmiotem działalności ABC sp. z o.o. (podatnik VAT czynny) z siedzibą we Wrocławiu jest m.in. świadczenie usług oddelegowania

Bardziej szczegółowo

Zasady rachunkowości i planu kont dla prowadzenia ewidencji podatków i opłat.

Zasady rachunkowości i planu kont dla prowadzenia ewidencji podatków i opłat. Załącznik Nr 5 do zarządzenia Nr 167/06 Wójta Gminy Radziejów z dnia 30 października 2006 r. Zasady rachunkowości i planu kont dla prowadzenia ewidencji podatków i opłat. 1. Zasady ogólne. Ustala się zasady

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY POŻYCZKI RATALNEJ

FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY POŻYCZKI RATALNEJ FORMULARZ INFORMACYJNY DOTYCZĄCY POŻYCZKI RATALNEJ 1. Dane identyfikacyjne i kontaktowe dotyczące Pożyczkodawcy. Pożyczkodawca: Adres: SuperGrosz Sp. z o.o. ul. Inflancka 11/27, 00-189 Warszawa Numer telefonu:

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 7 listopada 2001 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 7 listopada 2001 r. Dziennik Ustaw Nr 135 10543 Poz. 1518 1518 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 7 listopada 2001 r. w sprawie informacji, jakie powinien zawieraç wniosek o przyrzeczenie podpisania Umowy DOKE, oraz

Bardziej szczegółowo

U M OWA DOTACJ I

U M OWA DOTACJ I <nr umowy> U M OWA DOTACJ I na dofinansowanie zadania pn.: zwanego dalej * zadaniem * zawarta w Olsztynie w dniu pomiędzy Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Bardziej szczegółowo

TABELA OPROCENTOWANIA

TABELA OPROCENTOWANIA Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 61 Zarządu Banku Spółdzielczego w Jarosławiu z dnia 04.10.2013r. ZMIANA I - Uchwała Nr 21Zarządu Banku Spółdzielczego w Jarosławiu z dnia 16.05.2014r. ZMIANA II - Uchwała Nr

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne Załącznik do uchwały Walnego Zebrania Członków z dnia 28 grudnia 2015 roku STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM I MAJĄTKOWYM ORAZ SYTUACJI MATERIALNEJ

OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM I MAJĄTKOWYM ORAZ SYTUACJI MATERIALNEJ OŚWIADCZENIE O STANIE RODZINNYM I MAJĄTKOWYM ORAZ SYTUACJI MATERIALNEJ Niniejsze oświadczenie należy wypełnić czytelnie. W przypadku, gdy zakres informacji wskazany w danym punkcie nie ma odniesienia do

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów 1 Organizatorzy Konkursu 1. Organizatorem Konkursu Start up Award (Konkurs) jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich

Bardziej szczegółowo

UMOWA O UDZIELENIE PODSTAWOWEGO WSPARCIA POMOSTOWEGO OBEJMUJĄCEGO POMOC KAPITAŁOWĄ W TRAKCIE PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

UMOWA O UDZIELENIE PODSTAWOWEGO WSPARCIA POMOSTOWEGO OBEJMUJĄCEGO POMOC KAPITAŁOWĄ W TRAKCIE PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ Załącznik nr 10 WZÓR UMOWA O UDZIELENIE PODSTAWOWEGO WSPARCIA POMOSTOWEGO OBEJMUJĄCEGO POMOC KAPITAŁOWĄ W TRAKCIE PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ w ramach Działania 6.2 Programu Operacyjnego Kapitał

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa. Jak ocenić pozycję finansową firmy. Hanna Micińska Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 12 października 2015 r. Analiza wskaźnikowa Każda

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 1 / 7 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:161398-2016:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów.

SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów. SPRAWOZDAWCZOŚĆ FINANSOWA według krajowych i międzynarodowych standardów. Autorzy: Irena Olchowicz, Wstęp Rozdział 1. Sprawozdawczość finansowa według standardów krajowych i międzynarodowych Irena Olchowicz

Bardziej szczegółowo

Tabela oprocentowania produktów bankowych w Banku Spółdzielczym w Andrespolu

Tabela oprocentowania produktów bankowych w Banku Spółdzielczym w Andrespolu Załącznik Nr 1 do Uchwały Zarządu Nr 36.1/2012 Banku Spółdzielczego w Andrespolu z dnia 010. 2012 r. z późn. zmianami Tabela oprocentowania produktów bankowych w Banku Spółdzielczym w Andrespolu Andrespol,

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr XIX/75/2011 Rady Miejskiej w Golinie z dnia 29 grudnia 2011 r. Objaśnienia wartości, przyjętych do Projektu Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy Golina na lata 2012-2015

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE FINANSOWE Fundacji Rozwoju Edukacji, Pracy, Integracji za 2009 r.

SPRAWOZDANIE FINANSOWE Fundacji Rozwoju Edukacji, Pracy, Integracji za 2009 r. L. dz. 52/10 Tarnów, dnia 29 marca 2010 r. SPRAWOZDANIE FINANSOWE za 2009 r. A. WPROWADZENIE DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 1. Fundacja Rozwoju Edukacji, Pracy, Integracji (która moŝe uŝywać nazwy skróconej

Bardziej szczegółowo

Rolnik - Przedsiębiorca

Rolnik - Przedsiębiorca Rolnik - Przedsiębiorca Pojawiły się nowe zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym i wymiaru składek w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) dotyczące rolników prowadzących dodatkową działalność

Bardziej szczegółowo

1/6 ZAŁ 1 (WNIOSEK DLA OSÓB FIZYCZNYCH PROWADZĄCYCH INDYWIDUALNĄ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ) WNIOSEK O RESTRUKTURYZACJĘ. Nazwisko panieńskie matki

1/6 ZAŁ 1 (WNIOSEK DLA OSÓB FIZYCZNYCH PROWADZĄCYCH INDYWIDUALNĄ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ) WNIOSEK O RESTRUKTURYZACJĘ. Nazwisko panieńskie matki 1/6 ZAŁ 1 (WNIOSEK DLA OSÓB FIZYCZNYCH PROWADZĄCYCH INDYWIDUALNĄ DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZĄ) WNIOSEK O RESTRUKTURYZACJĘ DANE OSOBOWE Os. fiz. prowadząca działalność gosp. Wypełniający Poręczyciel Imię i nazwisko

Bardziej szczegółowo

Regulamin promocji Płaci się łatwo kartą MasterCard

Regulamin promocji Płaci się łatwo kartą MasterCard Regulamin promocji Płaci się łatwo kartą MasterCard Poznań, październik 2015 r. SPIS TREŚCI Rozdział 1 Postanowienia ogólne... 2 Rozdział 2 Nagrody i sposób ich przyznania... 3 Rozdział 3 Reklamacje...

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE wójta, zastępcy wójta, sekretarza gminy, skarbnika gminy; kierownika jednostki organizacyjnej gminy,-osoby zarządzającej i członka organu zarządzającego gminną, --esobą prawną oraz

Bardziej szczegółowo

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I

Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Dr. Michał Gradzewicz Zadania ćwiczeniowe do przedmiotu Makroekonomia I Ćwiczenia 3 i 4 Wzrost gospodarczy w długim okresie. Oszczędności, inwestycje i wybrane zagadnienia finansów. Wzrost gospodarczy

Bardziej szczegółowo

SKONSOLIDOWANY BILANS Nota 2004 2003 A k t y w a I. Aktywa trwałe 75 405 64 124 1. Wartości niematerialne i prawne, w tym:1 663 499 wartość firmy 0 2. Wartość firmy jednostek podporządkowanych 2 3 363

Bardziej szczegółowo

Bilans z uwzgl dnieniem bufora

Bilans z uwzgl dnieniem bufora AKTYWA - A Aktywa trwa e 0,00 0,00 - I Warto ci niematerialne i prawne 0,00 0,00 1 Koszty zako czonych prac rozwojowych 0,00 0,00 2 Warto firmy 0,00 0,00 3 Inne warto ci niematerialne i prawne 0,00 0,00

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012

Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012 Załącznik Nr 2 do Uchwały Nr 161/2012 Rady Miejskiej w Jastrowiu z dnia 20 grudnia 2012 Objaśnienia przyjętych wartości do Wieloletniej Prognozy Finansowej Gminy i Miasta Jastrowie na lata 2013-2028 1.

Bardziej szczegółowo

Umowy Dodatkowe. Przewodnik Ubezpieczonego

Umowy Dodatkowe. Przewodnik Ubezpieczonego Umowy Dodatkowe Przewodnik Ubezpieczonego Umowy dodatkowe sà uzupe nieniem umowy ubezpieczenia na ycie. Za cz sto niewielkà sk adk mo esz otrzymaç dodatkowà ochron. Dzi ki temu Twoja umowa ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO

REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW. OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA NIEPEŁNOSPRAWNEGO LUB PRZEWLEKLE CHOREGO Załącznik nr 1 do Uchwały Okręgowej Rady Pielęgniarek i Położnych w Opolu Nr 786/VI/2014 z dnia 29.09.2014 r. REGULAMIN WSPARCIA FINANSOWEGO CZŁONKÓW OIPiP BĘDĄCYCH PRZEDSTAWICIELAMI USTAWOWYMI DZIECKA

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE. o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty

OGŁOSZENIE. o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty OGŁOSZENIE z dnia 13 listopada 2015 roku o zmianach statutu Allianz Fundusz Inwestycyjny Otwarty Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych Allianz Polska S.A. z siedzibą w Warszawie niniejszym informuje o dokonaniu

Bardziej szczegółowo

Piekary Śląskie, dnia... r. Imię i nazwisko (Nazwa): Adres: Nr telefonu: Zakład Gospodarki Mieszkaniowej ul. Żwirki 23. 41-940 Piekary Śląskie

Piekary Śląskie, dnia... r. Imię i nazwisko (Nazwa): Adres: Nr telefonu: Zakład Gospodarki Mieszkaniowej ul. Żwirki 23. 41-940 Piekary Śląskie Piekary Śląskie, dnia... r. Imię i nazwisko (Nazwa): Adres: Nr telefonu:.... Zakład Gospodarki Mieszkaniowej ul. Żwirki 23 41-940 Piekary Śląskie Wniosek o umorzenie wierzytelności lub udzielenie ulgi

Bardziej szczegółowo

GDZIE DZIEDZICZYMY, CO DZIEDZICZYMY, JAK DZIEDZICZYMY

GDZIE DZIEDZICZYMY, CO DZIEDZICZYMY, JAK DZIEDZICZYMY 08 kwietnia 2014 r. Od dziś, 1 kwietnia 2014 r., przez najbliższe cztery miesiące, ubezpieczeni płacący składki emerytalne będą mogli zdecydować gdzie chcą gromadzić kapitał na przyszłe emerytury: czy

Bardziej szczegółowo