Ks. Michal Moskwa ODBLASKI. Wspomnienia misjonarza

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ks. Michal Moskwa ODBLASKI. Wspomnienia misjonarza"

Transkrypt

1 Ks. Michal Moskwa ODBLASKI Wspomnienia misjonarza

2 Ks. Michał Moskwa ODBLASKI Wspomnienia misjonarza

3 Skład komputerowy, żywe paginy, projekt okładki Tomasz Kubik Fotografie 1-40, 45, z poprzedniego wydania oraz zbiorów archiwalnych autora; wykonane w ambasadzie w Japonii w 2009 r., przekazane autorowi; 41-44, 46, wykonane przez Tomasza Kubika w 2001, 2002, 2011 r. Copyright 2011 by Michał Moskwa and Tomasz Kubik ISBN Wydawca Tomasz Kubik Druk i oprawa I-BiS sc., ul. Lelewela 4, Wrocław Niniejsze wydanie wspomnień ks. Moskwy zostało przygotowane na bazie wydania rozszerzonego. Różni się ono od pierwowzoru zestawem załączonych fotografii (opuszczono fotografie o słabej jakości, uzupełniając ten brak nowymi fotografiami) oraz składem tekstu (wykonanym w systemie LaTeX).

4 ODBLASKI Wspomnienia misjonarza mojej Matce, Rodzinie i Matce Marcelinie

5 Fot. 1: Ks. Moskwa, autor wspomnień, na tle domu sierocińca w Tokio. Zdjęcie wykonane z okazji jubileuszu 25-lecia kapłaństwa r.

6 Spis treści Wstęp 11 Wstęp do wydania poszerzonego 16 Od autora 17 1 Piękna nasza Polska cała Środowisko rodzinne 28 3 Cztery strony świata 38 Pierwsze porywy ku kapłaństwu Życie i praca w zakładzie księdza Bosko W nowicjacie w Czerwińsku Pierwsze wrażenia na okręcie 44 Krótki pobyt w Singapur W strefie równika Japonia - kraj egzotyki 54 Nasz dom Mit punktem wyjścia historii Mozaika narodowościowa Pierwszy przyjaciel i nauka języka japońskiego Boże Narodzenie i Nowy Rok Każdy dom to niezależne królestwo Zmiany w administracji kościelnej Nauka i praca Nishimura Shigeru i Sebastian Maki Uroczystość Bożego Ciała 63 Hejże na wakacje! Przeżycia wakacyjne Widmo wojny Święta ludowe Stopniowa formacja misjonarza Znowu na wakacjach Podwójny tajfun

7 7 Widzenie księdza Bosko 75 Wojenne nastroje Udział misjonarzy salezjańskich w historycznej rocznicy kraju Historia pewnego nawrócenia Nasza postawa Wakacje w górach Sympozjum katechetyczne W przeddzień wyjazdu Dom japoński 83 Podstawy wychowania Charakter Japończyka Najważniejsze dane historyczne Sfinks japońskiej religijności 88 Szyntoizm Buddyzm Nowoczesny buddyzm Kult umarłych Protestanci Kościół grecki Religia katolicka Wiosna chrześcijaństwa w Japonii 94 Pojednawcy Japonii Pierwsze ciosy Postawa chrześcijan Metoda św. Franciszka Ksawerego Odnalezienie chrześcijan Organizacja Kościoła Na wzór ks. Bosko W stronę starszych Rola muzyki w dziele misyjnym Opieka nad chorymi Sam na wyspę Kyushu 110 Miyazaki Pierwsze wrażenie w małym seminarium Pochód z okazji 2600-lecia państwa Edykt cesarza Mejdzi Sadzenie drzewek

8 12 Inspekcja 120 Nieustanne święta Praca na roli Niszimura Zmiana na stanowiskach hierarchii kościelnej Boże Narodzenie i Nowy Rok Codzienne sprawy Gdy się stykają dwie tradycje Na wychowawczym posterunku Walka o byt 130 Tajfun Stulecie dzieła ks. Bosko Zmiana miejsca pracy Trudny element, a przecież Atmosfera wojenna Wpływ czynników religijnych na życie chłopców Pracownia koszykarska Toszio Seminarium w niebezpieczeństwie Nowy pomysł W miesiącu maju Awantura Sadzenie ryżu Bóg z nami 149 Budowa kapliczki Śmierć Haruki We własnej kaplicy Dzień... jak co dzień Święto sportu 156 Sto Yen Grudniowe wydarzenia Samodzielność chłopców Saburo Biedny Asakiczi Uroczystość św. Józefa Widmo zamknięcia seminarium W Tokio czuć wojnę 164 Brat Tateishi ofiarą wojny Praca w seminarium w atmosferze napięcia Ewangelia święta w języku potocznym Parafia w Mikawaszima Wakacje

9 Dobrzy ludzie Wojna wciąż daje znać o sobie Byle jakoś przetrwać wojnę 173 Pamiętne prymicje Widmo wojny straszy Monsignore Cimatti Pierwszy nalot Naloty nie na żarty Święto Niepokalanej i księdza Bosko pod bombami Zaczyna się 1945 rok Pod nieustannym gradem bomb Wyprawa po marmoladę W trosce o codzienny byt i naukę Apokaliptyczny nalot Bombardowanie naszej dzielnicy Opuszczamy płonące Tokio W drodze do nowego domu 189 W nowych warunkach W poszukiwaniu żywności Choroba oczu Pierwsze przebłyski nadziei Z myślą o jutrze Wojna skończona Pierwsze dni wolności 198 Długo oczekiwane powiadomienie Powoli wszystko wraca do normy Wyprawa do Yokohamy Pierwsze kroki w zburzonym Tokio Nawiązywanie kontaktów z bliskimi i miejscową biedotą Chrzest rodziców cudownych dzieci 206 Praca podczas wakacji Na nowej placówce Wyprawa po sieroty Nareszcie wakacje Legenda o bonzie Ao Ostatnie dni wakacji Znów we własnym domu

10 21 Nareszcie... kapłaństwo 216 Idę do pracy w sierocińcu Kame i Mitsuo Zaczyna się robota Niezwykła wizyta Przeprowadzka Gniazdo mrówek 223 Kokubundzi Trafiła kosa na kamień Codzienne kłopoty Orkiestra Nieustanne remonty Pierwsze miesiące nowego roku szkolnego Powitanie Nowego Roku 231 Troska o wychowanie młodzieży Nowy rok szkolny Krótkie ale miłe wakacje Ważniejsze wydarzenia Inauguracja zakładu i kaplicy Niezwykłe skutki wychowawcze 240 Wizytacje, oceny i zachwyty Przedstawienie Męki Pańskiej Wyjście z Katakumb 244 Błogosławione owoce Sprzyjający klimat W Nagasaki i Hiroszimie Zakład wychowawczy w Osaka Refleksje po uroczystościach św. Fr. Ksawerego 257 Szybki rozwój dzieła misyjnego Stare śmieci 263 Tajfun Rut Poświęcenie nowej misji Misja w Oita Pierwsze obrazy telewizyjne Wzrost poziomu nauczania Sygnał Opatrzności Z wizytą u niewidomych Zainteresowanie prawdą Ewangelii Sielskie wakacje

11 28 Jest taka historia 272 Straszliwe tajfuny Publiczne procesje Św. Dominik Savio prowadzi nas pomyślnie w nowy rok W poszukiwaniu powołań kapłańskich i zakonnych Dziesięciolecie instytucji wychowawczej Osiedle biedoty Kandydaci do Zgromadzenia Na stanowisku mistrza nowicjatu 282 W drodze do ojczystego kraju Śladami róż 289 Wzrost daje Pan Kamień i błoto Feniks odradzający się z własnych popiołów 306 Biedny kto Ciebie nie zna od powicia Przechowanie tajemnic Stare kąty 316 Jak w krótkim czasie przeżyć wiele lat Szare i uroczyste Na miarę epilogu 323 Przez życie przebojem Serce za serce... szaleństwo za szaleństwo Głosimy Bogu chwałę Dodatek 330 Zarys historii i kultury w skrócie Okres przełomu Struktura społeczna po wojnie Ankieta Młodzież japońska na przełomie Podsumowanie Epilog 362 Bibliografia

12 Wstęp Pamiętnik ks. Michała Moskwy, jaki oddajemy do rąk czytelnika, wymaga kilku wyjaśnień. Autor, po ukończeniu salezjańskiego nowicjatu w Czerwińsku nad Wisłą w 1937 r., wyjechał, jako młody kleryk, na misje do Japonii. Jest on członkiem Towarzystwa Salezjańskiego, które w kraju kwitnącej wiśni prowadzi placówki misyjne od 1926 r. Bezpośrednio po przybyciu zabrał się przede wszystkim do nauki języka japońskiego jak również do zgłębiania ducha narodu, który zaskakuje cudzoziemca swoją egzotyką na każdym kroku. Kilka lat studiów filozoficznych i teologicznych w środowisku rodowitych Japończyków pozwoliło autorowi pamiętnika zapoznawać się stopniowo i w sposób pogłębiony z bogactwem i złożonością mentalności narodu japońskiego, jak również jego obyczajów i praw rządzących życiem społecznym w całej jego rozpiętości. Obdarzony wyjątkową wrażliwością na wszystkie zjawiska, z którymi się stykał, jak również wielkim zmysłem obserwacji, robił dokładne notatki w ciągu wszystkich lat swego pobytu na ziemi japońskiej. To mu pozwoliło nawet po 40 latach odtworzyć wiernie i w sposób tchnący autentyzmem ten długi okres czasu, wypełniony po brzegi różnoraką pracą katolickiego kapłana-misjonarza i salezjańskiego wychowawcy biednej, opuszczonej młodzieży japońskiej. Kreśląc na bieżąco swoje notatki z przeżyć i faktów codziennego dnia, autor nie miał bynajmniej zamiaru, jak sam wyznaje, publikowania ich w formie książki. Dopiero przynaglony przez przyjaciół, zdecydował się na podjęcie tego trudnego zadania. Zrobił to jednak przywalany ciężarem wielu poważnych wątpliwości, gdyż nigdy nie czuł się pisarzem, nie mówiąc już o tym, że od czterdziestu lat stracił kontakt z ojczystym językiem, ucząc się w międzyczasie kilku innych o zupełnie odmiennej składni i duchu. Jego opory przełamała świadomość, że Bóg w swej nieskończonej dobroci pozwolił mu przeżyć wyjątkowa epopeję, powołując go z ubogiej wioski rzeszowskiej na misjonarza do kraju przodującej techniki, egzotycznych obyczajów i fanatycznej religijności. Dlatego uznał za swój obowiązek przekazania innym tej przedziwnej historii swojego życia, obrazującej jednocześnie historią setek i tysięcy apostołów Bożych, którzy bez reszty poświęcali samego siebie dla sprawy Królestwa Bożego w dalekich krajach. Ks. Michał Moskwa nie pisze dzieła literackiego, w którym trudno rozpoznać, co nosi pieczęć autentyzmu, a co jest wytworem wyobraźni autora. On relacjonuje, prawie że dzień po dniu, wypadki, w których bierze bezpośredni udział, lub które obserwuje z bliska, przeżywając je na swój sposób. Jego opowiadanie jest ścisłe, konkretne, pozbawione literackich upiększeń. I to tak dalece, że czasami aż chciałoby się je widzieć przy opisie realnych osób, spraw, 11

13 wydarzeń. Ale ten sposób opowiadania przekonuje w całej rozciągłości do jego słów i stwierdzeń. I to jest chyba podstawowa wartość tej książki. Nabiera ona tym większej wyrazistości, że przedmiotem jej są ludzie z kręgu zupełnie odmiennej od naszej cywilizacji. Jak wielka jest ta różnica, niech świadczą słowa autora z jego słowa wstępnego: Obcokrajowiec odkrywa Japonię przez całe swe życie i rozstaje się z nią w poczuciu, że jest to wciąż dla niego ziemia nieznana. Czterdzieści lat tu żyję, a przecież nieustannie mam wrażenie, że nie wniknąłem dotąd w tutejsze środowisko rodzime i nie jestem w stanie zasymilować się w nim. To wyznanie ks. Michała Moskwy pozwala od razu zauważyć, że jakkolwiek świat, w którym obracał się przez 40 lat w kraju wschodzącego słońca, był w zasadzie wąski i, powiedzielibyśmy, prozaiczny, gdyż zacieśniał się on do życia w środowisku zakonno-kapłańskim, do pracy w zamkniętym zakładzie dla biednych dzieci japońskich, należących do marginesu społecznego, to przecież okazuje się on bardzo ciekawy, momentami wprost fascynujący. Prawda, że sytuacja autora, jako obcokrajowca, do tego przedstawiciela religii katolickiej, którą wyznaje w Japonii tylko znikoma wprost część ludności, nie pozwalała mu ani na docieranie do bardziej złożonych i odmiennych środowisk, ani na uczestniczenie w wydarzeniach o szerszym formacie. Niemniej jest faktem, że nawet przez ten zawężony pryzmat potrafi on ukazać wypadki o ogólnym znaczeniu niesłychanie interesujące. W całym tekście pamiętnika japońskiego misjonarza przeplatają się bezustannie trzy wątki, które się jakoś wzajemnie uzupełniają, wciągając czytelnika w swój nurt bez reszty. Na pierwszym miejscu autor przedstawia sprawy sobie najbliższe, a więc własne przeżycia jako członka Zgromadzenia Salezjańskiego, które uczestniczy w całej rozciągłości w pracy ewangelizacyjnej Kościoła Powszechnego. Ani na moment nie zapomina on o swej podstawowej misji, do której został powołany przez Boga, a wysłany przez przełożonych z dalekiej Polski, mianowicie szerzenia prawdy ewangelicznej tym, którzy jej dotąd nie znają. Świadomość tego wezwania towarzyszy mu na każdym kroku, co uwidacznia się w jego opowiadaniu. Ks. Michał Moskwa swoje powołanie misjonarza, głosiciela Jezusa Chrystusa, realizuje poprzez pełnienie posłannictwa salezjanina, który posłuszny Duchowi Świętemu, chce przez konsekrację zakonną urzeczywistniać plan apostolski Założyciela, a mianowicie: być według stylu salezjańskiego znakiem i nosicielem miłości Bożej dla młodzieży, zwłaszcza najuboższej. (Konstytucje Salezjańskie art. 2). Wspomnienia zawarte w tej książce w całej pełni potwierdzają tę prawdę. Większą część tego pamiętnika stanowią opisy spraw wychowawczych, w których autor czynnie uczestniczy. Ma on bez przerwy do czynienia z dziećmi i młodzieżą japońską, najpierw z kandydatami do Zgromadzenia Salezjańskiego, a potem z najuboższymi sierotami lub młodzieżą kompletnie wykolejoną, zwłaszcza w latach wojennych i powojennych. Jego zmagania, zmierzające do wyprostowania tych młodych ludzi pod względem moralnym i społecznym, noszą na sobie pieczęć gorliwego apostoła Jezusa Chrystusa i salezjanina wg ducha ks. Bosko. Autor w swej bardzo trudnej pracy wychowawczej widzi najlepszą drogę do szerzenia znajomości Zbawi- 12

14 ciela i najdoskonalszy środek do oświecania umysłów ludzkich blaskiem Bożej Prawdy ewangelicznej. Te fragmenty pamiętnika, choć zdawać by się mogły na pozór zwyczajne, są wprost pasjonujące. Tym bardziej, że autor potrafi patrzeć głęboko w serce swoich wychowanków i czytać krzywe linie ich życia. Posiada niewątpliwie wielki dar oddziaływania na dusze chłopców, przemieniając je ku światłu i życiu. Wgłębiając się w opisy procesów wychowawczych, zawarte w tym pamiętniku, ma się wrażenie, jakby odbijał się w nim echem Poemat Pedagogiczny Makarenki, tylko w chrześcijańskim wydaniu. Ten nurt wychowania najbiedniejszej młodzieży japońskiej w duchu nauki Jezusa Chrystusa poprzez stosowanie metody św. Jana Bosko stanowi drugi wspaniały wątek wspomnień ks. Michała Moskwy. Oba powyższe strumienie opowiadania autora przewijają się na tle fascynującej egzotyki narodu i kraju japońskiego. Zaskakuje ona na każdym kroku, stanowi przedmiot zdumienia, zadumy i wzruszenia dla obcokrajowca. Wyziera ona z okien i ścian rodziny japońskiej, imponuje na ulicach miast w czasie państwowych obchodów, porusza do głębi w obrzędach religijnych. Ks. Michał Moskwa wszelkie jej objawy bardzo skrzętnie notuje i opisuje plastycznie. W podziw wprawia autora piękno przyrody jak i ukształtowanie terenu wysp japońskich. Groźne tajfuny, gnane podmuchem bezkresnych wód wywołują w nim raz po raz silne przeżycia. Na te wszystkie zjawiska jest on bardzo wrażliwy i ukazuje je w całym ich pięknie i grozie. Osobnym wątkiem, choć i on wtapia się w całość przedstawianych tu spraw, była druga wojna światowa, którą autor w całości przeżył w Tokio i jego pobliżu. Opisy bombardowania przez Amerykanów tej wielomilionowej metropolii wywołują mocne wrażenie. Przypominają jakieś apokaliptyczne obrazy. Wspomnienia ks. Michała Moskwy są bardzo bogate w swej treści. Niemniej jest rzeczą oczywistą, że bardzo wielu rzeczy nie dotknął, gdyż nie miał z nimi po prostu do czynienia. Stąd czytelnik może być w niektórych momentach jakby lekko zawiedziony, spodziewając się może czegoś więcej przy opisywaniu poszczególnych spraw. Trzeba jednak mieć przed oczyma te wszystkie okoliczności, o których była mowa powyżej. Ponieważ autor jest członkiem Zgromadzenia Salezjańskiego, w jego atmosferze się wychowywał i jego założeniami żył, przeto wypada podać bodaj kilka wiadomości na ten temat. Zgromadzenie Salezjańskie założył ok. 120 lat temu św. Jan Bosko z Turynu. Jego dzieła wychowawcze szybko rozeszły się najpierw po całej Italii, a potem poza jej granicami. Ks. Bosko czuł się posłany przede wszystkim do młodzieży biednej, opuszczonej, narażonej na niebezpieczeństwo (Konstytucje Salezjańskie art. 10). Po tej samej linii rozwijali swą działalność jego synowie duchowi, salezjanie, zajmując się młodzieżą, która z powodu ubóstwa materialnego, społecznego i kulturalnego - nieraz skrajnego - nie ma normalnej możliwości zdobycia wykształcenia, oraz młodzieżą biedną pod względem uczuciowym, moralnym, duchowym, wskutek czego ulega zobojętnieniu, działaniu niewiary i przestępczości. Stąd młodzież jest pierwszym i głównym przedmiotem zainteresowania się i pracy salezjanów na wszystkich szerokościach geograficznych. 13

15 To samo dzieje się w Japonii. 29 grudnia 1925 r. Papież Pius XI pobłogosławił pierwszych dziewięciu misjonarzy salezjańskich, w tym 6 księży i trzech koadiutorów (salezjanów nie kapłanów), którzy zamierzali udać się do Japonii, aby tam położyć fundamenty pod misje salezjańskie. Na czele tej grupy stał ks. Wincenty Cimatti, człowiek i kapłan wielkiego formatu. Potwierdzeniem tego jest fakt, że rozpoczął się jego proces beatyfikacyjny, który otwiera mu drogę na ołtarze w aureoli błogosławionych i świętych. Ci zapaleńcy Boży płynęli 40 dni okrętem na miejsce swego przeznaczenia. 8 lutego 1926 r. wylądowali w porcie Moji, powitani przez misjonarzy z Paryża i biskupa Nagasaki na czele. W osiem dni później rozpoczęli gorliwą naukę języka japońskiego, zasiadając na ławie szkolnej z młodymi chłopcami. Wyniki w tym względzie były wyśmienite, bo już w miesiącu maju mogli niektórzy z nich publicznie czytać swoje pierwsze przemówienia ku chwale Matki Bożej w języku japońskim. Był to wyczyn bez precedensu, jeśli weźmie się pod uwagę nieprawdopodobne trudności w opanowaniu tego języka. Swoją pracę w winnicy Pańskiej Dalekiego Wschodu rozpoczęli synowie ks. Bosko od dzieci. Nie mogło być inaczej, w krótkim czasie ta gromadka Apostołów Bożych dzieli się ma trzy grupy, aby zasięgiem swego wpływu ogarnąć jak (najszersze tereny i jak największą liczbę ludzi nieznających Chrystusa. Po trzech udają się do Oita, Nakatsu i Miyazaki. Na wszelki dostępny sobie sposób rozwijają działalność kapłańską i salezjańską poprzez zajęcie się dziećmi i młodzieżą biedną, poprzez szerzenie prasy katolickiej. Pozostają w jak najlepszych kontaktach z innymi zgromadzeniami zakonnymi, z władzami świeckimi i z cywilami, szkolnymi, a nawet wojskowymi. Szczególną uwagę zwracają na chorych, którym służą z miłością prawdziwie Chrystusową. Praca pełna poświęcenia i entuzjazmu, dzięki stosowaniu metody św. Jana Bosko, zaczęła wydawać w krótkim czasie błogosławione owoce. Placówki misji salezjańskich zaczęły się mnożyć, jak przysłowiowe grzyby po deszczu, zwłaszcza po trudnym okresie II wojny światowej. Na bieżąco stan ich przedstawia się następująco: 139 salezjanów grupuje się w 23 domach zakonnomisyjnych. Rozwijają następujące dzieła: w 6 budynkach szkolnych prowadzą jedną szkolę podstawową, osiem szkół średnich, w tym 5 niższego stopnia i 3 wyższego, oraz dwa ośrodki szkoleniowe na poziomie uniwersyteckim o charakterze politechniczno-przemysłowym i handlowym. Oprócz tego mają trzy internaty, dwa sierocińce i jedno centrum młodzieżowe. Salezjanie prowadzą 17 parafii, w tym 10 wyłącznie we własnym zakresie. Liczba wychowanków w szkołach wyżej wymienionych wynosi 2 264, parafian zaś objętych obsługą misjonarzy salezjanów jest (stan z końca roku szkolnego 1977 r.). Niezależnie od wszystkiego istnieją dwa domy formacyjne, które przygotowują przyszłych salezjanów i misjonarzy. Interesujący jest skład narodowościowy misjonarzy salezjańskich w Japonii. Rekrutują się oni z następujących krajów: Japonia - 65; Włochy - 40; Polska - 7; Czechosłowacja - 5; Argentyna i Belgia - po 4; Niemcy i USA - po 3; Meksyk - 2; po jednym z narodowości angielskiej, litewskiej, peruwiańskiej i węgierskiej. Dużą uwagę zwracają misjonarze salezjańscy na szerzenie prasy katolickiej. Uważają ją za skuteczny środek zapoznawania Japończyków z wiarą 14

16 Chrystusową. Z tego tytułu prowadzą własną drukarnię, posiadają własne wydawnictwa i wydają jeden periodyk pięknie ilustrowany. Obok salezjanów pracują także Córki Maryi Wspomożycielki Wiernych (salezjanki) (przybyły do Japonii w trzy lata po salezjanach), których jest obecnie 335 w 21 domach zakonnych. Tak się przedstawia obecny stan misji salezjańskich. W roku ubiegłym minął złoty jubileusz ich istnienia i działalności. Warto zauważyć, że autor tych pamiętników przybył do Japonii w równe dziesięć lat od ich zaistnienia. Tym samym dzieje jego 40 lat pracy i życia, zawarte w tych wspomnieniach, stanowią w dużym stopniu także odbicie historii misji salezjańskich w kraju wschodzącego słońca. Z tego też tytułu posiadają szczególną wartość. Oddajemy ten skromny, ale na pewno bardzo interesujący pamiętnik, do rąk polskiego czytelnika w głębokim przeświadczeniu, że przyczyni się on do bliższego poznania egzotyki ludzi Dalekiego Wschodu, stania się pomostem zbliżenia międzyludzkiego, a może rzuci iskrę w drzemiące dusze, zapalając je ku ofiarnej służbie wielkim ideałom głoszenia odwiecznej prawdy Chrystusowej. ks. Stefan Pruś Głosków-Zielone, 15 sierpnia 1977 r. 15

17 Wstęp do wydania poszerzonego Pierwsze wydanie Odblasków miało miejsce w 1978 r. Zadbał o to ks. dr Stefan Pruś, ówczesny dyrektor Wydawnictwa Salezjańskiego w Warszawie. Z konieczności tekst został bardzo okrojony. Przyczynił się do tego zarówno skromny przydział papieru jak i cenzura państwowa. Mimo to wszyscy odbiorcy znakomitych listów świątecznych i uczestnicy spotkań misyjnych z ks. misjonarzem Michałem Moskwa z Japonii, w czasie jego wizyt w Polsce, przyjęli tę książkę z wielką radością. Utrwaliła i poszerzyła ona rzeczy zasłyszane na spotkaniach i sygnalizowane tylko w listach, bo na więcej nie pozwalał skromny wymiar korespondencji. Książka ukazała również panoramę działalności Zgromadzenia na Dalekim Wschodzie, w kraju kwitnącej wiśni. W ubiegłym roku Autor wydał domowym sposobem suplement, wiele pięknych wspomnień i wydarzeń, które wówczas zostały pominięte. Był to początek do obecnego, pełnego wydania Wspomnień misjonarza z Japonii. Wzrusza w nim saga rodzinna, zwłaszcza wspomnienie poświęconych bez reszty Bogu sióstr, historia ich życia i powołania. W swoim krótkim biogramie Autor wspomina, że człowiek wyrasta i formuje się w środowisku. Są tam piękne słowa i wspomnienia czasu przeżytego w aspirantacie w Daszawie, gdzie zrodziło się i ugruntowało powołanie salezjańskie ks. Seniora, ale też są tam piękne słowa o środowisku rodzinnym, które jest prawdziwą matką i początkiem życia duchowego i powołania. Z tekstów emanuje swego rodzaju nostalgia i za dawnymi czasami i za ludźmi, którzy te czasy tworzyli, zwłaszcza za najbliższą rodziną. Czuje się też w tych słowach wielką wdzięczność dla całej rodziny za piękny przykład życia, z którego zrodziło się powołanie i tak piękne życie nie tylko Autora, ale i sióstr, z których jedna była nawet przełożoną generalną zakonu. Istnieje łacińskie przysłowie: exempla trahunt (przykłady pociągają), a piękna książka jest swego rodzaju exemplum dla akcji powołaniowej. Na pewno wzbudzi w sercach wielu chłopców i dziewcząt zapał misyjny i chęć poświęcenia się Bogu. ks.stanisław Szmidt Łódź, 24 lutego 2009 r. 16

18 Od autora Każdy rodzaj literatury ma swoje obowiązki i prawa a wybieranie jednego spośród wielu nakłada na autora pewne więzy oraz daje mu zielone światło na inne drogi zamknięte dla pozostałych. Wybrałem rodzaj pamiętnika, ponieważ opowiadanie zgadza się z prawdą w każdej jego części. Owszem, moc materiału z niezliczonych przeżyć w czasach szczególnie zróżnicowanych, stała się powodem konieczności wyboru i eliminacji wielu nie mniej interesujących wydarzeń i aspektów codziennego życia. Czytelnik łaskawie mi wybaczy ten wybór. W ogóle posłużyłem się kroniką skrzętnie notowaną w każdej placówce, skąd chronologia i fabuła mogą być uważane za prawdziwe, a naświetlenie faktów z własnego punktu widzenia, zdaje mi się nie tylko dozwolone, ale wprost wskazane, aby wspomnienia można było zaliczyć do własnych. W większej części pominąłem nazwiska osób, podając raczej ich imiona. Jako powód do tego można by zaliczyć delikatność, jakiej wymaga szacunek dla tych osób i ich rodzin, ale jeszcze więcej to, że bezimienni są przedstawicielami szerokich warstw i jakoby tajemnicą, która kryje niezliczone i niezbadane aspekty wielu jednostek. Nie uzbroiłem też opowiadania przypisami, by nie obciążać zbytecznie i nie ograniczać wolności niezwiązanej na wzór prac naukowych, do których nie roszczę sobie pretensji. Co mnie skłoniło do przedsięwzięcia tej niełatwej imprezy? Liczne zachęty przyjaciół a zwłaszcza usilne prośby mojej siostry Julii, która od początku stanęła na straży głosu Bożego. Piszę również na świadectwo dla ofiarnych dusz, na które liczy sprawa Chrystusowa na każdej szerokości geograficznej, że zaangażowanie się w niej chociażby jak największe, nie jest nigdy ryzykiem. Pisząc o innych pisze się o sobie, przedstawiając innych pokazuje się siebie, własny charakter, zapatrywania, uczucia, skłonności, zwycięstwa i przegrane. Mówi się, że tworzymy historię. Tak, człowiek pisze historię, ale własną, osobistą, niepowtarzalną. Stawia się przed zwierciadłem i przyjmuje te cięcia, którymi został najgłębiej zraniony. Własne rysy, na które spogląda, on je obserwuje, bada, docieka i odtwarza w świetle i kolorze, który mu najbardziej odpowiada, bez różnicy czy sąd o nim będzie mniej lub więcej pozytywny. Historia jednego człowieka to wielka tajemnica i nie tylko dla innych, ale również dla siebie samego i to tajemnica pełna powabu i odrazy, światła i cieni, szczęścia i zawodu, zwycięstwa i klęski. Każdy z nas pisze swoją historię i rzuca ją w wieczność bezpowrotnie, bez możliwości zmiany, odwrócenia wypadków, powrócenia do startu - istnieją tylko mety. Nie jest to ślepym losem, ani tym mniej nieodwołalnym przeznaczeniem, bo sam człowiek tka z nici, które ma do wyboru, a wiemy, że płótno nie zależy od fantazji ani od zmian klimatycznych, ale od materiału, z którego się wyrabia. Mniej lub wię- 17

19 cej ozdobne wymijanie i uzupełnianie nici nie gra większej roli w osiągnięciu tego, do czego tkanina jest przeznaczona, ponieważ najważniejsza rolę odgrywa początkowy wybór tkacza. Decyzja rzucenia na papier wspomnień, równa się podpisaniu pod sądem i wyrokiem czytelnika, który ma więcej doświadczenia, głębszą wiedzę i bogatszy zasób środków komunikacji w swoim repertuarze. Jest to jednak wzbogaceniem się chociażby tylko pośrednim, z powodu trudności uzyskania pomocy i rady tak cennej, ale niestety już nieaktualnej. Przy takiej zadumie można sobie zadać, lub wyobrazić takie pytanie - czy teraz w wielu podobnych warunkach postąpiłbym tak jak w tamtych, odległych i na wpół zapomnianych? Prawdopodobnie tak. Kto stara się prowadzić według własnego sumienia i korzysta ze wszystkich pomocy, które Bóg tak szczodrze rozdziela każdemu, powinien iść naprzód jakby wszystko od niego zależało, ale równocześnie ufny w Opatrzność, która wszystkim kieruje, aby zamiary Boże doszły do skutku i wypełniły się co do joty, niezależnie od pionków, którymi się posługuje. Jeszcze jedno pytanie: gdyby można było powrócić realnie do tamtych czasów z obecnymi warunkami środowiska i własnymi, czy zdecydowałbym się na nie chętnie? Chyba nie! To co minęło i wypełniło się miało swoją rację bytu, której nie można sądzić w dzisiejszych warunkach i w teraźniejszym nastawieniu ducha. Chociażbym powrócił z dzisiejszą wiedzą i doświadczeniem, nie jestem pewny czy postąpiłbym lepiej, zwłaszcza, że taki wybór oznaczałby więcej własną sztukę, niżeli pomoc i błogosławieństwo Boże, bez których nie ruszy się człowiek i nie przestąpi progu, by się nie pomylił. Jeszcze kilka słów osobistego wyznania. Wyznaję otwarcie, że zaczynałem pisanie tego pamiętnika przywalony ciężarem wielu poważnych wątpliwości, czy moja praca ma sens i jaki będzie z niej pożytek. W tym roku (pisane w 1976 r. - przyp. red.) upływa równe czterdzieści lat od chwili, gdy jako młody kleryk znalazłem się na ziemi japońskiej. Ogromny to szmat czasu. Nic więc dziwnego, że mimo iż od samego początku robiłem sobie dokładne notatki z bieżących zdarzeń, wiele z nich w dużym stopniu zatarło się w pamięci, a przynajmniej straciło na swej świeżości i ostrości. Przedstawienie ich teraz z wszystkimi detalami natrafia na poważne kłopoty. Nie zajmowałem się nigdy w życiu pisaniem, poza normalną korespondencją i bieżącymi potrzebami. Kiedy więc mam nagle zamknąć w kształcie literackim treść mojego życia, czuję bezradność. Cóż zresztą może odczuwać biedny misjonarz, który od czterdziestu lat tracił kontakt z ojczystym językiem, ucząc się w międzyczasie kilku innych, o zupełnie odmiennej składni i duchu? Onieśmiela mnie jeszcze inna okoliczność. Zdałem sobie sprawę, że w moim życiu misjonarza-salezjanina nie ma żadnych wielkich wydarzeń, niezwykłych faktów, dramatycznych powikłań, czy też przygód, co mrożą krew w żyłach. Cóż więc ciekawego mogę zaofiarować mojemu czytelnikowi? Od chwili przyjazdu aż do dziś prowadziłem życie unormowane Konstytucjami zakonnymi, wciśnięte w ramy zakładu wychowawczego, w zasadzie izolowane od tak nawet wielkich wydarzeń, jak druga wojna światowa. Te i wiele innych wątpliwości wytrącały mi pióro z ręki i zniechęcały do pisania. Ale po głębszym namyśle postanowiłem skreślić historię swego po- 18

20 bytu w Japonii. Prawda, że było to życie proste, zwyczajne, ale toczyło się ono w kraju Wschodzącego Słońca i Kwitnącej Wiśni, który Europejczyka fascynuje. I ta właśnie okoliczność była bodźcem decydującym. Wiem, że opowiadam na stronicach tej książki rzeczy proste i codzienne, a przecież w związku z nimi cisną się pod pióro opisy mieszkańców Japonii, ich sposób bycia i myślenia, ich psychika jakże diametralnie różna, która dla obcokrajowca ma charakter niecodzienny. Uprzytomniłem sobie ten fakt od pierwszego momentu, gdy postawiłem nogę na ziemi Dalekiego Wschodu. Z tego tytułu postanowiłem swoje wrażenia i przeżycia przekazać innym. Mam pełną świadomość, że mimo bardzo pilnie utrwalanych obserwacji życia i obyczajów Japończyków, o wielu sprawach w ogóle nie wspominam, a inne naświetlam zaledwie częściowo. Stało się to przede wszystkim dlatego, że jako obcy przybysz i urzędowy przedstawiciel religii katolickiej, której wyznawcy stanowią ułamek społeczeństwa, miałem ograniczone możliwości kontaktu z całokształtem życia tego dziwnego kraju. Luki mojej relacji starałem się uzupełnić częściowo ogólnymi wiadomościami o historii i religiach Japonii. Niemniej zdaję sobie sprawę, że moja opowieść jest bardzo niepełna. Istotną przyczyną tego jest fakt, że obcokrajowiec odkrywa Japonię przez całe życie i rozstaje się z nią w poczuciu, że jest to wciąż dla niego ziemia nieznana. Czterdzieści lat tu żyję (pisane w 1976 r. - przyp. red.), a przecież nieustannie mam wrażenie, że nie wniknąłem dotąd w tutejsze środowisko rodzime i nie jestem w stanie zasymilować się w nim. Wierzę jednak, że nawet i te okruchy, które zdołałem zamknąć w nieudolne słowa, przybliżą polskiemu czytelnikowi ten mało znany mu świat, z całą jego złożonością i niezwykłością. W moim mozolnym pisaniu miałem wciąż przed oczyma zastępy ofiarnych dusz, które urzeczone Chrystusem i Jego nauką, wyprawiały się na krańce ziemi, by głosić słowo zbawienia wszystkim narodom. Nie przerażały ich warunki materialne ani społeczne, wśród których trzeba było im pracować. Ci szaleńcy Boży potrafili pokonywać przeszkody, o jakich zwykłym zjadaczom chleba ani się śniło. Japonia jest zroszona krwią męczeńską wielu misjonarzy katolickich, a jeszcze bardziej użyźniona potem ich codziennego trudu. Z pamięcią o tych wszystkich wspaniałych duchach kreśliłem własną historię misjonarza. Japończycy naukę Ewangelii przyjmują z największymi oporami. Dzieje to się na skutek ich nieprawdopodobnego wkorzenienia się w ojczyste religie i tradycje, kompletnie przecież odmienne. Barykadą nie do pokonania w tym względzie jest diametralnie różna mentalność ludzi Dalekiego Wschodu od tych z kręgów cywilizacji europejskiej. Nie ma po prostu odpowiedników. Praca misjonarzy w Japonii jest wyjątkowo trudna, wymaga cierpliwości i znalezienia odpowiedniego klucza do serc i umysłów tubylców. W swoich wspomnieniach staram się ukazać metodę zyskiwania sympatii Japończyków i zbliżania ich do religii katolickiej. Wypróbowane metody św. Jana Bosko, założyciela Zgromadzenia Salezjańskiego (do którego i ja należę) są, jak uważny czytelnik spostrzeże, najbardziej skuteczne. Noszą na sobie pieczęć błogosławieństwa nieba. Bóg w swej nieskończonej dobroci pozwolił mi przeżyć wyjątkowa, epopeję, powołując mnie z ubogiej wioski rzeszowskiej na misjonarza do kraju 19

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne

Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne Nabożeństwo powołaniowo-misyjne (Wystawienie Najświętszego Sakramentu) K: O Boże, Pasterzu i nauczycielu wiernych, któryś dla zachowania i rozszerzenia swojego Kościoła

Bardziej szczegółowo

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM

2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM 2 NIEDZIELA PO NARODZENIU PAŃSKIM PIERWSZE CZYTANIE Syr 24, 1-2. 8-12 Mądrość Boża mieszka w Jego ludzie Czytanie z Księgi Syracydesa. Mądrość wychwala sama siebie, chlubi się pośród swego ludu. Otwiera

Bardziej szczegółowo

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego

W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego Sens życia Gdy na początku dnia czynię z wiarą znak krzyża, wymawiając słowa "W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego", Bóg uświęca cały czas i przestrzeń, która otworzy

Bardziej szczegółowo

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs

1 Rozważania na każdy dzień. Cz. IX Marcin Adam Stradowski J.J. OPs 1 2 Spis treści Wszystkich Świętych (1 listopada)......6 Wspomnienie wszystkich wiernych zmarłych (2 listopada)......7 Prawdziwie w Bogu (3 listopada)......8 Przełamać duchową pustkę (4 listopada)......9

Bardziej szczegółowo

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem!

Proszę bardzo! ...książka z przesłaniem! Proszę bardzo!...książka z przesłaniem! Przesłanie, które daje odpowiedź na pytanie co ja tu właściwie robię? Przesłanie, które odpowie na wszystkie twoje pytania i wątpliwości. Z tej książki dowiesz się,

Bardziej szczegółowo

Ewangelizacja O co w tym chodzi?

Ewangelizacja O co w tym chodzi? Ewangelizacja O co w tym chodzi? Droga małego ewangelizatora ;) Warsztaty ewangelizacyjne: 11 maja 2013 r. Ks. Tomek Moch, Diecezjalna Diakonia Ewangelizacji Ruchu Światło-Życie Archidiecezja Warszawska

Bardziej szczegółowo

Zauważamy, że nowe sytuacje w rodzinach, a także w życiu społecznym, ekonomicznym, politycznym i kulturalnym. domagają się

Zauważamy, że nowe sytuacje w rodzinach, a także w życiu społecznym, ekonomicznym, politycznym i kulturalnym. domagają się Zauważamy, że nowe sytuacje w rodzinach, a także w życiu społecznym, ekonomicznym, Szukamy: politycznym i kulturalnym 1. Doświadczenia żywej wiary 2. Uzasadnienia swojej wiary domagają się 3. Wspólnoty

Bardziej szczegółowo

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele i uroczystości. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego]

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele i uroczystości. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego] Spis treści Wprowadzenie do Liturgii Domowej na Okres Bożego Narodzenia 2015/16... 3 Spotkania na uroczystości i niedziele Okresu Bożego Narodzenia 2015/16: LITURGIA DOMOWA Uroczystość Bożego Narodzenia

Bardziej szczegółowo

Propozycja programu Nawiedzenia Zduny

Propozycja programu Nawiedzenia Zduny Propozycja programu Nawiedzenia Zduny LITURGIA NAWIEDZENIA OBRAZU MATKI BOŻEJ CZĘSTOCHOWSKIEJ 1 Ustawienie procesji (godz.15 55 ) Krzyż i świece 1.......... Feretrony Sztandary Delegacje niosące OBRAZ

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Opracowanie: mgr Violetta Kujacińska mgr Małgorzata Lewandowska Zasady: IZ może być ustna lub pisemna, IZ pisemną przekazujemy

Bardziej szczegółowo

Wprowadzać pokój. Pojęcia, postaci: pokój Chrystusa, sakrament kapłaństwa, kapłani bohaterowie, antyklerykalizm.

Wprowadzać pokój. Pojęcia, postaci: pokój Chrystusa, sakrament kapłaństwa, kapłani bohaterowie, antyklerykalizm. 15 Wprowadzać pokój 1 Cele katechetyczne wymagania ogólne: odkrywanie wartości egzystencjalnej Ośmiu błogosławieństw, ze szczególnym uwzględnieniem roli szerzenia pokoju (wobec jego zagrożeń we współczesnym

Bardziej szczegółowo

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku

I Komunia Święta. Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku I Komunia Święta Parafia pw. Bł. Jana Pawła II w Gdańsku Ktoś cię dzisiaj woła, Ktoś cię dzisiaj szuka, Ktoś wyciąga dzisiaj swoją dłoń. Wyjdź Mu na spotkanie Z miłym powitaniem, Nie lekceważ znajomości

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA I Semestr I Ocena dopuszczająca -Umie wykonać znak krzyża, -Zna niektóre modlitwy i wymaga dużej pomocy

Bardziej szczegółowo

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka

Bóg Ojciec kocha każdego człowieka 1 Bóg Ojciec kocha każdego człowieka Bóg kocha mnie, takiego jakim jestem. Raduje się każdym moim gestem. Alleluja Boża radość mnie rozpiera, uuuu (słowa piosenki religijnej) SŁOWA KLUCZE Bóg Ojciec Bóg

Bardziej szczegółowo

Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła.

Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła. I. Sakramenty 1. Chrzest Co to jest Chrzest Święty? Chrzest Święty to pierwszy i najpotrzebniejszy sakrament, który gładzi grzechy, daje nam godność dziecka Bożego oraz czyni członkiem Kościoła. Udzielamy

Bardziej szczegółowo

I. Ty ścieżkę życia mi ukażesz

I. Ty ścieżkę życia mi ukażesz Ks. Michał Miecznik ROZKŁAD MATERAŁU W KLASACH LO (zgodny z programem nauczania nr AZ-4-0/). Ty ścieżkę życia mi ukażesz MESĄC LCZBA GODZN TREŚC NAUCZANA WYNKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY. Ukochani

Bardziej szczegółowo

W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera.

W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera. W rodzinie wszystko się mieści Miłość i przyjaźń zawiera Rodzina wszystko oddaje Jak przyjaźń drzwi otwiera. ZBIÓR WIERSZY TOM I Szczepan Polachowski Aspiration sp. z o.o. ul. Żwirki i Wigury 17 62-300

Bardziej szczegółowo

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY.

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. CZĘŚĆ I b OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL. ZAMKOWA 2/1,

Bardziej szczegółowo

PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA

PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA PAPIESKI LIST W SPRAWIE ODPUSTÓW NA ROK MIŁOSIERDZIA Papież Franciszek wydał rozporządzenia dotyczące odpustów i sakramentu spowiedzi w Roku Miłosierdzia. Uczynił to w liście do przewodniczącego Papieskiej

Bardziej szczegółowo

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić

Tekst zaproszenia. Rodzice. Tekst 2 Emilia Kowal. wraz z Rodzicami z radością pragnie zaprosić Tekst zaproszenia Tekst 1 Mamy zaszczyt zaprosić Sz.P. Na uroczystość PIERWSZEGO PEŁNEGO UCZESTNICTWA WE MSZY ŚIĘTEJ Naszej córki Leny Kardas która odbędzie się dnia 5 maja 2015o godz. 9.30 w kościele

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU

ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU ZESPÓŁ SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH IM. POWSTAŃCÓW WIELKOPOLSKICH W INOWROCŁAWIU JAN PAWEŁ II ORĘDOWNIK RODZINY NASZA SPOŁECZNOŚĆ SZKOLNA ŁĄCZY SIĘ Z TYMI SŁOWAMI PAMIĘTAMY 27 kwietnia 2015 roku odbył się w naszej

Bardziej szczegółowo

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja.

ALLELUJA. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. ALLELUJA 1. Niech zabrzmi Panu chwała w niebiosach, na wysokościach niech cześć oddadzą. Wielbijcie Pana Jego Zastępy, Wielbijcie Pana Duchy niebieskie. Ref. Alleluja, alleluja, alleluja, alleluja. Alleluja,

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

METODA MEDYTACJI IGNACJAŃSKIEJ

METODA MEDYTACJI IGNACJAŃSKIEJ METODA MEDYTACJI IGNACJAŃSKIEJ Zaczynamy rekolekcje ignacjańskie, inaczej mówiąc Ćwiczenia Duchowne, wg metody św. Ignacego. Ćwiczenia duchowne, jak mówi św. Ignacy to: wszelki sposób odprawiania rachunku

Bardziej szczegółowo

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa.

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa. Chrześcijaństwo Chrześcijaństwo jest jedną z głównych religii monoteistycznych wyznawanych na całym świecie. Jest to największa religia pod względem wyznawców, którzy stanowią 1/3 całej populacji. Najliczniej

Bardziej szczegółowo

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu!

Umiłowani, jeśli Bóg tak nas umiłował, to i my winniśmy się wzajemnie miłować. (1 J 4,11) Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Droga Uczennico! Drogi Uczniu! Jesteś już uczniem i właśnie rozpoczynasz swoją przygodę ze szkołą. Poznajesz nowe koleżanki i nowych kolegów. Tworzysz razem z nimi grupę klasową i katechetyczną. Podczas

Bardziej szczegółowo

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI

Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI Polish FF Curriculum Translation in Polish Studium Katechetyczne Wychowując w Wierze tłumaczenie po Polsku. OBJAWIENIE W PIŚMIE ŚWIĘTYM I TRADYCJI 1. Objawienie: Pismo Św. i Tradycja a. Pismo Święte: Części,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY IV - VI

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY IV - VI WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY IV - VI WYMAGANIA Z RELIGII DLA KLASY IV I. Znajomość modlitw: poznane w kl. I- III; Modlitwa różańcowa.

Bardziej szczegółowo

Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego

Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego Propozycje śpiewów na Rekolekcje Oazowe stopnia podstawowego Wersja robocza 1999 Diakonia Muzyczna Ruchu Światło Życie Archidiecezji Warszawskiej i Diecezji Warszawsko Praskiej Objaśnienia: Pd: Piosenka

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I Ocena celująca Uczeń: twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi.

WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I Ocena celująca Uczeń: twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi. WYMAGANIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I twórczo rozwija uzdolnienia i zainteresowania, dzieląc się zdobytą wiedzą z innymi. reprezentuje klasę lub szkołę w parafii lub diecezji, np. poprzez udział w

Bardziej szczegółowo

Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze

Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze Janusz Korczak, właściwie Henryk Goldszmit, ps. Stary Doktor lub pan doktor (ur. 22 lipca 1878 w Warszawie, zm. około 6 sierpnia 1942 w komorze gazowej obozu zagłady w Treblince) polski pedagog, publicysta,

Bardziej szczegółowo

Wiadomości, umiejętności i postawy. ucznia

Wiadomości, umiejętności i postawy. ucznia dopuszczająca oceny dostateczna dobra bardzo dobra Wiadomości, umiejętności i postawy Uczeń wykazuje się znajomością: Aktów wiary, nadziei, miłości, żalu Stacji drogi krzyżowej Sakramentów Darów Ducha

Bardziej szczegółowo

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna i Szczepan Polachowski Okładka : Anna Polachowska Zdjęcia wykorzystane do tej książki są autorstwa : Anna i Szczepana Polachowskich I pochodzą z własnej kolekcji

Bardziej szczegółowo

OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU

OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU OBRZĘDY SAKRAMENTU CHRZTU OBRZĘD PRZYJĘCIA DZIECKA Rodzice: Rodzice: Rodzice: Chrzestni: Drodzy rodzice, jakie imię wybraliście dla swojego dziecka?... O co prosicie Kościół Boży dla? O chrzest. Drodzy

Bardziej szczegółowo

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk o mała Jadwinia p MAŁA JADWINIA nr 11 Opracowała Daniela Abramczuk Zdjęcie na okładce Julia na huśtawce pochodzą z książeczki Julia święta Urszula Ledóchowska za zgodą Wydawnictwa FIDES. o Mała Jadwinia

Bardziej szczegółowo

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Patryk Rutkowski DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Problem z Dekalogiem Znacznej części katolików, zwłaszcza tej która odwiedza Kościół jedynie przy okazji większych uroczystości, wydaje się, że chrześcijaństwo

Bardziej szczegółowo

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016. Gliwice 2016

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016. Gliwice 2016 Spis treści Wprowadzenie do Liturgii Domowej na Okres Wielkiego Postu 2016... 2 Spotkania na niedziele Okresu Wielkiego Postu 2016: 1 Niedziela Wielkiego Postu [C]... 3 LITURGIA DOMOWA 2 Niedziela Wielkiego

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE NA MISJE PARAFIALNE 9 marca - 16 marca 2014 rok BÓG JEST MIŁOŚCIĄ

ZAPROSZENIE NA MISJE PARAFIALNE 9 marca - 16 marca 2014 rok BÓG JEST MIŁOŚCIĄ ZAPROSZENIE NA MISJE PARAFIALNE 9 marca - 16 marca 2014 rok BÓG JEST MIŁOŚCIĄ DRODZY PARAFIANIE! W dniach od 9 16 marca nasza Wspólnota przeżywać będzie Misje parafialne. Tak jak przed ponad dwoma tysiącami

Bardziej szczegółowo

Rok XXIII listopad-grudzień 2013 nr 6(127) cena: 6,00 PLN (w tym 5% VAT) temat na czasie MEDIA KONTRA KOŚCIÓŁ? ISSN 1230-7297 11

Rok XXIII listopad-grudzień 2013 nr 6(127) cena: 6,00 PLN (w tym 5% VAT) temat na czasie MEDIA KONTRA KOŚCIÓŁ? ISSN 1230-7297 11 Rok XXIII listopad-grudzień 2013 nr 6(127) cena: 6,00 PLN (w tym 5% VAT) czasser CA dwumiesięcznik religijno-społeczny dwum iesięcę znik religij ijno no-s -spo łeczny temat na czasie MEDIA KONTRA KOŚCIÓŁ?

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania z religii uczniów klasy I w Szkole Podstawowej nr 4 w Poznaniu

Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania z religii uczniów klasy I w Szkole Podstawowej nr 4 w Poznaniu Wymagania edukacyjne i kryteria oceniania z religii uczniów klasy I w Szkole Podstawowej nr 4 w Poznaniu Przedmiotowy system oceniania z katechezy jest zgodny z wewnątrzszkolnym systemem oceniania. Ocenianie

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II Jan Paweł II właściwie Karol Józef Wojtyła, urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie polski biskup rzymskokatolicki, biskup

Bardziej szczegółowo

1 Mało znane litanie do Świętych

1 Mało znane litanie do Świętych 1 Spis treści 2 Spis treści Słowo wstępne......5 Litania do Świętej Anny......7 Litania do Świętego Judy Tadeusza......9 Litania o Świętej Marii Magdalenie.... 11 Litania do Świętego Jerzego.... 13 Litania

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW

Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW SAKRAMENT POJEDNANIA Co to jest? SESJA 1 dla RODZICÓW Znaki Gotowości Czy twoje dziecko czasem Chce się modlić do Boga? Mówi Przepraszam bez podpowiadania? Przebacza innym nawet wtedy, gdy nie mówi przepraszam?

Bardziej szczegółowo

W DRODZE DO WIECZERNIKA PRZYJMUJEMY. Poradnik metodyczny do nauki religii dla klasy III szkoły podstawowej

W DRODZE DO WIECZERNIKA PRZYJMUJEMY. Poradnik metodyczny do nauki religii dla klasy III szkoły podstawowej W DRODZE DO WIECZERNIKA PRZYJMUJEMY Pana Jezusa Poradnik metodyczny do nauki religii dla klasy III szkoły podstawowej Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2013 Wprowadzenie do pracy z podręcznikiem do

Bardziej szczegółowo

Diecezjalna inauguracja kolejnego roku pracy Domowego Kościoła A W S D W S Z C Z E C I N I E 3 1 S I E R P N I A 2 0 1 4

Diecezjalna inauguracja kolejnego roku pracy Domowego Kościoła A W S D W S Z C Z E C I N I E 3 1 S I E R P N I A 2 0 1 4 Diecezjalna inauguracja kolejnego roku pracy Domowego Kościoła A W S D W S Z C Z E C I N I E 3 1 S I E R P N I A 2 0 1 4 ( ) Jesteśmy zapraszani, by odnawiać swe osobiste spotkanie z Jezusem ( ) Inauguracja

Bardziej szczegółowo

KOCHAMY DOBREGO BOGA. Bóg kocha dzieci. Poradnik metodyczny do religii dla dzieci czteroletnich

KOCHAMY DOBREGO BOGA. Bóg kocha dzieci. Poradnik metodyczny do religii dla dzieci czteroletnich KOCHAMY DOBREGO BOGA Bóg kocha dzieci Poradnik metodyczny do religii dla dzieci czteroletnich Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2011 Ogólna prezentacja i wprowadzenie do pracy z podręcznikiem Kochamy

Bardziej szczegółowo

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM?

JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? JAK ROZMAWIAĆ Z BOGIEM? wg Lucy Rooney, Robert Faricy SJ MODLITWA NA TYDZIEŃ DRUGI Skrucha i przyjęcie przebaczenia Pana Jezusa Dzień pierwszy Przeczytaj ze zrozumieniem fragment Pisma Świętego: Łk 18,

Bardziej szczegółowo

Miłosierdzie Miłosierdzie

Miłosierdzie Miłosierdzie Miłosierdzie Miłosierdzie SP Klasa IV, Temat 57 SP SP Klasa IV, IV, Temat 57 57 SP Klasa IV, Temat 57 Koronka do Miłosierdzia Bożego Na początku odmawia się: Ojcze nasz..., Zdrowaś Maryjo..., Wierzę

Bardziej szczegółowo

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Adwentu 2015. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego]

LITURGIA DOMOWA. Spis treści. Modlitwy w rodzinach na niedziele Adwentu 2015. Gliwice 2015 [Do użytku wewnętrznego] Spis treści Wprowadzenie do Liturgii Domowej na Adwent 2015 r.... 3 Spotkania na niedziele Adwentu: I Niedziela Adwentu [C]... 4 LITURGIA DOMOWA II Niedziela Adwentu [C]... 6 III Niedziela Adwentu [C]...

Bardziej szczegółowo

Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie.

Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie. nr 1 (1) marzec kwiecień 2014 SANKTUARIUM MATKI BOŻEJ FATIMSKIEJ Sosnowiec Zagórze Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie. św. Ojciec

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

Rok liturgiczny (kościelny)

Rok liturgiczny (kościelny) Rok liturgiczny (kościelny) Adwent Okres Narodzenia Pańskiego Okres zwykły cz. I Wielki Post Triduum Paschalne Okres Wielkanocny Okres zwykły cz. II Przeczytajcie fragment Składu apostolskiego. Jakie fakty

Bardziej szczegółowo

Tradycja w Rodzinie s. 11. Tradycja w Kościele s. 16

Tradycja w Rodzinie s. 11. Tradycja w Kościele s. 16 Tradycja w Rodzinie s. 11 w n u m e r z e : Tradycja w Kościele s. 16 od redakcji Przygotuj się do Liturgii Niedziela Zmartwychwstania Pańskiego, 31 marca: I czytanie: Dz 10,34a,37-43; II czytanie: Kol

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ SAMOOCENY PRACY KATECHETY

ARKUSZ SAMOOCENY PRACY KATECHETY UWAGA: Arkusz wypełniają katecheci: zatrudnieni na czas nieokreślony i którym kończy się misja kanoniczna 31 VIII 2013 r., a ubiegają się o jej przedłużenie na kolejne pięć lat; zatrudnieni na czas określony

Bardziej szczegółowo

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom 82 15. ANEKS Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński Rodzinny dom 82 Ludwikowo - fundamenty starego kościoła 83 Ludwikowo - dzisiejsza kaplica parafialna kiedyś była

Bardziej szczegółowo

K R Y T E R I A O C E N I A N I A z katechezy w zakresie klasy VI szkoły podstawowej

K R Y T E R I A O C E N I A N I A z katechezy w zakresie klasy VI szkoły podstawowej K R Y T E R I A O C E N I A N I A z katechezy w zakresie klasy VI szkoły podstawowej Kryteria w zakresie oceny niedostatecznej Uczeń : - nie spełnia wymagań koniecznych na ocenę dopuszczającą, - odmawia

Bardziej szczegółowo

Miłość nigdy nie ustanie

Miłość nigdy nie ustanie Miłość nigdy nie ustanie Choć kult Serca Pana Jezusa w formie, jaką znamy i praktykujemy dzisiaj, znany jest dopiero od objawień s. Małgorzaty Marii Alacoque (1647-1690), trudno zaprzeczyć, że w swej najgłębszej

Bardziej szczegółowo

NOWENNA DO ŚWIĘTEGO JANA BOSCO

NOWENNA DO ŚWIĘTEGO JANA BOSCO NOWENNA DO ŚWIĘTEGO JANA BOSCO 1 1. Pieśń na wejście 2. Pozdrowienie kapłana Dzień 1 (22.01.) Miłość Boga Ojca, łaska naszego Pana Jezusa Chrystusa, i dar jedności w Duchu Świętym niech będą z wami wszystkimi.

Bardziej szczegółowo

Wizytacja ks. bpa Zdzisława. 7 maja 2012. Fortuniaka

Wizytacja ks. bpa Zdzisława. 7 maja 2012. Fortuniaka Wizytacja ks. bpa Zdzisława 7 maja 2012 Fortuniaka Plan wizytacji w parafii Wszystkich Świętych w Tarnowie Podgórnym 7 maja 2012 r. 9.00 Eucharystia z udzieleniem Sakramentu chorych (koncelebracja, Prezbiter

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI.

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. Przedmiot oceny 1. Cytaty z Pisma św., modlitwy, pieśni 2. Zeszyt przedmioto wy 3. Prace domowe 4. Testy i sprawdziany OCENA celująca

Bardziej szczegółowo

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego 11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego MARIA REGINA POLONIAE NR 6 / 18 / 2015 Na naszą modlitwę w Bazylice górnej musieliśmy poczekać z powodu koncertu,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z RELIGII. I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Ocena Dobra

WYMAGANIA Z RELIGII. I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Ocena Dobra WYMAGANIA Z RELIGII I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Niedostateczna Dopuszczająca Dostateczna Dobra bardzo dobra Celująca Wykazuje rażący brak wiadomości programowych klasy IV. Wykazuje zupełny brak

Bardziej szczegółowo

Spis treści MARYJNE I HAGIOGRAFICZNE

Spis treści MARYJNE I HAGIOGRAFICZNE Spis treści Słowo wstępne MARYJNE I HAGIOGRAFICZNE O. ANTONI BOCHM OMI Przygotować drogę Chrystusowi Kazanie odpustowe z okazji Narodzenia Świętego Jana Chrzciciela. 11 O. ANTONI BOCHM OMI Wzór odwagi

Bardziej szczegółowo

RYTUAŁ DOMOWY. Rok rodziny katolickiej to najnowsze wydanie popularnego od wielu lat "RYTUAŁU RODZINNEGO"

RYTUAŁ DOMOWY. Rok rodziny katolickiej to najnowsze wydanie popularnego od wielu lat RYTUAŁU RODZINNEGO Rytuał domowy RYTUAŁ DOMOWY. Rok rodziny katolickiej to najnowsze wydanie popularnego od wielu lat "RYTUAŁU RODZINNEGO" Ocena: Nie ma jeszcze oceny Cena 67,00 zł 67,00 zł Kwota rabatu: Zadaj pytanie o

Bardziej szczegółowo

DWUMIESIĘCZNIK DLA CHORYCH. cena: 3,50 PLN (w tym 5% VAT) luty-marzec 1(151)2014. BÓG chlebem NADZIEI

DWUMIESIĘCZNIK DLA CHORYCH. cena: 3,50 PLN (w tym 5% VAT) luty-marzec 1(151)2014. BÓG chlebem NADZIEI DWUMIESIĘCZNIK DLA CHORYCH cena: 3,50 PLN (w tym 5% VAT) luty-marzec 1(151)2014 BÓG chlebem NADZIEI Duchowy na dobry Patronat początek Misyjny Misjonarze do adopcji ks. Piotr Chmielecki SCJ Lublin 24 Kiedy

Bardziej szczegółowo

XXVIII Niedziela Zwykła

XXVIII Niedziela Zwykła XXVIII Niedziela Zwykła Dla wyeksponowania Bożej Mądrości wobec ludzkiego rozumu, Jezus buduje paradoksalną dysproporcję: za przykład stawia wielbłąda, zwierzę juczne, wytrwałe w pracy i wytrzymałe na

Bardziej szczegółowo

pójdziemy do kina Gimnazjum kl. I, Temat 57

pójdziemy do kina Gimnazjum kl. I, Temat 57 pójdziemy do kina pragnę sprawić Ci radość kupię kwiaty chcę być z Tobą ofiaruję prezent dobrze jest być razem przygotuję dobre jedzenie przyjaźń z Tobą jest dla mnie ważna Grupa 1 Przeczytaj poniższy

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą

Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Nazywam się Maria i chciałabym ci opowiedzieć, jak moja historia i Święta Wielkanocne ze sobą się łączą Jako mała dziewczynka miałam wiele marzeń. Chciałam pomagać innym ludziom. Szczególnie starzy, samotni

Bardziej szczegółowo

Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1. Klasa I

Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1. Klasa I WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE STOPNIE Z RELIGII Wymagania zgodne z programem AZ - 1-01/1 i AZ-2-01/1 Klasa I Ocena Wymagania programowe Uczeń: - potrafi opowiedzieć o patronie kościoła parafialnego

Bardziej szczegółowo

KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ

KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ KRÓTKI KATECHIZM DZIECKA PRZYGOTOWUJĄCEGO SIĘ Materiały wykorzystywane w przygotowywaniu dziecka do I Spowiedzi i Komunii świętej w Parafii Alwernia DO PIERWSZEJ SPOWIEDZI I KOMUNII ŚWIĘTEJ KRÓTKI KATECHIZM

Bardziej szczegółowo

OBRZĘD PRZYJĘCIA NOWYCH MINISTRANTÓW I PROMOCJA MINISTRANTÓW NA WYŻSZE STOPNIE LITURGICZNE

OBRZĘD PRZYJĘCIA NOWYCH MINISTRANTÓW I PROMOCJA MINISTRANTÓW NA WYŻSZE STOPNIE LITURGICZNE OBRZĘD PRZYJĘCIA NOWYCH MINISTRANTÓW I PROMOCJA MINISTRANTÓW NA WYŻSZE STOPNIE LITURGICZNE 1. Uwagi ogólne: - promocja do stopni ministranckich odbywa się co roku i jest główną uroczystością ministrantów

Bardziej szczegółowo

Nabożeństwo Czterdziestogodzinne

Nabożeństwo Czterdziestogodzinne Nabożeństwo Czterdziestogodzinne Współcześnie czterdziestogodzinne nabożeństwo jest stopniowo zapominane. Najczęściej służy jedynie jako wstęp do Wielkiego Postu. Ma ono jednak bardzo bogatą i długą tradycję.

Bardziej szczegółowo

Dlaczego bywa ciężko i jak nabierać sił?

Dlaczego bywa ciężko i jak nabierać sił? Dlaczego bywa ciężko i jak nabierać sił? Dwie rzeczywistości Dobro i zło Inicjatywa królestwa światłości Inicjatywa królestwa światłości Chrześcijanin Zaplecze Zadanie Zaplecze w Bogu Ef. 1, 3-14 Wszelkie

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI WYMAGANIA PODSTAWOWE I PONADPODSTAWOWE Z RELIGII DLA KLASY 0 KLASA 0 I. Znajomość modlitw: Znak Krzyża; Modlitwa do Anioła Stróża Modlitwa

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM. TEMAT Godz. TREŚCI NAUCZANIA WYNIKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY Czas realizacji

ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM. TEMAT Godz. TREŚCI NAUCZANIA WYNIKAJĄCE Z PODSTAWY PROGRAMOWEJ KATECHEZY Czas realizacji ROZKŁAD MATERIAŁU NAUCZANIA RELIGII W KLASACH I LICEUM Numer programu : AZ-4-01/10 Tytuł programu: Świadek Chrystusa Numer podręcznika AZ-41-01/10-Wa-1/12 Tytuł podręcznika: Być świadkiem Zmartwychwstałego

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH. KLASY II i III

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH. KLASY II i III WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY II i III WYMAGANIA Z RELIGII DLA KLASY II I. Znajomość modlitw: Znak Krzyża; Modlitwa Pańska; Pozdrowienie

Bardziej szczegółowo

SP Klasa V, Temat 36

SP Klasa V, Temat 36 SP Klasa V, Temat 36 SP Klasa V, Temat 36 SP Klasa V, Temat 36 SP Klasa V, Temat 36 Dobry opiekun pilnie poszukiwany!!! Dziecko pilnie poszukuje opiekuna. Kandydat powinien: Dobry opiekun pilnie poszukiwany!!!

Bardziej szczegółowo

HOMILIA wygłoszona podczas Mszy św. odprawionej w intencji Kościoła na zakończenie konklawe w Kaplicy Sykstyńskiej 14 marca 2013 r.

HOMILIA wygłoszona podczas Mszy św. odprawionej w intencji Kościoła na zakończenie konklawe w Kaplicy Sykstyńskiej 14 marca 2013 r. Ojciec Święty Franciszek HOMILIA wygłoszona podczas Mszy św. odprawionej w intencji Kościoła na zakończenie konklawe w Kaplicy Sykstyńskiej 14 marca 2013 r. tych trzech czytaniach widzę pewien wspólny

Bardziej szczegółowo

Rozważanie. Bł. Siostry Męczenniczki uczcie nas wypełniać czas miłością Boga i bliźniego

Rozważanie. Bł. Siostry Męczenniczki uczcie nas wypełniać czas miłością Boga i bliźniego NOWENNA DO BŁOGOSŁAWIONYCH SIÓSTR NAZARETANEK MĘCZENNICZEK Z NOWOGRÓDKA Dzień pierwszy MIŁOŚĆ, KTÓRA BYŁA WYPEŁNIENIEM POWOŁANIA Przez chrzest zostały wezwane do miłości Boga i ludzi, a jako nazaretanki,

Bardziej szczegółowo

W pamięci wszystkich utrwalił się obraz papieża Jana z uśmiechem na twarzy i z ramio- nami szeroko otwartymi, przygarniającymi cały świat.

W pamięci wszystkich utrwalił się obraz papieża Jana z uśmiechem na twarzy i z ramio- nami szeroko otwartymi, przygarniającymi cały świat. W pamięci wszystkich utrwalił się obraz papieża Jana z uśmiechem na twarzy i z ramio- nami szeroko otwartymi, przygarniającymi cały świat. Iluż ludzi urzekła prostota jego serca, połączona z rozległą znajomością

Bardziej szczegółowo

były wolne od lęków wyjaśnia, czym charakteryzuje się postępowanie ludzi, którzy mają nadzieję. z tęsknotami Jezusa

były wolne od lęków wyjaśnia, czym charakteryzuje się postępowanie ludzi, którzy mają nadzieję. z tęsknotami Jezusa I. Świadkowie Chrystusa 2 3 4 5 6 określa sposoby odnoszenia się do Boga na wzór Jezusa wyjaśnia, czym charakteryzuje się postępowanie ludzi, którzy mają nadzieję. określa sposoby odnoszenia się do Boga

Bardziej szczegółowo

SP Klasa V, Temat 51

SP Klasa V, Temat 51 1) Gdzie i kiedy urodziła się Błogosławiona Teresa? 2) Jakie imię otrzymała bł. Teresa od rodziców na chrzcie? 3) Kiedy Teresa usłyszała pierwsze wezwanie do życia zakonnego? 4) Kiedy i dlaczego Agnes

Bardziej szczegółowo

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan.

Najczęściej o modlitwie Jezusa pisze ewangelista Łukasz. Najwięcej tekstów Chrystusowej modlitwy podaje Jan. "Gdy Jezus przebywał w jakimś miejscu na modlitwie i skończył ją, rzekł jeden z uczniów do Niego: «Panie, naucz nas się modlić, jak i Jan nauczył swoich uczniów». Łk 11,1 Najczęściej o modlitwie Jezusa

Bardziej szczegółowo

Jezus Chrystus. Niech będzie. pochwalony. SP Klasa VI, temat 60

Jezus Chrystus. Niech będzie. pochwalony. SP Klasa VI, temat 60 Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus Serwus Witam Dobry wieczór Dzień dobry Szczęść Boże Chrystus zmartwychwstał Króluj nam, Chryste Grupa 1 Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus Zapoznajcie się z tekstem

Bardziej szczegółowo

SAKRAMENT POJEDNANIA. Celebracja

SAKRAMENT POJEDNANIA. Celebracja SAKRAMENT POJEDNANIA Celebracja SESJA 2 dla RODZICÓW Ponowne Spotkanie Rozpoczynając tę sesję powiedz osobie, która jest obok ciebie, co zapamiętałeś z poprzedniej rodzicielskiej sesji? Co było pomocne

Bardziej szczegółowo

Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska

Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska Migracja braci czeskich do Dolnego Śląska Sytuacja polityczna Po zwycięstwie Ligi Katolickiej w bitwie pod Białą Górą niedaleko Pragi w 1620 roku rządy zostały przejęte przez Ferdynanda II. (1620-1637).

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA KLASY I SP Zgodne z programem nauczania nr AZ-1-01/10

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA KLASY I SP Zgodne z programem nauczania nr AZ-1-01/10 WYMAGANIA EDUKACYJNE Z RELIGII DLA KLASY I SP Zgodne z programem nauczania nr AZ-1-01/10 Celujący: ze zrozumieniem wykonuje znak krzyża św. samodzielnie odtworzy z pamięci modlitwę Aniele Boży, Zdrowaś

Bardziej szczegółowo

POWITANIE PRZEZ RODZICÓW

POWITANIE PRZEZ RODZICÓW POWITANIE PRZEZ RODZICÓW Czcigodny Księże Infułacie! W czasie tej Najświętszej Ofiary nasza młodzież, ma przyjąć sakrament bierzmowania. Zdajemy sobie sprawę, że jest to dla naszych dzieci trudny okres,

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania w klasie I, II i III - Religia

Kryteria oceniania w klasie I, II i III - Religia Kryteria oceniania w klasie I, II i III - Religia KLASA I ocenę niedostateczną otrzymuje uczeń, który nie spełnia kryteriów na ocenę dopuszczającą ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: odróżnia modlitwę

Bardziej szczegółowo

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie?

Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? Jak mam uwielbiać Boga w moim życiu, aby modlitwa była skuteczna? Na czym polega uwielbienie? UWIELBIAJ DUSZO MOJA PANA!!! ZANIM UWIELBISZ PRAWDZIWIE ZAAKCEPTUJ SYTUACJĘ, KTÓRĄ BÓG DOPUSZCZA UWIELBIANIE

Bardziej szczegółowo

Prawdziwa miłość ani nie poucza, ani nie straszy.

Prawdziwa miłość ani nie poucza, ani nie straszy. 5 6 Tyle nam powiedział Święty Paweł, jaka może być miłość: cierpliwa, wytrwała... Widzimy taką miłość w życiu między ludźmi. Możemy ją opisać, używając słów mniej lub bardziej udanych, ale można się zgubić

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI

Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI Wymagania programowe i kryteria oceniania z religii dla klas 0 VI WYMAGANIA PODSTAWOWE I PONADPODSTAWOWE Z RELIGII DLA KLASY 0 KLASA 0 I. Znajomość modlitw: II. WIADOMOŚCI Znak Krzyża; Modlitwa do Anioła

Bardziej szczegółowo

Ziemia. Modlitwa Żeglarza

Ziemia. Modlitwa Żeglarza Ziemia Ziemia, którą mi dajesz, nie jest fikcją ani bajką, Wolność którą mam w Sobie Jest Prawdziwa. Wszystkie góry na drodze muszą, muszą ustąpić, Bo wiara góry przenosi, a ja wierzę Tobie. Ref: Będę

Bardziej szczegółowo

K O C H A M Y D O B R E G O B O G A. Nasza Boża Rodzina. Poradnik metodyczny do religii dla dzieci trzyletnich

K O C H A M Y D O B R E G O B O G A. Nasza Boża Rodzina. Poradnik metodyczny do religii dla dzieci trzyletnich K O C H A M Y D O B R E G O B O G A Nasza Boża Rodzina Poradnik metodyczny do religii dla dzieci trzyletnich Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2011 Wprowadzenie do książki Nasza Boża Rodzina Religia

Bardziej szczegółowo

Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV

Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV Religia ks. Paweł Mielecki Klasa IV Na ocenę celującą uczeń: Posiada wiedzę i umiejętności przewidziane na ocenę bardzo dobrym (co najmniej w 90%), a nad to: Samodzielnie i twórczo rozwija własne zainteresowania

Bardziej szczegółowo